Postanowienie NSA, sygn. akt III OZ 528/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 61 § 3 art. 184 art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 86f
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant asystent sędziego Marita Sikora po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. i T.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 357/24 w sprawie ze skargi A.B. i T.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie A.B. i T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 26 kwietnia 2024r. nr SKO.412/6/2024 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 357/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku A.B. i T.B. (dalej: "skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży (dalej: "SKO") z 26 kwietnia 2024 r., nr SKO.412/6/2024 w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działek nr geod. [...] i [...] położonych w miejscowości Ł., gm. N. oraz określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia i ustalającą charakterystykę planowanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu postanowienia WSA w Białymstoku wskazano, że skarżący, poza lakonicznym stwierdzeniem, że zrealizowanie inwestycji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a wprowadzenie w życie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, skutkować będzie wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, a w dalszej kolejności, jeszcze przed zakończeniem postępowania, faktyczną realizacją - inwestycji, nie wykazali, aby "wykonanie" spornej decyzji mogło wywołać poza oczywistymi konsekwencjami wydania decyzji środowiskowej, skutki w postaci niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samo zaś negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko nie uzasadnia udzielenia ochrony tymczasowej. Ponadto skarżący, powołując się na trudne do odwrócenia skutki wynikające z wykonania zaskarżonej decyzji w ogólne nie odwołali się do treści art. 86f, ustawy środowiskowej.

Złożonym w dniu 5 września 2024 r. pismem skarżący wywiedli zażalenie na ww. postanowienie WSA w Białymstoku z 22 sierpnia 2024 r. W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niedalekim sąsiedztwie należącej do nich nieruchomości istnieje groźba powstania inwestycji na 199,6 DJP, a w bezpośrednim sąsiedztwie domu inwestycja na 105 DJP oraz te które już funkcjonują, łącznie z ich obsadą stada. Zdaniem skarżących, po zrealizowaniu tych inwestycji zostaną oni otoczeni ze wszystkich stron emisjami oddziaływującymi negatywnie na ich działkę.

W ocenie składających zażalenie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO pozwoli uniknąć groźby zrealizowania inwestycji przed zakończeniem w sposób prawomocny postępowania dot. decyzji środowiskowej, zaś w przypadku braku wstrzymania wykonania tejże decyzji może okazać się, że powstaną nieodwracalne szkody, które wpłynął na dalsze funkcjonowanie na nieruchomości będącej ich własnością.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 86f, ust. 4 ustawy, ooś, rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oraz ustalającej jego charakterystykę, na rozprawie.

Podkreślenia wymaga, że aktualne brzmienie art. 86f, ustawy, ooś ukształtowane zostało ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 r., poz. 1890 dalej: "ustawa nowelizująca", "ustawa zmieniająca"). W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że: "rozwiązanie wprowadzane w nowym art. 86f, ustawy zapewni możliwość stosowania przez sądy administracyjne środków tymczasowych w stosunku do ostatecznych decyzji środowiskowych. Podział procesu uzyskiwania zezwolenia na inwestycję determinuje konieczność określenia przesłanki szczególnej w stosunku do przesłanek określonych w art. 61 ust. 3 p.p.s.a., która stanowić będzie dla sądów administracyjnych podstawę do wstrzymywania decyzji środowiskowej".

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, zostały zdefiniowane w art. 86f ust. 1 ustawy, ooś, jako następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Stosownie zaś do art. 86f ust. 2a ustawy, ooś, Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Innymi słowy, z jednej strony przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej jest "znaczna szkoda", przez którą należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OZ 1026/12, LEX nr 1248494; z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1841/12, LEX nr 1240712). Z drugiej strony przesłanką uzasadniającą udzielenie ochrony tymczasowej są trudne do odwrócenia następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, które nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane (zob. postanowienie NSA z 8.11.2022 r., II OSK 2321/22, LEX nr 3433102).

Przenosząc wyżej poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnili w wystarczającym stopniu, aby "wykonanie" decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - obory o maksymalnej obsadzie 105 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków podjęcia realizacji przedsięwzięcia.

Prawidłowo Sąd I. instancji ocenił, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej pozbawiony był należytego uzasadnienia, co stanowiło podstawę odmowy udzielenia ochrony tymczasowej. Argumentacja przedstawiona przez skarżących sprowadza się do ogólnych twierdzeń odwołujących się do prawa własności oraz utraty walorów okolicy w wyniku realizacji inwestycji.

Rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie ocenia, czy zaskarżona decyzja jest wadliwa i należy ją wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tej ostatecznej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Wskazuje się na to w piśmiennictwie podnosząc, że "...możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna zapobiegać sytuacjom, kiedy ze względu na wykonanie tego aktu lub czynności ustalenie przez sąd ich niezgodności z prawem i pozbawienie bytu prawnego byłoby pyrrusowym zwycięstwem dla skarżącego." (por. Tadeusz Woś w: Postępowanie Sądowoadministracyjne (red. nauk. Tadeusz Woś), Warszawa 2017, s. 299).

Skarżący nie przedstawili okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie ostatecznej decyzji środowiskowej przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Samo negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko nie uzasadnia udzielenia ochrony tymczasowej.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że realizacja inwestycji, zanim wszelkie sprawy jej wykonania zostaną prawomocnie zakończone, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, a niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie może spowodować konieczność poniesienia ewentualnych kosztów związanych, np. z rozbiórką wznoszonych obiektów budowlanych (zob. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1368/08), a także odpowiedzialność za inne następstwa wynikające z jej realizacji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 86f ust. 1 ustawy, ooś i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.