Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 2/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
article: art. 89 ust 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Maciej Dybowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 marca 2009 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie powołania dyrektora szkoły oddala skargę /-/M.Dybowski /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus


UZASADNIENIE

[...] sierpnia 2008 r. Wójt Gminy K. wydał zarządzenie Nr [...] w sprawie powierzenia Pani M. W. na okres jednego roku stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w K.

Zarządzenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:

11 czerwca 2008 r. M. W., dotychczas pełniąca tę funkcję, została wyłoniona w drodze konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w K.

W wyniku przeprowadzonej wizytacji szkoły w dniach 25.04.2008 r. do 16.06.2008 r. stwierdzono szereg uchybień zarówno w gospodarowaniu środkami pieniężnymi szkoły, jak również jej mieniem. Pani Dyrektor zarzucono brak ustalenia zasad doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz zasad przyznawania dodatków motywacyjnych. Członkowie Rady Rodziców pismami z dnia 14.04.2008 r. oraz 18.04.2008 r. informowali o nieprawidłowościach w procedurze delegowania członków komisji konkursowej wynikające z nieznajomości regulaminu. W takim stanie rzeczy, pismem z dnia 25 czerwca 2008 r. skierowanym do Kuratora Oświaty, Wójt Gminy K. poinformował organ o wątpliwościach, co do słuszności powierzenia wyłonionej kandydatce stanowiska dyrektora.

Kurator Oświaty podjął czynności wyjaśniające wątpliwości sygnalizowane przez Wójta Gminy, o czym poinformował szkołę pismem. Ponadto Kurator poinformował, że zgodnie z art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty "organ prowadzący powierza stanowisko dyrektora kandydatowi, jeśli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia".

Pismem z dnia 19 sierpnia 2008 r. Wójt Gminy K. ponownie zawiadomił Kuratora Oświaty o swoich zastrzeżeniach na temat wyłonionej kandydatki oraz zaproponował powierzenie tego stanowiska wyłonionej kandydatce na okres jednego roku szkolnego.

Pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. skierowanym do Wójta Gminy K., Kurator Oświaty poinformował, że nie zgłasza zastrzeżeń w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora M. W. oraz, że nie wyraża zgody na powierzenie stanowiska dyrektora na okres krótszy niż pięć lat szkolnych.

Po otrzymaniu zarządzenia Wójta Gminy K. z [...] sierpnia 2008 r., pismem z 15 października 2008 r. Kurator Oświaty zawiadomił Wojewodę o naruszeniu przez Wójta Gminy K. art. 36a ustawy o systemie oświaty poprzez powierzenie stanowiska dyrektora na okres 1 roku, mimo braku zgody wyrażonej przez Kuratora Oświaty.

[...] listopada 2008 r. rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody nr [...] stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy K. z [...].08.2008 r. W uzasadnieniu powołano się na art. 36a ustawy o systemie oświaty oraz wyjaśniono, iż art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 j.t.) stanowi, że jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego uzgodnienia z innym organem, wówczas zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. Skoro, więc Kurator otrzymał pismo Wójta 19 sierpnia 2008 r., to termin ten upływał 2 września 2008 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Wójt Gminy K. wniósł o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia oraz "skrócenie powierzenia stanowiska dyrektora do 1 roku szkolnego". Zdaniem Skarżącego, organ prowadzący szkołę nie mógł dłużej oczekiwać na stanowisko Kuratorium ze względu na brak w szkole wicedyrektora, który mógłby tymczasowo i w zastępstwie pełnić obowiązki związane z otwarciem roku szkolnego 2008/2009. Wiedząc o braku zastrzeżeń, co do osoby dyrektora ze strony Kuratorium – Wójt Gminy zdecydował się na powierzenie stanowiska dyrektora bez uzgodnienia owego skrócenia w ostatnim dniu roboczym sierpnia.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywanej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słuszności.

Materię dotyczącą powierzenia stanowiska dyrektora szkoły regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 256, poz. 2572 t.j.). Zgodnie z dyspozycją art. 36a, organ prowadzący szkołę powierza stanowisko dyrektora kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu, jeśli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi w terminie 14 dni umotywowanego zastrzeżenia. Stanowisko dyrektora szkoły powierza się na okres 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny.

Zasadnym jest przytoczyć art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.

W myśl art. 98 ust. 1 wspomnianej ustawy, rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Przyjąć należy, iż podstawą uchylenia przez sąd aktu nadzoru powinno być każde naruszenie prawa przez organ nadzorczy, bez względu na materialnoprawny lub procesowy charakter naruszonego przepisu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis).

Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewoda trafnie wskazał na wady Zarządzenia Wójta Gminy K. z [...].08.2008 r. Wady polegają na naruszeniu art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Treść art. art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty stanowi zasadę, według której stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. Przepis ten przewiduje rozstrzygnięcie odmienne: można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny, gdy zachodzą "uzasadnione przypadki". Jednak możliwość powierzenia stanowiska na okres krótszy nie zwalnia z obowiązku uzgodnienia takiego zamiaru z kuratorem oświaty. Zatem – poza przesłankami materialnoprawnymi, wskazany przepis formułuje też warunki formalnoprawne, które muszą być spełnione. W niniejszej sprawie te ostatnie nie zostały zachowane.

Wójt Gminy K., powierzając stanowisko dyrektora Pani M. W. na okres jednego roku szkolnego, naruszył przepis art. 36 a ust. 8 ustawy, dlatego, że dokonał tej czynności prawnej bez zgody Kuratora Oświaty.

Przepis art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym mówi, że jeżeli prawo (w omawianym przypadku art. 36a ust. 8 ustawy o systemie oświaty) uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy (w omawianym przypadku Wójta Gminy K.) od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ (Kuratora Oświaty), wówczas zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia.

Skoro pismo wójta gminy w sprawie uzgodnienia stanowiska, o którym mowa w art. 36 a ust 8 ustawy o systemie oświaty, Kurator Oświaty otrzymał 19 sierpnia 2008 r., to termin ten upływał 02 września 2008 r. Nadto Kurator Oświaty wydał 27 sierpnia 2008 r. pismo, w którym nie zgodził się na powierzenie stanowiska dyrektora na okres krótszy niż 5 lat szkolnych. Warto dodać, iż Wójt Gminy K. miał świadomość uchybienia ustawowemu terminowi, zakreślonemu dla zajęcia stanowiska przez inny organ (Kuratora Oświaty), na co wskazuje w skardze do WSA (k. 5 akt sądowych).

Uchybienie ww. przepisom nie może uzasadniać okoliczność, iż "organ prowadzący szkołę nie mógł dłużej oczekiwać na stanowisko Kuratorium ze względu na brak w szkole wicedyrektora, który mógłby tymczasowo i w zastępstwie pełnić obowiązki związane z otwarciem roku szkolnego 2008/2009". Zgodnie, bowiem z przepisem art. 36a ust. 4a ustawy o systemie oświaty "Do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie z ust. 3 lub 4, organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy".

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zarządzenie Wójta Gminy K. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. w sprawie powierzenia M. W. na okres jednego roku szkolnego stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w K. w sposób istotny narusza prawo i wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego jego nieważność było uzasadnione.

W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a..

/-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus