Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 57/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7. art. 8, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80 , art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 35a i pkt 57, art. 64 ust. 1, 2 i 3, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 2, art. 64d ust. 9, art. 64 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. P. prowadzący działalność pod firmą "M.P." (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) z dnia [...] listopada 2016r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD, organ I instancji) z dnia [...] września 2016r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] ([...] tysięcy) złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 –dalej: u.d.p.).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2016r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. B., który wykonywał międzynarodowy przejazd drogowy z ładunkiem mocznika w big bagach (ładunek podzielny) w imieniu M. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "M.P." na trasie L. –W.

Przebieg kontroli został utrwalony protokołem z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...].

Podczas kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] w miejscowości S., przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.

W wyniku dokonanego podczas kontroli ważenia pojazdu, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej [...]t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o [...]t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 23 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Powyższe spowodowało nałożenie przez WITD decyzją z dnia [...] września 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie) kary pieniężnej w wysokości [...]złotych, jak za brak zezwolenia kategorii VII.

Od powyższego orzeczenia odwołanie złożył M. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "M.P.", wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 7,8,77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagami SAW 10C/II użytymi niezgodnie z postanowieniami instrukcji producenta oraz niezgodnie z postanowieniami dokumentów stanowiących o dopuszczeniu metrologicznym tych przyrządów, co miało istotny wpływ na wynik pomiarów i obraża zasadę prawdy obiektywnej. Dalej strona zarzuca naruszenie art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, iż kontrolowany pojazd członowy wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego. Skarżący zarzuca także naruszenie art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. przejawiające się uznaniem go za podmiot wykonujący przejazd. Podniesiono również, iż naruszony został art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, iż pracownik Inspekcji Transportu Drogowego, któremu nadano stopień urzędniczy młodszego kontrolera transportu drogowego, posiada uprawnienia inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, co doprowadziło także do naruszenia art. 76 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz do naruszenia zasady praworządności i legalizmu w świetle braku podstaw kompetencyjnych do przeprowadzenie kontroli przez osobę niezatrudnioną na stanowisku inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. W uzasadnieniu strona wskazuje, iż wagami SAW 10C/II dokonano ważenia pojazdu o liczbie osi większej niż trzy. Strona wskazuje także, iż ważenia dokonano bez użycia podkładek wyrównujących pod osie sąsiednie do osi ważonej. Zdaniem strony głębokość wnęk w miejscu ważenia pojazdów jest większa niż wysokość wag SAW 10C/II, na co strona jako dowód dołączyła fotografię. Zdaniem odwołującego podmiotem wykonującym przejazd był kierowca, a tym samym odwołującego błędnie uznano za podmiot wykonujący przejazd. Odwołujący się wniósł również o przeprowadzenie oględzin wnęk, znajdujących się w punkcie wagowym w miejscowości C. oraz o przeprowadzenie dowodu z umowy o pracę Pani A. K., która przeprowadzała przedmiotową kontrolę.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2016r.(o numerze wskazanym na wstępie ) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał obowiązujące w sprawie przepisy prawne oraz wskazał, że podczas kontroli stwierdzono naruszenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu – przekroczenie o [...]t.- bowiem pomierzony nacisk wynosił [...]t. a dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze krajowej nr [...] w miejscu zatrzymania do kontroli pojazdu wynosił 10 t. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. (Dz.U. poz. 802).

Zdaniem organu w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp.7 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ wskazał również, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Organ stwierdził, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] listopada 2015r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydawanymi przez Okręgowy Urzędu Miar w P. z terminem ważności do dnia [...] lutego 2017r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Zdaniem organu, strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Według organu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny a z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, nie dopatrzył się także zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 140aa ust.4 prd. Strona również nie dostarczyła w tym zakresie żadnych dowodów, z których wynikałoby, wyłącznie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o wskazaną wyżej regulację.

Odnosząc się do stawianych w odwołaniu zarzutów organ uznał, że są one niezasadne, gdyż podczas prowadzenia przez organ I instancji postępowania nie doszło do naruszenia art. 6, 7, 8, 77 k.p.a. a także został spełniony wymóg stawiany przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślono że w sposób prawidłowy określony został podmiot na który należało nałożyć karę, bowiem ustawodawca nie wskazał "kierowcy" jako adresata decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na co zdaniem organu wskazują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (jt. Dz.U. z 2013r. poz. 414 z późn. zm.- dalej: u.t.d.). Zdaniem organu ustawodawca w art. 140aa ust.3 pkt 1 p.r.d., nie określił kierującego pojazdem jako strony postępowania administracyjnego, lecz wskazał jasno, że stroną postępowania administracyjnego jest podmiot wykonujący przejazd. Organ wyjaśnił przy tym, że pod terminem "podmiot wykonujący przejazd" należy rozumieć ten podmiot na rzecz którego jest on wykonywany. Zauważył przy tym, że kierowca wykonuje jedynie czynności kierowania pojazdem, jest dzierżycielem pojazdu, nie wykonuje jednak przejazdu dla siebie, lecz dla innej osoby. Zdaniem organu gdyby ustawodawca chciał by odpowiedzialność ponosił kierowca to nie użyłby zwrotu "podmiot wykonujący przejazd" lecz "kierujący pojazdem". A zatem w ustawie celowo użyto tego zwrotu aby odpowiedzialność była ponoszona przez przewoźników drogowych, podmioty wykonujące przewozy na potrzeby własne itp., bez względu czy stanowią one osobę prawną, inną jednostkę organizacyjną, czy osobę fizyczną.

Wyjaśniono, że wagi SAW 10C/II, co wskazano w pkt 2.4 Instrukcji obsługi wag, mogą być eksploatowane w konfiguracji samych tylko dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi. Przy tego rodzaju pomiarze nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Przewidziano jednak w Instrukcji również możliwość użytkowania wag w grupach od 4 do 6 – przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi. Wyjaśniono również, że producent w Instrukcji zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanym tarciem spoczynkowym. Producent dopuścił jednak również możliwość jednoczesnego zwarzenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych przy czym wskazał, że z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagi SAW i z takich też miejsc korzystają Inspektorzy Transportu Drogowego, co czyni niezasadny zarzut, iż podczas kontroli nie zastosowano podkładek wyrównawczych. Odnosząc się z kolei do nadesłanych przez skarżącego zdjęć organ wskazał, że nie wiadomo gdzie zdjęcia te zostały wykonane a nadto nie wynikają z nich głębokości wnęk. Zauważył przy tym, że kierowca do protokołu kontroli nie wniósł żadnych uwag dotyczących ustawienia wag, czy też stanowiska kontrolnego a w załączniku do protokołu kontroli wskazano, iż punkt wagowy wyposażony był we wnęki o głębokości dostosowanej do wysokości użytych wag.

Wyjaśniono również, że kontrolująca była uprawniona do przeprowadzenia kontroli pojazdu, gdyż spełniała kryteria określone w art. 76 u.t.d. a także ukończyła szkolenie zakończone egzaminem państwowym z wynikiem pozytywnym i uzyskała tytuł inspektora ITD. Wyjaśniono przy tym że "starszy kontroler transportu drogowego" to jedynie stanowisko urzędnicze zajmowane przez kontrolującego inspektora ITD. w ramach korpusu służby cywilnej a zatem kontrola była przeprowadzona przez inspektora ITD., który w ramach korpusu służby cywilnej zajmował stanowisko starszego kontrolera transportu drogowego.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję GITD z dnia [...] listopada 2016r. w całości i zarzucając naruszenie przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego :

- naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 §1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagami SAW 10C/II, użytymi niezgodnie z postanowieniami instrukcji producenta oraz niezgodnie z postanowieniami dokumentów stanowiących o dopuszczeniu metrologicznym tych przyrządów, co miało wpływ na wynik pomiarów i narusza zasadę prawdy obiektywnej,

- naruszenie art. 78 §1 k.p.a poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów o istotnym znaczeniu dla wyniku postępowania;

- naruszenie art. 2 pkt 35a p.r.d., poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, iż pojazd członowy będący przedmiotem postępowania wypełniał zapisaną w tym przepisie definicję pojazdu nienormatywnego,

- naruszenie lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się uznaniem, że pojazd członowy będący przedmiotem postępowania wypełniał parametry odpowiednie dla zezwolenia kategorii VII,

- naruszenie art. 140 aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się uznaniem strony skarżącej, za podmiot wykonujący przejazd,

- naruszenie art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędną jego wykładnię przejawiającą się uznaniem, iż pracownik Inspekcji Transportu Drogowego, któremu nadano stopień urzędniczy starszego kontrolera transportu drogowego, posiada uprawnienia inspektora ITD, co doprowadziło także do naruszenia art. 76 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz do naruszenia zasady praworządności i zasady legalizmu w świetle braku podstaw kompetencyjnych do przeprowadzenia kontroli, przez osobę niezatrudnioną na stanowisku inspektora inspekcji transportu drogowego.

Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] listopada 2016r. oraz poprzedzającej ją decyzji WITD z dnia [...] września 2016r. a także o zasądzenie od GITD na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona zawarła szczegółowe stanowisko uzasadniające zarzuty zawarte w skardze .

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należy uznać za trafne.

Skarżący oparł skargę zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozważyć należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ze względu na naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyznaczają znajdujące w niej zastosowanie normy prawa materialnego.

Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 p.r.d. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia.

Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. W myśl art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Z kolei według art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust.3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Wobec niespornych okoliczności sprawy a mianowicie przewozu mocznika w big bagach (ładunek podzielny) oraz braku zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, kluczowym zagadnieniem, które jest sporne między stronami, jest czy użytymi podczas kontroli wagami typu SAW 10C/II można było dokonać pomiaru nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu pięcio-osiowego oraz czy przeprowadzone ważenie było dokonane w sposób prawidłowy (umieszczenie wag we wnękach i nie użycie podkładek wyrównawczych) i przez osobę uprawnioną a także czy kara została nałożona na podmiot właściwy – zdaniem skarżącego nie był on podmiotem wykonującym przejazd, bowiem przejazd wykonywał kierowca.

Rozważając podniesione w skardze zarzuty przede wszystkim należy wskazać i podkreślić, że kwestia możliwości zastosowania wag typu SAW 10C/II do wyznaczenia nacisków osi, osi wielokrotnych i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu była przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. sygn. II GSK 2281/11 i sygn. II GSK 2280/11, z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. II GSK 959/14, z dnia 17 marca 2015 sygn. akt II GSK 1781/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2016r. sygn. akt VI SA/Wa 3099/15, z dnia 6 maja 2016r. VI SA/Wa 350/16; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Między innymi we wskazanym powyżej wyroku z dnia z 17 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1781/14 Naczelny Sąd Administracyjny, przesądził, że nieautomatyczne wagi typu SAW 10C/II mogą służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jak i pomiaru nacisku osi (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle ww. orzeczeń zastosowane wagi typu SAW 10C/II mogą być używane zarówno do pomiaru nacisku osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 350/16 wskazano m.in. "Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznając sprawę załączył do akt administracyjnych sprawy instrukcję obsługi wag oraz poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego pisma I. INC, (producenta wag SAW 10C/II) z dnia [...] grudnia 2014 r. (...) Organ odwoławczy słusznie podniósł, że z ww. pisma od producenta wag wynika, iż wagi SAW 10C/II mogą być wykorzystywane do ważenia kilku osi, w tym 3 lub więcej. Jednak w celu uzyskania maksymalnej dokładności wszystkie osi ważonego pojazdu muszą znajdować się na tym samym poziomie podczas procesu ważenia. W celu spełnienia tego warunku proces ważenia powinien przebiegać w następujący sposób:

1. Wagę SAW 10C/II należy ustawić pod każdym kołem lub podwójnym kołem pojazdu,

2. W przypadku ważenia pojedynczych osi przy pomocy dwóch wag SAW 10C/II, należy umieścić dwie wagi SAW 10C/II w płytkich zagłębieniach w ziemi, tak aby były one na poziomie otaczającego podłoża, a wszystkie osie znajdowały się w tej samej płaszczyźnie lub na tej samej wysokości,

3. Jeżeli planuje się użyć dwóch wag SAW 10C/II ustawionych na podłożu (bez zagłębień w podłożu), wówczas należy umieścić wagi SAW 10C/II pod płytami osłonowymi (tej samej grubości, co wagi) pod drugimi osiami lub kołami, tak aby wszystkie koła znajdowały się w tej samej płaszczyźnie lub na tej samej wysokości.

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w przywołanych judykatach, tj. że para wag SAW 10C/II nadawała się i można było nią dokonać pomiaru nacisków osi (w tym osi wielokrotnych) oraz masy całkowitej (DMC) pojazdów poddanych kontroli. Zatem zarzut strony dotyczący niemożności stosowania pary wag SAW 10C/II do pomiaru nacisków osi wielokrotnych pojazdu poddanego kontroli nie zasługuje na uwzględnienie.

Rację ma przy tym organ wskazując w zaskarżonej decyzji, że pkt 2.4 instrukcji obsługi wag SAW 10C/II wyraźnie wskazuje, że wagi te mogą być eksploatowane w konfiguracji dwóch wag (jedna para) przy pomiarach obciążenia osi przy czym przy tego rodzaju pomiarze nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Instrukcja przewiduje jednak również możliwość używania wag w grupach od 4 do 6 – przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi (jednego ważenia). Z instrukcji wynika również, że producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Producent dopuścił jednak również możliwość jednoczesnego zważenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych (podkładki) wskazując jednocześnie, że można z nich zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w którym można umieścić wagę SAW. Przy czym jak wynika z wyjaśnień organu zawartych w skarżonym orzeczeniu inspektorzy ITD. korzystają podczas kontroli właśnie z takich stanowisk posiadających odpowiednie wnęki przystosowane do wag SAW.

Nie ulega również wątpliwości, że kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu, wyposażonym we wnękę fundamentową, celem umieszczania w niej wag (potwierdza to dokument w postaci Protokołu z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] listopada 2015r. oraz załącznik do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2016r.). Nie ulega również wątpliwości w świetle stanowiska strony skarżącej jak również organu zawartego w skarżonym orzeczeniu, że podczas ważenia jedną parą wag nie zostały użyte podkładki wyrównawcze pod koła. Wagi zostały umieszczone na stanowisku zatwierdzonym do ważenia znajdującym się w miejscowości C. bezpośrednio we wnękach fundamentowych. Na tym tle powstaje jednak wątpliwość bowiem skarżący twierdzi (zarzut ten był już podnoszony w postępowaniu odwoławczym i wnoszono wówczas o dokonanie oględzin), że wnęki fundamentowe, w których zostały umieszczone wagi SAW nie były przystosowane do wysokości tych wag (wnęki mają ok. 50 cm a wysokość zastosowanych wag to 32 cm). Organ w tym zakresie nie przeprowadził jednak żadnego postępowania wyjaśniającego przyjmując jednocześnie, że stanowisko skarżącego w tym zakresie jest niesłuszne a przedłożone przez niego dowody w postaci zdjęć tego stanowiska niczego nie dowodzą a nadto nie wskazują w jakim miejscu zdjęcia te zostały dokonane.

W ocenie Sądu, skoro wskazana wyżej okoliczność tj. prawidłowa wysokość wnęk fundamentowych byłą negowana przez skarżącego, to zadaniem organu było jej wyjaśnienie jeżeli nie dysponował żadnymi dowodami, które potwierdzałyby, iż głębokość wnęk była odpowiednia do wysokości wag SAW. A w niniejszej sprawie zgromadzone dowody nie wykazują, że wnęka fundamentowa znajdująca się na stanowisku ważenia w miejscowości C. (gdzie został zważony przedmiotowy pojazd) spełniała kryterium odpowiedniej głębokości dla umieszczenia w niej wag SAW bez stosownych podkładek. Tym samym nie można przyjąć, że organ wykazał, iż przeprowadzone ważenie odbyło się na stanowisku przystosowanym na dzień kontroli tj. [...] kwietnia 2016r. do użycia wag SAW 10C/II. Powyższe rodzi zatem wątpliwość co do prawidłowości wyników ważenia.

Należy przy tym wskazać, że w sytuacji, gdy wysokość kary pieniężnej jest wprost zależna od wyniku ważenia, obowiązkiem organu jest zapewnić niebudzącą wątpliwość rzetelność ważenia. Na powyższą kwestię niejednokrotnie i konsekwentnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach, wydanych na gruncie zbieżnych przedmiotowo spraw dotyczących kar pieniężnych za ogólnie rzecz ujmując przeładowanie pojazdu. Załączony do akt protokół pomiaru pochylenia terenu, zawiera dane dotyczące pomierzonych spadków terenu. Nie ma tam jednak informacji o głębokości wnęk. Informacji tego typu brak również w innych dokumentach zgromadzonych przez organ w trakcie postępowania. Tymczasem, czego nie kwestionuje organ prowadząc wywody w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie dokonywania pomiarów, wyrównanie poziomu osi sąsiednich do osi ważonej wymaga umieszczenia stosowanych przyrządów we wnękach znajdujących się na punktach kontrolnych, przy czym głębokość tych wnęk musi być dokładnie taka sama jak wysokość umieszczanych w nich urządzeń. Innymi słowy, koła osi ważonej muszą znajdować się w trakcie pomiarów w jednej płaszczyźnie z kołami osi sąsiednich. W przeciwnym razie ma to wpływ na wypaczenie wyników pomiarów.

Tak zatem omawiana kwestia stanowi w istocie jedną z osi sporu w niniejszej sprawie. A zatem wobec zgłaszanych w toku postępowania przez skarżącego konkretnych zarzutów, co do miejsca ważenia, w szczególności, co do stanu wnęk fundamentowych (ich głębokości), w których umieszczone były wagi, kwestia ta wymagała szczegółowego wyjaśnienia w decyzji, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie, co mogło poodwodzić do konieczność przeprowadzenia oględzin miejsca ważenia w tym w szczególności wnęk fundamentowych z ustaleniem ich głębokości (o co wnioskował skarżący). Takie wyjaśnienie, z powołaniem się na konkretny materiał dowodowy, konieczne będzie w toku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który ma przecież uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie nieprzekraczającym wymogów wynikających z art. 138 § 2 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał, że :

- w sposób błędny strona wykłada zapis art. 2 pkt 35 p.r.d. Wskazany przepis jak wskazano wyżej definiuje "pojazd nienormatywny" jako "pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy". Autor skargi odwołując się do wskazanej definicji "pojazdu nienormatywnego" twierdzi, że pojazdem nienormatywnym jest wyłącznie pojazd, którego naciski osi, a więc naciski na więcej niż jedną oś są większe od dopuszczalnych. Przywiązuje więc zasadniczą wagę do liczby mnogiej, jakiej użyto w tych przepisach w odniesieniu do osi pojazdu i do pojazdów nienormatywnych.

Należy zatem przypomnieć, że w rozpatrywanej sprawie podstawą nałożenia kary był przejazd pojazdu członowego, tylko z naruszeniem dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej. Warto też mieć na uwadze, że rzeczowniki odmieniają się nie tylko przez liczby, lecz również przez przypadki. Naciskami osi są zatem naciski, jakie na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Taką interpretację art. 2 pkt 35a p.r.d. potwierdza art. 2 pkt 57 p.r.d. Potwierdza ją również art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) p.r.d. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że karę nakłada się za przekroczenie nacisku jednej osi, czyli - w myśl art. 2 pkt 57 p.r.d. - za nienormatywną sumę nacisków jednej osi. (v. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017r. sygn. akt II GSK 4712/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak wiec użyte w powyższym przepisie sformułowania "naciski osi" nie odbiera atrybutu nienormatywności pojazdowi, w którym stwierdzono przekroczenie nacisku tylko na jednej osi pojazdu. Tym samym zarzut postawiony w tym zakresie należy uznać za niezasadny.

- niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ przy wymierzaniu kary zapisu lp.7 załącznika nr 1 do p.r.d., bowiem jeżeli ważenie było wykonane w sposób prawidłowy (przy prawidłowej głębokości wnęk fundamentowych), to kara ze względu na przekroczenie na pojedynczej osi napędowej 11,5 t winna być nałożona jak za brak zezwolenia kategorii VII.

- brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu, że skarżący został bezpodstawnie uznany za podmiot wykonujący przejazd w rozumieniu art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. Ustawa prawo o ruchu drogowym w prawdzie nie definiuje pojęcia "podmiot wykonujący przejazd", zawiera jednak definicję kierującego pojazdem (art. 2 pkt 20 p.r.d.). Na gruncie p.r.d. nie ma podstaw, aby utożsamiać kierowanie pojazdem z wykonywaniem przewozu, ponieważ ustawa ta odróżnia pojęcia kierującego pojazdem i wykonującego przejazd, co słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym wydaje się dla podmiotu wykonującego przejazd (art. 64d ust. 9 p.r.d.). Natomiast kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazać uprawnionym osobom odpowiednie zezwolenie, albo wypis zezwolenia w przypadku zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 4 p.r.d.). Wynika z tego w sposób oczywisty, że osoba jedynie kierująca pojazdem nie musi ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na wykonanie przejazdu pojazdem nienormatywnym. W świetle tych przepisów nie jest wykluczona sytuacja, w której ta sama osoba wystąpi w roli wykonującego przejazd i kierującego pojazdem. Całkowicie bezzasadne jest zatem wskazywanie przez skarżącego, że w przypadku wykonywania przewozu samochodem należącym do przedsiębiorcy zajmującego się świadczeniem usług transportowych, wykonującym przewóz jest kierowca zatrudniony przez przedsiębiorę i to on, a nie przedsiębiorca, powinien posiadać wydane na niego zezwolenie na przejazd (v. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017r. sygn. akt. II GSK 4712/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 sygn akt VI SA/Wa 1892/15 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

- niezasadny jest zarzut wskazujący iż kontrola została przeprowadzona przez osobę nieuprawnioną. Prawidłowe jest bowiem w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, w którym wskazano, że kontrolujący ukończył szkolenie zakończone egzaminem państwowym z wynikiem pozytywnym i uzyskał tytuł inspektora Inspekcji Transportu Drogowego. "Starszy kontroler transportu drogowego" to stanowisko urzędnicze zajmowane przez kontrolującego inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w ramach korpusu służby cywilnej. Kategorie stanowisk inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego zostały bowiem zamieszczone w załączniku do treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługującym członkom korpusu cywilnej(Dz.U. z 2009r., Nr 211, poz. 1630 ze zm.). Kontrolę przeprowadził więc Inspektor Transportu Drogowego, który w dniu kontroli drogowej zajmował stanowisko "urzędnicze" starszego kontrolera transportu drogowego w ramach korpusu służby cywilnej. Podział stanowisk w wojewódzkich inspektoratach transportu drogowego na młodszego kontrolera transportu drogowego, kontrolera transportu drogowego, starszego kontrolera transportu drogowego, młodszego inspektora transportu drogowego, inspektora transportu drogowego i starszego inspektora transportu drogowego został wprowadzony na potrzeby przepisów dot. Służby Cywilnej, rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługującym członkom korpusu cywilnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 135, poz. 791).

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję, organ w sposób niewystarczający wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a w szczególności nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości prawidłowości przeprowadzonego ważenia i wiarygodności uzyskanych wyników. Zdaniem Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy okoliczności sprawy dawały przesłanki do wymierzenia kary administracyjnej na podstawie prawidłowo ocenionego materiału dowodowego. Tymczasem, w świetle tego, co już powiedziano, w tej sprawie stanowisko organu w powyższym zakresie charakteryzuje się daleko idącym deficytem, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konsekwencji powyższe uzasadniało, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.