Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2207/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji im. F. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr 1382/22 w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Fundacji im. F. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. na podstawie art. 31 § 1 i § 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej dalej; "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Fundacji im. [...] w W. ( dalej: "skarżąca", "Fundacja") o dopuszczenie jej do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w sprawie kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali, na nieruchomości ozn. nr ew. działki [...] (obręb: G. PGR), m. G., gmina W., znak sprawy: [...] – odmówił dopuszczenia ww. Fundacji do udziału w opisywanym postępowaniu.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Fundacja reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Po rozpatrzeniu zażalenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "MWINB", "organ odwoławczy"), postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zdaniem organu odwoławczego, PINB w Ż. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ odwoławczy powołał przepis art. 31 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że wykładnia tego przepisu wskazuje, że organizacja społeczna może żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej, c) przemawia za tym interes społeczny. W związku z powyższym, obowiązkiem organu administracji publicznej jest przede wszystkim rozpatrzenie wniosku w aspekcie art. 31 § 1 k.p.a. i ustalenie czy zachodzą ww. przesłanki.

W ocenie organu odwoławczego przedmiot sprawy, dotyczący kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali - zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb G. PGR, położonej w miejscowości G., gmina W. nie mieści się w granicach celów określonych w statucie ww. Fundacji.

MWINB wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 lit. a przedmiotowego Statutu, celem Fundacji im. [...] z siedzibą w W. jest m.in. działalność na rzecz ochrony, rewaloryzacji, zagospodarowania i utrzymania obiektów zabytkowych, w tym pałaców, dworów oraz innych budowli historycznych. Realizacja ww. celów następuje zaś poprzez ( § 7 ust. 1 Statutu) m.in. pozyskiwanie środków finansowych z przeznaczeniem na renowację oraz konserwację obiektów zabytkowych własnych i niebędących własnością Fundacji (lit. a); organizowanie zbiórek pieniężnych, z których dochód będzie przeznaczony na realizację celów statutowych Fundacji (lit. b); przejmowanie na własność, w dzierżawę lub poprzez inną dopuszczalną formę prawną obiektów zabytkowych, ich remont i adaptację (lit. c); gromadzenie dokumentacji dotyczącej zabytków (lit. d); współdziałanie z organami administracji samorządowej oraz państwowej (lit. n); współpracę z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami ochrony zabytków (lit. o).

Zdaniem MWINB zainteresowanie postępowaniem administracyjnym dotyczącym kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali - zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb G. PGR, położonej w miejscowości G., gmina W. w żaden sposób nie wpisuje się w opisywany zakres celów Fundacji im. [...] z siedzibą w W. Wskazał, że trafnie zauważył organ powiatowy, że przedmiotowy obiekt budowlany którego dotyczy postępowanie administracyjne do którego dopuszczenia na prawach strony dąży Fundacja im. [...] z siedzibą w W. rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej, nie jest objęty indywidualnie ochroną konserwatorską. Jedynie sam teren nieruchomości, na którym jest zlokalizowany przedmiotowy obiekt (jego rozbudowa) leży w granicach układu ruralistycznego G., wpisanego do rejestru zabytków decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 14 października 2016 r., pod nr rej. [...], co w świetle treści statutu nie stanowi podstawy do zastosowania art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego udział Fundacji w postępowaniach administracyjnych może dotyczyć wyłącznie tych postępowań, których przedmiot odnosi się do zagadnień jakie wymienione zostały w § 6 ust. 1 lit. a statutu, nie zaś wszystkich postępowań w ogólności. Oznacza to, że jeżeli sam przedmiot postępowania nie jest objęty ochroną konserwatorską, to skarżąca nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu. W ocenie organu cele statutowe skarżącej dotyczą obiektów budowlanych objętych ochroną konserwatorską, a nie wszystkich obiektów usytuowanych na terenie objętym taką ochroną.

W odniesieniu zaś do przesłanki działania w interesie społecznym, MWINB podkreślił, że w doktrynie wskazuje się, że organizacja społeczna powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego. Dopiero wówczas można przyjąć, że za udziałem takiej organizacji społecznej przemawia interes społeczny. W ocenie MWINB Fundacja nie udowodniła (nawet nie uprawdopodobniła) istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem jej na prawach strony do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Podsumowując, cele Fundacji określone w jej statucie nie uzasadniają udziału tego podmiotu w postępowaniu dotyczącym kontroli legalności rozbudowy wskazywanego na wstępie obiektu budowlanego. Pomiędzy opisywanymi celami, a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej nie istnieje ścisłe powiązanie merytoryczne. Mając to na uwadze, w ocenie MWINB Fundacja nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 31 § 1 k.p.a., wobec czego brak jest podstaw do dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Zdaniem organu odwoławczego skarżone postanowienie PINB w Ż. z dnia [...] czerwca 2022 r., Nr [...] w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których zostało wydane, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania zażaleniowego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego postanowienia decyzji organu I instancji, w związku z czym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego argumenty przedstawione przez stronę skarżącą w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle prawa nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancją.

Skargę na powyższe postanowienie, złożyła do Sądu Fundacja reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia PINB z dnia [...] czerwca 2022r. Nr [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. polegające na przekroczeniu przez MWINB granicy swobodnej oceny dowodów poprzez:

a) bezpodstawne uznanie, że cele Fundacji określone w jej statucie nie obejmują działalności na rzecz ochrony zabytków objętych tzw. ochroną obszarową;

b) bezpodstawne pominięcie, że usytuowanie na obszarze objętym tzw. ochroną obszarową nowego obiektu, bez zgody władz konserwatorskich narusza układ ruralistyczny, a zatem godzi w przedmiot ochrony wynikającej z wpisu obszaru do rejestru zabytków;

c) pominięcie wskazanych przez Fundację konkretnych zagrożeń dla Pałacu oraz parku pałacowego w G., które wynikają z samowoli budowlanej objętej postępowaniem, prowadzące do wadliwego ustalenia, że Fundacja nie wykazała interesu społecznego w dopuszczeniu jej do postępowania;

2) naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że Fundacji nie przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali, zlokalizowanej na nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...] (obręb: PGR G.), położonej w mieście [...], gmina W., znak sprawy: [...] pomimo, że wbrew ustaleniom MWINB- wykazała ona, że udział w postępowaniu pozostaje w zakresie jej celów statutowych, oraz że za dopuszczeniem Fundacji do udziału w sprawie przemawia interes społeczny.

Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

Skarżąca podkreśliła, że za udziałem organizacji w postępowaniu przemawia interes społeczny, który wymaga jedynie uprawdopodobnienia a nie udowodnienia, czego domagał się organ. Fundacja podniosła, że jej statut wyraźnie przewiduje, że jednym z jej celów jest ochrona, rewaloryzacja, zagospodarowanie i utrzymanie obiektów zabytkowych, w tym pałaców, dworów oraz innych budowli historycznych (§ 6 pkt 1 lit. a Statutu Fundacji im. [...]). Zdaniem skarżącej nie ma żadnych przesłanek, aby uznać, że wynikające z wpisu do rejestru zabytków tzw. ochrona obszarowa (art. 3 pkt 12), art. 6 ust. 1 pkt 1) lit. b) oraz art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) nie stanowi ochrony "obiektów zabytkowych", skoro jest pełnoprawną formą prawną ochrony zabytków, co do zasady taką samą, jaka wynika z wpisu do rejestru pojedynczych nieruchomości lub rzeczy ruchomych. Podkreślono, że skoro przy tym przedmiotem ochrony obszarowej jest "układ ruralistyczny" (lub urbanistyczny), to usytuowanie na obszarze objętym ochroną - bez uzgodnienia z władzami konserwatorskimi (oraz budowalnymi) - nowych budowli, niepasujących do historycznego "układu" godzi w samą istotę przedmiotu ochrony konserwatorskiej, w "obiekt zabytków', którego ochrona należy do statutowych zadań Fundacji.

W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie; podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu, jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2022 r. Nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...] odmawiające Fundacji dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w sprawie kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali, na nieruchomości ozn. nr ew. działki [...] (obręb: G. PGR), m. G., gmina W., znak sprawy: [...].

Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w rozpoznawanej sprawie, stanowił art. 31 § 1 i 2 k.p.a.

W myśl art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

Zatem organizacja społeczna może żądać dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

a) postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania,

b) jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej,

c) przemawia za tym interes społeczny.

W ocenie Sądu wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione.

Skarżąca nie jest stroną postępowania znak sprawy: [...]. prowadzonego przez organ powiatowy.

Wbrew stanowisku organów, cele statutowe Fundacji, przemawiają zdaniem Sądu za dopuszczeniem jej do udziału, na prawach strony, w powyższym postępowaniu.

Cele te, określa § 6 pkt. 1 lit. s jej Statutu. Jednym z nich jest ochrona, rewaloryzacja, zagospodarowanie i utrzymanie obiektów zabytkowych, w tym pałaców, dworów oraz innych budowli historycznych.

Nie można podzielić stanowiska organu odwoławczego, że zainteresowanie postępowaniem administracyjnym dotyczącym kontroli legalności rozbudowy obiektu budowlanego - wielkogabarytowej hali - zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb G. PGR, położonej w miejscowości G., gmina W. w żaden sposób nie wpisuje się w opisywany zakres celów Fundacji, bowiem jak trafnie zauważył organ powiatowy, przedmiotowy obiekt budowlany - którego dotyczy postępowanie administracyjne do którego dopuszczenia na prawach strony dąży Fundacja, rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej, nie jest objęty indywidualnie ochroną konserwatorską. Jedynie sam teren nieruchomości, na którym jest zlokalizowany przedmiotowy obiekt (jego rozbudowa) leży w granicach układu ruralistycznego G., wpisanego do rejestru zabytków decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 14 października 2016r., pod nr rej. [...], co w świetle treści statutu nie stanowi podstawy do zastosowania art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ uznał, że tak sformułowany cel statutowy Fundacji, "dotyczy obiektów budowlanych objętych ochroną konserwatorską, a nie wszystkich obiektów usytuowanych na terenie objętym taką ochroną", jako że "gdyby przyjąć taki punkt widzenia, Fundacja ta mogłaby żądać dopuszczenia do udziału w każdym toczącym się postępowania, na teranie całego kraju (...) niezależnie od jego przedmiotu, co jednak stoi w sprzeczności z dyspozycją art. 31 k.p.a."

Stanowisko to zdaniem Sądu, jest błędne. Sam bowiem teren, na którym zlokalizowana jest samowolnie realizowana inwestycja i na co zwrócił uwagę również organ, leży w granicach układu ruralistycznego G., wpisanego do rejestru zabytków decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 14 października 2016 r., pod nr rej. [...].

Wpisany do rejestru zabytków teren, stanowi zatem obiekt objęty jedną z form ochrony konserwatorskiej przewidzianych w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U. z 2022 r., poz. 840, t.j. z dnia 19 kwietnia 2022 r.), co wynika wprost z art. 3 pkt 12), art. 6 ust. 1 pkt 1) lit. b) oraz art. 9 ust. 3 tej ustawy. Zdaniem Sądu, nie ma żadnych podstaw, by te formę ochrony konserwatorskiej, traktować jako "gorszą" od indywidualnego wpisu obiektu do rejestru. Sam więc teren jako zabytek ( obiekt zabytkowy), wpisuje się w cele statutowe Fundacji, z których jednym jest ochrona takich obiektów. Nie budzi też wątpliwości, że usytuowanie na obszarze objętym ochroną, bez uzgodnienia z władzami konserwatorskimi, samowolnie wybudowanej wielkogabarytowej hali, godzi w chronione wartości historycznego układu ruralistycznego, którego ochrona jako obiektu zabytkowego, mieści się w zakresie zadań statutowych Fundacji.

Sąd podziela także ocenę skarżącej, że nieporozumieniem jest zawarta w zaskarżonym postanowieniu (s. 3) teza, że dopuszczenie Fundacji do postępowań na obszarach objętych ochroną konserwatorską oznaczałoby, że "mogłaby żądać dopuszczenia do udziału w każdym toczącym się postępowania, na teranie całego kraju (...) niezależnie od jego przedmiotu". Jak bowiem słusznie podniosła skarżąca, nie cały obszar kraju został objęty obszarową ochroną konserwatorską, a na obszarach nią objętych, nie każdy przedmiot postępowania administracyjnego, narusza układ ruralistyczny (lub urbanistyczny), a zatem nie każdy godzi w przedmiot ochrony konserwatorskiej.

Mimo zatem, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ powiatowy, jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu, postępowanie to ma ścisły związek z celami statutowymi Fundacji, a mianowicie ochroną obiektów zabytkowych. Usytuowanie bowiem w obszarze chronionym samowolnie wybudowanej nowoczesnej i wyjątkowo nieestetycznej budowli, służącej do prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze przemysłowym, w sposób oczywisty godzi w historyczny układ ruralistyczny oraz w estetykę bezpośredniego otoczenia Pałacu i parku pałacowego w G.. Samowolna rozbudowa wielkogabarytowej hali, zlokalizowanej na nieruchomości oznaczonej nr ew. działki [...], może wpływać na bezpieczeństwo historycznego zespołu parkowego usytuowanego na działce [...] - czego przykładem może być niedawne zdarzenie na działce nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest spółka D. Sp. z o.o. Na przedmiotowej nieruchomości w ostatnim czasie doszło do zaprószenia ognia, wskutek czego niemalże całkowitemu zniszczeniu uległ jeden z obiektów budowlanych położonych na tej nieruchomości. Płonące fragmenty budynku, spadały na sąsiednie obiekty objęte ochroną konserwatorską - co powodowało znaczne niebezpieczeństwo dalszego rozprzestrzeniania się pożaru. Kolejny pożar może doprowadzić do zniszczenia historycznego zespół parkowego usytuowanego na działce [...]. Podkreślić też należy, że prowadzone przez organ powiatowy postępowanie, zmierzać będzie do ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, zaś rozbudowany budynek przeznaczony będzie do prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę D., co dodatkowo zwiększa ryzyko przypadkowego zaprószenia ognia oraz zakres odziaływania nieruchomości na nieruchomości sąsiednie, nie mówiąc już o niekorzystnym oddziaływaniu na chroniony obszar i jego wartości. Istotą wpisu do rejestru zabytków nieruchomych układu ruralistycznego G., jest bowiem zachowanie jego historycznego układu, zaś samowola budowlana dokonana na działce [...], z całą pewnością obniży wartość zabytkową tego terenu jak również będzie stanowiła swego rodzaju dysonans zaburzający relacje przestrzenne charakterystyczne dla całego obszaru. W postępowaniu tym zachodzi zatem potrzeba ochrony zabytków, która stanowi przedmiot działalności statutowej Fundacji.

Z dopuszczeniem Fundacji do udziału w postępowaniu prowadzonym przez PINB, przemawia również w ocenie Sądu interes społeczny. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r., II OSK 1050/16, LEX nr 2418469:

1. Cel działania organizacji społecznej określony w statucie może przemawiać za dopuszczeniem do udziału w toczącym się postępowaniu, jeżeli jego przedmiot wkracza w zakres działania tej organizacji, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też z uwagi na jego wynik.

2. Za zasadnością wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej nie może przemawiać sama tylko chęć tego podmiotu, tylko jego wiedza, fachowość i doświadczenie w danym obszarze tematycznym, a także profesjonalizm i rozeznanie w sprawie. Udział organizacji społecznej nie powinien służyć interesowi samych tylko jej członków, lecz wspierać poszanowanie obiektywnie rozumianego interesu społecznego, przybierającego postać ochrony praw lokalnej społeczności czy też istniejących dóbr kultury w trosce o przyszłe pokolenia.

3. Obecność innych podmiotów w postępowaniu, które reprezentują interes społeczny, podnoszą ważne dla jego przebiegu kwestie powinna determinować dopuszczenie do udziału w nim kolejnych podmiotów. Względy interesu społecznego mogą przemawiać także za tym, ażeby kolejne podmioty do toczącego się postępowania nie zostały już dopuszczone, zwłaszcza wtedy, gdy stają się jedynie formalnie kolejnymi uczestnikami na prawach strony, bez merytorycznego wpływu na przebieg postępowania.

O interesie, warunkującym wszczęcie postępowania na żądanie organizacji społecznej, powinno świadczyć autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy można mieć poważne obawy co do zagrożenia konkretnych wartości" (wyrok NSA z 14 listopada 2018 r., II OSK 295/17, LEX nr 2651554). Interes społeczny przemawia za dopuszczeniem organizacji społecznej do postępowania, jeżeli przyczyni się to do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., II OSK 1038/08, LEX nr 563531). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem czynności organu nadzoru budowlanego dotyczące wspomnianej samowoli budowlanej, podjęte zostały na skutek interwencji Fundacji.

Nie można zatem podzielić stanowiska organu, że Fundacja nie udowodniła (nawet nie uprawdopodobniła) istnienia interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem jej na prawach strony do udziału postępowaniu. Wskazać należy, że jak wynika z orzecznictwa wykazanie interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, nie wymaga udowodnienia lecz uprawdopodobnienie.

Przesłankę interesu społecznego należy badać każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnego postępowania. Kryterium interesu społecznego jest bowiem niedookreślone, zaś jego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. i! OSK 614/11).

Z uwagi na wspomniane wcześniej zagrożenie pożarowe oraz niekorzystną ingerencję w chroniony obszar samowolnie wybudowanego obiektu, nie można podzielić oceny organu, że brak jest interesu społecznego w udziale Fundacji w postępowaniu prowadzonym przez powiatowy organ nadzoru.

Jak wskazała skarżąca, w roku 2010 rozpoczęło się sztandarowe przedsięwzięcie koordynowane przez Fundację - generalny remont g. pałacu, finansowany z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz funduszy własnych inwestorów. Od tego momentu udało się wykonać wiele niezbędnych prac, które zapobiegają dalszej dewastacji pałacu, tj. m.in. wymiany stropów drewnianych na żelbetowe, wymiany zdegradowanej więźby dachowej oraz odtworzenia pokrycia dachowego. Fundacja zatem z uwagi na charakter swojej działalności statutowej jest zainteresowana wszelkimi inwestycjami poczynionymi na obszarze objętym ochroną konserwatorską. W szczególności, zważywszy na fakt, że samowola budowlana może stanowić realne zagrożenie dla bezpieczeństwa zabytkowych budynków oraz parku posadowionych na działce [...], których rewitalizację koordynuje Fundacja.

Należy zgodzić się ze skarżącą, że spółka D. poprzez wniesienie hali produkcyjnej, dąży wyłącznie do maksymalizacji zysków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Takie ukształtowanie celu swojej działalności w przypadku przedsiębiorcy nie jest niczym nagannym, jednak powoduje, że inne cele, takie jak ochrona dóbr kultury schodzą na dalszy pian. Natomiast działania Fundacji, przeciwnie, nakierowane są na ochronę dziedzictwa kulturowego. Dodatkowo D. jako przedsiębiorstwo o dość dużym potencjale ekonomicznym, jest jednym z większych pracodawców na lokalnym rynku, co wiąże się z tym, że spółka ta jest traktowana przez lokalne organy administracji w sposób uprzywilejowany.

Sąd podziela także ocenę skarżącej, że skoro postępowanie toczy się w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej dotyczącej rozbudowy obiektu o charakterze przemysłowym, dopuszczenie Fundacji do tego postępowania pozwoli na zachowanie równowagi pomiędzy interesem ekonomicznym inwestora a walorami kulturalnymi przestrzeni publicznej, które z uwagi na postanowienia statutu pozostają w oczywistym zainteresowaniu Fundacji. Za udziałem Fundacji w postępowaniu przemawia więc konkretny interes społeczny również w postaci racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad przedmiotowym postępowaniem administracyjnym, która w swej istocie ma na celu działania ukierunkowane na ochronę zabytkowego charakteru całego obszaru ruralistycznego G.. Udział czynnika społecznego pozwoli w lepszy sposób wyważyć przez organ interes ekonomiczny inwestora oraz walor kulturalno-zabytkowy przestrzenni publicznej. Fundacja zatem uprawdopodobniła, że za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu na prawach strony przemawia także interes społeczny.

Ponownie badając kwestie udziału Fundacji w postępowaniu prowadzonym przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, organy powinny uwzględnić poczynione wyżej uwagi i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa.

Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.