Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 90/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.59 ust.1 i art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta S. z dnia 21 maja 2021 r., znak: RO.PR.0711-654.2021.JJ o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta S. a Wójtem Gminy N. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku K.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Pismem z 21 maja 2021 r., znak: RO.PR.0711-654.2021.JJ, Prezydent Miasta Szczecin (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Szczecinie) wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Nowa Sól (Miejski Ośrodek Społeczny w Nowej Soli) w sprawie rozpoznania wniosku K.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Nowa Sól jako organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Szczecin stwierdził, że pismem z 22 marca 2021 r. K.Z. zwrócił się do MOPR w Szczecinie o skierowanie do domu pomocy społecznej z uwagi na stan zdrowia i brak możliwości samodzielnego funkcjonowania w miejscu pobytu. Wnioskodawca przebywa w Szczecinie, jednak uznany jest za osobę bezdomną, a ostatni meldunek na pobyt stały posiadał w gminie Nowa Sól, [...].

Zawiadomieniem z 23 marca 2021 r. MOPR w Szczecinie przekazał sprawę K.Z. do rozpoznania Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Nowej Soli, powołując się na fakt uzyskania przez wnioskodawcę statusu osoby bezdomnej oraz ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały w Gminie Nowa Sól.

Pismem z 19 kwietnia 2021 r. OPS w Nowej Soli odesłał wniosek strony wraz z dokumentacją sprawy do MOPR w Szczecinie, wskazując, że miejscem zamieszkania K.Z. jest Miasto Szczecin, głównie przez wzgląd na długotrwały pobyt w Szczecinie oraz korzystanie przez wnioskodawcę z opieki medycznej i socjalnej na terenie Miasta Szczecin.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się Prezydent Miasta Szczecin i wskazał, że wnioskodawca zamieszkiwał w suterenie domu przy ul. [...] w S., który jest własnością osoby obcej. W okresie od 12 stycznia 2021 r. do 9 marca 2021 r. przebywał na leczeniu szpitalnym z powodu złamania kończyny dolnej. Po opuszczeniu szpitala wnioskodawca nie miał możliwości powrotu do ostatniego miejsca pobytu przy ul. [...] w S. Pracownik socjalny szpitala nawiązał kontakt z OPS w Nowej Soli, gdzie podjął próbę pozyskania dla niego schronienia na terenie Gminy Nowa Sól jako miejsca ostatniego zameldowania, do którego można byłoby przewieźć wnioskodawcę po zakończeniu leczenia. Z uwagi na brak zainteresowania sprawą przez OPS w Nowej Soli pracownik szpitala wystosował pismo z rzeczoną prośbą, na które nie otrzymał odpowiedzi. Wskutek powyższego, wnioskodawca, po opuszczeniu szpitala, wynajął miejsce w pokoju hotelowym przy ul. [...] w S., gdzie został przewieziony 9 marca 2021 r.

Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, należy uznać, że wnioskodawca po zakończeniu hospitalizacji stał się osobą bezdomną, ponieważ pokoju hotelowego nie można traktować jako lokalu mieszkalnego. W sprawie powinien więc znaleźć zastosowanie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm., "u.p.s."). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Zgodnie z art. 6 pkt 8 u.p.s., przez osobę bezdomną rozumie się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.) pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania. Nie bada się zatem jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala jej status i gminą właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W konsekwencji, okoliczności podniesione przez OPS w Nowej Soli, a odnoszące się do długoletniego pobytu wnioskodawcy w Szczecinie czy też korzystania przez niego z pomocy medycznej lub socjalnej na terenie Miasta Szczecin przed tym jak stał się on osobą bezdomną, nie mają żadnego znaczenia dla określenia organu miejscowo właściwego dla rozpatrzenia wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej. Faktem jest, że celem zabezpieczenia wnioskodawcy w jego aktualnym miejscu pobytu, z uwagi na zły stan zdrowia oraz konieczność wsparcia i pomocy w czynnościach życia codziennego, MOPR w Szczecinie przyznał mu usługi opiekuńcze w wymiarze pięciu dni w tygodniu od poniedziałku do piątku, po dwie godziny dziennie od 9 marca 2021 r. Powyższe w żadnej mierze nie wyłącza jednak właściwości miejscowej OPS w Nowej Soli w sprawie skierowania strony do domu pomocy społecznej, opartej na art. 101 ust. 2 u.p.s. MOPR w Szczecinie uprawniony jest do żądania zwrotu wydatków udzielonych na świadczenia przyznane w miejscu pobytu strony zgodnie z art. 101 ust. 3, ust. 4 i ust. 7 u.p.s.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, pismem z 7 lipca 2021 r., Prezydent Miasta Nowa Sól stwierdził, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Szczecinie od samego początku mylnie zidentyfikował właściwy organ pomocy społecznej. Pisma w przedmiotowej sprawie były kierowane do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Soli, ul. [...], jednak w związku z tym, że z treści tych pism wynikało, że świadczenia dotyczą osoby, która była zameldowana w Gminie Nowa Sól (Stany 13), a nie w Gminie Nowa Sól-Miasto, pisma te były przekazywane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowej Soli Ośrodkowi Pomocy Społecznej Gmina Nowa Sól (ul. [...]).

Ośrodek ten, w imieniu Wójta Gminy Nowa Sól, a nie Prezydenta Miasta Nowa Sól, udzielał organowi wnioskującemu na nie odpowiedzi.

Wnioskodawca ostatni stały meldunek posiadał w miejscowości S., która znajduje się na terenie Gminy Wiejskiej Nowa Sól, a więc właściwym organem, który wszedł w spór kompetencyjny z organem wnioskującym, jest Wójt Gminy Nowa Sól, a nie Prezydent Miasta Nowa Sól.

Organ dodał, że z załączonej dokumentacji wynika, że korespondencja pomiędzy Ośrodkiem Pomocy Społecznej Gmina Nowa Sól, ul. [...] a Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Szczecinie zakończyła się pismem z 19 kwietnia 2021 r., OPS.DPS.DSPS.4170.55.2021 JS, w którym OPS Gmina Nowa Sól prosi MOPR w Szczecinie, w przypadku niepodzielenia wyrażonego tam stanowiska, o skierowanie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego.

W piśmie z 28 lipca 2021 r. Prezydent Miasta Szczecin zmodyfikował swój wniosek w ten sposób, że wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecin poprzez wskazanie Wójta Gminy Nowa Sól – Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Soli jako organu właściwego dla rozpoznania wniosku K.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazano, że we wniosku z 21 maja 2021 r. jako organ uczestniczący omyłkowo wskazano Prezydenta Miasta Nowa Sól zamiast Wójta Gminy Nowa Sól (o czym najlepiej świadczy fakt, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowej Soli zajmujący się sprawą został we wniosku określony prawidłowo, jako zlokalizowany przy ul. [...]). Organ wniósł więc o doręczenie odpisu niniejszego pisma wraz załącznikami Wójtowi Gminy Nowa Sól.

Jak stwierdził Prezydent Miasta Szczecin, aktualna pozostaje argumentacja organu wnioskującego, podniesiona we wniosku z 21 maja 2021 r.

Organ stwierdził, że wnioskiem z 22 marca 2021 r. K.Z. zwrócił się do MOPR w Szczecinie o skierowanie do domu pomocy społecznej z uwagi na stan zdrowia i brak możliwości samodzielnego funkcjonowania w miejscu pobytu. Wnioskodawca przebywa w Szczecinie, jednak uznany jest za osobę bezdomną, a ostatni meldunek na pobyt stały posiadał w gminie Nowa Sól, [...]. Zawiadomieniem z 23 marca 2021 r. MOPR w Szczecinie przekazał sprawę K.Z. do rozpoznania Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Nowej Soli, powołując się na fakt uzyskania przez niego statusu osoby bezdomnej oraz ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały strony w Gminie Nowa Sól.

Pismem z 19 kwietnia 2021 r. OPS w Nowej Soli odesłał wniosek strony wraz z dokumentacją sprawy do MOPR w Szczecinie, wskazując, że miejscem zamieszkania K.Z. jest Miasto Szczecin, głównie przez wzgląd na długotrwały pobyt w Szczecinie oraz korzystanie przez wnioskodawcę z opieki medycznej i socjalnej na terenie tego miasta.

W ocenie Prezydenta, stanowisko przyjęte przez Wójta Gminy Nowa Sól jest błędne.

Wnioskodawca zamieszkiwał w suterenie domu przy ul. [...] w S., który jest własnością osoby obcej. Wnioskodawca, od 12 stycznia 2021 r. do 9 marca 2021 r., przebywał na leczeniu szpitalnym, z powodu złamania kończyny dolnej. Po opuszczeniu szpitala wnioskodawca nie miał możliwości powrotu do ostatniego miejsca pobytu przy ul. [...] w S. Pracownik socjalny szpitala nawiązał kontakt z OPS w Nowej Soli, gdzie podjął próbę pozyskania dla wnioskodawcy schronienia na terenie Gminy Nowa Sól, jako miejsca ostatniego zameldowania, do którego można byłoby przewieźć wnioskodawcę po zakończeniu leczenia. Z uwagi na brak zainteresowania sprawą przez OPS w Nowej Soli pracownik szpitala wystosował pismo z rzeczoną prośbą, na które nie otrzymał odpowiedzi. Wskutek powyższego, wnioskodawca, po opuszczeniu szpitala, wynajął miejsce w pokoju hotelowym przy ul. [...] w S., gdzie został przewieziony 9 marca 2021 r.

Z uwagi na powyższe, należy uznać, że wnioskodawca, po zakończeniu hospitalizacji, stał się osobą bezdomną. Pokoju hotelowego przy ul. [...] w S. nie można traktować jako lokalu mieszkalnego.

W przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania. Nie bada się zatem jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala jej status i gminą właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W konsekwencji, okoliczności podniesione przez OPS w Nowej Soli, a odnoszące się do długoletniego pobytu strony w Szczecinie czy też korzystania przez wnioskodawcę z pomocy medycznej lub socjalnej na terenie Miasta Szczecin przed tym jak stał się on osobą bezdomną, nie mają żadnego znaczenia dla określenia organu miejscowo właściwego dla rozpatrzenia wniosku K.Z. o jego skierowanie do domu pomocy społecznej. Faktem jest, że celem zabezpieczenia wnioskodawcy w jego aktualnym miejscu pobytu, z uwagi na zły stan zdrowia oraz konieczność wsparcia i pomocy w czynnościach życia codziennego, MOPR w Szczecinie przyznał stronie usługi opiekuńcze w wymiarze pięciu dni w tygodniu, od poniedziałku do piątku, po dwie godziny dziennie od 9 marca 2021 r. Powyższe w żadnej mierze nie wyłącza jednak właściwości miejscowej OPS w Nowej Soli w sprawie skierowania strony do domu pomocy społecznej, opartej na art. 101 ust. 2 u.p.s. MOPR w Szczecinie uprawniony jest do żądania zwrotu wydatków udzielonych na świadczenia przyznane w miejscu pobytu strony zgodnie z art. 101 ust. 3, ust. 4 i ust. 7 u.p.s.

Wobec bezdomności wnioskodawcy i faktu, że ostatnim miejscem jego zameldowania na pobyt stały jest Gmina Nowa Sól, organem właściwym do skierowania go do domu pomocy społecznej jest Wójt Gminy Nowa Sól.

Zarządzeniem z 3 sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał Wójta Gminy Nowa Sól do nadesłania, w terminie trzydziestu dni, odpowiedzi na ww. pismo wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Jednocześnie, w pkt 3 ww. zarządzenia, zmieniono w systemie ewidencjonowania spraw podmiot pozostający w sporze – zamiast Prezydenta Miasta Nowa Sól wpisano Wójta Gminy Nowa Sól.

W piśmie z 2 września 2021 r., znak: OPS.DPS/DSPS.4170.102.2021, odpowiadając na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Wójt Gminy Nowa Sól (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowej Soli) wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Szczecin jako organu właściwego do rozpoznania wniosku K.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Wójt, w uzasadnieniu pisma, stwierdził, że nie ma racji Prezydent Miasta Szczecin twierdząc, że wnioskodawca jest osobą bezdomną.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2 u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, zaś w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

Z treści wniosku z 21 maja 2021 r. wynika, że organ wnioskujący uznał wnioskodawcę za osobę bezdomną, ponieważ ten po pobycie w szpitalu zamieszkał w pokoju hotelowym przy ul. [...], a lokal ten nie jest lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego.

Ustawa o pomocy społecznej, w art. 6 pkt 8, definiuje osobę bezdomną jako osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Dla ustalenia przymiotu bezdomności istotne jest w jakiego rodzaju lokalu przebywa dana osoba (o ile przebywa w lokalu), a w zasadzie ustalenie, że jest to lokal niemieszkalny.

Jak stwierdził Wójt, z analizy załączonych do wniosku dokumentów nie wynika bezsprzecznie, że lokal położony przy ul. [...] jest pokojem hotelowym. Organ uczestniczący próbował zweryfikować tę okoliczność, jednak nie natrafiono na żadne dane pozwalające potwierdzić tę informację. Pod wskazanym adresem znajduje się wielokondygnacyjny budynek, w którym według danych dostępnych w Internecie, nie znajduje się żaden hotel (brak danych przedsiębiorcy hotelowego, brak ogłoszeń w przedmiocie wynajęcia pokoju w hotelu itp.). Domniemywać więc należy, że jest to zwykły lokal przeznaczony na pobyt ludzi, który wnioskodawca wynajął celem zlokalizowania tam swojego centrum życiowego. Ewentualnie rodzaj lokalu, w którym aktualnie zamieszkuje wnioskodawca, nie został ustalony przez organ wnioskujący, a w konsekwencji nie sposób ustalić czy wnioskodawca jest osobą bezdomną, czy też posiada miejsce zamieszkania.

W ocenie Wójta, wnioskodawca nie jest osobą bezdomną. Od wielu lat zamieszkuje w Szczecinie i tam ulokował swoje centrum życiowe. Tam też od wielu lat korzystał ze świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzime. Ponadto, jak wynika z przesłanej dokumentacji, sam zainteresowany przebywa w Szczecinie z zamiarem stałego pobytu, ponieważ po wyjściu ze szpitala zdecydował się na zamieszkanie na terenie miasta, a nie na powrót do ostatniego miejsca zamieszkania.

W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, że wnioskodawca jest osobą bezdomną. Lokal przy ul. [...] jest, zdaniem Wójta, lokalem mieszkalnym, skutkiem czego jest ustalenie właściwości organu na podstawie art. 101 ust. 1 u.p.s., tj. że organem właściwym jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy – Prezydent Miasta Szczecin (Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Szczecinie).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

Zasady kierowania do domu pomocy społecznej uregulowane są w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu opieki społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W myśl natomiast art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od zasady tej przewidziano wyjątek w odniesieniu do osób bezdomnych. W myśl art. 101 ust. 2 u.p.s. w stosunku do tych osób właściwą miejscowo jest gmina ostatniego ich miejsca zameldowania na pobyt stały.

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecin a Wójtem Gminy Nowa Sól, jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku K.Z. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Definicję pojęcia osoby bezdomnej zawiera art. 6 pkt 8 u.p.s., który stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powyższy przepis przewiduje więc dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611), do której odsyła powołany wyżej art. 6 pkt 8 ustawy, pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu ww. ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hosteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OW 1/16; z 17 grudnia 2018 r. sygn. akt I OW 190/18 oraz z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OW 32/20; postanowienia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").

Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca, K.Z., ostatni meldunek na pobyt stały posiadał w gminie Nowa Sól, [...]. Zamieszkiwał w suterenie domu przy ul. Klonowej 13 w Szczecinie, który jest własnością osoby obcej. W okresie od 12 stycznia 2021 r. do 9 marca 2021 r. przebywał na leczeniu szpitalnym z powodu złamania kończyny dolnej. Po opuszczeniu szpitala wnioskodawca nie miał możliwości powrotu do ostatniego miejsca pobytu przy ul. [...] w S. Po opuszczeniu szpitala wynajął miejsce w pokoju przy ul. [...] w S.

Dlatego dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest ustalenie, czy K.Z. jest osobą bezdomną.

Definicję pojęcia osoby bezdomnej zawiera art. 6 pkt 8 u.p.s., który stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powyższy przepis przewiduje więc dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611), do której odsyła powołany wyżej art. 6 pkt 8 ustawy, pod pojęciem "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu ww. ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hosteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OW 1/16; z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt I OW 190/18 oraz z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OW 32/20; CBOSA).

W tej sytuacji należy ustalić, czy lokal, w którym przebywał K.Z. w dniu składania wniosku spełnia warunki lokalu mieszkalnego w rozumieniu wskazanych przez ustawodawcę przepisów.

Na podstawie przedstawionych materiałów Naczelny Sąd Administracyjny nie ma jednak możliwości zweryfikowania, czy lokal mieszczący się w Szczecinie, przy ul. [...] posiada status lokalu mieszkalnego, a zainteresowany – status najemcy, czy też jest to pokój znajdujący się w hotelu, a więc jest to pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób.

Wskazać należy, że wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2017 r., sygn. akt II GW 1/17, CBOSA). Ustalenia organów odnośnie do stanu faktycznego sprawy stanowią bowiem, w przypadku sporu o właściwość, podstawę analizy przepisów prawa, które będą miały zastosowanie w sprawie (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2015). Nie można mówić o rozstrzygnięciu sporu o właściwość, a także sporu kompetencyjnego, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy, w której taki spór się pojawia, nie jest ustalony jednoznacznie, a więc gdy spór jest w istocie sporem co do faktów, a nie co do prawa (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2013 r., sygn. akt II GW 9/15; z 26 września 2014 r., sygn. akt II OW 64/14; z 20 października 2015 r., sygn. akt I OW 88/15; z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GW 4/16; CBOSA).

Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a.(zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II GW 21/13, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 64 § 3 i art. 151 p.p.s.a., oddalił wniosek