Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1655/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33, art. 27, art. 18
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...].06.2019 r. nr: [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W. z dnia [...].04.2019r. nr [...], w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2019r.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.

Dyrektor (...) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Pana [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2019r. obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2016, 01/2017,02/2017 i za 03/2017, w łącznej kwocie należności głównej 1.180,90 zł, plus należne odsetki za zwłokę.

W celu realizacji należności objętych ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia (...).01.2019 r., nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W.. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności doręczono w dniu (...).02.2019 r., zaś Strona zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego odebrała w dniu (...).02.2019 r.

Pismem z dnia (...).03.2019r. [...] wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego zarzucając brak poświadczenia odpisu tytułu wykonawczego za zgodność z oryginałem, brak wskazania imion rodziców w tytule wykonawczym, brak upoważnień dla pracowników - [...] oraz [...] - podpisanych na tytule wykonawczym oraz zarzut pominięcia potrącenia z emerytury. W dalszej części pisma powołał się na konstytucyjne prawo do składania w interesie własnym petycji, skarg i wniosków oraz na prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz na przepisy o odpowiedzialności karnej funkcjonariusza publicznego za nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych. Do pisma załączył kopię tytułu wykonawczego wraz z kopertą, kopię decyzji o przyznaniu i waloryzacji emerytury, kopię aktu powołania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz pełnomocnictwo dla Dyrektora (...) ZUS, przepisy prawa, materiały prasowe i ulotki informacyjne, które nie mają bezpośredniego związku ze sprawą.

Postanowieniem z dnia [...].04.2019 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w W., odmówił uwzględnienia stawianych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na ich bezzasadność.

Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, pismem z dnia (...).05.201 r. [...] złożył zażalenie, w którym zarzucił brak wskazania urzędnika odpowiedzialnego za zredagowanie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz brak pełnomocnictwa dla urzędnika ZUS T[...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu wskazał, że odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia (...).01.2019 r. doręczony zobowiązanemu, zawierał wymagane przepisem art. 27 § 1 u.p.e.a. elementy i został sporządzony zgodnie ze wzorem wskazanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018r., poz. 850).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie pod kątem wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy. Tym samym - wbrew zarzutom - uznać należy, że niewykazanie imion rodziców nie ma wpływu na prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie identyfikacji zobowiązanego i nie poważa jego poprawności. W treści tytułu wykonawczego z dnia (...).01.2019r. nr [...] zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwości identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko, adres, numer identyfikacji podatkowej oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności.

Ustosunkowując się do zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W sprawie nie budzi wątpliwości, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 25.02.2019 r. Natomiast przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem". Ponadto, przepisy nie nakładają dla skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub zastosowania środka egzekucyjnego obowiązku doręczania wraz z tytułem wykonawczym i zawiadomieniem o zajęciu zobowiązanemu upoważnienia do reprezentowania wierzyciela lub organu egzekucyjnego dla osób podpisanych na tytule wykonawczym lub zawiadomieniu o zajęciu. Z tych przyczyn organ stwierdził, że zarzuty oparte o przepis art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. należy uznać za nieuzasadnione.

Odnosząc się z do zarzutów w zakresie braku upoważnienia Dyrektora (...) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. dla osób uprawnionych do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego dla pracowników tj. [...] oraz [...], organ stwierdził, że z przepisu art. 27 § 1 pkt 7 ww. ustawy wynika, iż kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Zauważył, że w treści tytułu wykonawczego w części F poz. 7 znajduje się podpis imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe [...] upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Podniósł, że z pełnomocnictwa nr [...] z dnia (...).04.2016r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż [...] jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w (...) w W. jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis [...] jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr [...] z dnia (...).11.2018 r. wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...], zarzucając brak wskazania urzędnika redagującego decyzję administracyjną oraz brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skarżący zarzucił również brak upoważnienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dla urzędnika [...] oraz naruszenie praw wynikających z Konstytucji RP. Ponadto, w ocenie skarżącego został naruszony przepis art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ wyjaśnił, że zgodnie z zakresem obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika z dnia (...).09.2018r. nadanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. [...] jest kierownikiem (...) upoważnionym do podejmowania rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.

Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący wniósł zarzuty, które prawidłowo zostały zakwalifikowane jako określone w art. 33 pkt 10. Zarzucił niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnych w administracji, w szczególności poprzez niewykazanie w tytule wykonawczym imion rodziców, brak poświadczenia odpisu za zgodność z oryginałem oraz brak upoważnień dla pracowników działających w imieniu wierzyciela, wskazanych w tytule wykonawczym.

Sąd podziela pogląd organów egzekucyjnych, iż z treści ww. przepisu nie wynika, aby konieczne było umieszczanie w tytule wykonawczym imion rodziców zobowiązanego. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2014r. sygn. akt II FSK 1408/12, oceniając prawidłowość tytułu wykonawczego, należy każdorazowo ocenić, czy spełnia on wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., a nie czy wypełniono w nim wszystkie rubryki. Nie zawsze bowiem pominięcie jakiejś rubryki tytułu wykonawczego oznaczać będzie, że tytuł ten nie zawiera wszystkich wymaganych elementów z art. 27 u.p.e.a. NSA podkreślił, że wzór tytułu egzekucyjnego nie stanowi załącznika do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy. Sąd uważa za prawidłowy pogląd, że niewykazanie imion rodziców nie ma wpływu na prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie identyfikacji zobowiązanego i nie podważa ich poprawności. W treści tytułu wykonawczego z dnia (...).01.2019r. zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwość identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko, adres, numer identyfikacji podatkowej oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności.

Za prawidłowe należy także uznać stanowisko organu wobec zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony Stronie w dniu 25.02.2019r. Natomiast, wbrew twierdzeniom Strony, przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wymagają, aby obowiązkiem wierzyciela było zamieszczenie na odpisie tytułu wykonawczego adnotacji "za zgodność z oryginałem".

Za nietrafne Sąd uznał także zarzuty Strony w zakresie braku upoważnienia Dyrektora (...) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W.dla osób uprawnionych do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego dla pracowników tj. [...] oraz [...]. Z przepisu art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. wynika, iż kierowany do egzekucji i wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. W treści tytułu wykonawczego w części F poz. 7 znajduje się podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe [...], upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Jak wynika z pełnomocnictwa nr [...] z dnia (...).04.2016r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, [...] jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w (...) w W. jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis [...] jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr [...] z dnia (...).11.2018r. wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Również za nietrafny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 10 k.p.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi na specyfikę postępowania egzekucyjnego, znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż całe postępowanie toczy się wyłącznie w oparciu o dokumenty urzędowe, zgromadzone w postępowaniu egzekucyjnym oraz o dokumenty i inne dowody przedłożone przez zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Z drugiej strony istotne jest także, że art. 10 k.p.a. i zawarte w nim gwarancje dotyczą decyzji zaś w niniejszej sprawie wydano dwukrotnie postanowienia.

Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości badanego rozstrzygnięcia, gdyż znajduje ono w pełni potwierdzenie w obowiązującym stanie prawnym oraz okolicznościach faktycznych.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

7