Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 59/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 PAR 1 PKT 4 W ZW Z ART. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Piaseczyńskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Piaseczyńskim a Burmistrzem Gminy Konstancin - Jeziorna w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania zaświadczenia o wyborze Zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi O. i wsi B. postanawia: wskazać Starostę Piaseczyńskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Starosta Piaseczyński w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak [...] wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy Konstancin - Jeziorna poprzez wskazanie, który z tych organów będzie właściwym do wydania zaświadczenia o wyborze Zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi O. i wsi B.

Starosta wskazał, że wnioskami z dnia [...] kwietnia 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2016 r. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi O. oraz Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej wsi B. wystąpiły do Burmistrza Gminy Konstancin - Jeziorna o wydanie zaświadczeń o aktualnym składzie Zarządów ww. Spółek. Burmistrz na zasadzie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał ww. wnioski według właściwości Staroście Piaseczyńskiemu motywując to tym, że Starosta prowadzi bazę ewidencji gruntów dla terenu gminy Konstancin -Jeziorna i stosownie do art. 218 § 1 K.p.a. jest zobligowany do wydania wnioskowanych zaświadczeń.

Starosta Piaseczyński zwrócił przedmiotowe wnioski do Burmistrza Gminy Konstancin Jeziorna uzasadniając, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 703, dalej ustawa o wspólnotach gruntowych) nadzór nad działalnością spółki sprawuje właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta), którym w odniesieniu do przedmiotowych Spółek jest Burmistrz Gminy Konstancin - Jeziorna. Zakres kontroli przeprowadzanej przez Burmistrza określa ww. ustawa w art. 19a ust. 1 i 3, art. 21 ust. 6, art. 23, art. 24, art. 25 ust. 2 i 3 a tym samym powołane przepisy świadczą o kompetencjach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w postępowaniach dotyczących spraw związanych z organami Spółki. Na podstawie art. 19a ust. 1 i 3 ustawy o wspólnotach gruntowych burmistrzowi przysługuje prawo nadzorowania i stwierdzania poprawności podejmowanych przez Spółkę uchwał. Ma możliwość wystąpienia z powództwem o uchylenie uchwały Spółki w przypadkach określonych w ustawie. Zaznaczono, że kompetencje do działań wymienionych w art. 19a, art. 23 oraz art. 25 ust. 2 i 3 ww. ustawy nie zostały powierzone starostom, a zatem organ ten nie może nie będąc uprawnionym do weryfikowania poprawności podejmowanych uchwał podejmować działań związanych z wydaniem zaświadczeń dotyczących składu zarządów spółek. Zgodnie z art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 j.t, dalej K.p.a.), zaświadczenie powinien wydać Burmistrz Gminy Konstancin Jeziorna bowiem jest w posiadaniu innych danych tj. uchwał podejmowanych przez Spółki, na podstawie których może wydać zaświadczenie.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gminy Konstancin - Jeziorna wskazał, że to Starosta Piaseczyński jest właściwym organem w przedmiotowej sprawie. Z art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika, że skład zarządu spółki podlega z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmianę statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd Spółki. Ewidencję gruntów dla terenu gminy Konstancin - Jeziorna prowadzi Starosta Piaseczyński. Z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wskazujących na kompetencje Burmistrza tj. z art. 19a ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 2, art. 25 nie wynika aby spółka dla zagospodarowania wspólnoty miała obowiązek zgłaszania Burmistrzowi Gminy składu zarządu spółki. Skład zarządu powinien być zgłoszony do organu prowadzącego ewidencje gruntów - art. 18 ww. ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpatrywania sporów o właściwość, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Zgodnie art. 15 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga niniejszą sprawę na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym - art. 15 § 2 in fine P.p.s.a.

Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się co najmniej dwa organy. Spór ten może mieć wymiar pozytywny i negatywny. W pierwszym przypadku oba organy twierdzą, że są właściwe do załatwienia sprawy. W drugim żaden z organów do którego trafiła sprawa nie uważa się za właściwy do rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie wystąpił spór negatywny bowiem zarówno Burmistrz Gminy Konstancin - Jeziorna jak i Starosta Piaseczyński uważają, że nie mają kompetencji do wydania zaświadczenia o aktualnym składzie zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi B. oraz zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi O.

Sprawa dotyczy tego, który z organów stosownie do treści art. 218 § 1 K.p.a. jest kompetentny wydać zaświadczenie o treści żądanej przez Spółki tj. wskazać aktualny skład zarządu Spółki.

Zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w zw. z art. 217 § 1 i 2 pkt 2 K.p.a. osobie, która we wniosku złożonym do organu administracji ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosownie do art. 219 K.p.a. organ może odmówić wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, co następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie dla ustalenia, który z organów pozostających w sporze o właściwość będzie kompetentny do wydania zaświadczenia potwierdzającego aktualny skład zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi B. i Wsi O., położonej na terenie Gminy Konstancin - Jeziorna jest ustalenie, który z organów dysponuje w swoich ewidencjach, rejestrach tego typu informacjami albo informacje takie może potwierdzić w oparciu o inne dane pozostające w jego posiadaniu.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 703) osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Utworzenie spółki następuje w drodze uchwały (art. 14 ust. 2). Spółka ta jest osobą prawną i działa na podstawie statutu (art. 15 ust. 1). W statucie określa się organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania (art. 17 pkt 3).

W myśl art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o wspólnotach gruntowych statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną. W ust. 2 tego przepisu wskazano, że nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skoro zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, to organem posiadającym dane odnośnie aktualnego składu organów (zarządu) Spółki dla Zagospodarowania Wspólnot Gruntowych wsi . i wsi O. położonych na terenie Gminy Konstancin - Jeziorna będzie Starosta Piaseczyński prowadzący ewidencję gruntów na tym obszarze, która zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o wspólnotach gruntowych powinna zawierać dane o składzie organów takiej spółki. Za aktualizowanie zawartych tam danych odpowiada Zarząd tej Spółki.

Uprawnienia nadzorcze wójta gminy, burmistrza czy prezydenta miasta nad działalnością Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej (art. 23 ustawy o wspólnotach gruntowych) ani uprawnienie do występowania z powództwem o uchylenie uchwały takiej Spółki (art. 19a ust. 3 ustawy o wspólnotach gruntowych) nie dają pewności, że organ ten posiada informacje o aktualnym składzie zarządu Spółki. Można bowiem założyć, że jeśli uchwała o powołaniu zarządu Spółki nie została: podjęta z naruszeniem prawa lub statutu spółki; nie narusza zasady prawidłowego gospodarowania gruntami wchodzącymi w skład wspólnoty gruntowej, to wójt, burmistrz czy prezydent nie będą mieli podstaw do złożenia powództwa z żądaniem uchylenia takiej uchwały i nie będą mieć wiedzy o treści uchwały o składzie zarządu spółki. Także uprawnienie do nadzoru nad działalnością Spółki nie powoduje, że organ uprawniony do nadzoru na mocy art. 23 ww. ustawy będzie posiadał aktualne dane o składzie zarządu Spółki. Nie można wykluczyć sytuacji, że uprawnienia nadzorcze nie są realizowane bo działalność spółki tego nie wymaga (działa w sposób prawidłowy i legalny) w związku z tym organ ten nie będzie posiadał danych o składzie organów Spółki.

Należy podkreślić, że w szczególnych okolicznościach to wójt, burmistrz, prezydent mogą posiadać dane niezbędne do wystawienia zaświadczenia o składzie zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej. O sytuacji takiej stanowi art. 25 ustawy o wspólnotach gruntowych. Zgodnie z nim jeżeli uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej w terminie trzech miesięcy od dnia ustalenia wykazu uprawnionych nie przedstawią do zatwierdzenia właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) statutu spółki, organ ten utworzy spółkę przymusową, nada jej statut oraz wyznaczy organy spółki spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej (ust. 1). Natomiast jeżeli osoby wybrane lub wyznaczone do organów spółki odmówią uczestniczenia w tych organach lub jeżeli działalność tych organów nie będzie osiągała celu, w którym spółka została utworzona, a w szczególności w razie nienależytego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty, właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać organy spółki spośród osób niebędących członkami spółki (ust. 2). W niniejszej sprawie żaden z organów będących w sporze nie podnosił tych szczególnych okoliczności zatem należało uznać, że właściwym w sprawie wydania zaświadczenia o aktualnym składzie Zarządu Spółek dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Wsi B. i Wsi O. będzie Starosta Piaseczyński, który w prowadzonej przez siebie ewidencji gruntów powinien posiadać aktualne dane dotyczące składu osobowego zarządu tych spółek.

Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Piaseczyńskiego, jako organ właściwy w sprawie.