Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 428/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9g, art. 9x ust.2, art. 9x ust. 3, art. 9g
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 189f, art. 189d
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 listopada 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm., dalej: "u.c.p.g."), w związku z załącznikiem [tabela nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167, dalej: "rozporządzenie Ministra Środowiska")] i wierszem nr 1051 załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 2490 ze zm., dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów"), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, Burmistrz D. , nałożył na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy D. działającego pod nazwą: R. Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "strona", "skarżąca" bądź "spółka"), karę pieniężną w łącznej wysokości 17 718,06 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2019 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości odpadów komunalnych wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji po przywołaniu części przepisów wymienionych w rozstrzygnięciu decyzji wskazał, że strona złożyła 31 sierpnia 2020 r. a następnie skorygowała 15 lutego 2021 r. za pośrednictwem Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (dalej: "BDO") sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2019 r., w którym wykazała osiągnięty poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w ciągu całego roku o wartości 12,86 %.

Jak wskazał organ, zgodnie z wyżej cytowanym rozporządzeniem Ministra Środowiska, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umów

z właścicielami nieruchomości był w 2019 r. obowiązany do osiągnięcia co najmniej 40% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.

W związku ze stwierdzeniem nieosiągnięcia w 2019 r. przez stronę wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (dalej : poziom recyklingu) Burmistrz we wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie obliczenia wysokości i nałożenia kary (o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.), odniósł się do złożonych na wezwanie organu wyjaśnień spółki, która to w piśmie z dnia 8 października 2021 r. wniosła o włączenie dowodów zebranych w ramach innych postępowań dotyczących okoliczności naliczenia kary za nieosiągnięcie poziomów odzysku, w których uczestniczyła oraz wymieniła podjęte działania mające na celu poprawienie osiąganych poziomów recyklingu.

Organ stwierdził, szczegółowo odnosząc się do każdego z działań (w tym do umów z jednostką wojskową jak i ze szpitalem), że nie przyniosły one pozytywnego efektu pod względem ilości odbieranych odpadów selektywnych (w 2019 r. odebrane zostało 1077,18 Mg odpadów, zmieszanych i jedynie 7,44 Mg odpadów frakcji opakowań ze szkła i zmieszanych odpadów opakowaniowych), co w przypadku odbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny jest wynikiem wyjątkowo niskim. Uzyskany przez stronę poziom recyklingu w 2019 r. wyniósł 12,86% i był niższy od uzyskanego w 2018 r. (15,23%).

Wskazał dalej, odnosząc się do twierdzeń spółki, że Burmistrz zobowiązany jest do wskazania działań jakie powinna ona podjąć aby uzyskać odpowiednie poziomy recyklingu, że jego zadaniem nie jest planowanie działań mających na celu poprawę funkcjonowania spółki, ale zgodnie z wyrokami sądów administracyjnych uznaje, że zawieranie umów, które skutkują nieosiągnięciem poziomów recyklingu jest realizowane przez przedsiębiorców w ramach swobody działalności gospodarczej, a racjonalnie działający przedsiębiorca przed zawarciem umowy rozważa wszystkie korzyści i możliwe straty wynikające ze swoich działań. Swoje stanowisko Burmistrz wzmocnił poglądami orzecznictwa sądowego i piśmiennictwa.

Organ wyjaśnił również, odnośnie wskazywanej przez stronę jego powinności zbadania przesłanki do nałożenia kary (art. 189d k.p.a.) i do odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.), że zweryfikował sprawę pod względem możliwości odstąpienia od nałożenia kary, jednakże nie odnalazł argumentów za nienaliczaniem kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu.

Jak wskazał organ, w niniejszej sprawie art. 189f k.p.a. nie ma zastosowania, ponieważ strona nie ma możliwości osiągnięcia innego poziomu recyklingu za 2019 r., a co za tym idzie spółka nie ma możliwości zaprzestania naruszenia w tym zakresie.

Ponadto, zdaniem organu, waga naruszenia prawa nie jest znikoma, a to z uwagi na fakt, iż różnica pomiędzy wymaganym a osiągniętym w 2019 r. poziomem recyklingu jest znaczna. Organ nie zgodził się również z argumentacją strony, że stwierdzone naruszenie prawa jest znikome ponieważ gmina osiągnęła wymagany poziom recyklingu mimo, iż spółka takiego poziomu nie osiągnęła. Dodał, że w niniejszej sprawie oceniane są działania strony w celu osiągnięcia poziomów recyklingu, a działania gminy w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi nie powinny być argumentem zwalniającym stronę z ustawowych obowiązków.

Odnośnie wątpliwości strony w zakresie określania mas odpadów frakcji materiałowych uzyskanych w procesach odzysku organ stanął na stanowisku, iż podmiot odbierający odpady przekazując je do danej Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (dalej: "RIPOK"), akceptuje zasady jego funkcjonowania, a wskazując w sprawozdaniu konkretny poziom recyklingu akceptuje jego wartość.

Jak wskazał organ, przy nakładaniu kary za nieosiągnięcie poziomu recyklingu organ ma obowiązek brać pod uwagę koszty działania całego systemu gospodarowania odpadami w gminie. Zgodnie z przepisami prawa, gmina zobowiązana jest do osiągnięcia poziomów recyklingu takich samych jak przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne, a w przypadku ich nieosiągnięcia podlega takim samym karom jak przedsiębiorcy - art. 9z ust. 2 u.c.p.g. W przypadku nieosiągnięcia przez przedsiębiorców odbierających odpady poziomów recyklingu, gmina zmuszona jest do poniesienia kosztów zintensyfikowania selektywnej zbiórki odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości objętych gminnym systemem odbioru odpadów lub poniesienia kosztów kar za nieosiągnięcie poziomów odzysku. W efekcie nienałożenie na stronę kary za nieosiągnięcie poziomów recyklingu wiąże się z przeniesieniem tych kosztów na gminę.

W ocenie organu I instancji istotnym argumentem przemawiającym za nałożeniem kary na stronę jest konieczność zachowania równego traktowania przedsiębiorców. W przypadku gdy pozostali przedsiębiorcy podejmują działania w celu osiągnięcia prawidłowych poziomów recyklingu lub uiszczają kary za ich nieosiągnięcie, nienakładanie kary na stronę stanowiłoby nieuzasadnione faworyzowanie strony, a w efekcie wpływanie na konkurencyjność na rynku odbioru odpadów komunalnych.

Końcowo organ szczegółowo wskazał na sposób obliczenia nałożonej kary.

Strona, zastępowana przez radcę prawnego, formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania w pierwszej instancji w całości.

Spółka wydanej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegających na ustaleniu jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła skarżący faktycznie uzyskał;

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącej na podstawie wartości wskazywanych przez RIPOK dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącej i dopiero one powinny był podstawą do ustalenia, czy skarżąca poziomy recyklingu uzyskała i czy należy na nią nałożyć karę za ich nieosiągnięcie;

3. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca akceptowała poziomy recyklingu podawane przez RIPOK jako swoje, podczas gdy podanie tej informacji

w sprawozdaniu nie oznaczało jej akceptacji, a jedynie oświadczenie wiedzy w zakresie wartości, jakie podawał RIPOK;

4. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter absolutny, podczas gdy odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i można się od niej uwolnić wykazując okoliczności przemawiające za uznaniem, że podmiot naruszający przepisy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia nie doszło;

5. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie doszło;

6. naruszenie przepisów postępowania — art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów i brak zbadania przez organ przesłanek do nakładania kary administracyjnej i przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary.

Decyzją z dnia 11 marca 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1, art. 9zf u.c.p.g. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło o nałożeniu na spółkę administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 17 717 zł za nieosiągnięcie w 2019 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości odpadów komunalnych wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami: papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła, o którym mowa w art. 9 g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał na obowiązujące przy jego wydaniu przepisy tj. art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 9zc u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 30 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 grudnia 2016 r. do 6 września 2021 r. tj. do dnia uchylenia.

Jak zwrócił uwagę organ II instancji, z wyżej przywołanych uregulowań wynika, że przesłanki do nałożenia kary muszą być spełnione kumulatywnie. Po pierwsze konieczne jest by przedsiębiorca odbierał odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Drugim koniecznym warunkiem jest to by przedsiębiorca nie osiągnął w danym roku kalendarzowym (tutaj: 2019) w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami (tutaj: w 2019 r. - 40 %).

Ponadto organ II instancji wskazując na przepisy art. 9zf u.p.c.g. i 189a § 2 k.p.a. przytoczył szczegółowe rozważania wzmacniając je poglądami orzecznictwa sądowego i piśmiennictwa, streszczając je w konkluzji, że do kar pieniężnych nie mają zastosowania przepisy k.p.a w tym w szczególności dział - administracyjne kary pieniężne. Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III o.p., określające zasady nakładania kar pieniężnych wskazanych w u.c.p.g., co wprost wynika z art. 9zf u.c.p.g. (np. zaokrąglenie kwoty kary, przedawnienie itp.). Nie można stosować "uzupełniająco" przepisów k.p.a., gdy o.p. nie wypowiada się na dany temat np. dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia.

Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt przedmiotowej sprawy, organ II instancji wskazał, że kwestią niesporną jest to, że spółka odbierała odpady komunalne na podstawie umów z właścicielem nieruchomości w 2019 r. Jest nią natomiast okoliczność nieosiągnięcia w 2019 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami na poziomie 40 %, a tylko na poziomie 12,86 %. A także czy Burmistrz dokonał prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy prawnej wynikającej z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., w szczególności co do przyczyn nieosiągnięcia wymaganego przez prawo poziomu recyklingu przez spółkę. Spornym, zdaniem Kolegium, jest także niezastosowanie przez organ I instancji instytucji odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej w myśl art. 189f k.p.a. oraz dyrektyw wymiaru kary w myśl art. 189d k.p.a.

Według organu II instancji z analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż strona w 2019 r. odebrała od właścicieli nieruchomości - 1101,1600 Mg - odpadów komunalnych, z czego przekazane do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostało - 49,3716 Mg - odpadów, natomiast do osiągnięcia wymaganego poziomu 40% wymagane byłoby przekazanie - 153,5896 Mg - odpadów. W efekcie brakująca masa przekazanych odpadów wyniosła 104,2180 Mg. Spółka co prawda neguje poziom osiągniętego recyklingu, który wprost wynika ze sprawozdania spółki (skorygowanego, nr. [...] z dnia 15 lutego 2021 r., złożonego w BDO), jak i wyliczony wymagany poziom recyklingu przez organ I instancji. Jednakże Kolegium nie dostrzegło w tej materii żadnych uchybień. A podnoszone przez odwołującą się kwestię uznało za niemające znaczenia dla sprawy. Poziom recyklingu wynika ze sprawozdania podmiotu (tutaj: odwołującej się spółki) odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, złożonego do BDO, a dane tam wprowadzone podaje spółka (na podstawie swoich danych, które zobligowana jest gromadzić), a nie RIPOK. Zatem organ nie był zobligowany do czynienia ustaleń w kontekście przekazanych odpadów do recyklingu w RIPOK przez stronę, weryfikowania danych uzyskanych przez spółkę od RIPOK, ponieważ są to okoliczności niemające znaczenia dla sprawy. Organ II instancji uznał twierdzenia strony, iż każdy podmiot przekazujący odpady będzie wykazywał ten sam poziom recyklingu co spółka, za nieuzasadnione, albowiem poziom recyklingu wynika z masy odebranych odpadów komunalnych przez spółkę (czyli danych indywidulanych i odrębnych dla każdego podmiotu), a nie podmiotów (czyli innych spółek trudniących się tą działalnością), które dostarczają owe odpady do RIPOK.

Wobec powyższych ustaleń wysokość nałożonej kary obliczonej jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku (170 zł/Mg w 2019 r.) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg (104,2180) wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.) w ocenie Kolegium, wyniosła 17.717,06 zł. Jednakże do kar stosuje się dział III Ordynacji podatkowej i mając na względzie art. 63 § 1 o.p. kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom (tutaj: kwotę kary administracyjnej) zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, rzeczona kara winna wynosić 17 717 zł, a nie jak orzekł Burmistrz 17 717,06 zł. W związku z tym na mocy 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium orzekło o uchyleniu decyzji w całości i orzekło w przedmiocie nałożenia kary.

Poza opisanym uchybieniem, Kolegium w całości podzieliło ustalenia i stanowisko wyrażone przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Podstawą nałożenia kary pieniężnej był art. 9x ust. 2 pkt. 1 u.c.p.g., w myśl którego przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Organ odwoławczy podkreślił, że naruszenie powołanej regulacji stanowi delikt administracyjny i dla przedmiotowego deliktu ustalona została kara w bezwzględnej wysokości tj. niezależnie od stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, czy też dotychczasowej działalności podmiotu. Wskazuje na to norma prawna wynikająca z art. 9zc, który przewidziane tam okoliczności nakazuje badać wyłącznie w odniesieniu do deliktów administracyjnych tam wskazanych. A wśród nich nie ma wymienionej spornej kary administracyjnej. Kara pieniężna przewidziana w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. jest obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 i należy do kategorii bezwzględnie określonych.

Zdaniem organu II instancji, ustawodawca w treści wyżej wymienionych przepisów u.c.p.g. mówi wyraźnie i wprost, iż przedsiębiorca jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu (art. 9g u.c.p.g.) oraz, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej (art. 9x ust, 2 pkt 1 u.c.p.g.). Ustawodawca, w omawianych przepisach, nie wskazał, iż przedsiębiorca może osiągnąć poziom recyklingu np. w sytuacji, gdy pozwala na to skład odbieranych przez niego odpadów, czy też może podlegać karze, albo wprost, że nie podlega karze, gdy z przyczyn od niego niezależnych nie może dotrzymać warunków z rozporządzenia. Ustawodawca zaprojektował sytuację odmienną - w ustawie użył sformułowań kategorycznych, jednoznacznych, których nie da się interpretować w różnoraki sposób. Decyzje w przedmiocie kary nie są uznaniowe, a organ jest zobligowany do wymierzenia kary, gdy ziszczą się przesłanki do jej nałożenia (tutaj: nieosiągnięcie stosownego poziomu recyklingu). Intencją ustawodawcy bezsprzecznie było zobligowanie przedsiębiorców do dotrzymywania poziomów recyklingu oraz nakładanie na nich kar, gdy tych poziomów nie osiągną w sposób bezwarunkowy, bez miarkowania ich odpowiedzialności, czy też uwzględniania okoliczności faktycznych, indywidualnych. Gdyby ustawodawca chciał zastosować odstępstwa od nakładania kar, wówczas przewidziałby taką okoliczność wprost w treści ustawy w kontekście kary nakładanej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Kolegium mając powyższe na uwadze, uznaje zarzuty spółki w kontekście wykładni ww. przepisów za niezasadne.

Z uwagi na analogiczne zarzuty, co do braku osiągnięcia poziomu recyklingu zasadnym organ II instancji uznał przytoczenie podzielanego poglądu, zawartego w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tut. Sądu (sygn. akt II SA/Sz 994/19), ponieważ dotyczą wprost odwołującej, a przepisy prawa w tej kwestii nie uległy zmianie, w którym pochylano się już nad kwestią zawartych umów z jednostką wojskową czy też szpitalem i zdaniem Sądu, w sytuacji gdy właściciel nieruchomości znajdującej się na terenie zamkniętym zawarł umowę na odbiór odpadów z wykwalifikowanym przedsiębiorcą, to wiąże się to z podleganiem zorganizowanemu przez gminę systemowi gospodarowania odpadami komunalnymi, a więc i z koniecznością osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady odpowiednich poziomów odzysku.

Z kolei posiłkując się poglądem wyrażonym w wyrok WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 3015/170) Kolegium stwierdziło, iż odwołująca się spółka jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać jak najwyższy poziom recyklingu. Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować właścicieli nieruchomości, do ich segregowania. Godząc się na odbieranie odpadów w formie nieselektywnej spółka musi się liczyć z tym, iż będzie to finalnie rzutować na poziom recyklingu.

Kolegium dostrzegło, iż spółka co prawda wprowadziła działania zaradcze, jednakże ich efekt nie dał zamierzonego rezultatu. A okoliczność wprowadzenia tychże działań w żaden sposób nie niweluje samej odpowiedzialności za nieosiągnięcie wymaganego w 2019 r. poziomu odzysku. Zauważyło bowiem, iż prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru czy chce czy nie podjąć takie ryzyko. A spółka winna mieć świadomość, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów. Organ II instancji nadmienił, że adresat decyzji działa na rynku od prawie dwóch dekad, trudni się zawodowo szeroko pojętą gospodarką odpadami, wydawać by się mogło, iż zna przepisy prawa kształtujące jego obowiązki. Winien również odnotować, iż jego zapatrywanie co do jego obowiązków ustawowych nie znajduje aprobaty zarówno organów administracji publicznej jak i weryfikujących ich rozstrzygnięcia sądów administracyjnych.

Odnosząc się do zarzutów strony, co do naruszenia art. 189d i 189f k.p.a. i powołując się na judykaty sądowe Kolegium uznało je w pełni za chybione. Jak zauważono w sprawach kar określonych w u.c.p.g. nie ma w ogóle zastosowania dział IVA k.p.a. Gdyby, nawet przyjąć zapatrywanie spółki, iż rzeczona instytucja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, to waga naruszenia przepisów u.c.p.g. jest znaczna, a sposób zachowania strony, należy ocenić negatywnie. Dzieje się tak, ponieważ spółka, po raz kolejny, nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu recyklingu. Naruszenia tego dopuściła się już rok wcześniej w 2018 r., czyli mamy do czynienia ponownie z naruszeniem prawa, a to nie zasługuję na aprobatę. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Co prawda organ I instancji odniósł się w decyzji do przedmiotowego zagadnienia, wszak i tak nie ma to wpływu na finalne rozstrzygnięcie. W przypadku niesprostania wymaganego prawem poziomu recyklingu przez przedsiębiorcę nie może być mowy o zaprzestaniu naruszenia w rozumieniu przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sankcji podlega bowiem brak osiągnięcia poziomu recyklingu, tutaj w wymiarze 40 %.

Dyrektywy wymiaru kary w myśl art. 189d k.p.a. również nie mają zastosowania w sprawie, z uwagi na treść art. 9zf u.c.p.g. który stanowi, iż do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu Ordynacji podatkowej. Skład orzekający zwrócił uwagę, iż Kolegium pochylając się w nad sprawami w przedmiocie nakładania kar z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, konsekwentnie stoi na stanowisku, iż przepisy z działu IVa k.p.a. dotyczące kar administracyjnych nie znajdują w tych sprawach zastosowania, w tej mierze powołał orzeczenia WSA w Szczecinie,

w których to Sąd podzielił zapatrywanie Kolegium co do braku zastosowania przepisów rozdziału k.p.a. dotyczącego kar administracyjnych, w tego typu sprawach.

Organ II instancji dodał, że to że o.p. nie reguluje kwestii odstąpienia od wymierzenia kary nie uprawnia do wnioskowania, iż zastosowanie mają przepisy działu IVa k.p.a. ponieważ jest to działanie wbrew literalnemu brzmieniu art. 9zf u.c.p.g. Godzi się zauważyć, że ustawodawca gdy chce by do danej materii uregulowanej w o.p. miał zastosowanie dział IVa k.p.a., czyni to. Tu organ odwoławczy powołał art. 119zzk o.p. Jednakże przepis ten umieszczony jest w dziale IIIB o.p. dot. przeciwdziałania wykorzystywania sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, a nie dziale III o.p. dot. zobowiązań podatkowych.

Zdaniem Kolegium, odwołująca się była świadoma w jakim reżimie prawnym funkcjonuje, a także że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu jest obligatoryjne i nie zależy od rozsądku, racjonalnych działań spółki. Podkreśliło też, że odwołująca się nie miała ustawowego obowiązku i przymusu podpisania umów z podmiotami gospodarczymi na warunkach, które mogą być dla niej niekorzystne w świetle zachowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g. Podejmując się podpisania umów z wybranymi podmiotami czyniła to w ramach swobody umów.

Nie umknęło również uwadze Kolegium, iż Burmistrz nie miał obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez spółkę i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary. A wobec tego np. jeżeli właściciele nieruchomości deklarują potrzebę oddawania odpadów zmieszanych, a spółka godzi się na to, to w konsekwencji nie powinna przerzucać swoich decyzji gospodarczych na fakt nie wywiązania się z jej prawnego obowiązku tj. ściśle określonego poziomu recyklingu.

Organ odwoławczy pochylił się także nad kwestią przedawnienia do wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary w kontekście przepisów działu III Ordynacji podatkowej podkreślając zastosowanie jego przepisów w przedmiotowej sprawie. Przywołując treść art. 68 § 1 o.p. i art. 70 § 1 o.p. Kolegium stwierdziło, że jeżeli sprawa dotyczy badania poziomu recyklingu w 2019 r. (w myśl zaprezentowanych w rozważaniach prawnych przepisom) to przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, winno nastąpić z dniem 31 grudnia 2022 r. Nie umknęło także Kolegium, iż decydujące znaczenie na gruncie art. 68 § 1 o.p. ma fakt wydania i doręczenia decyzji przez organ I instancji do dnia 31 grudnia 2022 r., co niewątpliwie nastąpiło.

Kolegium oceniło również sposób procedowania w sprawie przed organem I instancji wskazując, że odbyło się to w sposób jasny, wyczerpujący w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego w sprawie. Również sposób obliczenia kary, co do zasady nie budził wątpliwości, co zostało zweryfikowane przez Kolegium i ostatecznie pomniejszono karę o 6 groszy w związku z zaokrągleniami na mocy przepisów Ordynacji podatkowej.

Według organu II instancji z bezwzględnego sposobu określenia wysokości sankcji wynika bezzasadność badania możliwości osiągnięcia przez spółkę zakładanego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku. Organ zobligowany był zbadać tylko fakt zawarcia umów z właścicielami nieruchomości oraz sprawdzić w sprawozdaniu czy przedsiębiorca osiągnął wymagany rozporządzaniem w danym roku poziom recyklingu. Co zostało dowiedzione w postępowaniu administracyjnym i uczyniło wszystkie zarzuty strony jako nieznajdujące uzasadnienia, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa organ I instancji dokonał weryfikacji przesłanek warunkujących wydanie zaskarżonej decyzji (art. 6 k.p.a.) i podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). W sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś jego spójna i logiczna ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Nadto wbrew zarzutom odwołania, organ I instancji nie naruszył prawa materialnego, albowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zinterpretowane przepisy art. 9g u.c.p.g. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. Organ odwoławczy, nie dostrzegł żadnych innych uchybień podnoszonych przez spółkę w odwołaniu.

R. Spółka z o.o. z siedzibą w P., zastępowana przez radcę prawnego, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia 11 marca 2022 r., wnosząc o jej uchylenie w części nakładającej karę pieniężną oraz o uchylenie w tym zakresie decyzji ją poprzedzającej organu I instancji. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

Wobec wydanej decyzji skarżąca sformułowała tożsame zarzuty z wymienionymi już wyżej w odwołaniu. Jedyną modyfikację stanowił zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w ramach danego RIPOK każdy podmiot uzyskuje inny poziom recyklingu, podczas, gdy poziom ten jest taki sam dla każdego podmiotu przekazującego odpady do tego RIPOK;

W uzasadnieniu skargi wnosząca ją w pierwszej kolejności podkreśliła, że jest tylko "pośrednikiem", który ma obowiązek odebrać odpady od właścicieli nieruchomości i przetransportować je do odpowiedniej Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych. Skarżąca uważa, że nie ingeruje w sposób zbierania odpadów — za który, jej zdaniem, odpowiada właściciel nieruchomości. Strona jedynie odbiera te odpady. Jednocześnie to RIPOK może wysegregować odpady, które do niej trafiają z określonych frakcji z odpadów zmieszanych i w ten sposób możliwe jest osiągnięcie jakiegokolwiek poziomu recyklingu z tych odpadów.

Jak podniosła skarżąca, w rozwinięciu zarzutów naruszenia przepisów postepowania, dane do deklaracji dotyczących odbierania odpadów są sporządzenie przez stronę w oparciu o dane otrzymane z RIPOK (ilość odpadów przekazana do recyklingu w procesie R2-R9). Skarżąca nie ma więc żadnego wpływu na te obliczenia, gdyż przyjmuje je na podstawie wartości otrzymanych od RIPOK. Jednocześnie z wiedzy jaką skarżącą posiada wynika, że wartości przekazywane przez RIPOK nie są wartościami w odniesieniu do poszczególnych podmiotów odbierających odpady, ale opracowywane są one na podstawie bilansu wszystkich odpadów dostarczonych do RIPOK w danym roku. Każdy podmiot przekazujący odpady będzie więc wykazywał ten sam poziom recyklingu, co skarżący. Nie można więc na tej podstawie jednoznacznie ustalić poziomów recyklingu dla poszczególnych podmiotów odbierających odpady, a w tym w odniesieniu do odpadów odbieranych przez spółkę. Skarżąca w toku postępowania wniosła więc o zbadanie powyższych okoliczności przez organ poprzez wystąpienie do właściwej RIPOK o złożenie wyjaśnień dotyczących okoliczności podniesionych wyżej, a w szczególności o ustalenie czy RIPOK określił poziom recyklingu w roku 2019 indywidualnie w odniesieniu do skarżącej.

Skarżąca uważa, że organy orzekające w sprawie nie wystąpiły jednak do RIPOK z takim wnioskiem. Organy te nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Tymczasem ustalenie tych kwestii, jej zdaniem, rzutuje w sposób bezpośredni na ustalenie odpowiedzialności skarżącej.

Dopatrując się wadliwości stwierdzenia organu I instancji, że podając w swoim sprawozdaniu wartości przekazane przez RIPOK strona zaakceptowała te wartości, według skarżącej przekazanie informacji o poziomach recyklingu otrzymanych od RIPOK może być wyłącznie traktowane jako oświadczenie wiedzy. Skarżąca oświadcza na temat swojej wiedzy o tym jaką informacje otrzymała od RIPOK. Skarżąca nie wypowiada się co do prawdziwości tych informacji. Nie mogłaby zresztą tego zrobić, gdyż nie ma żadnych narzędzi weryfikacyjnych. Nie ma zresztą żadnej procedury prawnej, w ramach której skarżąca mogłaby podważać wartości podane przez RIPOK. Zdaniem skarżącej o oświadczeniu o akceptacji można mówić tylko w sytuacji, w której skarżąca miałaby jakiś wybór, a w niniejszej sprawie stworzone są sztywne ramy ustawowe, które takiego wyboru nie dają.

Z kolei nie zgadzając się z podważaniem przez organ II instancji twierdzeń skarżącej, że każdy podmiot będzie prezentował ten sam poziom recyklingu dla danego RIPOK, strona wskazała, że właśnie po to wnosi o sprawdzenie tej okoliczności i wystąpienie do RIPOK. Ponadto wartość poziomu recyklingu jest proporcją wyrażoną w procentach, a nie w masie odpadów. Według skarżącej każdy podmiot przekazał inną masę odpadów w roku 2019 z terenu gminy, ale każdy z tych podmiotów dla gminy uzyskał w 2019 r. ten sam poziom recyklingu wyrażony w procentach co skarżąca. RIPOK, ustalając poziom recyklingu, bierze bowiem pod uwagę masę odpadów przyjętych do instalacji od wszystkich podmiotów i masę odpadów przekazanych przez RIPOK do ponownego użycia i recyklingu. Poziom recyklingu nie jest więc ustalany indywidualnie dla każdego podmiotu, ale globalnie i jednolicie dla wszystkich podmiotów, które przekazały odpady. Skarżący otrzymał od RIPOK wartość poziomu recyklingu w 2019 r. w wysokości 12,86% i taką podał w sprawozdaniu. Nie jest to jednak wartość ustalona indywidualnie dla skarżącej.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca stwierdziła, że represyjny charakter odpowiedzialności administracyjnej przewidzianej w art. 9g u.c.p.g. polegający na obowiązku uzyskania poziomów recyklingu wymaganych zgodnie z art. 3aa i 3b u.c.p.g. oraz przepisów wykonawczych zgodnie z art. 9g u.c.p.g., spoczywa na podmiocie, który odbiera odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Z odpowiedzialnością tą powiązany jest także delikt administracyjny wskazany w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. i jego także dotyczy wspomniany problem. Według skarżącej podejmowane przez nią działania w zakresie umów z jednostką wojskową i szpitalem wskazują, że strona uczyniła wszystko, czego można było od niej rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów art. 9g u.c.p.g. nie dopuścić. Z uwagi na to nie można jej przypisać odpowiedzialności za popełnienie deliktu administracyjnego dotyczącego niedotrzymania poziomów recyklingu.

Na koniec skarżąca wskazała, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, że organ brał pod uwagę przesłanki do nakładania kary administracyjnej wskazane w art. 189d k.p.a. i przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej wskazane w art. 189f k.p.a. eksponując kolejny raz szczególną istotność braku przyczynienia się skarżącej do powstania naruszenia prawa i nie zgadzając się z argumentacją organów o równym traktowaniu innych podmiotów jak i o otrzymaniu przez skarżącą kary za niewystarczające poziomy recyklingu za rok 2018.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na wniosek organu

i wobec braku żądania strony skarżącej przeprowadzenia rozprawy, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.". W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go

z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze wskazany wyżej zakres kompetencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że poddana kontroli Sądu decyzja organu II instancji nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stosownie do dyspozycji art. 9g u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2.

Natomiast zgodnie z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:

1) recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami;

2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Art. 9x ust. 3 u.c.p.g. stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.

Z kolei poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g.

Zgodnie z tabelą nr 1 załącznika do znajdującego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych określony prawem, wymagany w roku 2019 poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynosił 40%.

Natomiast obowiązująca w roku 2019 jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych (oznaczonych kodem 20 03 01) na składowisku, zgodnie z poz. nr 1051 załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 2490), wynosiła 170 zł/Mg.

Podstawą faktyczną wydania zaskarżonej decyzji oraz uchylonej decyzji organu pierwszej instancji było ustalenie, że skarżąca nie uzyskała w 2019 r. wymaganego poziomu recyklingu. Jak pokazuje analiza akt sprawy, istota sporu zawisłego pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego ma charakter dwutorowy. Z jednej strony sprowadza się on do ustalenia, czy w kontrolowanej sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia na skarżącą spółkę administracyjnej kary pieniężnej, a więc czy zaistniała odpowiedzialność administracyjna po jej stronie i przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.). Z drugiej strony sporny pozostaje poziom uzyskanego przez stronę recyklingu, tj. 12,86 %, przy wymaganym 40 % oraz zastosowanie dyrektyw miarkowania nałożonej kary (art. 189d k.p.a.), przy uwzględnieniu, że z treści zarówno odwołania jak i skargi nie wynika by skarżąca kwestionowała sposób wyliczenia kary.

Ponadto skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze wskazywała na brak obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu frakcji podlegających recyklingowi zbieranych odpadów, bowiem było to niezależne od jej działań i wynikało z niestosowania się wytwórców odpadów do zasad segregacji, jak i na absolutny charakter odpowiedzialności administracyjnej uregulowań stanowiących materialnoprawną podstawę rozpatrywanej sprawy.

Podkreślenia wymaga, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określonych, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

Wykładnia językowa powyższej normy prowadzi do wniosku, że ustawodawca

w art. 9g u.c.p.g. w sposób kategoryczny, poprzez użycie sformułowana "jest obowiązany", nakłada na przedsiębiorcę obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wskazanych poziomów recyklingu. Z przepisem tym koresponduje art. 9x pkt 2 tej ustawy, który określa wysokość kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku stanowiąc łącznie jedną normę prawną.

Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji i zweryfikowanego bez uwag przez organ II instancji wynika, iż strona w 2019 r. odebrała od właścicieli nieruchomości - 1101,1600 Mg - odpadów komunalnych, z czego przekazane do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostało - 49,3716 Mg - odpadów, natomiast do osiągnięcia wymaganego poziomu 40% wymagane byłoby przekazanie - 153,5896 Mg - odpadów. W efekcie brakująca masa przekazanych odpadów wyniosła 104,2180 Mg. Spółka podważa poziom osiągniętego recyklingu, który wprost wynika ze sprawozdania spółki (skorygowanego, nr. [...] [...]/[...] z dnia 15 lutego 2021 r., złożonego w BDO), jak i wyliczony wymagany poziom recyklingu przez organ I instancji.

Dokonane w powyższym zakresie ustalenia faktyczne organu, jak i zasadność zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy i na jego podstawie doszły do trafnego wniosku, iż skarżąca, w związku z prowadzoną działalnością jako podmiot odbierający odpady komunalne, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, była w 2019 r. obowiązana do osiągnięcia co najmniej 40% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła.

Skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uwolnienie jej od odpowiedzialności pieniężnej z tytułu kary za nieuzyskanie właściwego poziomu recyklingu. Natomiast organy orzekające, poza obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co uczyniły w rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., nie miały obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez skarżącą i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary.

W konkluzji do powyższego nie mogły zatem zostać uwzględnione wszystkie zarzuty skargi formułowane w omawianym zakresie, w szczególności opierające się na niczym niepopartych stwierdzeniach i oświadczeniach wiedzy skarżącej w odniesieniu do wartości wskazywanych przez RIPOK dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, jak i odnoszących się do poziomu osiągniętego recyklingu, wypowiadane w kontrze do ustaleń i ocen prawnych orzekających organów, opartych na zgromadzonym materiale dowodowym sprawy i zastosowanych niewadliwie przepisach. Ponadto podkreślić należy za Kolegium, że obowiązek sprawozdawczy spółki, o którym mowa w art. 9n u.c.p.g. dotyczy jej danych, które zobligowana była gromadzić. Przyjęcie niczym nie uwiarygodnionych twierdzeń spółki, że opierała się w swoich sprawozdaniach na danych z RIPOK nie odpowiada systemowej konstrukcji sprawozdań składanych przez poszczególnych uczestników "obrotu" odpadami komunalnymi zawartej w Rozdziale 4b u.c.p.g.

Sąd w tym miejscu zauważa również, co słusznie sygnalizuje się w orzecznictwie sądowym, że podmiot taki jak skarżąca spółka, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Spółka podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swoje przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży i spełniająca wymogi co do posiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów komunalnych, powinna miarkować wystąpienie konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, niewątpliwie powinna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 i art. 3c ust. 2 u.c.p.g.

W tym miejscu zauważyć należy, iż przywołane przepisy u.c.p.g. nie uzależniają nałożenia kary od stopnia zawinienia przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, a jedynie od poziomu wykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia przepisów postępowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 189d k.p.a. poprzez ich niezastosowanie mimo twierdzeń

o wystąpieniu do tego przesłanek, Sąd stwierdził, że zarzut ten jest nieuprawniony.

Zgodnie z pierwszym z ww. przepisów, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zgodnie z drugim z nich wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę wymienione w nim dyrektywy (pkt 1-7).

Na stronie 10 zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się do zastosowania wyżej wymienionych uregulowań uznając zarzut strony za chybiony. Kolegium co prawda uznało, że "w sprawach kar określonych w u.c.p.g. nie ma w ogóle zastosowania dział IVa A k.p.a.", jednak dodało, że: "Gdyby, nawet przyjąć zapatrywanie spółki, iż rzeczona instytucja ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, to waga naruszenia przepisów u.c.p.g. jest znaczna, a sposób zachowania strony, należy ocenić negatywnie. Dzieje się tak, ponieważ spółka po raz kolejny nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu recyklingu. Naruszenia tego dopuściła się już rok wcześniej czyli w 2018 r., czyli mamy do czynienia ponownie z naruszeniem prawa, a to nie zasługuję na aprobatę (...). Jak wyżej już zauważono, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. W przedmiotowej sprawie brak było przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. Co prawda organ I instancji odniósł się w decyzji do przedmiotowego zagadnienia, wszak i tak nie ma to wpływu na finalne rozstrzygnięcie. W przypadku niesprostania wymaganego prawem poziomu recyklingu przez przedsiębiorcę nie może być mowy o zaprzestaniu naruszenia w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sankcji podlega bowiem brak osiągnięcia poziomu recyklingu, tutaj w wymiarze 40 %".

Organ II instancji dodał m.in., że: "Dyrektywy wymiaru kary w myśl art. 189d k.p.a. również nie mają zastosowania w sprawie, z uwagi na treść art. 9zf u.c.p.g. który stanowi, iż do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu Ordynacji podatkowej".

Sąd stoi na stanowisku, że przepisy k.p.a. dotyczące administracyjnych kar pieniężnych należy stosować w przypadku, gdy przepisy ustawy o czystości i porządku w gminie oraz przepisy działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają regulacji znajdujących się w dziale IVa k.p.a. (zob. wyroki NSA z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3509/19, z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 943/20; CBOSA).

Przede wszystkim podkreślić należy, że zagadnienie to było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21, zgodnie z którą: "Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.)".

W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził m.in., że: "Z treści art. 189a § 2 k.p.a., (przyp. dodanego do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) obok zasadniczej jego funkcji, jaką jest oznaczenie pierwszeństwa stosowania przepisów odrębnych, można wywieść wniosek o normatywnej petryfikacji zastanego na dzień wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. stanu prawnego w przedmiocie zasad nakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych oraz udzielania ulg w ich wykonaniu. Kodeksowa reguła kolizyjna swym zakresem obejmuje każdy przepis odrębny normujący jedną z kodeksowych instytucji, o których mowa w art. 189d, 189f-189k, w tym także te przepisy, które obowiązywały w dniu wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. Innymi słowy, przepisy działu IVa k.p.a. nie modyfikują dotychczas obowiązujących rozwiązań materialnoprawnych, lecz je uzupełniają (por. P. Majczak, Uwagi na tle kodeksowej regulacji kar administracyjnych, AuWr, Wrocław 2017, s. 73). Przepisy działu IVa k.p.a. stanowią zatem dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a."

Wbrew zatem zarzutowi skargi, w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ II instancji poddał ocenie możliwość zastosowania przytoczonych przepisów art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 189d k.p.a. dając temu wyraz w logicznej i przekonującej argumentacji, Przy czym w argumentacji co do drugiego z omawianych przepisów organ odwoławczy powinien był zauważyć, co już czynił tut. Sąd w podobnych przedmiotowo judykatach, zresztą powoływanych przez Kolegium, że w art. 9z ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział co prawda miarkowanie kar pieniężnych jednakże nie dotyczy ono kar wymierzanych na podstawie art. 9g ustawy. Pominięcie w tym artykule stanu faktycznego odpowiadającego normie wyrażonej w art. 9g koresponduje z nią w sposób oczywisty i potwierdza, że niewykonanie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym zawsze prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 994/19 CBOSA).

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ ustalił w sposób niewadliwy wszystkie okoliczności stanu faktycznego istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia, dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi.

Z powyżej wskazanych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.