Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1815/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości ... przy udziale uczestnika postępowania K. K.- M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... sierpnia 2019 r. nr ... w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. (dalej: K., strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ nadzoru lub II instancji) z (...) sierpnia 2019 r. Nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny lub I instancji) z (...) lipca 2019 r. nr (...) zawieszające postępowanie egzekucyjne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku K. K., na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z (...) stycznia 2018 r., wystawionego przez K. do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości w., wydanych z naruszeniem prawa, obejmującego obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie (...) zł. Podstawę prawną wystawienia w/w tytułu wykonawczego stanowiły decyzje K. z (...) grudnia 2017 r. nr (...), nr (...) i nr (...).

W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, Naczelnik US dokonał czynności egzekucyjnych polegającej na zajęciu świadczenia emerytalnego oraz zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami doręczono K. K. w dniu 30 stycznia 2018 r.

Pismem z (...) lutego 2018 r. K. K. wystąpiła do Naczelnika US z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny, postanowieniem nr (...) z (...) kwietnia 2018 r., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z (...) października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 660/18, I SA/Wa 662/18 oraz I SA/Wa 664/18 wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji K. do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości w., wydanych z naruszeniem prawa z (...) grudnia 2017 r. nr (...), nr (...) oraz nr (...) w zakresie punktu 11.

W związku z powyższym, pismem z (...) listopada 2018 r., K. K. wystąpiła do Naczelnika US o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji reprywatyzacyjnych z dnia (...) grudnia 2017 r. nr (...), nr (...) oraz nr (...).

Organ egzekucyjny, przy piśmie z (...) grudnia 2018 r., przekazał K. wniosek K. K., celem zajęcia stanowiska.

Przewodniczący K., pismem z (...) grudnia 2018 r. wskazał, iż zdaniem wierzyciela w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne.

Postanowieniem z (...) stycznia 2019 r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Wnioskiem z (...) czerwca 2019 r. K. K. ponownie wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) z (...) stycznia 2018 r.

Postanowieniem z (...) lipca nr (...), organ I instancji zawiesił postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr (...). W uzasadnieniu wskazano, że postanowienia WSA w Warszawie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji K. są wykonalne mimo wniesienia od nich środka zaskarżenia i wiążą organ w tym zakresie. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że celem wstrzymania wykonania decyzji jest ochrona strony postępowania przed negatywnymi skutkami trudnymi do odwrócenia w przypadku uchylenia decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji i brak wykonania postanowienia w przypadku zażalenia spowodowałyby tylko iluzoryczną ochronę strony.

W wyniku rozpoznania zażalenia K. Dyrektor IAS zaskarżonym postanowieniem z (...) sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wyjaśnił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkody w prowadzeniu egzekucji. Wskazał, że instytucja zawieszenia została uregulowana w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.". Podkreślił, że jedną z przesłanek zawieszenia jest wstrzymanie wykonania obowiązku (art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Organ II instancji zauważył, że w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniach niejawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami o sygn. akt I SA/Wa 660/18, I SA/Wa 662/18 i I SA/Wa 664/18 wstrzymał wykonanie decyzji K. do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości w., wydanych z naruszeniem prawa z (...) grudnia 2017 r., nr (...) nr (...) i nr (...) stanowiących podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego nr (...) z (...) stycznia 2018 r. Z akt niniejszej sprawy wynika, że na powyższe postanowienia wniesione zostały zażalenia, w związku z czym przedmiotowe postanowienia nie są prawomocne. W ocenie Dyrektora IAS, mimo braku prawomocności tego postanowienia, wywołuje ono skutek i postępowanie egzekucyjne powinno zostać zawieszone.

Organ nadzoru zauważył, że w piśmiennictwie zaznacza się, iż zażalenie wniesione na podstawie art. 194 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." jest środkiem względnie suspensywnym, ponieważ nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Organ wywiódł to z treści art. 196 p.p.s.a. i stwierdził, że ten przepis stanowi lex specialis do art. 170 p.p.s.a. (wskazującego, że postanowienie wiąże strony od daty uprawomocnienia). A więc postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest wykonalne mimo wniesienia od niego środka zaskarżenia i wiąże organ w tym zakresie. Zauważył także, że celem wstrzymania wykonania decyzji jest ochrona strony postępowania przed negatywnymi skutkami trudnymi do odwrócenia w przypadku uchylenia decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji i brak wykonania postanowienia w przypadku wniesienia zażalenia spowodowałyby tylko iluzoryczną ochronę strony.

Pismem z 20 września 2019 r. K. złożyła skargę na ww. postanowienie i wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. _ Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096); dalej: "k.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, z uwagi na ponowne wydanie postanowienia w tożsamej sprawie, rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego W. z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) oraz

2) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez uznanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. za niedopuszczalne wydawanie w toku postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.,

3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w związku z utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego W. z dnia (...) lipca 2019 r. nr (...), w sytuacji braku przesłanek z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz naruszeniu normy prawnej wyrażonej w art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

4) (ewentualnie z ostrożności procesowej) art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 61 § 3 i art. 170 p.p.s.a. poprzez uznanie, że postępowanie egzekucyjne zawiesza się ze względu na wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, pomimo jego nieprawomocności w związku ze złożeniem od niego środka zaskarżenia oraz

5) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez wadliwą ocenę stanu faktycznego i przyjęcie w uzasadnieniu prawnym podjętego rozstrzygnięcia, że złożenie zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, w zw. z art. 196 p.p.s.a., podlega wykonaniu, pomimo skutecznego wniesienia zażalenia na to postanowienie, zgodnie z art. 194 p.p.s.a. i nieprawomocności orzeczenia (art. 170 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi K. rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest ono prawidłowe.

Poddanym kontroli sądu w sprawie postanowieniem z (...) sierpnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z (...) lipca 2019 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W sprawie istotę sporu stanowi okoliczność, czy postanowienie sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji, od którego złożono zażalenie, może stanowić podstawę do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu II instancji takie postanowienie może prowadzić do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przeciwnego zdania jest K., która wskazuje, że tylko prawomocne (od którego nie przysługuje zażalenie) postanowienie może stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu w tym sporze należy przyznać racje Dyrektorowi IAS i wskazać, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, od którego złożono zażalenie, może stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W sprawie Naczelnik US zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdyż trzema postanowieniami z 30 października 2018 r. WSA w Warszawie stosując art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymał wykonanie trzech decyzji K. z (...) grudnia 2017 r.

Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej.

Powyższy przepis nie uzależnia zawieszenia postępowania egzekucyjnego od prawomocności orzeczenia o wstrzymaniu wykonania, gdyż ustawodawca w tym przepisie tego nie ustanowił.

Dodatkowo należy zauważyć, że w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).

Z kolei art. 61 § 6 p.p.s.a. wskazuje, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy, ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. (wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu) i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Instytucja ta zapewnia tzw. ochronę tymczasową podmiotu wnoszącego skargę do sądu. Tym samym kierując się wykładnią celowościową należy dojść do wniosku, że postanowienie sądu uwzględniające wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności musi być bezpośrednio skuteczne i w wypadku jego podjęcia winno wywołać określony skutek, mimo złożenia środka zaskarżenia od tego postanowienia. W przeciwnym wypadku ochrona tymczasowa mogłaby okazać się iluzoryczna. Podkreślenia także wymaga, że postępowanie to ma charakter postępowania wpadkowego w stosunku do postępowania głównego i zabezpiecza jego tok. Zatem wstrzymanie wykonania aktu ma charakter zabezpieczający i z istoty takiego postępowania należy wywieść, że jest ono skuteczne. Doskonale ilustrującym to przykładem mogą być sprawy z zakresu wydalenia cudzoziemców. Przyjęcie stanowiska K., że w wypadku złożenia zażalenia postępowanie zmierzające do wyegzekwowania obowiązku nie ulega zawieszeniu, mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych skutków, a więc zgodnie z przykładem powyższym - wydalenia cudzoziemca. Wówczas ochrona tymczasowa ewidentnie miałaby charakter iluzoryczny, gdyż gdyby się okazało, że wydana w stosunku do takiego podmiotu decyzja była wadliwa, to nastąpiłyby już nieodwracalne skutki. Podkreślenia także wymaga, że siłą rzeczy postępowanie zażaleniowe trwa określony czas (doręczenie postanowienia sądu; złożenie środków zaskarżenia; ewentualne wezwanie przez sąd do uzupełniania braków formalnych lub fiskalnych zażalenia; przesłanie przez sąd odpisów zażalenia stronom postępowania; udzielenie odpowiedzi na zażalenie przez pozostałe strony postępowania; przesłanie odpowiedzi na zażalenie przez sąd pozostałym stronom postępowania; przesłanie akt z zażaleniem do NSA; rejestracja zażalenia i przydzielenie sędziego sprawozdawcy; wyznaczenie postępowania i rozpoznanie sprawy). Dlatego też, w ocenie Sądu, również ten czas musi być objęty ochroną tymczasową, gdyż tylko wtedy przyznana ochrona tymczasowa może zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania głównego (merytorycznego). Za takim także rozumieniem instytucji wstrzymania wykonania aktu i skutków wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji przemawia również wykładnia systemowa wewnętrzna.

Wymaga w tym miejscu zauważenia, że w wypadku wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania przez sam organ administracyjny na mocy art. 61 § 2 p.p.s.a., to postanowienie to jest od razu wykonalne, gdyż takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (ani też innym środkiem prawnym). Co więcej, organ administracji w takim postępowaniu nie jest związany dwoma przesłankami (pozytywnymi) warunkującymi wstrzymanie wykonania decyzji, jak związany jest sąd i ma możliwość wstrzymania wykonania swojej decyzji w szerszym niż sąd spektrum przypadków (przesłanki do wstrzymania mają charakter negatywny, a nie pozytywny). Ponadto, trzeba także zauważyć, że w przypadku wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji na wniosek skarżącego, to organ administracyjny nie jest siłą rzeczy zainteresowany brakiem wykonania decyzji (jest jedną ze stron sporu, a więc stroną przeciwną w postępowaniu sądowoadministracyjnym) i może dążyć do jak najszybszego wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji. A więc może również dążyć do eliminacji z obiegu prawnego postanowienia sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z powołanym art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania może zostać zmienione w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, a więc sąd może dokonać zmiany takiego postanowienia niezależnie od jego prawomocności i wówczas przepisów dotyczących prawomocności nie stosuje się, gdyż orzeczenia prawomocne można zmienić tylko określonymi nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia.

Z powyższych rozważań wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skoro instytucja wstrzymania wykonania decyzji (art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a.) jest jedna, to przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji przez organ jest bezpośrednio skuteczne dla postępowania egzekucyjnego, a w przypadku wstrzymania decyzji przez sąd ta skuteczność jest uzależniona od prawomocności, prowadziłoby do niespójności tej instytucji.

Za przyjęciem powyższego poglądu Sądu przemawia również wykładnia systemowa zewnętrzna. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym pełni bowiem podobną rolę do postępowania zabezpieczającego przed sądem powszechnym – jego zadaniem jest tymczasowe uregulowanie sytuacji prawnej stron do czasu rozstrzygnięcia sprawy i wydania wyroku. Zatem w wypadku postępowania zabezpieczającego na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, to wniesienie zażalenia na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, co oznacza, iż sama możliwość zaskarżenia postanowienia nie stoi na przeszkodzie nadaniu z urzędu postanowieniu klauzuli wykonalności lub też stwierdzeniu jego wykonalności (art. 743 § 1 i 2 k.p.c.) – por. Z. Woźniak [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, red. J. Gołaczyński, komentarz do art. 741, teza 4.

W ocenie Sądu, także za powyższym rozumieniem instytucji wstrzymania wykonania aktu przez sąd przemawia również uregulowanie tej instytucji zgodnie ze sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R (89) 8 z 13 września 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych (patrz: W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, J.P. Tarno, Reforma sądownictwa administracyjnego a standardy ochrony praw jednostki, pkt 6, s. 39, PiP nr 12/2002). W rekomendacji tej w pkt IV wyrażono zasadę aby postępowanie przed sądem było szybkie ("Proceesings before the court shall be speedy"). Natomiast w wypadku uznania, że dopiero od prawomocności nastąpiłaby ochrona tymczasowa, to tak skonstruowana instytucja byłaby nie do pogodzenia z tą zasadą.

Dlatego też, w ocenie Sądu, skuteczność ochrony tymczasowej wymaga, że za okres od doręczenia postanowienia sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji do rozpoznania w tym przedmiocie zażalenie przez NSA, to postanowienie sądu I instancji jest wykonalne i wywołuje skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei postanowienie NSA, albo potwierdzi prawidłowość postanowienia sądu I instancji i wówczas stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego trwa nadal, albo też nie potwierdzi prawidłowości tego stanowiska i wówczas stan zawieszenia upada, gdyż organ egzekucyjny ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia (art. 57 § 1 u.p.e.a.).

Mając powyższe na względzie tutejszy skład orzekający podziela pogląd W. R. (Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zagadnienia wybrane, Warszawa 2003, s. 60) oraz R. S. (Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl-Rzeszów 2008, s. 381–383), że z samej istoty wstrzymania wykonania wynika, iż postanowienie to wywołuje skutek prawny, mimo że nie jest jeszcze prawomocne.

W związku z powyższym zasadnie organ II instancji ustalił na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zażalenie wniesione na podstawie art. 194 p.p.s.a. (w sprawie merytorycznej stosowany był art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) na postanowienie jest środkiem zaskarżenia względnie suspensywnym, gdyż nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Słusznie organ powyższe wywiódł z art. 196 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Pojęcie "wstrzymania zaskarżonego postanowienia" należy rozumieć możliwie szeroko, w przeciwnym razie rola art. 196 p.p.s.a. byłaby ograniczona. Przez to określenie należy zatem rozumieć wstrzymanie skutków prawnych, jakie to postanowienie ma wywołać (por. Zażalenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, T. J.P. ABC 124754). Z powyższego wynika więc, że jeśli WSA, po otrzymaniu zażalenia na wydane postanowienie, nie podejmie rozstrzygnięcia, mocą którego wstrzyma wykonanie zaskarżonego postanowienia, to wynikające z niego skutki prawne pozostają w mocy, zaś jego dyspozycja podlega wykonaniu.

Tym samym Sąd podziela stanowisko Dyrektora IAS, że także treść art. 196 p.p.s.a. potwierdza, że postanowienie sądu wstrzymujące wykonanie aktu po jego doręczeniu jest skuteczne i może spowodować zawieszenie postępowania egzekucyjnego, mimo, że nie jest prawomocne. Innymi słowy postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest wykonalne mimo wniesienia od niego środka zaskarżenia i wiąże organ egzekucyjny w tym zakresie.

Prawidłowo również organ odwoławczy zwrócił uwagę na 152 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba, że sąd postanowi inaczej. Innymi słowy mimo braku prawomocności wyroku sądu, do czasu jego uprawomocnienia trwa skutek w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności. W tym zakresie sąd podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku przywołanym w odpowiedzi na skargę, tj. w wyroku z 24 kwietnia 2018 r. II FSK 2561/17, w którym wyjaśniono, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. wywiera taki sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Podobnie bowiem jak w przypadku wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. tak w przypadku regulacji z art. 152 § 1 tej ustawy akt lub czynność nie podlega wykonaniu w ograniczonym czasie.

Mając powyższe na względzie Sąd za trafne uznał stanowisko zawarte w postanowieniu organu nadzoru wskazujące, że postanowienie sądu o wstrzymaniu wykonaniu decyzji wiąże organ egzekucyjny mimo złożonego zażalenia i wywołuje skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym podnoszone przez K. w tym zakresie w skardze zarzuty okazały się niezasadne. Powołane natomiast przez K. orzeczenia sądów administracyjnych zapadły w jednostkowej sprawie (dotyczą tego samego przypadku) i w odmiennym stanie faktycznym.

Nieuprawniony jest ponadto zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej z uwagi na ponowne wydanie postanowienia w tożsamej sprawie, rozstrzygniętej ostatecznym postanowieniem Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego W. z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...).

Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z treści tego przepisu wynika, że u.p.e.a. nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Z tego względu przyjmuje się, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania (Przybysz Piotr, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011 r.).

W myśl art. 18 u.p.e.a. jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy tego Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę egzekucyjną. Ustawa egzekucyjna zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56, natomiast nie zawiera norm prawnych dotyczących odmowy wszczęcia przedmiotowego postępowania, dlatego też w określonym zakresie, na jej gruncie, znajduje zastosowanie art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W żadnym razie jednak wniosek zobowiązanego nie wszczyna postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nie istnieje przy tym prawny zakaz składania takiego wniosku (żądania) w każdym czasie do chwili zakończenia postępowania egzekucyjnego albo też jego wielokrotnego wnoszenia. Jest rzeczą oczywistą, że przesłanki z art. 56 § 1 u.p.e.a. mogą powstać lub zostać ujawnione w trakcie postępowania egzekucyjnego. Dlatego też nie można zasadnie twierdzić, że odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego skutkuje niemożnością składania kolejnego wniosku w tym przedmiocie bądź niedopuszczalnością wydania takiego rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.