Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 467/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. S., dalej skarżąca, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87, poz. 395 ze. zm.) – dalej ustawa o świadczeniu pieniężnym.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał że represją w rozumieniu art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym jest: 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939 -1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych, 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września

1939 r. lub z tego terytorium na terytorium: a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945; b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Organ podał, że skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia z tytułu represji jakich doznała na terenie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1950 -1957.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdził, że skarżąca doznała prześladowań nieobjętych przepisami ustawy o świadczeniu pieniężnym. Wskazał, że wywiezienie skarżącej na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w kwietniu 1950 r. nie stanowi podstawy do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa we wskazanej ustawie. Dodał, że nie neguje ciężkiej sytuacji skarżącej, lecz w ustawie o świadczeniu pieniężnym nie przewidziano przyznania uprawnienia do świadczenia za wskazane przez skarżącą represje.

Wyjaśnił, że okoliczność, że F. S. przyznano uprawnienia do przedmiotowego świadczenia z tytułu pobytu na deportacji w 1944 r., na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ cała jej rodzina doznała represji ze strony byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i NKWD ze względów narodowościowych i religijnych. Podała, że 13 czerwca 1948 r. przystąpiła do Pierwszej Komunii Świętej w kościele w miejscowości Złoczów i tego dnia do kościoła przyszło NKWD i zmusiło księdza do wydania listy dzieci pierwszokomunijnych. Podniosła, że została wywieziona wraz z ojcem S. W. do miejscowości Uksora, a jej matkę wraz z siostrami wywieziono do wsi Majdan i tam urodził się jej brat M. W.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, by naruszały one prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

Skarżąca w uzasadnieniu wniosku z dnia 10 kwietnia 2012 r. o przyznanie świadczenia wskazała, że w kwietniu 1950 r. została wywieziona do pracy przymusowej z miejscowości Kondratów do miejscowości Uksora (terytorium ZSRR), gdzie przebywała do marca 1953 r. Następnie od kwietnia 1953 r. do 1957 r. pracowała na cegielni. Skarżąca podaje, że została wywieziona wraz z ojcem S. W. do miejscowości Uksora, a jej matkę wraz z siostrą wywieziono do wsi Majdan i tam urodził się jej brat M. W.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Represją, w rozumieniu art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym, jest:

1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,

2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium:

a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,

b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Z treści powyższych przepisów wynika, w sposób niebudzący wątpliwości, że świadczenie pieniężne przysługuje wyłącznie osobie, która podlegała represji w rozumieniu art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Użyte w art. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o świadczeniu pieniężnym pojęcie "deportacji" obejmuje okres od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. To oznacza, że data 31 grudnia 1948 r. jest ostateczną datą, do której pobyt osób wywiezionych do prac przymusowych na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach może być uznany za deportację (w konsekwencji i za represję), w myśl art. 2 pkt 2 lit. b) ustawy o świadczeniu pieniężnym.

Zatem, wywiezienie skarżącej na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich po 31 grudnia 1948 r. (dokładnie jak podała skarżąca we wniosku w kwietniu 1950 r.) nie stanowi pobytu na deportacji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym. Na powyższą datę wywiezienia wskazuje również okoliczność podawana przez skarżącą, że jej brat M. W. (syn S. W. i A. S. – nazwisko rodowe) urodził się już po wywiezieniu. Jak wynika z odpisu skróconego aktu urodzenia wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w G. brat skarżącej urodził się [...] sierpnia 1951 r. w Majdanie, informacje te są znane Sądowi z urzędu (wskazany dokument został złożony w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 454/12).

Wobec powyższego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie uznał, że skarżąca nie może zostać uznana za osobę represjonowaną w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, bowiem wywiezienie skarżącej na terytorium ZSRR w kwietniu 1950 r. nie stanowi podstawy do przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w powołanej ustawie.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.