Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2873/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art 154 par 2, art 157 par 7, par 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 grudnia 2016 r. , sygn. akt I SAB/Wa 432/16 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. R. sumę pieniężną w kwocie 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz A. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. R. (dalej jako skarżący) złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu (sygn. akt I SAB/Wa 432/16).

Jak wynika z akt wyrokiem z 1 grudnia 2016 r. w sprawie I SAB/Wa 432/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 7 lipca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto stwierdził, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Następnie wyrokiem z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1909/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 zł, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z 16 maja 2019 r. A. R. ponownie wezwał organ do wykonania wskazanego wyroku sądu o sygn. akt I SAB/Wa 432/16.

Przy kolejnym wyroku z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 101/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Strona skarżąca wniosła skargę 7 listopada 2022 r. w uzasadnieniu skargi podnosząc, że mimo orzeczenia w przedmiocie niewykonania wyroku z 1 grudnia 2016 r., wyroku z 4 grudnia 2018 r., wyroku z 29 kwietnia 2020 r. oraz kolejnego wezwania do jego wykonania organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Jednocześnie skarżący wniósł o:

1. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do bezczynności Prezydenta [...] przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2021 r. ogłoszonego przez Prezesa Głownego Urzędu Statystycznego w dniu 18 lutego 2022 r.;

2. stosownie do art. 154 § 7 ppsa – wniósł o przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10 000,00 zł;

3. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz Skarżącego zwrotu kosztow postępowania w sprawie, w tym kosztow zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych;

4. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a w zw. z art. 120 ppsa;

Jednocześnie na podstawie art. 55 § 1 i 2 ppsa na wypadek gdyby Prezydent [...] nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, ppsa skarżacy wniósł o orzeczenie o wymierzeniu Prezydentowi [...] grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa oraz rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Prezydent [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku J. E. z 1 października 1992 r. (2 października 1992 r. data wpływu do Urzędu), wniosku K. K. z 2 maja 2001 r. oraz wniosku A. R. reprezentowanego przez r.pr. A. S. z dn. 7 lipca 2014 r. (8 lipca 2014 r. data wpływu do Urzędu) o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku J. E., J. G. i S. R. z dn. [...] maja 1949 r. ([...] maja 1949 r. data wpływu do Urzędu) o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Kwestia wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku nie budzi wątpliwości, choć tut. Sąd w żadnej mierze nie wskazuje sposobu załatwienia sprawy, nie ocenia jej także pod względem merytorycznym. Przedmiotem sprawy jest jedynie kwestia wieloletniego procedowania organu pomimo prawomocnego wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w określonym terminie.

Organ nadal nie podjął wystarczających działań w celu zakończenia sprawy, pomimo, iż w 2016 r. został ukarany grzywną za niewykonanie wyroku o sygn. I SAB/Wa 432/16. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można akceptować ani usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy również o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.

Rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

W ocenie Sądu sytuacja taka niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Należy wziąć pod uwagę, że organ nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, pomimo prowadzenia postępowania przez kilka dekad. Nie można zatem przyjąć, aby zwłoka w załatwieniu sprawy miała nieznaczny charakter.

Mając powyższe na uwadze, w przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy Sąd ocenił, że zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości znacząco wyższej niż wymierzona w poprzednim wyroku, a mianowicie 10000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa, a także stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Art. 154 § 7 ppsa stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Suma ta pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy majac szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17). Podobnie jak w przypadku grzywny jej celem jest także zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy, lecz przede wszystkim chodzi o rodzaj zadośćuczynienia wnioskodawcy za oczekiwanie na rozstrzygnięcie wniosku. Oczywistym jest, że ocena niniejszej sprawy oraz jej okoliczności wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17, wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16).

W ocenie Sądu zasadne jest zrekompensowanie okresu oczekiwania na rozstrzygnięcie organu sumą w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) zł. Suma ta będzie formą zadośćuczynienia skarżącemu za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy, a jednocześnie dodatkowo zdyscyplinuje organ do jej rozpoznania. Sąd uwzględnił przy tym i fakt, że mamy do czynienia z kolejną skargą na niewykonanie wyroku, jak i okoliczność, że w sprawie zostało aktualnie zawieszone postępowanie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 ppsa orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 154 § 7 ppsa jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego w pkt 4 sentencji orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.