Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1262/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 6 pkt 10.
journal: Dz.U. 2019 poz 2130
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z  dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t. j.)
article: art. 79 ust. 3 i ust. 3a.
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. L. S.A. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 95/23 w sprawie ze skargi P. L. S.A. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 407.221/F-23/8/22 w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 23 marca 2023r., sygn. II SA/Bk 95/23 oddalił skargę P. L. S.A. w Ł. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: Kolegium, SKO) z 12 grudnia 2022 r. w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu.

Spółka, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżyła orzeczenie w całości. Skargę kasacyjną oparła na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 79 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2021.450 z późn. zm., dalej: p.r.d.) poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dokonane z urzędu wyrejestrowanie pojazdu Scania R450, nr identyfikacyjny VIN : [...], nr rejestracyjny [...] zostało dokonane zgodnie z prawem i obowiązującymi przepisami, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że zarejestrowanie pojazdu za granicą dokonane zostało przez osobę nieuprawnioną i niebędącą właścicielem wobec czego pojazd nie powinien zostać wyrejestrowany na terenie Polski;

2. przepisów procedury, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania:

a) art. 151 p.p.s.a. (Dz.U. z 2022r. poz. 329 z późn. zm.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżona decyzja naruszała art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) poprzez wybiórczą i chybioną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przy zaniechaniu kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, dowolność w wydaniu decyzji, widoczną w szczątkowym i błędnym jej uzasadnieniu, podczas gdy prawidłowa i wyczerpująca ocena materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania powinna prowadzić do wniosku, że pojazd marki SCANIA R450, nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN: [...] nie powinien zostać wyrejestrowany z urzędu z uwagi na zarejestrowanie za granicą,

b) art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 8 § 1 k.p.a. poprzez pozostawienie poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez Skarżącą oraz odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym podczas gdy zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz zasada przekonywania wymagają rzetelnego i wnikliwego zbadania argumentów przedstawianych przez stronę postępowania oraz ustosunkowanie się do twierdzeń przedstawionych przez strony. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i powinno skutkować uchyleniem przez sąd administracyjny skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca kasacyjnie wnosiła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia w sprawie rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Organ – Kolegium nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Należy wskazać, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona - organ, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zajął stanowiska w tej kwestii.

Wymaga także wyjaśnienia, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Przed oceną zarzutów skargi kasacyjnej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której rozpoznaje ją Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Mając na uwadze powyższe założenia oraz brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, której przesłanki wymieniono w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości stanowiska WSA w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Należy zauważyć, że w rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, a także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego – naruszenia art. 79 ust. 3a p.r.d., gdyż prawidłowa wykładnia wspomnianego przepisu zakreślała granice niezbędnych ustaleń, które powinny były dokonać organy.

Przepis art. 79 ust. 3 p.r.d. zobowiązuje organ rejestrujący do dokonania wyrejestrowania pojazdu z urzędu w przypadku otrzymania od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, informacji o zarejestrowaniu pojazdu. Z uregulowania tego wynika, że uzyskanie przez polski organ rejestrujący od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego jednoznacznej informacji o zarejestrowaniu pojazdu, który wcześniej zarejestrowano w Polsce, skutkuje wyrejestrowaniem z urzędu tego pojazdu przez polski organ. Dla zastosowania omawianej regulacji nie mają znaczenia kwestie własności pojazdu, dlaczego pojazd został wywieziony za granicę, czy rejestracji za granicą dokonała osoba uprawniona, jak próbowała wykazywać Spółka. Ważna jest wspomniana kolejność rejestracji tego samego pojazdu w organach rejestracyjnych, wcześniejsza powinna być dokonana w Polsce oraz jednoznaczne ustalenie, że ten sam pojazd został następnie i jest nadal zarejestrowany w innym państwie członkowskim.

Jak wynika z uregulowania art. 79 p.r.d., w tym i ust. 3a, decyzje o wyrejestrowaniu mają charakter związany.

W uzasadnieniu projektu (druk sejmowy VII.2656) ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1045), na mocy której art. 17 pkt 2 dodano omawiany art. 79 ust. 3a p.r.d., zapisano, że zmiana art. 79 umożliwia wyrejestrowanie pojazdu z urzędu po otrzymaniu informacji z zagranicznego organu rejestrowego (państwa będącego członkiem Unii Europejskiej), że pojazd ten został w danym państwie zarejestrowany.

Wobec powyższego stanowisko Sądu I instancji podzielające interpretację art. 79 ust. 3a p.r.d., jaką wyżej przedstawiono i do tego zbieżną z wykładnią tego przepisu przeprowadzoną przez organy należało uznać za prawidłowe.

Jak też słusznie zauważył WSA, wyrejestrowanie pojazdu z polskiego rejestru oznaczało, że pojazd ten nie jest eksploatowany na terytorium Polski i nie zachodzi konieczność dopuszczenia pojazdu do ruchu na polskich drogach. Argumenty WSA znajdują także oparcie w art. 71, w tym jego: ust. 1 p.r.d. (dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu m.in. pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe), ust. 9 (Właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia), czy art. 80a p.r.d. regulującego zagadnienie centralnej ewidencji pojazdów i gromadzonych w niej danych.

Zatem niezasadny okazał się zarzut zgłoszony przez Skarżącą w pkt 1.petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 79 ust. 3a p.r.d.

Sąd I instancji dokonując oceny kontrolowanych decyzji, kierując się prawidłową wykładnią art. 79 ust. 3a p.r.d. słusznie także podzielił ustalenia faktyczne dokonane w tej sprawie. Jak zasadnie WSA stwierdził i uzasadnił, organ I instancji przeprowadził szczegółowe ustalenia, które wykazały zarejestrowanie spornego pojazdu na terenie Belgii pod nr 2BTW491, potem trafnie przyjęte przez Kolegium, a jednocześnie nie zakwestionowane przez Skarżącą.

Dlatego prawidłowe było stanowisko WSA, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania: at. 7 k.p.a. (nakazującego organom na staniu w trakcie postępowania na straży praworządności), tym bardziej, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a decyzja miała charakter związany. Nie doszło także do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., skoro zebrano wystarczający materiał dowodowy i rozpatrzono go w całości, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dowodów.

Opisane wymagania co do czynności, które należy przeprowadzić w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 79 ust. 3a p.r.d. zawierał § 6 pk10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2130), który stanowił: "w przypadku dokonywania wyrejestrowania pojazdu z urzędu, po otrzymaniu informacji o zarejestrowaniu pojazdu od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, o której mowa w art. 79 ust. 3a ustawy:

a) sprawdza, czy jest organem właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji; przepis § 4a ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio,

b) sprawdza, w ewidencji pojazdów oraz weryfikuje w posiadanej bazie danych i w aktach pojazdu, czy pojazd o wskazanym numerze rejestracyjnym w otrzymanej informacji, został wcześniej wyrejestrowany na podstawie okoliczności wskazanych w art. 79 ust. 1 i 3 ustawy,

c) jeżeli stwierdził swoją właściwość i pojazd nie został wcześniej wyrejestrowany - sprawdza w ewidencji pojazdów oraz weryfikuje w posiadanej bazie danych i w aktach pojazdu dane właściciela pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji,

d) zawiadamia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego właściciela pojazdu, o którym mowa w lit. c, o wszczęciu postępowania o wyrejestrowaniu z urzędu pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji; uwzględniając przyczynę takiego wyrejestrowania pojazdu z urzędu, organ rejestrujący nie wzywa właściciela pojazdu do zwrotu dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, jeżeli została wydana, i tablic rejestracyjnych,

e) wydaje decyzję o wyrejestrowaniu z urzędu pojazdu o numerze rejestracyjnym wskazanym w otrzymanej informacji.",

stosowany na mocy § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. poz. 1849).

Wszystkie wskazane czynności zostały przez organ rejestracyjny przeprowadzone, a Spółka była o nich informowana.

Dlatego zasadne było też stanowisko WSA, że organy nie naruszyły art. 8 k.p.a., że postępowanie administracyjne organy przeprowadziły w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zatem niezasadne okazały się zarzuty zgłoszone w 2 lit. a) i b) petitum skargi kasacyjnej.

Wobec powyższego skargę kasacyjną Spółki na mocy art. 184 p.p.s.a. należało oddalić.