Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1924/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Świadczenie socjalne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 15, art. 8 ust. 1 pkt 4, art. 16
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 3 pkt 16
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1 art. 1 lit i akapit 1-3, art. 2 ust. 1, art. 67-68a
law: Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dariusz Bociarski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2723/20 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 14 października 2020 r. nr DSZ-V.5321.4803.2020.AC w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dyferencyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia od J. M. na rzecz Ministra Rodziny i Polityki Społecznej kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA" lub "Sąd I instancji") wyrokiem z 04 marca 2021 r. o sygn. I SA/Wa 2723/20, po rozpoznaniu skargi J.M. uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 14 października 2020 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku dyferencyjnego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody K. z 14 sierpnia 2020 r., nr (...).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 27 sierpnia 2019 r. J.M. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w C. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: A.M., ur. (...) r. oraz L.W. na okres świadczeniowy 2019/2021. W treści wniosku wskazała, że ojciec A.M. – L.M. prowadzi, od 2003 r., własną działalność gospodarczą na terytorium Królestwa (...), natomiast ojciec dziecka L.W. przebywa na terenie Polski. W oświadczeniu z 9 grudnia 2019 r. wnioskodawczyni wskazała, że od 1 lipca 2019 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku.

Decyzją z 14 sierpnia 2020 r. Wojewoda K. odmówił ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w postaci dodatku dyferencyjnego na dziecko A.M. w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r.

Po rozpoznaniu odwołania J.M. Minister Rodziny i Polityki Społecznej decyzją z 14 października 2020 r., nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 16 ust. 4 i 5 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, z późn. zm.) w przypadku, gdy wojewoda ustali, że osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 15 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie nr 883/2004 oraz rozporządzenie nr 987/2009, które zawierają normy kolizyjne pozwalające uniknąć sytuacji, w której członkowie rodziny uprawnieni do świadczeń rodzinnych przebywający na terenie różnych państw Unii Europejskiej będą pobierać świadczenia i w jednym i w drugim państwie zgodnie z kryteriami ustawowymi przepisów prawnych tych państw.

Dalej wyjaśniono, iż stosownie do art. 67 rozporządzenia nr 883/2004 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Oznacza to, że przepisy o koordynacji świadczeń rodzinnych mają zastosowanie (według uregulowań ww. rozporządzeń) już ze względu na sam fakt zamieszkiwania członka rodziny w drugim Państwie Członkowskim. Ponadto z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004 wynika, iż w przypadkach w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na postawie miejsca zamieszkania. W sytuacji świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do kryteriów dodatkowych. W przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek takim dodatkowym kryterium jest zgodnie miejsce zamieszkania dzieci. Działania te wynikają z zakazu kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym, przewidzianego w art. 10 rozporządzenia nr 883/2004. Zgodnie z przepisami unijnymi wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń. Dalej wskazano, że stosownie do art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na fakt, że ojciec dziecka – L.M., prowadzi własną działalność gospodarczą na terenie (...). W związku z tym, że ojciec dziecka prowadzi własną działalność gospodarczą na terenie Szwecji, a wnioskodawczyni jest osobą nieaktywną zawodowo na terytorium Polski, to w okresie do 1 lipca 2019 r. państwem właściwym na zasadzie pierwszeństwa, zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, jest (...). Dlatego w myśl art. 68 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 3 lit. a tego rozporządzenia, w Polsce, jako państwie właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych, lecz nie na zasadzie pierwszeństwa, mógłby przysługiwać wnioskodawczyni dodatek dyferencyjny, w przypadku gdyby wysokość świadczenia wychowawczego przysługującego w Polsce byłaby wyższa od odpowiedniego świadczenia przysługującego w Szwecji. W ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo wskazał, powołując się na informacje zawarte w tabelach porównawczych MISSOC (Mutual Information System on Social Protection), które stanowią podstawowe źródło informacji o wysokości przysługujących w państwach UE, EOG oraz Szwajcarii świadczeń rodzinnych, że wysokość szwedzkiego świadczenia rodzinnego wynosi 1,250 szwedzkich koron na każde dziecko, co stanowi równowartość odpowiednio 504,25 zł stosując kurs wymiany opublikowany dla miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym następuje porównanie świadczeń, tj. odpowiednio na 3 czerwca 2019 r. (zgodnie z przelicznikiem kursów średnich walut Europejskiego Banku Centralnego).

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania. Podała, że dane dotyczące zatrudnienia i miejsca pobytu byłego męża uzyskała od niego telefonicznie i nie jest w stanie ich zweryfikować. Wyjaśniła, iż jej były mąż bez wątpienia przebywa na terenie (...) i w czasie ich małżeństwa posiadał tam zatrudnienie. Zarzuciła, że organy nie wyjaśniły, czy jej były mąż faktycznie prowadzi działalność gospodarczą oraz nie wystąpiły do właściwych instytucji w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie (...) o udzielenie informacji koniecznych w sprawie.

W uzasadnieniu wyroku WSA zauważył, iż w niniejszej sprawie organy przyjęły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podstawą tak dokonanej oceny było ustalenie, że ojciec A.M. –L.M. jest członkiem rodziny skarżącej. W konsekwencji przyjmując, że ojciec dziecka pracuje i mieszka w (...) organy uznały, że na dzień złożenia przez skarżącą wniosku oraz na dzień orzekania członek rodziny skarżącej przebywał w kraju, w którym znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Powołując przepisy art. 67, art. 68 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wskazano, że w sprawie, na zasadzie pierwszeństwa, będą mieć zastosowanie przepisy prawa szwedzkiego i wobec tego pierwszeństwo do wypłaty świadczeń istnieje na terenie (...). W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest chybione. Organy błędnie przyjęły, że ojciec dziecka skarżącej jest członkiem jej rodziny w rozumieniu przepisu art. 1 lit. i) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. Sąd I instancji zauważył, iż zgodnie z treścią tego przepisu członek rodziny oznacza, m.in. każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo na mocy którego przyznawane są świadczenia. Rozporządzenie odsyła zatem przede wszystkim do ustawodawstwa krajowego. Dalej WSA wyjaśnił, że ustawą z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2019 r. poz. 924) został uchylony art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który zawierał definicję rodziny. Uchylenie tego przepisu związane było ze zniesieniem z dniem 1 lipca 2019 r. kryteriów dochodowych uprawniających do otrzymywania świadczenia. W ustawie pozostawiono natomiast sformułowania dotyczące członków rodziny na potrzeby realizacji przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w kontekście świadczenia wychowawczego. W ocenie Sądu I instancji z uwagi na brak w treści ww. ustawy definicji rodziny zasadne jest posłużenie się identyczną treścią tego pojęcia w ustawie o świadczeniach rodzinnych - art. 3 pkt 16 tej ustawy. Zdaniem Sądu w świetle brzmienia art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 3 pkt 17a tej samej ustawy definiującego pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko", w sytuacji gdy skarżąca jest osobą rozwiedzioną i wychowuje syna samodzielnie, bez udziału jego ojca, to nie można zasadnie twierdzić, że ojciec dziecka jest członkiem jej rodziny. Skarżąca nie może bowiem jednocześnie pozostawać osobą samotnie wychowującą dziecko i osobą pozostającą w rodzinie z ojcem tego dziecka. Rodzinę tworzą aktualni, a nie byli małżonkowie, a także rodzice dziecka pozostający w nieformalnym związku (nadal mogą to być rozwiedzeni małżonkowie), pod warunkiem wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, w ramach którego wychowują wspólne (dziecko, czy dzieci). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Sąd ten zwrócił również uwagę na cel świadczenia wychowawczego jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Skoro ojciec dziecka, niebędący mężem matki, nie uczestniczy w wychowywaniu dziecka, nie wykonuje nad nim opieki, trudno uznać, że będzie on uprawniony do ww. świadczenia wychowawczego. Zdaniem Sądu z brzmienia z art. 1 lit. i pkt 1 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz art. 67 tego rozporządzenia wynika, iż przebywający na terytorium innego państwa członkowskiego obywatel własnego państwa członkowskiego może być uprawniony do świadczeń rodzinnych (do których zgodnie z szeroką definicją z art. 1 lit. z) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 należy zaliczyć także świadczenie wychowawcze) na terytorium tego pierwszego państwa tylko pod warunkiem, że na terytorium własnego państwa jest on uznawany za członka rodziny beneficjentów świadczeń. Wskazano też, że dodatkowej wskazówki interpretacyjnej dostarcza art. 68a powołanego rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy świadczenia rodzinne nie są wykorzystywane przez osobę, której powinny zostać udzielone na utrzymanie członków rodziny, właściwa instytucja wywiązuje się ze swoich prawnych obowiązków poprzez udzielenie tych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania. Istotnym zatem warunkiem udzielenia świadczeń rodzinnych jest faktyczne i realne utrzymywanie członków rodziny przez osobę, której świadczenia mają zostać udzielone.

Reasumując Sąd stwierdził, iż organy mylnie uznały ojca biologicznego dziecka jako członka jego rodziny, a w konsekwencji organy wadliwie zastosowały przepis art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, ojciec dziecka nie stanowi rodziny ze skarżącą i ich wspólnym dzieckiem. Skarżąca miała więc prawo do wystąpienia o świadczenie wychowawcze do polskiej instytucji, zaś organy orzekające w sprawie nie dokonując wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego naruszyły wskazywane w skardze przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Polityki Społecznej i Rodzinnej zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.), tj. art. 267 zdanie pierwsze lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 7.06.2016, str. 1; Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, z późn. zm.), zwanego dalej "Traktatem", w związku z art. 9 oraz art. 91 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), zwanej dalej "Konstytucją", a także art. 91 § 1 Regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości z dnia 25 września 2012 r. (Dz. Urz. L 265 z 29.9.2012; z późn. zm.), zwanego dalej "Regulaminem", poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie, polegające na dokonaniu wykładni przepisu prawa pochodnego Unii Europejskiej z pominięciem wykładni tego przepisu dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zwany dalej "Trybunałem" lub "TSUE";

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 67 w związku z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004 r., z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 883/2004", a także w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji, poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie polegające na przyjęciu, że wyrażenie "członek rodziny", o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, z późn. zm.), należy wykładać z pominięciem ww. przepisów prawa Unii Europejskiej, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że ojciec dziecka, który nie jest członkiem rodziny skarżącej w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, mógłby nie być "członkiem rodziny" w rozumieniu rozporządzenia 883/2004;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, z późn. zm.), poprzez jego bezpodstawne zastosowanie polegające na przyjęciu, że definicja "rodziny" zawarta w tym przepisie odnosi się również do pojęcia "członka rodziny" w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 1 lit. i akapit pierwszy rozporządzenia 883/2004, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten odwołuje się do ustawodawstwa krajowego, a mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie zawierają definicji legalnej wyrażenia "członek rodziny", co doprowadziło do bezzasadnego niezastosowania w sprawie art. 1 lit. i akapit drugi i trzeci rozporządzenia 883/2004, które to przepisy, wraz z ich wykładnią dokonaną przez TSUE, wyczerpująco definiują wyrażenie "członek rodziny";

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 68a rozporządzenia 883/2004, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie do określenia kręgu osób uprawnionych do świadczeń rodzinnych w rozumieniu rozporządzenia 883/2004, podczas gdy w istocie przepis ten reguluje kwestię samej wypłaty przez instytucję państwa członkowskiego już przyznanych uprzednio przez tę instytucję świadczeń rodzinnych osobie uprawnionej, która jednak nie wywiązuje się z obowiązku utrzymywania członków rodziny;

6. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że organy obu instancji nie dokonały wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, tj. uznały, że ojciec dziecka skarżącej jest również członkiem rodziny samej skarżącej, podczas gdy w istocie w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wskazano, że ojciec dziecka skarżącej jest "członkiem rodziny" (w rozumieniu art. 1 lit. i akapit trzeci rozporządzenia 883/2004) dziecka skarżącej i to z tego powodu w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;

7. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 16 ust. 1, 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezpodstawne niezastosowanie, polegające na uznaniu, że przepisy te mają zastosowanie jedynie w przypadku, gdy członek rodziny skarżącej przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów, tj. uwzględniająca przepisy prawa materialnego (art. 67 w związku z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia 883/2004), powinna prowadzić do wniosku, że przepis art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, a w konsekwencji także przepisy art. 16 ust. 4 i ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, mają zastosowanie również w sytuacji, gdy za granicą przebywa członek rodziny dziecka, na które ustalane są świadczenia, a nie członek rodziny wnioskodawcy.

W związku z powyższym Minister Polityki Społecznej i Rodzinnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Wniesiono przy tym o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Ponadto, gdyby argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej okazały się nieprzekonujące, skarżący organ wnosił o przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej - w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej o następującej treści:

"Czy art. 67 rozporządzenia 883/2004, czytany łącznie z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia, należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie w sytuacji, gdy jeden z rodziców dziecka, na którego rzecz przyznawane są świadczenia rodzinne zamieszkuje wraz z tym dzieckiem w jednym państwie członkowskim (Państwo członkowskie A), w którym ubiega się o świadczenia rodzinne, podczas gdy drugi z rodziców tego dziecka, który według prawa krajowego państwa członkowskiego A nie jest uznawany za członka rodziny pierwszego rodzica, lecz może być uprawniony do świadczeń rodzinnych na dziecko, zamieszkuje i pracuje w innym państwie członkowskim (państwie członkowskim B)?"

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważono, iż kwestie prawa do świadczeń rodzinnych w sytuacji, gdy rodzice dziecka mieszkają w różnych państwach członkowskich, regulują przepisy art. 67, a także art. 68 rozporządzenia 883/2004. Co więcej, definicję "członka rodziny" zawiera art. 1 lit. i rozporządzenia 883/2004, a w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma akapit drugi i trzeci tego przepisu. Z kolei art. 2 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się również do członków rodzin obywateli Unii Europejskiej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny zupełnie zignorował przytoczone powyżej przepisy prawa Unii Europejskiej, opierając swoje rozstrzygnięcie przede wszystkim na przepisach prawa krajowego, tj. ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz (całkowicie bezpodstawnie) ustawy o świadczeniach rodzinnych co w ocenie organu stanowi naruszenie art. 91 ust. 3 Konstytucji.

Zaznaczono, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu wyłącznie przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, które w ogóle nie zawierają definicji legalnej rodziny ani członka rodziny. Taki stan rzeczy trwa od 1 lipca 2019 r., kiedy to ustawodawca uchylił m.in. przepisy art. 2 pkt 13 i 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, które zawierały właśnie definicje legalne pojęć odpowiednio "osoby samotnie wychowującej dziecko" oraz "rodziny". Uchylenie ww. przepisów nastąpiło na mocy ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw. W żadnym z przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nie znajduje się odesłanie do stosowania przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomimo że w ustawie tej (w art. 28) znajduje się odesłanie do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Z tych względów oczywiste wydaje się, że racjonalny ustawodawca świadomie zrezygnował z definiowania w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci pojęć rodziny i jej członków, a także osoby samotnie wychowującej dziecko. Dlatego zupełnie niezrozumiałe jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie przez Sąd pierwszej instancji definicji rodziny i osoby samotnie wychowującej dziecko określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych dla rozstrzygnięcia sprawy, która dotyczy świadczenia wychowawczego, uregulowanego w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W ocenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej nietrafne było zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie art. 68a rozporządzenia 883/2004. Językowa wykładnia tego przepisu wskazuje na to, że odnosi się on do kwestii samej wypłaty przez instytucję państwa członkowskiego już przyznanych uprzednio przez tę instytucję świadczeń rodzinnych osobie uprawnionej, która jednak nie wywiązuje się z obowiązku utrzymywania członków rodziny. Przemawia za tym również fakt, że przepis art. 68a rozporządzenia 883/2004 wyraźnie wskazuje w swojej dyspozycji, że taka wypłata (udzielanie świadczeń) odbywa się za pośrednictwem instytucji właściwej w państwie, w którym zamieszkuje osoba (najczęściej drugi z rodziców), który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Przepis ten, wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie ma zatem zastosowania do określenia kręgu osób uprawnionych do świadczeń rodzinnych w rozumieniu rozporządzenia 883/2004, a w każdym razie nie może być on podstawą do niestosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w ogóle.

Zdaniem Ministra z art. 68 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie rozporządzenia 883/2004, który w ocenie organu miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie, oraz art. 68 ust. 3 tego rozporządzenia wynika, iż do ich zastosowania wystarczy jedynie hipotetyczne uprawnienie ojca dziecka skarżącej do świadczeń rodzinnych w innym państwie członkowskim. Dopiero po otrzymaniu takiego wniosku instytucja tego innego państwa powinna go rozpoznać i przyznać świadczenie albo ojcu dziecka skarżącej albo samej skarżącej. Art. 68a rozporządzenia 883/2004 mógłby mieć w przedmiotowej sprawie zastosowanie, gdyby okazało się, że zagraniczna instytucja przyznała i wypłaca ojcu dziecka skarżącej świadczenia na dziecko, którego kosztów utrzymania ten ojciec w rzeczywistości nie ponosi.

Minister Rodziny i Polityki Społecznej stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nadał nadmierną wagę literalnej wykładni art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., pomijając fakt, że jest to jedynie przepis o charakterze proceduralnym. W konsekwencji, jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie powinno uwzględniać przepisy prawa materialnego Unii Europejskiej, tj. przywołane powyżej art. 67 w związku z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia 883/2004, które to przepisy faktycznie przyznają obywatelom prawa podmiotowe. Zgodnie z art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d. to do wojewody a nie organu właściwego należy ustalenie, czy w konkretnej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. U podstaw takiego rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę legło przekonanie, że ocena tej okoliczności wymaga w każdym przypadku zastosowania przepisów prawa Unii Europejskiej, co potwierdza tezę, że nie jest dopuszczalne stosowanie art. 16 u.p.p.w.d. w oderwaniu od przepisów prawa Unii Europejskiej.

Zarzucono, ze w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał jedynie, że "organy orzekające w sprawie nie dokonując wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego naruszyły wskazywane w skardze przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.", przy czym nie sprecyzował, na czym miałyby polegać te naruszenia. W treści skargi skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie ww. przepisów k.p.a. "w szczególności poprzez nieustalenie, czy w przedmiotowej sprawie faktycznie zastosowanie mają przepisy koordynacji świadczeń rodzinnych", co można zrozumieć jako zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na uznaniu, że ojciec dziecka skarżącej jest członkiem jej rodziny. Niemniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rodziny Polityki Społecznej w żadnym miejscu nie stwierdził, że ojciec dziecka skarżącej jest członkiem jej rodziny. Co więcej, w treści odpowiedzi na skargę wyraźnie stwierdził, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie z uwagi na fakt, że ojciec dziecka skarżącej pozostaje członkiem rodziny jej dziecka, a nie samej skarżącej. W tym kontekście nietrafne są konstatacje Sądu pierwszej instancji o naruszeniu przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W ocenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając zaskarżony wyrok, naruszył przede wszystkim przepisy prawa materialnego, tj. art. art. 67 w związku z art. 1 lit. i akapit trzeci oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia 883/2004, wykładanych w świetle orzecznictwa TSUE, zapadłego na podstawie bezwzględnie obowiązujących w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej przepisów Traktatu, co doprowadziło również do naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznanej sprawie Minister Rodziny i Polityki Społecznej skargę kasacyjną oparł zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego jak i procesowego. Z uwagi, iż zarzucone naruszenie przepisów postępowania jest konsekwencją dokonania przez WSA błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne łączne odniesienie się do obu rodzajów w/w zarzutów.

Przepisy art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (zgodnie z ich brzmieniem w dacie wydania decyzji przez organy pierwszej i drugiej instancji) stanowią, że warunkiem zastosowania przepisów o koordynacji systemów jest przebywanie osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z literalnego brzmienia przepisów art. 16 ust.1-2 ustawy można by dojść do wniosku, że jedynie przebywanie za granicą osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka jego rodziny byłoby przesłanką do podjęcia działań z art. 16 ust. 1 i 2. Jednak jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 2168/21 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne są na: orzeczenia.nsa.gov.pl) takiej interpretacji powyższych przepisów przeczy ich analiza w kontekście całości rozwiązań przyjętych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W rozważaniach do powyższego wyroku, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako swoje, zauważono, iż w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji obu instancji nie ma definicji pojęcia "rodziny". Definicja tego pojęcia z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci została usunięta z dniem 1 lipca 2019 r. na podstawie art. 1 ustawy z 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i innych ustaw (Dz.U.2019 poz. 924). Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej z 2019 r. wynika, iż zabieg ten był podyktowany wprowadzeniem do ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci nowych rozwiązań warunkujących przyznanie świadczenia wychowawczego. Od tej daty świadczenie wychowawcze obejmuje wszystkie dzieci do 18 roku życia, niezależnie od sytuacji dochodowej i ustawodawca uznał, że zmiana ta czyniła koniecznym usunięcie z ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. jako zbędnych wszystkich przepisów dotyczących rozwiązań z zakresu kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego. Należały do nich przepisy, które bezpośrednio odnosiły się do dochodu oraz przepisy które pośrednio związane były z uzależnieniem świadczenia od dochodu, jak np. definicja "rodziny". Autorzy projektu zmiany w uzasadnieniu wskazali, że pozostawienie w niektórych przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci pojęcia "członek rodziny" (bez zdefiniowania jego znaczenia), jak np. w art. 8 ust. 1 pkt 4, służyć miało potrzebom realizacji przepisów o koordynacji systemów, z uwagi na to, że w różnych państwach członkowskich obowiązują niejednolite wymogi uprawniające do odpowiednika świadczenia wychowawczego. Także z tej przyczyny dopuszczono w art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, możliwość przedstawienia we wniosku informacji o osobach "bliskich", bliżej ich nie precyzując. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż z powyższego wynika zatem, że pojęciu "członek rodziny" nie można przypisać takiego znaczenia jak w ustawie o świadczeniach rodzinnych, gdzie kryterium dochodowe wpływa na zasadność żądania objętego tą ustawą. W konsekwencji , celowe zabiegi ustawodawcy mające na celu eliminację niektórych pojęć z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci uniemożliwiają odniesienie do niej m.in. definicji "rodziny" z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rację ma zatem skarżący kasacyjnie wskazując na powyższe naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji.

Trzeba też zauważyć, iż oceniając zasadność zastosowania art. 16 ust.1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w niniejszej sprawie nie można pominąć treści wspomnianego art. 8 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, który stanowi że świadczenie wychowawcze nie przysługuje, gdy członkowi rodziny dziecka przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej. Z treści przepisu art. 8 ust. 1 pkt 4 wynika, że odwołuje się on tak jak przepisy zawarte w art. 16 ust. 1 i 2, do unormowań koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodzić się należy z poglądem zaprezentowanym ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2023 r. (o sygn. akt I OSK 2168/21), iż brzmienie art. 8 ust. 1 pkt 4 czyni koniecznym przyjęcie, że organy zobowiązane są zastosować art. 16 ust. 1 - 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci również wówczas, gdy poza granicami Rzeczpospolitej przebywa "członek rodziny" dziecka, niebędący zarazem "członkiem rodziny" osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy. Interpretując przepis należy uwzględnić całość przyjętych w danej ustawie rozwiązań. Akt prawny winien być niesprzeczną wewnętrznie całością, a pojedyncze przepisy nie mogą naruszać tego porządku, ich wykładni należy dokonywać bowiem na podstawie całokształtu obowiązujących przepisów, a nie w oparciu o jeden przepis w oderwaniu od innych.

Zgodnie z art. 2 pkt 15 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ilekroć w tej ustawie jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania w/w rozporządzenia nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1, z późn. zm.).

Wskazane rozporządzenie nr 883/2004 zawiera m.in. definicję "członka rodziny". W myśl art. 1 lit. i akapit pierwszy ww. rozporządzenia, za członka rodziny uważa się każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego jest przyznawane świadczenie. Przepis art. 1 lit. i akapit drugi rozporządzenia, stanowi jednak, iż jeżeli ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, które ma zastosowanie zgodnie z akapitem pierwszym, nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy członkami rodziny a innymi osobami, do których się ono stosuje, to za członków rodziny uważa się małżonków, nieletnie dzieci i dzieci pozostające na utrzymaniu, które osiągnęły pełnoletniość. Zgodnie przy tym z art. 1 lit. i akapit trzeci rozporządzenia 883/2004, jeżeli, na podstawie ustawodawstwa, które ma zastosowanie zgodnie z akapitem pierwszym i drugim, osoba jest uważana za członka rodziny lub członka gospodarstwa domowego tylko wtedy, gdy mieszka ona w tym samym gospodarstwie co ubezpieczony albo emeryt lub rencista, to warunek ten uważa się za spełniony, jeśli wspomniana osoba pozostaje głównie na utrzymaniu ubezpieczonego albo emeryta lub rencisty.

Skoro ustawa o pomocy państwa w wychowania dzieci nie zawiera definicji "członka rodziny", to koniecznym było posłużenie się brzmieniem tego pojęcia jakie zawarte jest w rozporządzeniu nr 883/2004. Z definicji zawartej w art. 1 lit. i akapit drugi rozporządzenia wynika, że rodzica dziecka uważa się za członka jego rodziny. Miejsce przebywania i pracy rodzica dziecka poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej jest więc kluczowe dla zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Zgodnie z art. 2 ust. 1, rozporządzenie 883/2004 stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu. Ponadto zgodnie z art. 67 osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Jednak emeryt lub rencista jest uprawniony do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego właściwego ze względu na emeryturę lub rentę.

Zatem w sytuacji gdy matka dziecka nie pracuje i zamieszkuje w Polsce, a ojciec dziecka zamieszkuje w innym państwie członkowskim i pracuje tam lub prowadzi tam własną działalność gospodarczą, to zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Tym samym trafne okazały się zarzuty skargi kasacyjne dotyczące naruszenia art. 16 ust. 1, 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

W świetle powyższego zbędne zatem było występowanie przez skład orzekający z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w trybie art. 267 TFUE. Nie ma bowiem wątpliwości, iż w świetle prawa krajowego jak i prawa wspólnotowego, w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 67 rozporządzenia 883/2004 miał zastosowanie w sytuacji zaprezentowanej we wniosku o pytanie prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela też stanowisko skarżącego kasacyjnie, iż powołany w zaskarżonym wyroku art. 68a rozporządzenia 883/2004 nie modyfikuje definicji rodziny zawartej w art. 1 tego rozporządzenia, jak też nie zmienia zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń określonych w art. 68 ww. rozporządzenia. Przepis ten umożliwia udzielenie świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, w sytuacji gdy osoba uprawniona, zgodnie z zasadami pierwszeństwa, nie wykorzystuje świadczeń na utrzymanie członków rodziny. Udzielenie świadczeń następuje wówczas przez właściwą, dla osoby uprawnionej instytucję, na wniosek i za pośrednictwem agencji instytucji w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny, lub instytucji wyznaczonej lub organu powołanego w tym celu przez właściwą władzę w państwie członkowskim, w którym mają miejsce zamieszkania.

Słusznie też podniesiono, iż Sąd I instancji, zarzucając organom naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w konsekwencji błędne ustalenie stanu prawnego sprawy, nie wyjaśnił w jaki sposób organy te naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. Poza sporem pozostaje, iż L.M. jest ojcem biologicznym A.M., kwestia sporna na gruncie przepisów ustawy u pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów rozporządzenia 883/2004 pozostawało natomiast, czy L.M. tworzy rodzinę z J.M. i oraz ich wspólnym dzieckiem A.M. Stanowisko organu w zaskarżonej decyzji było w tej kwestii dokładne i czytelne, a Sąd I instancji nie wyjaśnił w jakim zakresie stan faktyczny sprawy nie został wyczerpująco wyjaśniony.

Z racji uznania skargi kasacyjnej za uzasadnioną konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Ponownie rozpoznając skargę Sąd I instancji winien uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 190 p.p.s.a., a nadto winien odnieść się do zarzutów podniesionych w skardze, co do których nie wypowiedział się w zaskarżonym wyroku. Skarżąca podniosła bowiem, iż organy opierając się jedyne na jej niepewnych informacjach nie wyjaśniły, czy jej były mąż faktycznie prowadzi działalność gospodarczą na terenie Szwecji i nie wystąpiły do właściwych instytucji w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie Szwecji, o udzielenie informacji koniecznych w sprawie. Tymczasem kwestia zatrudnienia lub pracy na własny rachunek byłego męża skarżącej na terenie Szwecji, w świetle zasady pierwszeństwa zbiegu świadczeń określonej w art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, ma istotne znaczenie do ustalenia pierwszeństwa ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 207 § 2 p.p.s.a.