Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 661/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2023r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Burmistrz M. i Gminy S. odmówił skarżącemu P. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem W. S. z uwagi na niespełnienie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390, dalej powoływanej jako "u.ś.r.") związanej z momentem powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania skarżącego - w którym zakwestionował on odmowę przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepis wyrażony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. - wydało decyzję z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego ("TK") z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Tym samym SKO stanęło na stanowisku, że organ I instancji wadliwie oparł odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na ww. art. 17 ust. 1b u.ś.r. wraz z pominięciem opisanej powyżej utraty konstytucyjności. Niemniej jednak, zdaniem Kolegium, uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ jak wskazało, w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nad ojcem ma charakter, który by uniemożliwiał podjęcie pracy. Podniosło przy tym, że dokonując ustaleń, wzięło pod uwagę w szczególności treść wywiadu środowiskowego z [...] stycznia 2023 r. w tym wnioski pracownika socjalnego, z których wynika m.in. że: ojciec skarżącego samodzielnie się porusza; skarżący nie zamieszkuje z rodzicami i przyjeżdża do nich codziennie, a w porze jesienno-zimowej dwa lub trzy razy dziennie; sprawowana opieka polega na pomocy przy kąpieli, myciu, pomoc przy wstawaniu, smarowaniu kremami, umawianiu wizyt lekarskich i towarzyszeniu podczas nich, praniu, sprzątaniu, robieniu zakupów. Powyższe czynności zdaniem Kolegium stanowią jednak zwykłe czynności domowe, które mogą być wykonywane poza godzinami pracy. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że osoba wymagająca opieki ma również inne osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny – tj. siostrę wnioskodawcy – i zaznaczył, że obowiązek opieki nie musi być realizowany poprzez bezpośrednią opiekę, ale również przez zapewnienie odpowiednich środków finansowych pozwalających na zapewnienie opieki przez osoby trzecie.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia co do istoty poprzez przyznanie jemu prawa do przedmiotowego świadczenia lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi. Zarzucił przy tym ponownie naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., a ponadto sformułował również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie: że opieka którą sprawuje skarżący nie jest opieką stałą, codzienną i nieprzerwalną podczas gdy faktycznie taka opieka jest wykonywana; oraz że są inni członkowie rodziny, którzy mogą zapewnić rodzicom opiekę. Wniósł również o przesłuchanie jego oraz jego żony na okoliczności wskazane w skardze. W treści uzasadnienia skargi podniósł ponadto, że choroba jego ojca postępuje, że trzeba mu pomagać w podstawowych czynnościach życia codziennego; że jego matka również wymaga pomocy osoby drugiej, ponieważ jest niedowidząca i nie wolno jej dźwigać.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), ponieważ żadna ze stron postępowania nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W następnej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Z przepisu tego wprost wynika, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. W każdym przypadku rozpoznawania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, a następnie przeanalizowanie ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnej indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki.

W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji był fakt, że niepełnosprawność wymagającego opieki W. S. nie powstała przed 18 rokiem życia lub przed 25 rokiem życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, co zakwestionowane zostało jednak przez SKO. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał bowiem, że argumentacja organu I instancji, pomijająca okoliczność utraty konstytucyjności części art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa i nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak, organ odwoławczy wskazał jednocześnie na inną zaistniałą w sprawie przyczynę odmowy świadczenia, tj. brak bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem zatrudnienia), a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem - z uwagi na charakter i zakres tej opieki - i uznał w związku z tym, że nie ma możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia.

Przechodząc zatem do oceny zasadności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w pierwszej kolejności za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium w zakresie dotyczącym braku możliwości odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność ojca skarżącego powstała u niego po 25 roku życia. Należy bowiem wyjaśnić, że w związku z wydanym dnia 21 października 2014 r. wyrokiem TK o sygn. akt K 38/13, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związanego z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności. Wniosek taki wyprowadza się zaś z brzmienia art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodząc w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego - co w przypadku istotnej w sprawie regulacji nie miało miejsca. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017r., I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017r. I OSK 1600/16 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). W związku z tym za wadliwą uznać należało opartą na podstawie niekonstytucyjnego przepisu decyzję odmowną organu I instancji - co też zasadnie stwierdził organ odwoławczy.

Jeżeli zaś chodzi o wskazaną w decyzji II-instancyjnej podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego związaną z brakiem wykazania w sprawie związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością rezygnacji z zatrudnienia, a sprawowaną opieką, zdaniem Sądu jest ona nieuzasadniona, bowiem ocena Kolegium co do zakresu oraz charakteru sprawowanej przez skarżącego opieki oraz związanej z tym kwestii niemożności podejmowania przez niego zatrudnienia jawi się w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, jako dowolna i przedwczesna.

W tym miejscu Sąd zauważa, że zasada prawdy obiektywnej skonstruowana w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), obliguje organy administracji publicznej do tego aby z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie co do zasady jest więc obowiązany z urzędu: ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności; przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23 lutego 2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Jak wynika natomiast z przedłożonych do Sądu akt administracyjnych, w następstwie wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2023 r. (data wpływu wniosku do organu), w toku postępowania przed organem I instancji przeprowadzony został wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono w szczególności, że W. S. jest niepełnosprawny w stopniu znacznym i zamieszkuje wraz z żoną M. S., która również jest osobą starszą, schorowaną i nie jest w stanie sprawować opieki nad mężem, gdyż z uwagi na pogarszający się stan zdrowia sama jej wymaga. Podkreślić należy w tym miejscu, że jak wynika z akt, w momencie przeprowadzania wywiadu środowiskowego M. S. miała wyznaczony termin komisji lekarskiej, natomiast w dniu [...] lutego 2023 r. – a więc jeszcze przed wydaniem decyzji I-instancyjnej – zaliczono ją do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] stycznia 2023 r. (odpis orzeczenia Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w L. nr [...] znajduje się w aktach sprawy). Podczas wywiadu ustalono także, że wymagający opieki W. S. choruje na [...], przyjmuje na stałe leki, porusza się z trudnością przy pomocy kul, wymaga pomocy przy zwykłych czynnościach dnia codziennego, takich jak: kąpiel, mycie włosów, wstawanie, smarowanie kremami. Wskazano jednocześnie, że W. S. posiada dwójkę dzieci – A. i P. – a syn P. S. zapewnia ojcu stałą i systematyczną opiekę w życiu codziennym; nie zamieszkuje z nim, ale codziennie przyjeżdża, a w porze jesienno-zimowej nawet dwa-trzy razy dziennie; pali w piecu, wykupuje recepty, robi zakupy, sprząta. W treści wywiadu wskazano również, że kilka razy W. S. z uwagi na zawroty głowy upadł i leżał na podłodze aż do czasu gdy nie przyjechał syn, gdyż jego żona, która nie może dźwigać (w związku z operacją na oczy) nie mogła mu pomóc. We wnioskach pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad wskazano w szczególności, że: wymagający opieki W. S. wymaga systematycznej opieki, a zgodnie z jego oświadczeniem "syn bez zastrzeżeń się nim opiekuje"; że stan zdrowia W. S. się pogarsza i że nie radzi on sobie z podstawowymi czynnościami życia codziennego oraz że żona W. S. jest schorowana i nie jest w stanie zapewnić mu odpowiedniej pomocy.

W oparciu o powyższe ustalenia, organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia/podejmowania pracy a koniecznością sprawowania opieki przez skarżącego nad niepełnosprawnym ojcem – co w ocenie Sądu było nieuzasadnione i przedwczesne. SKO wskazało co prawda na prawidłową wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów, tj. że stałej opieki w rozumieniu u.ś.r. nie należy rozumieć jako opieki nieustannej i wykonywanej przez 24 godziny na dobę, a ma to być opieka trwała, ciągła w sensie rozciągłości w czasie, która uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a jej sprawowaniem, co oceniać należy w każdej sprawie indywidualnie. Jednak pomimo prawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. organ odwoławczy niezasadnie uznał, że zgromadzony w toku postępowania przed organem I instancji materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, że w zaistniałym stanie faktycznym zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad ojcem nie ma charakteru, który uniemożliwiałby mu podjęcie pracy czy powodowałby konieczność rezygnacji z zatrudnienia. Odmowę przyznania świadczenia SKO uzasadniło w szczególności tym, że ojciec skarżącego jest w miarę samodzielny; że czynności wykonywane przez skarżącego to zwykłe czynności dnia codziennego, które nie stanowią czynności zajmujących cały dzień; oraz że wymagający opieki ojciec skarżącego ma jeszcze córkę, a obowiązek alimentacyjny może być realizowany poprzez finansowanie opieki. Stwierdzić należy jednak, że stanowisko to jest wadliwe przede wszystkim ze względu na niewyjaśnienie w sposób jednoznaczny wszystkich okoliczności sprawy oraz potraktowanie zebranego materiału dowodowego w sposób wybiórczy. Dostrzec należy po pierwsze, że organ dokonując oceny opieki jaką musi sprawować skarżący pominął wyjątkowo trudną sytuację jego rodziców, którzy obydwoje posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i których stan zdrowia się pogarsza – co wynika bezpośrednio z akt administracyjnych sprawy. SKO uzasadniając swoje stanowisko, że zakres opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia, wskazał jedynie na to że wykonywane czynności nie stanowią czynności zajmujących cały dzień, nie weryfikując jednak w żaden sposób ile faktycznie czasu zajmują skarżącemu poszczególne czynności opiekuńcze. Ponadto organ nie ustosunkował się do okoliczności występowania u W. S. zawrotów głowy i postępującej choroby reumatologicznej, które już kilkukrotnie doprowadziły do upadków, po których ojciec skarżącego leżał na podłodze aż do przyjazdu syna, ponieważ matka skarżącego nie mogła mu pomóc – na co wskazano w treści protokołu z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Przy czym, okoliczność ta jest o tyle istotna, że prowadzi do wniosku, iż osoba sprawująca opiekę winna być w takich sytuacjach w gotowości by incydentalnie dotrzeć na miejsce i pomóc osobie niepełnosprawnej w razie wypadku. To zaś niewątpliwie mogłoby być utrudnione w sytuacji podejmowania w tym czasie zatrudnienia/wykonywania pracy przez osobę sprawującą opiekę.

Ponadto wskazać należy, że pomimo, iż niniejsza sprawa bezpośrednio odnosi się do kwestii rezygnacji, czy niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki przez skarżącego nad jego ojcem, to także trzeba uwzględnić fakt, że matka skarżącego zamieszkująca wspólnie z ojcem również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. To zaś, biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe oraz zasady logiki z dużą dozą prawdopodobieństwa nie pozostaje bez wpływu na ilość czynności oraz zakres obowiązków wykonywanych przez skarżącego w ramach sprawowanej opieki. Z pewnością bowiem wykonywanie czynności życia codziennego w gospodarstwie domowym, gdzie znajduje się jedna osoba wymagająca opieki obejmowałaby mniejszy zakres niż dwie takie osoby. W toku postępowania organ nie pochylił się jednak nad wyjątkowo trudną sytuacją zdrowotną rodziców skarżącego, których zdrowie wciąż się pogarsza – co skarżący podkreślił również w skardze - oraz związaną z tym ilością (prawdopodobnie zwiększoną) obowiązków, które skarżący wykonuje w ramach opieki.

Ponadto odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego na temat siostry skarżącego, na której również spoczywa obowiązek alimentacyjny wskazać należy, że w toku postępowania nie został w tym kierunku zgromadzony odpowiedni materiał dowodowy, który umożliwiałby ocenę, czy siostra skarżącego może realizować swoje obowiązki alimentacyjne wobec ojca i czy ewentualnie istnieją obiektywne przeszkody w sprawowaniu przez nią tejże opieki. Przy czym – co należy podkreślić – na gruncie skargi skarżący zakwestionował tę okoliczność podnosząc, że błędnym jest ustalenie organu, że są inni członkowie rodziny, którzy mogą zapewnić rodzicom opiekę. Stąd konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie również w tym kierunku, a więc czy istnieją obiektywne przeszkody w sprawowaniu przez siostrę skarżącego opieki nad swoim ojcem, z uwzględnieniem jego niepełnosprawności i czynności, które w związku z tym należy przy nim wykonywać oraz jej sytuacji finansowej.

Podsumowując, zważyć należy, że nieprzeprowadzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego w wystarczającym zakresie i wydanie decyzji merytorycznych przez organy obu instancji stanowi o rażącym naruszeniu przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to doprowadziło jednocześnie do braku możliwości prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. i właściwej oceny spełnienia w sprawie wyrażonych w tym przepisie przesłanek. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z motywów uzasadnienia.

Podkreślić należy przy tym, że Sąd nie przesądza niniejszej sprawy co do meritum, a jedynie wskazuje, na dostrzeżone uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania.

Końcowo należy też wyjaśnić, że Sąd oddalił wniosek dowodowy sformułowany przez stronę skarżącą w skardze, kierując się brzmieniem art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten umożliwia bowiem sądowi wyłącznie przeprowadzenie, z urzędu lub na wniosek stron, dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z tym nie mógł zostać uwzględniony wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz jego żony. Podkreślić należy jednak - jak zasygnalizowano już powyżej – że ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane są do uzupełnienia materiału dowodowego w celu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości dotyczących istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W związku z tym w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżący będzie miał szansę na przedstawienie swojego stanowiska.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.