Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 499/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...], działając na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, art. 104 k.p.a., art. 14 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 6 ust. 4 i 5, § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w związku z § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, odmówiła nadania A. K. uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na wniosek A. K. z dnia 11 lutego 2005 r. o nadanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...], po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego w dniu 21 marca 2005 r. ustaliła, że wnioskodawca spełnia warunki niezbędne do dopuszczenia go do egzaminu na wnioskowane uprawnienia budowlane.

Komisja ustaliła, iż wnioskodawca legitymuje się odpowiednim wykształceniem wyższym na kierunku inżynieria środowiska, wniósł odpowiednią opłatę i złożył książkę praktyki zawodowej, wobec czego spełnił wymogi formalne do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego.

Komisja zaliczyła wnioskodawcy łącznie odbycie 32,5 miesięcy praktyki zawodowej, w tym na podstawie umowy o pracę 28,5 miesiąca.

Powyższe zostało ustalone na podstawie wpisów do książki praktyk zawodowych, z których wynikało, iż A. K. odbył następującą praktykę:

1. Z. w okresie od 24 października 1995 r. do 28 sierpnia 1996 r. zatrudnienie na stanowisku majster w pełnym wymiarze czasu pracy, łącznie 10 miesięcy.

2. K. spółka z o.o. [...] w okresie od 15 lutego 2000 r. do 30 czerwca 2000 r. zatrudnienie na stanowisku inżynier robót sanitarnych, majster, praca świadczona nieodpłatnie, łącznie 4 miesiące.

3. Z. [...] w okresach od 14 lipca 2001 r. do 8 grudnia 2001 r., od 2 stycznia 2002 r. do 20 maja 2002 r., od 24 czerwca 2002 r. do 12 sierpnia 2002 r. zatrudnienie na stanowisku majster w pełnym wymiarze czasu pracy, łącznie 10,5 miesięcy.

4. D. sp. z o.o. [...] w okresie od 4 maja 2004 r. do 4 października 2004 r., od 1 listopada 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. zatrudnienie na stanowisku inżynier robót budowlanych, majster w pełnym wymiarze czasu pracy, łącznie 8 miesięcy.

Organ wskazał, iż dokonując kwalifikacji na podstawie przepisów obowiązujących wg stanu prawnego z marca 2005 r. miał na uwadze art. 14 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że do nadania uprawnień do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, wymagane jest odbycie 2 letniej praktyki na budowie, przy czym warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Ponadto, zgodnie z § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, jeśli praktykę odbywa się w niepełnym wymiarze czasu pracy, okres praktyki zawodowej podlega odpowiedniemu wydłużeniu, wynikającemu z różnicy czasu w stosunku do jego pełnego wymiaru. Za praktykę zawodową może być również uznana praktyka wykonywana w ramach umowy o dzieło lub umowy zlecenia, jeśli okres jej wykonywania w ramach jednej umowy jest nie krótszy niż 3 miesiące w odniesieniu do praktyki na budowie. Łącznie okres takiej praktyki nie może przekroczyć połowy wymaganego wymiaru czasu praktyki zawodowej, przy czym przynajmniej połowa wymiaru okresu praktyki wymaganego do nabycia uprawnień powinna być odbyta w ramach stosunku pracy, co w przypadku wnioskodawcy wynosi 1 rok.

Komisja wskazał nadto, iż wnioskodawca został dopuszczony do egzaminu i złożył go pozytywnie, pisemny w dniu 20 maja 2005 r. i ustny w dniu 31 maja 2005 r.

Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa [...] podniosła, iż przed wydaniem decyzji w sprawie nadania uprawnień budowlanych do Komisji w dniu 11 lipca 2005 r. wpłynęło pismo Przewodniczącego Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych wnioskujące o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej nadania uprawnień budowlanych wnioskodawcy w związku z rozbieżnościami, które zostały zauważone w dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę wraz z podaniem o przyjęcie do pracy w biurze [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych. Z życiorysu zawodowego i dołączonych do niego dokumentów wraz z podaniem o przyjęcie do pracy w [...] Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa nie wynika bowiem, aby wnioskodawca odbył odpowiednią praktykę do nadania uprawnień, a w życiorysie wnioskodawca powołuje się na fakt, iż w czerwcu 2005 r. pozytywnie przeszedł egzaminy na uprawnienia budowlane.

W wyniku powyższego Komisja wszczęła postępowanie wyjaśniające, dokonała analizy porównawczej dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o nadanie uprawnień budowlanych z dokumentami złożonymi przez wnioskodawcę wraz z podaniem o przyjęcie do pracy w [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych (MOIIB), wezwała A. K. do złożenia wyjaśnień, jak również kierowników jednostek, w których odbywana była praktyka i nadzorujących praktykę wnioskodawcy.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż z kserokopii świadectwa pracy wydanego przez Z. [...] za okres od 24 października 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r. złożonego wraz z podaniem o przyjęcie do pracy w Izbie wynika, iż wnioskodawca był zatrudniony w tym przedsiębiorstwie w wymiarze 1/2 etatu, podczas gdy w książce praktyk na stronie tytułowej trzy osoby (mgr inż. A. Ł., inż. J. S., mgr inż. J. P.) potwierdziły wpis o zatrudnieniu wnioskodawcy w wymiarze pełnego etatu. W związku z przepisem § 6 ust. 4 rozporządzenia MGPiB, stanowiącego, iż jeśli praktykę zawodową odbywa się w niepełnym wymiarze czasu pracy, okres praktyki zawodowej podlega odpowiedniemu wydłużeniu, wynikającemu z różnicy czasu w stosunku do jego pełnego wymiaru, Komisja nałożyła na wnioskodawcę obowiązek udokumentowania wymiaru czasu pracy w Z. ze względu na wyżej podane sprzeczności. Wnioskodawca w wyjaśnieniach z dnia 11 sierpnia 2005 r. stwierdził, iż wpisy w książce praktyk są zgodne z prawdą a zapis w świadectwie pracy jest oczywistą omyłką.

Wobec powyższego, Komisja zgodnie ze świadectwem pracy zaliczyła wnioskodawcy odbycie praktyki w połowie wymiaru czasu pracy na podstawie umowy o pracę czyli okres 5 miesięcy.

Komisja wskazała, iż przepis § 6 ust. 5 rozporządzenia MGPiB stanowi, iż za praktykę może być uznana również praktyka wykonywana w ramach umowy zlecenia lub umowy o dzieło, jeśli okres jej wykonywania w ramach jednej umowy nie jest krótszy niż 3 miesiące w odniesieniu do praktyki na budowie, łączny okres takiej praktyki nie może jednak przekroczyć połowy wymaganego wymiaru czasu praktyki zawodowej. Z danych zawartych w kserokopiach świadectw pracy dołączonych do podania o przyjęcie do pracy w Izbie wynikało, iż od 17 sierpnia 1998r. do 30 kwietnia 2003 r. wnioskodawca pozostawał w stosunku pracy w wymiarze pełnego etatu na stanowisku specjalisty, a następnie głównego specjalisty w T. SA - [...], podczas gdy z wpisów do książki praktyki zawodowej wynikało, iż jednocześnie odbywał w wymiarze pełnego etatu praktykę zawodową na budowie poza W. w:

- okresie od 15 lutego 2000 r. do 30 czerwca 2000 r. w K. sp. z o.o. [...] (budowa w P.);

- okresie od 14 lipca 2001 r. do 8 grudnia 2001 r., od 2 stycznia 2002 r. do 20 maja 2002 r., od 24 czerwca 2002 r. do 12 sierpnia 2002 r. w Z. (budowa w gminach: R., H., K.).

Postępowanie wyjaśniające potwierdziło, iż wnioskodawca odbywał praktykę na budowie w K. sp. z o.o. we wskazanym w książce praktyk okresie nieodpłatnie.

Dalej ustalono, iż w okresie wpisanym do książki praktyk zawodowych wnioskodawca odbywał praktykę zawodową w Z., ale nie była to umowa o pracę, organ przyjął, iż była to umowa zlecenia. Komisja oparła się w tym wypadku na oświadczeniu kierownika jednostki z dnia 1 sierpnia 2005 r. oraz wpisach w książce praktyk zawodowych. Komisja zaliczyła do okresu odbywania praktyki okresy od 14 lipca 2001 do 8 grudnia 2001 r. i od 2 stycznia 2002 r. do 20 maja 2002 r. Nie uznała natomiast okresu od 24 czerwca 2002 r. do 12 sierpnia 2002 r. z uwagi na fakt, że nie obejmował on okresu co najmniej 3 miesięcy zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia MGPiB.

Następnie Komisja ustaliła, że z wpisu do książki praktyk wynika, że wnioskodawca w okresie od 4 maja 2004 r. do 4 października 2004 r. oraz od 1 listopada 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. odbywał praktykę w D. sp. z o.o. [...] będąc zatrudniony w wymiarze pełnego etatu na stanowisku majstra. Powyższe w książce praktyki potwierdził nadzorujący praktykę T. K. i kierownik jednostki, członek zarządu I. M.. Tymczasem z zaświadczenia podpisanego przez Przewodniczącą Rady Nadzorczej D. sp. z o.o., które wnioskodawca dołączył do podania o pracę wynikało, iż od 18 kwietnia 2002 r. nieprzerwanie wnioskodawca zajmuje stanowisko prezesa zarządu wymienionej spółki. Po wyjaśnieniu, Komisja nie zaliczyła praktyki wnioskodawcy odbywanej w D. sp. z o.o. w okresie od dnia 4 maja 2004 do dnia 4 października 2004 i od dnia 1 listopada 2004 r. do dnia 31 stycznia 2005 r. Organ wskazał, iż co prawda na podstawie oświadczeń Przewodniczącej Rady Nadzorczej D. sp. z o.o. M. M. z dnia 10 listopada 2005 r. i z dnia 21 czerwca 2005 r. oraz wyjaśnień wnioskodawcy z dnia 11 sierpnia 2005 r. wynikało, że odbywał on praktykę zawodową w tej jednostce, jednakże z zeznań wezwanego świadka T. K., kierującego praktyką wnioskodawcy wynikało, że nadzorował on praktykę wnioskodawcy na jego prośbę przez dwie godziny tygodniowo, nie będąc kierownikiem tej budowy i pracując te dwie godziny tygodniowo społecznie. Komisja stwierdziła więc, że praktyka odbywana w D. sp. z o.o. nie była nadzorowana w sposób odpowiadający wymogom stawianym w rozporządzeniu MGPiB. Z zeznań świadka T. K. wynikało ponadto, że dokonywał on wpisów w książce praktyki zawodowej wnioskodawcy na jego prośbę. Z tej przyczyny, jako że nadzorujący praktykę wnioskodawcy nie był w zasadzie związany z budową, na której praktyka była odbywana, Komisja nie zaliczyła tej praktyki. Uznała bowiem, że nie była ona właściwie nadzorowana a ocena teoretycznej i praktycznej znajomości zawodu wstawiona przez nadzorującego praktykę zaledwie przez 2 godziny tygodniowo, nie mogła zostać uznana za miarodajną.

Ostatecznie Komisja podsumowała, iż wnioskodawca odbywał praktykę zawodową w sposób odpowiadający wymogom prawa łącznie przez okres 19 miesięcy, w tym na podstawie umowy o pracę przez 5 miesięcy, tj.:

1. Z. w okresie od 24 października 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r., na 1/2 etatu umowa o pracę (zaliczono praktykę odbytą w ramach umowy o pracę przez okres 5 miesięcy);

2. K. sp. z o.o. [...] w okresie od 15 lutego 2000 r. do 30 czerwca 2000 r. (zaliczono praktykę odbytą w ramach umowy zlecenia przez okres 4,5 miesiąca);

3. Z. w okresie od 14 lipca 2001 r. do 8 grudnia 2001 r. oraz od 2 stycznia 2002 r. do 20 maja 2002 r. (zaliczono praktykę odbytą w ramach umowy zlecenia przez okres 9,5 miesiąca).

Przyjęcie powyższego było podstawą uznania przez organ, iż A. K. nie odbył praktyki w sposób odpowiadający wymogom art. 14 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego oraz § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia MGPiB.

Wobec niespełnienia łącznie dwóch przesłanek określonych w § 9 ust. 1 rozporządzenia MGPiB Komisja odmówiła A. K. nadania uprawnień budowlanych w zakresie specjalności objętych wnioskiem.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uznanie praktyki odbytej w okresie od 4 maja 2004 r. do 4 października 2004 r. oraz od 1 listopada 2004 r. do 31 stycznia 2005r. w D. Sp. z o.o., jako spełniającej warunek w zakresie przygotowania zawodowego niezbędnego do uzyskania uprawnień budowlanych.

Odwołujący wskazał, iż podstawą nieuznania praktyki odbytej w D. Sp. z o.o. było uznanie Komisji, iż osoba nadzorująca nie była związana z budową stosowną umową i że "poświęcała zbyt mało czasu" praktykantowi. Tymczasem, zdaniem A. K. zarówno przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane jak i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nakładają na ubiegającego się o uprawnienia, nie na osobę nadzorującą, obowiązek przepracowania na budowie określonego czasu. Zgodnie z powyższymi aktami prawnymi osoba nadzorująca praktykanta jest zobowiązana jedynie do posiadania odpowiedniego wykształcenia oraz uprawnień.

Skarżący wskazał, iż T. K. posiada stosowne uprawnienia bez ograniczeń w specjalności, o którą ubiega się strona, może pełnić samodzielne funkcje techniczne w budownictwie i podlega w tym względzie w szczególności ustawie o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów. Oznacza to, że spełnia wszystkie przesłanki enumeratywnie wymienione w w/w aktach prawnych, by móc nadzorować praktykę osoby ubiegającej się o stosowne uprawnienia.

Podniósł również, iż T. K. podkreślił, że przygotowanie zawodowe A. K. nie budzi żadnych wątpliwości i ocenił je jako bardzo dobre. Podkreślił również, że nadzorował także inne prace A. K., w których wykazywał się on dużą rzetelnością i fachowością.

A. K. powołał się również na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SA 774/99, oraz z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 203/99, z których wynika, iż "Prawo budowlane nie uzależnia zaliczenia praktyki od tego, czy praca wykonywana jest w jednostce sektora uspołecznionego, czy prywatnego ani też nie wyklucza możliwości wykonywania praktyki we własnej firmie, kładąc akcent nie na charakter firmy, lecz na to, aby praca wykonywana była pod kierownictwem osoby posiadającej stosowne uprawnienia. Również przepis § 23 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 38) - podobnie jak art. 14 ust. 4 ustawy - kładzie nacisk nie na to, że zaświadczenie kierownika jednostki nie może pochodzić od osoby ubiegającej się o uprawnienia, będącej jednocześnie jako właściciel firmy - "kierownikiem jednostki", lecz na to, co powinno znajdować się w tym zaświadczeniu. Sprawą organu oceniającego spełnienie przez osobę ubiegającą się o uprawnienia wymogów warunkujących nadanie takich uprawnień jest dokonanie oceny rzetelności zawartych w tym zaświadczeniu stwierdzeń, a w szczególności oceny teoretycznej i praktycznej znajomości zawodu, dokonanej przez osobę nadzorującą praktykę" oraz "Pojęcie "pod kierownictwem", użyte w art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), i pojęcie "osoba nadzorująca", użyte w § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1995 r. Nr 8, poz. 38 ze zm.), oznaczają, że takie funkcje były sprawowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, a nie to, w ramach jakiego stosunku prawnego osoby te wykonywały swoje uprawnienia."

Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy, podtrzymując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazał jednakże na błędne ustalenia poczynione przez organ I instancji, które dotyczyły wymiaru praktyki zawodowej odbytej w K. Sp. z o.o. [...] oraz w Z.

Organ wskazał, iż łączny okres praktyki odbytej w tych jednostkach, w ramach umowy zlecenia, przekraczał 12 miesięcy.

Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, łączny okres praktyki odbytej na podstawie umowy zlecenie nie może przekroczyć połowy wymaganego okresu praktyki zawodowej. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, osoba ubiegająca się o uprawnienia bez ograniczeń do kierowania robotami budowlanymi powinna odbyć 2 lata praktyki na budowie. Wymagany okres praktyki wynosi 2 lata.

Stosowanie więc do § 6 ust. 5 Rozporządzenia organ może zatem zaliczyć stronie do tego okresu jedynie połowę, czyli rok praktyki odbytej w ramach umowy zlecenia. Łącznie z 5 miesiącami praktyki odbytej w Z. na podstawie umowy o pracę organ może zaliczyć wnioskodawcy 17 miesięcy praktyki zawodowej.

W związku z tym, iż niezaliczenie praktyki odbytej w D. Sp. z o.o. przesądziło o negatywnym rozpatrzeniu wniosku strony, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w sposób obszerny odniosła się w uzasadnieniu swojej decyzji do tej kwestii.

Komisja wskazała mianowicie, iż w trakcie przesłuchania T. K. zeznał, iż nadzorował praktykę strony w latach maj 2004 - styczeń 2005, ale nie był ani kierownikiem budowy ani inspektorem nadzoru inwestorskiego na budowach, praktykę nadzorował maksymalnie 2 godziny tygodniowo, nie był jednak zatrudniony w spółce, a praktykę nadzorował społecznie na prośbę wnioskodawcy. Świadek dodał ponadto, że pomimo zatrudnienia przez spółkę kierownika budowy, to świadek potwierdzał praktykę "na prośbę Pana K.".

W ocenie organu odwoławczego, warunki jakie powinna spełniać praktyka zostały określone w art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z nim, warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Zdaniem komisji przepis art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być jednak interpretowany w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy. Dokonując jego wykładni należy mieć na uwadze w szczególności przepis art. 3 pkt 6 i 7, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz przepisy regulujące proces budowlany na jego poszczególnych etapach.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi powinna odbyć dwa lata praktyki na budowie. W myśl zaś art. 14 ust 4 ustawy Prawo budowlane warunkiem zaliczenia praktyki jest pełnienie funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Na podstawie wyżej cyt. przepisów należy przyjąć, iż praktyka na budowie ma polegać na pełnieniu przez praktykanta określonej funkcji technicznej. Praktyka na budowie ma polegać na uczestniczeniu w pracach, których celem jest wykonanie obiektu budowlanego lub jego nadbudowa, rozbudowa, remont, przebudowa, a także rozbiórka. Przepis art. 14 ust. 4 stanowi, iż nie mogą być to jednak jakiekolwiek prace, ale tylko te, które polegają na pełnieniu funkcji technicznej na budowie. Pojęcie funkcji technicznej zostało z kolei zdefiniowane w art. 12 ust. 1, który stanowi, że za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego, kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi, kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów, wykonywanie nadzoru inwestorskiego, sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.

Ponieważ osoba odbywająca praktykę nie może pełnić funkcji technicznych w budownictwie samodzielnie, należy przyjąć, że obywanie przez nią praktyki będzie polegało na fachowej ocenie zjawisk technicznych lub rozwiązywaniu zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych pod kierownictwem osoby, która posiada stosowne uprawnienia budowlane, a więc niesamodzielnie. Art. 14 ust. 4 wymaga, aby pełnienie funkcji technicznej czyli praktyka odbywała się na budowie, a więc przy wykonywaniu obiektu budowlanego. Nie wszystkie zatem funkcje techniczne wymienione w art. 12 ust. 1 ustawy Prawo budowlane odpowiadają temu warunkowi. Warunek ten spełnia tylko funkcja techniczna wymieniona w pkt 2, tj. kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi.

Zdaniem Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wynika z tego, że warunkiem zaliczenia praktyki jest pełnienie funkcji technicznej przy wykonywaniu obiektu budowlanego, polegającej na kierowaniu procesami budowlanymi pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Z powyższego wynika z kolei, że osoba odbywająca praktykę na budowie niesamodzielnie kieruje budową, tj. wykonuje prace, które ustawowo przynależą do kierownika budowy jako uczestnika procesu budowlanego. Jeżeli zatem praktykant w trakcie praktyki wykonuje czynności przynależne kierownikowi budowy, to zwrot pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o osobę, która na konkretnej budowie pełni samodzielną funkcje techniczną kierownika budowy. Można bowiem powiedzieć, iż praktykant, pełniąc funkcje techniczne na budowie, wchodzi niejako w rolę kierownika budowy, jego praktyką nie może zatem kierować nikt inny niż osoba, która w świetle ustawy Prawo budowlane jest odpowiedzialną za kierowanie procesem budowlanym.

Ponadto w ocenie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej zwrot "kierować praktyką" oznacza, iż osoba kierująca może wydawać praktykantowi wskazówki i polecenia co do sposobu pełnienia przez niego funkcji technicznej na budowie, a więc stosownie do tego, co już zostało powiedziane, może udzielać wskazówek i poleceń co do sposobu kierowania przez praktykanta budową. Możliwość udzielania poleceń w tym zakresie posiada jedynie kierownik budowy.

Organ II instancji podniósł nadto, iż celem praktyki zawodowej na budowie jest zapoznanie się z warunkami i specyfiką wykonywania zawodu kierownika budowy. Aby ten cel mógł być zrealizowany, nauka taka musi odbywać się pod okiem osoby, która pełni na danej budowie funkcje kierownika budowy.

Komisja wskazała, iż praktykę A. K. nadzorował T. K., który, m.in. zeznał , iż nie pełnił funkcji kierownika budowy podczas odbywania praktyki przez stronę. T. K., nie będąc więc kierownikiem budowy, nie mógł wydawać wnioskodawcy poleceń dotyczących wykonywania przez stronę funkcji technicznych na budowie w wyżej opisanym znaczeniu.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż nawet gdyby uznać, iż praktyką zawodową na budowie może kierować osoba nie będąca kierownikiem budowy, to należy stwierdzić, iż praktyka odbyta w spółce D. była kierowana w wymiarze 2 godzin tygodniowo przez osobą posiadającą uprawnienia budowlane, a nie przez cały jej okres.

Zdaniem Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej dodatkowym powodem niezaliczenia praktyki zawodowej odbytej w w/w spółce jest brak wiarygodności książki praktyki zawodowej. Osoba kierująca praktyką może bowiem potwierdzić i ocenić w książce praktyk tylko te czynności, które nadzorowała. W tym przypadku chodzi więc tylko o te czynności, które nadzorował T. K. będąc na budowie w wymiarze 2 godzin tygodniowo. Tymczasem z przedłożonej książki praktyki zawodowej wynika, że T. K. potwierdził i ocenił również te prace, których nie nadzorował i co do których on sam nie ma pewności, czy zostały wykonane przez stronę. Co więcej, T. K. potwierdził w książce, iż strona odbywała praktykę w pełnym wymiarze czasu pracy, po czym zeznał, że potwierdził te okoliczności na prośbę strony, bo nie widział, ile godzin wnioskodawca pracował. Potwierdził również, iż praktykę tę nadzorował jako kierownik budowy, przybijając stosowaną pieczątkę w książce praktyki, po czym zeznał, iż kierownikiem nie był.

Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. K., ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił jej ponadto naruszenie prawa materialnego poprzez:

błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego,

naruszenie art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych,

niedopełnienie obowiązków spoczywających na Komisji Kwalifikacyjnej [...]OIIB z mocy art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów,

przekroczenie przez Przewodniczacego [...]OIIB określonych w art. 19 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów kompetencji jako członka organu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2007 r. A. K. wniósł replikę na odpowiedź organu na skargę, w której w sposób obszerny przedstawił swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Oceniając w tym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się aby wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uzyskanie uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymaga posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego dla danej specjalności, odbycia dwuletniej praktyki na budowie.

Warunkiem zaś zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju (art. 14 ust. 4 Prawa budowlanego).

Stosownie do dyspozycji § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, jeżeli praktykę zawodową odbywa się w niepełnym wymiarze czasu pracy, okres praktyki zawodowej podlega odpowiedniemu wydłużeniu, wynikającemu z różnicy czasu w stosunku do jego pełnego wymiaru. Za praktykę zawodową może być również uznana praktyka wykonywana w ramach umowy o dzieło lub umowy zlecenia, jeżeli okres jej wykonywania w ramach jednej umowy nie jest krótszy niż 1 miesiąc w odniesieniu do praktyki projektowej i 3 miesiące w odniesieniu do praktyki na budowie. Łączny okres takiej praktyki nie może przekroczyć połowy wymaganego wymiaru czasu praktyki zawodowej.

Każdy kandydat ubiegający się o nadanie uprawnień budowlanych, niezależnie od ich specjalności, musi spełnić wymagania stawiane przepisami. Łącznie muszą być spełnione wymagania dotyczące wykształcenia, praktyki zawodowej oraz należy zdać egzamin przed specjalnie powołaną w tym celu komisją. Brak spełnienia któregokolwiek z tych wymagań powoduje wydanie decyzji o odmowie nadania uprawnień budowlanych. Zatem brak wymaganego wykształcenia, brak odpowiedniego wymiaru czasu praktyki lub jej nienależyte udokumentowanie, czy inne braki w dokumentach potwierdzających odbycie praktyki zawodowej, a także negatywna ocena z którejkolwiek części egzaminu dyskwalifikuje kandydata w tym postępowaniu.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nie naruszyła prawa odmawiając A. K. nadania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych, mając na uwadze, iż wnioskodawca nie spełnił warunku odbycia praktyki zawodowej w sposób odpowiadający wymogom art. 14 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego oraz § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w niniejszym przypadku należy uznać A. K. do zaliczenia okresu wymaganego dla uzyskania uprawnień budowlanych, okresów zatrudnienia w:

1. Z. w okresie od 24 października 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r. w wymiarze - etatu, co zgodnie z § 6 ust. 4 Rozporządzenia uzasadnia zaliczenie jedynie połowy wymiaru odbytej praktyki, czyli okresu 5 miesięcy (ustalone na podstawie świadectwa pracy);

2. K. Sp. z o.o. [...] w okresie od 15 lutego 2000 r. do 30 czerwca 2000 r. przez okres 4,5 roku, w ramach umowy zlecenia;

3. Z. w okresie od 14 lipca 2001 r. do 8 grudnia 2001 r. oraz w okresie od 2 stycznia 2001 r. do 20 maja 2002 r. czyli przez okres 9,5 miesiąca, w ramach umowy zlecenia.

Przy czym zasadnie organ drugiej instancji uznał, iż stosownie do dyspozycji § 6 ust. 5 Rozporządzenia, okres czasu przepracowany w ramach umowy zlecenia, w niniejszym przypadku, nie może przekroczyć jednego roku. Tak więc należy zaliczyć A. K. łączny okres 17 miesięcy praktyki zawodowej.

Nie sposób również jest postawić organowi zarzutu naruszenia prawa w kwestii nieuznania skarżącemu okresów praktyki zawodowej odbytej w D. Sp. z o.o. [...] w okresach od dnia 4 maja 2004 r. do dnia 4 października 2004 r. oraz od dnia 1 listopada 2004 r. do 31 stycznia 2005 r., a które to okresy zostały potwierdzone w książce praktyki zawodowej przez nadzorującego praktykę T. K. i kierownika jednostki, członka zarządu I. M..

Z protokołu przesłuchania świadka T. K. z dnia 10 maja 2006 r. wynika bowiem, iż A. K. nie odbywał praktyki 8 godz. dziennie, ponieważ był dyrektorem firmy. T. K. nie był ani kierownikiem robót, ani inspektorem nadzoru. Praktykę nadzorował maksymalnie 2 godz. tygodniowo (społecznie) i podpisywał ją na prośbę skarżącego. Pomimo zatrudnienia kierownika budowy i osoby z uprawnieniami branżowymi w tej firmie potwierdził praktykę na prośbę A. K..

Należy więc powtórzyć za organem administracji, iż warunki, jakie powinna spełniać praktyka zostały określone w art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z nim, warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Przepis art. 14 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być jednak interpretowany w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy. Dokonując jego wykładni, należy mieć na uwadze w szczególności przepis art. 3 pkt 6 i 7, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz przepisy regulujące proces budowlany na jego poszczególnych etapach.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi powinna odbyć dwa lata praktyki na budowie. W myśl zaś art. 14 ust 4 ustawy Prawo budowlane warunkiem zaliczenia praktyki jest pełnienie funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Jak wspomniano wcześniej, praktyka na budowie polega na uczestniczeniu w pracach, których celem jest wykonanie konkretnego obiektu budowlanego lub jego nadbudowa, rozbudowa, remont, przebudowa, a także rozbiórka. Zgodnie z art. 14 ust. 4, ma to być uczestniczenie w pracach, które polegają na pełnieniu funkcji technicznej na budowie. czyli wykonywaniu jednej z funkcji zdefiniowanych w art. 12 ust. 1. Ponieważ osoba odbywająca praktykę nie może pełnić funkcji technicznych w budownictwie samodzielnie, należy przyjąć, że odbywanie przez nią praktyki będzie polegało na fachowej ocenie zjawisk technicznych lub rozwiązywaniu zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych nie tylko pod kierownictwem osoby, która posiada stosowne uprawnienia budowlane, ale i na konkretnej budowie wykonuje tę funkcję, która jest przedmiotem praktyki, w omawianym przypadku chodzi o kierowanie budową.

Osoba odbywająca praktykę na budowie niesamodzielnie kieruje zatem budową, tj. wykonuje prace, które ustawowo przynależą do kierownika budowy jako uczestnika procesu budowlanego. Jeżeli zatem praktykant w trakcie praktyki wykonuje faktycznie czynności kierownika budowy, bo na tym polega nabywanie umiejętności praktycznych to zwrot "pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane", należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o osobę, która na konkretnej budowie pełni samodzielną funkcje techniczną kierownika budowy. Istotą praktyki jest to, że praktykant, pełniąc funkcje techniczne na budowie, wchodzi rzeczywiście w rolę kierownika budowy, pod jego ścisłym nadzorem i kierownictwem. Nie może zaś tego uczynić w przypadku, gdy inna osoba pełni funkcję kierownika budowy, a inna nadzoruje jego praktykę. Nie jest też możliwe praktyczne wykonywanie czynności należących zgodnie z przepisami Prawa budowlanego do kierownika budowy, bez jego udziału i zgody. Ponadto zwrot "kierować praktyką" oznacza, iż osoba kierująca może wydawać praktykantowi wskazówki i polecenia co do sposobu pełnienia przez niego funkcji technicznej na budowie, a więc może udzielać wskazówek i poleceń co do sposobu kierowania przez praktykanta budową. Możliwość udzielania poleceń w tym zakresie posiada jedynie kierownik budowy, gdyż to on ponosi odpowiedzialność za wszelkie czynności wykonywane na budowie, a pozostające w jego kompetencjach. Bez znaczenia pozostają natomiast okoliczności związane z tym, iż praktykant wykonuje praktykę na budowie prowadzonej przez podmiot gospodarczy, którego jest właścicielem. Por. wyr. NSA z dnia 17 maja 2000 r. sygn. akt IV SA 203/99, publ. ONSA 2002/4/145.

Praktyką związaną z nabyciem uprawnień kierowania robotami budowlanymi nie może zatem kierować nikt inny niż osoba, która w świetle ustawy Prawo budowlane sama posiada stosowne uprawnienia odpowiadające uprawnieniom nabywanym przez praktykanta, a na budowie, na której odbywa się praktyka, pełni funkcję kierownika budowy.

Zasadnie też organ odwoławczy podniósł, iż celem praktyki zawodowej na budowie jest zapoznanie się z warunkami i specyfiką wykonywania zawodu kierownika budowy. Aby ten cel mógł być zrealizowany, nauka taka musi odbywać się pod okiem osoby, która pełni na danej budowie funkcje kierownika budowy nie przez bierną obserwację wykonywanych czynności, lecz przez czynne wykonywanie czynności lub np. projektów dokumentacyjnych zleconych przez kierownika budowy.

Jak już wcześniej wspomniano, T. K., potwierdzając odbycie praktyki, nie pełnił funkcji kierownika budowy podczas odbywania praktyki przez A. K., lecz jedynie przez okres maksymalnie 2 godzin nadzorował - jak twierdzi społecznie - czynności praktykanta w stosunku tygodniowym, nie można więc w niniejszym przypadku mówić o relacji mistrz-uczeń, która ma na celu właściwe przygotowanie praktykanta do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie.

Nadto należy zgodzić się również ze stanowiskiem Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, iż osoba kierująca praktyką może potwierdzić i ocenić w książce praktyk tylko te czynności, które nadzorowała. W tym przypadku chodzi więc tylko o te czynności, które nadzorował T. K., będąc na budowie w wymiarze 2 godzin tygodniowo. Tymczasem z przedłożonej książki praktyki zawodowej wynika, że T. K. potwierdził i ocenił również te prace, których nie nadzorował i co do których on sam nie ma pewności, czy zostały wykonane przez stronę. T. K. potwierdził również w książce praktyki zawodowej, iż strona odbywała praktykę w pełnym wymiarze czasu pracy, po czym zeznał (protokół przesłuchania z dnia 10 maja 2006 r.), że potwierdził te okoliczności na prośbę strony, bo nie widział, ile godzin wnioskodawca pracował. Potwierdził również, iż praktykę tę nadzorował jako kierownik budowy, przybijając stosowaną pieczątkę w książce praktyki, po czym zeznał, iż kierownikiem nie był. Zasadnie więc i zgodnie z przepisami procedury administracyjnej organ rozpatrujący sprawę ocenił materiał dowodowy sprawy, na skutek czego odmówił wiarygodności dokonanych wpisów w książce praktyki zawodowej.

Pozostałe zarzuty skargi, w szczególności zarzut wykorzystania posiadanej przez organ dokumentacji dotyczącej przebiegu działalności zawodowej skarżącego będącej w posiadaniu tego organu, nie naruszył art. 75 § 1 k.p.a. i pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.