Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 204/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. sprawy ze skargi A. I. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zaliczenia wpłaty na należności celne i podatkowe oraz koszty postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie wydane w I instancji II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Dwoma decyzjami z dnia "[...]" nr "[...]" i "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego określił A. I. kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do obrotu w dniu 6.06.2005r. dwóch samochodów osobowych marki "[...]" – odpowiednio w wysokości łącznej 4.309,90 zł i 3.340,20 zł.

Wobec niewykonania powyższych zobowiązań mimo upomnienia Dyrektor Izby Celnej wszczął w stosunku do majątku zobowiązanego A. I. egzekucję administracyjną na podstawie wystawionych w dniu 20 grudnia 2006r. sześciu tytułów wykonawczych. Każdy z tytułów obejmował odrębnie należności celne, podatek akcyzowy, podatek od towarów i usług. Wszystkie tytuły zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 4.01.2007r.

W ramach postępowania organ egzekucyjny w dniu 12.01.2007r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanego w A Sp. z o.o.. Zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym doręczono zobowiązanemu w dniu 16.01.2007r. Dłużnik zajętej wierzytelności przekazał organowi egzekucyjnemu w dniu 22.01.2007r. kwotę 9.621,20 zł, która pokryła w całości koszty egzekucyjne, zobowiązania główne i odsetki.

W postanowieniu z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Celnej wskazał, w jaki sposób i w jakich wysokościach z przekazanej kwoty 9.621,20 zł zaliczył odpowiednie kwoty na poszczególne należności z poszczególnych tytułów wykonawczych.

Jako podstawę prawną tego postanowienia powołał art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej, art. 65 pkt 1, 3, 6 ustawy z dnia 19.03.2004r. Prawo Celne w związku z art. 115 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie zwierało pouczenie o prawie złożenia zażalenia do Dyrektora Izby Celnej.

Zobowiązany A. I. takie zażalenie złożył, zarzucając brak podstaw do zaliczenia wymienionych w postanowieniu kwot na poczet należności wynikających z decyzji, gdyż decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" wydanym na podstawie art. 217, 218 i art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia "[...]".

W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości ciążących na zobowiązanym lecz informującym go o sposobie zaliczenia wpłaty. Rozliczenia wpłaty dokonuje się na podstawie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę oraz art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, który określa zasady pierwszeństwa zaspakajania należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. I. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej zarzucając brak podstaw prawnych do zaliczenia wyegzekwowanych od niego środków finansowych na poczet należności wynikających z decyzji celnych, gdyż decyzje te zostały wydane z naruszeniem prawa i trwa postępowanie o ich uchylenie. W toku tego postępowania złożony został wniosek (jeszcze nie rozpoznany) o wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto skarżący zarzucił, że organ tej samej instancji rozpatrzył środek odwoławczy od swojego wcześniejszego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty, które w jego ocenie świadczą o niezgodności z prawem decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, określających należności celne i podatkowe z tytułu importu zgłoszonych pojazdów samochodowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i podkreślił, że na dzień wpłaty decyzje wymiarowe znajdowały się w obrocie prawnym. Wskazał też, że decyzją z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej

w skrócie p.p.s.a. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu organu administracji publicznej rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia "[...]" należało uchylić jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Jak w części informacyjnej niniejszego uzasadnienia podano Dyrektor Izby Celnej prowadził w stosunku do zobowiązanego A. I. egzekucję należności pieniężnych na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych.

Postępowanie to regulowane jest przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. nr 110, poz. 968 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.o p.e.a. lub ustawą).

W świetle art. 19 § 5 w związku z art. 5 § 1 pkt 4 ustawy Dyrektor Izby Celnej pełni w tym postępowaniu podwójną rolę – wierzyciela i organu egzekucyjnego. Nie oznacza to jednak, że brak jest na gruncie u.o p.e.a. rozróżnienia co do tego w jakim zakresie organ działa w charakterze wierzyciela a w jakim w charakterze organu egzekucyjnego. Stosowanie do art. 17 § 1 u.o p.e.a., o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygniecie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa (tj. u.o p.e.a.) lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Z powyższego wynika, że po pierwsze – w postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się innych przepisów poza przepisami u.o p.e.a. i odpowiednio (vide art. 18) przepisami kpa; po drugie – na postanowienie wydane w tym postępowaniu służy zażalenie tylko wtedy, gdy wyraźnie przepisy wskazanych aktów prawnych tak stanowią.

W postępowaniu egzekucyjnym nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem sytuacji gdy wierzyciel wypowiada się w kwestii zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w trybie art. 33 ustawy np. w przedmiocie przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia, odroczenia lub braku wymagalności obowiązku (zobowiązania podatkowego). Podstawą prawną postanowienia jest jednak art. 34 u.o p.e.a., a jedynie w uzasadnieniu wierzyciel przytacza przepisy Ordynacji podatkowej,

w świetle których ocenia zasadność zarzutów. Ponadto tylko w wypadku postanowienia wierzyciela, dla którego organem wyższego stopnia jest minister, zażalenie może być rozpatrywane przez ten sam organ (art. 17 § 1a u.o p.e.a.).

Zaskarżone postanowienie nie dotyczyło wyżej wskazanej kwestii i zostało wydane przez Dyrektora Izby Celnej działającego w charakterze organu egzekucyjnego, dla którego – w tym postępowaniu – organem wyższego stopnia jest Dyrektor Izby Skarbowej (art. 23 § 3a i § 4 u.o p.e.a.).

U.o p.e.a. nie przewiduje wydawania przez organ egzekucyjny postanowień

o sposobie rozliczania kwot wpłaconych przez dłużnika zajętej wierzytelności. Przyjmując nawet, że taki wniosek dałby się wywieść z treści art. 17 i 18 ustawy

w związku z wynikającą z art. 9 kpa zasadę informowania stron o stanie sprawy, to takie postanowienie ma wyłącznie charakter informujący o wynikającym z art. 68a u.o p.e.a. skutku dla zobowiązanego wpłaty określonej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności i o zakończeniu egzekucji, gdy wpłacana kwota pokryła w całości egzekwowane należności główne i odsetki oraz koszty egzekucyjne. Nie przysługuje na nie zażalenie. W żadnym wypadku podstawy prawnej owego postanowienia nie może stanowić art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten jest stosowany w sytuacji, gdy sam podatnik wpłaca zaległość podatkową i tylko, gdy wpłacona kwota nie pokrywa należności głównej i odsetek w całości. Natomiast powołany przez organ egzekucyjny art. 115 u.o p.e.a. normuje kwestię podziału sumy uzyskanej z egzekucji.

Stronami, które mają interes prawny w domaganiu się od organu egzekucyjnego zgodnego z wymienionym przepisem podziału, są wierzyciele a nie zobowiązany.

Błędne pouczenie zobowiązanego o przysługujących środkach zaskarżenia doprowadziło do rozpatrywania przez Sąd sprawy, która co do zasady nie powinna być przedmiotem skargi (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Jeżeli zaś chodzi o zarzuty podniesione w skardze, to nie dotyczą one w istocie zaskarżonego postanowienia a decyzji, które były podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Skarżący miał możliwość zgłoszenia w toku postępowania zarzutów

w trybie art. 33 u.o p.e.a. czego nie uczynił. Po zakończeniu egzekucji nie jest możliwe zgłaszanie jakichkolwiek zarzutów do tego postępowania. O ile decyzje wymiarowe zostaną w odrębnym trybie uchylone, skarżący uzyska zwrot wyegzekwowanych należności.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.