Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1220/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 22 sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. W. Kancelaria Adwokacka K., K. P., W.-Adwokaci Spółka Partnerska ul. [...] w K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w K. decyzją z dnia 22 sierpnia 2006r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.O., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych.

Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

Skarżąca Z.O. w dniu [...] czerwca 2005 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiRM w N. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 r. W wniosku podała, iż posiada gospodarstwo rolne położone w R. nr obrębu ewidencyjnego [...] nr działki ewidencyjnej [...] o pow. ewidencyjnej [...] ha. Na cele rolnicze wykorzystywane jest [...] ha, na których znajdują się działki rolne A,B,C,D,E./pkt VII wniosku/.

Natomiast w pkt VIII wniosku określając sposób wykorzystywania działek rolnych podała: działka A pszenica pow.0,50 ha, działka B pszenica +pszenżyto pow.0,70 ha, działka C jęczmień, owies, pszenica pow. 1 ha, działka D ziemniaki pow.0,25 ha, działka E pastwisko pow.2,50 ha /łącznie 4,95 ha/.

Wezwaniem z dnia [...] lipca 2005 r. organ I instancji wezwał Z. O. do usunięcia braków we wniosku podając, że suma powierzchni działek rolnych podanych we wniosku w pkt VIII jest większa od sumy powierzchni działki ewidencyjnej wykorzystywanej na cele rolnicze podanej w pkt VII.

W dniu [...] listopada 2005 r. Z.O. dokonała korekty wniosku w pkt VII podając, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] wykorzystywanej rolniczo wynosi 4,95 ha.

Następnie przeprowadzona przez organ kontrola krzyżowa wykazała, że ta sama działka ewidencyjna nr [...] jest przedmiotem dwóch wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich, wniosku złożonego przez Z.O. i wniosku złożonego przez C.O. /synową Z.O./.

Stwierdziwszy ten fakt, organ pismem z dnia [...] maja 2006r. wezwał Z.O. do wyjaśnienia powyższej sytuacji. Pismem z dnia [...] maja 2006r. organ I instancji ponownie wezwał Z.O. w związku prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym dotyczącym użytkowania działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej [...]. W wezwaniu poproszono o przygotowanie dokumentów potwierdzających stan posiadania np. wypis z ewidencji gruntów i budynków, akt notarialny, umowa dzierżawy, umowa użyczenia, decyzja administracyjna, akt własności ziemi, a także poinformowano o możliwości przedstawienia opinii oraz zeznań świadków.

W dniu [...] maja 2006r. Z.O. zgłosiła się w biurze organu I instancji i złożyła kolejną korektę wniosku, tym razem pozostawiając niewypełniony /pusty/ pkt VII i pkt VIII wniosku. Z.O. nie przedstawiła żadnych dokumentów /zeznań świadków/ na potwierdzenie faktu użytkowania przez nią działki ewidencyjnej [...]. Nie przedstawiła również dokumentów potwierdzających prawo własności do spornej działki.

Natomiast w aktach sprawy jest wypis z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2005 r., z którego wynika, że właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] położonej w R. są małżonkowie C.O. i S.O., a dzierżawcą tej działki jest D.T. a nadto odpis umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego zawartej w dniu [...] lipca 1978 r. przed Naczelnikiem Gminy w G. zawartej pomiędzy małżonkami Z.O. i F.O. jako przekazującymi a następcą S.O. i jego żoną C.O. Przedmiotem umowy z następcą było gospodarstwo rolne o pow.8.77 ha wraz zabudowaniami i inwentarzem, a umowa zawierana była w związku z staraniami o uzyskanie renty inwalidzkiej przez F.O.

W dniu [...] czerwca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wydał decyzję nr [...], w której odmówił Z.O. przyznania płatności na rok 2005 r. i nałożył sankcję z tytułu:

1/ Jednolitej Płatności Obszarowej - w kwocie [...] zł.

2/ Uzupełniającej płatności obszarowej - w kwocie [...] zł; kwoty te będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru /Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz.40 z późn.zm./ oraz art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia /Dz.Urz.WE Nr L 345 z 20.11.2004., str. 1 ze zm./.

W uzasadnieniu decyzji podano, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosiła: 1/Jednolitej płatności obszarowej 4,95 ha, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie O ha. Różnica procentowa działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli wynosi ponad 50%.

Podstawą odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji stanowi art.5 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady /WE/ Nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchownej wobec ...Polski.../Dz.Urz. WE Nr L 328 z 17.12.2003., str.21/

21 Płatności uzupełniającej 4,7 ha, powierzchnia co do której wniosek rozpatrzono pozytywnie O ha. Różnica procentowa działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli wynosi ponad 50%.

Podstawę odmowy przyznania płatności bezpośrednich i nałożenia sankcji stanowi: art. 32, 33 Rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady /EWG/ Nr 3508/92 /Dz.Urz. WE Nr L327 z 12.12.2001r. str. 11 ze zm./.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Z.O.. W odwołaniu kwestionowała fakt nie przyznania jej płatności, zarzucała błędy i nieprawidłowości w działaniu organu I instancji. Podawała że jest prawowitym właścicielem nieruchomości, że nigdy nie dawała w dzierżawę jak i nikomu nie zapisywała. Podała, że C.O. nigdy nie mieszkała pod jej adresem. Wnosi aby organ II instancji zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego do wydania jej decyzji z uzasadnieniem wyjaśniającym na jakiej podstawie i na jakich dokumentach otrzymała płatności C.O.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania Z.O., decyzją z dnia 22 sierpnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji podtrzymano ustalenia i argumenty organu I instancji. A nadto wskazano, że warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Natomiast pojęcie "posiadanie" zdefiniowane jest w art. 336 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem jest ten., kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel /posiadacz samoistny/ jak ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą cudzą. W przedmiotowej sprawie ustalono, że działka ewidencyjna 430 i działki rolne A,B,C,D,E nie są użytkowane rolniczo przez odwołującą się. Odwołującą się nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających stan posiadania, a dokonując korekty wniosku w dniu 19 maja 2006 r. pozostawiła dokument pusty.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Z.O.

W skardze podała, że dopłata została przyznana C.O., która nie ma nic wspólnego z jej gospodarstwem, która posługuje się fikcyjnymi dokumentami. Zarzuciła nieprawidłowości w funkcjonowaniu Urzędu Gminy. Uważa, że nadal jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], a C.O. w sposób sprzeczny z prawem otrzymała wyciągi z ksiąg wieczystych.

Pismem z dnia 28 marca 2007 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 kpa, poprzez brak przytoczenia i wyjaśnienia przepisów prawa podanych jako podstawa prawna decyzji w tym w szczególności norm prawa Unii Europejskiej. Naruszenie norm postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.7 Kpa w zw. z art.6 ust.4 i ust.6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, art. 9, 10, 75 § 1 Kpa. Zarzucono również błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez ustalenie, iż strona we wniosku o przyznanie płatności dokonała zamierzonego zawyżenia pomiędzy deklarowaną sumą powierzchnią działek, a stwierdzoną w wyniku kontroli, a także poprzez ustalenie, iż strona nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego. Zarzuty te zostały dodatkowo uzasadnione w piśmie pełnomocnika noszącym datę [...] marca 2007 r., a złożonym w Sądzie w dniu [...] czerwca 2007 r.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji, wyjaśniając i przytaczając przepisy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.

Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy skarżąca Z.O. składając wniosek w dniu [...] czerwca 2005r. o przyznanie płatności bezpośrednich była posiadaczem podanych we wniosku działek rolnych A, B, C, D, E / o łącznej powierzchni 4,95 ha/ położonych na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] w miejscowości R.

Organy administracyjne, po uzyskaniu informacji na podstawie kontroli krzyżowej, prawidłowo ustaliły, iż Z.O. nie jest posiadaczem działek rolnych, co do których złożyła wniosek o przyznanie płatności.

Z.O. pomimo dwukrotnego wezwania nie przedłożyła żadnych dokumentów z których wynikałoby, iż jest posiadaczem, właścicielem działki ewidencyjnej nr [...] i położonych na niej działek rolnych A, B, C, D, E.

Wbrew zarzutom podnoszonym przez pełnomocnika w piśmie organ I instancji w wezwaniu z dnia [...] maja 2006r. nie tylko wezwał skarżącą o przedłożenie wszelkich dokumentów, które mogłyby potwierdzać stan posiadania, ale poinformował również skarżącą, że "istnieje możliwość przedstawienia opinii oraz zeznań świadków".

Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać fakt posiadania przez nią przedmiotowych działek, a nadto dokonując korekty wniosku w dniu [...] maja 2006 r. pozostawiła niewypełniony /pusty/ wniosek.

Natomiast organy administracyjne dysponowały takimi dokumentami jak: wypis z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 2005 r., w którym jako właściciele działki ewidencyjnej nr [...] wpisani są małżonkowie C.O. i S.O., uwidoczniony jest dzierżawca tej działki D.T. /umowa dzierżawy do dnia [...] lutego 2009 r./, odpis umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego następcy zawartej dnia [...] lipca 1978 r. pomiędzy Z.O. i F.O. jako przekazującym oraz następcą S.O. i C.O. Nadto w aktach sprawy znajduje pismo z dnia [...] sierpnia 2004 r. Geodety Powiatowego w N. adresowane do Z.O., w odpowiedzi na jej pismo z dnia [...] sierpnia 2004 r., informujące, iż w pozycji rejestrowej nr [...] jako właściciele działki ewidencyjnej nr [...] o pow.8,29 ha objętej księgą wieczystą KW Nr [...] figurują C. i S.O. na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia [...] lipca 1978 r.

W takiej sytuacji organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż Z.O. składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nie była posiadaczem działek rolnych A, B, C, D, E/o łącznej powierzchni 4,95 ha/ położonych na działce ewidencyjnej nr [...].

Obecna na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie skarżąca Z.O. oświadczyła, że nie jest dopuszczana do posiadania działki nr [...], którą w tej chwili włada zięć syna S.O.. Podała, że zięć syna posiada tę działkę już z osiem lat, a obecny dzierżawca tej działki D.T. jest już trzecim dzierżawcą, pierwszym dzierżawcą był J.G. brat C.O., a drugim dzierżawcą był W. J.

Powyższe oświadczenie skarżącej dodatkowo potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy administracyjne.

W tym stanie faktycznym, organy administracyjne prawidłowo odmówiły przyznania Z.O. płatności bezpośrednich na 2005 r., albowiem nie została spełniona ustawowa przesłanka z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych /Dz.U. z 2004r. Nr 6, poz.40 z późn.zm./ tzn. nie była posiadaczem działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha.

Dalszą konsekwencją złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i zadeklarowania że powierzchnia działek rolnych wynosi 4,95 ha, w sytuacji gdy organ w wyniku kontroli stwierdzi, że wnioskodawca nie jest posiadaczem przedmiotowych działek jest zastosowanie sankcji finansowych.

Sankcje te uregulowane są w przepisach europejskich, które mają bezpośrednie zastosowanie: I tak w przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej konsekwencje rozbieżności między obszarem zadeklarowanym, a faktycznie nadającym się do tego rodzaju płatności reguluje art. 138 ust.1 Rozporządzenia komisji /WE/ Nr 1973/204 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców /Dz.Urz.WE Nr L 345 z 20.11.2004. str.1 ze zm./, który stanowi; " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art.72 rozporządzenia /WE/ nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym wyznaczonym obszarem przekracza 50% rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty., która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym to wykryto.

Natomiast w przypadku Uzupełniającej płatności obszarowej konsekwencje w/w sytuacji reguluje art.51 ust.2 akapit 2 Rozporządzenia komisji /WE/ Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu rady /WE/ Nr 1782/2002 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników /Dz.Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 z zm./ , który stanowi "...Jeżeli różnica ta przekracza 50% rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust.3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia /WE/ nr 1782/2003. do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane".

Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zgodna jest z stanem prawnym obowiązującym w dacie ich wydania. Podnoszony zarzut, iż decyzja organu I instancji powoływała podstawę prawną, lecz jej nie przytaczała i nie wyjaśniała nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, albowiem merytorycznie decyzja odpowiada prawu, a nadto w przedmiotowej sprawie istota problemu nie sprowadzała się do wykładni przepisów, lecz do ustaleń faktycznych związanych z posiadaniem działki ewidencyjnej nr [...] przez skarżącą Z.O. w dacie złożenia przez nią wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz,U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.