Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3285/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r.nr [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy G. z dnia [...].04.2017 r., znak: [...], na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].04.2017 r., znak: [...], odmówiono uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. - część A ze wskazaniem w sentencji tego postanowienia warunków, po spełnieniu których nastąpi uzgodnienie ww. projektu planu. Podstawę prawną stanowiły przepisy art. art. 20, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2014.1446 j.t. ze zm.), art. 17 pkt 6 lit. b i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2017.1073 j.t.) oraz art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego:

- uchylił pkt 2.2 litera b tiret 1 zaskarżonego postanowienia o treści: zakaz nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku i w tym zakresie ustalił jego nową treści w brzemieniu: zakaz nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku za wyjątkiem przebudowy koniecznej dla poprawy stanu technicznego budynku i zapewnienia mu możliwości dalszego użytkowania oraz innych robót budowlanych służących przywróceniu jego pierwotnej formy architektonicznej;

-uchylił pkt 2.3 litera b tiret 3 oraz pkt 3 litera b tiret 1 zaskarżonego postanowienia o treści: zakaz lokalizacji dominant w formie masztów, wież, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych z wyłączeniem szyldów o powierzchni do 0,5 m2 i w tym zakresie ustalił ich nową treści w brzmieniu: zakaz lokalizacji dominant w formie masztów i wież;

- w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń i ocen organu.

Po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy G. z dnia [...].06.2016 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...].07.2016 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. - część A.

W wyniku złożonego zażalenia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...].10.2016 r., znak: [...], uchylił ww. postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazują, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków ma obowiązek sformułować warunki, po spełnieniu których nastąpi uzgodnienie planu, w sentencji swojego postanowienia. Ponadto, organ pierwszej instancji powinien dokładnie określić i udokumentować wszystkie obszary i obiekty zabytkowe na terenie objętym ustaleniami uzgadnianego projektu planu a także wskazać wartości tych obiektów i obszarów polegające ochronie.

Postanowieniem z dnia [...].11.2016 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia ww. projektu planu. W wyniku złożonego zażalenia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...].03.2017 r., znak: [...], uchylił ww. postanowienie w całości przekazując raz jeszcze sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę organ wyższego stopnia zauważył, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zastosował się do całości wskazań organu zażaleniowego zawartych w postanowieniu z dnia [...].10.2016 r., znak: [...]. Dlatego rozpatrując przedmiotową sprawę po raz kolejny obowiązany jest przede wszystkim do precyzyjnego wskazania przedmiotu ochrony i jego wartości oraz oceny ustaleń zwartych w uzgadnianym projekcie planu, w zakresie i w granicach swoich ustawowych kompetencji. W szczególności starannego wyjaśnienia wymaga obecny stan zachowania i wartości folwarku w B. na obszarze objętym ustaleniami uzgadnianego projektu planu.

Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...].04.2017 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. - część A, wskazując w sentencji warunki, po spełnieniu których nastąpi jego uzgodnienie, w brzmieniu:

I. W Rozdziale 5 planu - Zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków - odnośnie do identyfikacji zabytku wpisanego do rejestru oraz jego nazewnictwa, należy wprowadzić następujący zapis (spójny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. - część B, uzgodnionego przez tut. Urząd w dniu [...] kwietnia 2017 r.):

1. W zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków określa się:

1) na obszarze objętym planem znajduje się zabytek podlegający ochronie na zasadach ustalonych przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014 r. z późn. zmianami), tj. część gospodarcza dawnego folwarku w B., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]; zabytek ten objęty jest strefą ochrony konserwatorskiej ścisłej, zgodnie z oznaczeniem na rysunku planu [komentarz: na rysunku Planu należy prawidłowo zidentyfikować zasięg oraz oznaczyć granice zabytku zgodnie z treścią decyzji. Po analizie archiwalnej dokumentacji przez "granice parceli budowlanej z najbliższym otoczeniem" (dla gospodarczej części folwarku) należy rozumieć obecne działki nr: [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Na rysunku planu należy również oznaczyć budynek d. obory i d. gorzelni (obecnie mleczarni) oraz starodrzew].

2) strefę ochrony ekspozycji "E"/pośredniej ochrony konserwatorskiej/ elementów gospodarczej części dawnego folwarku w B., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], tj. budynków d. obory i d. gorzelni (obecnie mleczarni), zgodnie z oznaczeniem na rysunku planu [komentarz: na rysunku planu należy oznaczyć granicę tej strefy zgodnie z załącznikiem graficznym - zob. załącznik niniejszego postanowienia. Dla zapewnienia czytelności zapisów zaproponował objęcie niniejszego obszaru odrębną jednostką strukturalną w stosunku do terenu PU obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług],

2. Dla zabytku wymienionego w ust. 1 pkt 11 ustala się:

1) dot. Budynku dawnej obory:

a) nakaz zachowania historycznej kompozycji zabytku, takich jak gabaryty budynku, kształt dachu, historyczny rodzaj pokrycia dachu, wystrój architektoniczno-sztukatorski elewacji, oryginalna historyczna stolarka okienna i drzwiowa,

b) zakaz:

-nadbudowy budynku,

- zmiany kształtu i geometrii dachu,

- lokalizacji elementów technicznego wyposażenia budynków (klimatyzatory, anteny satelitarne, przewody dymowe i wentylacyjne lip.) na elewacjach eksponowanych,

c) dopuszcza się:

- wymianę pokrycia dachu z wprowadzeniem nowego, zgodnego z historycznym,

- przekształcanie zabytku mające na celu dostosowanie obiektu do współczesnych standardów użytkowych, bez naruszenia wartości architektoniczno-historycznych, o których mowa w pkt i),

- lokalizację szyldów w formie dostosowanej estetyką, i wielkością, do walorów zabytkowych obiektu oraz zapewniając mu właściwą ekspozycję.

2) dot. budynku dawnej gorzelni (obecnie mleczani):

a) nakaz zachowania historycznego rzutu, gabarytu, kształtu dachu, zachowanych sklepień,

b) zakaz:

- nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku,

- lokalizacji elementów technicznego wyposażenia budynków (klimatyzatory, anteny satelitarne, przewody dymowe i wentylacyjne itp.) na elewacjach eksponowanych,

c) dopuszcza się:

- wymianę pokrycia dachu z wprowadzeniem nowego, zgodnego z historycznym,

- przekształcanie zabytku mające na celu dostosowanie obiektu do współczesnych standardów użytkowych, bez naruszenia wartości architektoniczno-historycznych, o których mowa w pkt 2),

- lokalizację szyldów w formie dostosowanej estetyką i wielkością do walorów zabytkowych obiektu oraz zapewniając mu właściwą ekspozycję.

3) dot. obszaru części gospodarczej dawnego folwarku:

a) nakaz:

- zachowania i utrzymania w dobrym stanie technicznym i estetycznym budynków dawnej obory i dawnej gorzelni (mleczarni), z zachowaniem ustaleń pkt 1) i 2),

- utrzymania i pielęgnacji istniejącej zieleni oraz przywrócenia i rewaloryzacji zieleni zdegradowanej,

- dostosowanie nowej zabudowy, w zakresie stylu i skali do historycznego układu przestrzennego dawnego folwarku,

b) zakaz:

- podziałów nieruchomości,

- zakaz lokalizacji elementów technicznego wyposażenia budynków (klimatyzatory, anteny satelitarne, przewody dymowe i wentylacyjne itp.) na eksponowanych elewacjach,

- zakaz lokalizacji dominant w formie masztów, wież, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych z wyłączeniem szyldów o powierzchni do 0,5 m2.

3. Dla zabytku wymienionego w ust. 1 pkt 2) ustala się:

a) nakaz:

- dostosowania nowej zabudowy, w zakresie stylu, formy i skali, do historycznego układu przestrzennego dawnego folwarku,

b) zakaz:

-lokalizacji dominant w formie masztów, wież, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych z wyłączeniem szyldów o powierzchni do 0,5 m2,

c) dopuszcza się:

- wprowadzanie zieleni urządzonej.

Ww. uwarunkowania winny mieć odbicie w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to zarówno zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, jak również zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawartych w rozdziale 6 planu, a zatem:

Ustalenia dla jednostki strukturalnej odpowiadającej obszarowi gospodarczej części folwarku w B. (rejestr zabytków nr [...]):

- przeznaczenie podstawowe: zabudowa usługowa, gospodarcza i mieszkalna,

-przeznaczenie uzupełniające: tereny zieleni urządzonej, drogi wewnętrzne, parkingi,

budynki gospodarcze, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury,

- maksymalna wysokość zabudowy: 8 m,

- geometria dachów: dachy symetryczne dwuspadowe, o kącie nachylenia od 36 do 450,

- dostosowanie nowej zabudowy, w zakresie stylu i skali do historycznego układu przestrzennego dawnego folwarku,

- zakaz wtórnych podziałów nieruchomości.

Ustalenia dla jednostki strukturalnej odpowiadające strefie ochrony ekspozycji "E" elementów gospodarczej części dawnego folwarku w B.:

- przeznaczenie podstawowe: zabudowa usługowa i mieszkalna,

- przeznaczenie uzupełniające: tereny zieleni urządzonej i izolacyjnej, parkingi, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, obiekty małej architektury,

- maksymalna wysokość zabudowy: 8 m,

- geometria dachów: dachy symetryczne dwuspadowe, o kącie nachylenia od 36 do 45°.

W uzasadnieniu swojego postanowienia [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że na obszarze objętym ustaleniami uzgadnianego projektu planu zlokalizowana jest południowa część zespołu dworsko-folwarcznego w B., wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].07.1986 r. pod numerem [...]. Zgodnie z treścią tej decyzji ww. zespół składa się z budynku mieszkalnego tzw. dworu, zabudowań gospodarczych (obora, 2 budynki gospodarcze) oraz resztówka starodrzewu ze śladowo zachowaną aleją lip prowadzących do dworu, w granicach parceli budowalnej i najbliższego otoczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że "granice parceli budowlanej z najbliższym otoczeniem należy rozumieć jako obecne działki nr [...],[...] oraz [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Do czasów współczesnych, na terenie objętym ustaleniami planu, zachowało się czworoboczne podwórze gospodarcze, dwa obiekty budowlane, tj. dawna obora i budynek dawnej gorzelni (obecnie mleczarni) oraz resztówka starodrzewu (ze szczątkowo zachowaną dawną aleją).

W ocenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dawną gorzelnię a obecnie mleczarnię można jednoznacznie zidentyfikować jako budynek wpisany do rejestru, gdyż posiada zwieńczone półkoliście okna, obecnie zasłonięte wtórnymi, rozbieralnymi ścianami. Ponadto budynek ten posiada czytelną, historyczną bryłę i kształt dachu oraz oryginalne, sklepione piwnice. Jednocześnie w budynku tym od lat 30. XX wieku jest kontynuowana produkcja mleczarska. Z kolei budynek objęty wpisem do rejestru, który w obecnej chwili nie istnieje, to dawna stodoła. Obiekt ten spłonął na przełomie lat 80. i 90. XX wieku i z powodu kłopotów finansowych ówczesnego właściciela zrezygnowano z jego odbudowy.

W chwil obecnej, teren dawnego folwarku w B. jest zdegradowany, jednak nadal możliwy do uporządkowania, poprzez odbudowę nieistniejących budynków lub wprowadzenie krzewów ozdobnych i roślinności oraz ścieżek parkowych. Projekt tego typu nowego zagospodarowania przedstawia jedna z koncepcji projektowych, na którą wskazuje [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w uzasadnieniu swojego postanowienia.

W celu ochrony zabytkowego folwarku organ pierwszej instancji uważa za konieczne wyznaczenie jego strefy ochrony ekspozycji widokowej. W ocenie organu, budowa wielkogabarytowych hal magazynowo-produkcyjnych na terenach bezpośrednio sąsiadujących z wpisanym do rejestru zabytków obszarem, może zagrozić ekspozycji najważniejszego elementu zabytkowego folwarku, tj. budynku obory. Obiekt ten usytuowany jest w miejscu widocznym - przy drodze powiatowej, dlatego należy zabezpieczyć jego widok przed ewentualnymi, negatywnymi zmianami w otoczeniu tego budynku. Ponieważ uzgadniany projekt planu nie identyfikuje prawidłowo zasięgu wpisanego do rejestru zabytków zespołu dworsko-folwarcznego w B. oraz nie określa w wystarczający sposób zasad jego ochrony, wymaga zmian we wskazanym w sentencji zaskarżonego postanowienia zakresie.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał też, że negatywnie zaopiniował dokonane w roku 2015 zmiany w ustaleniach Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G., bowiem zmiany tej naruszały zasady ochrony zabytków.

Na powyższe postanowienie, złożył zażalenie Wójt Gminy G., dalej "skarżący". W ocenie Skarżącego, ustalenia uzgadnianego projektu planu nie spowodują uszczerbku dla wartości chronionego poprzez wpis do rejestru zabytku. W ocenie Wójta Gminy G., przepisy prawa nie przewidują możliwości ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego strefy ochrony ekspozycji, a jedynie strefę ochrony zabytków. Wyznaczenie strefy ochrony ekspozycji byłoby zatem działaniem niezgodnym z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto, tak ustalona strefa nie zapewni zachowania lub przywrócenia historycznego widoku na zabytek, gdyż we wschodniej części tak wyznaczonej strefy znajduje się pozbawiony wartości zabytkowych budynek przy ul. C. Od południa znajduje się już zabudowa magazynowo-produkcyjna, zaś budynek dawnej gorzelni jest tak silnie przekształcony, że utracił swoje wartości zabytkowe. Z kolei od strony północnej i północno-wschodniej widok na zespół folwarczny przesiania zieleń wysoka, rosnąca wzdłuż ul. C. oraz zabudowania znajdujące się przy tej ulicy. W ocenie Wójta, do ochrony wartości zabytkowych tego obiektu wystarcza obszar jednostki planistycznej oznaczonej symbolem U w projekcie planu. Wyodrębnienie jako osobnej jednostki planistycznej, obszaru ochrony ekspozycji, z jego przeznaczeniem pod zabudowę mieszkalną nie jest możliwe z uwagi na konflikt funkcji przemysłowych z mieszkalnymi. Samo wyodrębnienie tego obszaru jako osobnej jednostki o odmiennym sposobie zagospodarowania, niż pierwotnie planowane, spowoduje obniżenie wartości tej nieruchomości i negatywne skutki finansowe dla gminy. Gmina podważa też merytoryczną trafność odbudowywania nieistniejącej już zabudowy folwarcznej, gdy nie wiadomo kto, jakie konkretnie obiekty i na mocy jakich przepisów miałby odbudowywać.

W wyniku analizy akt sprawy, organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w szczególności ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami.

Organ odwoławczy pełni kompetencje zarówno kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że organ ten winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie w aktualnym stanie prawnym.

Na terenie objętym ustaleniami uzgadnianego projektu planu zlokalizowany jest [...] w B. - w jego części gospodarskiej obejmującej między innymi dwa zachowane budynki objęte wpisem do rejestru zabytków, tj. dawną oborę i budynek gorzelni pełniący współcześnie funkcję mleczarni. Zarówno folwark jak i ww. budynki zostały wskazane jako przedmiot ochrony w decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].07.1986 r., wpisującej je do rejestru zabytków pod numerem [...]. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy i planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie miejscowym określa się obowiązkowo: zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych. Przepis § 4 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, że ustalenia dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej powinny zawierać określenie obiektów i terenów chronionych ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów. Ponadto, przepis art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się, w szczególności, ochronę: zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia; innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków; parków kulturowych; w planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków.

Oceniając ustalenia ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zawarte w uzgadnianym projekcie planu w kontekście przywołanych powyżej przepisów stwierdził, że projekt ten nie zawiera prawidłowego wskazania zabytków wpisanych do rejestru zabytków, nie określa granic stref ochrony konserwatorskiej tychże zabytków i ich otoczenia, ani nie formułuje ograniczeń, zakazów i nakazów, które zapewniłyby należytą ochronę tym zabytkom. Projekt ten nie spełnia zatem wymagań określonych w przywołanych tu przepisach i w tym zakresie wymaga stosownych uzupełnień, które znalazły się w sentencji zaskarżonego postanowienia. W tym też zakresie, w jakim postanowienie to zostało utrzymane w mocy, nie narusza ono przepisów prawa i jest trafne merytorycznie.

Budynek dawnej gorzelni (obecnie mleczarni) zastał poddany znacznym przekształceniom zacierającym jego pierwotną formę architektoniczną. Zachodzi zatem uzasadniona z konserwatorskiego punktu widzenia konieczność dopuszczenia możliwości przeprowadzania przy tym budynku robót budowlanych, mających na celu przywrócenie historycznych form temu obiektowi. Wskazane są również te akceptowalne dla organów ochrony zabytków przebudowy, które wynikać będą ze stanu technicznego budynku lub zmian koniecznych dla jego dalszego użytkowania. Stąd też wadliwym był warunek uzgodnienia sformułowany w pkt 2.2 litera b tiret 1 ograniczający się wyłącznie do bezwzględnego zakazu nadbudowy, rozbudowy i przebudowy tego budynku. W tym też zakresie ustalenie to wymagało dokonanej przez organ wyższego stopnia korekty.

Ponadto, po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U.2015.774), brak jest podstawy prawnej do regulowania kwestii obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń - w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Po dniu wejścia w życie ww. ustawy (tj. po dniu 11.09.2015 r.) zakres przedmiotowy planów miejscowych uległ zawężeniu na rzecz tzw. uchwały reklamowej (kodeks reklamowy). Mając powyższe na względzie, warunki uzgodnienia określone w pkt 2.3 litera b tiret 3 oraz pkt 3 litera b tiret 1 zaskarżonego postanowienia ustalające zakaz lokalizacji dominant w formie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych należy uznać za wadliwe. Dlatego w tym zakresie organ wyższego stopnia dokonał korekty tych ustaleń eliminując z nich niezgodne z przepisami prawa ustalenia.

Odnoszą się do treści zażalenia organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy oceny wartości zabytkowych obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Jego celem jest ocena zgodności ustaleń uzgadnianego projektu planu z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tymczasem, jak wskazano powyżej, uzgadniany projekt nie respektuje tych przepisów w tak podstawowym zakresie jak prawidłowe wskazanie obiektów i obszarów chronionych oraz ustalenie zasad ich ochrony. Wypada też podkreślić, że to organ ochrony zabytków jest właściwym w sprawach ochrony zabytków i do niego należy wskazanie zabytkowych obiektów oraz ich wartości, a także sformułowanie ustaleń ochrony w sposób zgodny z normami ustalonymi w przywołanych powyżej przepisach prawa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Gmina G.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

-naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2014, poz. 1446) dalej o.z.o.z., poprzez przekroczenie granic kompetencji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w drodze wydanego przez siebie postanowienia w sprawie ingerował w treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. - część A,

-naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 9 ust. 1 o.z.o.z., w wyniku błędnej wykładni decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nr rejestru A-[...], która w myśl naruszonego przepisu stanowi podstawę do wpisu do rejestru zabytków, a polegającej na błędnym przyjęciu, że budynek gorzelni aktualnie pełniący funkcję mleczarni wraz z częścią współczesną, został wskazany w ww. decyzji jako przedmiot ochrony, błędnej interpretacji sformułowania najbliższego otoczenia zabytku oraz niewłaściwym wskazaniu starodrzewu i alei lip w uzgadnianym projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej tiretu 3 jego sentencji i uchylenie w całości postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz Gminy G. kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca gmina wskazała, że w wyniku uchylenia części postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wójt Gminy G. sporządził rysunek planu - projekt przedstawiający zastosowane postanowienia będącego przedmiotem niniejszej skargi. Dowód: - rysunek planu - projekt z dnia [...] października 2017 r.

W ocenie Skarżącej, interpretacja Decyzji Wojewody [...] w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków Nr [...] z dnia [...] lipca 1986 r. przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest błędna i zmienia się w zależności od punktu widzenia, zwłaszcza że nie zawiera ona załącznika graficznego wyznaczającego jednoznacznie obiekty objęte decyzją oraz granice najbliższego otoczenia.

Bezspornym jest fakt wpisania do rejestru zabytków budynku obory w granicach parcel budowlanych. Parcele budowlane bez trudu można zidentyfikować w oparciu o kataster nieruchomości z 1986 r. (zmieniony został dopiero w 2012 r.) Obecnie są to parcele nr [...] o powierzchni 1,2731 ha oraz parcela nr [...] o pow. 0,0371 ha.

Wprowadzenie strefy ochrony ekspozycji "E" (pośredniej ochrony konserwatorskiej) jest nieuprawnione. Obecnie na proponowanej strefie istnieje uporządkowany teren przemysłowy firmy o symbolu planu PU. Gmina oraz właściciel terenu chce zachować tereny przemysłowe, a Rada Gminy nie widzi potrzeb wprowadzenia nowej strefy ochrony ekspozycji "E" oraz zmiany przeznaczenia terenu z 1PU na 1 UMN .

Nie można się zgodzić z "interpretacją" Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zapisów w/w decyzji nr [...] że jednym z dwóch budynków gospodarczych wpisanych do ww. decyzji jest budynek dawnej gorzelni (obecnie mleczarni).

Błędem wydaje się również wpis do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków obiektów zabytkowych w B., w którym to wpisie pod pozycją 3 i 4 budynki posiadają ten sam adres tj. ul. F.

Karta zabytków dla obiektu "Zespół folwarczny B. sporządzona w [...] identyfikuje 16 istniejących wówczas budynków, przy czym dwór oznaczony jest jako "[...]. "[...]" (nr 1), obora jako "Obora ob. chlewnia (nieużytkowana)" (nr 5), w tym jednoznacznie gorzelnia jako "Gorzelnia ob. mleczarnia" (nr 6) natomiast budynki gospodarcze opisane są jako stajnie, stodoły, budynki inwentarskie, spichlerz.

Jest mało prawdopodobne, by w świetle powyższego, sporządzający projekt decyzji w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nie wskazał go jako "gorzelnia ob. mleczarnia", tylko zaliczył do budynków gospodarczych.

W ocenie Skarżącej, niezależnie od powyższego, objęcie całego budynku dawnej gorzelni (włącznie z budynkiem administracyjnym dobudowanym do północnej ściany gorzelni) i budynkiem mieszkalnym (dobudowanym do południowej ściany gorzelni) jest nieuprawnione. W zaskarżonym postanowieniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołuje na wyrok NSA z dnia 14.10 1999r (sygnatura akt IV SA 1313/98), zgodnie z którym organ odwoławczy pełni kompetencje kontrolne jak i merytoryczne i oznacza to dokładnie, że organ winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie w aktualnym stanie prawnym czego niestety nie dokonano.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z [...] października 2017 r. została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznania w kontrolowanej przez Sąd sprawie jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r. zmieniające w części postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 2017 r. odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi B..

Skarżący zaskarżył tiret 3 jego sentencji tj. część w jakiej utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji, za wyjątkiem pkt 2.2. lit. b tiret 1 i 2.3.lit.b tiret 3 oraz pkt 3 lit. b tiret 1.

Zakwestionowano przede wszystkim zakres ochrony konserwatorskiej zarzucając organowi błędną interpretację decyzji Wojewody [...] w sprawie wpisania dobra kultury do zabytków poprzez uznanie, że jednym z 2 budynków gospodarczych podlegających ochronie jest budynek dawnej gorzelni (obecnie mleczarni). Wskazano, że w karcie zabytku mowa jest o gorzelni obecnie mleczarni natomiast budynki gospodarcze opisane są jako stodoły, budynki inwentarskie i spichlerz. W związku z tym mało prawdopodobne jest aby sporządzający projekt decyzji w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków nie wskazał obiektu gorzelni, ob. mleczarni.

Oceniając ten zarzut należy stwierdzić, że jest on niezasadny.

Jak wynika z decyzji o wpisaniu dobra kultury do rejestru zabytków z [...] lipca 1986 r. przedmiotem ochrony konserwatorskiej jest dawny folwark w B. składający się z dworu z XVIII/XIX wieku i zabudowaniami gospodarczymi z XIX w. murowanymi tynkowanymi tj. oborą i 2 budynkami gospodarczymi nakrytymi dachami dwuspadowymi z oknami półkolistymi z II połowy XIX w. Cechą charakterystyczną tych budynków są okna półkoliste i dwuspadowy dach i charakterystyczne sklepienie piwniczne. Z dokumentów archiwalnych, jak wywodzi organ I instancji, wynika, że to właśnie gorzelnia a potem mleczarnia charakteryzowała się takimi parametrami. (okna zwieńczone półkoliście obecnie zasłonięte wtórnymi rozbieralnymi ścianami). Poza tym obiekt ten znajduje się w granicach pierwotnej zabudowy folwarcznej. Nie zachował się natomiast drugi budynek gospodarczy - stodoła.

Fakt ten (powstanie mleczarni w budynku dawnej gorzelni) znajduje także potwierdzenie w uchwale nr [...] Rady Gminy G. z [...] lutego 2009 r. w sprawie programu gospodarczego pod nazwą Plan odnowy miejscowości B. na lata 2009 -2015. Opisana tam została doświadczalna stacja [...], która powstała w [...] r w B. –cel wyrób [...] i prowadzenie badań, która powstała właśnie w dawnej gorzelni arcyksiążęcej. Poza tym jak wynika z rysunku Planu sama Gmina wskazała na nim jako zabytki wpisane do rejestru zabytków – d. oborę i d. gorzelnię (oznaczenie 1 i 2). Skoro zatem skarżąca nie wskazuje innych obiektów które podlegałyby ochronie nie sposób wywieść, że wywody organu co do tego, że obecna mleczarnia nie funkcjonowała w budynku dawnej gorzelni są błędne. Twierdzenia, że jest inaczej, pozostają w sprzeczności z projektem planu.

Oznacza to, że wywody obu organów co do tożsamości pomiędzy dawnym budynkiem gorzelni a później mleczarni są prawidłowe.

Ma rację organ II instancji, że mimo tego, że budynek ten (obecna mleczarnia) został znaczenie przekształcony, to jednak z konserwatorskiego punktu widzenia w dalszym ciągu istnieje możliwość odtworzenie pierwotnej formy budynku. W związku z tym ustalenia w zakresie zakazu nadbudowy, zabudowy i przebudowy – warunek uzgodnienia w pkt 2.2.litera b tiret 1 był wadliwy gdyż uniemożliwiał dokonanie tego rodzaju działań.

Celem postępowania uzgodnieniowego jest ocena zgodności ustaleń uzgadnianego projektu planu z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co wynika z art. 20 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Art. 4 pkt 1, 2, 3, i 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowią, że ochrona zabytków polega, między innymi, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie; zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków obok wpisu do rejestru zabytków jest ustalenie ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się między innymi: wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków.

W związku z tym organ mógł w niniejszej sprawie kierując się ww kryteriami wskazać na konieczność stworzenia strefy ochrony ekspozycji widokowej mając na uwadze, że przedmiotem ochrony był zespół folwarczny jako całość. Należy w tym miejscu podkreślić, że przedmiotem ochrony jest także część starodrzewu, co oznacza, że obiekty te jako całość stanowią przedmiot ochrony konserwatorskiej. Budowa obok takiego kompleksu hal magazynowych słusznie została uznana jako sprzeczna z celami ochrony zabytków i to zarówno w aspekcie jego ekspozycji jak i spójności krajobrazowej.

Nie doszło zatem do błędnej wykładni decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lipca 1986 r. gdyż budynek mleczarni, choć znacznie przerobiony, w dalszym ciągu posiada elementy podlegające ochronie i stanowi w znacznej części budynek dawnej gorzelni.

Co do kwestii błędnego wskazania starodrzewu, w ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała na czym naruszenie to miałoby polegać w związku z czym trudno się do tej argumentacji odnieść.

Powoływane w skardze przepisy art. 18 i 19 ustawy o ochronie zabytków i i opiece nad zabytkami określają akty w jakich należy uwzględniać ochronę zabytków i zakres tej ochrony. Konieczność ochrony zabytków nakłada na organ uzgadniający obowiązek oceny zgodności postanowień projektu planu z zasadami wyrażonymi w tej ustawie. Organ taki ma obowiązek dbać o to aby w wyniku ustaleń planu nie doszło do naruszenia zasad ochrony zabytków. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy wyważył racje Gminy i dokonał analizy stanu faktycznego przy uwzględnieniu konieczności ochrony kompleksu folwarcznego jako nieruchomości składającej się z budynków i otoczenia z uwzględnieniem ich walorów widokowo-przestrzennych.

Odnosząc się do zarzutu błędnego wpisania do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków budynków pod poz. 3 i 4 jako posiadających ten sam adres stwierdzić należy, że kwestie prawidłowości wpisu do ewidencji obiektów nie są przedmiotem niniejszego postępowania.

W świetle powyższego w ocenie Sądu nie można orzekającemu w sprawie organów zarzucić, iż wydał zaskarżone rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów prawa. W ocenie bowiem Sądu, Minister wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie przedłożony projekt planu nie zasługuje na akceptację i jakie warunku muszą być spełnione aby plan, z punktu widzenia zasad ochrony zabytków, został pozytywnie uzgodniony.

Konkludując, stwierdzić należy, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny rozpatrzył oraz wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.