Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 235/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i ust 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

27 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (powoływana dalej jako: "skarżąca", "spółka") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "Dyrektor OR ARiMR", "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji") z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływanego dalej jako: "Kierownik BP ARiMR", "organ pierwszej instnacji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] odmawiającą skarżącej spółce przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 19 maja 2014 r. G. sp. z o.o. w organizacji złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, w którym zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 61,58 ha.

W dniach [...] czerwca 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. spółka ta złożyła zmiany do ww. wniosku dotyczące zwiększenia powierzchni deklarowanej z 61,58 ha na 79,24 ha oraz zmiany statusu spółki z G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji na G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Po przeprowadzonej w dniach od [...] grudnia 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. kontroli na miejscu, Kierownik BP ARiMR wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień dotyczących ustalenia rzeczywistego posiadacza gruntów zadeklarowanych w wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

W odpowiedzi na ww. wezwanie spółka przedłożyła: faktury VAT dotyczące sprzedaży i zakupów za rok 2014; umowę z dnia [...] lipca 2014 r. na usługi księgowe zawartą pomiędzy G. sp. z o. o. (zleceniodawca) a Firmą F. (zleceniobiorca); zaświadczenie z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przyznania środków finansowych z [...]; umowę z dnia [...] maja 2014 r. poddzierżawy gruntów zawartą pomiędzy J.F. (poddzierżawiający) a G. sp. z o. o. (poddzierżawca) – dotyczącą działek ew. nr [...]; umowę z dnia [...] maja 2014 r. dzierżawy gruntów rolnych pomiędzy: J.F. (wydzierżawiający) a G. Sp. z o.o. (dzierżawca) - dotyczy działki ew. nr [...]; umowę z dnia [...] maja 2014 r. dzierżawy gruntów rolnych pomiędzy S.S. (wydzierżawiający) a G. sp. z o. o. (dzierżawca) - dotyczy działek ew. nr [...]; umowę z dnia [...] maja 2014r. poddzierżawy gruntów pomiędzy J.F. (poddzierżawiający) a G. sp. z o. o. (poddzierżawca) - dotyczy działek ew. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Kierownik BP ARiMR włączył do akt: akt notarialny [...] - umowa spółki Firma F. sp. z o. o.; akt notarialny [...] - umowa spółki Firma F. sp. z o. o.; akt notarialny [...] - umowa spółki W. (obecnie P.) sp. z o. o .; akt notarialny [...] - umowa spółki M. sp. z o. o.; akt notarialny [...] - umowa spółki W. sp. z o. o.; wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień wystosowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do Firma F. sp. z o. o.; pismo w sprawie odpowiedzi na ww. wezwanie z następującymi załącznikami; decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów w wsparcia bezpośredniego za rok 2013 - Firma F. sp. z o. o.; decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 - Firma F. sp. z o. o.; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 615/15 w sprawie ze skargi Firma F. sp. z o. o.; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 618/15, w sprawie ze skargi Firma F. sp. z o. o.; wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego danych dot. spółki Firma F.; Wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego danych dot. spółki Firma F.; Wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego danych dot. spółki M.; Wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego danych dot. spółki P. (wcześniej W.); Wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego danych dot. spółki W.; Wydruk z Głównego Urzędu Statystycznego danych dot. Firmy F.; Wydruk z Głównego Urzędu Statystycznego danych dot. Firmy F.

Mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał wniosek skarżącej kontroli administracyjnej.

W wyniku tej kontroli stwierdził, że brak jest przesłanek by uznać, iż skarżąca jest jednostką samodzielnie prowadzącą działalność rolniczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Uznał, że skarżąca nie jest spółką prowadzącą działalność samodzielnie, ale została utworzona wyłącznie w celu sztucznego podziału jednego gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu J.F., który w rzeczywistości sam decydował o pracach wykonywanych w spółce i sam ponosił koszty związane z funkcjonowaniem spółki. Grunty rolne zgłaszane przez spółkę G. są zarządzane przez tą samą osobę – J.F., a grunty zgłaszane do płatności przez J.F. oraz spółki, w których J.F. jest wspólnikiem, nie stanowią samodzielnych, odrębnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie.

Zdaniem Kierownika BP ARiMR to J.F. był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez podmioty zarejestrowane w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. Skarżąca nie jest odrębnym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym, nie posiada własnego sprzętu oraz nie ponosiła kosztów związanych z deklarowanymi gruntami. Przyjął, iż skarżąca jest jednym z podmiotów zgłaszających do płatności działki rolne, będące częścią jednostek produkcyjnych zarządzanych przez J.F., a została zarejestrowana i wnioskuje o płatności na rok 2014 z dwóch powodów tj. aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz by uzyskać płatności do działek, do których (w odrębnych programach pomocowych) na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia powierzchni.

Wobec poczynionych ustaleń Kierownik BP ARiMR uznał, iż w niniejszej sprawie zastosować należy art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz., Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1306/2013 - w myśl którego bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

W konsekwencji decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Kierownik BP ARiMR odmówił skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

W jej uzasadnieniu wskazał, że przyznanie skarżącej wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 2988/95 - w myśl którego działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił wniosek organu pierwszej instancji, że skarżąca nie jest samodzielnym podmiotem a utworzona została w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby fizyczne kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego. Na potwierdzenie tezy dotyczącej faktu sztucznego podziału potencjału gruntów rolnych znajdujących się pod kontrolą J.F. i A.F., jak również faktu, iż G. sp. z o. o. (oraz inne spółki) nie jest wyodrębnionym, samodzielnym producentem rolnym Dyrektor OR ARiMR przedstawił mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni do jakiej na mocy przepisów prawa przysługują płatności.

Wskazał m.in., że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca została zawiązana w dniu [...] maja 2014 r. przez J.F., który - co ustalono na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwanym dalej KRS) - jest jednym z dwóch wspólników (9 udziałów po 500 zł każdy). Drugim wspólnikiem (1 udział po 500 zł) jest A.F. (małżonka J.F.). Prezesem zarządu G. sp. z o. o. jest A.F., a do dnia [...] maja 2018 r. prezesem zarządu tej spółki był Z.N.

Organ odwoławczy zaznaczył, że kluczowe znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy ma fakt, iż - jak wynika z danych zawartych w systemie, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP - oprócz skarżącej o płatności na rok 2014 wystąpił szereg innych podmiotów prawa handlowego związanych bezpośrednio z w/w osobami fizycznymi tj. J.F. i A.F. Wśród podmiotów tych wymienił: Firmę F. sp. z o. o. oraz Firmę F. sp. z o. o. (oba podmioty utworzone w dniu [...].04.2013 r.), jak również: W. sp. z o. o., M. sp. z o. o., W. sp. z o. o. (aktualnie P. sp. z o. o.). Zaznaczył, że oprócz wskazanych wyżej spółek kapitałowych o płatności na rok 2014 - jako osoba fizyczna - wystąpił również J.F.

Na stronie 14 decyzji organ odwoławczy, w formie tabeli, przedstawił nazwy powiązanych ze skarżącą spółek, ich składy osobowe i zgłoszone przez nie do płatności w 2014 r. powierzchnie. W wyniku analizy ww. danych stwierdził, że osoby fizyczne tj. J.F. oraz A.F. występują jako: wspólnik, prezes zarządu lub prokurent etc. w 6 spółkach kapitałowych, które wystąpiły o przyznanie płatności na rok 2014. Oprócz powyższego J.F. wystąpił o płatności jako osoba fizyczna. Jak wskazuje suma zgłoszonych obszarów w roku 2014 w/w 6 spółek, w tym strona niniejszego postępowania G. sp. z o. o., jak również osoba fizyczna tj. J.F., wystąpili o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do łącznej powierzchni 648,21 ha.

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że zawiązane przez J.F. w roku 2013 podmioty: Firma F. sp. z o. o. oraz Firma F. sp. z o. o. zostały uznane za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w postępowaniach prowadzonych nie tylko przed organami ARiMR (za rok 2013), ale też przed sądami administracyjnymi (vide: wyroki z dnia 30.01.2018 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt II GSK 952/16 oraz sygn. akt II GSK 927/16).

W ocenie organu odwoławczego cel wykreowania w maju 2014 r. podmiotu G. sp. z o. o. (oraz innych opisywanych w niniejszej decyzji) jest tożsamy z celami utworzenia Firmy F. sp. z o. o. oraz Firmy F. sp. z o. o. Tym samym organ odwoławczy uznał, iż działania J.F., to kontynuacja zabiegów ukierunkowanych na wykreowanie szeregu pozornie działających podmiotów prawa handlowego i rozdrobnienie posiadanego potencjału gruntów rolnych, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości możliwych do uzyskania płatności.

Wskazywany wyżej areał tj. 648,21 ha gruntów rolnych został zgłoszony do płatności na rok 2014 przez poszczególne osoby prawne i oraz J.F. w ramach następujących rodzajów pomocy finansowej: M. sp. z o. o. - jednolita płatność obszarowa (zwana dalej płatnością JPO); W. sp. z o. o. - JPO; G. sp. z o. o. - JPO; P. (W.) sp. z. o. o. - JPO; J.F. - JPO; Firma F. sp. z o. o. - JPO; Firma F.; sp. z o. o. - JPO.

Zauważył, że w w/w spółkach jedynie J.F. oraz A.F. mają realny i istotny wpływ na ich działalność. Nikt inny nie zasiada w zarządzie w/w spółek (a jeśli ktoś zasiadał, to była to wyłącznie jedna i ta sama osoba tj. Z.N.), jak również nikt inny nie posiada w nich bezpośrednio lub pośrednio istotnej części udziałów. Z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika ponadto, że w/w spółki pozostają w ścisłej zależności z osobami J.F. oraz A.F. W ocenie organu odwoławczego J.F. dokonał multiplikacji podmiotów, w celu obejścia limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.

W ocenie organu odwoławczego analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wyszczególnionym powyżej podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. W przypadku analizowanych spółek kapitałowych, w tym G. sp. z o. o., stwierdzono brak podstawowych atrybutów odrębności pod względem technicznym, jak również kierowniczym. Dyrektor OR ARiMR zauważył, iż w zarządach wszystkich w/w spółek kapitałowych zasiadają te same osoby tj. tylko i wyłącznie J.F. lub A.F. Nie stwierdzono ponadto posiadania udziałów w ww. spółkach przez inne podmioty, które posiadają realny wpływ na sposób działalności ww. spółek kapitałowych. Zaznaczył, że z akt sprawy wynika ponadto, iż ww. spółki kapitałowe zarządzane są w niemal identyczny sposób. Mają tych samych kontrahentów, z którymi zawierane są operacje kupna środków produkcji i sprzedaży płodów rolnych, tych samych doradców rolnych oraz księgowość i rachunkowość zlecaną do tego samego miejsca tj. Firmy F. (działalność gospodarcza wykonywana przez A.F.). Poza spółką W. (obecnie P.) wszystkie utworzone w dniu [...] maja 2014 r. spółki nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów przechowalniczych, środków transportu, nie zatrudniają pracowników, a wszystkie zabiegi i usługi są zlecane do tych samych podmiotów (powiązanych bezpośrednio z J.F.). Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora OR ARiMR, wymienione wyżej podmioty należy traktować jako jeden organizm gospodarczy tj. jako jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez J.F.

Analizując okoliczności związane z wystąpieniem przez G. sp. z o. o. o przyznanie płatności na rok 2014 organ odwoławczy wskazał, iż jedyny udziałowiec tej spółki J.F. - jak wynika z systemu, o którym mowa w art. 9a Ustawy EP - w roku 2009 zgłosił do płatności łącznie 19,79 ha gruntów rolnych. W latach kolejnych J.F. (jako osoba fizyczna), zgłaszał do płatności odpowiednio: rok 2010 - 171,20 ha, rok 2011 - 169,97 ha, rok 2012- 386,99 ha. W roku 2013 nastąpił znaczny spadek areału zgłaszanego do płatności przez J.F., który zadeklarował jako osoba fizyczna 166,19 ha, a okoliczność ta wiąże się ściśle z faktem zawiązania w dniu 17 kwietnia 2013 r. przez wspólników będących małżeństwem: J.F. i A.F. dwóch spółek tj. Firma F. sp. z o. o. oraz Firma F. sp. z o. o. Obie przedmiotowe spółki wystąpiły o przyznanie płatności na rok 2013, a deklarowały grunty wydzierżawione od J.F. W roku 2014 nastąpiło dalsze rozdrobnienie areału grantów rolnych będących w faktycznym posiadaniu i użytkowaniu przez J.F., który jako jedyny wspólnik w dniu [...] maja 2014 r. zawiązał kolejne spółki kapitałowe w tym skarżącą.

Organ odwoławczy nadmienił, że we wniosku skarżącej o przyznanie płatności na 2014 r. jest 14 działek ewidencyjnych zlokalizowanych w następujących obrębach ewidencyjnych: nr: [...], działki nr: [...], działka nr [...],[...].

W latach 2011 - 2013 o płatności do działek ewidencyjnych nr: [...] wystąpił J.F. (jako osoba fizyczna). Następnie, w roku 2014 działki te zostały "przydzielone" na rzecz G. sp. z o. o. Z kolei do działki nr [...] w roku 2012 o płatności występował J.F., w roku 2013 przedmiotowa działka była zgłaszana do płatności przez Firmę F. sp. z o. o., a w roku 2014 działka ta zgłoszona została przez G. sp. z o. o. W zakresie działki nr [...] organ odwoławczy zauważył, iż w roku 2011 zgłaszała ją do płatności A.F., w latach 2012 2013 działka ta była przedmiotem deklaracji ze strony M.F, a w roku 2014 została zgłoszona przez G. sp. z o. o. Podkreślił, iż właścicielem zdecydowanej większości w/w działek jest J.F., który wydzierżawił grunty spółce, której jest wspólnikiem, a jego małżonka prezesem zarządu. Dodatkowo w zakresie deklaracji na rok 2014 przez spółkę G. grunty rolne zlokalizowane na działkach nr: [...], J.F., jako osoba władająca gruntem poddzierżawił spółce G. sp. z o. o. będąc dzierżawcą tychże gruntów na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawartej ze S.S. - innymi słowy, J.F. jako osoba władająca działkami poddzierżawił działkę spółce, w której jest jedynym wspólnikiem. Tożsama sytuacja odnosi się do działek nr: [...], które J.F. jako osoba władająca gruntem poddzierżawił spółce G. sp. z o. o. będąc dzierżawcą tychże gruntów. Natomiast działki nr: [...] zostały przez spółkę G. sp. z o. o. wydzierżawione od Firmy F. sp. z o. o., co wynika z pisma spółki z dnia [...] lutego 2017 r. (w aktach sprawy). W ocenie organu odwoławczego, analiza wskazywanych wyżej umów prowadzi do konkluzji, iż osoba fizyczna, czyli J.F., podpisywał "sam ze sobą" umowy dzierżawy bądź poddzierżawy, przekazując tym samym swobodnie i w zależności od potrzeb grunty pomiędzy sobą, a spółką, w której jest jedynym udziałowcem (a jego małżonka pełni w niej funkcję prezesa zarządu) lub też pomiędzy dwoma spółkami (działki nr: [...]). W ocenie organu odwoławczego charakter wskazanych wyżej przeniesień posiadania gruntów - o ile dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy handlowych - to jednak utwierdza w przekonaniu o pozorności działań wymienionych wyżej osób oraz ich nastawieniu mającym zasadniczy cel, a mianowicie uzyskanie dopłat przez spółki, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełni ta sama jedna osoba tj. J.F. Z powyższego można bezspornie wywieść, iż działki, do których o płatności za rok 2014 wystąpiła G. sp. z o. o., zostały swobodnie przekazywane pomiędzy podmiotami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełni małżeństwo J. i A.F.

Dalej organ odwoławczy podkreślił, że analiza okoliczności w jakich zostały zawiązane spółki G., M., W. (obecnie P.), W. (jak też spółki Firma F. sp. z o. o. oraz Firma F. sp. z o. o.) prowadzi do konkluzji, iż większość z nich w ramach rzeczowych aktywów trwałych posiada jedynie grunty. Z bilansu spółki M. (oraz bilansów innych spółek) wynika, że poza gruntami (za wyjątkiem spółki P. oraz Firmy F. sp. z o. o.) nie posiada jakiejkolwiek infrastruktury służącej do prowadzenia działalności rolniczej (budynki inwentarskie, magazyny przechowalnicze, maszyny i urządzenia, środki transportu etc.). Zauważył ponadto, iż część w/w spółek (M., W., G., W.) została utworzone w tym samym dniu tj. [...] maja 2014 r., czyli tuż przed terminem (15 maja 2014 r.) rozpoczęcia składania wniosków o przyznanie płatności na rok 2014. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż w/w spółki zarządzane są w identyczny sposób (o czym również mowa poniżej) organ odwoławczy stwierdził, iż zostały one utworzone w celu przypisania im gruntów rolnych rozdzielonych wedle uznania przez J.F. (właściciel bądź dzierżawca gruntów) celem otrzymywania wyższych dopłat obszarowych, poprzez ominięcie przepisów ustanawiających limity kwotowe i powierzchniowe obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa. Brak posiadania niezbędnej infrastruktury do prowadzenia działalności rolniczej, wymusił konieczność korzystania przez te podmioty z usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż skarżąca oraz inne spółki zawiązane w dniu [...] maja 2014 r. zawarły - dokładnie w tym samym czasie - jednobrzmiące umowy o współpracy oraz umowy na świadczenie usług rolniczych i księgowych z podmiotami powiązanymi bezpośrednio z małżeństwem F.

Organ odwoławczy zauważył, iż w/w umowy, w imieniu spółek, podpisane zostały przez ich ówczesnego prezesa zarządu Z.N. Jednak osoba ta do pewnego momentu była dyrektorem finansowym w Firmie F., a w spółkach Firma F. sp. z o. o. oraz Firma F. sp. z o. o. działał na podstawie pełnomocnictw. Tym samym w ocenie Dyrektora OR ARiMR Z.N. do czasu rezygnacji z pracy w spółkach J.F. był od niego osobą całkowicie zależną. Nie sposób zatem w ogóle mówić o niezależności w zarządzaniu spółką przez prezesa jej zarządu, który jest całkowicie uzależniony od woli swojego pracodawcy i jedynego wspólnika spółki wnioskującej o płatności. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie, że podział areału gruntu rolnego pozostającego w dyspozycji J.F. miał pozorny - a tym samym sztuczny - charakter.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca "kupowała" usługi od Firm: F. oraz F. Usługi te, jak wynika z w/w umów, to: orka, siew, nawożenie, oprysk, kombajnowanie. Wykonywane miały być na obszarze 100 - 120 ha. Trudno taki zapis przyjąć za wiarygodny skoro spółka G. - co wynika z wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 - miała gospodarować na gruntach rolnych o powierzchni mniejszej tj. 79,24 ha. Istotny jest również zapis w każdej umowie związany z tym, iż płatności należne wykonawcy usług rolniczych (Firma F. lub Firma F.) dokonane zostaną po ewentualnym otrzymaniu przez spółkę (w tym przypadku W. sp. z o. o.) dopłat z ARiMR za rok 2014.

Na podstawie analizy faktur obejmujących transakcje, których uczestnikiem w roku 2014 była spółka G. sp. z o. o. organ odwoławczy stwierdził, iż przeważająca większość przepływów pieniężnych realizowanych przez w/w spółkę lub z jej udziałem wykonywana była przy współudziale - pośrednim lub bezpośrednim – J.F. lub A.F. Wszelkie usługi rolnicze na działkach deklarowanych do płatności przez G. sp. z o. o. wykonywane były wyłącznie przez Firmę F. lub Firmę F. Z kolei wszelka sprzedaż, której stroną była spółka ukierunkowana była tylko i wyłącznie na podmioty związane z małżeństwem F. W omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku usług, brak jest jakichkolwiek innych kontrahentów niż J.F. czy A.F. (lub podmioty z nimi powiązane), z którymi współpracowałby podmiot G. sp. z o. o. Analiza opisanej wyżej dokumentacji prowadzi do konkluzji, iż G. sp. z o. o., czyli podmiot, w którym wspólnikami jest małżeństwo F. realizował transakcje w zakresie usług rolniczych i handlu płodami rolnymi - który jest sednem produkcji rolniczej - tylko i wyłącznie z firmami będącymi pod wyłączną kontrolą małżeństwa F. Także w zakresie zakupów środków produkcji czy środków ochrony roślin etc. skarżąca w sposób ścisły współpracowała z podmiotami powiązanymi z małżeństwem F.

Organ odwoławczy dodał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż G. sp. z o. o. nie zatrudnia pracowników oraz w roku 2014 (oraz okresie późniejszym) nie odprowadzała składek na ubezpieczenie społeczne czy innych świadczeń. Ponadto wskazał, na jeden adres siedzib spółek, jak i adres do korespondencji oraz jako adres osoby fizycznej, które zgłosiły do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Spółki zawiązane w dniu [...] maja 2014 r. przez J.F. w ewidencji producentów ARiMR wskazywały w roku 2014 miejsce swojej siedziby pod zasadniczym adresem: [...]. Jest to adres w pełni powielający się z utworzonymi przez J.F. w roku 2013 i uznanymi za sztuczne podmiotami: Firma F. sp. z o. o. oraz Firma F. sp. z o. o.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy oraz spraw wskazywanych w niniejszej decyzji osób fizycznych i prawnych - innych od G. sp. z o. o. - mamy do czynienia z jednym organizmem gospodarczym, w ramach którego grunty rolne zostały sztucznie "rozpisane" na zmultiplikowane podmioty. Natomiast infrastruktura techniczna oraz kadra pracownicza pozostała przy osobie J.F., bądź - pośrednio - jego małżonki. Kierownictwo tego organizmu tworzą w ocenie organu odwoławczego właśnie J. oraz A.F., którzy są jednocześnie osobami decyzyjnymi (w różnym zakresie) we wszystkich opisanych w niniejszej decyzji podmiotach zgłaszających grunty do płatności na rok 2014. Wszystkie spółki mają to samo kierownictwo, tę samą siedzibę, nie posiadają własnej infrastruktury (z wyjątkiem P. sp. z o. o.) i kadry pracowniczej, zawarły stosowne identyczne umowy na wykonywanie działań agrotechnicznych z: Firmą F. oraz Firmą F., kierowanymi również przez w/w osoby fizyczne. Sedno opisanych wyżej okoliczności zostało wprost potwierdzone przez J.F. podczas zeznań złożonych w dniu [...] czerwca 2013 r. (vide: protokół przesłuchania strony nr [...] - w aktach sprawy) gdzie wskazał m.in. iż "podzielił grunty na spółki tak było rozsądnie i dzieląc na 3 będzie miał wyższe płatności", jak również dodał, iż "połowa rolników tak robi by uzyskać wyższe płatności i to nie jest szkoda gdyż co nie jest zabronione jest dozwolone".

W ocenie organu odwoławczego zamiarem J.F., pod kontrolą którego znajdował się w roku 2014 areał 648,21 ha gruntów uprawowych, kadra pracownicza oraz infrastruktura techniczna (maszyny i urządzenia rolnicze budynki inwentarskie), było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

W tym kontekście organ odwoławczy podkreślił, iż w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (2014) na podstawie art. 1 ust. 1 Rozporządzeniem Rady (WE) z dnia 17 listopada 2014 r. nr 1227/2014 w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 879/2014, do celów stosowania współczynnika korygującego, o którym mowa w art. 25 i 26 rozporządzenia (WE) nr 1306/2013, i zgodnie z art. 8 ust. 1rozporządzenia (UE) ńr 1307/2013, kwoty płatności - w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 - które mają być przyznane rolnikowi w wysokości przekraczającej 12 000 euro na wniosek o przyznanie pomocy złożony w odniesieniu do roku kalendarzowego 2014, ulegają zmniejszeniu o 1,302214%. Uwzględnienie wskazanego współczynnika korygującego współczynnika korygującego wynika z dyscypliny finansowej, o której mowa w art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który stanowi, że kwoty przeznaczone na finansowanie wydatków związanych z rynkiem i płatności bezpośrednich w ramach wspólnej polityki rolnej muszą mieścić się w rocznych pułapach określonych w decyzji 2002/929/WE przedstawicieli rządów państw członkowskich. W przypadku, gdy prognozy dotyczące finansowania wyżej wymienionych środków przewidzianych na dany rok budżetowy wskazują, że przekroczony zostanie pułap roczny należy określić współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Mając na względzie powyższe regulacje prawne krajowy ustawodawca wskazał § 13 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r. poz. 302 ze zm.), iż w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Innymi słowy do płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu UE (płatność JPO) zastosowanie ma współczynnik korygujący redukujący przyznane płatności 1,302214%.

W świetle powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że składając jeden wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - przy konieczności stosowania współczynnika korygującego – J.F. otrzymałby płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w dużo mniejszej wysokości (z uwagi na ograniczenia wynikające z § 13 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r. poz. 302 ze zm.) niż kiedy po sztucznym podziale areału gruntów rolnych zgłaszanych do przyznania płatności wnioski o przyznanie płatności na rok 2014 złożyło kilka odrębnych podmiotów, z którymi J.F. bezpośrednio lub pośrednio - jest powiązany.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR jedynym celem multiplikacji podmiotów przez J.F. było uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich. Koniecznym jest podkreślenie, iż - mimo, że przedmiotowa sprawa dotyczy roku 2014 – J.F. multiplikację podmiotów rozpoczął już w roku 2013 kiedy to "powołał do życia" spółki Firma F. sp. z o .o. oraz Firma F. sp. z o. o., co miało mu umożliwić uzyskanie dodatkowych korzyści z tytułu płatności bezpośrednich, poprzez regulacji 11 Rozporządzenia nr 73/2009, który stanowi, iż kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 tys. euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,45365800%. Ponadto J.F. chciał ominąć regulację określoną w § 17a ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 326 ze zm.), który stanowi, iż w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5 tys. euro (...), płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5000 euro (...).

Dyrektor OR ARiMR nadmienił także, że organy ARiMR uznały wówczas, iż J.F. multiplikując wskazane wyżej spółki kreował sztuczne warunki w celu uzyskania płatności, a zostało to potwierdzone prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki z dnia 30.01.2018 r.: sygn. akt II GSK 952/16 oraz sygn. akt II GSK 927/16).

W roku 2014 J.F. kontynuował rozpoczęte rok wcześniej działania powołując do życia kolejne spółki tj.: M. sp. z o.o., G. sp. z o.o., W. sp. z o. o. oraz W. sp. z o. o. i jednocześnie aplikował o dopłaty jako osoba fizyczna. Przedmiotowe pozorne rozdrobnienie areału gruntów rolnych będących pod kontrolą J.F. miało umożliwić w zakresie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obejście regulacji 11 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (w roku 2014 kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 1,302214%).

W ocenie organu odwoławczego przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 na rzecz skarżącej stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz w art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013.

Sprzeczność korzyści z celami systemu wsparcia, wynika z konkluzji, że systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów ludności wiejskiej mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego poziomu życia. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia podmiotom, które sztucznie stworzyły warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia. Cel

w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie, został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Organ odwoławczy podkreślił, że nowo powołane przez J.F. podmioty nie zatrudniały pracowników przy produkcji rolnej związanej z gruntami objętymi dopłatami, zlecały bowiem wszystkie prace i księgowość podmiotom powiązanym albo podmiotom zewnętrznym i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Ponadto wskazać należy, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

W odniesieniu do płatności JPO korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania współczynnika korygującego. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia konkurencyjności na danym rynku.

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można mówić o tym by działalność spółki G. w roku 2014 spełniła cele wspólnej polityki rolnej jakimi są: zapewnienie (...) odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy czy optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej. Skarżąca nie zatrudniała bowiem pracowników. Podkreślił, iż zabiegi agrotechniczne na gruntach zgłoszonych do płatności przez skarżącą realizowane są na podstawie stałych umów podpisanych z: Firmą F. oraz Firmą F. Organ odwoławczy zaznaczył, iż tożsame umowy podpisały pozostałe osoby prawne wymienione w niniejszej decyzji jako zmultiplikowane podmioty. Zatem w założeniu wszelkie prace na areale ponad 640 ha gruntów będących w zarządzie J.F. wykonywać mieli pracownicy podmiotów bezpośrednio z nim powiązanych. Co za tym idzie, ani skarżąca ani żaden inny zmultiplikowany podmiot wnioskujący o płatności nie jest w stanie wypełnić celów wspólnej polityki rolnej jakim jest podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz racjonalnym wykorzystaniu siły roboczej. Kwestie te w założeniu miały pozostawać wyłącznie w zamkniętym gronie pracowników Firmy F. oraz Firmy F.

Na powyższą decyzją G. sp. z o.o. wniosła skargę zarzucając jej:

A. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, .art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, ze zm.) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niezasadne przyjęcie stworzenia sztucznych warunków i na tej podstawie odmowę przyznania spółce wszystkich płatności, o które ubiegała się we wniosku, pomimo, że utworzenie skarżącej nie miało na celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia i tym samym nie zostały spełnione wszystkie warunki niezbędne dla stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków;

- art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których odmówiono przyznania spółce płatności, w szczególności poprzez pominięcie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych wskazujących na brak celowości działania skarżącej;

B. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. L 30 z 31.1.2009, str. 16, ze zm.) (dalej jako: "Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009") oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich z dnia 18 grudnia 1995 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 312, str. 1; dalej jako: "Rozporządzenie 2988/95) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przyznania na podstawie powyższych przepisów płatności dla spółki, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że spółka nie stworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia;

- art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku ustalenia przez organy, że beneficjent stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania dodatkowych korzyści w ramach działań wspierających rolników, należy odmówić mu w całości wsparcia finansowego, o które się ubiegał, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że ewentualna odmowa powinna dotyczyć tylko tych dodatkowych korzyści, w odniesieniu do których, zdaniem organu beneficjent stworzył sztuczne warunki do ich otrzymania, w sprzeczności z celami systemu wsparcia, natomiast w pozostałym zakresie pomoc powinna zostać beneficjentowi przyznana.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego skarżąca podkreśliła, że organ drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie wymaganym przepisami prawa. Nie wyjaśnił należycie dlaczego wyłącznym celem spółki miałoby być uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich, a także czemu ich uzyskanie miałoby być sprzeczne z celami systemu wsparcia. W ogóle nie odniósł się przy tym do wyjaśnień, które były składane przez spółkę oraz prezentowanych przez nią argumentów i dowodów, które świadczą o tym, że spółka nie została utworzona po to aby uzyskać wyższe dotację w sprzeczności z celami systemu wsparcia, wobec czego w odniesieniu do spółki w żadnym wypadku nie zachodzi element obiektywny i subiektywny wymagany dla istnienia sztucznych warunków, o którym mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. W ocenie skarżącej organ powinien w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalić czy dany, konkretny podmiot ubiegający się o przyznanie skonkretyzowanej płatności zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu, a nie powoływać się na zeznania, które dotyczą innych podmiotów i czasookresów, i w ten sposób wykazywać, że wyłącznym zamiarem skarżącej było uzyskanie wyższych dotacji w sprzeczności z celami systemu wsparcia.

Nadto organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Pominął wyjaśnienia spółki, która wskazywała, że Firma F. sp. z o.o.. Firma F. sp. z o.o., G. sp. z o.o., M. sp. z o.o., W. sp. z o.o., W. sp. z o.o. obecnie P. sp. z o.o. nie były tworzone w celu pobierania dopłat do gruntów rolnych, lecz po to, aby kupować grunty rolne za pomocą środków własnych i zewnętrznych (bankowych) oraz prowadzić odrębną działalność rolniczą na koszt i rachunek danej spółki. Powstanie nowych podmiotów było wynikiem decyzji o sposobie prowadzenia działalności rolniczej przez J.F. oraz sugestią banku [...]., który nie chciał udzielać dalszych kredytów na zakup ziemi osobiście J.F. i przedstawił jasno swoje stanowisko, że będzie finansował zakup gruntów wyłącznie dla spółek prawa handlowego. Wynikało to w szczególności z faktu, że w takiej sytuacji rozliczenie jest bardziej transparentne niż w przypadku osób fizycznych, bowiem spółki prawa handlowego zobowiązane są do prowadzenia ksiąg rachunkowych (każdy wydatek i wpływ są ewidencjonowane). Zarządzanie mniejszymi spółkami prowadzącymi pełna księgowość jest dużo bardziej przejrzyste dla instytucji finansujących - banków, urzędów skarbowych oraz finalnie dla właściciela.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego spółka wskazała na wyrok TSUE z 12.09.2013 r. w sprawie C

-434/12 oraz orzecznictwo krajowych sądów administracyjnych wywodząc z nich,

że: 1/ to organy administracji powinny udowodnić w sposób niebudzący wątpliwości, że dany podmiot stworzył sztuczne warunki do otrzymania płatności; 2) w celu wykazania sztucznych warunków organy muszą ustalić zaistnienie obiektywnych okoliczności, z których wynika, że cel zamierzony przez system wsparcia nie może być w odniesieniu do danego beneficjenta realizowany; 3) oprócz wykazania elementu obiektywnego organy muszą wykazać również element subiektywny zaistnienia sztucznych warunków, tj. że ubiegający się o płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu; 4) więź prawna istniejąca pomiędzy podmiotami ubiegającymi się o pomoc nie może być przyczyną oddalenia wniosku o tę pomoc, 5) nie można odmówić finansowania projektu, gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia EFRROW. W ocenie spółki, organ nie udowodnił, aby wyłącznym zamiarem skarżącej była chęć uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami systemu wsparcia. Wskazała ponadto, że koszty utworzenia i utrzymania spółek są zdecydowanie wyższe niż ewentualne wyższe dotacje, które spółki mogłyby uzyskać składając oddzielnie wnioski o płatność. A zatem byłoby to zupełnie nieopłacalne, aby tworzyć sieć spółek tylko po to, by uzyskać dotację o klika procent wyższą, gdyż wyższa dotacja jaką można w ten sposób uzyskać, stanowi kwotę nieporównywalnie mniejszą w stosunku do kosztów jakie trzeba ponieść w związku z założeniem

i utrzymaniem spółek. Co więcej, od 2015 r., od kiedy możliwe było wnioskowanie

o przyznanie pomocy finansowej dla jednego podmiotu, z inicjatywy osób zarządzających spółkami M. sp. z o.o., W. sp. z o.o., G. sp. z o.o., składany jest jeden wniosek o dopłaty, by nie przekroczyć maksymalnej możliwej do uzyskania kwoty dopłat, co dodatkowo podkreśla, że celem utworzenia spółek było prowadzenie działalności rolniczej a nie chęć uzyskania wyższych dotacji. Ponadto, gdyby nawet uznać, że ustalenia organów co do stworzenia sztucznych warunków są prawidłowe (czemu spółka zaprzecza), to organy administracji nie powinny były odmówić spółce przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w całości, a jedynie powinny odmówić przyznania spółce tych korzyści, w odniesieniu do których, zdaniem organów stworzyła ona sztuczne warunki do ich otrzymania. Prawodawca unijny w art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 powiązał bowiem odmowę przyznania określonych płatności ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania tych właśnie płatności. A zatem, skoro organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały stworzone sztuczne warunki w celu uzyskania dodatkowych korzyści finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich, to powinien był odmówić przyznania skarżącej wyłącznie tych właśnie korzyści, a nie odmawiać jej przyznania wszystkich płatności, o które się ubiegała we wniosku na rok 2014.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja Dyrektora OR ARiMR z [...] marca 2020r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej zwana "P.p.s.a.") uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Brak także podstaw do stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Decyzja ta została wydana na skutek stwierdzenia przez organ, że działalność skarżącej nie stanowi działalności samodzielnej, a powołanie spółki oraz pozyskanie przez nią gruntów miało na celu uniknięcie współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich.

Istota sporu do jakiego doszło w ramach kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy zaistniały przesłanki z art. 30 rozporządzenia 73/2009, to jest, czy sztucznie stworzono warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Do sporu tego doszło

w związku z wystąpieniem przez skarżącą – jako rolnika samodzielnie prowadzącego gospodarstwo rolne – o przyznanie na rok 2014 jednolitej płatności obszarowej, a więc płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ ARiMR uznał, że z uwagi na wystąpienie sztucznych warunków, o których mowa w przywołanej regulacji, zachodzi konieczność odmowy przyznania wnioskowanych płatności.

Skarżąca nie godząc się z ww. wnioskami organu podniosła w skardze zarzuty związane z naruszeniem przez Dyrektora OR ARiMR przepisów prawa materialnego jaki i przepisów procesowych. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane przez organy przepisy prawa materialnego.

Skarżąca zarzuciła organowi, że prowadził postępowanie z naruszeniem zasad postępowania, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 2) oraz ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W ocenie Sądu zarzuty te są bezpodstawne. Przypomnieć bowiem należy,

że niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a, w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. Stosownie do treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach,

o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1). Zgodnie

z ust. 2 omawianego przepisu w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3 art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy finansowej z tytułu wsparcia bezpośredniego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Ol 790/19; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron

w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany

do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18).

Jak już wyżej wyjaśniono, z treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, iż skarżąca spółka wraz z powiązanymi z nią podmiotami sztucznie stworzyła warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Zgodnie z ww. przepisem bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Niemniej jednak wyżej wskazane regulacje nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku

z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału należy odnieść do znajdującego w niniejszej sprawie zastosowanie art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 oraz wykładni dokonanej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu

w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanego wyroku TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono

w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1313/18).

W ocenie Sądu organ wykazał istnienie po stronie skarżącej spółki wszystkich ww. elementów.

Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami powiązanymi z J.F. i A.F. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe trafnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo – rodzinnie i kapitałowo spółek. Zasadnie wywodząc o ich uczestnictwie w przedsięwzięciu gospodarczym spójnie kierowanym przez J.F. i A.F.

Trafnie wreszcie uznał, że wszystkie podmioty a ściśle ich majątek współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym,

że poprzez wykreowanie części podmiotów oraz przesunięcia majątkowe i kapitałowe odpowiadające zmianom legislacyjnym promującym, zgodnie z celami wsparcia, mniejsze podmioty, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne

z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie współczynnika korygującego.

Trafnie też ustalono, że to rozdrobnienie areału i przeniesienie własności

i praw obligacyjnych do gruntów nie skutkowało osiągnięcia celów wsparcia bezpośredniego.

Jak słusznie wskazał organ, cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 TWE, gdzie wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

Spółka jednocześnie nie wykazała, ani nie zaoferowała wiarygodnych dowodów potwierdzających, że realizowała cel jakim jest rozwój ludności wiejskiej. Nie przedstawiła bowiem wiarygodnych dowodów potwierdzających transfer wsparcia do mieszkańców obszarów wiejskich.

Prawidłowo również Dyrektor OR ARiMR uznał, iż zabieg polegający na rozdrobnieniu areału pozwolił na uniknięcie pełnych skutków zmniejszenia płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego finansowanych z budżetu UE, wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego redukującego płatności w 2014 roku o 1,388149%. Zatem w świetle sformułowanych powyżej uwag, Sąd uznał za trafne stanowisko organu, iż upozorowanie działalności licznych podmiotów służyło uzyskaniu korzyści sprzecznych z celami wsparcia.

Zgromadzony materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do zastosowania przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy regulacji prawnej, pozwalającej na odmowę przyznania skarżącej płatności bezpośrednich z uwagi na stworzenie sztucznych warunków dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Chociaż skarżąca ubiegając się o płatność na rok 2014 formalnie spełniła wymogi do jej uzyskania, okoliczności te zostały sztucznie stworzone w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami tych płatności. W tym względzie organ ARiMR prawidłowo uznał, mając na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, ocenionego w zgodzie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego, że chociaż skarżąca oraz pozostałe wymienione przez ten organ podmioty formalnie tworzą samodzielne gospodarstwa, to jednak gospodarstwa te pozostają ze sobą ściśle powiązane.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy doszło do próby dostosowania wzajemnych relacji pomiędzy wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie. Podmioty te pomimo istnienia pomiędzy nimi szczegółowo wykazanych przez organ ARiMR powiązań, zwłaszcza o charakterze osobowym, ekonomicznym oraz funkcjonalnym, wystąpiły do ARiMR z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności na rok 2014, działając formalnie, jako samodzielni rolnicy.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał bardzo szczegółowo na liczne powiązania pomiędzy J.F. a Firmą F. Sp. z o.o., jak również spółkami Firma F. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., W. Sp. z o.o. i W. (obecnie: P.) Sp. z o.o. W ocenie sądu organ ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał prawidłowo i wyczerpująco przesłanki uzasadniające tezę o tworzeniu sztucznych warunków, wśród których znalazły się m.in.:

1) powiązania osobowo-kapitałowe: J.F. był jednym z dwóch udziałowców skarżącej spółki (drugim była A.F.) oraz jedynym udziałowcem lub jednym z dwóch oprócz żony udziałowców w pozostałych spółkach;

2) wspólny adres siedziby lub adres do korespondencji;

3) przenoszenie zgłaszanych do płatności działek pomiędzy J.F. czy A.F. a poszczególnymi spółkami, czy pomiędzy samymi spółkami, jak również zawieranie umów dotyczących przejęcia zobowiązań: w tym wydzierżawianie przez J.F. na rzecz skarżącej spółki w roku 2014 działek, które w poprzednich latach zgłaszane były do płatności przez J.F., A.F. czy też M.F.;

4) zlecanie wykonywania wszystkich usług rolniczo-agrotechnicznych J.F. i A.F., zawieranie umów dotyczących m.in. materiału siewnego i płodów rolnych pomiędzy J.F. a oznaczonymi spółkami, czy pomiędzy poszczególnymi spółkami, przy czym płody rolne sprzedawane były J.F.;

5) zapewnienie utworzonym spółkom usług w zakresie prowadzenia księgowości.

W ocenie Sądu prawidłowo poczynione przez organ ARiMR ustalenia faktyczne odnoszą się do istniejących powiązań zwłaszcza o charakterze osobowym, ekonomicznym i funkcjonalnym wskazanej powyżej grupy podmiotów, w tym uczestnictwa J.F. w poszczególnych spółkach prawa handlowego. Organ ARiMR w uzasadnieniu szczegółowo przeanalizował powiązania pomiędzy tymi podmiotami i odniósł je konkretnie do pobieranych płatności.

Prawidłowo ustalono fakty świadczące o nie tylko zależności prawnej ale również o faktycznej gospodarczej niesamodzielności skarżącej spółki i jej zależności od decyzji J.F. podporządkowanych interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych.

Trafnie skonkludowano o funkcjonowaniu spółki w ramach szerszego przedsięwzięcia gospodarczego, jednolicie i spójnie zarządzanego przez J.F. Jednocześnie trafnie ustalono, iż spółka była gospodarczo niesamodzielna i nie prowadziła gospodarstwa rolnego rozumianego jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej.

Prawidłowo również ustalono istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Działaniom polegającym na powoływaniu spółek oraz rozdrabnianiu przez J.F. zawiadywanego przez nich areału, trafnie bowiem przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń spółki co do motywacji działań ww. osób, dowiódł bowiem, że tworzenie spółek w tym skarżącej oraz transfery gruntów rolnych służyły obejściu współczynnika korygującego. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wyjściowo wskazać należy, o czym była już mowa we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, że ukształtowanie struktury deklarowanego posiadania gruntów w grupie podmiotów współtworzących jeden organizm gospodarczy zarządzany jednolicie przez J.F., przy pozytywnym rozpoznaniu wniosków tych podmiotów o przyznanie płatności, doprowadziłoby do uzyskania płatności których suma byłaby wyższa od tych które przysługiwałyby, gdyby o płatność wystąpił jeden podmiot legitymujący się posiadaniem zagregowanego areału. To określa korzyść finansową płynącą z ominięcia mechanizmów zmniejszenia płatności. Konkretnie jednak za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną, obejmującą tworzenie spółek oraz zmiany w zakresie stanu własności oraz obligacyjnych praw do gruntów rolnych dokonywane w ramach całej grupy spółek oraz podmiotów zależnych od J.F. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z rozdrobnienia i zmian struktury podmiotowej w zakresie deklarowanego posiadania gruntów rolnych.

2) Dyrektor OR ARiMR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu

o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Trybunał wprost poruczył tam sądowi krajowemu weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie oceniał cel działań J.F. w szerszej perspektywie czasowej.

W tym zakresie, na podstawie m. in. zapisów w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dokonał szczegółowej analizy powiązań kapitałowych i osobowych, jak również dat i sposobów powołania spółek (w tym skarżącej) powiązanych z J.F. oraz A.F. Ustalenia zasadnie - i to tym wnioskom należy przypisać kluczowe znaczenie w odczytaniu z ustalonych faktów celu stworzenia sztucznych warunków - odnosił do regulacji prawnych przewidujących zmniejszania płatności, w tym również dla zapewnienia realizacji celów wsparcia. Wnioski płynące z tej analizy, potwierdzały że kolejne na przestrzeni lat 2013 -2014 zmiany polegające na tworzeniu nowych spółek i pozyskiwaniu przez nie praw do gruntów już wcześniej należących do podmiotów związanych z J.F. i A.F., odpowiadały zmianom legislacyjnym promującym kwotami należnego wsparcia mniejszych producentów. Rozumowanie organu w tej kwestii nie ujawnia błędów logicznych, jest przekrojowe i spójne.

Sąd wnioski te podziela w całości i przyjmuje jako własne. Uznaje jednocześnie za trafną ocenę, że zestawienie ww. zdarzeń z korzystnymi skutkami finansowymi polegającymi na zwiększeniu globalnej sumy płatności, uprawniało sformułowany przez Dyrektora OR ARiMR wniosek, iż opisane powyżej zdarzenia skutkujące przesunięciami gruntów wskutek których nowi beneficjenci uzyskiwali grunty o areale ograniczonym wielkościowo do wartości optymalnej z punktu widzenia korzyści finansowych płynących ze wsparcia, jako że pozwalały

na ominięcie mechanizmów zmniejszenia płatności, miały na celu korzyści sprzeczne

z celami wsparcia. Sąd uznał jednocześnie, że spółka wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń , niż poddane analizie organu.

W ocenie Sądu trafny jest również wniosek organu, że działania skarżącej zdecydowanie nie wypełniają celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Skarżąca korzysta bowiem głównie z usług podmiotów powiązanych i nie posiada własnego zaplecza technicznego trudno zatem przyjąć by jej działalność służyła zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy. Zaś uczestnictwo w procederze stworzenie sztucznych warunków raczej niszczy niż wspiera konkurencyjność rolnictwa.

Wyjaśnić trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu

i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie

- w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności

na danym rynku (tak NSA w wyroku z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15).

Niewątpliwie wprowadzenie mechanizmów ograniczania wysokości płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Tymczasem, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżąca spółka nie została stworzona w celu podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach.

Istotne jest też to, że wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest składany razem z wnioskiem o przyznanie płatności ONW, na jednym formularzu opracowywanym i udostępnianym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżąca spółka wystąpiła także o płatności ONW za

2014 r., które to płatności podlegają degresywności, czyli ich wysokość uzależniona jest od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleje wraz ze wzrostem tej powierzchni, co wynika z przepisów § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW.

W stosunku do tych rodzajów pomocy w przypadku złożenia za 2014 r. przez jeden podmiot wniosku obejmującego wszystkie grunty podzielone między 6 spółek, płatności zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło 6 spółek (w tym skarżąca), które podzieliły się gruntami posiadanymi wcześniej przez J.F.

W ocenie Sądu powyższe okoliczności w powiązaniu z obszernymi ustaleniami i wyjaśnieniami organu pozwalają przyjąć, że skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń organu, że została utworzona w celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego uzasadnienia wskazującego na racjonalność w tworzeniu tak dużej liczby powiązanych podmiotów. Całokształt okoliczności wynikających ze złożenia wniosków o płatności podważa racjonalność prowadzenia działalności w formie 6 spółek prawa handlowego i przemawia za przyjęciem, że taki stan rzeczy ma na celu uzyskanie większych kwot dopłat. Wbrew twierdzeniom skarżącej art. 30 rozporządzenia 73/2009 nie dopuszcza przy tym przyznania na jej rzecz jakichkolwiek płatności bezpośrednich.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego błędnej wykładni art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 polegającej na przyjęciu, że w przypadku ustalenia sztucznych warunków należy odmówić całej pomocy finansowej, podczas gdy, zdaniem skarżącej, prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że odmowa powinna dotyczyć tylko tych dodatkowych korzyści finansowych, w odniesieniu do których wnioskodawca stworzył sztuczne warunki ich otrzymania podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że przepis art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 określa automatyczną sankcję

w postaci pozbawienia wnioskodawcy wszelkich płatności w przypadku ustalenia,

iż doszło do stworzenia sztucznych warunków w wyniku czego mogłoby dojść do uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Rygoryzm tej regulacji polega na tym, że beneficjent, co do którego stwierdzono, iż korzyści takie uzyskał, jest pozbawiany w ogóle wsparcia, niezależnie od proporcji w jakiej pozostawał rozmiar korzyści w stosunku do należnej kwoty wsparcia (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II SA/Go 663/17). Powyższe wywody bezpośrednio lub pośrednio odpowiadają na wszystkie zarzuty skargi. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

|Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |

|Zbigniew Kruszewski |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jacek Niedzielski |