Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1236/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 7, art. 8 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z  art. 135, art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 lipca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1897/2022/9771/JD w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia 27 maja 2022 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 27 maja 2022 r., skierowaną do J. J. (dalej: "Strona" "Skarżąca"), wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta M. (dalej: "organ", "organ I instancji"), na podstawie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r."), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a."):

- w pkt 1 decyzji – uznano za nienależnie pobrane świadczenie rodzicielskie wypłacone w okresie od 14 kwietnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w wysokości 10.566,70 zł,

- w pkt 2 decyzji – odstąpiono od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego wypłaconego w okresie od 2 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r. w wysokości 10.566,70 zł w związku ze spłatą zadłużenia,

- w pkt 3 decyzji – zobowiązano do spłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości 312,23 zł.

W uzasadnieniu organ podał, iż decyzją nr [...] z dnia 7 kwietnia 2022 r. Stronie uchylono na okres od dnia 1 kwietnia 2022 r. prawo do świadczenia rodzicielskiego, a następnie przywołał treść art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r. W ocenie organu w sprawie należało uznać za nienależnie pobrane świadczenie rodzicielskie wypłacone w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. oraz odstąpić od zobowiązania do zwrotu kwoty głównej ze względu na spłatę przez Stronę w dniu 11 marca 2022 r. kwoty w wysokości 10.566,70 zł. Organ wskazał także, że od kwoty nienależnie pobranych świadczeń naliczane są, od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty, odsetki ustawowe za opóźnienie, które na dzień 11 marca 2022 r. wyniosły: 312,23 zł. Decyzja została doręczona w dniu 3 czerwca 2022 r.

Pismem złożonym w dniu 14 czerwca 2022 r. Strona wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podkreślając rozbieżności w aktach dotyczące przyznawania i pobierania świadczeń rodzicielskich. Strona zakwestionowała uznanie świadczenia za nienależnie pobrane podnosząc, iż w sytuacji Strony nie zaszła sytuacja określona w art. 17c ust. 9 pkt 1 u.ś.r., ponieważ decyzja ZUS z dnia [...]lutego 2022 r. w przedmiocie przyznania Stronie prawa do zasiłku macierzyńskiego została zmieniona jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku w tej sprawie, o czym Strona poinformowała organ telefonicznie, w dniu 8 marca 2022 r. złożyła pismo w Dziale Świadczeń Rodzinnych, a w dniu 10 marca 2022 r. złożyła dyspozycje przelewu kwoty 10.566,70 zł, natomiast do ostatniego przelewu świadczenia rodzicielskiego Strona nie była w posiadaniu prawomocnego wyroku sądu ani decyzji dotyczącej przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego. Strona wskazała ponadto, iż wnosi o "odstąpienie" od zapłaty naliczonych odsetek z uwagi na brak świadomego działania w złej wierze. W ocenie Strony z dokumentów nie wynika, aby dążyła do uzyskania świadczenia, pomimo, że jest ono nienależne lub poprzez świadome wprowadzenie w błąd tego organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), działając w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 540) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją nr SKO.PSŚ/41.5/1897/2022/9771/JD z dnia 6 lipca 2022 r.:

- w pkt 1 decyzji - uchyliło pkt 2 zaskarżonej decyzji i orzekło "2) odstąpić od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego wypłaconego w okresie od 14 kwietnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w wysokości 10.566,70 zł. w związku ze spłatą zadłużenia,

- w pkt 2 decyzji – w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępne uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy, przywołał treść art. 30 ust. 1 i 2 u.ś.r. oraz podał, iż postępowanie zostało wszczęte z urzędu na skutek zaistnienia sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych tj. przyznanie Stronie prawa do zasiłku macierzyńskiego przez ZUS. Następnie na podstawie akt sprawy ustalił, iż Strona w dniu 8 maja 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko: E. J.. Wnioskowane świadczenie zostało przyznane Stronie mocą decyzji z dnia 13 maja 2021 r. na okres od 14 kwietnia 2021 r. do 13 kwietnia 2022 r. Strona w dniu 8 marca 2022 r. złożyła w organie oświadczenie, z którego wynika, iż w związku z otrzymanym zasiłkiem macierzyńskim z ZUS, zwraca się z prośbą o uchylenie świadczenia rodzicielskiego od dnia 1 kwietnia 2021 r. Decyzją z dnia [...]lutego 2022 r. znak: [...] ZUS Oddział w C. uchylił własną decyzję z dnia [...]czerwca 2021 r. znak: [...] i jednocześnie przyznał Stronie prawo do zasiłku macierzyńskiego od 14 kwietnia 2021 r. do 12 kwietnia 2022 r. powołując w uzasadnieniu decyzji wyrok Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Mocą decyzji nr [...] z dnia 7 kwietnia 2022 r. organ uchylił decyzję nr [...] z dnia 13 maja 2021 r. przyznającą prawo do świadczenia rodzicielskiego. Decyzję doręczono dnia 16 maja 2022 r. Pismem z dnia 9 maja 2022 r. zawiadomiono Stronę o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.

Kolegium zauważyło, iż w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji (w pkt 2) występują rozbieżności w sprecyzowanym okresie wypłaconego nienależnie świadczenia rodzicielskiego, które jednak nie mają wpływu na jego prawidłowość. Wobec powyższego Kolegium uchyliło punkt 2 decyzji i orzekło o odstąpieniu od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego wypłaconego w okresie od 14 kwietnia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w wysokości 10 566,70 zł w związku ze spłatą zadłużenia. W pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. W odniesieniu do odwołania organ odwoławczy pouczył Stronę o treści art. 30 ust. 9 u.ś.r. Decyzja została doręczona w dniu 9 lipca 2022 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (nadanej w dniu 6 sierpnia 2022 r.), zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego w części, tj. w pkt 2 decyzji podnosząc, że nie zgadza się z interpretacją organu odwoławczego, która nie odnosi się do argumentacji Skarżącej, a jedynie przytacza treść art. 30 ust. 9 u.ś.r. stanowiącego jedynie uprawnienie organu umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, z zupełnym pominięciem merytorycznej oceny argumentów odwołania.

Podkreśliła, że w okresie toczącego się postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku macierzyńskiego, świadczenie rodzicielskie było uzasadnione i należne. Zakwestionowała, jakoby dopuściła się zwłoki w zwrocie świadczenia. W uzasadnieniu Skarżąca podała, iż zaskarżona decyzja w części zobowiązującej do spłaty odsetek ustawowych za opóźnienie została oparta o art. 30 ust. 9 u.ś.r. "i z tak błędnie powołaną podstawą prawną rozstrzygnięcia nie zgadza się Skarżąca". Następnie Skarżąca przywołała fakty w chronologicznym porządku, który doprowadził do zwrotu świadczenia poczynając od dnia złożenia wniosku w sprawie tj. 8 maja 2021 r. W ocenie Skarżącej wykazała, że pobrane środki były należne i zostały skonsumowane w celach bieżącego utrzymania podstawowych potrzeb życiowych, a zwrot środków w całości nastąpił z inicjatywy Skarżącej jeszcze długo przed decyzją o ich zwrocie. Skarżąca zaakcentowała, iż jest wysoce niesprawiedliwe żądanie odsetek za opóźnienie, które "nie wystąpiło w związku z jakimkolwiek podanym terminem, gdyż takowy nigdy nie zaistniał". Końcowo wskazała, iż konieczna staje się kontrola zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, ustalenia czy organ dokonał wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających związek ze sprawą oceny czy dokonano zebrania i zbadania całego materiału dowodowego, a następnie dokonania jego oceny pod kątem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z regułami k.p.a. Podniosła również zarzut naruszenia art. 30 ust. 9 u.ś.r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części oraz wstrzymanie wykonania zobowiązania zapłaty w wysokości 312,23 zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż decyzja nie narusza art. 30 ust. 9 u.ś.r. bowiem postępowanie w sprawie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń jest postępowaniem odrębnym względem postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń.

Postanowieniem z dnia 10 października 2022 r. sygn. II SA/Gl 1236/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniało zastosowanie kompetencji kasatoryjnych oraz z uwagi na zaistnienie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, jego umorzenie.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 lipca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1897/2022/9771/JD, w części – w pkt 2 decyzji, tj. zakresie, w którym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Prezydenta Miasta M. z dnia 27 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzicielskich. W pozostałej części zaskarżona decyzja objęta jest kontrolą stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności regulacja art. 30 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanego przepisu osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 1 za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się: świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Określona w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. podstawa uznania świadczenia za nienależnie pobrane wymaga łącznego wystąpienia następujących przesłanek: zaistniały okoliczności powodujące ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części; mimo wystąpienia tych okoliczności świadczenie rodzinne zostało wypłacone; osoba pobierająca świadczenie rodzinne była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Ustawodawca wymaga, by osoba pobierająca świadczenie miała świadomość, że czyni to w sposób nieuprawniony, a więc świadomość obowiązku powstrzymania się od odebrania wypłaty nienależnego świadczenia (zob. P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021).

Przywołana regulacja ma zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym, co w doktrynie, jak i orzecznictwie odróżnia się od świadczeń nienależnych. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża zatem tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. Dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskania świadczenia, wystąpiła (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. I OSK 1392/21, P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Lex el. 2021). Warunkiem uznania na podstawie przywołanej regulacji świadczenia rodzinnego za nienależnie pobrane jest zatem świadomość o braku prawa do jego pobierania, poprzedzona uprzednim pouczeniem w tym przedmiocie. Jednocześnie na gruncie niniejszej sprawy brak było konieczności dokonywania szczegółowej analizy zastosowanych w sprawie pouczeń, bowiem jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Skarżąca wiedziała o braku możliwości pobierania świadczenia rodzicielskiego w przypadku pobierania zasiłku macierzyńskiego, co potwierdza m.in. niezwłoczne powiadomienie organu w dniu 8 marca 2022 r. o zapadłej decyzji ZUS z dnia [...]lutego 2022 r.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, iż decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] odmówiono Skarżącej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 15 grudnia 2020 r. do 13 kwietnia 2021 r. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2021 r. [...] stwierdzono, że Strona nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz chorobowemu jako pracownik u płatnika składek M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (karta nr 8-9 akt administracyjnych). Decyzją ZUS z dnia [...]czerwca 2021 r. znak [...] odmówiono Stronie prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 14 kwietnia 2021 r. do 12 kwietnia 2022 r.

Wnioskiem z dnia 8 maja 2021 r. Skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego (karta nr 1-5 akt administracyjnych). W toku postępowania organ zwrócił się m.in. do ZUS o udostępnienie danych uzyskując w odpowiedzi informację, iż Strona złożyła wniosek o zasiek macierzyński na okres od 14 kwietnia 2021 r. do 12 kwietnia 2022 r. i wydano decyzję odmowną oraz, iż Strona nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia na okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego (karta nr 21 akt administracyjnych). Prawo do świadczenia rodzicielskiego w związku z opieką nad synem zostało Skarżącej przyznane decyzją Prezydenta Miasta M. z dnia 13 maja 2021 r. nr [...] w wysokości 566,70 zł na okres od dnia 14 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r., w wysokości 1.000 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2021 r. do 31 marca 2022 r., w wysokości 433,40 zł na okres od dnia 1 kwietnia 2022 r. do 13 kwietnia 2022 r. (karta nr 19 akt administracyjnych).

Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...]lutego 2022 r. znak [...] uchylono decyzję z dnia [...]czerwca 2021 r. znak [...] oraz przyznano Skarżącej prawo do zasiłku macierzystego od dnia 14 kwietnia 2021 r. do dnia 12 kwietnia 2022 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Sąd Okręgowy w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] r. sygn. Akt [...] zmienił decyzję ZUS z dnia [...]kwietnia 2021 r. nr [...] i stwierdził, że od dnia 1 października 2020 r. Strona podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek M. Sp. z o.o. (karta nr 23 akt administracyjnych). Decyzja została złożona przez Stronę w organie w dniu 8 marca 2022 r. wraz z pismem o uchylenie świadczenia rodzicielskiego w związku z otrzymanym zasiłkiem macierzyńskim (karta nr 22 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 11 marca 2022 r. organ zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia 13 maja 2021 r. (karta nr 24 akt administracyjnych). Decyzją z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr [...] organ uchylił w/w decyzję nr [...] przyznającą prawo do świadczenia rodzicielskiego (karta nr 26 akt administracyjnych). Następnie pismem z dnia 9 maja 2022 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie objętej przedmiotem niniejszego postępowania - nienależnie pobranego świadczenia rodzicielskiego (karta nr 28 akt administracyjnych).

Ustalony w sprawie stan faktyczny nie pozostawał sporny.

Uwzględniając poczynione wyżej uwagi, niezbędne w toku postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzicielskich pozostawało ustalenie, czy Skarżąca w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji pobierała świadczenie rodzicielskie w sposób świadomy w tym znaczeniu, że zdawała sobie sprawę, iż świadczenie to jej nie przysługuje, tj. zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego można przyjąć, iż miała świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela przedstawionych przez organy administracji publicznej skutków, jakie zostały przez organy wyprowadzone z ustalonej okoliczności, tj. wydanej decyzji zmieniającej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2022 r.

Organy nie rozważały, czy w istocie Skarżąca przedmiotowe świadczenie nienależnie pobrała. Organ I instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego również jest pozbawione analizy czy pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, czy świadczenie to miało charakter świadczenia nienależnie pobranego.

Do momentu doręczenia Skarżącej zmieniającej decyzji ZUS z dnia [...] lutego 2022 r. i przyznającej prawo do zasiłku macierzyńskiego nie można, w ocenie Sądu, przypisać Skarżącej przyjmowania świadczenia rodzicielskiego w złej wierze, tj. wiedząc, że jej się ono nie należy.

W takiej sytuacji nie sposób przyjąć aby w w/w okresie świadczenie miało charakter świadczenia nienależnie pobranego.

Powyższe pozostawałoby również w sprzeczności z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w demokratycznym państwie prawa, art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a.

Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, iż organy orzekające w sprawie błędnie uznały, że w sprawie zachodziła sytuacja, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

W konsekwencji brak było również podstaw do zobowiązania Skarżącej do spłaty odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 30 ust. 8 u.ś.r., w sytuacji gdy pobrane świadczenie rodzicielskie w okresie od dnia 14 kwietnia 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r. nie miało charakteru nienależnie pobranego świadczenia w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.

W rezultacie kontrola sądowoadministracyjna rozpoznawanej sprawy doprowadziła do stwierdzenia naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., a także naruszenia art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., co miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.