Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 792/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia [...] maja 2023 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2023 r., Nr MOPS. ŚR.5233.2492.386.2023 Burmistrz C., działając na podstawie art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. a, art. 20 ust. 2 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615), §10 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu

i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach

o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466), orzekł

o odmowie przyznania M. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem - M. C..

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisując istniejący stan faktyczny

i obowiązujący stan prawny wskazał, iż z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dotyczącego M. C. wynika, że znaczny stopień niepełnosprawności został ustalony po ukończeniu przez niego 18 roku życia, co powoduje brak spełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnosząc się do wyroku w Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 organ I instancji wskazał, iż wyrok ten jest wyrokiem zakresowym, a jego skutkiem wejścia w życie nie jest uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy

o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani też wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zalecając ustawodawcy poprawienie stanu prawnego, co jednak nie nastąpiło do dnia wydania decyzji. Natomiast organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 K.p.a. działają na podstawie przepisów prawa i nie mogą odmawiać stosowania obowiązujących przepisów prawa nawet wówczas, gdy dostrzegają ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją.

Ponadto, organ I instancji opisał sytuację rodziny wnioskodawczyni, rodzaj i zakres sprawowanej przez nią opieki i nie kwestionując jej - wskazał także, iż M. D. posiada ustalone prawo do emerytury, a zatem w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) stanowi to przeszkodę do przyznania wnioskowanego świadczenia

W odwołaniu od powyższej decyzji M. D. wniosła o jej uchylenie w całości i o przyznanie prawa do wnioskowanego świadczenia. W odniesieniu do przyczyny wydania odmownej decyzji, skarżąca wskazała, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy

o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucją RP, o czym orzekł w wyroku z dnia 21.10.2013 r., sygn. akt K 38/13 sam Trybunał Konstytucyjny.

Natomiast, jeśli chodzi o ustalone prawo do emerytury to Skarżąca wyjaśniła, iż nie może to stanowić przeszkody do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inaczej byłaby to dyskryminacja mając na uwadze osoby, które w ogóle nie pracowały i nie wypracowały sobie prawa do emerytury i takie stanowisko prezentują sądy administracyjne, z których wynika także możliwość wyboru przez stronę jednego

z tych świadczeń. Odwołująca pobiera emeryturę w bardzo niskiej wysokości tj. [...] zł i nie może sobie dorobić, gdyż musi sprawować opiekę nad niepełnosprawnym ojcem.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu

I instancji. Organ II instancji nie podzielił stanowiska Burmistrza C. w zakresie pierwszej z przesłanek stanowiących odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. wskazanego naruszenia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu reprezentowanego przez sądy stanowiska, z którego jednoznacznie wynika, że orzekając w kwestii przyznania Odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego ojca, nie uwzględnia się przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Tym samym, argument organu

I instancji pomijający opisaną wyżej utratę konstytucyjności przepisu, jest wadliwy i nie może uzasadniać odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Bez względu na powyższe Kolegium wskazało również, iż faktycznie w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka, uniemożliwiająca przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia, zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zarówno z treści decyzji pierwszoinstancyjnej jak i z dokumentacji zgromadzonej

w aktach sprawy wynika niespornie, iż M. D. posiada ustalone prawo do emerytury, natomiast norma prawna zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy

o świadczeniach rodzinnych nie budzi wątpliwości. Osoba uprawniona do pobierania świadczenia emerytalnego, a taką jest Skarżąca, nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawca nie pozostawił tu osobie posiadającej ustalone prawo do emerytury możliwości wyboru pomiędzy świadczeniami z FUS i z ustawy o świadczeniach rodzinnych - zob. m.in. wyrok WSA w Gliwicach 6 czerwca 2017 r., sygn. IV SA/G1 13/17 - system Lex.

Kolegium zwróciło uwagę, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne

w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata tak m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r., sygn. IV SA/Wr 105/19. Stanowisko to potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach: wyrok z dnia 10 lipca 2018r., sygn. akt I OSK 134/18, wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1831/15

Kolegium nie podzieliło poglądu pojawiającego się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym co do możliwości zawieszenia prawa do emerytury i możliwości w takiej sytuacji nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca

w powołanym przepisie (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy) wprost określił, iż w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, to świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Wymogu tego nie spełnia także możliwość zawieszenie prawa do emerytury o którym mowa w art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wobec pozostawania takiej osoby w dalszym ciągu z prawem do emerytury niezależnie, czy jest ono zawieszone, czy nie.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że do wyboru pomiędzy emeryturą,

a świadczeniem pielęgnacyjnym nie uprawnia także treść art. 95 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dająca możliwość wyboru jedynie pomiędzy świadczeniami przewidzianymi tą ustawą. Natomiast wstrzymanie wypłaty świadczenia emerytalnego na wniosek osoby uprawnionej nie niweluje faktu, iż osoba ta nabyła (posiada) prawo do emerytury, tak więc decyzja

o wstrzymaniu wypłaty emerytury, jej zawieszeniu, zdaniem Kolegium nie niweluje faktu, że osoba ta nabyła (posiada) prawo do jej wypłaty - por. wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 547/17, system Lex.

W skardze do Sądu M. D. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2023 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczeń pielęgnacyjnych osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną osoby wymagającej opieki co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Nie można zatem - powołując się na ww. przepis - odmówić ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Ponadto skarżąca wskazała, że posiada ustalone prawo do emerytury, co również nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ jest gotowa dokonać wyboru między tymi świadczeniami. W przypadku pozytywnego załatwienia jej sprawy skarżąca zadeklarowała, że natychmiast dokona zawieszenia prawa do emerytury.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.

z 2021r., poz. 2095 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko

w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.

z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym od [...] marca 2023 r. na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności

w A. K. z dnia [...] marca 2023r. była okoliczność pobierania przez skarżącą emerytury. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Zastosowana wobec skarżącej regulacja prawna stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego (TK). Trybunał wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, orzekł, iż art. 17. ust. 5. pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. od 8 lipca 2019 r.

W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego było jak wskazano ustalenie, iż strona posiada prawo do emerytury. Skutki zatem ww. wyroku TK nie odnoszą się przynajmniej wprost do sytuacji skarżącej wnioskodawczyni.

Niemniej Sąd, mając na uwadze ocenę Trybunału, co do regulacji z art. 17 ust.

5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wyrażoną w powyższym orzeczeniu, w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, że prawo do emerytury nie może automatycznie (a limine) przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wyrażonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dla oceny prawidłowości działania organu kluczowe jest jednak to, że skarżącej w toku postępowania, zarówno przez organem I, jak i II instancji, nie zapewniono możliwości realnego wyboru pomiędzy przysługującymi jej świadczeniami, a przede wszystkim nie skierowano do niej na żadnym etapie wezwania z pouczeniem, że w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy uzyskać decyzję o zawieszeniu emerytury.

Brak możliwości dokonania przez skarżącą realnego wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego, skutkuje nierównym w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP traktowaniem tej grupy osób - opiekunów oraz osób, którym ustawodawca pozostawił możliwość dokonywania wyboru pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwością niepodejmowania zatrudnienia lub też dokonania aktu rezygnacji z zatrudnienia oraz osób uprawnionych do więcej niż dwóch świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., także uprawnionych do podejmowania wyboru w przypadku zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń. Innymi słowy, osoby pobierające świadczenie emerytalne i to niekiedy w znacznie niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), ze względu na art. 32 Konstytucji RP, również powinny posiadać możliwość wyboru korzyści socjalnych pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2020 r., o sygn. I OSK 650/20, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu, nie można doszukać się żadnych racjonalnych powodów, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od możliwości przeprowadzania przez opiekunów, którzy pobierają emeryturę, wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami,

w sytuacji, gdy takiego wyboru mogą dokonywać w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r. osoby znajdujące się w podobnej sytuacji życiowej. Na takich opiekunach również spoczywa prawny i moralny obowiązek sprawowania stałej opieki na bliskimi członkami ich rodzin, zaś władze publiczne mocą art. 69 Konstytucji RP są zobowiązane do niesienia pomocy w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnoprawnych. Dlatego organy administracji powinny wspierać opiekunów w ich staraniach opiekuńczych, umożliwiając na podstawie obowiązujących rozwiązań proceduralnych i materialnych, rozważenie rezygnacji

z wypłaty emerytury, na rzecz uzyskania korzystniejszego finansowo świadczenia pielęgnacyjnego.

Skład orzekający WSA w pełni akceptuje i uznaje za własne stanowisko WSA

w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z dnia 23 stycznia 2020 r., o sygn. IV SA/Po 824/19, z dnia 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, WSA

w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., o sygn. II SA/Rz 1265/19 oraz wyrażone

w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20, i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na tezie, iż emerytura jest prawem niezbywalnym, ale z powodów wywiedzionych wyżej trzeba przyjąć, że zawieszenie tego prawa na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 291; zwana dalej u.e.r.f.u.s.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.

a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury. Taki pogląd znajduje również zastosowanie

w niniejszej sprawie. W świetle art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., prawo do emerytury, renty

z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty.

Na podstawie tych unormowań należy uznać, iż opiekun posiadając uprzednio prawo do emerytury, ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r., czy również innych podobnych

w swej istocie regulacjach prawnych.

Dlatego organ realizując treść art. 79a k.p.a. winien przed wydaniem decyzji

w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zależnym od strony w rozumieniu wspomnianego wyżej art. 79a k.p.a., jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń. Art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., stanowi wyraźnie

o możliwości zawieszenia prawa do emerytury na wniosek uprawnionego, bez konieczności jego szczegółowego uzasadniania. Zawieszenie prawa na wniosek zainteresowanego jest instrumentem oddanym świadczeniobiorcy po to, by mógł go wykorzystać w celu podwyższenia swego świadczenia w przyszłości lub do osiągnięcia innych celów pozaubezpieczeniowych (zob. Jędrasik-Jankowska Inetta. Art. 103. W: Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, (w:) Prawo do emerytury z ubezpieczenia i zabezpieczenia społecznego. Komentarz do ustaw z orzecznictwem, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019.). Według Sądu, takim celem może być także potrzeba zniesienia negatywnej przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawcy konstruującemu negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci prawa do emerytury, chodziło

o wykluczenie sytuacji pobierania przez opiekuna w tym samym czasie dwóch świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego o tym samym przeznaczeniu, czyli mających dostarczać uprawnionemu środków utrzymania. Decyzja o zawieszeniu prawa do emerytury, która będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty związanych z tym środków, skutecznie eliminuje zagrożenie kumulowania świadczeń i tym samym nadużywania prawa do zabezpieczenia społecznego.

Zawieszenie prawa do emerytury należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa. Należy przyjąć, że zawieszenie prawa do emerytury (i oczywiście wstrzymanie jego wypłaty) powoduje odpadnięcie negatywnej przesłanki z art. 17 ust.

5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.

a u.ś.r. dotyczy kolizji pomiędzy nie tyle samym materialnym prawem do emerytury (jako takim), a świadczeniem pielęgnacyjnym, ale przede wszystkim z realizacją tego pierwszego w postaci wypłaty emerytury (por. słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku

z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 556/20).

Z tych przyczyn, orzekające w sprawie organy winny były w toku postępowania administracyjnego skutecznie poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku

o zawieszenie prawa do emerytury i przedstawienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o wstrzymaniu jej wypłaty oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Tego niezbędnego do zachowania zasady równości działania organy nie przeprowadziły, choć obowiązek informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach prawnych wynika z art. 9 oraz

z art. 79a § 1 k.p.a. Organy wbrew treści tych przepisów nie poinformowały skarżącej

w toku postępowania o prawie do zawieszenia prawa do emerytury, skutkującego wstrzymaniem jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, czyli przesłanek zależnych od strony, które umożliwiałyby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Eliminację negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należało umożliwić stronie już na etapie kontrolowanego postępowania, tak aby uczynić zasadność zasadzie z art. 9 k.p.a. i art. 79a k.p.a.

Pominięcie przez orzekające w sprawie organy przepisów umożliwiających dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą mogło mieć istotny wpływ na ustalony wynik sprawy. Naruszenie art. 9, art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 103 ust.

3 u.e.r.f.u.s., nie pozwalało na obecnym etapie na zastosowanie wobec skarżącej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i odmowę uwzględnienia jej wniosku, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 134 § 1, art. 135

i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Należy również wyjaśnić stronie, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do wypłaty różnicy pomiędzy wysokością emerytury, a świadczeniem pielęgnacyjnym. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko co do tego, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej - tj. w wysokości stanowiącej różnicę między ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością świadczenia emerytalnego netto - naruszałoby treść art. 17 ust. 3 u.ś.r. Przepis ten wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu

o jakiekolwiek przesłanki. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w formie wyrównawczej skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Powodowałaby bowiem istotne trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanego świadczenia emerytalnego, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury/renty i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony, aby nie narażać jej na ewentualnie zbędne zawieszenie prawa do emerytury, należało będzie w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 u.ś.r.

Po stwierdzeniu, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy wezwać ją do przedstawienia decyzji ZUS

o zawieszeniu prawa do emerytury. Przedwczesne wezwanie do nadesłania decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, może bowiem grozić stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi.