Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1343/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia NSA Anna Lech asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustanowienia trwałego zarządu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...].06.2003r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego Województwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie Województwo [...] złożyło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie nieodpłatnego przekazania w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa mieszczącej się przy ul. [...] w K. W budynku położonym na tej nieruchomości mieszczą się siedziby [...] Urzędu Wojewódzkiego i Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...].

Decyzją z dnia [...] października 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł o nieodpłatnym przekazaniu w trwały zarząd na czas nieoznaczony, na potrzeby statutowe, [...] Urzędowi Wojewódzkiemu zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...] objętej księgą wieczystą KW nr [...] i działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Województwo [...] wniosło o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2002 r., gdyż – jak wyjaśniło we wniosku – w dniu [...] maja 2003 r. powzięło wiadomość o oddaniu w trwały zarząd całej spornej nieruchomości. W dniu tym Wojewoda [...] wydał decyzję, na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, którą odmówił nieodpłatnego przekazania na rzecz Województwa [...] ½ udziału we własności nieruchomości Skarbu Państwa, pozostającej w trwałym zarządzie [...] Urzędu Wojewódzkiego zabudowanej budynkiem będącym wspólną siedzibą [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. i Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w K.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca

2003 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie z wniosku Województwa [...] z dnia [...] maja 2003 r. w sprawie o nieodpłatne przekazanie w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu spornej nieruchomości, argumentując, że Województwo [...] nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w tej sprawie. Stwierdził również, że art. 43 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza możliwość występowania jednostki samorządowej w sprawie dotyczącej ustanowienia trwałego zarządu na nieruchomości Skarbu Państwa, bowiem trwałym zarządcą w takim przypadku może zostać wyłącznie państwowa jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej. Województwo [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., odrzucił skargę z powodu niewyczerpania toku instancji. Następnie Województwo [...] złożyło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz ze stosownym wnioskiem. W wyniku rozpoznania tego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał decyzję w dniu [...] maja 2005 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze podniesiono naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że Województwo [...] nie jest stroną postępowania w przedmiocie nieodpłatnego przekazania w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu nieruchomości przy ul. [...] w K. oraz naruszenie art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie tej okoliczności, że równolegle z postępowaniem o oddanie nieruchomości w trwały zarząd toczyło się postępowanie na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa w przedmiocie nabycia udziału wynoszącego połowę w prawie własności opisanej nieruchomości. W skardze wskazano, że przekazanie całości nieruchomości w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu zdeterminowało negatywne dla Województwa [...] rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. Wojewoda w postępowaniu tym odmówił przekazania udziału na rzecz Województwa uzasadniając, iż na przeszkodzie realizacji interesu prawnego Województwa wynikającego z art. 49 ustawy o samorządzie województwa stoi okoliczność istnienia trwałego zarządu na nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego ze skutkiem dla rozstrzygnięcia sprawy. Jako przesłankę do odmowy wznowienia postępowania w sprawie nieodpłatnego przekazania w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, mieszczącej siedziby Urzędu Marszałkowskiego w K. oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął brak interesu prawnego skarżącego Województwa [...] do występowania w tym postępowaniu jako strona.

Stroną, w myśl art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony został pogląd, że źródłem interesu prawnego określonego podmiotu, legitymującego do udziału w postępowaniu administracyjnym, jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego przepisem prawa. Zatem z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym jako strony w rozumieniu art. 28 kpa. Nie zawsze jednak źródła legitymacji prawnej do bycia stroną należy poszukiwać w tym samym akcie prawnym, regulującym określoną dziedzinę prawa administracyjnego, bowiem interes prawny wynikać może z innych norm prawa materialnego (tak w wyroku WSA z dnia 10 marca 2004 r. Sygn. akt I SA 417/02).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje zostały wydane w związku z art. 43 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oddaje się w trwały zarząd państwowej jednostce organizacyjnej, zaś nieruchomości stanowiące własność jednostki samorządu terytorialnego – odpowiedniej samorządowej jednostce organizacyjnej. Zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, upoważniającą uprawnionego m. in. do korzystania z nieruchomości w celu prowadzenia działalności należącej do zakresu jej działania. Decyzja o oddaniu w trwały zarząd nieruchomości jest podejmowana w granicach uznania administracyjnego.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o nieodpłatnym przekazaniu w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu nieruchomości zabudowanej budynkiem będącym jego siedzibą, została wydana w dniu [...] października 2002 r.

Przekazaniu całej spornej nieruchomości w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu sprzeciwiło się Województwo [...], które ubiegało się, na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), o przekazanie ½ udziału we własności nieruchomości Skarbu Państwa wykorzystywanej przez Województwo na realizację jego zadań. Z wnioskiem w tej sprawie Województwo wystąpiło do Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2000 r. Z akt sprawy wynika, że w 2003 r. Urząd Marszałkowski zajmował [...] m2 powierzchni w budynku będącym wspólną siedzibą tego Urzędu i [...] Urzędu wojewódzkiego.

Zgodnie z treścią art. 49 ustawy o samorządzie województwa przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14, następuje na podstawie decyzji administracyjnej wojewody wydawanej z urzędu. Przekazanie mienia w tym trybie ma charakter konstytutywny i fakultatywny, a wydane na ich podstawie decyzje oparte są na uznaniu administracyjnym.

Postępowanie w sprawie przekazania Województwu [...] ½ udziału we własności nieruchomości Skarbu Państwa zakończyło się decyzjami odmawiającymi przekazania na rzecz Województwa udziału we własności nieruchomości. Z uzasadnienia powyższych rozstrzygnięć wynika, że przeszkodą w realizacji interesu prawnego Województwa, wynikającego z art. 49 ustawy o samorządzie województwa, był fakt oddania nieruchomości w trwały zarząd. Skarga Województwa [...] na zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z dnia 25 lutego 2005 r. Sygn. akt I SA 2691/03), w uzasadnieniu którego stwierdzono, że ustanowienie na przedmiotowej nieruchomości trwałego zarządu na rzecz Urzędu Wojewódzkiego wyklucza możliwość przekazania jej własności na rzecz innej osoby, gdyż w tym przypadku doszłoby do konkurowania uprawnień nowego właściciela z uprawnieniami trwałego zarządcy.

Jeśli więc decyzja o oddaniu w trwały zarząd konkretnej nieruchomości jest podejmowana w granicach uznania administracyjnego, zaś decyzja komunalizacyjna, przewidziana w art. 49 ustawy o samorządzie województwa, ma też charakter uznaniowy, (a która może być wydana przez Wojewodę, gdy mienie służy do wykonywania zadań województwa), to podmiot ubiegający się o prawo własności nieruchomości w postępowaniu komunalizacyjnym jest legitymowany do wystąpienia w postępowaniu o oddanie nieruchomości w trwały zarząd, w takim zakresie, jaki odpowiada treści prawa do nabycia własności tej nieruchomości. Oznacza to, że nie jest on podmiotem konkurującym do uzyskania trwałego zarządu na nieruchomości, lecz może w postępowaniu o oddanie nieruchomości w trwały zarząd wykazywać te okoliczności, które przemawiają przeciwko przekazaniu części nieruchomości w trwały zarząd.

Taka sytuacja istnieje w niniejszej sprawie, w której przedmiotem oddania w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu, w trybie art. 43 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest ta sama nieruchomość, o której własność (w ½ części) ubiegało się Województwo [...]. Oddanie w trwały zarząd nieruchomości powoduje ten skutek, iż przestaje ona wchodzić w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którymi ten może – bez naruszania praw podmiotów trzecich – swobodnie dysponować. Rozstrzygając o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd zamknięto w ten sposób drogę do rozważenia, czy Województwu przysługuje uprawnienie do nieodpłatnego przekazania części nieruchomości w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa. Istotna w tej sprawie jest również okoliczność, że postępowanie o oddanie w trwały zarząd toczyło się równocześnie z postępowaniem o nieodpłatne przekazanie mienia Skarbu Państwa na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa.

A zatem pozbawienie Województwa [...] przymiotu strony w postępowaniu o oddanie nieruchomości w trwały zarząd prowadzi do tego, że podmiot ten nie mógł zrealizować swoich praw w postępowaniu o nieodpłatne przekazanie mienia Skarbu Państwa w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa. Oddanie spornej nieruchomości w trwały zarząd czyni bezprzedmiotowym tamto postępowanie. W rezultacie Województwo [...] ubiegające się o część spornej nieruchomości zostało pozbawione jakichkolwiek możliwości dochodzenia swych praw, wynikających z przepisów ustawy o samorządzie województwa. Interpretacja taka narusza przepis art. 28 kpa, a także zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, określoną w art. 10 kpa.

W związku z tym należy uznać, że decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o oddanie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] w trwały zarząd z powodu nieprzyznania wnioskującemu Województwu [...] przymiotu strony w tym postępowaniu, naruszają prawo.

Z powyższych względów Sąd uznał skargę za zasadną i działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.