Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 160/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149  1 pkt 3, par. 1a, art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta C. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. stwierdza, że Prezydent Miasta C. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta C. do wydania aktu w sprawie, 3. zasądza od Prezydenta Miasta C. na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta C. w sprawie wniosku z dnia 19 kwietnia 2019 r. o zwrot udziału wynoszącego [...] części w prawie własności wywłaszczonych (nabytych) nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] , oznaczonych aktualnie w ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...] jako działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...][...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...][...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], , część [...] , część [...], zarzucając naruszenie:

- art. 12 § 1 k.p.a. w zakresie terminowego załatwienia sprawy;

- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie podważenia bezstronności prowadzonego postępowania i gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej, naruszenie prawa podmiotowego jednostki w sytuacji nierównorzędności podmiotów;

- art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a. w zakresie opieszałości wskazującej na bezczynność przy rozpoczynaniu postępowania, a także wielokrotnego niedotrzymania terminu wyznaczonego przez sam organ, a także wynikającego z ponaglenia, i braku powiadomienia o przyczynie niezałatwieniu sprawy w terminie określonym.

Mając na względzie powyższe skarżąca wniosła o:

- wskazanie, że organ prowadzący postępowanie, tj. Prezydent Miasta C. dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa,

- zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

- zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych;

- pociągniecie do odpowiedzialności osoby winnej, dzięki której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie oraz podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy. Podała, że

w niniejszej sprawie organ nie wykazał się ani sprawnością, ani szybkością działania. Zgromadzony materiał już w dacie ponownego przekazania do rozpoznania sprawy pozwalał na wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie sprawę wywłaszczonej działki o nr [...] , wydanie której zajęło organowi 11 miesięcy. Z kolei sześć miesięcy było potrzebnych Prezydentowi Miasta C. na poinformowanie strony

o zmianie terminu załatwienia sprawy. Dalej wskazała, że organ prowadzący postępowanie mimo, że w dniu 1 marca 2024 r. oświadczył, iż jest w posiadaniu dokumentów niezbędnych do wydania decyzji, po upływie pięciu lat od wszczęcia postępowania wystąpił z wnioskiem o udostępnienie podstawowych i niezbędnych do wydania decyzji danych geodezyjno-kartograficznych, przedłużając tym samym termin

i uniemożliwiając stronom zapoznanie się z dokumentami sprawy. Zdaniem skarżącej postępowanie dowodowe pozwalające na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy prowadzone jest chaotycznie, zaś czynności dokonywane są w dużym odstępie czasu, pozornie, aby w sposób formalny maskować bezczynność.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. wniósł o oddalenie skargi, wskazując co następuje.

Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2019 r., znak [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydenta Miasta C. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jako organ właściwy do rozpatrzenia zwrotu nieruchomości. Wyznaczony organ zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2019 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Działki pierwotne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały nabyte w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i przeznaczone były do zajęcia przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K. w związku z przebudową ul. [...] w S., co zostało udokumentowane poprzez przedłożenie decyzji o lokalizacji szczegółowej znak [...], wydanej przez Urząd Powiatowy w B. z dnia 25 października 1974 r. (zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] r. zawartym przed notariuszem J.F. —Państwowe Biuro Notarialne w K.).

W postępowaniu prowadzone były szeroko pojęte działania w celu odnalezienia oryginału decyzji znak [...]. Pismem znak [...] z dnia 30 października 2019 r. Urząd Miejski w S. Wydział Gospodarki Nieruchomościami przekazał kopię tej decyzji. Nie zawierała ona jednak planu przedstawiającego zakres i sposób zagospodarowania terenów pod inwestycje.

W sprawie wydana została decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia 15 marca 2022 r., znak [...], o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz A. K. A. S., J. P. , E. P., U. Z. , a od której odwołanie złożyła A. K. . Decyzją Wojewody [...] z dnia 20 maja 2022 r. znak [...] uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wskazał organ odwoławczy, wobec niezaskarżenia decyzji organu I instancji przez A. S., J. P. , E. P. oraz U.Z. , stała się ona w tym zakresie ostateczna. Zatem ponowne rozpatrywanie sprawy dotyczy jedynie udziału w wywłaszczonej nieruchomości na rzecz A. K. . W uzasadnieniu decyzji Wojewoda zwrócił uwagę, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, w związku z wycofaniem wniosku, umorzone zostanie postępowanie w zakresie działki nr [...] oraz ustalone zostanie, które działki zostały nabyte na wniosek S. S. Ponadto do postępowania dopuszczone zostaną wszystkie strony oraz podjęte zostaną dalsze działania w celu odszukania archiwalnych akt wywłaszczeniowych oraz dotyczących decyzji Naczelnika Urzędu Powiatowego w B. z dnia 25 października 1974 r. znak [...].

Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia 12 kwietnia 2023 r., znak [...] umorzono w części jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu działki nr [...].

Następnie w celu pozyskania oryginału decyzji z dnia 25 października 1974 r. wystąpiono do Starostwa Powiatowego w B. , Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w K. , Archiwum Akt Nowych W., Archiwum Państwowego w K., Archiwum [...] Urzędu Wojewódzkiego

w K. , Archiwum Państwowego w W. oraz Sądu Rejonowego [...] w K. . Jednak poszukiwania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów w postaci zebrania jakiegokolwiek materiału dowodowego w sprawie. W ślad za pismem z dnia 24 marca 2023 r. pozyskano akta wywłaszczeniowe Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych dot. wywłaszczenia nieruchomości w Z. przy ul. [...] i [...], przesłane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Archiwum w K. , jednak nie odnaleziono w nich poszukiwanego dokumentu. Jednocześnie Urząd Miejski w S. poinformował, że nie odnalazł innych akt dotyczących sprawy.

W konsekwencji mimo prób odnalezienia decyzji znak [...] Urzędu Powiatowego w B. z dnia 25 października 1974 r. zatwierdzającej plan realizacyjny przebudowy ul. [...] w Z. , nie udało się do niej dotrzeć.

Ponadto z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii pismem z dnia 23 lutego

2023 r. pozyskano zdjęcia lotnicze. Pismem z dnia 7 marca 2023 r. zwrócono się do Urzędu Miejskiego w S. o zaktualizowanie danych dotyczących oznaczenia nieruchomości będących przedmiotem postępowania. Akta sprawy uzupełniono również o kopię aktu własności ziemi oraz postanowienie sygn. akt [...] Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] r.r

Zawiadomieniem z dnia 1 marca 2024 r., zgodnie z przepisem art. 10 k.p.a., strony postępowania zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i zgłoszonych żądań i uwag przed wydaniem decyzji. Termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień 30 kwietnia 2024 r. Z możliwości tej w dniu 7 marca 2024 r. skorzystała skarżąca, która wykonała fotokopię dokumentów stanowiących akta sprawy i nie zgłosiła żadnych uwag, wniosków bądź zastrzeżeń do zgromadzonych w toku postępowania materiałów i dowodów. W celu przygotowania decyzji kończącej postępowanie administracyjne zawiadomieniem z dnia 7 lipca 2024 r. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do 30 czerwca 2024 r. Podczas formułowania treści rozstrzygnięcia w sprawie, po ponownej analizie dokumentów, powstała wątpliwość co do materiału dowodowego dot. podziału działek nr nr [...], [...], [...], [...] w obrębie 0003 m [...] . W związku z powyższym, zaistniała konieczność pozyskania dokumentacji wyjaśniającej w tym zakresie. Pismem z dnia 12 lipca 2024 r. wystąpiono do Wydziału Geodezji i Kartografii w S. o udostępnienie dokumentacji geodezyjnej, co spowodowało przesunięcie terminu załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2024 r. (zawiadomienie znak [...] z dnia 8 lipca 2024 r.).

W świetle powyższego brak jest zdaniem organu podstaw do uznania skargi za uzasadnioną, ponieważ organ podejmował szereg czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Po analizie dokumentacji uzyskanej z Wydziału Geodezji i Kartografii w S. wydana zaś zostanie decyzja kończąca postępowanie.

W dniu 24 października 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo organu, informujące o wydaniu w dniu 23 października 2024 r. decyzji znak [...] kończącej postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w S. w obrębie [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem nie do odparcia okazał się zarzut przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 kwietnia 2019 r. o zwrot udziału w prawie własności wywłaszczonych (nabytych) nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] .

Stan faktyczny sprawy zasadniczo nie jest sporny. Skarżąca w skardze przedstawiła przebieg postępowania, podając daty poszczególnych czynności podejmowanych przez organ, a o których była informowana, w tym wskazała daty wystosowanych do niej kolejno zawiadomień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Organ nie kwestionuje tych twierdzeń, dodatkowo zaś wskazuje na działania, które podejmował w celu zakończenia sprawy, w tym w celu zgromadzenia materiału dowodowego, zaś skarżąca temu nie zaprzecza, choć odmiennie ocenia te czynności z punktu widzenia zasadności przedłużenia postępowania. W konsekwencji można przyjąć, że obie strony niniejszego postępowania są zasadniczo zgodne co do okoliczności, jakie miały miejsce od daty wniesienia przez skarżącą wniosku inicjującego postępowanie.

Sporna jest natomiast interpretacja tych okoliczności w kontekście prawa skarżącego do rozpatrzenia sprawy w terminach przewidzianych przepisami prawa.

W kontekście zarysowanego dotychczas sporu wskazać najpierw należy, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Oceniając, czy przewlekłe prowadzenie postępowania dotknięte było rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. należy mieć na uwadze, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, w tym wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17).

Zaakcentować należy, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania rozumie się stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Uwzględnienia wymaga także, a może przede wszystkim, zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.), a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym winno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym takim przypadku, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.).

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postanowieniem z dnia 19 czerwca 2019 r. Wojewoda [...] wyznaczył Prezydenta Miasta C. jako organ właściwy do rozpatrzenia zwrotu skarżącej dotyczącego zwrotu udziału w wywłaszczonych nieruchomościach. Postanowienie to w dniu 19 czerwca 2019 r. zostało doręczone wyznaczonemu organowi w dniu 27 czerwca 2019 r. W dniu 16 września 2019 r. organ wystąpił do Prezydenta Miasta S. o nadesłanie dokumentów i udzielenie informacji, a odpowiedź otrzymał w dniu 23 października 2019 r. Po ponad miesiącu zawiadomił o wszczęciu postępowania (zawiadomienie z dnia 29 listopada 2019 r.) i wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania do 30 września 2020 r. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 13 listopada 2020 r. wyznaczył na 24 listopada 2020 r. termin oględzin, zaś nowy termin załatwienia sprawy wyznaczył do 31 marca 2021 r. Kolejne wyznaczenie nowego terminu nastąpiło pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r., w którym nowy termin załatwienia sprawy wskazano do 30 września 2021 r., motywując to szczególnie skomplikowanym charakterem sprawy. Termin ten został następnie przedłużony pismem z dnia 1 października 2021 r. ze wskazaniem nowego terminu do 31 marca 2022 r., co również umotywowano szczególnie skomplikowanym charakterem sprawy, a ponadto wnioskiem ROD, oświadczeniem wnioskodawców oraz koniecznością analizy dowodów geodezyjno-kartograficznych. Zdaniem Sądu już na tym etapie postępowania działania organu podejmowane były w sposób opieszały, o czym świadczy choćby przerwa pomiędzy doręczeniem organowi postanowienia o wyznaczeniu go do załatwienia sprawy a pierwszą czynnością w sprawie (ponad dwa i pół miesiąca) czy przerwa pomiędzy datą otrzymania odpowiedzi od Prezydenta Miasta S. (23 października 2019 r.) a zawiadomieniem o wszczęciu postępowania i wyznaczeniem terminu na załatwienie sprawy. Ponadto organ przekraczał wyznaczone przez siebie terminy na załatwienie sprawy i to pomimo wyznaczenia ich jako bardzo odległych.

W dniu 15 marca 2022 r. organ wydał decyzję, kończącą postępowanie pierwszo instancyjne, z tym, że decyzja ta w dniu 20 maja 2022 r. została uchylona przez Wojewodę [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ akta sprawy otrzymał z powrotem w dniu 5 sierpnia 2022 r. Oceniając, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd zwrócił szczególną uwagę na okres przypadający po tej dacie. Jak wynika z nadesłanych Sądowi przez organ akt administracyjnych dopiero pismem z dnia 3 lutego 2023 r., skierowanym do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, organ zwrócił się o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym w postaci zdjęć lotniczych wykonanych w latach 1970-1980. Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2023 r. organ zawiadomił zaś strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2023 r. Oznacza to, że kolejne czynności w sprawie organ podjął dopiero po upływie blisko 6 miesięcy od zwrot aktu z organu odwoławczego. Zaś o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy zawiadomił jeszcze później. Już zatem w odniesieniu do tego okresu stwierdzić można przewlekłość prowadzonego postępowania. Wskazane bowiem tutaj czynności powinny zostać podjęte niezwłocznie po zwrocie akt postępowania z organu odwoławczego a nie dopiero po upływie półrocznego okresu. Czynności te nie były jednak ostatnimi, świadczącymi o przewlekłym prowadzeniu postępowania.

Zawiadomieniem z dnia 22 czerwca 2023 r. organ poinformował skarżącą o tym, że sprawa nie może być załatwiona w terminie wyznaczonym poprzednim zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2023 r. Nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono do dnia 31 grudnia 2023 r. Jako powód przedłużenia organ wskazał na konieczność dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Zauważyć jednak trzeba, że według tego co wynika z akt administracyjnych już w dniu 4 lipca 2023 r. do organu wpłynęło pismo z Archiwum Akt Nowych, a w dniu 19 lipca 2023 r. z Archiwum Państwowego w W. . Po otrzymaniu zaś tych pism w aktach administracyjnych brak jest śladów dalszej aktywności organu aż do czasu wystosowania do stron, w dniu 27 grudnia 2023 r., kolejnego zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Termin załatwienia sprawy przedłużono wówczas do 29 lutego 2024 r. Wskazano jednocześnie, że w sprawie prowadzona jest analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w celu przygotowania i wydania decyzji kończącej postępowanie. W ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie aby wskazaną przez organ analizę i przygotowanie decyzji prowadzić zdecydowanie wcześniej tj. już po wpływie w dniach 4 i 19 lipca 2023 r. wskazanych powyżej pism z Archiwów Państwowych. Od daty wpływu tych pism stan materiału dowodowego jakim dysponował organ na tamten czas nie ulegał bowiem już zmianom. Tymczasem dopiero w dniu 1 marca 2024 r. organ zawiadomił stronę skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji (w trybie art. 10 § 1 k.p.a.), przedłużając jednocześnie termin na wydanie decyzji do dnia 30 kwietnia 2024 r. Strona skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w dniu 7 marca 2024 r. Tym samym ustała już przyczyna, z powodu której doszło do przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Pomimo tego do wydania decyzji nie doszło. Co więcej, dopiero w dniu 7 czerwca 2024 r. (ponad miesiąc po upływie przedłużenia terminu załatwienia sprawy) organ po raz kolejny wystosował zawiadomienie informujące o tym, że sprawa nie mogła zostać załatwiona w terminie wyznaczonym zawiadomieniem z dnia 1 marca 2024 r. (tj. do 30 kwietnia 2024 r.). Organ wyznaczył jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2024 r. Jednak nie poinformował o przyczynach zwłoki. W dniu 8 lipca 2024 r. organ kolejny raz poinformował o tym, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie wyznaczonym we wcześniejszym zawiadomieniu. Jako przyczynę zwłoki wskazał na konieczność pozyskania dodatkowej dokumentacji geodezyjnej. Jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy wskazano do 31 sierpnia 2024 r. W ocenie Sądu organ zasadnie dostrzegł konieczność pozyskania dodatkowej dokumentacji. Samo wydłużenie więc terminu załatwienia sprawy w celu jej pozyskania nie może być kwalifikowane jako przejaw przewlekłego działania. Nie zmienia to jednak oceny dotyczącej wcześniejszych okresów, w tym przypadającego po wpływie w dniach 4 i 19 lipca 2023 r. wskazanych powyżej pism z Archiwów Państwowych, w którym aktywność organu, według tego co wynika z akt administracyjnych, w istocie sprowadzała się do wystosowywania kolejnych zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w poprzednio przedłużonych terminach.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd po dokonaniu analizy dotychczasowego przebiegu kontrolowanego postępowania doszedł do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły. W ocenie Sądu przewlekłość ta przejawia się w opieszałym, niesprawnym i nieskutecznym działaniu organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona bez zbędnej zwłoki, przy czym przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela również pogląd wyrażany w orzecznictwie, w ramach którego wskazuje się, że trudności kadrowe organu administracji publicznej, ani też znaczny wpływ spraw, nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie.

W świetle dotychczasowych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. Sąd dostrzegł jednak okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem w/w wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego, w tym zważył, iż organ podejmował działania w celu zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, zawiadamiał o niezałatwieniu sprawy w terminie, co do zasady wskazując przyczyny zwłoki. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku stwierdzając, że przewlekłe prowadzenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszenia prawa.

Z uwagi na fakt, iż na dzień orzekania przez Sąd, organ wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne w sprawie wniosku skarżącej o zwrot nieruchomości, to orzeczenie o zobowiązaniu organu w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania w określonym terminie stosownej decyzji stało się bezprzedmiotowe, a w rezultacie uzasadnione było umorzenie postępowania w tej części, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.

Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się wpis od skargi.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.