Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 618/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 7 czerwca 2023 r. nr COF.OUR.6375.17502.2021 BY.ŻK.ZZ 00234435 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023r. nr COF.OUR.6375.17502.2021 BY.ŻK.ZZ 00234435 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia 2 września 2021r. nr [...] o oddaleniu zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego – nieistnienia obowiązku.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 572, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2502 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: u.o.a.).

Stan sprawy.

Pismem z dnia 24 czerwca 2021 r. A. L. (dalej: skarżąca, zobowiązana) wniosła zarzut do postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 37734E1-46/LO/2021 z dnia 10 czerwca 2021 r. dotyczący nieistnienia obowiązku.

Postanowieniem z dnia 2 września 2021r. organ oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.

W postanowieniu wierzyciel podkreślił, powołując się na ustawę abonamentową, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot abonamentu za kolejne miesiące.

W odniesieniu do wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym o numerze 37734E1- 46/LO/2021 z dnia 10 czerwca 2021 r. wierzyciel stwierdził, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...], [...] L. zgłoszona została na imię i nazwisko skarżącej. Wyjaśniono, że po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Dowód; kserokopia "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" potwierdzona za zgodność z oryginałem, została załączona do niniejszego postanowienia.

Jak zaznaczono, w chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342, dalej: rozporządzenie) skarżącej został nadany jako użytkownikowi odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny [...].

Odnosząc się do przekazanej w zarzucie informacji, że w 2005 r. zobowiązana wymeldowała się z mieszkania przy ul. [...], [...] L., wierzyciel wskazał, że o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. nr 70, poz. 338), należało powiadomić placówkę pocztową przez zgłoszenie na odcinku "Z" lub "W" stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zawarte były na stronie drugiej książeczki radiofoniczno-telewizyjnej, wydanej przez placówkę pocztową w wyniku dopełnienia formalności rejestracji odbiorników.

Wierzyciel podkreślił, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w zależności od zaistniałej sytuacji należało dopełnić następujących formalności:

1) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania skarżąca posiada i użytkuje odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe wnoszone są przez inne osoby w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego (zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedna osoba utrzymująca się samodzielnie), należało dokonać wyrejestrowania odbiorników pod poprzednim adresem zamieszkania, natomiast do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie, należało wnosić opłaty abonamentowe, a w przypadku zwłoki w opłatach, również odsetki podatkowe, które naliczane są na dzień dokonania wpłaty.

2) jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązana posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe nie są dokonywane przez inne osoby w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać zmiany adresu używania odbiorników i uiszczać opłaty abonamentowe.

W odniesieniu do zmiany miejsca zamieszkania przez podatniczkę, organ wskazał, że abonament przypisany jest do osób, które go zarejestrowały (w zaistniałym przypadku do skarżącej), a nie do adresu czy właścicielu nieruchomości. Na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania.

Zdaniem organu wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

Wierzyciel stwierdził, że nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiorników.

Ponieważ skarżąca nie przedstawiła dokumentu świadczącego o dopełnieniu stosownych formalności mających na celu zgłoszenie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym, wierzyciel nie uznał roszczenia zobowiązanej.

Wskazano na wyrok z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14, w którym WSA w Gliwicach stwierdził, że osoba zobowiązana wnosząca zarzut nieistnienia obowiązku zgodnie z art. 33 pkt. 1 u.p.e.a. "powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje". Dalej w ww. wyroku stwierdzono, iż "wymagałoby to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, czego nie uczyniono".

Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu zarzucono błąd, co do zobowiązanego. Ponadto skarżąca zarzuciła błędy w zakresie doręczenia nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto zobowiązana wskazała w zażaleniu na nowe zarzuty tj. zarzut błędu co do zobowiązanego, zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

Postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 11 października 2021 r. nr COF.OUR.6375,17502.2021 ŁD.PM.ZZ 00234435, utrzymano w mocy własne postanowienie z dnia 2 września 2021r.

W skardze na postanowienie Dyrektora COF z 11 października 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 33 § 2 pkt 1, 2c, 3 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi zobowiązana podniosła, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia". Zdaniem skarżącej operator nie zawiadomił jej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co winno skutkować umorzeniem zaległości z tytułu opłat abonamentowych oraz wobec okoliczności wyrejestrowania odbiornika przez skarżącą w dacie wyprowadzenia się z dotychczasowego miejsca zamieszkania.

W skardze zarzucono ponadto naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i 107 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zakresie ustalenia zarejestrowania odbiornika RTV przed datą wyprowadzenia się skarżącej z dotychczasowego miejsca zamieszkania z przyczyn sądowych (w dniu 12 stycznia 2004 r.) oraz decyzji administracyjnej z 9 lutego 2005 r., bez wskazania lokalu zamiennego oraz braku jakiegokolwiek innego miejsca zamieszkania.

W ocenie skarżącej przywołane w postanowieniu z 2 września 2021 r. informacje są nieprawdziwe gdyż z urzędu została ona wymeldowana "donikąd". Brak dokonania jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie, powoduje że nie dopełniono również wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i tym samym uchybiono art. 80 K.p.a., z którego wynika powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Takie działanie skutkowało w ocenie skarżącej naruszeniem zasady zaufania, o której stanowi art. 8 k.p.a., art. 7a k.p.a., zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony - skoro w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu co do pojęcia "przesłania zawiadomienia" o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień wierzyciela, umorzenie postępowania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że odstąpienie od zawiadomienia bądź nieprawidłowe zawiadomienie powinno być przesłanką do umorzenia ewentualnej zaległości z tytułu opłat abonamentowych za użytkowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powoływanie się na sformułowanie "powiadamia użytkownika" w kontekście braku konieczności doręczenia tegoż dokumentu uznać należy za co najmniej nielogiczne, albowiem zwrot "powiadomić" zgodnie ze słownikową definicją oznacza "przekazać komuś wiadomość", a to z kolei jest synonimem zwrotu "dostarczyć". W związku z tym ewentualne twierdzenie, że Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek zawiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru, w przypadku braku potwierdzenia doręczenia tegoż dokumentu, uznać należy za bezpodstawne.

Zdaniem skarżącej skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości. Wierzyciel powinien przedstawić jakikolwiek dowód nadania pisma, gdyż w przeciwnym razie nie można uznać, że je wysłano.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 165/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi zobowiązanej, na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 11 października 2021 r. znak; COF.OUR.6375,17502.2021 ŁD.PM.ZZ 00234435, wydał wyrok którym uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że wierzyciel powinien wyjaśnić rozbieżności pomiędzy danymi adresowymi oraz numerami książeczek radiofonicznych, znajdującymi się na "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego /telewizyjnego" z dnia 02.02.1995 r. oraz na "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05.12.2008 r., ustalić czy powyższe dokumenty dotyczą tej samej osoby oraz czy w niniejszym przypadku nie doszło do zbieżności imion i nazwisk, a w konsekwencji pomyłki abonentów. WSA wskazał również, iż w przypadku wystąpienia pomyłki wyłącznie w adresie, wierzyciel powinien rozważyć czy prawidłowo wypełniony został obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Ponadto, Sąd zobligował wierzyciela do sprawdzenia czy w swoich rejestrach posiada dokument potwierdzający wyrejestrowanie przez skarżącą odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 2 września 2021r.

Wierzyciel zaznaczył, że zobowiązana wskazuje w zażaleniu na nowe zarzuty tj. zarzut błędu co do zobowiązanego, zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Jak podkreślono, zarzuty te podniesione zostały na etapie zażalenia, a rozpatrzenie nowych zarzutów wniesionych na etapie zażalenia przerzucałoby konieczność rozpoznawania tych zarzutów po raz pierwszy przez organ II instancji, czego nie można pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania określona w art. 15 k.p.a. W związku z powyższym, zarzuty: błędu co do zobowiązanego, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, wierzyciel pozostawił bez rozpatrzenia.

Zdaniem organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w okresie objętym tytułem wykonawczym nr 37734E1-46/LO/2021 z dnia 10.06.2021 r. skarżąca posiadała obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych.

Wierzyciel zaznaczył, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy abonamentowej.

Ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 01 marca 1993 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 805 ze zm.).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Wierzyciel wskazał, iż na dane skarżącej zgłoszona została w dniu 02.02.1996r., w Urzędzie Pocztowym Z. [...], rejestracja odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego, używanych pod adresem: ul. [...], [...] L. W wyniku dokonanej rejestracji odbiorników zobowiązanej wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...], służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejna książeczka radiofoniczna wydana została zobowiązanej w dniu 18.06.1996 r., z uwagi na wyczerpanie dowodów wpłat/ zagubienie książeczki radiofonicznej i była to książeczka o numerze [...].

Dowód:

- potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1996 r., została skarzącej przekazana w załączeniu do postanowienia z dnia 02 września 2021 r. znak: [...],

- wydruki z systemu Poczty Polskiej S.A., potwierdzające wydanie książeczki radiofonicznej numer [...] oraz wymianę książeczki radiofonicznej numer [...] na książeczkę radiofoniczną o numerze [...], zostają przekazane w załączeniu do niniejszego postanowienia.

W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r.. Nr 187, poz. 1342), zobowiązanej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Dowód: duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r.

Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 05 grudnia 2008 r. zostało skierowane do skarżącej na adres: ul. [...], [...] L. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

W postanowieniu wyjaśniono, że niepełne wskazanie przez Pocztę Polską danych adresowych na "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r. spowodowane było niedopatrzeniem podczas wprowadzania "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1996r. do systemu Poczty Polskiej. Wierzyciel podkreślił jednocześnie, że zarówno "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r. jak i "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia

02.02.1996r. dotyczą tej samej rejestracji odbiorników. W niniejszej sprawie nie doszło według organu, do pomyłki abonentów, a przedmiotowa rejestracja odbiorników dotyczy skarżącej.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wierzyciel ustalił, że adres ul. [...] to jeden budynek, a numer mieszkania [...] jest jednym istniejącym numerem mieszkania pod tym adresem.

Podkreślono także, że pomimo niepełnych danych adresowych na "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r. przedmiotowa korespondencja nie została zwrócona do nadawcy, co potwierdza jej doręczenie pod adresem ul. [...], [...] L..

Niezależnie od powyższego, wierzyciel wskazał, że na dzień 05.12.2008 r. adres ul. [...], [...] L., nie był już adresem zamieszkania zobowiązanej. Zaznaczono także, że to na abonencie spoczywa obowiązek zgłoszenia zmiany danych adresowych, a w związku z niedopełnieniem przez skarżącą tego obowiązku Poczta Polska nie miała na dzień 05.12.2008 r. wiedzy o zmianie przez zobowiązaną adresu zamieszkania. Poczta Polska S.A. jako podmiot odpowiedzialny za rejestrację odbiorników i kontrolowanie wpływu opłat abonamentowych, dopiero na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (art. 7 ust. 1a znowelizowanej obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych) została uprawniona, do korzystania z danych zawartych w bazie PESEL, na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. 2022 poz. 1191).

Powyższe pozwoliło ustalić, iż pod adresem ul. [...], [...] L. zobowiązana była zameldowana do dnia 09.02.2005 r., oraz że obecnie nie jest zameldowana pod żadnym adresem.

Poczta Polska zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. była zobowiązana wyłącznie do powiadamiania użytkowników o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, przesyłając zawiadomienie o nadaniu tegoż numeru, wraz z imiennymi blankietami wpłat. Zatem Poczta Polska nie jest zobowiązana do legitymowania się potwierdzeniem doręczenia ww. zawiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie wyłącznie zawiadomienia.

W postanowieniu wskazano na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt. II GSK 1297/15, w którym stwierdzono: "z (...) przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu."

Organ wyraził przekonanie, iż przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Jak podał wierzyciel, w przypadku braku znajomości indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe, wszelkie niezbędne informacje abonenci mogli i nadal mogą uzyskać w placówkach pocztowych. Ponadto abonenci, którzy posiadają dostęp do Internetu, mogli/mogą za pośrednictwem strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny (osiem ostatnich cyfr w numerze rachunku bankowego) lub drogą telefoniczną - infolinia dla usługi RTV (+48) 43 842 06 06.

Zaznaczono również, że zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), użytkownik odbiorników, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Również w okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym jak również o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych użytkownik (abonent), zgodnie z treścią § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., niezwłocznie powinien powiadomić

właściwą placówkę Poczty Polskiej. Analogicznie w obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 141 poz. 1190), a także w obowiązującym wcześniej rozporządzeniu Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r.. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej miał obowiązek powiadomienia placówki Poczty Polskiej o zmianie danych zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika.

Jak podniesiono, każdy z powołanych wyżej aktów prawnych, nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki organu o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników.

Ponadto, jak wyjaśniono w postanowieniu, bez wpływu na obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych ma zmiana miejsca zamieszkania abonenta, czy też prawo własności do lokalu, w którym znajduje się odbiornik radiofoniczny/telewizyjny. Zarejestrowanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego, bez późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę, przyjęcia istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, który to obowiązek podlega egzekucji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 07 października 2021 r. I GSK/466/21). Wierzyciel wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie dokonała wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, co powoduje, że nadal pozostaje osobą zobowiązaną do wnoszenia opłat abonamentowych.

Organ zwrócił uwagę, iż skarżąca nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Również Poczta Polska S.A. powyższego dokumentu nie posiada w swoich zasobach archiwalnych.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu.

Skarżąca zaskarżyła w całości postanowienie wierzyciela z dnia 7 czerwca 2023r.

Zobowiązana zarzuciła naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia dotyczącego sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem,

- art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. poprzez żądanie uiszczenia zapłaty za przedawnione roszczenia,

- art. 33 § 2 pkt. 1, 2c, 3 u.p.e.a. – skarżąca wskazała, iż wbrew treści rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 roku operator nie zawiadomił skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co winno skutkować umorzeniem zaległości z tytułu opłat abonamentowych, oraz wobec okoliczności wyrejestrowania odbiornika przez skarżącą w dacie wyprowadzenia się z dotychczasowego miejsca zamieszkania,

- art. 7 w zw. z art. 77 i 107 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zakresie ustalenia zarejestrowania odbiornika RTV przed datą wyprowadzenia się skarżącej z dotychczasowego miejsca zamieszkania. Według skarżącej brak dokonania jakichkolwiek ustaleń w powyższym zakresie, powoduje że nie dopełniono również wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i tym samym uchybiono też art. 80 k.p.a., z którego wynika powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Takie działanie, według podatniczki, skutkowało naruszeniem zasady zaufania, o której stanowi art. 8 k.p.a.; art. 7a k.p.a., zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony - skoro w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu co do pojęcia "przesłania zawiadomienia" o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Przy czym, jak zaznaczono w skardze, z literalnego punktu widzenia, pojęcia doręczenie i przesłanie sprowadzają się w istocie do tej samej czynności, jaką finalnie jest dostarczenie czegoś do miejsca przeznaczenia, w tym przypadku pisma jego adresatowi.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia ewentualnie uchylenie w całości postanowień wierzyciela, umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca wniosła ponadto o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw skarżącej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej skargi.

W uzasadnieniu skargi zobowiązana wyjaśniła, iż skoro podnoszona przez skarżącą kwestia była już przedmiotem oceny prawnej organów administracji na wcześniejszym etapie postępowania, to w tym zakresie zachodzi tożsamość sprawy, a tym samym powaga rzeczy osądzonej.

Nadto skarżąca podniosłą zarzut przedawnienia roszczenia organu administracji.

Według zobowiązanej skutkiem upływu terminu przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. w zw. z art. 70 § 1 o.p.

W przekonaniu skarżącej odstąpienie od zawiadomienia bądź nieprawidłowe zawiadomienie powinno być przesłanką do umorzenia ewentualnej zaległości z tytułu opłat abonamentowych za użytkowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Powoływanie się na sformułowanie "powiadamia użytkownika" w kontekście braku konieczności doręczenia tegoż dokumentu uznać należy za co najmniej nielogiczne, albowiem zwrot "powiadomić" zgodnie ze słownikową definicją oznacza "przekazać komuś wiadomość", a to z kolei jest synonimem zwrotu "dostarczyć". W związku z tym ewentualne twierdzenie, że Poczta Polska S.A. wykonała obowiązek zawiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru, w przypadku braku potwierdzenia doręczenia tegoż dokumentu, uznać należy za bezpodstawne. Ustosunkowując się do twierdzeń wierzyciela, iż identyfikator został wysłany listem zwykłym, a nie poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zobowiązana zauważyła, że Poczta Polska S.A. nie zastosowała się do treści rozporządzenia, a nadto w sposób rażący zaniedbała swoje obowiązki, do jakich bezspornie należy prawidłowe doręczanie przesyłek listowych.

W skardze zarzucono, że skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości. Wierzyciel powinien przedstawić jakikolwiek dowód nadania pisma, gdyż w przeciwnym razie nie można uznać, że je wysłano.

Skoro wierzyciel nie ma obowiązku przedstawiać dowodu nadania zawiadomienia o numerze indywidualnym abonentowi to przyjęcie, że abonent musi w każdym czasie legitymować się dowodem nadania oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika RTV, jawi się jako naruszenie zasady równości stron (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 914/17).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku,

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,

3) błąd, co do zobowiązanego,

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Stosownie do postanowień art. 34 § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. W niniejszej sprawie skarżąca zgłosiła we wniosku zarzut nieistnienia obowiązku w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

W tym miejscu podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 165/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi zobowiązanej, na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia 11 października 2021 r. znak; COF.OUR.6375,17502.2021 ŁD.PM.ZZ 00234435, wydał wyrok którym uchylił zaskarżone postanowienie. W powyższym wyroku wskazano, że wierzyciel powinien wyjaśnić rozbieżności pomiędzy danymi adresowymi oraz numerami książeczek radiofonicznych, znajdującymi się na "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1995 r. oraz na "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05.12.2008 r., ustalić czy powyższe dokumenty dotyczą tej samej osoby oraz czy w niniejszym przypadku nie doszło do zbieżności imion i nazwisk, a w konsekwencji pomyłki abonentów. W cytowanym wyroku Sąd wskazał również, iż w przypadku wystąpienia pomyłki wyłącznie w adresie, wierzyciel powinien rozważyć czy prawidłowo wypełniony został obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia.

Ponadto, Sąd zobligował wierzyciela do sprawdzenia czy w swoich rejestrach posiada dokument potwierdzający wyrejestrowanie przez skarżącą odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Realizując powyższe wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 165/21, wierzyciel wyjaśnił, że niepełne wskazanie przez Pocztę Polską danych adresowych na "Zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r. spowodowane było niedopatrzeniem podczas wprowadzania "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1996r. do systemu Poczty Polskiej. Wyjaśniono również, że organ nie posiada w swoich zasobach dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV przez skarżącą.

Podążając za wskazaniami Sądu wierzyciel ustalił w zaskarżonym postanowieniu, że zarówno "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 05 grudnia 2008 r. jak i "Wniosek o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1996r. dotyczą tej samej rejestracji odbiorników. Wydając ponownie postanowienie organ wyjaśnił ponadto, że w sprawie nie doszło według organu, do pomyłki abonentów, a przedmiotowa rejestracja odbiorników dotyczy skarżącej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia wierzyciela, Sąd stwierdza, iż organ wykonał wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 165/21 stosownie do postanowień art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.).

Jednocześnie ponownie zauważyć należy, iż w powyższym wyroku z dnia 27 lutego 2023r. Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia zagadnienia wstępnego dotyczącego wątpliwości, co do tego czy wszystkie dowody zawarte w aktach sprawy dotyczą tej samej osoby, czyli skarżącej. W rezultacie Sąd w omawianym wyrok nie rozpatrywał zawartych w skardze zarzutów, nie odnoszących się do braku tożsamości strony. Dlatego też nie sposób przyjąć, iż w rozpoznanej sprawie na skutek wydania przez WSA w Gliwicach wyroku z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 165/21, mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej.

W ocenie Sądu organ zasadnie nie rozpatrzył podniesionych na etapie zażalenia zarzutów w postaci zarzut błędu co do zobowiązanego, zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Jak zasadnie przyjął organ zarzuty te podniesione zostały dopiero w zażaleniu, a rozpatrzenie nowych zarzutów wniesionych na tym etapie przerzucałoby konieczność rozpoznawania tych zarzutów po raz pierwszy przez organ II instancji, czego nie można pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania określona w art. 15 k.p.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że wniesione przez skarżącą po raz pierwszy w zażaleniu zarzuty winny zostać potraktowane jako nowe zarzuty w odniesieniu do spornego postępowania egzekucyjnego i jako takie rozpatrzone przez właściwy organ.

Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do aw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie u.o.a. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).

Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

W konsekwencji zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.

Z akt sprawy wynika, iż na dane skarżącej zgłoszona została w dniu 02.02.1996r., w Urzędzie Pocztowym Z. [...], rejestracja odbiornika radiofonicznego i odbiornika telewizyjnego, używanych pod adresem: ul. [...], [...] L. W wyniku dokonanej rejestracji odbiorników zobowiązanej wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...], służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejna książeczka radiofoniczna wydana została zobowiązanej w dniu 18.06.1996 r., z uwagi na wyczerpanie dowodów wpłat/zagubienie książeczki radiofonicznej i była to książeczka o numerze [...].

Dowód:

- potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 02.02.1996 r., została skarzącej przekazana w załączeniu do postanowienia z dnia 02 września 2021 r. znak: [...],

- wydruki z systemu Poczty Polskiej S.A., potwierdzające wydanie książeczki radiofonicznej numer [...] oraz wymianę książeczki radiofonicznej numer [...] na książeczkę radiofoniczną o numerze [...], zostają przekazane w załączeniu do niniejszego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, iż skarżąca dopełniła obowiązku rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] L.

Zobowiązana nie przedstawia żadnego dowodu, który choć pośrednio mógłby wskazywać, iż wyrejestrowanie odbiorników RTV miało miejsce. Dokumentem takim nie dysponuje również organ.

W tym miejscu wskazać należy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, w którym stwierdzono "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie okoliczności wyrejestrowania". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zacytowaną powyżej tezę. W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć.

Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.

To skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (poprzez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m. in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny. Zatem należy uznać, że sporny obowiązek postał i nie przestał istnie.

W kontekście powyższego zasadnym jest stanowisko, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) - akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) - akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) - akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

W zakresie zarzutu nie zawiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, Sąd zauważa, iż zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Dodać należy, że przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I GSK 1839/18, Lex nr 3206297).

Zatem skoro skarżąca nie dopełniła wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska S.A. zasadnie naliczyła jej opłaty abonamentowe objęte wskazanym wcześniej tytułem wykonawczym. Sąd stwierdza, iż dla istnienia tego obowiązku bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia, czy też nadania zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek.

W realiach rozpoznanej sprawy nie ma decydującego znaczenia fakt, iż organ wysłał zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres (ul. [...], [...] L.), który nie pokrywał się z adresem na który zarejestrowano odbiorniki RTV (ul. [...], [...] L.). Co istotne, skarżąca nie powiadomiła organu o zmianie adresu, tymczasem w dniu 5 grudnia 2008r. (data sporządzenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego) zobowiązana nie zamieszkiwała już pod adresem - ul. [...], [...] L.. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczności, iż skarżąca od lutego 2005r. została wymeldowana z w/w adresu. Jednocześnie, jak podniesiono powyżej, zobowiązana nie zawiadomiła wierzyciela o zmianie adresu ani nie wyrejestrowałą odbiorników RTV.

W konsekwencji z uwagi na podniesione powyżej argumenty, okoliczność nieprawidłowego oznakowania adresu skarżącej w zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiornika RTV, gdy tymczasem zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ma charakter informacyjny.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez Skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 p.p.s.a., a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.