Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 624/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1 i 4, art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 38, art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 111 poz 535
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Jolanta Rajewska NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 741/07 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 741/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi, na podstawie art. 17 ust.1 pkt 16 w związku z art. 54 ust.1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust.1, art. 102 ust.1, art. 106 ust.1, 4-6, art. 107, art. 109 i art. 110 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.) oraz § 8 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz.837), postanowił skierować R. R. do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, tj. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Decyzję ustalającą odpłatność organ postanowił wydać w terminie późniejszym, tj. przy wydaniu decyzji o umieszczeniu w konkretnym domu pomocy społecznej. Organ ustalił, na podstawie wywiadu środowiskowego, zaświadczeń lekarskich, w tym lekarza psychiatry oraz opinii dotyczącej stopnia sprawności psychofizycznej, że z uwagi na chorobę i niepełnosprawność, R. R. nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i wymaga stałej całodobowej opieki. Na podstawie zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektor ustalił, że z uwagi na stan zdrowia R. R. wymaga pielęgnacji i rehabilitacji, natomiast z uwagi na rodzaj schorzenia wymaga specjalistycznej opieki terapeutycznej. Według organu, spełnia on przesłanki z art. 54 i art. 56 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, uzasadniające ubieganie się o skierowanie do domu pomocy społecznej, a ze względu na stan zdrowia kwalifikuje się do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Jednocześnie Dyrektor, nawiązując do art. 59 ust.2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, stwierdził, że nie jest możliwe obecnie umieszczenie wnioskodawcy w łódzkim domu pomocy społecznej, z powodu bardzo dużej ilości wniosków i braku wolnych miejsc w domach pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Poinformował, że wnioskodawca zostanie wpisany na listę osób oczekujących na miejsce, z przewidywanym terminem wydania decyzji o umieszczeniu.

W odwołaniu skarżący stwierdził, że nie chce być umieszczony w domu pomocy społecznej. Zarzucił zaskarżonej decyzji oparcie na kłamstwie. Podniósł, że jest zdrowy, ma wykształcenie średnie, emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie oraz dobre warunki domowe.

Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją nr [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z dnia [...] czerwca 2007 r. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało przepisy art. 17 ust.1 pkt 16 w związku z art. 54 ust.1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust.2 i 3, art. 60, art. 61 i art. 62, art. 102 ust.1, art. 106 ust.4, art. 107 ust.3 i 4 oraz art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.). Kolegium ustaliło, że R. R. mieszka z żoną w prywatnym domu stanowiącym ich własność, zajmując lokal składający się z dwóch pokoi i kuchni. Lokal pozbawiony jest dostępu do wody, toalety i gazu. Zimna woda i W.C. są poza budynkiem. Lokal ogrzewany jest piecami węglowymi. Mieszkanie jest zaniedbane, wypełnione prawie pod sufit rzeczami i szmatami pochodzącymi prawdopodobnie ze śmietników, uniemożliwiającymi wejście do pomieszczeń. R. R. i jego żona S. są pacjentami Poradni Zdrowia Psychicznego, ich jedyna córka przebywa w Domu Pomocy Społecznej w K. Dochód R. R. stanowi emerytura w wysokości [...] zł. Żona pobiera jedynie zasiłek stały w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r., Sąd Rejonowy w Łodzi zdecydował o przyjęciu R. R. do domu pomocy społecznej bez jego zgody. Kolegium oceniło, że z powodu choroby psychicznej R. R. nie jest zdolny do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych. Wymaga stałej opieki, której brak zagraża jego życiu z powodu braku odpowiednich warunków sanitarnych i nieprzestrzegania żadnych zasad higienicznych. Nie może liczyć na opiekę ze strony rodziny, gdyż żona i córka są osobami chorymi psychicznie. Rozpoznana u skarżącego choroba wymaga systematycznego zażywania leków, co zapewniłaby kontrola i nadzór jedynie w domu pomocy społecznej. Należy także wziąć pod uwagę zagrożenie dla zdrowia skarżącego i współlokatorów, związane z prowadzonym przez skarżącego trybem życia. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, która jest korzystna dla odwołującego się - rozstrzygnięcie organu I instancji zapewni skarżącemu godziwe warunki egzystencji i możliwość prawidłowego leczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. R. zarzucił, że zaskarżona decyzja oparta jest na kłamstwie. Stwierdził, że nie chce być umieszczony w domu pomocy społecznej. Jest zdrowy, ma emeryturę w kwocie [...] zł, ma dobre warunki domowe i zajmuje się gospodarstwem domowym. Domagał się "oddalenia" zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowią powołane przez organy obu instancji przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz.1837 ze zm.). Postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej prowadzone było w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-[...] w Łodzi, z dnia [...] stycznia 2007 r., wydane w sprawie sygn. akt [...], zgodnie z którym postanowiono przyjąć R. R. do domu pomocy społecznej bez jego zgody. Postanowienie to jest prawomocne, a zatem wykonalne. W takim przypadku, według Sądu, rola organów administracji sprowadzała się do wykonania tego orzeczenia, a więc do wydania, w oparciu o art. 59 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W tej sytuacji, organ zwolniony jest od badania przesłanek skierowania do domu pomocy społecznej oraz ustalenia zasadności umieszczenia w placówce. Niezależnie od tego Sąd pierwszej instancji ocenił, w świetle zebranego materiału dowodowego, że skarżący nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, mimo, że posiada własny lokal oraz stały dochód. Jedynym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji było skierowanie skarżącego do domu pomocy społecznej, gdzie będzie miał zapewnione godziwe warunki egzystencji i konieczną opiekę. Sąd odnotował, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., postanowił umieścić skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w Łodzi przy ulicy [...], gdzie skarżący obecnie przebywa. W tym samym domu pomocy społecznej umieszczona została także żona skarżącego.

W skardze kasacyjnej R. R., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżył wyrok w całości oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Jako podstawę kasacyjną wskazał naruszenie przepisów o postępowaniu, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b tej ustawy, przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów przez organ w toku postępowania administracyjnego i przyjęcie w oparciu o ten przepis, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego nastąpiły okoliczności, które uzasadniały uchylenie decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; naruszenie przepisów postępowania - art. 135 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało, iż Sąd pierwszej instancji na skutek przekroczenia granic uznania administracyjnego nie usunął naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

W ocenie skarżącego, wskazane uchybienia procesowe miały wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku dostrzeżenia uchybienia polegającego na niezastosowaniu art. 95 § 1 zdanie drugie K.p.a. w związku z treścią art. 10 § 1 K.p.a. względnie w związku z art. 10 § 3 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny winien uchylić decyzję organu II instancji i skierować sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast na skutek nie zastosowania wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd oddalił skargę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie został wezwany do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uchybienie to stanowi naruszenie art. 95 § 1 zdanie drugie K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. Organ nie utrwalił w aktach sprawy stwierdzenia przesłanek odstąpienia od powiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do materiału zgromadzonego w sprawie, czym naruszył art. 10 § 3 K.p.a. Zdaniem skarżącego, naruszenie to jest istotną wadliwością postępowania mogącą skutkować uchyleniem decyzji w postępowaniu odwoławczym, postępowaniu nadzwyczajnym lub na mocy orzeczenia NSA. Podstawowa sankcja naruszenia omawianej zasady określona została w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Nadto podkreślił, że gdyby skarżący był zapoznany z dowodami zebranymi w sprawie, to wcześniej powziąłby wiadomość o tym, że postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-[...] w Łodzi z dnia [...] stycznia 2007 r. stało się prawomocne, pomimo, że kilkakrotnie składał pisma zatytułowane "odwołanie". Uzasadniając zarzut naruszenia art. 135 P.p.s.a. skarżący przytoczył treść tego przepisu i stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu z przyczyn podanych wyżej. Zdaniem skarżącego, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji administracyjnych wydanych z naruszeniem procedury administracyjnej w zakresie tak istotnym, jak prawo do czynnego udziału strony w tym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej. Przywołało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 P.p.s.a., w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

Nie jest usprawiedliwiona pierwsza podstawa skargi kasacyjnej. Zaskarżony wyrok nie naruszał art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy administracyjne przepisu art. 95 § 1 K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. względnie w związku z art. 10 § 3 K.p.a. Przepis art. 95 § 1 K.p.a. normuje uprawnienia stron postępowania administracyjnego w trakcie rozprawy administracyjnej. W trakcie weryfikowanego przez Sąd pierwszej instancji postępowania administracyjnego w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej nie przeprowadzono zaś rozprawy administracyjnej. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie prowadzi także ewentualne ograniczenie zarzutu omawianej podstawy kasacyjnej do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. względnie w związku z art. 10 § 3 K.p.a. Uchybienie to skarżący doprecyzował w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzeniem, że na skutek naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, skarżący bez swojej winy nie brał w nim udziału, zaś sankcja za naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określona została w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przedstawienia wymaga zatem procedura kierowania do domu pomocy społecznej. Postępowanie w sprawach świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostało w art. 100 - 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 ze zm. - obecnie Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz.728 ze zm.). Szczególne miejsce w tej procedurze zajmuje przepis art. 106 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, ustanawiający wymóg przeprowadzenia, przed wydaniem decyzji, rodzinnego wywiadu środowiskowego. Jak wynika z art. 107 ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz.672 ze zm.), rodzinny wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, prowadzone z udziałem strony (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I OSK 59/07, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 376835). Jak wynika z kwestionariusza wywiadu środowiskowego, osoba może zgłosić pracownikowi potrzeby i oczekiwania. Nadto, zgodnie z zasadą czynnego udziału strona ma prawo zaznajomić się z całym materiałem dowodowym zebranym na podstawie wywiadu środowiskowego. Organ zaś, rozpoznając sprawę, zobowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się na temat całości dowodów zgromadzonych podczas wywiadu (por. Iwona Sierpowska "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz", Wyd. ABC 2007, s. 415). Niewątpliwe jest, że ani z kwestionariusza wywiadu środowiskowego, ani z innych dokumentów procesowych nie wynika, aby skarżący wypowiadał się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Jest to uchybienie przepisowi art. 10 § 1 K.p.a. Naruszenie to, w niniejszej sprawie, nie wyczerpuje jednak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Przede wszystkim bowiem zauważyć trzeba, iż procedura kierowania do domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie, która nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej jest uregulowana oryginalnie, odmiennie w stosunku do innych postępowań w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, a nawet w stosunku do innych postępowań o skierowanie do domu pomocy społecznej - wszczynanych na wniosek. Według art. 54 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy nie wyraża zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, ośrodek pomocy społecznej jest obowiązany do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. W odniesieniu do osób chorych psychicznie, co do których zachodzą warunki o których mowa w art. 54 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, kierowanie do domu pomocy społecznej jest regulowane nadto przepisami art. 38 oraz art. 39 ust.1 i 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.). Na mocy art. 38 ustawy o pomocy społecznej, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub za zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Natomiast według art. 39 ust.1, jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Zgodnie z art. 39 ust.3, jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. Osoba wymagająca skierowania została określona w art. 38 ustawy o pomocy społecznej.

Tę szczególną procedurę kierowania osób psychicznie chorych do domów pomocy społecznej uszczegóławiają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo (Dz. U. Nr 92, poz. 460 ze zm.). Stosownie do treści § 2 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z pomocy innych osób, nie wyraża zgody na skierowanie do domu, a brak opieki zagraża jej życiu, kieruje się ją do domu na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. Odnosi się to również do osoby, która nie jest zdolna do wyrażenia zgody.

Stosując art. 39 ust.3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, sąd opiekuńczy bada, czy osoba, wymagająca skierowania, a więc określona w art. 38 tej ustawy, czyli ta która wskutek choroby psychicznej nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, nie jest zdolna do wyrażenia zgody na skierowanie. Stwierdziwszy zaistnienie takich okoliczności, sąd opiekuńczy wydaje w tym zakresie postanowienie.

Orzeczenie sądu opiekuńczego nie kończy procedury kierowania osoby chorej psychicznie do domu pomocy społecznej. W dalszej kolejności następują czynności, określane jako wykonanie przez organ pomocy społecznej orzeczenia sądu opiekuńczego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 1435/98, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 45762). Podstawę do dalszych czynności procesowych organu pomocy społecznej stanowi przepis art. 59 ust.1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 3 w/w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo. Przepis § 3 zdanie pierwsze tego rozporządzenia stanowi, że po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu organ wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Natomiast zgodnie z § 3 zdanie drugie, wydanie takiej decyzji nie wymaga złożenia wniosku o skierowanie do domu oraz przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Uwzględniając to unormowanie oraz zakres ustaleń postępowania przed sądem opiekuńczym, który to zakres uwarunkowany jest treścią art. 38 i art. 39 ust.3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, można przyjąć, iż prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, co do okoliczności istotnych z punktu widzenia treści art. 54 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, jest zachowane, gdy organ pomocy społecznej dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu opiekuńczego o skierowaniu osoby chorej psychicznie do domu pomocy społecznej. Nie zwalnia to organu z obowiązku nałożonego przepisem art. 10 § 1 K.p.a. Należy jednak odnotować, iż pomimo braku obowiązku, organ pomocy społecznej przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Niekwestionowany jest udział skarżącego w wywiadzie środowiskowym, w trakcie którego ustalano jego sytuację rodzinną i majątkową. Omawiane były także kwestie związane ze stanem zdrowia skarżącego i jego żony oraz zamiar umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej na podstawie orzeczenia sądu. W następstwie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący składał odwołanie, wypowiadając się co do przedmiotu sprawy. W tej sytuacji można przyjąć, iż zarzucane uchybienie wobec wymagań art. 10 § 1 K.p.a. było niekwalifikowanym naruszeniem przepisu postępowania, które nie miało wpływu na wynik sprawy.

Ocenę tę umacnia okoliczność, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako skutek zarzucanego uchybienia wskazano brak wiedzy skarżącego o prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego, tj. postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi - [...] w Łodzi z dnia [...] stycznia 2007 r. o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Tymczasem z powyższych uwag wynika, iż organ pomocy społecznej jest związany orzeczeniem sądu opiekuńczego o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Związanie to jest zaś niezależne od ewentualnych zarzutów osoby skierowanej pod adresem tego orzeczenia. Ewentualny brak wiedzy skarżącego o prawomocnym postanowieniu sądu opiekuńczego nie miał więc wpływu na rozstrzygnięcie organu pomocy społecznej o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

Również drugi zarzut skargi kasacyjnej - naruszenia przepisu postępowania w postaci art. 135 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Wskazany przepis stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Regulacja ta jest kontynuacją wyrażonej w przepisie art. 134 § 1 P.p.s.a. zasady niezwiązania sądu administracyjnego granicami zaskarżenia. Pozwala ona na etapie orzekania wyeliminować z obiegu pranego nie tylko objętą skargą decyzję, lecz także pozostałe akty lub czynności dotyczące danej sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte lub wydane, jeżeli tylko Sąd stwierdzi, że są niezgodne z prawem, a zostały wydane w ramach rozpatrywanej sprawy administracyjnej. Sąd zobowiązany do orzekania w granicach sprawy, powinien jednak badać z urzędu, czy poza zaskarżonym aktem konieczne jest wzruszenie innych aktów, związanych z daną sprawą. Obowiązkiem Sądu administracyjnego jest zatem doprowadzenie do takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej sprzeczny z prawem (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1353/05, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 321519; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 384/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 322815; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 293171). Podjęcie przez Sąd wskazanych w przepisie art. 135 P.p.s.a. czynności mających na celu uchylenie wszystkich niezgodnych z prawem i związanych ze sprawą decyzji, jest jednak możliwe wówczas gdy skarga zostanie uwzględniona. Przepis art. 135 P.p.s.a. nie może mieć zastosowania w sprawie, w której skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 28 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 678/04, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 158907).Tylko stwierdzenie sprzeczności z prawem i uchylenie objętej skargą decyzji, daje Sądowi możliwość skontrolowania legalności pozostałych aktów, wcześniej podjętych w danej sprawie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2007 r., sygn. akt I FSK 1204/06, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 465003). Zarzut naruszenia przepisu art. 135 P.p.s.a. nie był zatem usprawiedliwiony.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.