Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 624/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151, art. 153, art. 170, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 73 poz 764
law: Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
article: art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 3a, art. 14, art. 15
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: § 3
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi B.R. i M.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżący M.R. i B.R. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010r. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania wnoszącym skargę ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 9 października 2001 r. M.R. złożyła do Starosty Powiatu wniosek o zalesienie gruntów rolnych. W dniu [...] września 2002 r. Starosta zezwolił M.R. na dokonanie zalesienia. W dniu 3 listopada 2003 r. M.R. zgłosiła wykonanie zalesienia. Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. stwierdził wykonanie zalesienia na łączną powierzchnię 2,65 ha i określił prawo M.R. do ekwiwalentu od [...] marca 2004 r. za prowadzenie uprawy leśnej na powierzchni 2,65 ha. Jednocześnie odmówił wydania decyzji stwierdzającej prowadzenie uprawy leśnej na pozostałej powierzchni tj. 4,30 ha, gdyż wnioskodawczyni nie wykonała ogrodzenia uprawy leśnej przewidzianej w planie zalesienia. Pismem z dnia [...] lutego 2006 r. M.R. poinformowała Starostwo Powiatowe o zakończeniu prac związanych z ogrodzeniem uprawy leśnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2007r. umorzyło postępowanie administracyjne w sprawie prowadzenia uprawy leśnej przez M.R. na powierzchni 4,30 ha jako bezprzedmiotowe.

M. i B.R. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] lutego 2004 r. dotyczącej stwierdzenia wykonania zalesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi M. i B.R., wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 717/08 uchylił wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzje, gdyż uznał, że Starosta nie był właściwym organem do wydania w tej sprawie decyzji z dnia [...] lutego 2004 r.

W związku z tym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] lutego 2004 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoją decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 19 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Go 746/09 oddalił skargę M. i B.R. na tę decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w dacie wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. nie obowiązywała ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm., dalej: ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r.), gdyż została uchylona art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), który wszedł w życie 15 stycznia 2004 r. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe zawarte w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie mogą być uznane za wyczerpujące gdyż nie odnoszą się bowiem do wszystkich sytuacji uregulowanych w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej przyznanego przed dniem wejścia w życie tej ustawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., stosuje się zasady dotychczasowe. Ponadto stosownie do art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Właściciel otrzymał decyzją Starosty z dnia [...] września 2002 r. zgodę na zalesienie gruntów rolnych, następnie dokonał tego zalesienia i zgłosił je w celu otrzymania ekwiwalentu, o którym mowa w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. Skoro do ekwiwalentu za wyłączenie gruntów rolnych z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, już przyznanego przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stosuje się przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., to w sytuacji, gdy jeszcze nie przyznano ekwiwalentu oraz nie stwierdzono wykonania zalesienia powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej, płatność na zalesienie przyznaje Kierownik Biura Powiatowego ARiMR właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedziby producenta rolnego. Sąd wskazał, jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku M.R. - Kierownika Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mając powyższe na uwadze Starosta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego, jako organowi właściwemu, wniosek M.R. z dnia [...] listopada 2003 r. o przyznanie ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że przeszkodą uniemożliwiającą wypłacenie ekwiwalentu za zalesienie gruntów rolnych jest brak wniosku M.R.. Organ podał, że przyczyną bezprzedmiotowości postępowania jest również fakt, że płatności z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej przeznaczone są na wsparcie zalesienia gruntów rolnych, a nie gruntów już zalesionych. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do 30 czerwca 2008 r. Uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. i wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie oznaczało jedynie zmiany właściwości organu, ale również dotyczyło gruntownych zmian zasad przyznawania pomocy oraz źródeł jej finansowania. Nowa ustawa nie stanowi kontynuacji wcześniejszych rozwiązań prawnych, zawartych w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. i B.R., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższą decyzję M. i B.R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo, o rozpatrzenie sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami; wskazanie Starostwa jako organu władnego wykonania zobowiązań wynikających z ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Skarżący wnieśli również o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania które wiązać będą organ.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Go 14/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010r., nr [...] i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu orzeczenia WSA stwierdził, że umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w rażący sposób naruszyło zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę bezpieczeństwa prawnego, określoną

w art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem WSA, rozstrzygnięcie to nie tylko pozbawiło stronę uzyskania ekwiwalentu, ale naraziło na konieczność zwrotu otrzymanych kwot ekwiwalentu, które zostały jej wypłacone na podstawie decyzji, w której stwierdzono nieważność. Sytuacja, w jakiej znalazła się strona skarżąca nie wynikała z jej winy. Skarżąca złożyła wniosek o ekwiwalent na zalesienie gruntów rolnych, a nie

o płatność zalesieniową. WSA dodatkowo podniósł, że w dacie obowiązywania ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. strona spełniła warunki do uzyskania ekwiwalentu na zalesienie. Sąd stwierdził ponadto, że obywatel nie może ponosić negatywnych konsekwencji prawnych z powodu niewydania odpowiedniego aktu prawnego przez organ państwa, czy też wydanie aktu, w którym w niepełnym zakresie ustalone zostały przepisy przejściowe. W przypadku, gdy strona rozpoczęła proces zalesiania na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., oraz przed utratą mocy obowiązującej wykonała wszelkie nałożone decyzją o zalesieniu obowiązki, złożyła oświadczenie o zakończeniu procesu – powinny mieć do niej zastosowanie przepisy obowiązujące w czasie, w którym zrealizowała zamierzenie. Tym samym wniosek strony powinien być rozstrzygnięty poprzez ocenę zasad i warunków uzyskania ekwiwalentu na zalesienie finansowanego z budżetu państwa, a nie jako wniosek

o płatność zalesieniową finansowaną ze środków wspólnotowych. W konkluzji WSA podkreślił, Sąd zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane

z naruszeniem zasad konstytucyjnych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżając tenże wyrok w całości, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego tj.:

– art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 31 i art. 35 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia, art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999

w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. , Nr 229, poz. 2273), a ten ostatni w związku z art. 105 § 1 k.p.a., § 1ust. 1, § 3 ust.1-3, § 6 ust.1-4, § 7 ust.1-2,

§ 8 ust.1 i § 9 ust.1-2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.

z 2004 r. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), art. 3, art. 4 i art. 6 ustawy z 9 maja 2008 r.

o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634) w związku z art. 145 § 1 pkt 1lit. a) p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie polegające na:

• uznaniu, że przepis Konstytucji RP może stanowić samodzielną podstawę do konkretyzacji prawa beneficjenta do otrzymania pomocy na zalesienie gruntów rolnych w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej mimo niespełnienia ww. przepisów regulujących warunki przyznania tej pomocy,

• zobowiązaniu organu do oceny zasad i warunków uzyskania ekwiwalentu na zalesienie na podstawie wniosku finansowanego z budżetu państwa,

a nie wniosku o płatność zalesieniową finansowanego z budżetu wspólnotowego, podczas gdy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została powołana do rozpoznawania wniosków składanych

w ramach pomocy finansowanej z budżetu wspólnotowego oraz po spełnieniu warunków dla tego rodzaju pomocy,

• ustaleniu, że nie musiało dojść do umorzenia postępowania administracyjnego bowiem takie rozstrzygnięcie w rażący sposób narusza zasadę zaufania obywatela do państwa oraz zasadę bezpieczeństwa prawnego wynikającą

z powołanego przepisu Konstytucji, podczas gdy jego prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie stanowi, że uchybienie terminu prawa materialnego (art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) na wydanie decyzji merytorycznej powoduje, że nie istnieje przedmiot postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie może być wszczęte, a gdy jednak zostało wszczęte, musi zostać umorzone jako bezprzedmiotowe;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez takie uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, które pozbawia organ administracji publicznej wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł

o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

M. i B.R. złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną, z której wynikało, że są zainteresowani korzystnym dla nich załatwieniem sprawy ekwiwalentu za zalesienie gruntów rolnych.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu ww. skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt sygn. akt II GSK 1655/11 uchylił zaskarżony wyrok

i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.

Uzasadniając wyrok NSA podniósł, że wynikający z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP obowiązek bezpośredniego stosowania Konstytucji spoczywa na wszystkich podmiotach posługujących się jej postanowieniami. Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez władzę sądowniczą może przybrać formę stosowania samoistnego lub współstosowania. Stosowanie samoistne, które polega na tym, że sąd stosuje postanowienia (normę, wyjątkowo zasadę) konstytucji jako wyłączną (a w każdym wypadku zasadniczą) podstawę rozstrzygnięcia. Ta forma bezpośredniego stosowania konstytucji wymaga równoczesnego spełnienia trzech przesłanek: a) norma konstytucyjna jest na tyle konkretna i jednoznaczna, że technicznie możliwe jest oparcie na niej rozstrzygnięcia, b) brak jest w danej dziedzinie przepisów ustawy, które też wymagają zastosowania, c) sędzia jest gotowy do posługiwania się takim przepisem. Taka konfiguracja występuje jednak wyjątkowo, gdyż z reguły sprawy, które trafiają do sądów powszechnych czy administracyjnych dotyczą dziedzin szeroko uregulowanych ustawami. Samoistne stosowanie konstytucji jest podstawową formą orzekania przez Trybunał Konstytucyjny.

NSA podkreślił, że współstosowanie konstytucji, uznawane za słabszą formę bezpośredniego stosowania ustawy zasadniczej, jest też najszerszą formą jej stosowania. Polega ono na tym, że sąd stosuje równolegle przepis konstytucji

i konkretyzujący go przepis ustawy. Nie ma więc tutaj konfliktu pomiędzy konstytucją

a ustawą, bo normy te istnieją równolegle, wzajemnie się uzupełniając. Tak rozumiane współstosowanie konstytucji i ustaw może przejawiać się między innymi w stosowaniu interpretacyjnym polegającym na tym, że dla rozstrzygnięcia sprawy sędzia buduje normę w oparciu zarówno o przepisy ustawowe, jak i w oparciu o przepis (zasadę) konstytucji. Jest to użyteczne zwłaszcza w sytuacji, gdy norma ustawowa daje się interpretować na kilka różnych sposobów, a dopiero przez odniesienie do niej przepisów konstytucyjnych buduje się jednoznaczną normę, która w pełni pasuje do istniejącego systemu prawnego. To wykorzystanie argumentacji konstytucyjnej do ostatecznego ustalenia treści norm zawartych w ustawach określane jest mianem techniki wykładni prawa w zgodzie z konstytucją. Pozwala to, z jednej strony na wyeliminowanie niejasności czy wieloznaczności przepisów ustawy, a z drugiej strony na zakotwiczenie procesu wykładni ustaw w systemie wartości jaki wyprowadzić można z konstytucji. Inną formą współstosowania konstytucji jest stosowanie modyfikujące, które ma miejsce wówczas, gdy zetknięcie się przepisu ustawowego i postanowień konstytucji nie sprowadza się do - opartego o tradycyjne metody wykładni – ustalenia, która z logicznie możliwych interpretacji powinna zyskać pierwszeństwo. Sądy mogą więc uznać, że przepis ustawy należy rozumieć węziej niż to wydaje się wynikać z jego językowego sformułowania, że przepis ten nie stosuje się do określonych podmiotów lub sytuacji, możliwe jest też rozszerzenie treści przepisu wbrew jego sformułowaniu. Należy pamiętać, że są jednak granice takiej wykładni i nie można dokonywać wykładni sprzecznej z sensem językowym, bo formuła słowna przepisu wyznacza granice interpretacji o nieprzekraczalnym charakterze.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że bezpośrednie stosowanie konstytucji ma miejsce także, gdy sąd stwierdzi istnienie konfliktu między przepisami (zasadami) konstytucji, a normami niższego rzędu (przede wszystkim ustawami).

W wypadku wystąpienia problemu konstytucyjności ustawy sądy mogą samodzielnie rozważać ten problem, ale nie mogą samodzielnie rozstrzygać, że ustawa jest niekonstytucyjna. Zawsze w takim wypadku sądy muszą kierować odpowiednie pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego. Należy w tym miejscu podnieść, że zarówno

w doktrynie jak i orzecznictwie występuje pogląd, zgodnie z którym choć sędzia może,

a często ze względów praktycznych powinien skorzystać z postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, to jednak może także odmówić zastosowania

w rozpoznawanej sprawie niekonstytucyjnej ustawy i oprzeć rozstrzygnięcie bezpośrednio na przepisie konstytucji.

NSA wskazał, że przyjęty w art. 184 Konstytucji RP oraz w ustawach określających ustrój i zakres działania sądów administracyjnych sposób wykonywania przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości sprawia, że zaskarżenie do wymienionego sądu aktu lub czynności (bezczynności ) organu administracji publicznej nie powoduje przejęcia sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia przez sąd, lecz skutkuje jedynie zbadaniem legalności aktu lub czynności tego organu. Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego mają niemal zawsze charakter kasacyjny. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zasadniczo wypadków wydawania orzeczeń reformatoryjnych. Wyrok sądu administracyjnego nie rozstrzyga bezpośrednio

o prawach lub obowiązkach indywidualnych podmiotów. Z jego sentencji nie wynika więc fakt wydania konkretnego rozstrzygnięcia na podstawie konstytucji. Zawarte

w sentencji wyroku rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzonej przez sąd administracyjny kontroli legalności aktu lub czynności organu administracji publicznej. W ramach tej kontroli może dochodzić do bezpośredniego stosowania konstytucji w podanym wyżej znaczeniu. W takich wypadkach normy konstytucyjne nie powołane w sentencji wyroku, są w istocie podstawą rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Zakres i forma stosowania tych norm wynika z uzasadnienia orzeczenia, w szczególności zaś z tych jego wywodów, które dotyczą kryteriów kontroli oraz przesłanek prawnych przyjętego rozstrzygnięcia.

W ocenie NSA, Sąd I instancji nie zastosował konstytucji w żadnej

z wymienionych form. Powołując się na zasady wynikające z art. 2 Konstytucji RP, Sąd I instancji nie stwierdził wystąpienia opisanych wcześniej warunków koniecznych dla samoistnego stosowania konstytucji. NSA podkreślił, że charakter powołanego przepisu, w zasadzie wyklucza możliwość przyjęcia go za samoistną podstawę rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie nawiązał także do przepisów, które stosowały organy orzekające w sprawie lub, które powinny były zastosować przy załatwianiu sprawy. Zdaniem NSA nie można uznać, że Sąd I instancji współstosował konstytucję, gdyż każda z wymienionych uprzednio form współstosowania konstytucji wymaga odniesienia do przepisów ustawowych lub podustawowych, których stosowanie wymagało sięgnięcia do przepisów konstytucyjnych.

NSA stwierdził, że Sąd I instancji w szczególności nie wykazał, by ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nastąpiła przy zastosowaniu techniki wykładni przepisów ustawowych w zgodzie z konstytucją. Z motywów zaskarżonego wyroku nie wynika również, by stosowanie konstytucji związane było modyfikacją przepisów niższej rangi. WSA w Gorzowie Wlkp. nie stwierdził nadto konfliktu między konstytucją

i przepisami ustawowymi, który uzasadniałby odmowę zastosowania ustawy. Natomiast WSA, powołując się na zasady wyprowadzone z art. 2 Konstytucji RP, uznał,

że w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy z dnia 8 czerwca 2001 r., która przestała obowiązywać z dniem 15 stycznia 2004 r.

Zdaniem NSA powyższe stanowisko Sądu I instancji jest nietrafne, albowiem mogłoby doprowadzić do obłędnego wniosku, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji może przebiegać w całkowitym oderwaniu od przepisów prawa stosowanych przez organ administracji publicznej, a przepisy konstytucyjne

w konkretnej sprawie mogą być stosowane bez respektowania obowiązujących

w tym zakresie zasad i niezależnie od regulacji ustawowych. NSA zauważył, że Sąd

I instancji, formułując swój pogląd o stosowaniu w rozpoznawanej sprawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., pominął stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. wyrażone w wyrokach z dnia 28 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 717/08) i 19 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 746/09). Albowiem w ww. orzeczeniach Sąd, rozpoznając skargi M. i B.R. na decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2004 r. stwierdzającej wykonanie zalesienia, jednoznacznie wypowiedział się o braku podstaw do stosowania, przy rozpoznawaniu wniosku M.R. z dnia [...] listopada 2003 r., przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. Natomiast w wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r. WSA w Gorzowie Wlkp. wprost stwierdził, że w dniu orzekania przez Starostę,

tj. [...] lutego 2004 r. ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. już nie obowiązywała i w związku

z tym przepisy tego aktu nie mogły być podstawą wydania decyzji stwierdzającej wykonanie zalesienia. NSA podkreślił, że powyższy pogląd został wyrażony w tej samej sprawie w znaczeniu materialnym i był wiążący zarówno dla organów orzekających

w sprawie wniosku M.R. jak i Sądu I instancji rozpoznającego skargę na decyzję wydaną w związku z tym wnioskiem.

Zdaniem NSA, przy ocenie zasadności stanowiska przyjętego w zaskarżonym wyroku nie można także pominąć, że ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. na podstawie art. 15 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich utraciła moc obowiązującą.

Z dniem 15 stycznia 2004 r. weszły w życie niektóre przepisy tej ostatnio wymienionej ustawy, w tym art. 14 ust. 2 i 3, będące przepisami przejściowymi, dokonującymi rozgraniczenia zakresów stosowania przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., stosuje się zasady dotychczasowe. Natomiast, według art. 14 ust. 3, do spraw

w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o żaden z przypadków wymienionych w art. 14 ust. 2 i 3 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Przed wejściem w życie tej ostatnio wymienionej ustawy nie został przyznany miesięczny ekwiwalent za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, natomiast sprawa wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia została zakończona decyzją ostateczną

z [...] września 2002r. W tym stanie zastosowanie powinna znaleźć zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa – ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien skontrolować zaskarżoną decyzję, mając na uwadze, że kontrola ta powinna przebiegać w trzech płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury i respektowania reguł kompetencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim przypadku mogła ona zostać wzruszona przez Sąd.

Należy wskazać, że w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast skarga podlega oddaleniu w przypadku uznania przez sąd, że zaskarżona decyzja lub postanowienie pozostaje w zgodności z przepisami prawa materialnego, a także nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu nakazującym jej wzruszenie. Należy również mieć w niniejszej sprawie na uwadze,

że w niniejszej sprawie orzekał już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny

i Naczelny Sąd Administracyjny. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść przepisów art. 190, 153 i 170 p.p.s.a.

Pierwszy z nich stanowi, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Drugi z kolei wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Natomiast art. 170 p.p.s.a. stanowi,

iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach wskazanych w ustawie także inne osoby. Powyższe oznacza, że w przypadku ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny winien on uwzględnić wytyczne i sugestie zawarte

w uzasadnieniach wyroków wydanych poprzednio, jeżeli wyroki te nie zostały uprzednio uchylone.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2010r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105

§ 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego

o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregoś

z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa jest bezprzedmiotowa

w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Przed przystąpieniem do ceny skargi należy nadto podkreślić, że postanowienie Starosty z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie przekazania sprawy Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosku M.R. z dnia [...] listopada 2003 r. oraz wniosku z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie przyznania ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej, jako organowi właściwemu zostało wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 stycznia 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 717/08), w uzasadnieniu którego Sąd wskazał, iż z uwagi na art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność na zalesienie przyznaje kierownik biura powiatowego ARiMR właściwy ze względu na miejsce zamieszkania, albo siedzibę producenta rolnego.

W chwili złożenia przez M.R. wniosku o przeznaczenie gruntu rolnego na zalesienie tj. w dniu 9 października 2001 r. obowiązywała w tym przedmiocie ustawa z dnia 8 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 ze zm.). Ustawa ta regulowała kompleksowo zasady przeznaczania gruntów rolnych do zalesienia, zawierała kompleksowe uregulowanie trybu postępowania starosty w sprawie wniosku o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia, zasady przyznawania prawa do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej. Wyżej wymieniona ustawa, obowiązująca w dacie złożenia wniosku przez M.R. o przeznaczenie gruntu rolnego na zalesienie, nie obowiązywała już w chwili rozpatrywania wniosku o przyznanie ekwiwalentu za prowadzenie uprawy leśnej. Została bowiem uchylona z dniem 15 stycznia 2004 r. mocą art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Nowa ustawa, jak wynika z treści art. 1 ust. 1 pkt 4 określa zadania i właściwość jednostek organizacyjnych i organów w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej dotyczące między innymi zalesiania gruntów rolnych. Jednocześnie, co nie uszło uwadze organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie, nowa ustawa zawierała przepisy intertemporalne rozstrzygające, jakie prawo tzn. przepisy, której ustawy należy stosować do spraw będących w toku. Zgodnie z art.14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy rolnej, przyznanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustaw na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia stosuje się zasady dotychczasowe. Zasady dotychczasowe, tj. zawarte w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) stosuje się również w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na zalesienie objętych przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy nowej ustawy, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Nie ulega więc wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o żaden przypadek wymieniony w art. 14 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Przed wejściem w życie tej ostatnio wymienionej ustawy nie został przyznany skarżącym miesięczny ekwiwalent za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, natomiast sprawa wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia została zakończona decyzją ostateczną z dnia [...] września 2002 r. Nie można zgodzić się z poglądem skarżących zgodnie, z którym sformułowanie treści art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. należy rozumieć szeroko, że dyspozycją tego przepisu obejmuje wszelkie sprawy administracyjne związane z ekwiwalentem za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzeniem uprawy leśnej. Z treści tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 8 czerwca 2001 r. stosuje się do spraw administracyjnych związanych z miesięcznym ekwiwalentem za wyłączenie gruntów z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej przyznanego przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. Pod pojęciem ,,przyznanych" należy rozumieć sytuacje, w których decyzje administracyjne w przedmiocie prowadzenia uprawy leśnej i przyznania ekwiwalentu, o których mowa w art. 6 i 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. zostały już wydane. Złożenie wniosku o przyznanie miesięcznego ekwiwalentu nie jest wystarczającą przesłanką zastosowania w niniejszej sprawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Na taką wykładnię wskazuje również brzmienie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. zgodnie, z którym przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. stosuje się do spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W tym przypadku ustawodawca wyraźnie stwierdził, że chodzi o sprawy niezakończone decyzją ostateczną w tym przedmiocie. W tym stanie sprawy zastosowanie powinna znaleźć zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa, tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 926/98, Lex Polonica nr 344626, podzielony przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgodnie, z którym w razie zmiany stanu prawnego, w której nie przewidziano przepisów przejściowych, należy w przypadku decyzji konstytucyjnych – kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, stosować przepisy obowiązujące w tej chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych – stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy dotychczasowe). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia właściciel gruntów, który otrzymał decyzję administracyjną o prowadzeniu uprawy leśnej, nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z upraw leśnych i prowadzenie uprawy leśnej. Z powyższego unormowania wynika, że prawo do powyższego miesięcznego ekwiwalentu powstawało dopiero z chwilą wydania decyzji administracyjnej o prowadzeniu uprawy leśnej. Taka decyzja do chwili uchylenia ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia odnośnie wnoszących w niniejszej sprawie nie została wydana. Decyzja stwierdzająca nabycie prawa do miesięcznego ekwiwalentu ma charakter decyzji konstytucyjnej. W przypadku braku przepisów przejściowych należy więc stosować przepisy prawne obowiązujące

w chwili wydawania decyzji.

W chwili wydawania przez organ administracji publicznej zaskarżonej decyzji płatność zalesieniowa była uregulowana w przepisach ustawy z dnia 28 listopada

2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 ze zm.), które są polskimi przepisami wykonawczymi dla norm prawnych zwartych w rozporządzeniach unijnych, tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) i rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)

nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

Płatności w trybie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. przyznać można jedynie wówczas, gdy spełnione są warunki wymagane przepisami wspólnotowymi oraz wydanymi na ich podstawie przepisami krajowymi. Przepisy zawarte w art. 31 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r., art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r., art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76 ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

11 sierpnia 2004 r. stanowią:

Artykuł 31.

1. Udziela się wsparcia na zalesienie użytków rolnych, pod warunkiem, że takie zalesienie będzie dostosowane do lokalnych warunków, w tym także środowiskowych.

Wsparcie takie, oprócz kosztów sadzenia może obejmować;

- roczną dopłatę do hektara zalesionej ziemi dla pokrycia kosztów utrzymania przez okres do pięciu lat,

- roczną dopłatę da hektara w celu pokrycia utraty dochodu wynikającego

z zalesienie przez okres 20 lat dla rolników lub ich zrzeszeń, którzy uprawiali tę ziemię przed jej zalesieniem lub dla każdej innej osoby prawa prywatnego.

Artykuł 32.

Grunty rolne kwalifikujące się do uzyskania wsparcia na zalesienie na mocy art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 są określone przez Państwo członkowskie

i obejmują w szczególności grunty orne, użytki zielone, pastwiska trwałe oraz grunty używane pod uprawę zboża, gdzie gospodarka rolna odbywa się w sposób stały.

Artykuł 3.

Użyte w ustawie określenia oznaczają;

- producent rolny – osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, lub posiadaczem zwierzęcia.

Art. 5 ust. 1a.

Pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych,

a w przypadku pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8, na wniosek jednostki organizacyjnej lub organu realizującego zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich.

Zgodnie z § 3.1. płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, która spełnia łącznie następujące warunki;

1) został wpisany o ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności;

2) zobowiązał się do:

a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza,

b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach.

2. Płatność na zalesienie jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych,

w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gruntów oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

1) użytkowanych jako grunty orne, trwałe użytki zielone albo sady, które zostały przeznaczone na zalesienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,

2) stanowiących własność tego producenta rolnego,

3) o powierzchni co najmniej 0,3 ha i szerokości nie mniejszej niż 20 m, przy czym powierzchnia każdej działki rolnej powinna odpowiadać powierzchni działki ewidencyjnej lub działek ewidencyjnych, na których jest położona dana działka rolna.

3. W przypadku, gdy działka rolna przewidziana do zalesienia nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w ust. 2 pkt 3, płatność na zalesienie może być udzielona;

1) producentowi rolnemu do działek rolnych przewidzianych do zalesienia, jeżeli;:

a) sąsiadują ze sobą,

b) łącznie odpowiadają wymaganiom określonym w ust. 2;

2) każdemu z co najmniej 3 producentów rolnych, jeżeli każdy z nich złożył wniosek

o przyznanie płatności i jeżeli działki rolne tych producentów przewidziane do zalesienia:

a) sąsiadują ze sobą,

b) łącznie odpowiadają wymaganiom określonym w ust. 2 pkt 1 i 2,

c) łączna ich powierzchnia wynosi co najmniej 3 ha.

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne należy stwierdzić,

że spełnienie warunków do uzyskania miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntów z uprawy rolnej i prowadzenie uprawy leśnej, o którym mowa w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunków do uzyskania płatności zalesieniowej, o której mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich (...).

W zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej zasadnie wskazał, iż płatności

z Sekcji Gwarancji EFRiGR przeznaczane są na wsparcie zalesiania gruntów rolnych,

a nie już zalesionych. Działki gruntów objęte wnioskiem skarżących na dzień wejścia

w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. były już zalesione, podczas gdy przepis

§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. wynika, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie płatności na działkach objętych wnioskiem była prowadzona działalność rolnicza. Działki objęte wnioskiem o płatność były zalesione już w chwili złożenia tych wniosków. Dodatkowo wskazać należy, iż przyznanie płatności zalesieniowej na podstawie art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) w chwili wydania zaskarżonej decyzji było niemożliwe ponieważ powyższy przepis stanowi, że pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych w euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r. Zasadnie zatem organ administracji publicznej wskazał, że powyższy termin będący terminem prawa materialnego nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony. W przypadku przekroczenia tego terminu organ administracji publicznej nie był władny do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym, gdyż ze względu na bezprzedmiotowość postępowania polegającą na niemożności załatwienia sprawy w formie decyzji merytorycznej winien orzec o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie przepis

art. 105 § 1 kpa ma zastosowanie w sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt

I OSK 789/09 Lex nr 575950). W rozumieniu art. 105 § 1 kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw władczej

(w formie decyzji administracyjne) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza,

że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. W konsekwencji z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych

i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że upływ terminu materialnoprawnego wskazanego w art. 5 ust. 3 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., stanowi o braku podstawy prawnej do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy

w formie decyzji administracyjnej. W wyroku z dnia 21 września 2007 r., sygn. akt

I OSK 602/07 (Lex nr 443885) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchybienie terminu prawa materialnego powoduje, iż nie istnieje przedmiot postępowania,

a w konsekwencji postępowanie nie może być wszczęte, a gdy jednak zostało wszczęte, musi zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Przy czym uchybienia prawa materialnego może dopuścić się zarówno strona postępowania jak i organ administracji.

Zdaniem Sądu, jak zasadnie podnosił organ administracji publicznej, uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. i wejście w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) nie sprowadza się jedynie do zmiany właściwości organu przyznającego pomoc, ale oznacza gruntową zmianę zasad przyznawania pomocy oraz źródeł jej finansowania. Miesięczny ekwiwalent za zalesienie, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia był finansowany ze środków krajowych (budżetu państwa). Natomiast płatności zalesieniowe są instrumentem wsparcia obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Skoro płatności zalesieniowe zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. pochodzą z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej,

to pomoc udzielana z tych środków podlega regulacjom prawnym zawartym

w przepisach określających ich wydatkowanie, a nie jako kontynuacja pomocy udzielanej na podstawie innych przepisów, określających wydatkowanie środków pieniężnych pochodzących z innych źródeł, w przypadku wyraźnego stwierdzenia w tym zakresie w przepisach regulujący zasady ich wydatkowania.

W rezultacie, organ I instancji po stwierdzeniu upływu ostatecznego terminu wyznaczonego do wydania w sprawie decyzji merytorycznej, zasadnie wydał decyzję

o umorzeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego. Z tego względu Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.