Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 283/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 41 i 43
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 8 sierpnia 2013 roku Komendant Miejski Policji w T. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji sierżanta M. S.- referenta Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w T.

Rozkazem personalnym z dnia [...] roku, nr[...], Komendant Miejski Policji w T., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zwolnił z dniem 8 listopada 2013 r. ze służby w Policji M. S. i nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem w toku postępowania administracyjnego wykazana została oczywistość popełnienia przez policjanta, w dniu 7 sierpnia 2013 roku, czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, którego charakter uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy z o Policji, w toku postępowania administracyjnego zwrócono się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w K. o przedstawienie opinii w powyższej sprawie (pismo z dnia 11 września 2013 r., k. 99 akt administracyjnych). W odpowiedzi, pismem z dnia 27 września 2013 r., Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów w K. poinformował, że nie wnosi uwag co do trybu zwolnienia policjanta ze służby w Policji (k. 104) oraz przesłał decyzję Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] z dnia [...] Nr [...](k.105).

W odwołaniu z dnia 27 listopada 2013 roku M. S. domagał się uchylenia powyższego rozkazu personalnego w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił temu organowi, iż wydał rozkaz z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez przekroczenie zasady uznania administracyjnego i bezpodstawne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 K.p.a.), a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7-10 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81, art. 106 K.p.a., poprzez wadliwe pominięcie dokumentów świadczących o nienagannej jego służbie, przeprowadzenie postępowania bez jego udziału z powodu przebywania na długotrwałym leczeniu w oddziale [...] MSWiA w K. od dnia 2 września do dnia 8 listopada 2013 r. oraz zaniechanie wyznaczenia terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w tej sprawie materiałem dowodowym, a także nie zawiadomienie na piśmie o wystąpieniu do związku zawodowego o opinię, mimo takiego wyraźnego obowiązku wynikającego z uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r. o sygn. akt OPS 8/98. M. S., powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zauważył, że żadne z pism organu informujące o podejmowanych czynnościach procesowych nie zostało przez niego odebrane, stąd też nie można uznać, iż miał prawo do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. W podsumowaniu odwołania podniósł, że incydentalna sytuacja, jaka miała miejsce w dniu 7 sierpnia 2013 r. nie powinna być oceniona tak surowo i dotkliwie, zwłaszcza, że jest jedynym żywicielem rodziny i przyznał się do popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.

Po rozpatrzeniu odwołania, [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] Nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Przytoczony przepis stanowi podstawę fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby. By jednak przepis ten mógł stać zostać zastosowany, muszą zaistnieć dwie niezbędne przesłanki, tj. popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego musi być oczywiste, czyli nie budzić żadnych wątpliwości, a charakter czynu zabronionego uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Powyższe okoliczności stanowią przedmiot badania przez organ będący przełożonym do spraw osobowych, w ramach postępowania administracyjnego. Na organie ciąży zatem obowiązek prowadzenia postępowania z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej. Powyższe wiąże się z prowadzeniem postępowania w sposób, który zapewni wszechstronne rozpoznanie sprawy m. in. poprzez zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza akt wykazała, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zebrany został zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz należytą starannością. W konsekwencji, organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia odwołującego ze służby i dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w K.p.a. nie przekraczając granic uznania administracyjnego. W oparciu o zgromadzone dowody i poczynione ustalenia można w sposób oczywisty i bezsporny ustalić fakt popełnienia przez M. S. czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 K.k. Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. w dniu 9 sierpnia 2013 roku wydał postanowienie o przedstawieniu M. S. zarzutu prowadzenia w pojazdu mechaniczny marki [...] o nr rej.[...], znajdującego się w stanie nietrzeźwości wyrażającym się zawartością 2,09 promila alkoholu etylowego we krwi. Decydujące znaczenie dowodowe należy przypisać złożonym w toku postępowania przygotowawczego i administracyjnego zeznaniom świadków zdarzenia. H. C. i M. C. zgodnie zeznali, że w dniu 7 sierpnia 2013 roku w kierowany przez M. C., na ulicy[...] w T., samochód marki [...] o nr rej.[...], po zjechaniu ze swojego pasa, czołowo uderzył samochód marki [...] o nr rej.[...], kierowany przez M. S. Na miejsce, po zderzeniu samochodów przybyła karetka pogotowia, Straż Pożarna oraz zawiadomiona przez M. C. Policja. Po obserwacji zachowania M. S. H. i M. C. uznali, że jest on pod wpływem alkoholu. Po tym, jak M. S. odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, został przewieziony do Szpitala Miejskiego w T., gdzie pobrano 3 próbki jego krwi w celu przeprowadzenia stosownych badań. W ich wyniku w krwi M. S. stwierdzono 1,97 i 2,09 oraz 1,97 promila alkoholu etylowego we krwi. Nadto, w dniu 9 sierpnia 2013 roku w trakcie prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w T. pod sygn. akt [...] śledztwa, M. S., przesłuchany w charakterze podejrzanego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 178a § 1 K. k. i złożył w tym zakresie obszerne wyjaśnienia. Zdaniem organu odwoławczego, spełniona została również druga przesłanka, niezbędna do zwolnienia policjanta, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, tj. stwierdzenie, iż popełniony czyn uniemożliwia pozostawienie funkcjonariusza w służbie, albowiem zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, służbę może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Mając na uwadze charakter popełnionego przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego oraz okoliczności jego popełnienia, organ stwierdził, iż M. S. nie może korzystać z nieposzlakowanej opinii. Tym samym utracił wymagany przepisami ustawy o Policji przymiot, niezbędny do pełnienia służby. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że organ I instancji pominął całkowicie dokumenty znane organowi z urzędu, a świadczące o jego dotychczasowej nienagannej służbie w Policji, zasługach, wyróżnieniach oraz uzyskanych nagrodach, a także doprowadził do rozpoznania sprawy z pominięciem istotnych dowodów w sprawie organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Prowadzone w sprawie postępowanie miało na celu zadanie zbadanie czy zachodzą przesłanki do zwolnienia policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Cel ten, poprzez włączenie w poczet materiału dowodowego postępowania administracyjnego stosownych dokumentów został osiągnięty. Zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu możliwość pozostawienia policjanta w służbie jest oceniana w kontekście popełnionego przez niego czynu o znamionach przestępstwa, a nie jego dotychczasowego przebiegu służby. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut, że organ I instancji uniemożliwił policjantowi zapoznanie się z materiałem dowodowym, ograniczył jego uprawienia do możliwości gromadzenia materiału dowodowego w zakresie obrony swojego interesu prawnego i składania wniosków dowodowych. W toku całego postępowania M. S. nie złożył żadnego wniosku dowodowego. Pismem z dnia 2 września 2013 roku poinformował Komendanta Miejskiego Policji w T. o zmianie adresu do korespondencji oraz oświadczył, że od dnia 2 września 2013 roku będzie przebywał na leczeniu w szpitalu, jednak nie przedstawił na powyższą okoliczność żadnych dokumentów. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wysyłając pisma przeznaczone dla M. S., na wskazany adres, nie naruszył prawa do jego czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Natomiast nadanie rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy uznał za uzasadnione, albowiem zadania powierzone Policji mogą być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone w art. 25 i art. 27 ustawy o Policji. Zgodnie z regulacją zawartą w § 3 ust. 1 art. 130 K.p.a., przepisów § 1 i 2 tego artykułu nie stosuje się w przypadku, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Ustosunkowując się do zarzutu zaniechania pisemnego zawiadomienia policjanta o wystąpieniu w dniu 19 września 2013 roku do Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w K. o opinię w sprawie jego zwolnienia ze służby w Policji wskazano, że powołany w argumentacji art. 106 § 2 K.p.a. nie znajduje zastosowania, albowiem zgodnie z jego § 5, zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Tymczasem, wyrażenie opinii Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] przybiera formę decyzji, od której zażalenie nie przysługuje, tym samym powyższy zarzut jest niczym nie uzasadniony.

W skardze na powyższą decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. M. S. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ, zaś w przypadku uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa - stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć obu orzekających w sprawie organów. Zdaniem skarżącego, rażące naruszenie prawa materialnego polegało na niewłaściwym zastosowaniu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i przekroczeniu zasady uznania administracyjnego, a w konsekwencji podjęciu obu rozstrzygnięć bez wskazania ich motywów i nie odniesienie się do dowodów z dokumentów załączonych do odwołania, których treść stanowi potwierdzenie dużych zasług skarżącego dla służby w Policji i dla społeczeństwa (szereg z tym związanych wyróżnień i nagród), co doprowadziło do rozpoznania sprawy z pominięciem istotnych dla jej rozstrzygnięcia dowodów. Skarżący akcentował, że to na organach administracji spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustalenia prawdy w sensie materialnym. Powołując się na liczne orzecznictwo, w tym również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Gd 53/12 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2008 r. o sygn. akt I OSK 582/2007 zauważył, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 6-11 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81, art. 106 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania bez jego udziału, z powodu przebywania od dnia 2 września do dnia 8 listopada 2013 r. na długotrwałym leczeniu w oddziale [...] Szpitala [...] MSWiA w K. oraz zaniechanie wyznaczenia mu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także nie zawiadomienie go na piśmie o wystąpieniu do związku zawodowego o opinię w jego sprawie, w związku z tym brakiem możliwości złożenia do niej uwag i zastrzeżeń, bądź też zażalenia, na co wskazuje uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r. o sygn. akt OPS 8/98. Dodatkowo, w sprawie naruszono zasady uznania administracyjnego pomimo braku ku temu przesłanek faktycznych i prawnych, przez co zwolniono skarżącego ze służby w Policji jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy i bezpodstawne zastosowano rygor natychmiastowej wykonalności nie wykazując, by było to konieczne (art. 108 K.p.a.). Skutkowało to naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 81 i art. 106 § 2 K.p.a. w związku z art. 43 § 3 Konstytucji RP, pomimo takiego obowiązku, który wynika wprost z treści art. 106 § 2 K.p.a. i daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Skarżący nie wniósł żadnych zastrzeżeń do stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale oświadczył, że wraz z pismem z dnia 2 września 2013 r., skierowanym do organu pierwszej instancji, przesłał zaświadczenie lekarskie potwierdzające jego pobyt w szpitalu. Okoliczność tą potwierdziła ordynatorka Oddziału Leczenia [...] (oświadczenie z dnia 7 lutego 2014 r.), z którą kilkakrotnie kontaktowano się telefonicznie podczas hospitalizacji skarżącego, celem ustalenia jego stanu zdrowia i daty wyjścia ze szpitala oraz załączone do skargi kserokopie dokumentów. Powodem hospitalizacji było nagłe i gwałtowne zaistnienie negatywnych zmian w układzie nerwowym skarżącego, które uniemożliwiły mu podejmowanie jakichkolwiek czynności administracyjnych. Stąd też, organ w sposób nieuzasadniony, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 4) podał, że po zmianie adresu do korespondencji pismo skarżącego z dnia 2 września 2013 r. nie zawierało żadnych dokumentów, potwierdzających jego przebywanie w szpitalu. W takiej sytuacji istniała by podstawa do pisemnego wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego i wykazania tej istotnej dla sprawy okoliczności, bowiem to na organie spoczywa obowiązek zapewnienia stronie uczestnictwa w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Mimo takiego wyraźnego obowiązku żadne z pism organu, informujące o podejmowanych w jego sprawie czynnościach procesowych, nie zostało odebrane przez skarżącego, stąd też nie można uznać, iż miał on zrealizowane prawo do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącego, treść zaskarżonej decyzji stanowi wyłącznie powielenie argumentacji organu pierwszej instancji i nie zawiera samodzielnych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy w ramach kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, co również wskazuje na kwalifikowaną jej wadę. Organ odwoławczy zobligowany był do rozpatrzenia wszelkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, również tych, które to zostały złożone w toku postępowania odwoławczego, a także oceny tego materiału dowodowego i odniesienia się do każdego z postawionych w nim zarzutów (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. o sygn. akt SA/Wa 1800/11).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, bowiem w czasie korzystania ze zwolnienia lekarskiego, skarżący nie został pozbawiony możliwości aktywnego uczestnictwa w postępowaniu. Sama hospitalizacja nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego na czas trwania leczenia. Skarżący już przed rozpoczęciem leczenia świadomy był, iż toczy się postępowanie administracyjne w sprawie jego zwolnienia ze służby, w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i nie wnioskował o przeprowadzenie jakichkolwiek czynności dowodowych z tego tytułu. Nie podjął również żadnych działań zmierzających do ustanowienia w sprawie pełnomocnika, o czym został poinformowany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego mimo, iż w postępowaniu karnym korzystał z pomocy obrońcy, ale udzielone wówczas pełnomocnictwo nie obejmowało obecnie rozpatrywanej sprawy administracyjnej (k.69 akt administracyjnych). Jednocześnie zaznaczono, że organy Policji miały wiedzę o fakcie przebywania skarżącego w [...] oddziale, z uwagi na dysponowanie kserokopią zwolnień lekarskich i notatkę urzędową z dnia 2 października 2013 r., sporządzoną na powyższą okoliczność.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. skarżący złożył wniosek o dopuszczenie jako dowodu dokumentu, w postaci decyzji z dnia [...] Nr[...], na okoliczność umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie ze służby, w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego istotne jest to, że w dniu [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w K. wydała orzeczenie o jego uznaniu za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i przyznała mu III grupę inwalidzką z powodu schorzenia "[...]".

Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r., pełnomocnicy organu odwoławczego poinformowali, że w dniu następnym, przed Sądem Rejonowym w T. odbędzie się posiedzenie w sprawie karnej skarżącego o sygn. akt [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., określanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] Nr [...], na podstawie której utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] nr[...], o zwolnieniu skarżącego z dniem 8 listopada 2013 r. ze służby w Policji.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotu, iż policjanta można zwolnić przy spełnieniu przesłanek określonych w powyższym przepisie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu.

Stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej samej ustawy może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przed podjęciem decyzji zasięgnął opinii Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w K. (k. 99 akt administracyjnych) i otrzymał decyzję Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] o braku zastrzeżeń, co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji (k.105).

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 2 września 2008 r., w sprawie K 35/06, OTK-A 2008, Nr 7, poz. 120) uznał jego zgodność z art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz brak jego niezgodności z art. 5, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 5 i 14 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Trybunał uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia zastrzegł, że niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby przez ich przełożonych, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób automatyczny, w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych). Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna zatem uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.). Znajduje to swoje odzwierciedlenie w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, który podkreśla, że popełnienie przez policjanta czynu musi być oczywiste, muszą zatem istnieć określone dowody na jego zaistnienie, nie tylko jego uprawdopodobnienie. Charakter czynu wypełniającego znamiona przestępstwa karnego lub karnoskarbowego musi także uniemożliwiać dalsze pozostawanie policjanta w służbie. Przełożony dyscyplinarny obowiązany jest ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie.

Ustawodawca nadając art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji charakter uznaniowy pozostawił decyzję o zwolnieniu ze służby ocenie właściwego organu. Dlatego też kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym jest ograniczona do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości czy słuszności, jak również nie jest jego rolą zasadność merytorycznej oceny, czy w danym przypadku niemożliwe jest pozostawienie w służbie funkcjonariusza (por. wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 236/10 z dnia 16 września 2010 r., publ. Lex nr 758458).

Wskazane powyżej wątpliwości dotyczące stosowania omawianego przepisu oraz szczególna dolegliwość stosowanej wobec policjantów sankcji przemawiają za możliwością stosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wyłącznie w przypadkach niewątpliwych, ustalonych przy wykorzystaniu całokształtu instrumentów służących ustaleniu istotnych dla kwalifikacji normatywnej danego czynu, jako typu przestępstwa objętego dyspozycją omawianego przepisu. Tak zwana oczywistość popełnienia czynu nie została zdefiniowana w ustawie o Policji, gdyż każdorazowo musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Pojęcie to należy rozumieć jako dające się ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny, pewny i niebudzący wątpliwości. Każdorazowo zatem "oczywistość" musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych i można mówić o niej jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r. sygn. I OSK 1077/06, publ. Lex nr 342501, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 735/12, publ. Lex nr 1366523, wyrok WSA w Opolu z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Op 284/13, publ. Lex nr 1393234, wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Równocześnie jednak możliwości przyjęcia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie można uzależniać od konieczności przeprowadzenia przed organem Policji quasi postępowania przygotowawczego. Jak bowiem wyjaśniono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 735/12 (dostępny w bazie orzeczeń NSA), choć oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, co powinno nastąpić z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego przewidzianych w K.p.a., to jednak postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie powołanego powyżej przepisu nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego.

W konsekwencji nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.). Sąd nie może jednakże wyręczać organów administracji publicznej i samodzielnie dokonywać oceny zebranych dowodów. W szczególności nie może wskazywać, czy określonym dowodom lub wyjaśnieniom należało dać wiarę oraz czy znajdują swoje oparcie w zgromadzonych dowodach. Dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest zatem związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia, przez orzekający w sprawie sąd, ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy i może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na dowodzie z zeznań świadka, czy wyjaśnień oskarżonego utrwalonych przez inny organ procesowy w innym postępowaniu - karnym lub karno - skarbowym (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. I OSK 1206/11, publ. Lex nr 1113237).

Odpowiedzialność, o jakiej mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi przy tym odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności karnej. Jak bowiem zasadnie wywiedziono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2012 r. o sygn. akt II SA/Po 837/12 (dostępnym również w internetowej bazie orzeczeń NSA), organ Policji orzekając o zwolnieniu funkcjonariusza policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie wchodzi w kompetencje uprawnionych organów ścigania oraz właściwego sądu powszechnego i nie przesądza o winie funkcjonariusza oraz o tym, czy popełnił on przestępstwo.

Dokonując kontroli zaskarżonego decyzji konieczne było ustalenie, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć fakt "oczywistego" popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, określonego w art. 178a K.k.

Okolicznością bezsporną, która nie jest kwestionowana przez skarżącego, są poczynione przez oba organy orzekające ustalenia faktyczne i udział skarżącego w zdarzeniu drogowym mającym miejsce w dniu 7 sierpnia 2013 r. w T. i fakt kierowania samochodem osobowym. Poza sporem pozostaje również, że pozostawał on wówczas w stanie nietrzeźwości. Choć bezpośrednio po zdarzeniu skarżący odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, to jednak przeprowadzone tego dnia w szpitalu z udziałem prokuratora badania ujawniły w jego krwi zawartości alkoholu etylowego w stężeniu: 1,97; 2,09; 1,97 promila. Materiałem dowodowym, na którym oparte zostały wydane w sprawie rozstrzygnięcia były materiały sporządzone przez Komendę Miejską Policji w T. w ramach dyspozycji art. 308 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. K.p.k. oraz protokoły z przesłuchania świadków. W załączonych do akt administracyjnych protokołach o zdarzeniu z udziałem policjanta, meldunku z dnia 8 sierpnia 2013 r. i protokole odtworzenia utrwalonego zapisu wskazano, że w dniu 7 sierpnia 2013 r. skarżący brał udział w zdarzeniu drogowym. W notatkach urzędowych opisano sytuację zastaną na miejscu zdarzenia drogowego i sprawcę kolizji (skarżącego). Podano dane personalne jego świadków i pokrzywdzonego. W toku postępowania skarżący w dniu 9 sierpnia 2013 r. złożył obszerne wyjaśnienia i przyznał się do kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu oraz zjechania na przeciwległy pas ruchu z nieznanych mu przyczyn (k.80-82). Powyższy materiał dowodowy stanowił podstawę wszczęcia śledztwa, a następnie postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutu, o jakim mowa w art. 178a § 1 K. k. oraz skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia.

W ocenie Sądu, przedstawione powyżej okoliczności wypadku dają podstawę do przyjęcia oczywistości popełnienia przez skarżącego czynu, o jakim mowa w art. 178a § 1 K. k. Brak jest bowiem podstaw do uznania, aby w zdarzeniu drogowym mającym miejsce w dniu 7 sierpnia 2013 r. w T. mogła brać jeszcze udział inna osoba poza skarżącym. Stwierdzone na miejscu zdarzenia okoliczności wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, że jedynym sprawcą tego zdarzenia drogowego był skarżący, co potwierdza również jego postawa (dobrowolne poddanie się karze i chęć przeproszenia osób uczestniczących w kolizji).

Należy przy tym zauważyć, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla przedstawienia skarżącemu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a następnie skierowania aktu oskarżenia, co jak wyjaśniono w powołanym uprzednio wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 735/12 , ma istotne znaczenie dla określenia prawdopodobieństwa popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Tym samym, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły, że skarżący, w stanie nietrzeźwości zjechał na przeciwny pas jezdni, a więc w sposób oczywisty dopuścił się czynu określonego w art. 178a § 1 K.k.

W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący poinformował o zmianie miejsca zamieszkania (raport z dnia 19 sierpnia 2013 r., k. 85) i prosił o wyznaczenie terminu w celu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (pismo z dnia 12 sierpnia 2013 r., k.84). Następnie pismem z dnia 2 września 2013 r. poinformował o kolejnej zmianie adresu do doręczeń i odbywaniu leczenia szpitalnego.

Zdaniem Sądu, działanie powyższe nie uniemożliwiało zakończenia postępowania wyjaśniającego i nie stanowiło naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że zeznania złożone przez świadków zdarzenia drogowego mogły zostać uznane za podstawowy dowód w sprawie. Odnosiły się one do sytuacji na miejscu zdarzenia nie można zatem przyjąć, aby dowody powyższe nie miały przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Równocześnie, w ocenie Sądu, stwierdzenie faktu "oczywistości" popełnienia czynu zabronionego, określonego w art. 178a K.k. uniemożliwia dalsze pozostawanie policjanta w czynnej służbie. W interesie społecznym, związanym ze szczególną rolą Policji jako podmiotu zaufania publicznego, jest aby funkcjonariuszami tej formacji pozostawały osoby o nieposzlakowanej opinii, co do których nie ma żadnych podejrzeń, związanych z popełnieniem czynów zabronionych. Należy bowiem zauważyć, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Każdy policjant przed przyjęciem do służby ślubuje m.in.: pilnie przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, a także strzec honoru i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Stąd też podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom narażając tym samym dobre imię służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 1886/10, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W powyższym świetle brak było podstaw do stwierdzenia, że organy administracji publicznej przekroczyły granice uznania, określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zgodnie z dyspozycją przywołanego przepisu możliwość pozostawienia policjanta w służbie jest oceniana w kontekście popełnionego przez niego czynu o znamionach przestępstwa, a nie dotychczasowego przebiegu służby, co wykluczało w sprawie skarżącego uwzględnienie dokumentów świadczących o jego dotychczasowej nienagannej służbie w Policji, zasługach, wyróżnieniach i uzyskanych nagrodach, które z urzędu znane były obu organom orzekającym.

Skarżący przebywał na leczeniu [...] od dnia 2 września 2013 r., ale wcześniej już składał zeznania i wyjaśnienia. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut, że organ I instancji uniemożliwił policjantowi zapoznanie się z materiałem dowodowym, ograniczył jego uprawienia do możliwości gromadzenia materiału dowodowego, w zakresie obrony swojego interesu prawnego oraz ograniczył jego prawa do składania wniosków dowodowych.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, że jak zasadnie przyjęły organy administracji publicznej, brak było przesłanek wskazujących na istnienie racjonalnych okoliczności powodujących wątpliwości, co do braku udziału skarżącego w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wysyłając pisma na wskazany przez skarżącego adres, nie naruszył prawa do jego czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Natomiast nadanie rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy uznał za uzasadnione, albowiem zadania powierzone Policji mogą być realizowane wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone przepisami art. 25 i art. 27 ustawy o Policji.

Ustosunkowując się do zarzutu zaniechania pisemnego zawiadomienia o wystąpieniu w dniu 19 września 2013 roku do Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w K. o opinię w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji prawidłowo zauważono, że wyrażenie opinii Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] przybiera formę decyzji, od której zażalenie nie przysługuje, tym samym powyższy zarzut jest niczym nie uzasadniony w świetle art. 106 § 5 K.p.a.

Niemniej jednak, niezależnie od powyższych ustaleń, nawet hipotetycznie przyjmując, że istotnie nie doszło do zaznajomienia strony z zebranym w sprawie materiałem, to takie uchybienie nie musiało prowadzić do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Aby takie uchybienie mogło prowadzić do uchylenia decyzji, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, musiałoby ono mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy, tutejszy Sąd nie dopatrzył się takiego wpływu. Stąd też przyjmując nawet hipotetycznie zasadność przedmiotowego zarzutu, potraktować go należało, jako pozostającego bez wpływu na wynik postępowania.

Sąd oceniając niniejszą sprawę według określonych wyżej kryteriów doszedł do wniosku, że organy obu instancji nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa i działając w zakresie uznania administracyjnego miały podstawy do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Co niezwykle istotne, organy orzekające w sprawie nie tylko przedstawiły zebrany w sprawie materiał dowody, ale również rozważyły jego moc dowodową, a w jego wyniku doszły do przekonania, że spełnione zostały przesłanki zastosowania danej normy w sprawie. Stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Skutkuje to ustaleniem oczywistości popełnionego czynu oraz odniesieniem się do zarzutów skarżącego, co daje rękojmię prawidłowości wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby.

Organy prawidłowo uznały, że w związku z trwającym postępowaniem karnym, interes służby, tożsamy z interesem społecznym, uzasadnia konieczność niezwłocznego rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego.

Skład orzekający nie podzielił w rezultacie zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia prawa materialnego, w tym art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, ani też naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza art. 6 - 11 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 81, art. 106 oraz art. 145 K.p.a. Jednocześnie Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, czy procesowego uzasadniającego przyjęcie odmiennego stanowiska.

Nie mniej jednak przyjdzie dostrzec, że pierwszeństwo rozpoznania mają sprawy wszczynane z urzędu, zatem na treść zaskarżonej decyzji nie miała wpływu okoliczność wydania w dniu [...] na rzecz skarżącego orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby w Policji oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] będącej odpowiedzią na wniosek złożony przez skarżącego w dniu 6 sierpnia 2013 r. Szczególny charakter służby publicznej Policji, powoduje odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego policjanta, w tym również jeśli chodzi o jego utratę. Z tego też względu właściwy organ jest uprawniony do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, także w sytuacji zgłoszenia przez policjanta, na podstawie art. 41 ust. 3 tejże ustawy, wystąpienia ze służby. Zważywszy na dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły fakt oczywistości dopuszczania się przez skarżącego czynu wyczerpującego znamiona określone w art. 178a § 1 K. k., co z kolei skutkowało jego zwolnieniem ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.