Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1879/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 105
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 6 października 2023 r. nr WINB-WOA.7721.188.2023.TA/KS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącej 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 6 października 2023 r. nr WINB-WOA.7721.188.2023.TA/KS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej "ŚWINB" lub "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej "PINB" lub "Organ pierwszej instancji") z 24 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

PINB, po rozpoznaniu sprawy dotyczącej wykonania niezgodnie ze zgłoszeniem budynku gospodarczego, usytuowanego przy ul. [...] na działce o numerze ewidencyjnym 1., obręb [...] w B., orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w ww. sprawie.

Podstawę prawną decyzji Organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że postępowanie administracyjne w sprawie wykonania niezgodnie ze zgłoszeniem z 25 stycznia 2022 r. znak: [...] ww. budynku gospodarczego przez inwestora E.R. (dalej "Inwestor" lub "Uczestnik postępowania") prowadzone było w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej p.b."). Budynek o wymiarach 4,5 m x 4,0 m przeznaczony jest do składowania sprzętu ogrodowego. Niezgodność ze zgłoszeniem polega na niezachowaniu wymaganych odległości od granic działek.

Inwestor został zobligowany do sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku gospodarczego. Z przedłożonej ekspertyzy wynika, że budynek spełnia warunki bezpieczeństwa konstrukcji określone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; dalej "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r."). Wobec dokonanych ustaleń prowadzenie postępowania administracyjnego przez PINB stało się bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od decyzji A.L. (dalej "Skarżąca"), właścicielka nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości, na której wybudowano sporny budynek, zarzuciła PINB niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia legalności budynku. Organ pierwszej instancji nie ustalił zarówno odległości budynku od granicy z działką stanowiącą własność Skarżącej, szerokości działki inwestycyjnej, jak i wysokości budynku. Z przedłożonej przez Uczestnika postępowania ekspertyzy wynika natomiast, że odległość budynku od działki Skarżącej wynosi zaledwie 1,6 m. Odległość ta jest sprzeczna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. W sprawie nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające zastosowanie tej regulacji. Sam fakt, że budynek gospodarczy spełnia wymogi przeciwpożarowe nie oznacza, że został usytuowany na nieruchomości w sposób zgodny z prawem.

Zaskarżoną obecnie decyzją ŚWINB utrzymał w mocy decyzję PINB uznając, że odwołanie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu decyzji ŚWINB zrelacjonował przebieg postępowania i przytoczył treść przepisów prawa, które znalazły zastosowanie w sprawie. Zdaniem Organu odwoławczego przedłożona przez Uczestnika postępowania ekspertyza techniczna może w świetle art. 81c ust. 2 p.b. stanowić dowód przesądzający m. in. o zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi. Ekspertyza ta zawiera ustalenia odnośnie odległości wybudowanego budynku od granic z sąsiednimi nieruchomościami oraz od zabudowań znajdujących się na sąsiednich nieruchomościach. Jednocześnie z ekspertyzy tej wynika, że "uwzględniając, że: - gęstość obciążenia ogniowego w pomieszczeniu budynku nie przekroczy wartości Qd < 500 MJ/m2, ściany i dachy budynku objętego ekspertyzą oraz sąsiadujących wykonane są z materiałów nie rozprzestrzeniających ognia, wymagania w zakresie usytuowania budynku, z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, są zgodne z postanowieniami § 271 i § 272 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.". Wobec tego choć nie zachowano normy § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. to budynek ten spełnia wymogi przewidziane w § 12 ust. 4 pkt 3 tego rozporządzenia i jako taki może zostać uznany za zgodny z przedmiotowymi warunkami technicznymi. Jak wynika z akt sprawy budynek ma wysokość 3,03 m, niemniej przekroczenie o 3 cm wymaganej przepisem § 12 ust. 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. wysokości 3 m można uznać za dopuszczalny błąd pomiaru, który nie powinien uniemożliwiać skorzystania w ustalonym stanie faktycznym sprawy z przywołanej regulacji. Od strony działki sąsiedniej budynek usytuowany jest ścianą bez okien i znajduje się w odległości 9,5 m od zabudowy znajdującej się na tej działce. Obiekt ten nie narusza z uwagi na swoją wysokość warunków technicznych w zakresie konieczności zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeniom znajdującym się w budynku Skarżącej. W konsekwencji należy przyjąć, że decyzja PINB jest prawidłowa skoro sporny obiekt nie narusza warunków technicznych. W rozpoznawanej sprawie brak zatem podstaw do tego, by nałożyć na Inwestora jakiekolwiek obowiązki w trybie art. 50 w związku z art. 51 p.b.

Pismem z 6 listopada 2023 r. Skarżąca zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję ŚWINB w całości.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. poprzez błędne uznanie, że budynek o wysokości 3,03 m odpowiada normie z tego przepisu oraz § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez:

- brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez brak przeprowadzenia oględzin mających na celu ustalenie szerokości działki inwestycyjnej;

- nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji zdjęciowej załączonej do odwołania od decyzji PINB przedstawiającej usytuowanie budynku w terenie;

2) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, iż dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ nie ustalił istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności szerokości działki inwestycyjnej;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w utrzymaniu w mocy decyzji PINB, w sytuacji gdy istniały przesłanki do jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła te same argumenty co w odwołaniu od decyzji. Dodatkowo podkreśliła, że organy administracji nie mają uprawnień do dowolnego modyfikowania przepisów rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. swoją decyzją w indywidualnej sprawie. Ww. rozporządzenie jasno natomiast stanowi, że wysokość budynku nie powinna przekraczać 3 m i nie przewiduje żadnych "błędów pomiaru". Tak bliskie posadowienie spornego budynku od granicy działki Skarżącej jest dla niej uciążliwe z uwagi na rzucany na jej działkę cień od około godziny 15.

ŚWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu.

Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdziły, że brak jest przedmiotu postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 p.b., gdyż w okolicznościach faktycznych sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 50 p.b., tj. sporny obiekt budowlany nie narusza warunków technicznych. Tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji z art. 51 p.b. w przedmiocie nałożenia obowiązków na Inwestora. Skarżąca kwestionuje prawidłowość zapadłych w sprawie rozstrzygnięć wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności odnoszących się do postępowania dowodowego.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 50 ust. 1 p.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. W przypadku, gdy roboty budowlane zostały już zrealizowane brak jest podstaw do ich wstrzymywania, a należy zastosować art. 51 ust. 7 p.b., który uprawnia organy nadzoru budowlanego do działania, już po zakończeniu robót budowlanych.

Przepisy art. 50 i art. 51 p.b. mają zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach oraz do robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem (por. A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, s. 703). Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. nie ogranicza robót budowlanych objętych jego dyspozycją do robót wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi on zatem podstawę wstrzymania wszelkich robót wykonywanych sprzecznie z przepisami, w tym robót odnośnie których dokonano zgłoszenia (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., II OSK 150/10, opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z kolei przepisami, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. są nie tylko przepisy techniczno-budowlane wskazane w art. 7 p.b., ale także przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska, ochrony przyrody czy prawa wodnego. Do przepisów tych zalicza się także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki NSA: z 9 kwietnia 2009 r., II OSK 534/08; z 6 marca 2012 r., II OSK 2477/10; z 6 grudnia 2017 r., II OSK 151/17 – opubl. w CBOSA).

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotem wszczętego z urzędu postępowania była sprawa wykonania przez Inwestora budynku gospodarczego niezgodnie ze zgłoszeniem. W toku przeprowadzonych czynności kontrolnych PINB ustalił, że budynek usytuowano niezgodnie z wymaganymi odległościami od granic działek sąsiednich. Postępowanie było prowadzone w trybie art. 50 i art. 51 p.b. PINB nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej zawierającej ocenę warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku w związku z usytuowaniem budynku w bliskiej odległości od ogrodzeń sąsiednich nieruchomości, tj. od 5,0 m – 1,60 m. Z wniosków przedłożonej przez Uczestnika postępowania ekspertyzy wynikało, że stan istniejący budynku spełnia warunki bezpieczeństwa konstrukcji określone rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002 r. Wobec wniosków ekspertyzy PINB stwierdził, że prowadzenie postępowania naprawczego jest bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Organ odwoławczy.

Podkreślić należy, że stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z wymogami przewidzianymi w k.p.a. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest załatwieniem sprawy administracyjnej, tj. rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty. Jak podkreśla się w orzecznictwie rozważanie przez organ prowadzący postępowanie jego bezprzedmiotowości nie zwalnia organu z powinności określonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zarówno bowiem przy zakończeniu sprawy w sposób merytoryczny jak i niemerytoryczny jej okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę orzeczenia nie mogą budzić wątpliwości. W tym kontekście należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania powinny - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - dokonać ustaleń stanu faktycznego co do tego, że żadna z przesłanek z art. 50 ust. 1 p.b. nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Organy orzekające nie wywiązały się z obowiązku prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego. Organy nie dokonały ustaleń stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym z protokołu przeprowadzonej 28 czerwca 2022 r. kontroli, nie wynika na jakiej podstawie PINB dokonał ustaleń dotyczących wybudowania budynku gospodarczego niezgodnie ze zgłoszeniem oraz zakresu tych niezgodności. W aktach administracyjnych brak jest dokumentacji dotyczącej budowy spornego obiektu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji na etapie postępowania odwoławczego ŚWINB dokonał "weryfikacji stanu faktycznego sprawy" i przeanalizował dokumentację budowy, jednakże żaden z analizowanych przez Organ odwoławczy dokumentów nie został włączony jako dowód do akt sprawy. Powyższe uchybienie ma istotne znaczenie dla sprawy, albowiem uniemożliwia zweryfikowanie przyjętego przez organy stanowiska, iż realizacja przez Inwestora spornego obiektu budowlanego winna być oceniana jako wykonanie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, jednak niezgodnie ze zgłoszeniem.

Jednocześnie w aktach sprawy brak jest protokołu z oględzin spornego budynku gospodarczego, z którego by wynikała dokładna jego lokalizacja (w tym odległości od granic działek sąsiednich i obiektów sąsiadujących), szerokość działki, na której został posadowiony, sposób jego usytuowania względem granic działek sąsiednich oraz jego wymiary. Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły żadnych własnych ustaleń w tym zakresie, w szczególności oględzin budynku z udziałem stron postępowania. Organy oparły się jedynie na treści ekspertyzy technicznej przedłożonej przez Uczestnika postępowania, a dotyczącej oceny bezpieczeństwa pożarowego. Wskazać przy tym należy, że ekspertyza techniczna stanowiąca dowód w sprawie powinna, tak jak każdy inny dowód, podlegać ocenie organu. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ rozpoznający sprawę ma zatem obowiązek zbadać przedłożoną ekspertyzę pod względem zgodności ze stosownymi przepisami, ale również pod kątem tego czy nie zawiera ona oczywistych wad czy niejasności. W żadnym wypadku sam fakt złożenia przez inwestora ekspertyzy nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż organ nadzoru budowlanego związany jest automatycznie zawartymi w niej wnioskami i ocenami. Jak podkreśla się w orzecznictwie to organ ostatecznie rozstrzyga sprawę, dlatego ocena wartości dowodowej ekspertyzy, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu. W rozpoznawanej sprawie organy ograniczyły się do powołania na ekspertyzę techniczną nie dokonując jej oceny ani pod względem formalnym ani pod kątem tego, czy dane w niej zawarte zgodne są z rzeczywistym stanem faktycznym. Co więcej nie dokonały żadnych własnych ustaleń faktycznych odnośnie usytuowania budynku gospodarczego. Zawarty w ekspertyzie opis usytuowania budynku oraz wymiarów budynku nie mógł zastąpić własnych ustaleń organów nadzoru budowlanego. Ustalenia własne organu winny być poczynione w szczególności w sytuacji, gdy twierdzenia zawarte w dokumentacji przedłożonej przez Uczestnika postępowania były kwestionowane przez Skarżącą (m. in. w odwołaniu od decyzji Organu pierwszej instancji).

Należy także zauważyć, że wnioski z ekspertyzy technicznej dotyczyły spełniania przez budynek warunków bezpieczeństwa konstrukcji określonych rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002 r. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Przedłożona przez Uczestnika postępowania ekspertyza techniczna nie zawiera sformułowania, iż budynek gospodarczy nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia ani zagrożenia środowiska. W ekspertyzie brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących podnoszonej przez Skarżącą kwestii poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), w szczególności kwestii zacienienia jej nieruchomości przez sporny budynek gospodarczy. W kontekście badania sprawy pod względem wymogów z § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. istotne były nie tylko parametry budynku gospodarczego i odległości od granic działek sąsiednich, ale także charakter działek sąsiednich i istniejącej zabudowy. Nie ulega też wątpliwości, że w świetle art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. konieczne było ustalenie czy nieruchomość, na której posadowiono budynek gospodarczy, objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jeśli tak to czy zrealizowana inwestycja jest z nim zgodna. Jednocześnie takich ustaleń i ocen we własnym zakresie nie przeprowadziły organy nadzoru budowlanego.

Powyższe uchybienia mają istotne znaczenie dla sprawy, albowiem uniemożliwiają zweryfikowanie stanowiska organów nadzoru budowlanego, iż sporny budynek gospodarczy spełnia warunki techniczne i nie zachodzi żadna z przesłanek z art. 50 ust. 1 p.b. Wskazać należy, że celem postępowania naprawczego z art. 51 p.b. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Celem tych czynności jest zagwarantowanie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom danego obiektu oraz ochrona osób trzecich. Decyzja o umorzeniu postępowania może zapaść wyłącznie wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustali, że nie zachodzi żadna z określnych ustawowo przesłanek z art. 50 ust. 1 p.b., gdyż dopiero wówczas brak jest podstawy do wydawania w sprawie decyzji merytorycznej z art. 51 ust. 1 p.b.

Wobec powyższego zasadne są zarzuty skargi, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób pobieżny, uchybiający zasadom ogólnym procedury administracyjnej. Organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie zostało umorzone przedwcześnie, tj. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W konsekwencji należało uznać, że doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy bez dostatecznej podstawy faktycznej i prawnej uznał, że wydana przez PINB decyzja jest prawidłowa, czym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie odniósł się również w należyty sposób do zarzutów podnoszonych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na fakt, że stan faktyczny nie został w sprawie prawidłowo ustalony przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu dwuinstancyjnym rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (por. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., SA 910/80, opubl. w CBOSA).

Ponownie prowadząc postępowanie organy zobowiązane będą uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności organy uzupełnią materiał dowodowy poprzez m. in. włączenie do akt sprawy dokumentacji dotyczącej budowy spornego budynku gospodarczego oraz przeprowadzenie oględzin budynku (zapewniając możliwość udziału w oględzinach wszystkim stronom postępowania), które dałyby podstawę do poczynienia własnych ustaleń faktycznych organu odnośnie m. in. usytuowania obiektu i jego wymiarów. Następnie organy zgodnie z wymogami procedury administracyjnej dokonają oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście ziszczenia się przesłanek do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 p.b. Organy będą miały na uwadze, że badając zaistnienie przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. należy ocenić charakter stwierdzonych odstępstw (istotne bądź nieistotne). W zależności od poczynionych ustaleń, organy podejmą właściwe rozstrzygnięcia, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (500 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).