Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 909/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka - Karasińska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Centrum Naukowo-Technicznego K. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (obecnie Minister Polityki Społecznej) z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 69 pkt 1, art. 70 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w zw. z art. 21 ust. 1, 2 a i 2 b, art. 23, art. 24, art. 31 ust. 3 pkt 1, art. 33 ust. 7 cytowanej ustawy, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 , art. 17 ust. 3, art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy z 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 46, poz. 201 ze zm.), art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) ustalił ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją za okres wrzesień- listopad 2001r. wraz z odsetkami oraz wysokość opłaty restrukturyzacyjnej.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że restrukturyzacji podlegają należności znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 31 grudnia 2001 r., tj z deklaracji złożonych nie później niż do 31 grudnia 2001 r. Ponadto poinformował wnioskodawcę, że saldo nie wykazuje zaległości za sierpień 2001r. .

Odwołując się od tej decyzji Centrum Naukowo-Techniczne K. (CNTK) Jednostka Badawczo Rozwojowa zwróciła uwagę na fakt, że CNTK przedstawiło saldo swoich należności wobec PFRON we wniosku restrukturyzacyjnym z [...] listopada 2002 r.. Ponadto należności, do uiszczenia których było zobowiązane CNTK wobec PFRON na dzień 31 grudnia 2001 r. było znane PFRON ze względu na złożenie deklaracji rocznej do [...] kwietnia 2001 r..

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit d ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego restrukturyzacji podlegają należności wobec PFRON znane organowi na dzień 31 grudnia 2001 r.. Należnościami znanymi są należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień.

Termin do złożenia deklaracji za miesiąc grudzień 2001 r. upływa [...] stycznia 2002 r., zatem nie ma podstaw do objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym należności za grudzień. Należność za miesiąc sierpień 2001 r. zostały zapłacone przelewem z [...] stycznia 2002 r., czyli nie istniała w dacie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem, podnosząc zarzuty : naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz nierówne traktowanie stron postępowania.

Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ restrukturyzacyjny ustalając inny niż rzeczywisty okres, którego dotyczą restrukturyzowane należności, oraz ustalając inną kwotę restrukturyzowanych należności naruszył przepis art. 18 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy.

Twierdzenie organu , że nie jest znana PFRON należność podmiotu na dzień 31 grudnia

2001 r. jest nieprawdziwe ze względu na to, iż złożenie deklaracji rocznej za 2001r. do PFRON nastąpiło do dnia [...] kwietnia 2001 r. Ponadto, jeżeli okres, którego dotyczą restrukturyzowane należności jest ustalany na dzień 31 grudnia 2001 r., to jakiekolwiek wpłaty dokonane w 2002 r, nie powinny być uwzględniane z tego względu, że nie wchodzą w okres rozliczeniowy do 31 grudnia 2001 r.. "Nie istnieją - ponieważ na dzień 31 grudnia 2001 r. nie zostały dokonane."

Odpowiadając na skargę Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pracodawca dokonuje wpłat, przedkładając jednocześnie Funduszowi miesięczne deklaracje, na podstawie których dokonał wyliczeń, w terminie do 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. Na pracodawcy ciąży również obowiązek składania do Funduszu rocznych deklaracji w terminie do 20 dnia następnego miesiąca następującego po zakończeniu roku, którego dotyczą.

Wynika z tego, że strona nie mogła w kwietniu 2001 r. złożyć wypełnionych deklaracji za cały rok 2001, w których byłyby zawarte informacje - m.in. - o stanie zatrudnienia i wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Z tego względu, że miesięczna deklaracja za miesiąc grudzień 2001 r. powinna zostać złożona do Funduszu w dniu [...] stycznia 2002 r., to należności te nie mogły być znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 31 grudnia 2001 r.. Minister powołał się na orzeczenia NSA, w których Sąd orzekł, że nie mogą być objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym należności wobec funduszu, zgłoszone po 31 grudnia 2001 r. (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2003 r. sygn. III SA 1663/03, wyrok NSA z 8 grudnia 2003 r. sygn. III SA 2059/03, III SA 1729/03).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm) przez należności znane rozumie się należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 lit d cytowanej ustawy, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 31 grudnia 2001 r. zaległości wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z tytułu należnych wpłat.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm) do wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem art. 49a i 49b, przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 i Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062 oraz z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 i Nr 116, poz. 1216), zwanej dalej "Ordynacją podatkową", z tym, że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu. Pracodawcy dokonują wpłat, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Należności za grudzień nie mogły być - wobec powyższego -znane do 31 grudnia 2001 r..

Sąd zwraca uwagę na fakt, że wysokość wpłat na Fundusz jest wynikiem uwzględnienia wielu zmiennych, jak - m.in. - liczby pracowników, przeciętnego wynagrodzenia, wysokości podatków, od których zakład został zwolniony, zaś pracodawca sam dokonuje wyliczeń, przedkładając zarazem dane, na podstawie których dokonał wyliczeń, w terminie do 20 dnia następnego miesiąca po miesiąc, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat. Mając to na względzie należy stwierdzić, że strona nie mogła złożyć w kwietniu 2001 r. deklaracji za cały rok 2001 zawierających dane o stanie zatrudnienia, czy wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych, które byłyby podstawą do ustalenia wysokości należności znanych, ponieważ takich informacji w kwietniu nie mogła posiadać.

Z kserokopii deklaracji rocznej - rozliczenie wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych DEK-R-1 za rok obrachunkowy 2001r.( załączonej do skargi) jednoznacznie wynika, że została ona sporządzona w dniu [...] kwietnia 2002r., a nie jak twierdzi strona do dnia [...] kwietnia 2001r. Natomiast w informacji o stanie zaległości sporządzonej przez Wydział Windykacji wskazano, że deklaracja za grudzień 2001r. wpłynęła do PFRON w dniu [...] stycznia 2002r.

Zapłata przez stronę zaległości za miesiąc sierpień 2001r. wraz z odsetkami przelewem z dnia [...] stycznia 2002 r., czyli przed datą złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, spowodowała wygaśnięcie należności i z tego powodu należność ta nie mogła być objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym. Warunkiem objęcia danej należności postępowaniem restrukturyzacyjnym jest bowiem nie tylko możliwość jej zaliczenia do kategorii znanych zaległości na dzień 31 grudnia 2001 r. (art. 6 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy), ale także istnienie należności w chwili złożenia wniosku o restrukturyzację.

W języku polskim termin należność oznacza kwotę, sumę, którą należy komuś wypłacić. Z chwilą zapłaty należność przestała istnieć, ponieważ nie istnieje powinność jej uregulowania, zobowiązanie przestało istnieć. Nie można poddać restrukturyzacji czegoś, co nie istnieje. Stwierdzenie to znajduje uzasadnienie także wyjaśnieniach zawartych w uzasadnieniu projektu ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych, zgodnie z którym restrukturyzacja należności publicznoprawnych ma umożliwiać - m.in. - zachowanie płynności finansowej przez przedsiębiorców, a ten cel, mając na względzie fakt dokonania przez skarżącego zapłaty, został dopełniony. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że ustawodawca w ustawie o restrukturyzacji należności publicznoprawnych nie definiuje terminu "należności", lecz tylko zwroty "należności sporne" i "należności znane", poddając tym samym termin "należności" ogólnym zabiegom interpretacyjnym. W art. 6 cytowanej ustawy ustawodawca użył kategorii "należności", odwołując się do znaczenia nadawanego temu pojęciu w ogólnych regułach języka polskiego. Zwrot "zaległości" użyty przez ustawodawcę w pkt 2 ust. 1 tego przepisu, należy interpretować w ten sposób, by nie modyfikować zakresu zastosowania zwrotu "należności". Restrukturyzacji podlegają zatem wartości, które w momencie dokonywania restrukturyzacji są należnościami i - jednocześnie - są zaległościami na dzień 31 grudnia 2001 r.. Restrukturyzacji mogą podlegać tylko należności, a zatem - zgodnie z regułami języka polskiego - kwoty, które należy komuś zapłacić, czyli kwoty niezapłacone (Słownik języka polskiego pod redakcją Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002 r., tom II), zaś nie podlegają restrukturyzacji zobowiązania, które zostały uregulowane. Zgodnie z art. 59 par. 1 Ordynacji podatkowej przesłanka wygaśnięcia zobowiązania podatkowego jest spełnienie świadczenia

( zapłata ) przez podmiot zobowiązany.

Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.