Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1028/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi M.F. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Go 221/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.F. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2015 r., nr 181 w przedmiocie zwolnienia ze służby uchylił zaskarżony rozkaz personalny (pkt I), stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu (pkt II), zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego M.F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III).

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym: rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 oraz art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 355 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 i 1a pkt 3 lit. b i § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 152, poz. 1732 ze zm.), Komendant Powiatowy Policji zwolnił M.F. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2014 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu Komendant stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy jednoznacznie o tym, że M.F. dopuścił się czynu z art. 158 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.; dalej kk) w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Uznając powyższą okoliczność za udowodnioną, organ I instancji powołał się na notatkę służbową mł. insp. M.K. z dnia [...] grudnia 2014 r., w której zawarta została analiza monitoringu, na którym nagrany jest fakt kopania leżącego mężczyzny między innymi przez sierż. M.F. oraz zebranego w toku śledztwa [...] materiału dowodowego. Ponadto organ wskazał, że Prokurator Prokuratury Rejonowej zdecydował się na przedstawienie sierż. M.F. zarzutu tj. o czyn z art. 158 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Następnie organ stwierdził, że popełnione przez policjanta przestępstwo, z uwagi na znaczną szkodliwość społeczną, a tym samym jego negatywny wpływ na wizerunek Policji uniemożliwia pozostawanie sierż. M.F. w służbie w Policji. Organ podał też, że w sprawie został spełniony wymóg zasięgnięcia opinii związków zawodowych, które nie wniosły uwag i zastrzeżeń w kwestii zwolnienia M.F. ze służby w Policji.

2. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania M.F., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy omówił przeprowadzone postępowanie w sprawie, a następnie podał, że włączył do postępowania opinię - protokół z przeglądu nagrania z monitoringu, obejmującego zdarzenie z dnia [...] grudnia 2014 r. – bójkę, która miała miejsce w [...]. Dalej organ przytoczył treść protokołu w zakresie dokonanych w trakcie oględzin nagrania ustaleń uznając jednocześnie za bezsporne, że M.F. brał udział w powyższym zdarzeniu, a następnie został zatrzymany wraz z trzema pozostałymi osobami – również policjantami garnizonu, odbywającymi adaptację zawodową w Oddziale Prewencji Policji.

Organ uznał, że M.F. dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa określonego w art. 158 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, a jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził też, że przebieg zdarzenia nie daje podstaw do twierdzenia, że była to obrona konieczna. Fakt zadawania ciosów i kopania napastnika oraz pozostawienie go leżącego na chodniku w miejscu zdarzenia bez udzielenia mu pierwszej pomocy i powiadomieniu o tym Policji w żaden sposób nie może być uznany jako obezwładnienie napastnika. Natomiast oddalenie się z miejsca zdarzenia, oglądając się za siebie, a następnie przyspieszając kroku i podbiegając i w konsekwencji ucieczka z miejsca zdarzenia do momentu zatrzymania przez policjantów podjeżdżających radiowozami, stanowi jedynie potwierdzenie, że chciał uniknąć interwencji Policji zdając sobie sprawę z tego, że brał udział w bójce.

Ponadto organ wskazał, że przepisy art. 41 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wskazują, iż poszczególne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby ustawodawca wiąże m.in. z kryterium nieposzlakowanej opinii, które to kryterium muszą spełniać kandydaci ubiegający się o przyjęcie do służby w Policji. Jeśli więc organ I instancji przyjął zasadność skorzystania z przysługującego mu uprawnienia i zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji funkcjonariusza, który na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i w związku z tym utratą przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii, to czynienie mu z tego powodu zarzutu jest pozbawione podstaw.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę M.F. uznał, że analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych wskazuje, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego zgodnie z wymogami kodeksowymi – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co w tego typu sprawie ma szczególnie istotne znaczenie. Dowody, które powołały organy nie dają w szczególności podstaw do przyjęcia "oczywistości" popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Głównymi dowodami potwierdzającymi, w ocenie organów, fakt popełnienia przestępstwa były nagranie video z przebiegu zdarzenia, notatka służbowa oraz postanowienie o przedstawieniu zarzutów skarżącemu.

Tymczasem nagranie to, co wynika z treści czynności organu prowadzącego postępowania przygotowawcze, nie było na tyle czytelne, by odtworzyć cały przebieg zdarzenia i przypisać jego uczestnikom jednoznaczne sprawstwo polegające na wyczerpaniu znamion przestępstwa z art. 158 § 1 kk w zb. z art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, czyli udziału M.F. w bójce lub pobiciu, którego następstwem był skutek określony w art. 157 § 2 kk. Z tych właśnie względów w postępowaniu karnym i to już po postawieniu zarzutów został dopuszczony dowód z opinii biegłego. Organy kwestię tę pominęły nie przedstawiając jednak innych dowodów potwierdzających stanowczość postawionego w decyzjach zarzutu.

W ocenie Sądu naganność postępowania skarżącego widoczna zdaniem organu z nagranego przebiegu zdarzenia, odzwierciedlona w notatce służbowej, nie może być jednak utożsamiona z wyczerpaniem znamion konkretnego przestępstwa. Opisując przebieg zdarzenia za protokołem oględzin z dnia [...] grudnia 2014 r. organ posłużył się numeracją poszczególnych jego uczestników, co nie pozwoliło na identyfikację konkretnych osób i tym samym przypisania danej osobie sprawstwa.

Zdaniem Sądu choć zarejestrowane na nagraniu video zdarzenie dało podstawy do wszczęcia postępowania karnego i dyscyplinarnego to nie dostarczyło dowodów, w świetle których można mówić o "oczywistości" popełnienia przestępstwa przez skarżącego. Inne dowody również nie dostarczyły takiego przekonania. Wątpliwości w tej mierze miał nawet organ prowadzący postępowanie karne. Nadto brak było ustaleń pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie czy działanie policjantów mogło stanowić kontratyp wyłączający bezprawność popełnionego czynu.

Wszystkie opisane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), co prowadziło do uwzględnienia skargi choć tylko odniesieniu do decyzji wydanej w drugiej instancji. We wskazaniach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że rolą organu odwoławczego w ponowionym postępowaniu będzie dokonanie pełnej analizy przebiegu zdarzenia z wykorzystaniem dowodów zebranych w postępowaniu karnym w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego.

4. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2015r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] grudnia 2014r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że realizując postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zawarte w wyroku z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Go 221/15, w ponowionym postępowaniu, w celu pełnej analizy przebiegu zdarzenia zgromadzono i wykorzystano wnioskowane dowody, zebrane w postępowaniu karnym takie jak: dowód z opinii biegłego z dziedziny zapisu audiowizualnego J.R. z dnia [...] stycznia 2015 r., wydanej na podstawie zapisów wizualnych wykonanych w Laboratorium Kryminalistycznym KWP wraz z utworzoną dokumentacją poglądową z zapisu z monitoringu miejskiego; dalej kopii aktu oskarżenia przeciwko m.in. M.F. oskarżonemu o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., protokołu przesłuchania podejrzanego M.F. w sprawie [...]; kopii zeznań opisanych w uzasadnieniu aktu oskarżenia (zeznań K.K., K.K., M.G., M.H., A.C., Ł.W., D.L., A.B. i J.G.).

Przedstawiając szczegółowo odtworzony z całokształtu dowodów przebieg zdarzenia oraz jego ocenę organ stwierdził, że możliwe jest ustalenie, jak w dniu zdarzenia ubrani byli uczestnicy bójki, w tym jak ubrany był M.F.. Z protokołu przesłuchania K.K. - policjanta, który w dniu zdarzenia pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym na terenie [...] wynika, że M.F. był ubrany w zieloną kurtkę, co potwierdza również w swoich zeznaniach M.H., który po odtworzeniu zapisu rozpoznał na nagraniu m.in. M.F. ubranego jak wskazał w zieloną kurtkę. Z kolei A.J. ubrany był w czarną kurtkę, szary sweter, ciemne spodnie i adidasy, co zostało ustalone na podstawie zeznań świadka, tj. K.K. - policjantki, która pełniła służbę w patrolu zmotoryzowanym na terenie [...] w dnu zdarzenia tj. [...] grudnia 2014 r.

Dalej wskazał, że materiał dowodowy pozwoliły również na ustalenie ubioru M.H., który w dniu zdarzenia miał na sobie ciemne jensy, fioletową bluzę z kapturem, puchową kurtkę z kapturem do pasa, a na wysokości brzucha na kurtce wszyty, biały pasek. Natomiast A.C. wskazał w zeznaniach, że w dniu zdarzenia ubrany był tak jak w dniu składania zeznań tj. grafitowe jensy, czarny sweter, czarna kurtkę z kapturem zakończonym futerkiem koloru szarego. Dokonano też ustalenia ubioru Ł.W., który po zdjęciu kurtki był w koszulce oraz jego konkubiny, która miała na sobie czarny płaszcz i białą czapkę.

Natomiast ustalenia dotyczące ubioru poszczególnych uczestników zdarzenia z dnia [...] grudnia 2014 r., pozwalają na identyfikację konkretnych osób na nagraniu z monitoringu miejskiego (odtworzonego z płyty MS-RTJ poz. 18/797/12), w tym na identyfikację M.F., co w konsekwencji umożliwia ustalenie zachowania tych osób i przypisania im udziału, w bójce, w konsekwencji której doszło do pobicia jednego z jej uczestników.

Organu stwierdził, że z nagrania jednoznacznie wynika, iż osoba ubrana w zieloną kurtkę – M.F. (co zostało również wskazane podczas opisu dotyczącego oznaczenia, że jest to osoba nr 3) bierze udział w bójce i w stosunku do leżącego na chodniku mężczyzny (jest nim Ł.W.) - użył "rozwiązania siłowego poprzez pobicie w tym kopanie go". Powyższe ujawnione jest na nagraniu PK04-PI ([...]-12.2014 03:22:06-09), z którego wynika, że pokrzywdzonemu po upadku na chodnik pozwolono podnieść się jeszcze, lecz podczas wymiany kolejnych ciosów ponownie przewrócił się i na koniec, leżącego Ł.W. kopnął drugi uczestnik bójki tj. A.J. (ubrany był w czarną kurtkę, szary sweter, ciemne spodnie i adidasy).

W ocenie organu wyjaśnienia oskarżonego nie zasługiwały na wiarę gdyż zapis nagrania video nie daje podstaw do przyjęcia, że wraz z zaatakowanym kolegą A.J., obezwładnili oni atakującego mężczyznę i odeszli. Kopanie leżącego na chodniku mężczyzny- choćby napastnika, który podczas bójki upadł na chodnik i doznał obrażeń ciała, jest bezprawnym i społecznie szkodliwym czynem, który nosi znamiona przestępstwa zagrożonego groźbą kary na podstawie kodeksu karnego. Zachowanie takie nie może być uznane za obronę konieczną. Obrona przed atakiem może trwać dopóty, dopóki trwa napaść.

Dalej organ wskazał, że do Sądu Rejonowego Wydział Karny skierowany został akt oskarżenia z dnia [...] maja 2015 r. przeciwko M.F. - oskarżonemu o czyn z art. 158 §1 k.k. w zb. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz A.J. - oskarżonemu o czyn z art. 158 § 1 k.k., o to że w nocy [...] grudnia 2014 r., w [...] działając wspólnie i w porozumieniu brali udział w pobiciu Ł.W. w ten sposób, że bili go pięściami po całym ciele oraz kopali nogami po plecach i głowie w wyniku czego pokrzywdzony upadł na twarde podłoże w następstwie czego doznał obrażeń ciała w postaci ograniczonego obrzęku tkanek miękkich głowy i otarcia naskórka okolicy łokciowej prawej, które to obrażenia wywołały naruszenie czynności narządu ciała jakim jest kończyna górna prawa na okres trwający nie dłużej niż 7 dni, co należy uznać za uszkodzenie ciała o jakim mowa w art. 157 § 2 k.k., czym narazili pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1 k.k.

W konsekwencji organ stwierdził, że udział M.F. w pobiciu Ł.W. jest oczywisty. Pobicie to zostało ujawnione na nagraniu z monitoringu miejskiego, które to nagranie w korespondencji z zeznaniami świadków, zebranymi na potrzeby postępowania karnego, a pozyskanymi do niniejszego postępowania, daje możliwość ustalenia w sposób bezsporny, nie budzący wątpliwości, że M.F. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, który nosi znamiona przestępstwa zagrożonego groźbą kary na podstawie kodeksu karnego.

Natomiast wobec oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez M.F. należy wskazać, że nie posiada on przymiotu jakim winien charakteryzować się każdy policjant tj. nieposzlakowanej opinii. Zatem dbając o autorytet Policji, biorąc pod uwagę brak posiadania przez policjanta nieposzkalowariej opinii, organ stwierdził, że pozostawienie go w szeregach Policji jest nie do zaakceptowania. Nie można dopuścić do sytuacji, w której czynności polegające na strzeżeniu porządku i bezpieczeństwa publicznego będzie wykonywać osoba dopuszczająca się czynów lekceważących te wartości. Ochronie interesu publicznego służy uznanie za niemożliwe pozostawienie w służbie policjanta, który stracił warunki kwalifikowane do pełnienia służby w Policji w związku z popełnieniem czynu zabronionego.

5. W skardze wniesionej z zachowaniem warunków formalnych i terminu M.F., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił rozkazowi personalnemu:

- naruszenie prawa materialnego art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i błędnym zastosowaniu określonej tym przepisem normy prawnej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wynikających z przyjęcia, że w stosunku do M.F. kumulatywnie zaistniały przesłanki w postaci oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa" oraz "niemożności pozostawienia w służbie ze względu na popełnione przestępstwo", pozwalające na jego natychmiastowe zwolnienie ze służby w Policji, podczas gdy zebrany materiał dowodowy znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego oraz fakt umorzenia postępowania karnego w stosunku do M.F. sprawia, że odpadły wszelkie podstawy do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji w powyższym trybie wobec braku możliwości przypisania kumulatywnego wystąpienia powyższych przesłanek.

- naruszenie przepisów postępowania to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nie uchylenie wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, naruszającej przepisy prawa oraz art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, wynikającym z nienależytego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonanego z przekroczeniem granic jego swobodnej oceny, skutkującej dowolnym, wysoce spornym i nieobiektywnym uznaniem, że M.F. nie działał w ramach obrony koniecznej, o której mowa w art. 25 § 1 kk, podczas, gdy nawet uzupełniony materiał dowodowy nadal nie daje wystarczających podstaw, aby jednoznacznie wykluczyć, że zachowanie zwolnionego policjanta, patrząc przez pryzmat kontratypu, nie stanowi czynu o znamionach przestępstwa.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Nadto, na podstawie art 106 § 3 p.p.s.a, wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, załączonego do skargi, w postaci wyciągu z protokołu rozprawy, zawierającego postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], w przedmiocie umorzenia postępowania karnego wobec M.F..

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie sposób zgodzić się z oceną prawną organu odwoławczego co do tego, że w stosunku do M.F. zachodzą kumulatywnie przesłanki określone powyższą normą prawną w postaci "oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa" oraz "niemożności pozostawania w służbie ze względu na popełnione przestępstwo", pozwalające na jego natychmiastowe zwolnienie ze służby w Policji w tym trybie.

Podkreślono, że z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...] wynika, iż postępowanie karne o zarzucany skarżącemu czyn zostało umorzone na podstawie art. 59a § 1 kk, co w jego ocenie rodzi ten skutek, że niemożliwym jest dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do niego, w przedmiocie zwolnienia go ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wobec braku możliwości przypisania kumulatywnego wystąpienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Do umorzenia postępowania karnego dochodzi bowiem w sytuacji ustalenia istnienia negatywnej przesłanki procesowej, a samo umorzenie skutkuje brakiem możliwości przypisania popełnienia przestępstwa potencjalnemu sprawcy. Skoro nie ma przestępstwa, to nie ma również drugiej przesłanki, nierozerwalnie związanej ze stwierdzeniem popełnienia przestępstwa, w postaci "niemożności pozostawania w służbie" policjanta z tego właśnie powodu.

Wobec umorzenia postępowania karnego pozostawienie skarżącego w służbie w żaden sposób nie podważa autorytetu Policji, nie utracił on również warunków kwalifikujących go do dalszego pełnienia służby w Policji.

W ocenie skarżącego przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego niczego nowego do sprawy nie wniosło, a jedynie potwierdziło od początku istniejące wątpliwości co do zasadności dokonanej przez organ II instancji interpretacji przebiegu zdarzenia na podstawie nagrania z monitoringu miejskiego. Stan faktyczny pozostaje nadal niedokładnie wyjaśniony, do tego stopnia, iż niemożliwe jest jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie działał w obronie koniecznej.

Organ nie wykazał, że w sprawie zachodziła oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Już sam fakt, że zachodziła potrzeba poszukiwania dowodów dla wnikliwszego rozważenia zasadności zwolnienia policjanta ze służby wyłączą możliwość przyjęcia "oczywistości" popełnienia przestępstwa. Niewystarczającym do przyjęcia spełnienia powyższej przesłanki jest sama identyfikacja poszczególnych uczestników zajścia w sytuacji, gdy wszystko tak naprawdę sprowadza się do subiektywnej interpretacji przebiegu zdarzenia zaprezentowanej przez organ II instancji, której słuszność od początku postępowania była kwestionowana i podważana przez skarżącego. Uzupełnienie materiału dowodowego o opinię biegłego tylko potwierdza, że jakość nagrania z monitoringu miejskiego jest słaba, bowiem zarejestrowany obraz jest niskiej rozdzielczości wizyjnej, jest nieostry i mało czytelny, co z kolei prowadzi do konkluzji, że ocena przebiegu zdarzenia na podstawie zapisu o nienajlepszej jakości ma charakter wysoce uznaniowy. Uchybienia te uzasadniają wnioski skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

W myśl art. 135 p.p.s.a., orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

7. Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej skargi ma treść wskazania poprzedniego wyroku z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Go 221/15, wydanego w tej samej sprawie. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., obowiązane były zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu tego wyroku (opisanych w pkt 3 niniejszego uzasadnienia). Sprowadzały się one do konieczności dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności zaś zidentyfikowania osób i przebiegu stanu zdarzenia z bezpośredniego dowodu czyli zapisu monitoringu. Sąd nakazał również organowi odniesienie do ustaleń (dowodów) postępowania karnego.

Rolą składu kontrolującego obecnie zaskarżoną decyzję była weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia sądowego, zwłaszcza z uwagi na podniesione w tej kwestii zarzuty skargi. W tej mierze należy stwierdzić, że wszystkie te elementy zostały zrealizowane w ponowionym postępowaniu i organ wypełnił tym samym nałożony nań obowiązek. Organ uzupełnił postępowanie dowodowe doprowadzając do jego zupełności i w momencie ponownego rozstrzygania dysponował wszystkimi istotnymi okolicznościami faktycznymi sprawy w sposób opowiadający wymogom określonym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W ponowionym postępowaniu zgromadzono i wykorzystano dowody postępowania karnego, w tym opnie biegłego opisane wyżej w punkcie 4 niniejszego uzasadnienia. Dowody te pozwoliły odtworzyć przebieg zdarzenia w sposób pozwalający na identyfikację poszczególnych jego uczestników oraz ich indywidualnych zachowań. Zostało to również odzwierciedlone w opisie zdarzenia tak, że możliwe jest odniesienie dowodu w postaci nagrania do protokołów.

Organ ocenił cały zebrany materiał dowodowy zgodnie z zasada wyrażoną w art. 80 k.p.a., co znalazło pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Materiał ten również w ocenie sądu pozwala na jednoznaczne ustalenie, że M.F. (na nagraniu ubrany w zieloną kurtkę – osoba nr 3) bierze udział w bójce, w tym kopie leżącego na chodniku Ł.W.. Zasadnie organ uznał, że taki przebieg zdarzenia podważa wersję skarżącego o działaniu w obronie koniecznej. Kopanie leżącego na chodniku mężczyzny- jeśli był on napastnikiem nie może być traktowane jako kontratyp.

8. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby, jeżeli popełnienie przez niego czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Z treści tego przepisu wynika, że rozwiązanie stosunku służbowego w omawianym trybie jest możliwe, gdy zachowanie danego policjanta nosi znamiona czynu karalnego oraz jest tego rodzaju, że wyklucza możliwość pozostawienia sprawcy w gronie funkcjonariuszy formacji. Istotna jest przede wszystkim oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, czyli oczywista bezprawność działania policjanta polegająca na naruszeniu określonych norm prawa karnego.

W judykaturze sądowej uznaje się, że z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy sprawca zostanie złapany na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy w sprawie zebrano takie dowody, które bezpośrednio potwierdzają dokonanie przez niego czynu. Przyjmuje się również, że organ zamierzający zwolnić policjanta za służby – co do zasady – powinien sam przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, które pozwoliłoby przyjąć, że popełnienie przez funkcjonariusza czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste. Nie wyklucza to jednak możliwości wykorzystania w prowadzonym postępowaniu administracyjnym także materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym.

Podkreślić należy, że tryb przewidziany w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie obejmuje wyłącznie sytuacji, gdy oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa zostanie stwierdzona przed wszczęciem postępowania karnego lub po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego. Takie stanowisko prowadziłoby ono do niczym nieuzasadnionego uprzywilejowania policjanta, w stosunku do którego postępowanie karne umorzono (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., I OSK 77/14).

Nie ma zatem istotnego znaczenia, w jaki sposób i kiedy zostanie ustalona oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa. Funkcjonariusza, w stosunku do którego nie zapadł prawomocny wyrok skazujący go za popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, można zwolnić ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Nie można różnicować policjantów z uwagi na to, czy bezprawność ich działania wynika z orzeczenia o umorzeniu postępowania karnego czy też ustaleń poczynionych przed zakończeniem postępowania karnego. Podstaw do dokonywania takiego podziału nie daje ani treść powołanego przepisu ani cel zawartej w nim regulacji.

Wskazać należy, że z postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2015 r., wydanego w sprawie sygn. akt [...], którym to postępowanie karne zostało wobec skarżącego umorzone na podstawie art. 59a § 1 kk, wynika fakt popełnienia czynu zabronionego (dowód z tego dokumentu Sąd dopuścił na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Przepis ten, co wprost wynika z jego treści znajduje zastosowanie wyłącznie do przypadku, w którym i sprawca i czyn zabroniony są ustalone (nie budzą wątpliwości). Gdyby sprawstwo lub kwalifikacja prawna czynu byłyby wątpliwe przepis ten nie mógłby znaleźć zastosowania. Jego funkcja odpowiada funkcji poprzednio obowiązującej w regulacji karnej instytucji warunkowego umorzenia postępowania, którą to orzecznictwo sądów administracyjnych traktowało jako rozstrzygnięcie przesądzające o oczywistości popełniania zarzucanego czynu (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., I OSK 77/14). Tym samym zarzuty procesowe kierowane przeciw decyzji oraz postępowaniu organu, w szczególności dotyczące błędnych ustaleń przebiegu zdarzenia i jego kwalifikacji karnoprawnej nie zasługują na uwzględnienie.

9. Odnosząc się do kwestii zwolnienia ze służby w aspekcie stwierdzonego i wykazanego przez organy faktu popełnienia przestępstwa należy zwrócić uwagę na charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Ma ona charakter uznaniowy co powoduje to, że sądowa kontrola tego typu rozstrzygnięć ma ograniczony zakres. Nie obejmuje ona celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego a nie innego sposobu załatwienia sprawy, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności.

W sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia ze służby oznacza to, że sądy badają jedynie czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i podważać ich stanowisko, należycie uzasadnione, o celowości wykluczenia danej osoby z grona funkcjonariuszy. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również konieczność wyposażenia organów Policji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów, a także potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie omawianej formacji oraz w celu sprawnego funkcjonowania wszystkich jej komórek organizacyjnych.

W sprawie przesłanki uznania nie zostały przekroczone. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby nie powinien w niej pozostawać ze względu na typ popełnionego czynu. Należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że status funkcjonariusza Policji w demokratycznym państwie prawnym w nierozerwalny sposób łączy się z koniecznością pilnego przestrzegania standardów praworządności i etyki zawodowej.

Policjant, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia już podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia w niej służby. Pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Wskazać również należy, że decydując się na pracę w Policji funkcjonariusz zobowiązuje się, między innymi, do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć on także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący.

Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności sprawy organy Policji miały podstawy przyjąć, że dalsze pozostawienie skarżącego w służbie nie byłoby wskazane. Skoro zaś w sprawie nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, kwalifikacja materialnoprawna jest zgodna z prawem a postępowanie odpowiadało wymogom kodeksowym - skargę, na podstawie, art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.