Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 265/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135e ust. 1.
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. P. jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 13 kwietnia 2018 r., nr [...], wydane na skutek rozpoznania odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 19 stycznia 2018 r. wydanego w sprawie dyscyplinarnej.

Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.

Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, wobec uchybień stwierdzonych w realizacji obowiązków służbowych, Komendant Powiatowy Policji w [...], postanowieniem z dnia 18 października 2017 r., nr [...], wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] Referatu [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] – [...] K. P., obwiniając go o popełnienie dwóch przewinień dyscyplinarnych stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej, określonych w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o Policji.

W wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] na podstawie art. 135e ust. 10 ustawy o Policji zmienił i uzupełnił zarzuty przedstawione obwinionemu, zarzucając mu naruszenie łącznie czterech naruszeń dyscyplinarnych polegających na tym, że:

1) w okresie od 11 maja 2017 r. do 3 czerwca 2017 r., prowadząc postępowanie sprawdzające [...], dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej polegającej na zaniechaniu wykonania czynności służbowej w ten sposób, że nie wykonał poleceń przełożonego określonych w karcie nadzoru, polegających na uzyskaniu z Systemu Wsparcia Dowodzenia rejestru interwencji zgłaszanych przez pokrzywdzoną, ustaleniu prowadzonych przez Posterunek Policji w [...] postępowań w sprawie [...] i [...] pokrzywdzonej i nie dołączeniu do postępowania sprawdzającego kserokopii wcześniej prowadzonych postępowań oraz w zakreślonym terminie do 3 czerwca 2017 r. nie dokonał wszczęcia postępowania przygotowawczego, tj. o czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. U. KGP z 2013 r. poz. 99);

2) w dniu 1 czerwca 2017 r. w [...], wykonując czynności w postępowaniu sprawdzającym [...], przeprowadzone w trybie art. 307 K.p.k., dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, w ten sposób, że przeprowadził czynność wymagającą spisania protokołu, przesłuchując w charakterze świadka osobę, która nie była zawiadamiającą o przestępstwie, ani nie składała wniosku o ściganie, ani też nie uzupełniała danych zawartych w zawiadomieniu, do czego nie był uprawniony, tj. o czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne z art.132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji;

3) w okresie od 25 lipca 2017 r. do 13 sierpnia 2017 r., prowadząc postępowanie przygotowawcze [...], dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, polegającej na wykonaniu czynności procesowych z udziałem świadków – S. L., E. B. i I. L., z czego zostały sporządzone protokoły, które w celu wykazania rytmiki czynności i braku bezczynności w postępowaniu, opatrzone zostały datą niezgodną z ich faktyczną realizacją, datując te czynności: ze S. L. na dzień 16 czerwca 2017 r., czynność z E. B. na 20 lipca 2017 r. i czynność z I. L. na 20 lipca 2017 r., przy czym w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a do przesłuchania S. L. i E. B. doszło w tym samym dniu, w budynku A nr [...] w [...], tj. o czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne z art.132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji;

4) w dniu 13 sierpnia 2017 r. dopuścił się naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w związku z poleceniem przełożonego sporządzenia pisemnych wyjaśnień, w sprawie stwierdzonych uchybień w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym [...], w sporządzonej notatce służbowej, używając sformułowań "rzekomej bezczynności" oraz "(...) bardzo żałuję, iż Pan Naczelnik nie spytał się mnie osobiście o te protokoły (...)" stwierdzając, że czynności, których brak wskazał przełożony, pomimo wykonania ich dopiero po stwierdzeniu ich braku, były już zrealizowane, tym samym fałszując stan faktyczny, wyraził się w sposób lekceważący i wyrażający brak szacunku wobec przełożonego Naczelnika Wydziału [...], tj. o czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. U. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3).

W wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego oraz analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Komendant Powiatowy Policji w [...], działając na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, orzeczeniem z dnia 19 stycznia 2018 r., nr [...], uznał K. P. winnym popełnienia czynów określonych w punktach od 1 do 4, za popełnienie których wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. W uzasadnieniu Komendant wskazał, że w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zebrany materiał dowodowy w postaci przesłuchania świadków, dokumentacji, w tym włączonych protokolarnie materiałów z postępowania [...] i [...] i czynności wyjaśniających [...], potwierdził naruszenie dyscypliny służbowej przez K. P. poprzez zaniechanie czynności służbowych oraz wykonanie ich w sposób nieprawidłowy. Wskazał, że działania obwinionego należy uznać jako wynikające z niskich pobudek, z naruszeniem obowiązujących zasad prawnych i etycznych, powodujących znaczne zakłócenie realizowanych zadań przez Policję, formację zhierarchizowaną, stojącą na straży praworządności i zobligowanej do jej przestrzegania. Lekceważący stosunek do przełożonych i wydawanych na podstawie pisemnych uprawnień poleceń, do swoich obowiązków służbowych, nieterminowe prowadzenie spraw, sporządzanie dokumentacji niezgodnej ze stanem faktycznym i przedkładanie takich materiałów przełożonym dezorganizuje działanie Policji i stawia ją w złym świetle, a także kreuje jej negatywny wizerunek. W ocenie organu, obwiniony miał świadomość ciążących na nim w tym zakresie obowiązków, zatem brak jest podstaw do przypisania obwinionemu winy nieumyślnej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, organ stwierdził, że kara nagany w tym wypadku będzie adekwatna do przewinienia, jakie popełnił obwiniony.

K. P. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu zarzucając wydanemu orzeczeniu:

I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że:

1) powinien wykonać polecenie przełożonego, polegające na uzyskaniu z Systemu Wspomagania Dowodzenia rejestru interwencji zgłaszanych przez pokrzywdzoną, podczas gdy do pozyskiwania tych informacji nie był uprawniony, nie miał ku temu żadnych możliwości, ponieważ takie ustalenia dokonuje kierownik referatu, który w tamtym okresie był na zwolnieniu lekarskim. W kwestii dołączania innych dokumentów, m.in. akt innych postępowań zauważył, iż na etapie postępowania sprawdzającego nie ma podstaw prawnych, aby dołączyć takie materiały, a tym samym brak było możliwości wykonania zakreślonej czynności;

2) w okresie od 16 czerwca 2017 r. do 20 lipca 2017 r. nie mógł wykonać czynności procesowych w postaci przesłuchania w charakterze świadka S. L., E. B. i I. L., podczas gdy w okresie od 25 lipca do dnia 13 sierpnia 2017 r. dokonał przesłuchania wskazanych świadków, a błędy co do daty przesłuchania widniejące w protokołach były oczywistą omyłką pisarską, ponadto w dwóch pierwszych przypadkach sami przesłuchani nie byli w stanie podać konkretnej daty przesłuchania, nie mieli żadnych uwag, co do treści protokołu;

3) w dniu 1 czerwca 2017 r. przesłuchał P. R. w charakterze świadka, podczas gdy obwiniony przesłuchał go w innym terminie, a błąd w protokole był jedynie oczywistą omyłką pisarską, a sam przesłuchany świadek nie był w stanie podać daty swojego przesłuchania;

4) w dniu 3 czerwca 2017 r. nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania przygotowawczego, a dopiero w dniu 8 czerwca 2017 r., podczas gdy bezpośredni przełożeni wnioskowali do obwinionego o późniejsze wszczęcie dochodzenia, a sam termin wydania stosownego postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego ma charakter instrukcyjny, a zatem dopuszcza się jego przekroczenie przez prowadzących takie czynności;

II. naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tym samym przyjęcie, iż sformułowania "rzekoma bezczynność" oraz "(...) bardzo żałuję, iż Pan Naczelnik nie spytał się mnie osobiście o te protokoły (...)" narusza zasady etyki zawodowej policjanta, podczas gdy sformułowania te w żaden sposób tego nie czynią;

2) art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, poprzez prowadzenie czynności wyjaśniających przez Naczelnika Wydziału [...] - nadkomisarza X. Y. - w okresie od 20 lipca 2017 r. do 24 sierpnia 2017 r., pomimo braku zlecenia czynności przez przełożonego dyscyplinarnego - przed ich formalnym zleceniem, które nastąpiło dopiero w dniu 24 sierpnia 2017 r.;

3) art. 134i ust. 4 w zw. z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, poprzez włączenie do czynności sprawdzających materiałów z postępowania przygotowawczego o sygn. akt. [...], bez zgody właściwego organu o udostępnienie akt;

4) art. 6 ust. 1 i 2 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 42 Konstytucji RP, art. 135g ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 ustawy o Policji - poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie przez przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego, pominięcie w uzasadnieniu orzeczenia szereg pochwał i podziękowań od obywateli oraz braku podsumowania przebiegu służby przed datą zdarzenia;

5) art. 135f ust. 1 pkt 2 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dostępnych dowodów i tym samym czynienie dowolnych ustaleń, nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym, w szczególności zaniechanie przesłuchania obwinionego i uzyskania jego wyjaśnień oraz linii obrony, o co wnosił jego obrońca w czasie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w dniu 5 stycznia 2018 r. oraz sam obwiniony w dniu 10 stycznia 2018 r., co uniemożliwiło złożenie w trakcie przesłuchania obwinionego kolejnych wniosków dowodowych, a przez co w sposób istotny doszło do naruszenia prawa obwinionego do przeprowadzenia dowodów, które to miały wykazać brak jego winy w naruszeniu dyscypliny służbowej, a tym samym również bezzasadności wszczętego w jego sprawie postępowania dyscyplinarnego;

6) art. 135i ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wyznaczanie terminów do zapoznania się obwinionego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w okresach, gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie wyjechał do [...] na pogrzeb zmarłej [...] i tym samym utrudnianie mu prawa do obrony;

7) art. 135i ust. 1 i 7 ustawy o Policji, poprzez wydanie postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i sporządzenie z nich sprawozdania bez zapoznania skarżącego z aktami postępowania i uniemożliwienie mu złożenia w terminie 3 dni wniosku o uzupełnienie postępowania;

8) art. 135j ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o Policji, poprzez niewykazanie w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz wykazania winy obwinionego w zakresie zarzucanych mu w pkt 1-4 zarzutów przewinień dyscyplinarnych;

9) art. 135j ust. 3 ustawy o Policji, poprzez nieuchylenie przez przełożonego dyscyplinarnego postanowienia z dnia 21 października 2016 r. o zakończeniu czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz nieprzekazanie akt sprawy rzecznikowi do uzupełnienia, pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, na skutek między innymi niedopełnienia wyżej wskazanych obligatoryjnych czynności z udziałem obwinionego.

Stosownie do powyższych zarzutów domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienia od sformułowanych we wniosku o ukaranie czynów, ewentualnie o uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez ten organ czynności dowodowych w znacznej części oraz naruszenie przepisów prawa procesowego powodujących nieważność przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu odwołania, skarżący kwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia zarzucając, że postępowanie nie zostało wszechstronnie wyjaśnione.

Na skutek rozpoznania odwołania, orzeczeniem z dnia 13 kwietnia 2018 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 134 pkt 1 w zw. z art. 134g ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w odniesieniu do przewinienia dyscyplinarnego określonego w punktach 1-3 oraz uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie 4 i w tej części orzekł o uniewinnieniu. W uzasadnieniu organ zreferował dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał przepisy art. 132 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Wskazał, że zgodnie z art. 135l ust. 1 ustawy o Policji, rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Dalej stwierdził, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Wskazał, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zaniechaniu czynności służbowej albo wykonaniu jej w sposób nieprawidłowy. W ocenie organu odwoławczego, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że [...] K. P. dopuścił się naruszenia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych określonych w pkt 1-3. W odniesieniu do przewinienia dyscyplinarnego określonego w pkt 1, wskazał, że żaden z przesłuchanych świadków w sposób jednoznaczny nie potwierdził, iż wszczęcie przez skarżącego postępowania przygotowawczego w sprawie [...] wobec B. T. dopiero dnia 8 czerwca 2017 r., spowodowane było tym, iż to bezpośredni przełożeni, a w szczególności Naczelnik Wydziału [...] KPP w [...], wnioskowali do obwinionego o późniejsze jego wszczęcie. Ponadto, bezpośredni przełożony, już w trakcie rozpisywania karty nadzoru wskazał, iż w przypadku potwierdzenia przestępstwa, należy niezwłocznie wszcząć dochodzenie, wyznaczając termin najpóźniej do dnia 3 czerwca 2017 r. Obwiniony nie wykonał również wskazanego w karcie nadzoru polecenia, sprawdzenia w SWD interwencji zgłaszanych przez pokrzywdzoną, nie ustalił prowadzonych przez Posterunek Policji w [...] postępowań w sprawie [...] i [...] ww., a także nie dołączył do postępowania sprawdzającego kserokopii wcześniej prowadzonych postępowań. Organ odwoławczy podniósł, że ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza obowiązek wykonania rozkazu lub polecenie przełożonego, którym jest on związany, z wyjątkiem polecenia lub rozkazu, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. Podniósł, że [...] K. P. jest osobą uprawnioną do wglądu danych i informacji oraz ich dalszego przetwarzania w ramach wykonywania swoich obowiązków, natomiast niezbędne dane, do których nie posiadał dostępu, winien uzyskać za pośrednictwem użytkownika posiadającego upoważnienie obejmujące dostęp do SWD, co wynika z § 2 pkt 11 zarządzenia nr 453 Komendanta Głównego Policji z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie form i metod przetwarzania informacji wspomagających kierowanie niektórymi działaniami Policji podejmowanymi w celu wykonania zadań ustawowych. W odniesieniu do naruszenia przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie 2 organ wskazał, że z karty opisu stanowiska pracy wynika, że obwiniony m.in. winien prawidłowo dokumentować czynności procesowe w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych a treść protokołu powinna zawierać elementy wymienione w art. 148 § 1 K.p.k., m.in. oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących. Niewpisanie zatem do protokołu przesłuchania świadka czasu wykonania tej czynności a także brak podpisu świadka, stanowią braki formalne i w przypadku ich stwierdzenia powinny być niezwłocznie usunięte. W przedmiotowej sprawie braki te zostały wychwycone natomiast nie przez samego prowadzącego postępowanie, a przez bezpośredniego przełożonego. W dalszej kolejności odnosząc się do naruszenia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 3, dotyczącego błędnej daty przesłuchania w charakterze świadka E. B., S. L. i I. L., organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku popełnienia oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w protokole, jej sprostowanie jest możliwe w każdym czasie, lecz winno nastąpić w trybie określonym w przepisach art. 154 w zw. z art. 153 § 3 i art. 155 § 1 K.p.k. O sprostowaniu umieszcza się wówczas wzmiankę w protokole, którą winien podpisać funkcjonariusz sporządzający protokół. O sprostowaniu protokołu należy także zawiadomić stronę, co w tym przypadku nie zostało również wykonane. W ocenie organu, nie ma znaczenia dla sprawy, że S. L. i E. B. nie byli w stanie podać konkretnej daty swoich przesłuchań. Istotny jest fakt, iż przesłuchań tych nie mógł obwiniony przeprowadzić, albowiem w terminach wskazanych w protokołach czyli w okresie od 16 czerwca 2017 r. do 20 lipca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim (w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r.). Z zeznań świadków wynika natomiast, iż do przesłuchania S. L. i E. B. doszło w tym samym dniu, w budynku A nr [...] w [...], czynność ta mogła zostać wykonana na przełomie lipca i sierpnia 2017 r. Przesłuchana w charakterze świadka I. L. kategorycznie zaprzeczyła, aby do jej przesłuchania doszło w dniu 20 lipca 2017 r., gdyż w tym czasie przebywała poza [...], na obozie harcerskim i do [...] wróciła dopiero wieczorem dnia 22 lipca 2017 r., wobec czego do jej przesłuchania mogło dojść na początku sierpnia 2017 r. Świadkowie potwierdzili, iż czynność z ich udziałem została faktycznie wykonana, treść zeznań była zgodna, natomiast ich przesłuchanie odbyło się w innych terminach niż zostały wpisane do protokołów. W zakresie naruszenia przez obwinionego § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", organ odwoławczy uznał, iż stwierdzenie zawarte w notatce służbowej z dnia 13 sierpnia 2017 r. "rzekomej bezczynności" oraz "(...) bardzo żałuję, iż Pan Naczelnik nie spytał się mnie osobiście o te protokoły(...)", nie stanowią naruszenia zasady etyki zawodowej policjanta. W ocenie organu odwoławczego, ww. stwierdzenia w swej treści nie zawierają inwektyw, ani też odmowy wykonania polecenia, dlatego też brak jest podstaw do formułowania zarzutu lekceważenia kogokolwiek. Ponadto, na powyższą okoliczność nie został zgromadzony inny materiał dowodowy, brak jest również odniesienia do wskazanej kwestii przez Naczelnika Wydziału [...] KPP w [...]. Brak jest zatem możliwości przypisania obwinionemu w tym zakresie winy. W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że podjęte przez Naczelnika Wydziału [...] KPP w [...] czynności w ramach sprawowanego nadzoru, w trakcie których stwierdzono nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania sprawdzającego [...], a następnie w ramach postępowania przygotowawczego [...], wynikają wprost z § 11 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, a także z § 10 zarządzenia nr 4 Komendanta Głównego Policji z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo - śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym. Podniósł, że czynności przeprowadzone przez nadkomisarza X. Y. wykonane zostały w ramach sprawowanego nadzoru, dlatego też nie można zarzucić, że Naczelnik podjął czynności, o jakich mowa w art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, pomimo braku zlecenia przeprowadzenia tych czynności przez przełożonego dyscyplinarnego - przed ich formalnym zleceniem, które nastąpiło 24 sierpnia 2017 r. Nadkomisarz X. Y. po przeprowadzonych ustaleniach, w ramach sprawowanego nadzoru, sporządził notatkę informującą Komendanta Powiatowego Policji w [...] o zaistnieniu okoliczności, o jakich mowa w art. 134i ust. 4 ustawy o Policji i na tej podstawie uprawniony przełożony dyscyplinarny zlecił przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w toku prowadzonego postępowania uwzględniono również złożony przez obwinionego wniosek dowodowy i wykonano wnioskowaną czynność we wskazanym zakresie. Z uwagi na przebywanie [...] K. P. na zwolnieniu lekarskim, na zasadzie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji, zwrócono się do lekarza, który orzekł o czasowej niezdolności do służby, o wyrażenie zgody na udział w czynnościach dowodowych oraz zapoznanie z aktami postępowania dyscyplinarnego. Wymaganą zgodę uzyskano w dniu 22 listopada 2017 r. Ponadto dwukrotnie wyznaczano terminy zapoznania obwinionego z materiałem dowodowym, z której możliwości obwiniony nie skorzystał. Korespondencja została przesłana zarówno na adres podany przez obwinionego oraz jego obrońcy. Konsekwencją ustanowienia przez obwinionego obrońcy jest obowiązek doręczenia orzeczeń, postanowień, zawiadomień i innych pism, wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego, zarówno obwinionemu jak i jego obrońcy. Organ odwoławczy podkreślił, że obwiniony ma prawo, a nie obowiązek zapoznania się z materiałami postępowania. Ma również prawo do złożenia wyjaśnień na piśmie, o czym został pouczony w związku z przesłanym postanowieniem o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, z czego również nie skorzystał. Natomiast z aktami zapoznał się jego obrońca, który również nie złożył wyjaśnień na piśmie. Akcentował organ, że zgodnie z art. 138 K.p.k. strona, a także osoba nie będąca stroną, której prawa zostały naruszone, przebywająca zagranicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju, w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy, uważa się za doręczone. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających [...], a następnie postępowania dyscyplinarnego [...], zwrócono się do Prokuratury Rejonowej w [...] m.in. o nadesłanie odpisów z postępowań przygotowawczych sygn. akt [...], [...], [...] i [...], jak również na wyrażenie zgody na ich włączenie do akt postępowania. Przedmiotowa zgoda została uzyskana, wobec czego na etapie już postępowania dyscyplinarnego uzyskane z Prokuratury Rejonowej w [...] materiały dnia 28 listopada 2017 r. zostały włączone protokołem do akt niniejszego postępowania (karta nr 193-194).

Reasumując organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, potwierdza, że K. P. dopuścił się przewinień dyscyplinarnych określonych w punktach 1-3. Pomimo posiadanych wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, stażu służby i doświadczenia zawodowego, w sposób nieprawidłowy wykonywał zlecone mu czynności służbowe. W sposób lekceważący podchodził do poleceń wydanych mu przez bezpośredniego przełożonego, wykonując je częściowo lub wcale. W karcie opisu stanowiska pracy jako zakres obowiązków w sposób wyraźny wskazane było prowadzenie postępowań przygotowawczych i sprawdzających w niezbędnych zakresie, prawidłowe dokumentowanie w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych czynności procesowych oraz ściśle przestrzeganie terminów procesowych zgodnie z K.p.k. i innymi ustawami, do czego obwiniony się nie stosował. Również w oparciu o zapisy ww. karty obwiniony miał obowiązek doskonalenia metodyki prowadzenia postępowań przygotowawczych, w tym również poprzez samokształcenie, wobec czego jako bezzasadne organ uznał tłumaczenie, iż miał zbyt mały staż i doświadczenie we wskazanym wyżej zakresie. W ocenie organu odwoławczego, dokonując wymiaru kary przełożony dyscyplinarny uwzględnił okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Kara nagany jest najniższą z kar przewidzianych w tym katalogu i oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania. Kara nagany ma głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec jego przewinienia. Naganę można orzec tylko wtedy, jeżeli ze względu zarówno na charakter, jak i okoliczności przewinienia lub właściwości i warunki osobiste policjanta należy zasadnie przypuszczać, że zastosowanie jej jest wystarczające do uświadomienia mu, iż poszanowanie prawa i uznane powszechnie za najwłaściwsze zasady współżycia społecznego są jego powinnością.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P., nadal reprezentowany przez pełnomocnika, podniósł zarzut naruszenia:

1) art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób tendencyjny, zmierzający do uznania obwinionego winnym, pomimo braku jednoznacznych dowodów jego winy, w sytuacji gdy wskazane przepisy nakazują traktować obwinionego jako niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść obwinionego;

2) art. 134i ust.4 ustawy o Policji, poprzez ich wadliwą wykładnię skutkującą w przedmiotowej sprawie brakiem uznania za nieprawidłowe prowadzenia czynności wyjaśniających w postępowaniu dyscyplinarnym przez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] - nadkomisarza X. Y. w okresie od 20 lipca 2017 r. do 24 sierpnia 2018 r., pomimo braku zlecenia tego przez przełożonego dyscyplinarnego - przed ich formalnym zleceniem, które nastąpiło dopiero w dniu 24 sierpnia 2017 r.;

3) art. 134i ust. 4 w zw. z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, poprzez ich wadliwą wykładnię skutkującą w przedmiotowej sprawie brakiem zakwestionowania wcześniejszego włączenia do czynności sprawdzających materiałów z postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], bez zgody właściwego organu na udostępnienie akt;

4) art. 135f ust. 1 pkt 2 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, poprzez ich niezastosowanie przejawiające się nieprzeprowadzeniem wszystkich dostępnych dowodów i tym samym czynienie dowolnych ustaleń, nieznajdujących oparcia w materiale dowodowym, w szczególności zaniechanie przesłuchania skarżącego i uzyskania jego wyjaśnień - o co wnosił jego obrońca w czasie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, w dniu 5 stycznia 2018 r. i w dniu 4 kwietnia 2018 r., w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Opolu w dniu 12 lutego 2018 r. oraz sam skarżący w dniu 10 stycznia 2018 r. - co uniemożliwiło z kolei złożenie w trakcie przesłuchania skarżącemu kolejnych wniosków dowodowych, przez co w sposób istotny doszło do naruszenia jego praw do przeprowadzenia dowodów, które to miały wykazać brak jego winy w naruszeniu dyscypliny służbowej, a tym samym również bezzasadności wszczętego w jego sprawie postępowania dyscyplinarnego;

5) art. 135j ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o Policji, poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego orzeczenia okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, jak i przede wszystkim przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak zawarcia w uzasadnieniu prawnym wyjaśnienia podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa, jak również brak wykazania winy skarżącego w zakresie zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych

6) art. 135i ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wyznaczenie terminów do zapoznania się obwinionego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w okresach, gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie wyjechał do [...] na pogrzeb zmarłej [...] i tym samym utrudnianie mu prawa do obrony,

7) art. 135i ust. 1 i 7 ustawy o Policji, poprzez wydanie postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych i sporządzenie z nich sprawozdania bez zapoznania skarżącego z aktami postępowania i tym samym uniemożliwienie mu złożenia w terminie 3 dni wniosku o uzupełnienie postępowania, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu.

8) art. 135i ust. 1 i 5 ustawy o Policji i art. 132 § 1 i 2 k.p.k., art. 133 § 1 i 2 k.p.k. i 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ustawy o Policji, przez jego niewłaściwe zastosowanie i wysłanie obwinionemu w dniu 19 września 2016 r. pism zawierających zawiadomienie o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie oraz zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu 3 października 2016 r. - na nieprawidłowy adres, pod którym nikt nie przebywał, wiedząc, iż obwiniony będzie przebywał za granicą u chorej [...], czym uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z aktami;

9) art. 133 § 1 i 2 K.p.k. w zw. z art. 135p ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie instytucji fikcji prawnej doręczenia wysłanych dwóch pism w dniu 19 września 2016 r. do obwinionego, tj. zawiadomienia o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie do dnia 29 września 2016 r. oraz zawiadomienia o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu 3 października 2016 r., podczas gdy wskazanej instytucji nie można było zastosować;

10) art. 135j ust. 3 ustawy o Policji, poprzez nie uchylenie, przez przełożonego dyscyplinarnego postanowienia z dnia 21 października 2016 r. o zakończeniu czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz nie przekazanie akt sprawy rzecznikowi do uzupełnienia, pomimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, na skutek między innymi niedopełnienia wyżej wskazanych obligatoryjnych czynności z udziałem obwinionego;

11) art. 135c ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o Policji, przez niewydanie postanowienia o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym mimo wystąpienia przesłanek wskazanych w tych przepisach;

Jednocześnie na podstawie art. 106 ust. 3 i 5 P.p.s.a., wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu:

1) kopii postanowienia rzecznika dyscyplinarnego z dnia 3 sierpnia 2017 r.;

2) kopii postanowienia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 19 września 2017 r.- na okoliczność treści dokumentów.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżacy wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2018 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z aktu zgonu jego [...], na okoliczność jego treści oraz o sprostowanie zarzutów wskazanych w pkt 8-10, które powinny mieć treść:

8) art. 135i ust. 1 i 5 ustawy o Policji i art. 132 § 1 i 2 K.p.k., art. 139 § 1 k.p.k. w zw. z art. 135p ustawy o Policji, przez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wysłanie skarżącemu kolejnego pisma zawierającego zawiadomienie o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie oraz zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego w innym dogodnym terminie przez skarżącego, skoro w dniu 28 grudnia 2017 r. rzecznik dyscyplinarny z pisma, jakie otrzymał od K. P. dowiedział się, iż ten w dniach od [...] grudnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. będzie przebywał w [...] z uwagi na śmierć jego [...] – M. B. oraz pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku obrońcy skarżącego o uzupełnienie zebranego materiału dowodowego o przesłuchanie skarżącego w dniu 12 stycznia 2018 r. oraz wniosku skarżącego z dnia 10 stycznia 2018 r., czym uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z aktami i złożenia wyjaśnień oraz dalszych wniosków dowodowych;

9) art. 133 § 1 i 2 K.p.k. w zw. z art. 135p ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie instytucji fikcji prawnej doręczenia wysłanych dwóch pism w dniu 14 grudnia 2016 r. do skarżącego, tj. zawiadomienia o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie i zawiadomienia o możliwości zaznajomienia się z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu 5 stycznia 2018 r., podczas gdy wskazanej instytucji nie można było zastosować;

10) art. 135j ust. 3 ustawy o Policji, poprzez nie uchylenie przez przełożonego dyscyplinarnego postanowienia z dnia 21 października 2018 r. o zakończeniu czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym oraz nie przekazanie akt sprawy rzecznikowi do uzupełnienia, pomimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, na skutek między innymi niedopełnienia wyżej wskazanych obligatoryjnych czynności z udziałem obwinionego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny rozważa, czy decyzja organu administracji publicznej została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego oraz procesowego.

Rozpatrując skargę w aspekcie prawidłowości zastosowania procedury oraz prawa materialnego, Sąd nie stwierdził, aby organ odwoławczy przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania, w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - zwanej nadal ustawą o Policji, która w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ww. ustawy). W ust. 3 art. 132 ustawy o Policji wskazano ogólny katalog przypadków będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ww. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy a także niedopełnienie obowiązków służbowych oraz przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Tak, więc przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. W myśl art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, jak również, gdy nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona we wskazanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarny. Stopień winy powinien mieć wpływ na wymiar kary, zgodnie bowiem z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełniania przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstw dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Dodać również wypada, że zasady etyki zawodowej policjantów, które funkcjonariusze winni przestrzegać, określone zostały w załączniku do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. "Zasady Etyki Zawodowej Policjanta". Zgodnie z § 21 Zasad etyki zawodowej, policjant powinien rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego oraz odnosić się do niego z szacunkiem.

Z mocy art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia; 6) wydalenie ze służby. Przedstawiona gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił natomiast jakiemu przewinieniu służbowemu przypisana winna być każda z wymienionych kar. Pozostawił to uznaniu właściwego organu. Powyższe nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Kontrola sądu w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ zbadał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawniania zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2687/12 i z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 709/13, a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1103/17 – wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć również należy, iż ustawa o Policji zawiera wyczerpujące regulacje procesowe dotyczące wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do treści art. 134i ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "uzasadnione przypuszczenie", stanowiące warunek zainicjowania postępowania dyscyplinarnego, przesądza o tym, że przekonanie organu nie może opierać się na domniemaniach i dowolnie wysnuwanych domysłach, ale powinno znajdować odzwierciedlenie oraz uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Materiał dowodowy powinien zatem dokumentować stan faktyczny obejmujący okoliczności wyczerpujące ustawową konstrukcję zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i uzasadniać sformułowanie konkretnego zarzutu przeciwko określonej osobie. W myśl art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek rzecznika dyscyplinarnego w toku postępowania sprowadza się więc do dołożenia wszelkiej staranności w zebraniu rzetelnego materiału dowodowego, który będzie świadczyć zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść policjanta, którego dotyczy postępowanie. Na zasadzie art. 135g ww. ustawy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są bowiem obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Zgodnie z art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o ukaraniu na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego. Nie budzi wątpliwości w świetle przytoczonych przepisów, że w sprawach dotyczących postępowania dyscyplinarnego prawidłowo zebranemu materiałowi dowodowemu ustawodawca nadaje podstawowe znaczenie. Ustalając zatem, czy faktyczne miało miejsce zdarzenie, któremu w postępowaniu dyscyplinarnym nadaje się charakter przewinienia, organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich okoliczności występujących w sprawie oraz wskazać, które z nich uznał za udowodnione i dlaczego. Dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego umożliwia organowi dyscyplinarnemu dokonanie właściwej jego kwalifikacji pod kątem zarzutów naruszenia dyscypliny służbowej. Z tych powodów materiał dowodowy, jaki został zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego, przedstawiający stan faktyczny sprawy, który następnie posłużył jako podstawa do wydania orzeczenia o ukaraniu, powinien znajdować pełne odzwierciedlenie w aktach postępowania dyscyplinarnego, z którymi zapoznawany jest obwiniony przez rzecznika dyscyplinarnego (art. 135i ust. 1 ustawy).

Stosownie do art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, z zastrzeżeniem ust. 2. Oznacza to, że akta te podlegają udostępnieniu obwinionemu w toku całego postępowania dyscyplinarnego, również w postępowaniu międzyinstancyjnym - po wydaniu orzeczenia w pierwszej instancji, co stanowi jedną z gwarancji prawa obwinionego do obrony. Bez dostępu do akt postępowania dyscyplinarnego nie jest bowiem możliwe skonstruowanie rzeczowych argumentów przeciwko stawianym zarzutom i prawidłowe skorzystanie z przysługującego obwinionemu środka odwoławczego, przewidzianego w art. 135k ustawy. Jedynym przewidzianym wyjątkiem jest możliwość odmowy udostępnienia akt przez rzecznika dyscyplinarnego, w drodze postanowienia, z uwagi na dobro postępowania dyscyplinarnego.

Mając na uwadze powyższe, w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym należało zbadać, czy zgromadzony w tym postępowaniu materiał dowodowy stanowił dostatecznie umotywowaną podstawę do ewentualnego wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej. A więc, czy materiał dowody obejmuje całokształt okoliczności, mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśniania zdarzenia, będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Wszystkie uzyskane środki dowodowe podlegają swobodnej ocenie dowodów. Swoboda nie oznacza jednak dowolności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniu skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci włączonych materiałów z postępowania przygotowawczego [...], [...], [...] i [...] Prokuratury Rejonowej w [...] m.in.: 1) karty przeglądowej, 2) protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie od B. T. z dnia 17 maja 2017 r., 3) protokołu przesłuchania świadka B. T. z dnia 17 maja 2017 r., 4) protokołu przesłuchania świadka P. R. z dnia 1 czerwca 2017 r., 31 października 2017 r. i 2 listopada 2017 r. 5) protokołu przesłuchania świadka B. T. z dnia 8 czerwca 2017 r., 6) postanowienia o wszczęciu dochodzenia w spawie [...] pod adresem B. T. przez Z. B. z dnia 8 czerwca 2017 r., 7) protokołu przesłuchania świadka S. L. z dnia 16 czerwca 2017 r., 8) protokołu przesłuchania świadka E. B. wraz z pouczeniami, 10) protokołu przesłuchania świadka I. L. z dnia 20 lipca 2017 r., 11) karty nadzoru i protokołu P. R. bez godziny i podpisu, 12) tygodniowych grafików służby, 13) kserokopii książki dyspozycji pojazdu, 14) kopii rejestru osób wchodzących do stref bezpieczeństwa - przepustki, protokołu przesłuchania świadka T. K. z dnia 24 października 2017 r.; 15) protokołu przesłuchania świadka J. K. z dnia 27 października 2017 r., 16) protokołu przesłuchania świadka I. L. z dnia 27 października 2017 r., 17) protokołu przesłuchania świadka E. B. z dnia 27 października 2017 r., 18) protokołu przesłuchania świadka S. L. z dnia 28 października 2017 r., 19) kserokopii zwolnień lekarskich, 20) protokołu przesłuchania świadka S. K. z dnia 4 listopada 2017 r., 21) protokołu przesłuchania świadka R. S. z dnia 6 listopada 2017 r., 22) protokołu przesłuchania świadka A. K. z dnia 6 listopada 2017 r., 23) karty opisu stanowiska pracy [...] K. P., 24) protokołu przesłuchania świadka M. R., 27) uwierzytelnionej kopii zwolnienia lekarskiego, 25) notatki z przebiegu służby [...] K. P., 26) protokołu przesłuchania świadka A. S., 27) protokołu przesłuchania świadka T. K., 28) protokołu przesłuchania świadka sierż. sztab. D. L., stanowił wystarczającą podstawę do uznania, że przewinienia dyscyplinarne, których dopuścił się skarżący wyczerpały przesłanki określone w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji. Sąd uznał jednocześnie, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - materiał dowodowy, na podstawie którego organ wydał sporne orzeczenie dyscyplinarne, został zgromadzony prawidłowo i przeanalizowany w sposób wszechstronny.

Odnośnie do przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie pierwszym - dotyczącego zaniechania wykonania poleceń służbowy zawartych w karcie nadzoru prowadzonego postępowania sprawdzającego [...], w sprawie [...] wobec B. T., zgodzić należało się z organem, że skarżący nie wykonał poleceń służbowych określonych w karcie nadzoru, polegających na uzyskaniu z Systemu Wsparcia Dowodzenia rejestru interwencji zgłaszanych przez pokrzywdzoną, ustaleniu prowadzonych przez Posterunek Policji w [...] postępowań w sprawie [...] i [...] pokrzywdzonej i dołączeniu do postępowania sprawdzającego kserokopii wcześniej prowadzonych postępowań oraz w zakreślonym terminie do 3 czerwca 2017 r. nie dokonał wszczęcia postępowania przygotowawczego. Zauważyć należy, iż z karty nadzoru, znajdującej się w aktach sprawy wynika bezspornie, że skarżącemu zlecono przeprowadzenie określonych czynności, w tym przesłuchanie świadków, w terminie do 3 czerwca 2017 r. (k. nr 74 akt adm.). W sprawie jest poza sporem, że w zakreślonym przez przełożonego terminie, skarżący nie wykonał ciążących na nim obowiązków, ponadto przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby przełożony nakazał skarżącemu wszcząć postępowanie w tej konkretnie sprawie w innym terminie aniżeli określonym w karcie nadzoru. Okoliczności tej nie potwierdził również jednoznacznie żaden z przesłuchanych świadków. Tymczasem, z akt sprawy wynika bezspornie, że bezpośredni przełożony, już w trakcie rozpisywania karty nadzoru wskazał, iż w przypadku potwierdzenia przestępstwa, należy niezwłocznie wszcząć dochodzenie, wyznaczając termin najpóźniej do dnia 3 czerwca 2017 r. Zgodzić należało się również z organem, iż skarżący, pomimo iż nie posiadał dostępu do systemu SWD, to niezbędne dane - stosownie do § 2 pkt 11 zarządzenia nr 453 Komendanta Głównego Policji z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie form i metod przetwarzania informacji wspomagających kierowanie niektórymi działaniami Policji podejmowanymi w celu wykonywania zadań ustawowych - winien uzyskać za pośrednictwem użytkownika posiadającego upoważnienie obejmujące dostęp do SWD. Podkreślenia wymaga, iż ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza obowiązek wykonania rozkazu lub polecenie przełożonego, którym jest on związany, z wyjątkiem polecenia lub rozkazu, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. W związku z tym, poza sytuacją określoną w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji, odmowa wykonania lub niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, w tym przypadku pisemnego polecenia rozpisanego w karcie nadzoru, niewątpliwie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, sankcjonowane karą dyscyplinarną.

Policja jest instytucją zhierarchizowaną, w której podległość służbowa ma istotne znaczenie dla jej prawidłowego, zgodnego z prawem funkcjonowania. Stąd też ustawodawca przewidział wyłącznie możliwość niewykonania polecenia służbowego lub rozkazu, w sytuacji gdy jego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 96/18 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Taka sytuacja w przedmiotowym przypadku nie miała jednak miejsca. Wręcz przeciwnie wydane skarżącemu polecenie wiązało się ze sprawnością postępowania oraz było zgodne z zakresem czynności przypisanych skarżącemu. Stanowiło też wykonanie obowiązków ciążących na tym organie. Dodatkowo zauważyć należy, ze w świetle pisemnego polecenia zawartego w karcie nadzoru brak było podstaw do ustalania przez skarżącego innej daty ewentualnego wszczęcia postępowania w tej konkretnej sprawie. Nawet jeśli przyjąć, że w trakcie narad skarżący dopytywał się przełożonego o to, czy wszczynać postępowanie w sprawie, to lakoniczne, ustne informacje dotyczące ogólnych zasad wszczynania postępowań, bez analizy akt konkretnej sprawy przez przełożonego nie powinny stanowić podstawy do niewykonania pisemnego polecenia. Policjant może być ukarany dyscyplinarnie za niewykonanie polecenia wydanego na piśmie, w którym w sposób jednoznaczny określone zostały czynności jakie ma podjąć (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2083/13 – powołana strona internetowa- CBOSA).

Dokonując prawidłowości poczynionej oceny przez organ odwoławczy w odniesieniu do naruszenia określonego w punkcie drugim, tj. dotyczącego przeprowadzenia w postępowaniu sprawdzającym [...], czynności wymagającej spisania protokołu w dniu 1 czerwca 2017 r., zaakceptować należało stanowisko że przesłuchanie w charakterze świadka P. R. - który nie był osobą zawiadamiającą o przestępstwie, ani nie składał wniosku o ściganie, ani też nie uzupełniał danych zawartych w zawiadomieniu, do czego nie był uprawniony, a jego przesłuchanie nastąpiło przed formalnym wydaniem postanowienia o wszczęciu dochodzenia z dnia 8 czerwca 2017 r., stanowiło rażące naruszenie art. 307 § 2 i § 3 K.p.k. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 307 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm. - zwanej dalej K.p.k.), w postępowaniu sprawdzającym nie przeprowadza się dowodu z opinii biegłego ani czynności wymagających spisania protokołu, za wyjątkiem przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie lub wniosku o ściganie oraz uzupełnienie danych zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie poprzez przesłuchanie w charakterze świadka osoby zawiadamiającej. Tymczasem, na etapie prowadzonych czynności sprawdzających, skarżący przesłuchał w charakterze świadka P. R., przed formalnym wszczęciem dochodzenia, pomimo, iż świadek ten nie składał wniosku o ściganie. Ponadto, protokół przesłuchania świadka posiadał braki formalne, tj. skarżący nie wpisał do protokołu przesłuchania świadka czasu wykonania tej czynności oraz świadek nie podpisał protokołu. W związku z powyższym, zgodzić należało się z organem, że przeprowadzenie w postępowaniu sprawdzającym w trybie art. 307 K.p.k. opisanych powyżej czynności oraz brak usunięcia stwierdzonych braków formalnych, stanowią o naruszeniu przez skarżącego dyscypliny służbowej i o braku należytej staranności w wykonywaniu obowiązków służbowych.

Odnośnie do naruszenia dyscypliny służbowej opisanej w punkcie trzecim, tj. polegającej na sporządzeniu w postępowaniu przygotowawczym [...] protokołów przesłuchania świadków – S. L., E. B. i I. L., które opatrzone zostały datą niezgodną z ich faktyczną realizacją, zauważyć należy, iż argumentacja skarżącego, co do błędnej daty przesłuchania w charakterze świadków ww. osób stanowiły oczywistą omyłkę pisarską nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem organu, iż w przypadku popełnienia oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w protokole, możliwe jest jej sprostowanie w każdym czasie. Winno ono jednak nastąpić w trybie określonym w przepisach art. 154 w zw. z art. 153 § 3 i art. 155 § 1 K.p.k., a o sprostowaniu należy umieścić w protokole odpowiednią wzmiankę, którą winien podpisać funkcjonariusz sporządzający protokół. O sprostowaniu protokołu należy także zawiadomić stronę, co w tym przypadku nie zostało również wykonane. W związku z brakiem podjęcia czynności w tym zakresie przez skarżącego bez znaczenia dla oceny prawidłowości podejmowanych przez niego czynności w sprawie jest fakt, że ww. świadkowie nie byli w stanie podać konkretnej daty swoich przesłuchań. Istotne jest, iż przesłuchania ww. świadków nie mógł obwiniony dokonać w terminach wskazanych w protokołach, czyli w okresie od 16 czerwca 2017 r. do 20 lipca 2017 r., albowiem w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] lipca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Ponadto, z zeznań świadków wynika, iż do przesłuchania S. L. i E. B. doszło w tym samym dniu, w budynku A nr [...] w [...], a czynność ta mogła zostać wykonana na przełomie lipca i sierpnia 2017 r. Natomiast przesłuchana w charakterze świadka I. L. kategorycznie zaprzeczyła, aby do jej przesłuchania doszło w dniu 20 lipca 2017 r., gdyż w tym czasie przebywała poza [...], na obozie harcerskim i do [...] wróciła dopiero wieczorem dnia 22 lipca 2017 r., wobec czego do jej przesłuchania mogło dojść na początku sierpnia 2017 r. Zeznania tych osób - choć nie wskazują konkretnie dat, w których czynność z ich udziałem została faktycznie wykonana - były zgodne, co do tego, że przesłuchanie odbyło się w innych terminach niż zostały wpisane do protokołów. Brak staranności w podejmowanych czynnościach i ewentualne dostrzeżenie przez skarżącego lub jego przełożonego faktu odnotowania w protokole przesłuchań nieprawidłowych dat winno skutkować podjęciem czynności zmierzających do sprostowania protokołów – zgodnie z ww. przepisem. W aktach sprawy brak jest dowodów, poza gołosłownymi twierdzeniami skarżącego, że stwierdzone uchybienia były wynikiem oczywistej omyłki.

Zaakceptować należy w pełni stanowisko organu drugiej instancji dotyczące braku podstaw do uznania skarżącego winnym naruszenia § 21 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". W tym zakresie, zgodzić należało się, że zawarte w notatce służbowej z dnia 13 sierpnia 2017 r., sformułowania "rzekomej bezczynności" oraz "(...) bardzo żałuję, iż Pan Naczelnik nie spytał się mnie osobiście o te protokoły(...)" nie stanowią naruszenia zasady etyki zawodowej policjanta. Zgodnie bowiem z § 21 Zasad etyki zawodowej policjanta, policjant powinien rzetelnie wykonywać polecenia przełożonego oraz odnosić się do niego z szacunkiem. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wskazane powyżej stwierdzenia nie zawierają odmowy wykonania polecenia, co powoduje, ze nie istniały podstawy do formułowania zarzutu lekceważenia nie tylko przełożonego, ale i kogokolwiek. Zapisy przedmiotowej notatki nie były też obraźliwe, ani niegodne funkcjonariusza policji i nie wyrażały braku szacunku do przełożonego, wręcz przeciwnie zawierały zwroty grzecznościowe.

Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że czynności wyjaśniające prowadzone były przez rzecznika dyscyplinarnego wyznaczonego w dniu 28 sierpnia 2017 r. przez przełożonego dyscyplinarnego. Naczelnik Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] nadkomisarz X. Y. nie prowadził w okresie 20 lipca 2017 r. - 25 sierpnia 2017 r. czynności wyjaśniających, o których mowa w rozdz. 10 ustawy o Policji. Przełożony obwinionego podejmował czynności w ramach nadzoru nad czynnościami podwładnego i zmierzały one do ustalenia prawidłowości i rzetelności realizowanych przez podwładnego obowiązków służbowych. Zdaniem Sądu, prawidłowo sprawowana kontrola i nadzór nad czynnościami podwładnego wymaga by przełożony sprawdził czy określone czynności faktycznie zostały wykonane w terminie, zgodnie z jego poleceniami.

Czynności wyjaśniające sensu stricte prowadzi rzecznik, ale sposób ich prowadzenia nie jest regulowany przepisami ustawy o Policji. W gestii rzecznika pozostaje, w jaki sposób dokona ustalenia, czy doszło do przewinienia dyscyplinarnego i jego kwalifikacji prawnej, w tym również skorzystania z akt innych postępowań na etapie czynności wyjaśniających, bez zgody organu właściwego na udostępnienie. Włączenie akt innych postępowań do akt postępowania dyscyplinarnego odbywa się dopiero w postępowaniu dyscyplinarnym. W przedmiotowej sprawie rzecznik na piśmie uzyskał taką zgodę w dniu 28 listopada 2017 r. i stąd też włączył protokołem do akt postępowania dyscyplinarnego akta z postępowania przygotowawczego [...], dopełniając tym samym wymogu ustawowego.

Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 134i ust. 4 w zw. z art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, w związku z uwzględnieniem jako dowód w sprawie materiału z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez skarżącego. Zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania [...], nie były czyny skarżącego objęte postępowaniem dyscyplinarnym, a tylko do takiej sytuacji ma zastosowanie art. 135e ust. 9 ww. ustawy. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli czyn będący przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest lub był przedmiotem innego postępowania, w tym postępowania przygotowawczego, przełożony dyscyplinarny może zwrócić się do właściwego organu o udostępnienie akt tego postępowania w całości lub w części. Za zgodą tego organu, potrzebne odpisy lub wyciągi z udostępnionych akt włącza się do akt postępowania dyscyplinarnego. W ocenie Sądu, ww. przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, w której organ zamierza wykorzystać w sprawie dokumenty np. z postępowania karnego, którego przedmiotem były czyny skarżącego objęte postępowaniem dyscyplinarnym. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, wykorzystane dokumenty stanowiły dowód popełnienia zarzucanych skarżącemu czynów w prowadzonym przez niego postępowaniu. Ponadto istotnym jest, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 27 listopada 2017 r. wystąpił do prokuratora o wyrażenie zgody na włączenie do akt sprawy dokumentów z innych postępowań w tym [...] - na co uzyskał zgodę 28 listopada 2017 r. (k. nr 193 akt adm.).

Również jako bezskuteczny należało uznać zarzutu związany z brakiem przeprowadzenia wszystkich dostępnych dowodów i dokonaniu dowolnych ustaleń, w tym brak przesłuchania skarżącego o co wnosił obrońca skarżącego w dniu 5 stycznia 2018 r. oraz w odwołaniu, a także sam skarżący w dniu 10 stycznia 2018 r., podniesiony w związku z naruszeniem art. 135f ust.1 pkt 2 i ust.7 pkt 2 w zw. z art. 135e ust.1 ustawy o Policji. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji, rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśniania, dokonuje oględzin i z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, iż przesłuchanie obwinionego jest jednym z możliwych dowodów, przeprowadzenie którego może zlecić rzecznik dyscyplinarny. W przedmiotowej sprawie, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał zaistnienie nieprawidłowości w zakresie działania skarżącego, a zatem nie istniała konieczność prowadzenia dalszych dowodów, w szczególności uzyskania dodatkowych wyjaśnień obwinionego - na wykazanie braku winy skarżącego. Zauważyć należy, iż pierwsze wezwanie do stawiennictwa w dniu 12 grudnia 2017 r., wystosowane w dniu do skarżącego w dniu 27 listopada 2017 r. Skarżący odebrał je w dniu 12 grudnia 2017 r. Drugie wezwanie z dnia 14 grudnia 2017 r. informujące o terminie wyznaczonym na 5 stycznia 2018 r., doręczono pełnomocnikowi skarżącego 2 stycznia 2018 r., z kolei przesyłka skierowana do skarżącego - dwukrotnie awizowana - nie został odebrana i wróciła do organu. Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. skarżący poinformował organ, że od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r. będzie przebywał za granicą w związku ze śmiercią [...], zaś pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. wystąpił do organu o przesłuchanie M. R. Organ przesłuchała tego świadka w dniu 19 grudnia 2017 r. Następne wnioski dowodowe, w tym wniosek o przesłuchanie skarżącego w dniu 16 stycznia 2018 r. oraz przesłuchanie świadka D. L., skarżący złożył pismami z dnia 10 stycznia 2018 r.(k- 243 i 245 akt administracyjnych). W odniesieniu do wniosku dowodowego z dnia 10 stycznia 2018 r., pismem z dnia 12 stycznia organ poinformował, że pozostawiono go bez rozpoznania z uwagi na uchybienie 3-dniowego terminu do jego złożenia. W tym stanie faktycznym, zgodzić należało się z organem odwoławczym, że złożony przez pełnomocnika skarżącego w dniu 12 stycznia 2018 r. ustny wniosek o przesłuchanie obwinionego nie mógł zostać przez rzecznika dyscyplinarnego uznany za wniosek, o którym mowa w art. 135f ust.1 pkt 2 ustawy o Policji, z uwagi na jego formę. To rzecznik dyscyplinarny prowadząc postępowanie decyduje o konieczności przeprowadzenia określonych czynności dowodowych i ich terminie. Z akt sprawy wynika bezspornie, że zarówno skarżący, jak i jego obrońca, nie złożyli wniosku dowodowego, który mógłby podlegać rozpatrzeniu. Tym samym nie doszło do naruszenia prawa obwinionego do obrony. Co prawda, nieobecność obwinionego w wyznaczonym terminie 12 grudnia 2017 r. i 5 stycznia 2018 r. była usprawiedliwiona, jednakże obwiniony nie wnosił w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r. - usprawiedliwiającym jego nieobecność w dniu 5 stycznia 2018 r. - o przeprowadzenie dowodu z jego wyjaśnień. Zrobił to dopiero w piśmie z dnia 10 stycznia 2018 r., jednak już po upływie 3 - dniowego terminu na składanie wniosków dowodowych. Termin ten, zgodnie z art. 135i ust. 5 ustawy o Policji biegnie od dnia zapoznania obwinionego/obrońcy z aktami postępowania, co nastąpiło 5 stycznia 2018 r. Termin ten jest terminem ustawowym, zawitym a obwiniony nie składał wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosków dowodowych, celem uzupełnienia akt postępowania. Obwiniony nie zawnioskował również o wyznaczenie nowego terminu zapoznania się z aktami.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o Policji oraz art. 135j ust. 3, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał okoliczności i dowody, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego, a także wskazał przepisy prawa i rozważył stwierdzone naruszenia w kontekście winy, jaką można przypisać skarżącemu.

W zakresie zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 135i ustawy o Policji, zauważyć należy, że w postępowaniu odwoławczym, jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres (art. 135l ust. 1 ustawy o Policji). Z materiałami uzyskanymi w wyniku czynności dowodowych, o których mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny zapoznaje obwinionego. W terminie 3 dni od dnia zapoznania się z aktami postępowania obwiniony ma prawo zgłoszenia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu, o którym mowa w ust. 1, uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych. Przepisy art. 135i ust. 1-4 stosuje się odpowiednio (art. 135l ust.2). Zatem obwinionemu i jego obrońcy nie przysługuje po zapoznaniu z materiałami prawo składania wniosków dowodowych, a wyłącznie prawo do wniesienia uwag. Z prawa tego obwiniony i jego obrońca nie skorzystali. Z akt sprawy wynika natomiast, że obwiniony w piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r. (data doręczenia 3 stycznia 2018 r.) zażądał przesyłania kierowanej do niego korespondencji na adres w [...]. Zgodnie z art. 139 § 1 K.p.k. jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. W przedmiotowej sprawie, skarżący nie zmienił miejsca zamieszkania, a kilkunastodniowy wyjazd nie oznaczał też zmiany stałego miejsca pobytu. Ponadto, w świetle art. 138 K.p.k, obwiniony przebywając za granicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju, w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy uważa się za doręczone.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 135c ust.4 w zw. z ust.1 pkt 3 i ust.2 ustawy o Policji, poprzez niewydanie postanowienia o wyłączeniu rzecznika dyscyplinarnego – A. B. - od udziału w postępowaniu zauważyć należy, iż zarzut ten został podniesiony dopiero w skardze. Ponadto na etapie postępowania skarżący nie zgłaszał takich okoliczności, z których wynikałoby, że rzecznik dyscyplinarny może być stronniczy. Fakt, żem A. B. pełnił funkcję rzecznika dyscyplinarnego w innym postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko obwinionemu, nie ma wpływu na postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie.

Wskazać również należy, że brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd, na wniosek skarżącego, dowodu uzupełniającego z aktu zgonu [...] skarżącego. Zauważyć należy, iż o ile na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, to jednak tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w powołanym przepisie, jest wyłącznie ocena co do tego, czy organy administracji ustaliły stan faktyczny w sprawie zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Oceniając legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy, Sąd stwierdził natomiast, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organy nie dopuściły się naruszenia przepisów regulujących ich działanie w tym postępowaniu. Zauważyć należy również, iż w tym zakresie skarżący nie neguje, że doszło do zarzucanych mu zaniedbań w podejmowanych czynnościach, dokonując jedynie odmiennej ich oceny .

Odnosząc się do wymierzonej skarżącemu kary wskazać ponownie należy, że zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Katalog kar określony został w art. 134 ustawy o Policji i są nimi: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na

niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby. Katalog ten ustalony został zatem zgodnie z gradacją dotkliwości kary. Tym samym najłagodniejszą z kar stanowi niewątpliwie nagana. W myśl art. 134a ustawy o Policji, kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.

Zdaniem Sądu, organ uwzględnił wszystkie okoliczności, jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z przywołanego przepisu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie jest uprawniony do ingerowania w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniania celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie organ ukarał skarżącego najmniej dotkliwą z kar. Kara nagany nie ma charakteru ani finansowego ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się i ma stanowić przestrogę na przyszłość. W ocenie Sądu, organ nie naruszył w tym względzie art. 134h ustawy o Policji. Wymierzając ww. karę organ wskazał na okoliczności znajdujące uzasadnienie w aktach sprawy, tj. uwzględnił, że skarżący nie był karany dyscyplinarnie, posiada negatywną opinię służbową o niewywiązywaniu się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, był wielokrotnie nagradzany nagrodami finansowymi oraz okresowym podniesieniem dodatku służbowego oraz otrzymał podziękowanie Dyrektora B w [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r. dotyczące [...] "[...]" oraz [...] w 2015 i 2016 r.

Podsumowując powyższe, należało zatem stwierdzić, że zakwestionowane orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przyjęty stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w toku postępowania, a wnioski płynące z jego oceny - sprowadzające się do uznania skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia w punktach od 1-3, są uzasadnione.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.