Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 353/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 169 par 1 w zw z art. 138 a pa r 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.) Sędzia: WSA Grażyna Firek Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł ([...] złotych).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017r. Burmistrz [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Z. K. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi , odbieranymi z terenu nieruchomości zamieszkałej w [...].

Decyzją z dnia 26 października 2017r. Burmistrz [...] określił Z. K. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosząca kwotę [...]zł miesięcznie w okresie od czerwca do sierpnia 2017r. oraz [...] zł od września 2017r.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż Z. K. jako właściciel nieruchomości położonej w [...] zobowiązany był na podstawie art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach do złożenia Burmistrzowi [...] deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z terenu w/w nieruchomości , czego jednak nie uczynił. Nadto organ l instancji podał m.in., iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, że na terenie przedmiotowej nieruchomości zamieszkują w okresie od czerwca do sierpnia 2017r. na stałe 3 osoby, zaś od miesiąca września 2017r. - 1 osoba. Z powyższych względów organ l instancji uznał za konieczne podjęcie opisanego wyżej rozstrzygnięcia.

Odwołanie od wyżej przywołanej decyzji Burmistrza [...] wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w imieniu Z. K. P. T., który reprezentował go przed organem I instancji w oparciu o pełnomocnictwo z dnia 23.08.2017r.

W treści odwołania wskazano, że skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości bowiem jego zdaniem wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Nadto stwierdzono, że wydanie decyzji w oparciu o nieprawdziwe i wybiórcze dane i to z wykorzystaniem prawa do jego ominięcia nosi znamiona przestępstwa.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 stycznia 2018r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy zauważył m.in., iż w przedmiotowej sprawie istota sporu dotyczy obowiązku składania deklaracji dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i ponoszenie opłat na rzecz gminy. Powyższe kwestie reguluje ustawa z dnia 13 września 1996r.o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2017 r. póz. 1289 ) zwana w dalszej części uzasadnienia ustawą.

Następnie organ II instancji przytoczył treść art.6c, art. 6h art. 6j ust. 1 i 2, art. 6k ust 1 pkt 1 oraz ust.2 ustawy. Kolegium zauważyło, iż korzystając z ustawowej delegacji wynikającej z art. 6k oraz art. 6j ust. 2 ustawy Rada Miejska w Wojniczu podjęła w dniu 26 października 2015r. Uchwałę Nr XI/93/2015 w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty ( Dz. Urz. Woj. Małop. 2015.26402) , w treści której określono , że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy W. powstającymi na zamieszkałych nieruchomościach naliczana jest od gospodarstwa domowego. Zdaniem Kolegium z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż gminy mają obowiązek organizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Z kolei na mieszkańcach gminy będących właścicielami nieruchomości spoczywa obowiązek składania deklaracji oraz ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ odwoławczy wskazał, iż w celu ustalenia zasadności zobowiązania Z. K. do uiszczenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Kolegium przeprowadziło stosowne postępowanie dowodowe. W tym celu przeanalizowało materiał dowodowy zalegający w aktach sprawy, zweryfikowało dokumenty, które w jego ocenie bez wątpienia stanowią podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Organ II instancji stwierdził w dalszej kolejności, iż w aktach sprawy zalega:

1. Pismo Burmistrza [...] z dnia 06.07.2017r. w następstwie, którego zwrócono się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. o udzielenie informacji dotyczących źródeł dochodu Z. K. oraz H. K., wykazanych w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy z tytułu najmu za rok 2016.

2. Pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia 25.07.2017r. stanowiące odpowiedź na w/w pismo , z którego treści wynika m. innymi, że Z. K. uzyskał w 2016r. dochód z emerytury / renty oraz przychód z najmu, od którego łączna kwota ryczałtu wynosi [...] zł.

3. Notatka służbowa z dnia 30.06.2017r. , z której treści wynika że właściciel posesji odmówił przyjęcia pojemnika na odpady.

4. Notatka służbowa z dnia 01.08.2017r. sporządzona na okoliczność ustalenia ilości osób zamieszkujących pod adresem Więckowice 101. Podczas rozmowy przeprowadzonej z pracownikiem Wydziału Ewidencji Ludności Urzędu Miejskiego w Wojniczu ustalono , że pod w/w adresem zameldowanych jest 6 osób.

5. Protokół z przesłuchania świadka T. K. zam. [...] , datowany na dzień 23.08.2017r, który zeznał, że nieruchomość jest zamieszkana przez 3 osoby , najemca zamieszkuje nieruchomość przez cały rok, zaś właściciele przebywają tam od miesiąca lipca.

6. Protokół z dnia 04.09.2017r. sporządzony na okoliczność zapoznania się Z. K. i P. T. z materiałem dowodowym.

7. Oświadczenie Z. K. z dnia 06.10.2017r. , w którym podnosi on m. innymi, że nie produkuje żadnych odpadów a obierane warzywa przeznacza na kompost. Nadto wskazuje, że ma lokatora, który wynajmuje mieszkanie, nie jest zameldowany, a inny adres posiada w T..

8. Protokół z przesłuchania świadka P. T. z dnia 06.10.2017r., w którym stwierdza, że Z. K. wraz żoną pod adresem [...] przebywa okazjonalnie bowiem stałym miejscem jego zamieszkania jest [...] , dokąd wyjechał we wrześniu 2017r. Nadto wskazał, iż wynajmuje u Z. K. górną kondygnację budynku na swoje prywatne cele, nie mające nic wspólnego z zamieszkaniem w budynku. W dalszej części podał, że bardzo często odwiedza wynajęte u Z. K. mieszkanie.

9. Pismo P. T. z dnia 20.10.2017r. skierowane do Burmistrza [...], w którym wskazuje, iż w gospodarstwie Z. K. nie powstają żadne odpady komunalne, wobec czego jego zdaniem brak jest podstaw do pobierania jakichkolwiek opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Tym samym stwierdził, że wszczęte postępowanie w niniejszej sprawie budzi poważne wątpliwości co do jego zasadności.

Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności, poparte zgromadzonym w sprawie obszernym materiałem dowodowym jednoznacznie Kolegium stwierdziło, iż na nieruchomości położonej pod adresem Więckowice 101 w okresie od miesiąca czerwca do sierpnia 2017r. zamieszkiwały 3 osoby, zaś począwszy od miesiąca września 2017r. -jedna osoba. Zdaniem Kolegium powyższe informacje, potwierdzają w szczególności wypowiedzi zarówno Z. K. , jak i jego pełnomocnika P. T..

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 60 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku -uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Kolegium zauważyło, iż ustalono że Z. K. pomimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył w ustawowo określonym terminie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uznając, że nie jest to konieczne bowiem na jego nieruchomości nie są zbierane odpady komunalne. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż strona naruszyła dyspozycję art. 6m ust. 1 ustawy, który stanowi, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W ocenie Kolegium z treści przywołanych wyżej przepisów istotna jest okoliczność zamieszkiwania na danej nieruchomości mieszkańca bądź powstania odpadów komunalnych. Jak wyżej wskazano przedmiotowa nieruchomość w okresie objętym zaskarżoną decyzją była niewątpliwie zamieszkiwana. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Równocześnie organ II instancji podkreślił, że w przedmiotowym wypadku wysokość opłaty ustalona została zgodnie z treścią, Uchwały Rady Miejskiej w Wojniczu nr XI/93/2015 z dnia 26 października 2015r. w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty.

Z przedmiotową decyzją nie zgodził Z. K., który zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, ewentualnie o jej ponowne rozpatrzenie gdyż wydana została z rażącym naruszeniem prawa i to nie tylko administracyjnego. Autor skargi zaznaczył, iż uzasadnienie do niniejszej skargi zostanie dołączone niezwłocznie po skompletowaniu i sprawdzeniu odpowiednich materiałów gdyż Istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa w manipulowaniu dokumentami i faktami oraz składaniu fałszywych zeznań i poświadczaniu nieprawdy oraz bezpodstawnym wzbogaceniu się (żądanie zapłaty za niewykonane usługi).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż podstawą do rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było odwołanie z dnia 20 listopada 2017r. jakie w imieniu Z. K. wniósł P. T.. Autorem przedmiotowego środka zaskarżenia był P. T., który wskazał w jego treści, iż działa jako pełnomocnik Z. K.. Do treści odwołania nie dołączono pełnomocnictwa upoważniającego P. T. do reprezentowania Z. K. w postępowaniu odwoławczym przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Jedynym dokumentem zalegającym w aktach sprawy (k.13), w którym Z. K. upoważnił P. T. do działania w jego imieniu jest pełnomocnictwo szczególne z dnia 23.08.2017r., w którym wskazany mocodawca udzielił P. T. pełnomocnictwa do występowania w jego imieniu w sprawie [...] z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw. Z treści wskazanego dokumentu jednoczenie wynika, iż zakres pełnomocnictwa dotyczył wyłącznie postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem I instancji, a więc Burmistrzem [...]. Wskazuje na to bowiem podana w treści pełnomocnictwa sygnatura sprawy nadana właśnie przez ten organ.

Przedmiotowe pełnomocnictwo szczególne nie upoważniało więc P. T. do sporządzenia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 26 października 2017r. i reprezentowania Z. K. na dalszym etapie postępowania przed organem odwoławczym.

Pomimo tego faktu Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie dostrzegło, iż wywiedzione odwołanie obarczone jest brakiem formalnym, który może podlegać konwalidacji w trybie art.169 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U.2018.800 z późn. zm) - dalej: w skrócie O. p.

W sytuacji, kiedy odwołanie w imieniu strony wnosi osoba działająca jako jej pełnomocnik, która nie złożyła jednocześnie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie, wniesiony środek prawny dotknięty jest brakiem formalnym. Złożonemu bowiem środkowi nie można nadać dalszego biegu bez uprzedniego przeprowadzenia procedury uzupełnienia braków formalnych przewidzianej w art. 169 § 1 O.p. Stosownie do treści wskazanego przepisu, jeżeli podanie (w tym przypadku odwołanie) nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W doktrynie do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p., należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Do braków takich zalicza się w szczególności brak pełnomocnictwa jeżeli strona działa przez pełnomocnika lub też określone braki, które dotyczą pełnomocnictwa, a nadto brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 541/07), złożenie niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r., II FSK 259/06, wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r., II GSK 940/13), dołączenie pełnomocnictwa osoby, która podpisała wniosek bez jednoczesnego przedłożenia dokumentu wskazującego na skład zarządu spółki w dacie złożenia tego wniosku oraz sposobu reprezentacji, co wykazywałoby prawidłowość ustanowionego pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., I FSK 1071/10).

W świetle powyższego, w sytuacji, gdy pełnomocnik wyraził wolę reprezentowania strony, lecz nie wykazał swojego umocowania w postępowaniu odwoławczym, to taki brak pełnomocnictwa, jest brakiem formalnym podlegającym konwalidacji w trybie art. 169 § 1 O.p w zw. z art.138a§1 O.p. . Nieusunięcie zaś braku w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia stosownie do treści art. 169 § 4 O.p. – por. podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2019 r. sygn. I SA/Sz 956/18.

W realiach niniejszej sprawy organ odwoławczy zaniechał wezwania wnoszącego odwołanie pełnomocnika do uzupełnienia wskazanego braku formalnego odwołania i przystąpił do jego merytorycznego rozpoznania pomimo, iż odwołanie nie zostało skutecznie wniesione. Powyższy sposób procedowania naruszył przepisy art. 169 § 1 O.p w zw. z art.138a§1 O.p., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składał się wpis od skargi w wysokości [...] zł.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe rozważania sądu i wezwie P. T. w trybie art. 169 § 1 O.p w zw. z art.138a§1 O.p. do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez przedłożenie właściwego pełnomocnictwa upoważniającego go do wniesienia w imieniu Z. K. odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia 26 października 2017r. znak [...] i reprezentowania Z. K. w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w niniejszej sprawie. .

Dopiero po uzupełnieniu wskazanego braku organ odwoławczy będzie mógł przystąpić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, w przypadku zaś braku jego uzupełnienia w zakreślonym terminie, organ odwoławczy wyda postanowienie w trybie art. 169 §1 i§4 O.p.