Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 844/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 7 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 39 art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), odmówił H. M. przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, upoważniony przez organ pracownik może przeprowadzić wywiad środowiskowy, podczas którego może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości, nieruchomości i zasobów pieniężnych.

Wywiad taki w lokalu wnioskodawczyni nie mógł zostać przeprowadzony, gdyż w czasie wizyty pod jej adresem zamieszkania nikogo nie zastano, zaś na wysłane pismo z dnia [...] listopada 2005 r. dotyczące umówienia terminu wywiadu zainteresowana nie udzieliła odpowiedzi. W ocenie organu, brak reakcji H. M. na odebrane zawiadomienie o uzgodnieniu terminu wizyty jest równoznaczne z odmową złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.

W odwołaniu od decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnik wnioskodawczyni – siostra M. M. wskazała, iż nie jest prawdą, by na pismo z dnia [...] listopada 2005 r. nie udzielono odpowiedzi, gdyż ona jako pełnomocnik siostry, która udzieliła jej pełnomocnictwa w 1995 r., złożyła w dniu [...] listopada skargę na Ośrodek Pomocy Społecznej, którego pracownik miał przeprowadzić wywiad, do Burmistrza [...], o piśmie tym wiedział również Wydział Zasobów Lokalowych.

Podniosła ponadto, że organ bezpodstawnie zakwestionował jej pełnomocnictwo, twierdząc, iż nie ma go w aktach lokalu siostry i żądając pełnomocnictwa poświadczonego notarialnie. Stwierdziła również, że siostra nie posiada żadnego majątku i dochodów, pozostaje na utrzymaniu matki i stan taki jest organowi znany. Wyraziła oburzenie takim postępowaniem organu, zarzucając mu, że to z jego winy nie doszło do uzgodnienia terminu wywiadu środowiskowego, a nadto wskazała, że z ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wynika obowiązek przeprowadzenia takiego wywiadu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wydaną w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 7 ust. 1, 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazał, że odmowa złożenia wymienionego w tym przepisie oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Oświadczenia o stanie majątkowym może żądać pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy, którego zasady i tryb reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828), a przeprowadzany jest on w miejscu zamieszkania wnioskodawcy przez upoważnionego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta pracownika.

W ocenie organu zawarte w piśmie M. M. z dnia [...] listopada 2005 r. oświadczenie, iż wnioskodawczyni nie ma obowiązku udzielać wywiadu środowiskowego, zaś wejście do lokalu może nastąpić jedynie przy udziale Policji, jest równoznaczne z odmową gotowości do jego przeprowadzenia w trybie przewidzianym w cyt. rozporządzeniu, co skutkowało odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik H. M. – siostra M. M. – wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Podała, że decyzja ta jest całkowicie nieuzasadniona i nie ustosunkowuje się do żadnego z argumentów podniesionych w odwołaniu, co stanowi rażące naruszenie prawa administracyjnego. Ponadto, jej zdaniem, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Powtórzyła zarzut bezprawnego zakwestionowania jej pełnomocnictwa do występowania w imieniu siostry oraz podniosła brak uzasadnienia decyzji o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, pomimo tego, iż organ doskonale znał tragiczną sytuację bytową siostry, m.in. z akt spraw dotyczących przyznania wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego w latach 1995-2005.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie z powołaniem się na ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi wskazało, iż organowi właściwemu w sprawach przyznania dodatków mieszkaniowych przysługuje prawo do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, zaś przepisy dotyczące tej kwestii nie wymagają wydania aktu administracyjnego w tym przedmiocie, a tym samym uzasadnienia celowości przeprowadzenia wywiadu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osobowy uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. W przepisie art. 7 ust. 3 powołanej ustawy ustawodawca wprowadził instytucję wywiadu środowiskowego, mającą na celu dokładne ustalenie faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy oraz faktycznej liczby osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą.

Wywiad środowiskowy przeprowadza, stosownie do treści art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, upoważniony przez organ właściwy w sprawie dodatku pracownik, który może żądać w jego toku od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości i nieruchomości i zasobów pieniężnych.

Z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828) wynika dodatkowo, iż wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy.

Odmowa zaś złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego

Z analizy powyższych przepisów wynika bezspornie, że skorzystanie przez organ z uprawnienia wynikającego wprost z przepisów prawa do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie wymaga wydania odrębnego aktu administracyjnego w tym przedmiocie zawierającego uzasadnienie celowości jego przeprowadzenia, jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę. W żadnym też razie, wbrew temu co zarzuca pełnomocnik skarżącej, korzystanie z tego uprawnienia nie może zostać poczytane jako kwestionowanie, czy też podważenie danych podanych przez wnioskodawczynię we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie jest również przejawem zanegowania tragicznej sytuacji bytowej skarżącej, co zarzuca organowi jej pełnomocnik.

Nie jest też trafne twierdzenie pełnomocnika, że oświadczenie majątkowe, o którym mowa w art. 7 ust. 3 i ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych może być złożone bez potrzeby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, albowiem ze wskazanych przepisów wyraźnie wynika, iż oświadczenia takiego można żądać wyłącznie w toku przeprowadzania wywiadu.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że omawiane przepisy nakładają na wnioskodawcę wymóg współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych, zaś kwestionowanie podejmowanych przez niego działań w realizacji obowiązków ustawowych można poczytywać, na co słusznie wskazał organ, za odmowę, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy, prowadzącą w konsekwencji do wydania negatywnej decyzji.

Odnosząc się do podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej – M. M. – kwestii związanych z pełnomocnictwem do występowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie dodatku mieszkaniowego w imieniu siostry H. M., należy wskazać, iż sformułowane w tym zakresie zarzuty są chybione.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pełnomocnik jest obowiązany już przy pierwszej czynności proceduralnej dołączyć do akt sprawy oryginał pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, które stosownie do § 2 tego przepisu, powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.

Jedynie, jak stanowi art. 33 § 4 kpa, w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

Przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, by można było uznać, iż pełnomocnik może reprezentować stronę bez pełnomocnictwa udzielonego w sposób określony w art. 33 § 2 kpa.

Nie sposób uznać, zdaniem Sądu, by sprawa dodatku mieszkaniowego była sprawą mniejszej wagi, gdyż zgodnie z piśmiennictwem "ocena wagi sprawy należy do organu administracji publicznej, jednakże organ powinien wziąć pod rozwagę, czy wynik sprawy może mieć wpływ na sytuację prawną członka najbliższej rodziny lub domownika strony. W przypadku uprawdopodobnienia, że pełnomocnik strony może być zainteresowany wynikiem postępowania, organ powinien zażądać pełnomocnictwa" (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 33).

Zatem żądanie organu przedłożenia przez M. M. pełnomocnictwa do reprezentowania siostry H. M. w sprawie dodatku mieszkaniowego było uzasadnione, w szczególności, jeśli weźmie się pod uwagę okoliczność, że w aktach lokalu za lata 2001-2005 takiego pełnomocnictwa, na które powoływała się M. M., organ nie stwierdził.

Nie może się w związku z tym ostać zarzut skargi, iż nieuznanie przez organ pełnomocnictwa dla M. M. spowodowało, że to z winy organu nie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, czego skutkiem było wydanie decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego dla H. M.

Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji utrzymanej nią w mocy, naruszenia przepisów tak materialnych, jak i procesowych, skarga jako niezasadna została oddalona.

W odniesieniu do żądania zwrotu kosztów należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę, a nadto w przypadku umorzenia postępowania i w postępowaniu kasacyjnym.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.