Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 96/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 2, arty. 37 ust. 1, art. 107 ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant: starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. P. -opiekuna prawnego J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku stałego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokat M. W. od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 24 lipca 2014 r. M. P., działająca jako opiekun prawny ubezwłasnowolnionego całkowicie J. M. (zwanego dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym) wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie zasiłku stałego w związku z ustaleniem umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Opiekun prawny oświadczył, że strona jest osobą chorą i uzależnioną od alkoholu oraz nie posiada żadnych dochodów, ani nie ma przyznanej renty bądź emerytury.

W wyniku przeprowadzonego w dniu 24 lipca 2014 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym wraz z M. P., z którą łączy go ślub kościelny. Z dwójką wspólnych, dorosłych już dzieci przebywających za granicą, skarżący nie utrzymuje kontaktu. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] – ważne do dnia 31 sierpnia 2015 r.), pozostającą bez pracy (brak rejestracji w urzędzie zatrudnienia) i nieposiadającą stałego źródła zarobkowania, a utrzymującą się ze sprzedaży surowców wtórnych. Jest osobą uzależnioną od alkoholu i z tego też powodu ubezwłasnowolnioną. Dotychczasowe próby leczenia odwykowego, podejmowane dobrowolnie oraz z nakazu sądowego, okazały się bezskuteczne.

Organ – na podstawie oświadczenia opiekuna prawnego – przyjął, że wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, wynoszące ok. 500 złotych miesięcznie, pokrywa w całości M. P. z pomocą dodatku mieszkaniowego w wysokości 308,56 złotych miesięcznie, przyznanego na okres od 1 czerwca do 30 listopada 2014 r. z uwzględnieniem dwóch osób. Koszty związane z zakupem leków dla strony pokrywane są przez jego opiekuna prawnego, który zapewnia również skarżącemu dostęp do wspólnej lodówki i pralki, a także żywności.

Mimo wspólnego zamieszkiwania, opiekun prawny strony oświadczył, że jego podopieczny i on prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Skarżący nie korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego, a opiekun uznał, że nie będzie go ubezpieczać, gdyż jest on dla niego osobą obcą.

Ponadto z ustaleń organu pomocy społecznej w zakresie sytuacji zawodowej M. P. wynika, że wykonuje ona pracę opiekuna w Miejskim Centrum Usług Socjalnych we W. (umowa zlecenie). Otrzymuje ona także wynagrodzenie z tytułu sprawowania funkcji opiekuna prawnego skarżącego w kwocie 360 złotych miesięcznie.

Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. organ pierwszej instancji wezwał opiekuna prawnego do uzupełnienie złożonych dokumentów o zaświadczenie o zarobkach za czerwiec 2014 r.

W odpowiedzi przedstawiciel ustawowy skarżącego oświadczył, że jest on wyłącznie jego opiekunem prawnym i ze skarżącym łączą go jedynie ogólne zasady współżycia społecznego, a nie wspólne gospodarstwo domowe.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Prezydenta Miasta W., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 19, art. 37, art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 5b pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej u.p.s.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), odmówił przyznania skarżącemu zasiłku stałego.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pomocy społecznej – po przywołaniu ustaleń faktycznych – wskazał, że oświadczenie opiekuna prawnego skarżącego o prowadzeniu oddzielnych gospodarstw domowych nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Skarżący oraz jego opiekun nadal zamieszkują razem we wspólnym mieszkaniu, którego koszty utrzymania ponosi przedstawiciel strony. Opiekun, który w trosce o swojego podopiecznego podjął się tej funkcji, sprawuje aktywną opiekę m.in. poprzez zakup leków i odzieży, zapewnienie dostępu do produktów żywnościowych. Stanowisko o odrębnym gospodarowaniu jest tym bardziej nieuzasadnione, że w toku sporządzania opinii sądowej skarżący oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu konkubiny.

Organ zauważył, że pomimo oświadczenia opiekuna jedynie o formalnym charakterze relacji ze skarżącym, który pozostaje dla niego osobą obcą, przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazują, że rodzinę tworzą także osoby niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

Stąd też – w ocenie organu pomocy społecznej – dla ustalenia odrębności gospodarczej nie będzie wystarczające przyjęcie faktu braku istnienia formalnego związku między stroną a jego opiekunem prawnym, ale przede wszystkim określenie cech o tym świadczących. Zdaniem organu, wnioskodawca oraz występujący w jego imieniu przedstawiciel ustawowy, stanowią rodzinę i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, gdyż konkubent jest uzależniony od opieki sprawowanej przez jego opiekunkę i tylko dzięki niej funkcjonuje. Nie jest on w stanie sam zarobić na swoje utrzymanie, zapewnić sobie leków, opłacać mieszkania, prać i gotować. Wskazane okoliczności jednoznacznie wskazują na wspólny charakter prowadzonego gospodarstwa domowego.

Skoro zatem w skład gospodarstwa domowego prócz skarżącego wchodzi jeszcze jego opiekun prawny to również i jego dochód winien zostać wzięty pod uwagę w celu ustalenia sytuacji materialnej niezbędnej do ustalenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jednakże pomimo wezwania skierowanego do przedstawiciela wnioskodawcy nie przedłożył on odpowiednich dokumentów źródłowych ani nie oświadczył się co do wysokości uzyskiwanych dochodów, podtrzymując w dalszym ciągu swoje twierdzenie o odrębności gospodarstwa domowego. Wobec czego – zdaniem organu – orzeczenie o odmowie przyznania zasiłku stałego okazało się uzasadnione.

Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia strona, działająca poprzez opiekuna prawnego, podtrzymała swoje stanowisko o prowadzeniu oddzielnych gospodarstw domowych. Zdaniem odwołującego się, przy ustaleniu tej okoliczności organ winien wziąć pod uwagę aktualną sytuację, nie zaś zdarzenia z przeszłości, które obecnie utraciły na znaczeniu. Tak więc nie można wziąć pod uwagę, że opiekun prawny poza pełnieniem tej funkcji, pozostaje w dalszym ciągu w faktycznym związku z osobą wnioskodawcy, skoro tak w rzeczywistości nie jest, o czym świadczą relacje sąsiadów. Obie osoby posiadają bowiem oddzielne pokoje i korzystając z ogólnodostępnych pomieszczeń kuchennych i toalet. Nie można wziąć również pod uwagę oświadczenia osoby ubezwłasnowolnionej i w dodatku pozostającej pod wpływem alkoholu, w szczególności, że opinia biegłych została sporządzona w innym celu aniżeli ustalenie wspólności prowadzonego gospodarstwa domowego.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W.

Przedstawiając swoje stanowisko Kolegium podzieliło ocenę ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji twierdząc, że M. P. prowadzi wraz z J. M. wspólne gospodarstwo domowe. Zdaniem Kolegium świadczy o tym stopień zależności strony od jego przedstawiciela ustawowego, sprawującego faktyczna opiekę polegającą na opłacaniu rachunków mieszkaniowych i zabieganiu o zapewnienie zaspokojenia niezbędnych potrzeb związanych z życiem codziennym podopiecznego. Stan ubezwłasnowolnienia tylko tę sytuację pogłębił, gdyż strona stała się w większym stopniu uzależniona od swojego opiekuna.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska przedstawionego w odwołaniu, uznając że sam fakt posiadania odrębnych rzeczy osobistych w aktualnych warunkach lokalowych nie świadczy o odrębności gospodarowania, podobnie jak relacje sąsiadów. Oświadczenie opiekuna prawnego winno zostać natomiast oceniane w całokształcie okoliczności sprawy z uwzględnieniem również i tego czynnika, że w interesie opiekuna prawnego – na którym ciąży ciężar utrzymania gospodarstwa domowego – jest podjęcie działań zwiększających samodzielność podopiecznego, a tym samym również i całej rodziny.

Wobec tego – w ocenie organu – nieudzielenie informacji o pełnej sytuacji materialnej uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego, uzależnionego wszakże od spełnienia określonego kryterium dochodowego, a nie tylko od bieżących potrzeb osób zainteresowanych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zakwestionowała powyższą decyzję, wnosząc równocześnie o przyznanie pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.

Ustanowiony na żądanie strony pełnomocnika z urzędu w piśmie z dnia 6 maja 2015 r. podtrzymał wniesioną skargę, zarzucając zaskarżonej decyzji: naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. poprzez jego błędną wykładnię i tym samym uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek ustawowych dla przyznania mu zasiłku stałego oraz naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że organy administracji publicznej wydające poszczególne decyzje nie podjęły niezbędnych czynności do wyjaśnienia sytuacji życiowej skarżącego w kontekście spełnienia przez niego przesłanek do otrzymania zasiłku stałego. Skarżący zaś spełnia je w pełnym zakresie, albowiem jest on osobą pełnoletnią, całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności, jego dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego w wysokości 542 złotych oraz prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe.

Odnosząc się zwłaszcza do tej ostatniej kwestii pełnomocnik skarżącego podkreślił, że sam fakt zamieszkiwania w jednym lokalu oraz udzielania pomocy ze strony opiekuna prawnego nie może prowadzić do przyjęcia, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo wraz ze swoim przedstawicielem ustawowym. Okoliczności faktyczne i zgłoszone w tym zakresie oświadczenia zdają się wskazywać, że jest odwrotnie. Za nieuprawnione uznano również twierdzenie organu, że uzależnienie skarżącego od opiekuna prawnego stanowi o wspólnym prowadzeniu przez nich gospodarstwa domowego. Stosunek ten powstał jednakże w wyniku całkowitego ubezwłasnowolnienia skarżącego, co oznacza, że rolą opiekuna prawnego jest sprawowanie pieczy nad osobą i majątkiem strony. W ocenie pełnomocnika winno zostać również odnotowane, że strona pozyskuje niewielkie dochody ze sprzedaży surowców wtórnych, które może przeznaczyć na prowadzenie skromnego, ale samodzielnego gospodarstwa domowego oraz, że korzysta z darmowych posiłków wydawanych przez jednostki sytemu opieki społecznej.

Nieuwzględnienie wskazanych kwestii prowadziło zatem do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób wadliwy, co sprawia że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są nieprawidłowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., odnosząc się do zaprezentowanego stanowiska pełnomocnika strony skarżącej, podtrzymało swoją dotychczasową argumentacje wyrażoną w zaskarżonej decyzji oraz w udzielonej odpowiedzi na skargę, że czynności opiekuna prawnego prowadzące do zapewnienia utrzymywania skarżącemu stanowią w istocie o wspólnym gospodarowaniu.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę, dodając przy tym, że przywołany przez niego fakt korzystania przez stronę z usług jadłodajni został uzyskany wprost od jego opiekuna prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 ust.1 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem zaś pomocy społecznej jest zapobieganie wskazanym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.).

Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek stały, który – zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s. – przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Podkreślić należy, że zasiłek stały jest świadczeniem obligatoryjnym, co oznacza że zarówno przyznanie samego świadczenia jak i określenie jego wysokości nie pozostaje w sferze uznania administracyjnego. Jedyną bowiem gwarancją jego otrzymania w konkretnej wysokości jest spełnienie przesłanek ustawowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 898/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 352/12).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący jako osoba legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności kwalifikuje się do uznania go za osobę całkowicie niezdolną do pracy. Jak bowiem wynika z art. 6 pkt 1 u.p.s., przez całkowitą niezdolność do pracy należy rozumieć całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Niewątpliwie skarżący jest również osobą pełnoletnią.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje natomiast ustalenie, czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też osobą pozostającą w rodzinie.

Przez osobę samotnie gospodarującą należy rozumieć osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 u.p.s.). Natomiast pojęcie rodziny oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14 u.p.s.).

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że – wbrew zarzutom strony – sytuacja majątkowa i osobista skarżącego została przez organy pomocy społecznej wyjaśniona w sposób wyczerpujący. Powołane przez Kolegium okoliczności faktyczne i wnioski z nich płynące potwierdzają przyjętą tezę, że skarżącego należy uznać za osobę pozostającą w rodzinie, w skład której – prócz niego – wchodzi także M. P. – jego aktualny opiekun prawny. Przyjęcie wskazanego stanowiska związane jest przede wszystkim z faktem, że skarżący oraz jego aktualny przedstawiciel ustawowy dzielą wspólne gospodarstwo domowe, razem zamieszkując oraz pozostając w faktycznej relacji wynikającej z faktu ubezwłasnowolnienia skarżącego i jego warunków życia.

Wspólnota gospodarstwa domowego nie zawsze polegać będzie na równomiernym rozłożeniu ciężarów związanych z utrzymaniem rodziny. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest pozostawanie na utrzymywaniu rodziny, z którą takie gospodarstwo się tworzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2096/10). W każdym natomiast przypadku pojęcie to winno być rozpatrywane w odniesieniu do konkretnych okoliczności danej sprawy.

W niniejszym postępowaniu należy przede wszystkim podkreślić, że główny ciężar utrzymania rodziny niewątpliwie spoczywa na M. P., która z własnych środków finansowych opłaca koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz bieżącymi opłatami eksploatacyjnymi. Podkreślić w tym miejscu wypada, że koszty mieszkaniowe w pewnej mierze rekompensowane były poprzez dodatek mieszkaniowy w kwocie 308,56 złotych, uwzględniający – co istotne – fakt, że w skład gospodarstwa domowego wchodzą dwie osoby.

Przedstawiciel ustawowy skarżącego zapewnia także stronie wyżywienie, znajdujące się we wspólnej lodówce oraz okazjonalnie przygotowywane posiłki, a także zakupuje konieczne środki medyczne związane z licznymi schorzeniami skarżącego. Nie bez znaczenie pozostaje również, że skarżący w sposób swobodny i nieskrępowany korzysta ze sprzętów gospodarstwa domowego, które służą do wspólnego użytku.

Na sytuację rodziny niewątpliwe wpływa także relacja między skarżącym a jego aktualnym opiekunem prawnym, którzy w przeszłości tworzyli rodzinę, nie tylko w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, ale także przepisów prawa rodzinnego. Więź wynikająca z łączącego strony w przeszłości konkubinatu, nie została całkowicie zerwana, przynajmniej pod względem bytowym. Wbrew bowiem stanowisku M. P., że skarżący jest aktualnie dla niej osobą obcą, podjęła się ona sprawowania opieki z uwagi na jego ubezwłasnowolnienie. Nie pozostaje ona również obojętna na potrzeby strony związane z leczeniem. I choć należ przyjąć, że o charakterze danego związku w każdym wypadku decydować będzie subiektywne przeświadczenie osób je tworzących, to zewnętrznym podmiotom nie można odmówić prawa do oceny istnienia takiej czy innej relacji pomiędzy stronami. Istotna w końcu pozostaje również sama postawa skarżącego, którego uzależnienie od alkoholu, doprowadziło do znacznego osłabienia więzi łączących strony, a także – na gruncie prawnym – do całkowitego ubezwłasnowolnienia. Stan zależności od osoby współtworzącej gospodarstwo domowe stał się w tych okolicznościach zdecydowanie większy, co jednakże nie pozbawiło skarżącego przeświadczenia, że w skład tego gospodarstwa nadal wchodzi. Jak wynika bowiem z opinii biegłych sądowych, sporządzonej na potrzeby postępowania o skierowaniu na przymusowe leczenie odwykowe, skarżący stwierdził, że pozostaje na utrzymaniu M. P.

Odnosząc się do oświadczenia przedstawiciela ustawowego skarżącego, że prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe, należy mieć przede wszystkim na uwadze, że jego stanowisko winno być interpretowane z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej oraz ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, słusznie następnie ocenionych przez Kolegium. Nie można bowiem wprost przyjąć, że treść oświadczenia osoby zaangażowanej w zwiększenie środków finansowych rodziny będzie miało zawsze decydujące znaczenia, bez względu na inne okoliczności. Niewątpliwie treść takiego stanowiska winna być oceniana również w powiązaniu ze stanem zdrowia skarżącego, prowadzonym przez niego stylem życia związanym z uzależnieniem, a także wiedzą wynikającą z zasad doświadczenia życiowego. W tym kontekście nie można bowiem uznać za wiarygodne stanowiska, że gospodarstwo domowe skarżącego może być prowadzone jedynie w oparciu o okazjonalną zbiórkę surowców wtórnych jak i korzystanie z usług jadłodajni, zwłaszcza, że nikłe dochody uzyskiwane z tej zbiórki skarżący – jak oświadcza to jego opiekun prawny – przeznacza na alkohol.

Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że skarżącego nie można uznać za osobę samotnie gospodarującą, lecz za osobę pozostającą w rodzinie, w rozumieniu art. 6 pkt 14 u.p.s., w której skład – prócz niego – wchodzi również M. P.

Stąd też, aby przyznać zasiłek stały należało ustalić sytuację dochodową rodziny w oparciu o dochody uzyskiwane przez M. P. z tytułu świadczonej przez nią pracy jak i z innych źródeł. W tym celu organ pierwszej instancji zwrócił się do niej o przedłożenie w terminie 7 dni zaświadczenia o zarobkach za czerwiec 2014 r., mając w tym względzie na uwadze treść art. 107 ust. 5b pkt 8 u.p.s. stanowiącego, że sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny ustala się na podstawie zaświadczenia lub oświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego m.in. na podstawie umowy zlecenia.

W odpowiedzi udzielonej na wskazane wezwanie opiekun oprawny skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko o odrębności prowadzonych gospodarstw domowych i nie oświadczył się co do uzyskiwanych dochodów.

Mając zatem na uwadze wskazane okoliczności organ zasadnie zastosował art. 107 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym, pracownik przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.

Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że odmowa złożenia oświadczenia ze strony M. P. uniemożliwiła ustalenie sytuacji dochodowej rodziny skarżącego, a tym samym przyznanie mu zasiłku stałego. Wobec tego, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w punkcie I sentencji.

Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a.