Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1814/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 796 da
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że towar objęty procedurą wywozu w/g zgłoszenia celnego nie opuścił obszaru celnego Unii oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2015 r. A. C. przy ul. [...] w B., działając z upoważnienia firmy A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. [...] zgłosiła za pomocą systemu ECS do procedury wywozu towar w postaci części samochodowych instalacji gazowych o łącznej masie brutto 83,00 kg. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod pozycją MRN [...].

W dniu [...] grudnia 2015 r. wywóz towaru został potwierdzony w systemie ECS przez urząd celny wyprowadzenia ([...]).

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] litewski urząd celny poinformował Urząd Celny w B., że omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego MRN [...] pomimo, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, że towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.

W związku z powyższym organ celny pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał eksportera do nadesłania dokumentu potwierdzającego dokonanie wywozu towaru.

W odpowiedzi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwana dalej: "Spółką"), nadesłała kopie: faktury eksportowej, dowodu zapłaty, upoważnienia do odbioru towaru dla K. V., potwierdzenia odbioru towaru w magazynie w K., paszportu K. V., wiadomości elektronicznej wysyłanej do agencji celnej, komunikatu IE [...]

Pismem z dnia [...] marca 2017 r. organ celny poinformował Spółkę, że przedłożone przez nią dokumenty nie stanowią dowodu potwierdzającego dokonanie wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty i jednocześnie wezwał do nadesłania oryginału lub poświadczonej urzędowo kserokopii dokumentu potwierdzającego dokonanie wywozu przedmiotowego towaru (np. dokumentu odprawy celnej w kraju przeznaczenia z oryginalnymi pieczęciami organu celnego lub oryginału oświadczenia odbiorcy, ze wskazaniem jego danych, daty otrzymania towaru oraz danymi osoby upoważnionej do złożenia oświadczenia w imieniu odbiorcy) oraz dokumentu przewozowego CMR.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. Spółka przedłożyła oświadczenia importera

o odbiorze przesyłki w magazynie firmy w K. i ich tłumaczenia na język polski.

Pismem z dnia [...] maja 2017 r. organ poinformował stronę o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej oraz o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na powyższe strona złożyła dodatkowe wyjaśnienia i załączyła oświadczenie S. S. z dnia [...] maja 2017 r., z którego wynika, że towary z faktury [...] z dnia [...] lipca 2015 r. i faktury [...] z dnia [...] września 2015 r. przekroczyły granicę Unii Europejskiej i następnie zostały sprzedane na terytorium Ukrainy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. stwierdził, że towar objęty procedurą wywozu według zgłoszenia celnego MRN [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nie opuścił obszaru celnego Unii.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółka w złożonym odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 355 ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny jak również szeregu przepisów postępowania. Zdaniem strony sprzeczne z prawem jest przyjęcie przez organ I instancji, że oświadczenie S. C. magazyniera G. z siedzibą w K. oraz oświadczenie S. S. nabywcy towaru są niewystarczające do stwierdzenia, że nastąpił wywóz towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym.

Decyzją z dnia z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 796 da rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 (dalej: Rozporządzenie) w sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych wykazujących, iż towar opuścił obszar celny Wspólnoty. Alternatywne dokumenty potwierdzające wyprowadzenie towaru z Unii Europejskiej, to zgodnie z art. 796 da ust. 4 ww. Rozporządzenia, w szczególności następujące dokumenty lub kilka z nich: a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty; b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty; c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty; d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty. Dalej organ wskazał, że urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towaru, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z ww. przepisem są dostateczne. Ocena, czy przedłożone przez stronę dokumenty są dostateczne dla potwierdzenia wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty, należy do organu celnego na podstawie ww. art. 796e ust. 1 lit. b) Rozporządzenia. Organ celny winien dokonać tej oceny z uwzględnieniem zasady określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wzywał stronę do przedstawienia alternatywnego dowodu wyprowadzenia towaru, wskazując jednocześnie, jakie dokumenty mogą być uznane za dostateczny dowód wywozu towarów. Spółka przedłożyła jedynie oświadczenia osoby wskazanej jako odbiorca towaru i magazyniera firmy w K. W ocenie organu II instancji złożone przez Spółkę w dniach: [...] marca 2017 r., [...] kwietnia 2017 r. i [...] czerwca 2017 r. dokumenty nie są dostateczne dla potwierdzenia faktu wyprowadzenia towarów poza obszar celny Wspólnoty jako alternatywne dowody, o których mowa w art. 796 da ust. 4 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93. Organ wskazał, że przepis ten nie tworzy zamkniętego katalogu dokumentów, które mogą stanowić takie dowody. Jednak to do organu celnego należy ocena ich wiarygodności. Wątpliwości organu wzbudził fakt, że operacja przemieszczania towarów będących przedmiotem działalności gospodarczej pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie była potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego, a jedynie przez osobę wskazaną w zgłoszeniu celnym wywozowym jako kontrahent eksportera, jak też przez magazyniera firmy, którego istnienia nie sposób zweryfikować choćby poprzez posłużenie się wyszukiwarką internetową.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, że forma przedłożonych dokumentów odbiegała zasadniczo od znanych standardów w tym zakresie panujących w obrocie gospodarczym, w szczególności na Ukrainie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że pomimo, iż nie ma wymogu prawnego posługiwania się pieczęciami firmowymi, to w praktyce występujące w obrocie gospodarczym dokumenty sporządzane są na druku firmowym, który zawiera przynajmniej logo przedsiębiorstwa oraz jego dane teleadresowe. Podniósł, że nie spotkał się z przypadkiem, aby magazynier przedsiębiorstwa był upoważniony do zastąpienia osób prawnie je reprezentujących w zakresie wystawiania oświadczeń w imieniu przedsiębiorstwa. Zaznaczył, że Spółka nie przedłożyła żadnych dowodów, które wskazywałyby na istnienie takiego (wyjątkowego) upoważnienia.

Na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. obrazę art. 796 da ust. 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. (Dz.U. L 253,11.10.1993, p.1). będącego podstawą zarzucanego rozstrzygnięcia poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że Skarżący na potwierdzenie wywozu towaru poza granice obszaru celnego Wspólnoty może przedłożyć jedynie dowody w nim wymienione,

2. naruszenie:

- art. 75 § 1 k.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodu w postaci oświadczenia S. C. z dnia 16 stycznia 2016 r., tj. osoby wskazanej jako odbiorca towaru i magazynier w firmie G. z K.

- art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie istotnych dla sprawy dowodów w postaci oświadczenia S. C. z dnia [...] stycznia 2016 r.,

- art. 191 w zw. z art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez m.in. nienależytą i dowolną, w miejsce swobodnej, ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności nieuwzględnienie, dla ważności dokonanego eksportu towarów, znaczenia oświadczenia S. C. z dnia [...] stycznia 2016 r., tj. osoby wskazanej jako odbiorca towaru i magazynier w firmie G. z K. potwierdzającego przyjęcie towaru z [...],

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady in dubio pro tributario i rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości co do wywozu przedmiotowego towaru poza terytorium obszaru celnego Wspólnoty i jego wwiezienia oraz sprzedaży na terytorium Ukrainy na niekorzyść podatnika.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione w niej zarzuty. Zarzuciła organowi ścisłe stosowanie treści art. 796 da ust. 4 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. i potraktowanie przez organ zawartego w nim katalogu dokumentów jako katalogu zamkniętego. Zdaniem pełnomocnika organ w decyzji nie odniósł się do wiarygodności oświadczenia S. C. z dnia [...] stycznia 2016 r. Podniósł, że organ nie może zmuszać podatnika do przedstawiania konkretnych dowodów w sprawie, zwłaszcza, gdy mamy do czynienia z otwartym katalogiem dokumentów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z dnia 4 grudnia 2017 r., pełnomocnik Spółki, w związku z otrzymaną odpowiedzią organu na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w skardze. Wskazał, że organ we własnym zakresie nie podjął żadnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Poprzestał jedynie na dowodach doręczonych przez stronę oraz informacji pochodzącej od litewskiego organu celnego stwierdzającej, że towar zgłoszony do wywozu przez Spółkę został omyłkowo wprowadzony do systemu jako towar, który opuścił wspólnotowy obszar celny. Całkowicie niezrozumiałym dla strony jest przypisywanie większej wiarygodności dokumentowi pochodzącemu z obcego państwa, stwierdzającemu, że towar wprowadzono omyłkowo, niż licznym dowodom przedstawianym przez stronę. Co więcej pomyłka litewskiego urzędu celnego została ujawniona dopiero po upływie roku. Ponadto wskazał, że organ

w ogóle nie odniósł się do kwestii posiadania przez Spółkę komunikatu elektronicznego IE [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wyprowadzenia towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego.

W ocenie Sądu, w każdej ze spornych kwestii rację należy przyznać organom.

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty Spólki dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o które nastąpiło ustalenie stanu faktycznego sprawy, ponieważ jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawę do zastosowania właściwego dla tego stanu faktycznego przepisu podatkowego prawa materialnego, jako normy stanowiącej o treści rozstrzygnięcia.

Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W sprawie nie zaistniały też żadne wątpliwości czy to na tle stanu faktycznego, czy też prawnego, które uzasadniałyby rozstrzygnięcie ich na korzyść jednej bądź drugiej strony postępowania.

W stanie faktycznym sprawy okazało się, z uwagi na informacje litewskiego organu celnego zawartej w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., że urząd celny omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego MRN [...], pomimo, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.

Problematykę potwierdzenia przez organy celne faktycznego wyprowadzenia towarów poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej regulują przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz rozporządzenia wykonawczego do tego Kodeksu. Zgodnie z art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia formalności przewidzianych dla niego, z uwzględnieniem środków polityki handlowej i o ile znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu (art. 162 WKC).

System ECS pozwala na dokonywanie i obsługę zgłoszenia w formie elektronicznej, zarówno w urzędzie wywozu, jak i wyprowadzenia. System ten opiera się na obiegu dokumentów pomiędzy urzędami a podmiotami dokonującymi zgłoszeń.

Nie ulega wątpliwości, że w myśl założeń systemu ECS ma on zapewnić elektroniczną wymianę komunikatów pomiędzy urzędami celnymi krajów Unii Europejskiej w celu zautomatyzowania procedur administracyjnych, co umożliwi w konsekwencji potwierdzenie wywozu dla eksporterów i organów podatkowych za pomocą elektronicznych komunikatów. System ten obejmuje również wymianę określonych elektronicznych komunikatów pomiędzy przedsiębiorcą a urzędami celnymi. Ma on zapewnić przy tym m.in.: przyspieszenie odpraw celnych eksportowych, docelowo bez konieczności przedkładania zgłoszeń wywozowych w formie pisemnej, poprawę obiegu dokumentów w urzędach celnych, przyspieszenie odpraw wywozowych w procedurze uproszczonej, elektroniczne potwierdzenie o wystąpieniu towarów z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej (zamiast karty 3 SAD), uzyskanie przez zgłaszającego bieżącej informacji o rozpoczęciu i zakończeniu poszczególnych etapów operacji wywozowej. Ta alternatywna (elektroniczna) forma potwierdzania dokonanych zgłoszeń celnych następuje w formie komunikatu IE-[...] wydawanego eksporterowi. To właśnie ten dokument jest dokumentem równorzędnym dla dotychczas stosowanej formy papierowej dokumentów SAD. Procedura wystawiania tego dokumentu wygląda następująco: Urząd celny wyprowadzenia przesyła komunikat IE [...] "wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu. Urząd celny wywozu po otrzymaniu komunikatu potwierdzającego fizyczny wyprowadzenie towarów potwierdza wyprowadzenie towarów, przesyłając zgłaszającemu komunikat [...]. Jest on podpisywany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych, zaś uzyskanie komunikatu IE-[...] wiąże się z koniecznością rejestracji w tymże systemie. Zatem komunikat IE-[...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych jest dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. Komunikat IE-[...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Powyższe zostało uregulowane w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, a w szczególności w omawianym zakresie w art. 796d ust. 2 i 796e ust. 1.

W związku z powyższym, w przypadku gdy obsługa zgłoszenia wywozowego odbywa się w systemie kontroli eksportu ECS, komunikatem "Potwierdzenie wywozu" jest podpisany przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych komunikat IE-[...]. Oznacza to, że otrzymanie przez podatnika ww. komunikatu IE-[...], który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu. Z dokumentu tego bowiem wynika, że dany towar opuścił terytorium Wspólnoty Europejskiej.

Powyższe jest niekwestionowaną przez Sąd zasadą. W przypadku jednak, gdy urząd celny omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu, w pełni zasadne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Przy czym, w ocenie Sądu, nie ma podstaw do weryfikowania w toku tego postępowania, co stało się przyczyną owego urzędowego omyłkowego potwierdzenia, gdyż w żaden sposób ta informacja nie może wpływać na rozstrzygnięcie istoty sporu w niniejszej sprawie.

Organ celny w konsekwencji wezwał eksportera do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru, a w następstwie otrzymania dokumentów dokonał ich oceny, zasadnie uznając, że nie są one wystarczające dla udowodnienia, iż towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Podstawą rozstrzygnięcia organów był art. 796 da Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm.), zgodnie z którym w sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych wykazujących, iż towar opuścił obszar celny Wspólnoty. Alternatywne dokumenty potwierdzające wyprowadzenie towaru z Unii Europejskiej, to zgodnie z art. 796 da ust. 4 ww. rozporządzenia, w szczególności następujące dokumenty lub kilka z nich:

kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;

dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;

oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;

dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty.

Z poddanych kontroli akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w toku postępowania Skarżąca przedłożyła jedynie oświadczenia osoby wskazanej jako odbiorca towaru i magazyniera firmy w K.. Nie przedłożyła żadnych dokumentów przewozowych ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Wspólnoty, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera.

W ocenie Sądu należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem organu, z którego wynika, że przedłożone dokumenty nie mogły być uznane za wystarczający dowód wywozu. Zasadne wątpliwości organu wzbudził fakt, że operacja przemieszczania towarów będących przedmiotem działalności gospodarczej pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie była potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego, a jedynie przez osobę wskazaną w zgłoszeniu celnym wywozowym jako kontrahent eksportera, jak też przez magazyniera firmy, której istnienia nie sposób zweryfikować choćby poprzez posłużenie się wyszukiwarką internetową.

Należy również zwrócić uwagę za organem na to, że forma przedłożonych dokumentów odbiegała zasadniczo od znanych standardów w tym zakresie panujących w obrocie gospodarczym, w szczególności na Ukrainie. Zgadzając się bowiem z tym, że nie ma wymogu prawnego posługiwania się pieczęciami firmowymi, to jednak należy stwierdzić, że w praktyce występujące w obrocie gospodarczym dokumenty sporządzane są na druku firmowym, który zawiera przynajmniej logo przedsiębiorstwa oraz jego dane teleadresowe. Trudnym do zaakceptowania w stanie faktycznym sprawy jest też to, aby magazynier przedsiębiorstwa był upoważniony do zastąpienia osób prawnie je reprezentujących w zakresie wystawiania oświadczeń w imieniu przedsiębiorstwa. Skarżący nie przedłożył też żadnych dowodów, które wskazywałyby na istnienie takiego (wyjątkowego) upoważnienia.

Powyższe argumenty przemawiały więc za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, iż towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Należy podkreślić, że rzeczą Skarżącej w niniejszej sprawie było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Zauważyć przy tym należy, że brzmienie art. 796 da ust. 4 rozporządzenia wykonawczego ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 rozporządzenia wykonawczego są dostateczne (art. 796 e ust. 1 lit. b Rozporządzenia).

W rozpoznawanej sprawie organy celne - zdaniem Sądu - dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Ocena ta została przeprowadzona w zgodzie z art. 191 Ordynacji podatkowej i nie przekraczała granic wyznaczonych tym przepisem. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz mającego cechy pełnej logiki przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko każdy z osobna, ale także we wzajemnej łączności. Zauważyć również trzeba, że organy celne nie wartościowały poszczególnych dowodów i każdy z nich poddały ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych, określonych w art. 121 § 1 i art. 122 o.p. należy zauważyć, że w postępowaniu w sprawach celnych przepisy te nie znajdują zastosowania. O zakresie stosowania w postępowaniu celnym przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyduje treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 1880 ze zm.), który nie przewiduje możliwości zastosowania przepisów Rozdziału 1 Działu IV Ordynacji podatkowej. Do postępowania w sprawach celnych nie stosuje się również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy na koniec podkreślić za organem odwoławczym, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie wyklucza możliwości uznania w przyszłości przez organy celne wywozu przedmiotowego towaru za dokonany, ale tylko w przypadku, gdy strona przedłoży niebudzące wątpliwości organu dowody potwierdzające ten fakt, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).