Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2358/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 757/20 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. znak IR.I.7840.14.13.2020 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek E. oraz A. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 757/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 18 czerwca 2020 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 20 lutego 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą E. i A. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji sanitarnej, elektryczną i c.o. na działce nr ewid. [..], obręb [..] w K. przy ul. [.]".

Organ odwoławczy na podstawie projektu budowlanego ustalił, że planowany budynek usytuowany jest w całości na działce nr [..], ścianą południowo-zachodnią w odległości 4,04 m od granicy z działką nr [..], ścianą północno-wschodnią bez okien i drzwi w odległości 1,50 m od granicy z działką nr [..], ścianą południowo-wschodnią w odległości 33,60 m od granicy terenu inwestycji oznaczonej na załączniku graficznym literami D-C za zachowaną 6,0 m nieprzekraczalną linią zabudowy, ścianą północno-zachodnią w odległości 28,37 m od granicy jezdni ul. K. z nieprzekraczalną linią zabudowy dla ścian budynków, wyznaczoną istniejącym budynkiem mieszkalnym w odległości 8,60 m od krawędzi jezdni ul. K.

Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta K. wywiązał się z obowiązku nałożonego w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.), dalej: "Pr. bud". Usytuowanie planowanego budynku spełnia warunki określone w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690, ze zm.), dalej: "rozporządzenie". Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia, informacje i zaświadczenia przedłożone przez inwestora: informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, analizę zacienienia. Inwestor wywiązał się z obowiązku określonego w art. 32 ust. 4 Pr. bud.. Organ stwierdził, że planowany budynek nie powoduje ograniczeń określonych w § 13 i § 60 rozporządzenia. Działka J.B. znajduje się od strony północnowschodniej planowanej inwestycji, jest działką niezabudowaną w miejscu występowania zacienienia, co oznacza, że przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia nie mają tu zastosowania; nie można ich odnosić do przyszłego, niepewnego i bliżej nieokreślonego zamierzenia budowlanego na działce nr [..]. Obszar zacienienia działki nr [..] jest niewielki i nie spowoduje problemów z dalszą zabudową działki nr [...]. Nowo projektowany budynek nie powoduje ograniczeń w dostępie światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że w wyniku zmiany art. 35 Pr. bud. przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do ustawy Prawo budowlane wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska. W świetle powyższego, obowiązkiem organu było dokonanie oceny zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, co w sprawie niniejszej organy obu instancji uczyniły. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zakres sprawdzenia był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ architektoniczno-budowlany prawidłowo ocenił zgodność projektowanej inwestycji z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 marca 2011 r., nr 83/11, o warunkach zabudowy, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją ostateczną z dnia 30 czerwca 2011 r. Zgodność ta wynika jednoznacznie z porównania uwarunkowań zawartych w decyzji o warunkach zabudowy z założeniami projektowymi i zagospodarowania działki (s. 10 projektu budowlanego). Obie decyzje funkcjonują w obrocie prawnym.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na szerokość działki pod inwestycję (mniej niż 16 m) dopuszczalne było zaprojektowanie budynku ścianą bez okien i drzwi w odległości 1,5 m od granicy działki nr [...], stosownie do § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Przedmiotowy projekt budowlany jest kompletny w rozumieniu art. 35 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Posiada niezbędne oświadczenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Zawiera analizę zacienienia (s. 6 projektu budowlanego), z której wynika, że projektowany budynek będzie oddziaływał na działkę nr [..] powodując częściowe jej zacienianie, jednak ze względu na równoległy kierunek ustawienia kalenicy w stosunku do granicy działki obszar zacieniania będzie niewielki i nie spowoduje w przyszłości problemów z zabudową działki sąsiedniej. Nie stwierdzono ograniczeń w dostępie do światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Istotnie, jak wynika z mapy do celów projektowych, w obszarze objętym zacienieniem nie znajdują się żadne pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest różne, czasami krańcowo odmienne, stanowisko w kwestii obowiązku analizy nasłonecznienia i przesłaniania obiektów mogących potencjalnie powstać w przyszłości na sąsiednich działkach budowlanych. Sąd uznał, że jakkolwiek z przepisów prawa wprost nie można wywieść bezwzględnego obowiązku analizy tych warunków technicznych projektowanej zabudowy, to jednak ze względu na treść art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. należy stosować zasadę proporcjonalności i niewyczerpywania przez jedną inwestycję możliwości zabudowy na działkach sąsiednich. W związku z tym zlokalizowanie obiektu budowlanego na działce inwestycyjnej powinno nastąpić przy wyważeniu interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Tych ostatnich w kontekście możliwej i dopuszczalnej prawnie lokalizacji przyszłej zabudowy na sąsiedniej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie takiej analizy dokonano, a z analizy zacienienia wynika, że dotyczyć będzie ono niewielkiej części działki nr [..], wzdłuż wschodniej ściany projektowanego budynku. Brak jest zatem podstaw, już choćby z uwagi na nieprecyzyjność obowiązku analizy działki niezabudowanej (wywodzonego z orzecznictwa), do kwestionowania decyzji jako wadliwej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. B., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach niepełnej i nierzeczywistej kontroli decyzji Wojewody [...] z dnia 18 czerwca 2020 r. naruszającej przepisy postępowania, tj.:

- art. 6 i 7 k.p.a. poprzez uchybienie zasadom legalności i praworządności działania organów, a przejawiające się w braku prawidłowego zastosowania przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy przepisów prawa materialnego i procesowego,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na wadliwym i niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym szczegółowego i poprawnego ustalenia przesłanek zaistnienia "przypadków szczególnie uzasadnionych", warunkujących odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, czemu organ pierwszej instancji nie podołał nie przedstawiając właściwej argumentacji faktycznej w tym zakresie, co zostało przyjęte przez Wojewodę bez zastrzeżeń,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Wojewoda [...] rozważył z należytą starannością sprawę, w szczególności w zakresie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności przepisów dotyczących "przesłaniania i zacienienia" podczas gdy uzasadnienie decyzji Wojewody [...] nie zawiera szczegółowego wyjaśnienia przyczyn rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 140 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia warunków wydania decyzji w sprawie pozwolenia na wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla planowanej inwestycji i uznanie, że organ pierwszej instancji przeprowadził analizę sprawy w aspekcie wskazanych przez inwestora granic oddziaływania planowanej inwestycji w szczególności oddziaływania na działkę skarżącego J.B. o nr [..],

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organów administracji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 35 ust. 1 Pr. bud. w zw. z § 13, 57 i 60 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że organy dokonały kompleksowej oceny przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia pod względem zasad dobrego sąsiedztwa oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich w tym skarżącego J. B., ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania",

- art. 35 ust. 1 Pr. bud. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że w sprawie zasadne jest zastosowanie wyjątku dotyczącego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną, podczas gdy sprzeciwiały się temu uzasadnione interesy osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu, tj. interes właściciela działki sąsiedniej nr [..], który będzie miał ograniczoną możliwość wykorzystania swojej działki poprzez jej zabudowę na wysokości planowanego budynku mieszkalnego na działce nr [..],

- art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. w zw. z § 13, § 57 oraz 60 rozporządzenia poprzez uznanie, że organy obu instancji uwzględniły należycie zasady równości obywateli, zasady dobrego sąsiedztwa i wyważyły interes podmiotów występujących w procesie inwestycyjnym, gdy tymczasem organy administracji w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć (decyzji) w sposób ogólny i powierzchowny wyjaśniły ww. okoliczności, a planowana przez E. i A.B. inwestycja nie spełnia wymogów wskazanych w § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia i z tego względu narusza uzasadnione interesy osób trzecich w tym skarżącego J. B.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. i A. B. wnieśli o jej oddalenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Zarzuty składające się na drugą z wymienionych w tym przepisie podstaw kasacyjnych: mających wpływ na wynik sprawy naruszeń przepisów postępowania, skutkujących, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, brakiem poprawnego ustalenia przesłanek "przypadków szczególnie uzasadnionych" warunkujących odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, odnoszą się w znacznej mierze do czynności Sądu i organów orzekających w sprawie związanych z wykładnią i stosowaniem prawa materialnego. Wobec tego, uzasadnione jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym (art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud.) obejmuje m.in. pozbawienie lub ograniczenie na sąsiedniej nieruchomości dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. został ustanowiony nakaz projektowania, budowania i utrzymywania obiektów budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich – zgodnie z przepisami, a w szczególności przepisami techniczno – budowlanymi. Zatem już w tym przepisie ustawodawca zawarł wskazówkę, że określenie zakresu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich ma wynikać z właściwych w tym przedmiocie przepisów.

Zgodnie z wyrażonym w § 1 rozporządzenia zakresem przedmiotowym tego aktu wykonawczego, reguluje on m.in. usytuowanie budynków na działce budowlanej. Generalną zasadą wynikającą z rozporządzenia jest sytuowanie obiektów na działce budowlanej w odległościach wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, to znaczy od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 metry – w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, względnie 3 metry – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Kolejne przepisy § 12 rozporządzenia przewidują jednak wyjątki od wskazanego sposobu sytuowania obiektów, dopuszczając możliwość lokalizacji obiektu w mniejszej odległości od granicy lub w samej granicy z nieruchomością sąsiednią. Zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia, dopuszczono sytuowanie obiektów w odległościach innych, niż to nakazuje ogólna reguła – w zabudowie jednorodzinnej lub zagrodowej, o ile wypełni się jedna ze wskazanych w przepisach tego ustępu hipotez co do gabarytów projektowanego budynku bądź samej działki, i uszanuje się przy tym dodatkowo przepisy odrębne oraz wymagania zawarte w § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271 – 273 rozporządzenia (por. E. Stawicka, Czy istnieje możliwość uzyskania pozwolenia budowlanego na wzniesienie budynku w odległości od granicy działki mniejszej niż 4 metry?, Palestra 2020/7-8/s.257 – 261).

Należy podkreślić, że użycie przez ustawodawcę w przepisie § 12 ust. 4 rozporządzenia sformułowania «dopuszcza się» jednoznacznie wskazuje, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, które wymaga nie tylko zaistnienia szczególnych okoliczności wymienionych w tym przepisie, a stanowiących odstępstwo od ogólnej zasady lokowania budynków, przewidzianej w § 12 ust. 1, ale również szczególnej staranności i dbałości organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie poszanowania interesów osób trzecich. Organ powinien mieć na uwadze, że w tego rodzaju sytuacjach usytuowanie budynku w granicy zazwyczaj budzi, często uzasadniony, sprzeciw właścicieli sąsiedniej działki, szczególnie gdy projektowany budynek ma być dostawiony do istniejącego, co może wpływać na stan techniczny lub zagrażać budynkowi istniejącemu. Dlatego też organ powinien rzetelnie zbadać przesłanki przemawiające za dopuszczeniem takiego usytuowania. Budowa przy granicy nieruchomości lub też w zbliżeniu do granicy może być uznana za legalną wówczas, gdy istnieją ku temu uzasadnione przyczyny. Prawidłowe jest stanowisko organów oraz Sądu pierwszej instancji, że w sprawie wymogi wynikające z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia zostały spełnione.

Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271 – 273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że rację ma Sąd pierwszej instancji wskazując, że z uwagi na szerokość działki pod inwestycję (mniej niż 16 m) dopuszczalne było zaprojektowanie budynku ścianą bez okien i drzwi w odległości 1,5 m od granicy działki nr [..], stosownie do § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Wniosek taki wynika po pierwsze z analizy treści § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, który wiąże dopuszczalność zastosowania odstępstwa z szerokością działki (16 m lub mniejsza), i znajduje potwierdzenie w części opisowej projektu budowlanego "Porównania uwarunkowań zawartych w decyzji o warunkach zabudowy z założeniami projektowymi i zagospodarowaniem działki", w których wskazano, że projektowany budynek zostanie usytuowany w odległości 1, 50 m od granicy z działką sąsiednią - co jest zgodne z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia (szerokości działki poniżej 16 m). W sprawie została zatem spełniona jedna z hipotez wskazanych w przepisie § 12 ustępu 4 rozporządzenia co do działki inwestycyjnej, o czym zaświadczono w projekcie budowlanym.

Po drugie, stosując ww. odstępstwo, spełniono wymagania, o których mowa w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, w postaci weryfikacji wymagań, o których mowa w § 13 oraz 60 tego rozporządzenia. Organy orzekające w sprawie oraz Sąd pierwszej instancji zwróciły uwagę, że projekt budowlany zawiera analizę zacienienia, z której wynika, iż projektowany budynek będzie oddziaływał na działkę nr [..] powodując częściowe jej zacienienie, jednak ze względu na równoległy kierunek ustawienia kalenicy w stosunku do granicy działki obszar zacienienia będzie niewielki i nie spowoduje w przyszłości problemów z zabudową działki sąsiedniej. Nie stwierdzono ograniczeń w dostępie do światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Jak wynika z mapy do celów projektowych, w obszarze objętym zacienieniem nie znajdują się żadne pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi.

Lokalizacja projektowanego obiektu nastąpiła zatem przy wyważeniu interesów inwestora i właścicieli działki sąsiedniej, z analizy zacienienia wynika bowiem, że dotyczyć będzie ono niewielkiej części działki nr [..], wzdłuż wschodniej ściany projektowanego budynku. Z tych przyczyn słuszna jest konstatacja Sądu pierwszej instancji, że brak jest podstaw do kwestionowania decyzji, jako wadliwej. Nie mają usprawiedliwionej podstawy zarzuty sprowadzające się do twierdzenia, że organy orzekające w sprawie nie dokonały kompleksowej oceny przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zasad dobrego sąsiedztwa oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania". Pozwolenie na budowę, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego, przepisy wykonawcze ze szczególnym uwzględnieniem przepisów techniczno – budowlanych, obowiązujące Polskie Normy oraz inne przepisy zawarte w aktach normatywnych. A zatem o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy lub normy obowiązujące w budownictwie, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Ocena czy zamierzona inwestycja budowlana nie narusza praw osób trzecich, należy do organów administracji publicznej, pod kontrolą sądów administracyjnych. Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie może, nie wyrażając zgody na jej realizację, skutecznie przesądzić o negatywnym rozstrzygnięciu właściwego organu. To inwestor - w granicach obowiązujących przepisów - decyduje o miejscu lokalizacji określonej inwestycji. Jeżeli projekt zamierzonej inwestycji jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i z przepisami szczególnymi, organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W każdym przypadku udzielania pozwolenia na budowę należy zbadać, jakie mogą być ujemne następstwa dla właścicieli nieruchomości sąsiednich wynikające z tego pozwolenia na budowę i wymóg ten został w sprawie spełniony, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (analiza zacienienia).

Z przyczyn powyżej wyjaśnionych przyjąć należało, że udzielenie pozwolenia na budowę dla projektowanej inwestycji nastąpiło przy zachowaniu zasady równości obywateli oraz przy uwzględnieniu - kolizyjnych - interesów występujących w procesie inwestycyjnym. Ponieważ w sprawie występują sprzeczne interesy stron, organy orzekające w sprawie oraz Sąd pierwszej instancji przeprowadziły analizę tych interesów i stwierdziły w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie względy zostały przy jego podejmowaniu wzięte pod uwagę, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne i w jaki sposób interesy strony, dla której rozstrzygnięcie jest negatywne, zostały wzięte pod uwagę (analiza zacienienia).

Zauważyć przy tym należy, że niewątpliwie projektowany budynek będzie oddziaływał na działkę sąsiadującą ze względu na fakt, iż z uwagi na usytuowanie obiektu w odległości 1,50 m od granicy z działką nr [..] będzie powodował jej częściowe zacienienie. Skutkuje to tym, że właściciel tej działki jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, materializuje się wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Pamiętać jednak należy, że choć obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zabudowie terenu, nie oznacza to, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i co za tym idzie, że nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę (zob. wyrok NSA z 6 czerwca 2013 r., II OSK 332/12; z 24 sierpnia 2022 r., II OSK 2161/19; z 27 września 2022 r., II OSK 2963/19).

W konsekwencji bezpodstawne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania wymaga nie tylko wskazania działania lub zaniechania organu, które spowodowało, że postępowanie nie było prowadzone zgodnie z daną zasadą, ale również wykazania, że mogło to mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2017r., I FSK 156/16, LEX nr 2399122). Zarzut naruszenia art. 6 oraz 7 k.p.a. nie został wystarczająco skonkretyzowany i odniesiony do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a przy tym nie wykazano w sposób wymagany istotnego wpływu zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Z przyczyn wyjaśnionych powyżej, nie jest uzasadnione stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów regulujących zasady postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji publicznej. W sprawie nie wykazano, aby organy orzekające w sprawie nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym w szczególności poprawnego ustalenia przesłanek zaistnienia odstępstwa, o którym mowa w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, oraz warunków do zastosowania tego przepisu. Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie zarzucanemu organowi braku analizy przepisów rozporządzenia dotyczących "przesłaniania i zacienienia", jako że na str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji rozważania takie zostały zamieszczone. Stosownie do wymagań § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, stosując odstępstwo, o którym mowa w tym przepisie, organy orzekające w sprawie uwzględniły wielkość działki inwestycyjnej - poniżej 16 m oraz ustaliły, że zastosowanie tego odstępstwa nastąpi przy poszanowaniu wymagań zawartych w § 13 oraz 60 rozporządzenia. Ustaliły bowiem, że projektowany budynek nie powoduje ograniczeń, o których mowa w § 13 i 60 rozporządzenia.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

W punkcie drugim wyroku oddalono wniosek uczestników postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do uwzględniania takiego wniosku. W postępowaniu przed NSA ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Natomiast ustawodawca nie przewidział podstawy prawnej dla zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego.