Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 264/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 268 poz 2663
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości
article: art. 156 par. 1 pkt 2 i art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędziowie: asesor WSA Wojciech Śnieżyński, sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi T. K., E.M., J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i stwierdzenia, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału działki oraz granice nowo utworzonych działek została wydana z naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić jej nieważności oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. ([...]), Burmistrz Miasta Ż. orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...], położonej w I.oraz granic nowo utworzonych działek nr [...] i [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.

Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2018 r. T.K. zwrócił się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, iż jest ona niezgodna z prawem z tego względu, iż budynek mieszkalny znajdujący się na ww. działce nie został podzielony ani wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego ani wzdłuż ścian usytuowanych na całej wysokości budynku od fundamentu do dachu. Pomieszczenia znajdujące się w tym budynku w żaden sposób nie zgadzają się z podziałem całej nieruchomości, ponieważ pomieszczenia, które wnioskodawca wykorzystuje do swojego użytku, znajdują się w części budynku za linią graniczną, a dostęp do tych pomieszczeń możliwy jest tylko z innych pomieszczeń znajdujących się po stronie linii granicznej wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją tegoż organu z dnia [...]r.

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2019 r. (sygn. akt II SA/Wr 245/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił powyższe decyzje wskazując w uzasadnieniu, że przedmiotowa decyzja Burmistrza Miasta Ż. została wydana z naruszeniem art. 7, art. 28, art. 77, art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z art. § 4 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości i w związku z art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 156 § 2 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że Kolegium nie uwzględniło, iż Burmistrz Miasta Ż. wydał decyzję o podziale nieruchomości bez przeprowadzenia niezbędnych, obligatoryjnych dla takowego rozstrzygnięcia ustaleń, a w szczególności bez ustalenia odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. Ponadto, Sąd uznał, że Kolegium nieprawidłowo ustaliło krąg stron postępowania wywodząc, że są nimi nie tylko strony postępowania zwykłego, ale też możliwe inne osoby, które odpowiadają dyspozycji art. 28 k.p.a. Nadto, Sąd zobowiązał Kolegium do rozważenia zastosowania w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a wynikającej z art. 156 §2 k.p.a., w postaci przeszkody prawnej w wyeliminowaniu decyzji podziałowej z obrotu prawnego z powodu nieodwracalności skutków prawnych rozpatrywanej w postępowaniu nieważnościom decyzji, w sytuacji, gdy własność powstałej z podziału działki nr [...]została przeniesiona w drodze umowy darowizny przez T. K. na brata K. K., a nieruchomość składająca się z działki nr [...]stała się na podstawie umowy sprzedaży, stała się własnością E. M. i J.M.

Rozpatrując ponownie sprawę po wyroku kasacyjnym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) stwierdziło wydanie z naruszeniem prawa decyzji Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...], położonej w I., oraz granic nowo utworzonych działek nr [...]i [...].

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Jak wynika z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663, dalej zw. rozporządzeniem), jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. Z kolei w budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzieląc budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. W myśl § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, przypadku, o którym mowa w ust. 1, odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku.

Ponadto, zgodnie z art. 93 ust. 3b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010r. Nr 102, poz. 651, dalej u.g.n.), jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Mając powyższe na względzie, a także uwzględniając brzmienie art. 153 p.p.s.a. oraz treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dniu 24 lipca 2019 r., Kolegium stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem prawa wywodząc, że z niniejszego wyroku w sposób jednoznaczny wynika, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 28, 77, 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości w zw. z art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz art. 156 § 2 k.p.a. W szczególności należy zwrócić uwagę, że - zdaniem Sądu - sporna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ - dokonując podziału nieruchomości w warunkach określonych w § 4 rozporządzenia - zaniechał zebrania wymaganej przepisami prawa dokumentacji niezbędnej do prawidłowego podziału nieruchomości zabudowanej z jednoczesnym podziałem budynku. Wydał decyzję bez przeprowadzenia niezbędnych, obligatoryjnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a mianowicie nie przedstawił odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku, choć jasno sformułowany i niewymagający szczególnej wykładni przepis wprost do tego zobowiązywał.

Jednocześnie, Kolegium wskazała, że z uwagi na fakt, iż własność powstałej z podziału działki nr [...]została przeniesiona w drodze umowy darowizny przez T.K. na brata K. K., a działka nr [...]stała się na podstawie umowy sprzedaży własnością E.M. i J. M., to osoba wnioskująca o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie nr [...] – T. K. - nie jest już właścicielem jakiejkolwiek części działki powstałej po jej podziale. W przypadku zmiany stosunków własnościowych dotyczących podzielonych działek, skutek prawny decyzji podziałowej należy uznać za nieodwracalny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Brak jest bowiem możliwości odwrócenia skutków prawnych decyzji podziałowej i powrotu do sytuacji, w której przedmiotowe nieruchomości stanowiły jedną nieruchomość.

Niezależnie od powyższego, Kolegium, biorąc pod uwagę wskazanie Sądu co do kręgu stron postępowania, uwzględniło w niniejszym postępowaniu jako stronę nie tylko T. K. i K. K., lecz także E.M. i J. M. - obecnych właścicieli działki nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył T.K., E. M. i J.M., podnosząc, że podzielają stanowisko wskazujące na rażące naruszenie prawa jakiego dopuścił się Burmistrz Miasta Ż., zatwierdzając podział nieruchomości, ale zakwestionowali stanowisko organu co do stwierdzenia, że zaistniała negatywna przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. polegająca na wywołaniu przez kwestionowaną decyzję nieodwracalnych skutków prawnych.

Decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości decyzję własną z dnia [...] r. ([...]) i stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...], położonej w I. oraz granic nowo utworzonych działek nr [...]i [...]została wydana z naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić jej nieważności albowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości to, że przedmiotową decyzją Burmistrz Miasta Ż. dokonał podziału nieruchomości oznaczonej jako działka [...], położonej w I. na działki ewidencyjne [...]i [...]. Działka nr [...] podlegająca podziałowi jest działką zabudowana budynkiem, wobec tego do niniejszego podziału miały zastosowanie przepisy art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz § 4 rozporządzenia, które jasno wskazuje, że w przypadku podziału nieruchomości zabudowanej odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. Stąd niezbędnym elementem materiału dowodowego jest dokumentacja (mapowa, techniczna) zawierająca rzuty poszczególnych kondygnacji budynku znajdującego się na działce gruntu podlegającej podziałowi, uwzględniająca warunki przebiegu granicy podziału budynku. W oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty (projekty budowlane) trzeba jednoznacznie ustalić, czy istnieją ściany usytuowane na całej wysokości budynku - od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części. Stąd organ powinien wszystkimi dostępnymi środkami dowodowymi ustalić aktualny stan budynku, mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w tym także dokonać jego oględzin z udziałem biegłego. Ponowna analiza zebranego, przez Burmistrza Miasta Ż. materiału dowodowego, a w szczególności, dołączona do akt sprawy, dokumentacja techniczna (mapowa) z projektem podziału nieruchomości nie wskazuje, aby w/w okoliczności były badane przez Burmistrza Miasta Ż. Ściślej mówiąc, dokumentacja stanowiąca podstawę wydania decyzji z dnia [...]r. w ogóle nie zawiera rzutów poszczególnych kondygnacji budynku. W tych okolicznościach uzasadnione jest stwierdzenie, że decyzja Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 93 ust. 3b u.g.n. oraz rażącym naruszeniem § 4 ust. 2 rozporządzenia.

Dalej Kolegium podniosło, że dokonany podział otworzył możliwość obrotu, który należy uznać jako skutek materialnoprawny wadliwej decyzji Burmistrza Miasta Ż. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ingerencja organów administracji w ukształtowane stosunki cywilnoprawne jest niedopuszczalna w tych przypadkach, kiedy podjęcie określonego działania (czynności) mającej na celu odwrócenie tych skutków wymagałoby działania sądu cywilnego. Chodzi tu o takie sytuacje, w których organ administracji nie jest władny (kompetentny) odwrócić skutki cywilnoprawne decyzji mocą swoich działań (pozostaje to poza sferą jego kompetencji). Wiąże się to zazwyczaj ze skutkami w sferze prawa własności oraz ochroną wynikającą z instytucji wpisu do ksiąg wieczystych (wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt. II SA/Wr 276/15 i sygn. akt. II SA/Wr 780/17 czy WSA w Gliwicach, sygn. akt. II SA/G1 378/18). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zasadniczo nieodwracalność skutków prawnych decyzji można rozpatrywać w trzech płaszczyznach: istnienia przedmiotu którego prawo dotyczyło, podmiotu któremu prawo przysługiwało, istnienia danego stanu prawnego. Brak podmiotu, przedmiotu lub zmiana stanu prawnego przesądza o nieodwracalnych skutkach prawnych decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r. I OSK 1923/15 i przywołana w nim literatura). Nieodwracalne skutki prawne dotyczą więc prawa a nie faktów, stąd nie ma znaczenia możliwość przywrócenia stanu faktycznego sprzed wydania decyzji, natomiast znaczenie może mieć skutek w postaci podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku z wydaniem wadliwej decyzji, czyli chodzi tu o skutki materialnoprawne, których organ nie może odwrócić działając w granicach swoich kompetencji. Nieodwracalne skutki prawne decyzji w rozumieniu art.158 § 2 k.p.a. będą zachodzić wówczas, gdy organ administracji publicznej nie ma instrumentu prawnego dla odwrócenia skutku prawnego. Powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że brak możliwości zniesienia skutków decyzji przez organ administracji występuje w odniesieniu do czynności cywilnoprawnych (zbycie prawa własności lub oddanie jej w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych).

W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, uznać należy, że przedmiotowa decyzja o podziale nieruchomości, działki ewidencyjnej nr [...] w I., wywołała skutek w sferze prawa cywilnego powodując bezpośrednio możliwość obrotu wyodrębnionymi geodezyjnie częściami nieruchomości i w ślad za tym dokonanie odpowiednich wpisów w księdze wieczystej. Skutków tych zaś organ administracji w ramach posiadanych kompetencji nie jest władany odwrócić.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył T. K., E. M., J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r., a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 2 k.p.a. oraz art. 158 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. polegająca na tym, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, a tym samym organ władny był co najwyżej stwierdzić jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta spowodowała jedynie zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości nr [...] położonej w I., nie zaś skutek w postaci zmian właścicielskich nowo powstałych działek.

Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi strona wskazała, że o ile podziela stanowisko Kolegium co do rażące naruszenie prawa, jakiego dopuścił się Burmistrz Miasta Ż. zatwierdzając podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], o tyle nie może zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka negatywna z art. 156 § 2 k.p.a., polegająca na wywołaniu przez kwestionowaną decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. W tym kontekście podnieśli, że bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że w ślad za podziałem nieruchomości, T. K. przeniósł na rzecz K. K. własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]w drodze darowizny, natomiast działkę nr [...]sprzedał małżeństwu E. i J. M. (swojej córce i zięciowi). W oparciu o niniejsze okoliczności Kolegium aktualnie twierdzi, że brak jest możliwości stwierdzenia nieważności z uwagi na brak możliwości powrotu do sytuacji, w której przedmiotowe nieruchomości stanowić będą jedną nieruchomość.

W kontekście powyższych okoliczności skarżąca strona wskazała, że stosownie do art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ochrona nabywcy nieruchomości obejmuje jedynie prawa nabyte odpłatnie. Nabycie nieodpłatne nie może zostać ocenione jako powodujące nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu przepisu art. 156 § 2 k.p.a. Stąd nie ulega wątpliwości, że T. K. przeniósł na swojego brata K. K. własność nieruchomości w drodze darowizny, zatem ta czynność cywilnoprawna nie może być oceniana jako przeszkoda w rozumieniu przepisu art. 156 § 2 k.p.a. do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, albowiem niniejsza czynność darowizny nie jest objęta ochroną art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W rezultacie wydana w tym zakresie przez Kolegium decyzja nie jest prawidłowa i wydana została z naruszeniem art. 156 § 2 k.p.a.

W kolei w zakresie drugiej z czynności cywilnoprawnych - sprzedaży udziału na rzecz J. i E. M., w świetle przytoczonego wyżej stanowiska, nie ulega wątpliwości, że czynność ta, mająca charakter odpłatny jest objęta ochroną wyrażoną przez art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Niezależnie jednak od tej ochrony trzeba mieć na uwadze fakt, że w przesłance przyjętej w art. 156 § 2 k.p.a. chodzi nie o nieodwracalność skutków prawnych w ogóle, ale o nieodwracalność skutków wywołanych przez decyzję dotkniętą wadą nieważności, która jest przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności (tak m. in. NSA w Wyroku z dnia 8.12.2017r. w sprawie I OSK 433/16). Bezpośrednim skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji było zaś zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na dwie działki [...]i [...]. Dokonanie z kolei przez właścicieli podzielonych działek gruntu czynności cywilnoprawnych nie stanowi skutku prawnego decyzji o podziale nieruchomości. Nadto, w orzecznictwie podkreśla się, że w sprawie podziału nieruchomości nie ma podstaw do wywodzenia nieodwracalnego skutku prawnego, a decyzja o podziale nieruchomości takich następstw nie wywołała, a wywołała jedynie skutki faktyczne, które właściciele działek gruntu objętych podziałem mają zdolność odwrócić we własnych czynnościach (tak: NSA w wyroku z dnia 12.04.2011 r., sygn. akt I OSK 886/10).

W ocenie skarżących po stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji wpisy w księgach wieczystych będą niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym, co będzie przyznawało każdej ze stron możliwość domagania się w przepisanej prawem drodze ujawnienia wpisów zgodnych z prawem, czy względnie podjęcia innych konsensualnych czynności zmierzających do prawidłowego uregulowania aktualnie błędnego stanu prawnego. Innymi słowy: pozostawienie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji nie spowoduje, że "krzywo" wyznaczona linia podziału nieruchomości, aktualnie przebiegająca przez izby znajdujące się w posadowionym na działkach nr [...]i [...]budynku, nagle zostanie uznana za prawidłowo wyznaczoną, a nadto, że ściana wzdłuż której zaprojektowano podział, stanie się ścianą oddzielenia pożarowego, czy ewentualnie płaszczyzną wyraźnie oddzielającą budynek na dwie samodzielne części.

Na koniec skarżący zwrócili uwagę na potrzebę rozważenia kwestii możliwości stwierdzenia nieważności decyzji w części wywodząc, że skoro przez pryzmat ochrony wyznaczanej przepisem art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w sposób odmienny należy traktować przesłankę z art. 156 § 2 w kontekście dwóch zdziałanych przez T.K. czynności prawnych (darowizna, sprzedaż), to aktualizuje się potrzeba rozstrzygnięcia, czy w tej sprawie dopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej podziału, w następstwie którego T. K. darował K.K.działkę nr [...]. W tym bowiem przypadku jest możliwy w całości powrót do pierwotnego stanu prawnego, w którym T. K. był właścicielem również działki [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. (Nr [...]), mocą której Kolegium uchyliło w całości decyzję własną z dnia [...]r. ([...]) i stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...], położonej w I.oraz granic nowo utworzonych działek nr [...]i [...]została wydana z naruszeniem prawa, ale nie można stwierdzić jej nieważności albowiem wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Istotne przy tym jest to, że w sprawie nie jest sporne przyjęcie przez organ, iż przywołana decyzja Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., o którym to naruszeniu decydują łącznie trzy przesłanki: "oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności" (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II OSK 2068/18).

Taka zaś sytuacja ma miejsce w przypadku decyzji Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...]r., gdyż przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 93 ust. 3b u.g.n. Przywołane przepisy rozporządzenia stanowią, że jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. W takim przypadku odcinek granicy wewnątrz budynku przedstawia się na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku. Tymczasem w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta Ż. wydał decyzję bez przeprowadzenia niezbędnych, obligatoryjnych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, a mianowicie nie przedstawił odcinka granicy wewnątrz budynku na rzutach poszczególnych kondygnacji budynku, choć jasno sformułowany i niewymagający szczególnej wykładni przepis wprost do tego zobowiązywał. Stanowisko takie wyraził w niniejszej sprawie tut. Sąd w wyroku z dnia 24 lipca 2019 r., wydanym w niniejszej sprawie, który zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiąże w sprawie nie tylko organy, ale również tut. Sąd.

Spornym zaś pozostaje przyjęcie przez Kolegium, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności decyzji, z uwagi na wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. Jakkolwiek z poglądem tym nie zgadzają się skarżący, to jednak odpowiada on prawu. W tym kontekście przede wszystkim trzeba zauważyć, że nieodwracalność skutków prawnych trzeba tu rozumieć jako sytuację, w której - z uwagi na zakres posiadanych kompetencji - organ administracji publicznej nie jest władny odwrócić na drodze postępowania administracyjnego skutków prawnych, wywołanych przez objętą rażącym naruszeniem prawa decyzję administracyjną. Nie chodzi zatem o możliwość odwrócenia owych skutków rozpatrywaną z perspektywy możliwości całego systemu prawa, a zatem nieodwracalność bezwzględną (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 224/21) - na co zdaje się wskazywać stanowisko zawarte w skardze odnoszące się do skutków cywilnoprawnych poczynionych przez T.K. rozporządzeń - ale w kontekście prawnych form dopuszczalnych na gruncie postępowania administracyjnego. Z tego też powodu nie mogą zostać uwzględnione w niniejszej sprawie argumenty skarżącej strony, gdyż ani Kolegium orzekające w sprawie, ani Burmistrz Miasta Ż. nie mają narzędzi prawnych pozwalających na skuteczne uchylenie skutków prawnych związanych z zatwierdzonym podziałem w sytuacji gdy nie tylko doszło do podziału prawnego nieruchomości, a więc powstania nowych rzeczy nieruchomych, ale również do przeniesienia prawa własności do nich na rzecz osób trzecich.

Bezspornie, w realiach badanej sprawy swoiste "odwrócenie" skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. Ani bowiem przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią samego Burmistrza oraz Kolegium, ani tez żadnego innego organu właściwym do cofnięcia na gruncie administracyjnego prawa skutku związanego z wydaną decyzją podziałową, w sytuacji gdy – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - po zatwierdzonym podziale doszło do zmiany właścicielskiej. Niniejsze stanowisko zostało także podzielone w zapadłym uprzednio w granicach niniejszej sprawy wyroku tut. Sądu, gdzie – odnosząc się do poglądów judykatury - wskazano, iż "bezpośrednim skutkiem prawnym podziału nieruchomości jest utworzenie nowych bytów ewidencyjnych - nowych odrębnych działek gruntu o określonych numerach i granicach. Dopóki właścicielem nowotworzonych działek pozostaje jedynie właściciel (lub współwłaściciele) działki podlegającej podziałowi, nie ma podstaw, aby przyjąć, że skutek prawny decyzji podziałowej ma charakter nieodwracalny. Ewentualne wycofanie decyzji podziałowej z obiegu prawnego prowadzi bowiem do przywrócenia poprzedniej numeracji oraz poprzedniego wpisu do ewidencji podziałowej działki, bez wpływu na istotę przysługującemu właścicielowi prawa własności. Jednak (...) odmiennie należy ocenić skutki prawne decyzji podziałowej, jeżeli w efekcie dalszego obrotu prawnego poszczególne działki stały się własnością różnych podmiotów, zwłaszcza jeśli nabywców chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Przyjęcie, że stwierdzając nieważność decyzji podziałowej, organ administracji publicznej mógłby pozbawić nowych właścicieli własności nabytych przez nich konkretnych działek i ewentualnie uczynić z nich współwłaścicieli w bliżej nieokreślonych udziałach działki pierwotnej (...), stanowi oczywiste naruszenie konstytucyjnie chronionego prawa własności, którego nie sposób uzasadnić na gruncie zasady praworządności. Dlatego w przypadku zmiany stosunków własnościowych dotyczących podzielonych działek, skutek prawny decyzji podziałowej należy uznać za nieodwracalny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a."

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego.

Z tych względów skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.