Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 81/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.6o
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od maja do grudnia 2020 r., od stycznia do listopada 2021 r., od grudnia 2021 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

R. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ II instancji, SKO) z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Związku Międzygminnego [...] (organ I instancji, Związek) z dnia [...] września 2023 r. nr [...], w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy.

Związek Międzygminny [...] w dniu [...] września 2023 r. wydał wobec R. P. decyzję określającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, zlokalizowanej w miejscowości [...], [...], w kwocie 30 zł za każdy miesiąc od maja 2020 r. do grudnia 2020 r. (odpady zbierane w sposób selektywny), w kwocie 21 zł za każdy miesiąc od stycznia 2021 r. do listopada 2021 r., w kwocie 70 zł za każdy miesiąc od grudnia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że do dnia wydania decyzji nie została złożona prawidłowo wypełniona deklaracja na wskazaną nieruchomość niezamieszkałą, która obowiązuje od maja 2020 r. zgodnie z uchwałą nr 111/24/2019 Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z [...] czerwca 2019 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

R. P. w dniu [...] kwietnia 2020 r. złożył deklarację jak dla nieruchomości zamieszkałej, wykazując 1 osobę. W dniu [...] sierpnia 2021 r. Związek wszczął postępowanie zmierzające do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ww. okresy. Ustalił, że niniejsza nieruchomość jest nieruchomością niezamieszkałą w kapitalnym remoncie.

W dniu [...] sierpnia 2021 r. organ zawiadomił stronę o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. W odpowiedzi R. P. wskazał, iż ze względu na charakter prac remontowych prowadzonych na nieruchomości nie ma możliwości przeprowadzenia oględzin we wskazanym terminie, tym samym nie wyraża zgody na przeprowadzenie dowodu w tym dniu, a możliwy termin przeprowadzenia oględzin wyznaczy sama Strona.

Pismem z [...] października 2021 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów: jaki tytuł prawny posiada do przedmiotowej nieruchomości, okazania rachunków za zużycie energii elektrycznej, zużycie wody oraz wywóz nieczystości płynnych. Wezwano również Stronę na przesłuchanie w siedzibie Związku. Pismem z dnia [...] października 2021 r. Strona odpowiedziała, że posiadany budynek nie jest i nigdy nie był "Leśniczówką", a jest budynkiem mieszkalnym. Załączyła spis faktur zużycia energii elektrycznej, oświadczyła, że budynek nie jest zaopatrywany w wodę z wodociągu publicznego i nie korzysta z wywozu nieczystości. Zdaniem organu okazane odczyty, nie rachunki, podają, że był minimalny pobór energii, nie można jednak ustalić jakich miesięcy dotyczą.

W dniu [...] grudnia 2021 r. przesłuchano świadków. Sąsiedzi z miejsca zamieszkania w [...], w tym sołtys tej miejscowości, potwierdzili, że znają R. P. i jego najbliższych: partnerkę, dziecko, matkę i babcię. Świadkowie wskazali, że wszyscy zamieszkują wraz z R. P. pod nr [...]. Świadek zamieszkały w miejscowości [...], [...], zeznała, że wie który to dom P. R. P., widzi, że jest tam remont, są pokoje, nie wie czy on tam mieszka czy śpi; widzi go koło domu, ktoś mu pomagał. Z kolei świadek K. K. oświadczył, że w domu gdzie mieszka babcia R. P. mieszka tylko babcia, a w domu gdzie mieszka mama R. P. - zamieszkuje ona sama. Organ stwierdził, że zeznania tego świadka są całkowicie inne od pozostałych i K. K. chciał wprowadzić organ w błąd.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. wezwano stronę do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie.

W dniu [...] stycznia 2022 r. wydano decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne.

R. P. po wydanej decyzji zwrócił się z wnioskiem o przesłuchanie w charakterze świadka J. K. , zam. [...] oraz dosłuchanie świadka A. K. (sołtys miejscowości [...]). W dniu [...]stycznia 2022 r. organ powiadomił Stronę postępowania, iż postępowanie dowodowe zostało zakończone, a Strona nie skorzystała z 7 - dniowego terminu do wypowiedzenia się.

Od ww. decyzji Strona złożyła odwołanie. SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że sposób korzystania z nieruchomości nie został potwierdzony na podstawie zeznań świadków. Organ nie dokonał ich oceny, w kontekście odległości nieruchomości od nieruchomości w [...], która według Odwołującego wynosi 6 min. SKO wskazało, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zbada okoliczności i ustali na podstawie wszelkich dowodów, czy nieruchomość stanowiła w spornym okresie nieruchomość zamieszkałą czy też nieruchomość niezamieszkałą, a przede wszystkim, czy jednocześnie powstawały na niej odpady komunalne.

W dniu [...] lipca 2022 r. Związek wezwał na przesłuchanie R. P., a w dniu [...] sierpnia 2022 r. wyznaczono kolejny termin oględzin. W dniu [...] września 2022 r. organ wydał postanowienie, wyznaczając kolejny termin oględzin oraz wezwał Stronę na przesłuchanie. Strona nie wyraziła zgody na przesłuchanie.

W dniu [...] listopada 2022 r. Strona nie stawiła się na wyznaczony termin oględzin nieruchomości. Pracownicy Związku dokonali oględzin nieruchomości tylko na zewnątrz. Stwierdzono, że nieruchomość stanowi budynek murowany, na zewnątrz trwają prace remontowe (ocieplenie ścian, elewacja), z zewnątrz budynek wygląda na niezamieszkały, nieużytkowany, wykonano dokumentację fotograficzną.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. wezwano stronę do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie oraz wydano postanowienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W dniu [...] grudnia 2022 r. wydano decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne.

W wyniku postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] maja 2023 r. SKO uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie SKO sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości przyjęty przez organ jako nieruchomość niezamieszkała, a przez stronę jako zamieszkała, nie został w żaden sposób potwierdzony. Dowody te, to jedynie oględziny nieruchomości z zewnątrz, zeznania świadków, zestawienie faktur. Związek arbitralnie uznał, że posiadanie przedmiotowej nieruchomości, która jest w kapitalnym remoncie dowodzi, że jest ona nieruchomością niezamieszkałą w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ I instancji żądając rachunków za zużycie energii, wody i wywozu nieczystości, nie odniósł się do przedłożonego zestawienia zużycia energii oraz do braku pozostałych. Nie wyjaśnił jaki to ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. SKO wskazało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Związek zbada okoliczności i ustali na podstawie wszelkich dowodów, czy nieruchomość stanowiła w spornym okresie nieruchomość zamieszkałą czy też nieruchomość niezamieszkałą, a przede wszystkim, czy korzystanie z przedmiotowej nieruchomości w jakikolwiek sposób powodowało powstawanie odpadów komunalnych.

W dniu [...] lipca 2023 r. pracownicy Związku usiłowali ponownie przeprowadzić oględziny wewnątrz nieruchomości. Strona nie stawiła się. W dniu [...] lipca o godz. 22.31 przesłała e-maila, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie oględzin. Organ dokonał oględzin nieruchomości na zewnątrz. Stwierdził, że nieruchomość stanowi budynek murowany, z zewnątrz budynek wygląda na niezamieszkały, nieużytkowany, zaniedbane otoczenie budynku (porośnięte chwasty przy wejściu do budynku) wykonano dokumentację fotograficzną, która to jednoznacznie potwierdza. W ocenie organu Strona nie wyraziła zgody na oględziny, ponieważ dom nie jest kompletnie przygotowany do zamieszkania, a co dopiero możliwość, aby mogła tam mieszkać choćby jedna osoba.

Na przesłuchanie, po dwukrotnym wezwaniu, nie stawiła się M. S.. D. P. stawiła się w wyznaczonym terminie [...] lipca 2023 r. Skorzystała, jako matka Strony, z prawa odmowy zeznań w charakterze świadka.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. wezwano stronę do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Strona z tego prawa nie skorzystała.

Decyzją z dnia [...] września 2023 r. Związek Międzygminny [...] określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne - (budynek w dalszym ciągu w trakcie remontu), począwszy od maja 2020 r. zlokalizowanej w miejscowości [...], [...] w kwocie:

a) 30,00 zł za każdy miesiąc, w którym powstawały odpady komunalne - począwszy od maja 2020 r. do końca grudnia 2020 r. - odpady zbierane w sposób selektywny (zgodnie ze złożoną deklaracją z dnia [...] kwietnia 2020 r. - jak dla nieruchomości zamieszkałej - wskazano 1 osobę zamieszkałą, zbiórka selektywna); zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach dobrano najmniejsze pojemniki o pojemności 60L, - 15,00 zł /jednokrotny odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych (sposób zbierania odpadów komunalnych - selektywny), częstotliwość odbioru 2 x w miesiącu odpady niesegregowane i biodegradowalne, szkło, tworzywa sztuczne i papier - 1x w miesiącu - minimalna zgodna w przyjętym regulaminem;

b) 21,00 zł za każdy miesiąc, w którym powstawały odpady komunalne - począwszy od stycznia 2021 r. do końca listopada 2021 r. - odpady zbierane w sposób selektywny (zgodnie ze złożoną deklaracją z dnia [...] kwietnia 2020 r. - jak dla nieruchomości zamieszkałej - wskazano 1 osobę zamieszkałą, zbiórka selektywna); zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach dobrano najmniejsze pojemniki o pojemności 60L, 3,00 zł /jednokrotny odbiór każdej z frakcji odpadów (niesegregowanych, bioodpadów, szkła, tworzyw sztucznych i papieru (sposób zbierania odpadów komunalnych - selektywny) - częstotliwość odbioru 2 x w miesiącu odpady niesegregowane I bioodpady, szkło, tworzywa sztuczne i papier - 1x w miesiącu - minimalna zgodna w przyjętym regulaminem;

c) 70,00 zł za każdy miesiąc, w którym powstawały odpady komunalne - począwszy od grudnia 2021 r. - odpady zbierane w sposób selektywny (zgodnie ze złożoną deklaracją z dnia [...] kwietnia 2020 r. - jak dla nieruchomości zamieszkałej - wskazano 1 osobę zamieszkałą, zbiórka selektywna ); zgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminach dobrano najmniejsze pojemniki o pojemności 60L, 20,00 zł /jednokrotny odbiór każdej z frakcji odpadów (niesegregowanych, bioodpadów, szkła, tworzyw sztucznych i papieru (sposób zbierania odpadów komunalnych - selektywny, częstotliwość odbioru 2 x w miesiącu odpady niesegregowane i bioodpady, szkło, tworzywa sztuczne i papier - 1x w miesiącu - minimalna zgodna w przyjętym regulaminem.

Organ wyjaśnił, że podano trzy okresy i różne opłaty, gdyż od 1 lipca 2019 r., 1 stycznia 2020 r. i 1 grudnia 2021 r, obowiązują nowe stawki opłat za gospodarowanie odpadami.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nieruchomość jest niezamieszkała, a sąsiedzi z [...] potwierdzili fakt, iż Strona mieszka w [...]. Usiłowano kilkukrotnie (również po uchyleniu decyzji przez organ II Instancji) przeprowadzić oględziny i przesłuchać Stronę, lecz zostało to uniemożliwione przez R. P.. R. P. składając deklarację na nieruchomość zamieszkałą w m. [...], [...] wskazał adres zamieszkania na [...]. Strona w żaden sposób nie próbowała wyjaśnić, kto mieszka na wskazanej nieruchomości w [...], nie okazała ani razu przedmiotu oględzin. Jak również nie współpracowała z organem, utrudniając wyjaśnienie sprawy.

W odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ocenił sposób wykorzystywania ww. nieruchomości jako niezamieszkałej. Odwołujący sam bowiem oświadczył, że "dom jest na takim etapie remontu, że nie można przeprowadzić oględzin nieruchomości, ani tym bardziej mieszkać". Organ odwoławczy celowo podkreśla to twierdzenie, gdyż strona nie dała podstaw organowi I instancji do jego podważenia. Organ I instancji wywiódł taki wniosek z oświadczeń strony, w szczególności podczas przesłuchania, a także zawartych w pismach kierowanych do organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, że oględziny nieruchomości nie były możliwe, bo strona nie brała w nich udziału, mimo prawidłowego zawiadomienia, a wręcz nie wyraziła zgody na jakikolwiek wstęp na teren nieruchomości, to jednak przeprowadzając postępowanie wyjaśniające ponownie, zebrany materiał umożliwił organowi I instancji oceną, że przedmiotowa nieruchomość winna być traktowana jako nieruchomość niezamieszkała.

R. P. nie zgodził się z decyzją SKO i pismem z dnia [...] października 2024 r. wywiódł skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił organowi naruszenie: 1. Prawa procesowego, a w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej; 2. art. 2, 31, 51, 52 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wskazał m.in., że ze świadkami nie utrzymuję bliższych relacji i nie przypomina sobie, by były podczas jego obecności pod adresem [...]. W kwestii oględzin wskazał, że "wywodząc z braku możliwości dokonania oględzin przez organ I instancji po blisko 1,5 roku i w kolejno późnej wyznaczanych terminach fakt, że ukrywam dowody, jest daleko idącym pozbawionym jakiejkolwiek logiki nieuzasadnionym zarzutem".

Ponadto Skarżący nie wie skąd organ wziął dowody, na które się powołuje, cytując organ "z zeznań wynika, że przedmiotowa nieruchomość w [...] - [...], jak sam przyznał Pan P. znajduje się na takim etapie remontu, że nie ma możliwości przeprowadzenia oględzin a tym bardziej mieszkać, co organ potwierdził na podstawie oględzin nieruchomości zewnątrz". Dalej Skarżący podaje, że w żadnym miejscu zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje się protokół z jego przesłuchania, tym bardziej podobne twierdzenie. Kolejnym z dowodów opisywanych w uzasadnieniu jest rzekome oświadczenie w stosunku do wezwania do wypowiedzenia się w sprawie. " ..., strona oświadczyła, że w [...] mieszka jedna osoba". Skarżący nie wie jakiego okresu dotyczy to oświadczenie i nie składał żadnych zeznań w tej sprawie. Skarżący podał również, że złożył wniosek o włączenie do akt sprawy akta postępowania [...]. Podkreślił, że wniosek nie doczekał się żadnego postanowienia i nie został wzięty w żaden sposób pod uwagę.

Wskazał, że "od około 2 lat na nieruchomości [...] nie powstają odpady komunalne, dlatego nie jest to nieruchomość niezamieszkała na której powstają odpady komunalne. Jest to od tego okresu nieruchomość niezamieszkała i nie powstają na niej odpady komunalne. Podobnie jak z powodów wszczęcia postępowania tak i w tym przypadku zakładam, że organ pierwszej instancji posiada pełną wiedzę na ten temat, aczkolwiek z ekonomicznego punktu widzenia nie zamierza ująć takiej okoliczności w decyzji. Konstrukcja decyzji powoduje, że jest to decyzja niezgodna z prawem dlatego po raz kolejny składam od niej odwołanie."

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z zm., dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w sprawie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że na terenie gminy [...] obowiązuje uchwała Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] października 2012 r. nr V/18/2012 w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Związku Międzygminnego [...], na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Oznacza to, że stosownie do art. 6h w zw. z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DZ. U. z 2023 r., poz. 1469 z zm., dalej jako: u.c.p.g.) w ww. gminie, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży zarówno na właścicielach nieruchomości zamieszkałych, jak i na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne.

Zatem istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy nieruchomość zlokalizowana w miejscowości [...], [...] jest nieruchomością zamieszkałą czy też niezamieszkałą, na której powstają odpady komunalne. Od ustalenia tej okoliczności zależy bowiem wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami określanej odpowiednio: od liczby mieszkańców albo od pojemności, ilości oraz częstotliwości odbiorów pojemników na odpady.

Zdaniem organów, ww. nieruchomość przynajmniej od maja 2020 r. jest niezamieszkała. Z kolei skarżący, w skardze omyłkowo datowanej na [...] października 2024 r., która wpłynęło do organu [...] lutego 2024 r. podnosi, że "od około 2 lat na nieruchomości [...] nie powstają odpady komunalne, dlatego nie jest to nieruchomość niezamieszkała, na której powstają odpady komunalne. Jest to od tego okresu nieruchomość niezamieszkała [...]".

Równocześnie za bezsporne należy przyjąć, że w okresie od maja 2020 r. do przynajmniej grudnia 2021 r. na wskazanej nieruchomości powstawały odpady komunalne. Skarżący podnosząc, że nieruchomość jest zamieszkała nie neguje powstawania na niej odpadów komunalnych. Ponadto z przytoczonego wyżej fragmentu skargi wynika, że na spornej nieruchomości odpady nie powstają dopiero od około dwóch lat. Zatem powstawały jeszcze w 2022 r. i w pozostałym okresie objętym zaskarżoną decyzją.

Odnosząc się do okoliczności zamieszkiwania ww. nieruchomości, stwierdzić należy, że organ prawidłowo zakwalifikował ww. nieruchomość jako nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy.

Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Jak wskazano organ jest uprawniony, w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, z tym, że kwestionując dane zawarte w deklaracji i dokonując odmiennych od zawartych w niej ustaleń jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, jakimi motywami się kierował.

Regulacje Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z zm., dalej jako: O.p.)). Jednak przepis ten nie obciąża organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów. W judykaturze zwraca się uwagę, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje tzw. zasada współdziałania. Co oznacza, że do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wymagana jest aktywność strony, nie zawsze bowiem organ podatkowy sam jest w stanie ustalić stan faktyczny w sposób niebudzący wątpliwości. Ma to miejsce szczególnie w przypadkach, gdy podatnik jest w posiadaniu dokumentów lub danych przydatnych do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto w sytuacji gdy podatnik, kwestionuje ustalenia organów, to powinien uprawdopodobnić wystąpienie korzystnych dla siebie okoliczności nie ograniczając się jedynie do prostego negowania ustaleń faktycznych przedstawionych przez organ. Przyjmując bierną postawę w postępowaniu dowodowym winien się liczyć z tym, że nie wszystkie posiadane przez niego informacje (a korzystne dla niego) zostaną przez organ ustalone (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Go 197/18 - powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Skarżący kwestionuje przyjęte przez organ ustalenia faktyczne, pomijając, że stan faktyczny ustalony został w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, z uwzględnieniem okoliczności, że organ kilkukrotnie usiłował przeprowadzić oględziny nieruchomości i przesłuchać stronę. Argumenty Skarżącego sprowadzając się do gołosłownej polemiki z ustaleniami organów, bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów potwierdzających zamieszkiwanie na spornej nieruchomości.

Na to, że nieruchomość zlokalizowana w miejscowości [...], [...] jest niezamieszkana wskazuje szereg dowodów. Są nimi:

- informacja skarżącego z [...] października 2021 r. (k. 151 akt administracyjnych) o braku możliwości przeprowadzenia oględzin z uwagi na "charakter prac remontowych", z której organ I instancji wyprowadził słuszny wniosek, że brak możliwości wejścia do nieruchomości uniemożliwia również zamieszkiwanie w niej;

- informacja skarżącego z [...] października 2021 r. (k. 145 akt) o tym, że budynek nie jest wpięty w sieć wodociągową ani nie posiada on rachunków za wywóz nieczystości płynnych;

- wykaz faktur za energię elektryczną za okres od [...] października 2020 r. do [...] października 2021 r. (k.144 akt) o średniej wysokości około 45 zł, z którego wynika, przy uwzględnieniu tzw. opłat stałych, że zużycie prądu jest minimalne;

- protokoły oględzin z [...] listopada 2022 r. (k. 81 akt) oraz [...] lipca 2023 r. (k. 47 akt) wskazujące na to, że w budynku nikt nie mieszka. Również ze zdjęć załączonych do ww. protokołów ukazujących zaklejone okna, nieuprzątnięte wejście, wysokie chwasty można wywnioskować o tym, że nieruchomość jest niezamieszkała.

Organ pierwszej instancji również prawidłowo ustalił, na podstawie zeznań świadków, że Skarżący nie zamieszkuje na spornej nieruchomości.

Z kolei Skarżący, pomimo oczywistej swobody w tym zakresie, nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność przeciwną, tj. zamieszkałego charakteru ww. nieruchomości. Jego argumentacja sprowadza się jedynie do gołosłownej polemiki z ustaleniami organów.

Z uwagi na powyższe Sąd podzielił ocenę organów i nie stwierdził naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. W prowadzonym przez organy postępowaniu, ciężar dowodu spoczywa co do zasady na organie, niemniej obowiązek ten nie jest nieograniczony, pozbawiony ram racjonalności. Celowościowa wykładnia art. 122 O.p. pozwala na wyprowadzenie wniosku, że z przepisu tego wynika po pierwsze, obowiązek współdziałania podatnika z organami w celu prawidłowego określenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz, po drugie, że w pewnych sytuacjach - gdy wykazanie określonych faktów leży w interesie strony - obowiązek współdziałania przekształca się w ciężar udowodnienia przez stronę korzystnych dla niego faktów (podobnie wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/16). Przepis art. 122 O.p. nie nakłada na organ obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, lecz zobowiązuje go jedynie do podejmowania działań w celu wyjaśnienia tego stanu (np. wyroki NSA z 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 182/11; 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1470/11). Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik. Jeżeli więc istnieją jakiekolwiek dowody mające wpływ na inne rozstrzygnięcie w sprawie, strona powinna je przedłożyć, gdyż w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych (wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/16). Powinność złożenia przez stronę dokumentów i wyjaśnień może wynikać z sytuacji, w której określone dowody niezbędne są do udowodnienia tez, na które powołuje się strona, a te są w jej dyspozycji i od przedłożenia tych dowodów uzależnione jest uznanie racji strony w decyzji (np. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt III FSK 2678/21). Również w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że nałożone na organy podatkowe obowiązki nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (A. Hanusz, Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004, nr 9, s. 49; K. Stanik, Ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, Jurysdykcja Podatkowa Nr 4/2007, s. 30).

Stwierdzić zatem należy, że całokształt okoliczności sprawy wywołał uzasadnione wątpliwości co do danych wskazanych przez Skarżącego w deklaracji, tj., że ww. nieruchomość można zaliczyć do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zamieszkiwanie jest bowiem rodzajem pobytu, który cechuje się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych. W przeprowadzonym postępowaniu ustalono, czego Skarżący nie podważył, że nieruchomość położona w miejscowości [...], [...] stanowi nieruchomość niezamieszkałą, na której powstają odpady komunalne. W konsekwencji trafnie organy obu instancji uznały, że w sprawie zachodzi konieczność wydania decyzji, o której mowa w art. 6o ust. 1 u.c.p.g. i na podstawie uchwały Zgromadzenia Związku z dnia 1 października 2012 r. nr V/18/2012 w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Związku Międzygminnego [...], na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne oraz zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie [...] i uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] (Dz. Urz. z 2020 r., poz. 1439) oraz uchwałą nr IX/51/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] (Dz. Urz. z 2020 r.. poz. 2798), oraz uchwałą NR XI/68/2021 Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie zmiany regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] (Dz. Urz. z 2021 r., poz. 718), przyjęły opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne, w najniższej przewidzianej tymi aktami wysokości, przyjmując pojemnik o pojemności 60L, ilość osób w zakresie 1-3, oraz że odpady komunalne na ww. nieruchomości segregowane są w sposób selektywny.

W tym miejscu stwierdzić należy, że znajdujące się w decyzji organu I instancji wyliczenie wysokości opłaty za poszczególne okresy jest wysoce nieprzejrzyste i utrudnia zrozumienie dokonanej przez organ operacji matematycznej. Nie zawierają również przytoczenia podstawy prawnej. Równocześnie w okresie od grudnia 2021 r. organ nieprawidłowo wskazał opłatę w wysokości 20 zł zamiast 10 zł. Decyzja ta narusza tym samym art. 210 § § 4 O.p. Przepis ten stanowi bowiem, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, naruszenie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. Organ orzekł bowiem:

- za okres od maja 2020 r. do końca grudnia 2020 r. (30 zł: 2x15 zł za odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych) na podstawie § 2 ust. 1 lit. a) Uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] Nr II/10/2019 z dnia [...] maja 2019 r. w sprawie wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz § 6 pkt 2 i 5 Regulaminów utrzymywania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] stanowiącego załącznik do uchwał Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr VI/40/2016 z [...] czerwca 2016 r. oraz nr IX/51/2020 z [...] listopada 2020 r.

- za okres od stycznia 2021 r. do listopada 2021 r. (21 zł: 2x3 zł odpady niesegregowane; 2x3 zł odpady biodegradowalne, 1x3 zł szkło, 1x3 zł tworzywa sztuczne, 1x3 zł papier) na podstawie § 2 pkt 1 Uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] Nr X/64/2020 z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz § 6 pkt 2,3 i 5 Regulaminu utrzymywania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] stanowiącego załącznik do uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr IX/51/2020 z [...] listopada 2020 r.

- za okres od grudnia 2021 r. (70 zł: 2x10 zł odpady niesegregowane; 2x10 zł odpady biodegradowalne, 1x10 zł szkło, 1x10 zł tworzywa sztuczne, 1x10 zł papier) na podstawie § 2 pkt 1 Uchwały Nr X/64/2020 Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w sprawie wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w brzmieniu nadanym uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr XIII/73/2021 z [...] października 2021 r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz § 6 pkt 2,3 i 5 Regulaminu utrzymywania czystości i porządku na terenie Związku Międzygminnego [...] stanowiącego załącznik do uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] nr IX/51/2020 z [...] listopada 2020 r.

Rację ma Skarżący, że wbrew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest on autorem wypowiedzi, że "dom jest na takim etapie remontu, że nie można przeprowadzić oględzin nieruchomości, ani tym bardziej mieszkać". Jednak, jak wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, Skarżący oświadczył o braku możliwości przeprowadzenia oględzin z uwagi na "charakter prac remontowych". Natomiast organ I instancji słusznie z tej wypowiedzi wyprowadził słuszny wniosek, że brak możliwości wejścia do nieruchomości uniemożliwia zamieszkiwanie w niej.

Odnosząc się do zawartych w skardze twierdzeń, że "od około 2 lat na nieruchomości [...] nie powstają odpady komunalne" zauważyć należy, że stosownie do art. 6o ust. 2 u.p.c.g. opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Z woli ustawodawcy wyrażonej we wspomnianym przepisie, organ określając wysokość daniny publicznej czyni to również na przyszłość, tj. do czasu zmiany treści realizowanego stanu faktycznego, wymagającego złożenia nowej deklaracji na opłatę od gospodarowania odpadami komunalnymi - por. art. 6o ust. 2 i 3 u.c.p.g (wyrok NSA z 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4527/21). Zatem określona w decyzji organu I instancji opłata za okres począwszy od grudnia 2021 r. obowiązuje do zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych, które to zdarzenie obliguje właściciela nieruchomości do złożenia nowej deklaracji (art. 6m ust. 2 u.p.c.g.).

Podsumowując, w ocenie Sądu, nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzutów sformułowanych w skardze. W sprawie zostały zachowane zasady prowadzenia postępowania dowodowego. Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów i w sposób budzący zaufanie. Podjęły, w warunkach braku współpracy ze strony skarżącego, wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Zatem zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. należy uznać za bezpodstawne.

Nie są zasadne również zarzuty naruszenia art. 2, 31, 51, 52 Konstytucji RP. Sąd nie ma wątpliwości co do zgodności zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz sposobu prowadzenia postępowania, z zasadą państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą wolności (art. 31 Konstytucji RP) jak również prawem do ochrony danych i wolności przemieszczania się (art. 51 i 52 Konstytucji RP).

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.