Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 880/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej (dalej: "organ II instancji", "Minister") postanowieniem nr [...], z dnia [...] lutego 2020 r., działając na podstawie na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. 2018, poz. 2308 ze zm., dalej: "ustawa o AMW"), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Mienia Wojskowego [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: "WAM") w [...] nr [...], z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Z akt postępowania wynikało, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] przydzielono M. K. na podstawie decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] listopada 2011 r. na czas pełnienia służby w [...]. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu uwzględniono poza ww. żonę – J. K. (dalej: "skarżąca") oraz córki A. K. i M. K. Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...] został rozwiązany przez rozwód związek małżeński M. K. i J. K.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. M. K. zwrócił się o uchylenie decyzji przydziału aktualnie zajmowanego lokalu mieszkalnego przy nr [...] przy ul. [...] w [...] i przydział przedmiotowego lokalu w trybie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 206, poz. 1367 z późn. zm., dalej: "ustawa o zakwaterowaniu"), prośbę motywując zawarciem nowego związku małżeńskiego i narodzinami dziecka.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w trybie art. 41a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu w sprawie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2011 r., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 41a ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu oraz art. 105 § 1 k.p.a. uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2011 r., w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej przydziału M. K. lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem uprawnień określonych w art. 26 ustawy posiadanych w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż art. 41a ustawy wyznacza sekwencje działania organu wskazując, iż w pierwszej kolejności uchyla on decyzję, a następnie orzeka o uprawnieniach mieszkaniowych żołnierza. Wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M. K. nie jest zainteresowany przydziałem lokalu mieszkalnego w ww. trybie w ramach rozkwaterowania po rozwodzie. Złożył on bowiem wniosek o przydział aktualnie zajmowanego lokalu mieszkalnego w trybie art. 24 ust. 1 ustawy, a to jest faktyczną przeszkodą do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zgodnie z powołanymi przepisami ustawy o zakwaterowaniu.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazała m.in. że: "Decyzja jest sprzeczna z treścią art. 41a ust. 1, gdyż organ uznał, że może rozpoznać sprawę w sposób częściowy tzn., że można uchylić decyzję przydziałową uwzględniającą byłą małżonkę żołnierza oraz jego dzieci i jednocześnie nie rozpoznać sprawy w zakresie rozkwaterowania żołnierza, z uwzględnieniem jego uprawnień stosownie do treści art. 26 ustawy. Rozdzielenie przez organ kwestii uchylenia decyzji i orzeczenia o uprawnieniu żołnierza było rażąco sprzeczne z treścią przepisu oraz jego celem. (...) Całkowitym wypaczeniem treści art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy jest uznanie przez organ, że brak zainteresowania żołnierza rozkwaterowaniem w trybie tego przepisu, z uwzględnieniem uprawnień wynikających z art. 26 ustawy stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji jest podstawą do umorzenia postępowania w części. Organ, który powinien w tej sprawie z urzędu orzec o uprawnieniach żołnierza, nie miał podstaw aby uznać, że w postępowaniu opartym o art. 41a ustawy, w części dotyczącej uprawnień rozwiedzionego żołnierza, działa na jego wniosek".

Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału WAM w [...], z dnia [...] kwietnia 2015r., gdyż, zdaniem organu, żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena legitymacji procesowej J. K. do skutecznego inicjowania postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji Dyrektora Oddziału Regionalengo WAM nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Następnie dokonał wykładni art. 28 k.p.a., pojęcia strony, a także interesu prawnego i interesu faktycznego. Wskazał, że podmiotem określonego stosunku prawnego pozostawał wyłącznie żołnierz, którego uprawnienia do lokalu mieszkalnego przysługiwały w związku z faktem pełnienia służby. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że organ Agencji Mienia Wojskowego dysponował dokumentem potwierdzającym posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, a zatem nie przysługiwało jej roszczenie na podstawie art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Odnosząc się natomiast do treści wniosku, organ I instancji wyjaśnił, że uprawnienie do zameldowania w lokalu przydzielonym żołnierzowi zawodowemu jest uprawnieniem akcydentalnym, natomiast wszelkie inne uprawnienia, jakie z tego stosunku wynikają dla małżonka żołnierza oraz innych członków jego rodziny wspólnie z nim zamieszkującej mają jedynie charakter pochodny (wtórny). Skoro w zaistniałym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie rozstrzygała o prawach lub obowiązkach skarżącej, to nie może być ona stroną w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Skarżąca nie wykazała też okoliczności, które uzasadniałyby istnienie po jej stronie interesu prawnego. W ocenie organu I instancji, skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, którego nie może poprzeć żadnym przepisem prawa materialnego, mogącym stanowić podstawę żądania określonej czynności przez organ. Powyższe stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Skarżąca wniosła zażalenie z dnia [...] stycznia 2020 r. na wyżej wymienione postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu.

W tak ustalonym stanie faktycznym Minister Obrony Narodowej wydał wymienione na wstępie postanowienie nr [...], z dnia [...] lutego 2020 r. W uzasadnieniu organ II instancji dokonał wykładni pojęć "interes prawny", a także przeanalizował przepis art. 28 k.p.a.. Ponadto, co do kwestii odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. zauważył, iż jego zadaniem jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. Stwierdzona przeszkoda do jego wszczęcia, by znalazł zastosowanie art. 61a k.p.a. musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie musi wynikać z treści wniosku. Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Oczywistość ta (co do osoby niebędącej stroną) albo wynika już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej.

Minister podkreślił, iż okoliczności, które według Skarżącej miały być ustalone w trakcie postępowania wyjaśniającego, wynikały wprost z posiadanych i zgromadzonych już wcześniej dowodów. Natomiast te, które rzekomo miał wyjaśniać Prezes AMW, były znane organowi I instancji, nie musiał dokonywać żadnych skomplikowanych czynności lub wyjaśnień, bowiem wystarczająca w tym zakresie była już treść wniosku skarżącej, wskazująca i opisująca kwestionowaną decyzję, a korespondencja opisana powyżej tylko potwierdzała okoliczności wynikające ze złożonego przez Panią K. wniosku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. Ministra Obrony Narodowej, wniosła pismem z dnia [...] marca 2020 r. J. K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz postanowienia utrzymanego nim w mocy, a także zasądzenie kosztów. Następnie przedstawiła następujące zarzuty naruszenia:

1. art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143) poprzez niewłaściwą ocenę sytuacji prawnej rozwiedzionego małżonka, bez uwzględnienia, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym,

2. art. 107 poprzez nieustosunkowanie się § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a. do zarzutów naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 32 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz naruszenia art. 157 § 2 k.p.a.,

3. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uznanie po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, że skarżącej nie służy przymiot strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OR WAM w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., w sytuacji gdy instytucję odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 k.p.a.) stosuje się w przypadkach oczywistych, zaś Prezes AMW doszedł do przekonania o braku legitymacji skarżącej dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego,

4. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego bez zapewnienia skarżącej prawa do udziału w czynnościach procesowych oraz dostępu do materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności istotnych dla ustalenia jego interesu prawnego,

5. art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż małżonkowi żołnierza nie przysługuje status strony postępowania, podczas gdy z art. 1a pkt 6 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a także treści decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. wynikało, że skarżącej służyło prawo do zamieszkiwania oraz zajmowania lokalu,

6. art. 28 k.p.a. w zw. art. 32 § 1 k.r.o. poprzez uznanie, że prawo do kwatery nabyte z mocy decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nie stanowiło składnika majątku wspólnego, co wskazuje na dysponowanie przez skarżącą prawem do lokalu,

7. art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak rozważenia podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OR WAM w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. z urzędu, podczas gdy treść wniosku skarżącej wskazuje na rażące naruszenie przepisów ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych tj:

a. art. 41 a ust. 1 Ustawy poprzez uznanie, że treść przepisu wyznacza sekwencję działania organu polegającą na uchyleniu decyzji przydziałowej w pierwszej kolejności, a następnie orzeczeniu o uprawnieniach mieszkaniowych żołnierza oraz zawarcia umowy z byłym małżonkiem, podczas gdy desygnaty normy tego przepisu zawierają alternatywę łączną, która nakazuje organowi podjęcie obu czynności,

b. art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że brak zainteresowania żołnierza rozkwaterowaniem w trybie art. 41a ust. 1 pkt 1 Ustawy stanowi podstawę do umorzenia postępowania w tej części, podczas gdy postępowanie określone w art. 41a ust. 1a prowadzone jest z urzędu, a zatem wniosek strony lub brak jej zainteresowania rozkwaterowaniem nie jest podstawą do umorzenia postępowania,

c. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie byłej małżonki żołnierza zawodowego o toczącym się postępowaniu,

d. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie, wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy związanych z umorzeniem postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w znacznej mierze argumentację zbieżną z przedstawioną we wniosku stwierdzenie nieważności, jak i we wniesionym zażaleniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

W ocenie Sądu skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, a wydane przez organy I jak i II instancji postanowienia odpowiadają prawu. Skarżąca nie legitymuje się bowiem uprawnieniem strony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 41a ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu. W myśl art. 28 k.p.a. stroną (postępowania) jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak stanowi z kolei art. 61a k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W rozległym orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego podkreśla się, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być bowiem wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu, czyli ustalenia jego obowiązku lub uprawnienia. (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 1137/13). Sam art. 28 k.p.a. nie określa samodzielnie, kto jest stroną postępowania. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego. Musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2018 r., I OSK 1574/16).

Należy również wskazać, iż postanowienia wydawanie w przedmiocie odmowie wszczęcia postępowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., mają charakter rozstrzygnięć formalnych, a nie merytorycznych (za wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 września 2019 r., III SA/Łd 606/19). W treści przepisu wskazano wprost, że ustalenie przez organ, iż wnoszący pismo nie ma przymiotu strony obliguje go do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca przyznał również organy administracyjnym możliwość następczego stwierdzenia braku przymiotu strony u podmiotu wnoszącego pismo i w konsekwencji umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., jeżeli na etapie wstępnego, formalnego badania pisma nie jest on w sposób jednoznaczny stwierdzić czy przyznać wnoszącemu przymioty strony postępowania czy też nie. W niniejszej sprawie jednak do takiej sytuacji nie doszło bowiem zarówno treść przepisów ustawy o zakwaterowaniu, jak również znana organowi z urzędu treść dokumentów składanych w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], prowadzą do jednoznacznej konkluzji, iż skarżąca nie znajduje się w kręgu podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Organ nie miał obowiązku przeprowadzać szczegółowego postępowania dowodowego w tym zakresie, bowiem jak wskazano wcześniej, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania mają charakter formalny i działania organu na tym etapie procesowania ograniczają się jedynie do zbadania podstawowych kwestii formalnych w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu, bez konieczności przeprowadzania czynności dowodowych. Wobec powyższego zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadnione. Również zarzut dotyczący niepowiadomienia skarżącej o toczącym się postępowaniu należało uznać za chybiony, bowiem nie doszło nawet do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Należy zwrócić uwagę, że ustawa o zakwaterowaniu przyznaje jedynie żołnierzowi zawodowemu uprawnienia mieszkaniowe od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej. Nawiązywany stosunek administracyjnoprawny jest ściśle związany w tym przypadku z wiążącym żołnierza zawodowego stosunkiem służbowym. Wymieniony wyżej akt prawny, co prawda wskazuje w art. 26 ust. 3) osoby, które są uwzględniane przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, jednak nie oznacza to, że są one na tej podstawie podmiotem prawa wynikającego ze wskazanych przepisów. Gdyby bowiem nie uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, osoby wskazane w ww. przepisie nigdy nie nabyłyby w ten sposób uprawnienia przysługującego żołnierzowi zawodowemu. Oczywiście w sensie faktycznym, są one pewnego rodzaju beneficjentami uprawnienia przysługującego drugiej osobie – żołnierzowi, stosunek prawno-administracyjny łączący żołnierza i organ wojskowy ma bezpośredni wpływ na szereg aspektów ich życia, wobec jednak braku podstawy prawnej umożliwiającej im stanie się również podmiotem tego stosunku prawnego, ich interes ma wyłącznie charakter faktyczny, rzeczywisty, a nie nosi znamion interesu prawnego.

Wskazane w 41a ustawy o zakwaterowaniu uprawnienia i obowiązki żołnierza zawodowego wynikające ze stosunku administracyjnoprawnego mają co do zasady osobisty charakter. Ich podstawową cechą jest nieprzenaszalność. Na tle zapisów ustawy o zakwaterowaniu osobą uprawnioną do otrzymania ww. kwatery był i jest nadal jedynie żołnierz zawodowy (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 439/06). Z treści tego przepisu wynika, że dyrektor oddziału regionalnego właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód w ten sposób, że uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i żołnierzowi zawodowemu wydaje decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem uprawnień określonych w art. 26 ustawy o zakwaterowaniu, posiadanych w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód (art. 41a ust. 1 pkt 1). Natomiast w zakresie dzieci żołnierza zawodowego oraz byłego małżonka, który nie posiada tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nie jest uprawniony do lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie odrębnych przepisów, zawiera na czas oznaczony umowę najmu lokalu mieszkalnego.

Skarżąca w treści skargi powołała się na art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polski oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143). Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienionej w brzmieniu dotychczasowym. Od [...] lipca 2010 r. organ, za wyjątkiem spraw wszczętych i niezakończonych, nie jest uprawniony do rozstrzygania w formie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Lokal taki może natomiast wynająć osobie innej niż żołnierz zawodowy, ale następuje to w drodze umowy najmu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażony w wyroku z dnia 2 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Wa 1412/13 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), iż: "z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż rozkwaterowanie małżonka żołnierza zawodowego po rozwodzie jest dokonywane poprzez zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Przedmiotowa regulacja prawna wyklucza stosowanie w sprawie przepisów k.p.a., albowiem rozstrzygnięcie tej kwestii dokonuje się na drodze cywilnoprawnej." Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy uznać, że skarżąca dopatruje swojego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...], w regulacji, na podstawie której nie istnieje pomiędzy nią stosunek administracyjnoprawny, który łączyłby ją z organem.

W ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i w zw. z art. 144 k.p.a. przez organ odwoławczy pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Wyrażona bowiem w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania stanowi, że organ II instancji rozpatruje sprawę ponownie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd zgodnie z którym "istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym" (za: wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3400/19, LEX nr 3034280). W ocenie Sądu rozstrzygającego w sprawie niniejszej, organ II instancji nie odpuścił się naruszenia ww. przepisów i przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Sąd stwierdza, że wydając sporne postanowienia, organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 41a ustawy o zakwaterowaniu nie mają znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem zaskarżenia bowiem jest sama odmowa wszczęcia postępowania, a nie możliwość, bądź nie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego.

W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61a k.p.a. Niewątpliwie, organy rozstrzygające sprawę obowiązane były do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia prawidłowo zastosowały przepisy prawa postępowania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu I i II instancji naruszenia jakiejkolwiek z podstawowych zasad postępowania wymienionych w Rozdziale 1 k.p.a. Również uzasadnienie zaskarżonych postanowień Ministra Obrony Narodowej jak i Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.