Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 42/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba cywilna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skarg W. R. i Związku Zawodowego [...] na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), art. 105 ust. 1 pkt 9, art. 107 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 4, art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1404 ze zm.), wydał w dniu [...] czerwca 2015 r. decyzję nr [...] w przedmiocie zwolnienia W. R. ze Służby Celnej w Izbie Celnej w [...] - Urząd Celny w [...] po upływie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji.

Organ wystąpił do związków zawodowych o wyrażenie stanowiska w niniejszej sprawie. Zakładowa Organizacja Związkowa Związku Zawodowego [...] wyraziła negatywną opinię w sprawie zwolnienia ze służby W. R.

W dniu [...] grudnia 2014 r. W. R. złożył oświadczenie o tym, że [...] R. S. zachęcał go do działalności o charakterze korupcyjnym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Związek Zawodowy [...] złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. ww. Związek Zawodowy dopuszczony został do udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że funkcjonariusz nie zdecydował o poddaniu przewożonych towarów kontroli celnej, co wskazuje na uchybienia funkcjonariusza w zakresie analizy ryzyka, do której jest zobowiązany przy każdej procedurze wywozu. Funkcjonariusz nie podjął decyzji w zakresie przeprowadzenia rewizji celnej towaru, pomimo tego, że sam dokonywał zmian danych w zgłoszeniach celnych (nr. rej. pojazdów) oraz tego, iż na środki przewozowe zostały nałożone [...] zamknięcia celne, a zgłoszenia pochodzące z Polski miały datę wcześniejszą niż zgłoszenia celne z [...]. Na polskich zgłoszenia celnych nie było adnotacji o nałożeniu [...] zamknięć celnych na objęty nimi towar. Ponadto nastąpiła zmiana środka przewozowego tego towaru. Nieścisłości te stanowią przesłankę obowiązkowego przeprowadzenia rewizji celnej towaru szczególnie, że wykazane w polskich zgłoszeniach celnych wagi towarów (456,850 kg i 700 kg) poddawały pod wątpliwość, że towary te mogłyby zmieścić się w kabinach kierowców.

Zdaniem organu każdy funkcjonariusz celny, po przeprowadzeniu nawet najprostszej analizy ryzyka opartej jedynie na informacjach wynikających z powyższych zgłoszeń celnych, powinien podjąć decyzję o przeprowadzeniu kontroli celnej towaru przewożonego pod zamknięciami celnymi lub co najmniej o kontroli kabin kierowców.

Nieuzasadnione jest zatem w tym przypadku usprawiedliwianie funkcjonariusza tym, iż oparł się na wynikach elektronicznej analizy ryzyka.

Elektroniczny system analizy ryzyka jest narzędziem wspierającym funkcjonariuszy w typowaniu do kontroli celnej towarów. Główny proces analityczny dokonywany jest przez samych funkcjonariuszy celnych w oparciu o doświadczenie, logikę oraz niejednokrotnie zachowania osób przekraczających granicę.

Organ podkreślił, że funkcjonariusze celni nigdy nie byli pociągani do odpowiedzialności za wytypowanie towaru do rewizji celnej, nawet jeśli wyniki rewizji nie wykazały niezgodności ze zgłoszeniem celnym, a system analizy ryzyka nie wyświetlił komunikatu o skierowaniu do rewizji. Sposobu przeprowadzenia powyższych odpraw celnych nie usprawiedliwiała także konieczność ich przyspieszenia.

Zaznaczył również, że Kierownik Oddziału Celnego w [...] określił liczbę zgłoszeń celnych załatwianych przez funkcjonariusza na poziomie [...] zgłoszeń celnych, co umożliwia funkcjonariuszowi pracującemu na stanowisku TIR-wywóz, obsługę tych zgłoszeń swobodnie i bez pośpiechu.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w [...] wykazane okoliczności potwierdzają, że W. R. pełni obowiązki służbowe w sposób sprzeczny z interesem Służby Celnej. Na skutek odpraw celnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2014 r. i w dniu [...] października 2014 r. nie można wykluczyć możliwości wyłudzenia nieuprawnionego zwrotu podatku VAT. Natomiast w przypadku odprawy z dnia [...] listopada 2014 r. udało się uniknąć takiego skutku wyłącznie dzięki podjętym czynnościom sprawdzającym pracę W. R. i przeprowadzeniu rewizji celnej towaru zarządzonej przez kierownika zmiany.

Organ stwierdził, że W. R. jest funkcjonariuszem, który swoją postawą uniemożliwia prawidłową realizację zadań przez Służbę Celną i nie dba o dobre imię oraz wizerunek tej formacji jako służby działającej zgodnie z obowiązującym prawem i profesjonalnie zapewniającej ochronę oraz bezpieczeństwo granic Wspólnoty Europejskiej.

Wpływ na wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby miało również, oświadczenie funkcjonariusza z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczące podziału nielegalnych korzyści majątkowych z Zastępcą Kierownika Oddziału Celnego w [...] R. S.

Zdaniem funkcjonariusza wcześniejsze ujawnienie korupcyjnej propozycji spowodowane było obawą przed ówczesnym Naczelnikiem Urzędu Celnego w [...] – B. Gr. oraz Dyrektorem Izby Celnej w [...] P. D.

Jednak w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej zauważył, że W. R. złożył powyższe oświadczenie niemal rok po tym, jak stanowisko Dyrektora Izby Celnej objął nowy Dyrektor – W. C. Pomimo zmiany na stanowisku Dyrektora, funkcjonariusz nie zdecydował się na niezwłoczne poinformowanie o powyższych okolicznościach. Fakt ujawnienia przez W. R. treści ww. rozmowy dopiero w grudniu 2014 r. i dopuszczenie do upublicznienia oświadczenia na portalu internetowym, świadczy o tym, że nie dba on o dobro Służby Celnej lecz manipuluje informacjami na własne potrzeby.

Organ stwierdził także, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, ma na celu ochronę dobra Służby Celnej, ponadto jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania dyscyplinarnego.

Związek Zawodowy [...] wniósł od wskazanej decyzji odwołanie, której zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 7 oraz art. 77 pkt 1, art. 75 pkt 1 i art. 76 pkt 1 i 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji poprzez fakt, iż zawiera ono liczne twierdzenia nie znajdujące oparcia w faktach oraz twierdzenia wewnętrznie sprzeczne,

- art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, poprzez błędne uznanie, że zachodzą "ważne przyczyny" uzasadniające zwolnienie W. R.

ZZ [...] wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi pierwszej instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Również W. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wskazanej decyzji odwołujący zarzucił:

- naruszenie przepisu art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez błędne uznanie, iż zachodzą ważne przyczyny mogące mieć wpływ na gwarancję należytego wykonywania obowiązków służbowych,

- naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa i 78 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego,

- naruszenie przepisu art. 86 § 1 kpa, poprzez brak wysłuchania funkcjonariusza jako strony,

- wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, poprzez nie ustalenie i nie rozważenie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy.

Zdaniem W. R. decyzja o zwolnieniu ze służby jest rażąco niesprawiedliwa oraz przedwczesna, gdyż samo wszczęcie postępowań dyscyplinarnych, nie skutkuje utratą autorytetu oraz wiarygodności, jak również w żadnym wypadku nie pozbawia funkcjonariusza gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. W. R. stwierdził, że zastanawiające jest dlaczego po 100% rewizji, kiedy okazało się, że brakuje części towaru: nie wezwano organów ścigania, nie zrobiono konfrontacji funkcjonariusza celnego z kierowcą, nie kazano sporządzić notatki służbowej, nie przesłuchano funkcjonariusza pracującego na stanowisku waga wywóz.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2015 r. poz. 267, ze zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 990), po rozpoznaniu odwołań W. R. oraz Związku Zawodowego [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki określone przepisem art. 105 ust. l pkt 9 ustawy o Służbie Celnej. Funkcjonariusz wskutek nieprawidłowego wykonywania obowiązków służbowych utracił zaufanie przełożonych konieczne do dalszego wykonywania powierzanych mu zadań służbowych w przyszłości.

Zdaniem organu, funkcjonariusz podczas przeprowadzania odpraw celnych kilkakrotnie nie zdecydował o poddaniu przewożonych towarów kontroli celnej, mimo, występujących rozbieżności na przedstawionych do kontroli dokumentach. Nie przeprowadził najprostszej analizy ryzyka podczas dokonywania czynności służbowych na stanowisku kontroli dokumentów TIR - wywóz. Taka kontrola umożliwiłaby zweryfikowanie przewożonego towaru nie dopuściłaby do potwierdzenia wywozu towaru, bez uprzedniego upewnienia się do jego stanu rzeczywistego. Funkcjonariusz posiadał wieloletni staż (24 lata służby) i doświadczenie, tak, że powierzano mu dokonywanie odpraw o dużym stopniu złożoności. Niezrozumiałe są zatem powody dla których funkcjonariusz odstąpił od własnej analizy ryzyka i od rewizji celnej przewożonego towaru.

Funkcjonariusz w okresie kilku miesięcy potwierdził wyprowadzenie towaru bez upewnienia się czy towar faktycznie został przedstawiony do odprawy celnej. Funkcjonariusz z wieloletnim stażem służby na przejściu granicznym, pomimo braku zastrzeżeń w systemie elektronicznej analizy ryzyka, powinien w okolicznościach przedstawionych wyżej odpraw (zmiana środka transportu, zgłoszenie towarów w różnych krajach a zamknięcia celne odnoszą się do towarów zgłoszonych tylko w jednym kraju), zadecydować o konieczności przeprowadzenia rewizji celnej towaru. Tego funkcjonariusz nie uczynił, stąd w ocenie przełożonych nie gwarantuje on również należytego przeprowadzania odpraw w przyszłości.

Żaden przepis prawa nie nakazuje opierać się przy dokonywaniu odpraw wyłącznie na wskazaniach elektronicznej analizy ryzyka, gdyż jest to narzędzie pomocnicze.

Do głównych zadań funkcjonariusza na podstawie karty opisu stanowiska należało m.in. kontrola danych zawartych w zgłoszeniach celnych oraz dołączonych do nich dokumentach o wysokim stopniu trudności i złożoności, decydowanie o przystąpieniu lub odstąpieniu od weryfikacji zgłoszeń celnych oraz określenie jej zakresu w oparciu o analizę ryzyka, ustalanie ilości oraz rodzaju towaru, nakładanie, sprawdzanie, zdejmowanie lub udzielanie pozwoleń na zdejmowanie zamknięć urzędowych, kontrola środków przewozowych, w tym kontrola skrytek oraz wykonywanie czynności kontrolnych związanych z wywozem towarów przez podróżnych w ramach Systemu Zwrotu VAT.

Celem niniejszego postępowania nie jest stwierdzenie konkretnych naruszeń przepisów prawa przez funkcjonariusza, ale ustalenie, że działania czy zaniechania funkcjonariusza były sprzeczne z dobrem służby oraz czy funkcjonariusz gwarantuje należyte wykonywanie zadań służbowych w przyszłości.

Organ odwoławczy stwierdził, że zwolnienie skarżącego ze służby mieści się w pojęciu "dobra służby". Należy bowiem odczytywać z uwzględnieniem zadań nałożonych na Służbę Celną, jej specyfiki oraz obowiązków funkcjonariusza.

Funkcjonariusz w udokumentowanych w aktach przypadkach, nienależycie realizował obowiązki służbowe dotyczące odpraw celnych. Nie były to sytuacje jednorazowe a funkcjonariusz dysponował odpowiednią wiedzą i doświadczeniem do prawidłowego wykonywania zadań służbowych, żaden bowiem przepis prawa nie nakazuje opierać się przy dokonywaniu odpraw jedynie na wskazaniach elektronicznej analizy ryzyka, gdyż jest to narzędzie pomocnicze. Funkcjonariusz zachowywał się nierzetelnie rezygnując z przeprowadzenia własnej analizy ryzyka.

Realizacja zadań na przejściu granicznym, odbywa się niejednokrotnie w trudnych warunkach, w sytuacji wzmożonego ruchu, podczas prób przemytu, i wymaga od funkcjonariusza dużego zaangażowania i szczególnej sumienności w wykonywaniu obowiązków służbowych. Z możliwością wystąpienia takich warunków służby, musi liczyć się każdy funkcjonariusz, który podejmuje służbę i czyni to w sposób dobrowolny.

Wobec wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w stopniu niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przesłanki z art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, nie wszystkie wnioski dowodowe wniesione przez - Przewodniczącego Związku Zawodowego [...], zostały uwzględnione.

W. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej, z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], której tej zarzucił:

- naruszenie przepisu art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędne uznanie, iż zachodzą ważne przyczyny mogące mieć wpływ na gwarancję należytego wykonywania obowiązków służbowych,

- naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 kpa i 78 § 1 kpa, ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez: błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i błędne ustalenia, poprzez niezasadne oddalenie wniosków dowodowych co uniemożliwiło weryfikację istotnych okoliczności mających ogromne znaczenie dla prowadzonego postępowania.

- naruszenie przepisu art. 86 § 1 kpa, poprzez brak wysłuchania funkcjonariusza jako strony,

- wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Także Związek Zawodowy [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę od ww. decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił następujące uchybienia:

- naruszenie przepisów art. 7 oraz art. 77 pkt1 Kpa poprzez: błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzącą do wadliwego ustalenia jakoby W. R. nieprawidłowo wykonywał obowiązki służbowe, skoro wykonywał je tak jak wszyscy inni funkcjonariusze w całej Polsce na tym stanowisku, kierując się wytycznymi i poleceniami przełożonych oraz przyjęcie, że składając oświadczenie w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariusz kierował się interesem prywatnym a nie dobrem służby,

- błędną ocenę że zachowanie funkcjonariusza nie dawały gwarancji co do należytego wykonywania obowiązków zawodowych i były przeciwko dobru służby,

- brak zebrania w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego w sprawie wskutek oddalenia licznych wniosków dowodowych,

Skarżący Związek Zawodowy stwierdził, że ogół funkcjonariuszy dokonujących odpraw celnych opiera się wyłącznie na wskazaniach elektronicznej analizy ryzyka, co jest wynikiem obowiązujących na granicy rzeczywistych procedur. Powtórne rewizje są ewentualnie dokonywane przez grupy mobilne. Związek Zawodowy podkreślił, że funkcjonariusze na takim stanowisku jak W. R. są rozliczani przede wszystkim z ilości odprawionych samochodów. Skarżący zarzucił też wadliwe zastosowanie art. 105 ust. l pkt 9 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędne uznanie, iż rzekomo zachodzą "ważne przyczyny" uzasadniające zwolnienie funkcjonariusza.

Związek Zawodowy [...] stwierdził, że decyzja o zwolnieniu ze służby jest zemstą na funkcjonariuszu za sporządzenie "Oświadczenia" wskazującego na korupcyjne zachowania na przejściu granicznym wymuszane przez część kadry kierowniczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. o zwolnieniu W. R. ze służby stanowił art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby, w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.

Rozstrzygnięcie wydane na tej podstawie ma charakter uznaniowy. Granice rozstrzygnięcia wyznaczają z jednej strony materialne przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym wyżej przepisie prawa, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego zobowiązujące do: przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), a także wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Dla zastosowania art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, niezbędne jest ponadto wykazanie, że rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego wymaga dobro służby lub wystąpiła utrata zaufania niezbędna do wykonywania obowiązków służbowych.

Pojęcie "dobro służby" nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie poglądem użycie w tekście pojęcia niedookreślonego zobowiązuje organ do jego doprecyzowania. Organ obowiązany jest zatem używać uznanych reguł i metod wykładni prawa oraz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe. Należy je zatem odczytywać z uwzględnieniem zadań nałożonych na Służbę Celną, jej specyfiki oraz obowiązków funkcjonariusza.

Jak wynika z art. 1 ustawy o Służbie Celnej, stanowi ona jednolitą, umundurowaną formację, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych. Zadaniem funkcjonariuszy Służby Celnej jest wykrywanie i zwalczanie przestępstw związanych z naruszeniem przepisów dotyczących wprowadzania i wyprowadzania z terytorium RP towarów objętych ograniczeniami lub zakazami obrotu ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny czy też bezpieczeństwo międzynarodowe.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby mieści się w pojęciu "dobra służby", jednocześnie zachodzą podstawy do twierdzenia, że W. R. utracił zaufanie niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych.

Ze zgromadzonych w niniejszej sprawie materiałów dowodowych wynika, że W. R. pełniąc obowiązki służbowe, w okresie kilku miesięcy trzykrotnie potwierdził wyprowadzenie towaru poza obszar celny UE bez upewnienia się, czy towar faktycznie znajdował się w środku przewozowym. Funkcjonariusz nie zdecydował o poddaniu przewożonych towarów kontroli celnej mimo rozbieżności występujących na przedstawionych dokumentach. Nie przeprowadził, analizy ryzyka, dokonując czynności na stanowisku kontroli dokumentów TIR – wywóz.

Z akt sprawy wynika, że przeprowadzenie analizy ryzyka uzasadnione było tym, że W. R. osobiście dokonywał zmian danych w zgłoszeniach celnych (nr rej. pojazdów) oraz nastąpiła zmiany środka transportu. Na środki przewozowe zostały nałożone [...] zamknięcia celne, a zgłoszenia pochodzące z Polski miały datę wcześniejszą niż zgłoszenia celne z [...]. Również zgłoszenia towarów odbywały się w różnych krajach (zamknięcia celne odnoszą się do towarów zgłoszonych tylko w jednym kraju).

Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że biorąc pod uwagę doświadczenie i kwalifikacje W. R. w opisanych sytuacjach powinien on przeprowadzić kontrolę celną. Funkcjonariusz winien zweryfikować przewożony towar, wykluczając w ten sposób wywuz towaru bez upewnienia się co do stanu rzeczywistego.

Pamiętać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, kontrole celne, przeprowadza się na podstawie analizy ryzyka mającej na celu rozpoznawanie i oszacowanie wielkości tego ryzyka oraz ustalenie środków niezbędnych do jego ograniczania. Kontrola wykonywana przez Służbę Celną polega na sprawdzeniu prawidłowości przestrzegania przepisów prawa przez zobowiązane podmioty. Kontroli podlega przestrzeganie przepisów dotyczących: wywozu i przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej towarów podlegających ograniczeniom lub zakazom (art. 30 ust. 1 pkt 7 u.s.c.).

W niniejszej sprawie należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że w opisanych sytuacjach W. R. nie dopełnił obowiązków funkcjonariusza służby celnej.

Funkcjonariusza nie usprawiedliwia powoływanie się na dokonanie elektronicznej analizy ryzyka. Bowiem żaden przepis prawa nie nakazuje opierania się przy dokonywaniu odpraw wyłącznie na wskazaniach elektronicznej analizy ryzyka. Nie zasadne jest również zawarte w skardze twierdzenie Związku Zawodowego [...], że postępowanie funkcjonariusza zgodne jest z poleceniami, wytycznymi oraz obowiązującymi faktycznie procedurami przy odprawach towarów.

Kluczowe znaczenie w sprawie na fakt, że funkcjonariusz zaniechał wykonania swoich obowiązków, które opisane zostały w jego karcie stanowiska służbowego.

Uzasadnione jest zatem twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, że postawa funkcjonariusza nie gwarantuje należytego przeprowadzania odpraw w przyszłości. Zarówno Dyrektor Izby Celnej jak i Szef Służby Cywilnej mają podstawy do tego by twierdzić, że funkcjonariusz utracił zaufanie niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych.

Twierdzenie takie jest słuszne tym bardziej, że uchybienie funkcjonariusza nie było jednorazowe, mimo, że dysponował on 24 - letnim doświadczeniem i wiedzą niezbędną do prawidłowego wykonywania zadań służbowych.

Orzekające w sprawie organy miały zatem podstawę do tego by twierdzić, że zachowanie funkcjonariusza świadczy o nierespektowaniu przepisów prawa oraz braku angażowania się w prawidłową realizację powierzonych zadań, co nie daje rękojmi prawidłowego i rzetelnego wypełniania obowiązków służbowych nałożonych na Służbę Celną.

Podkreślić należy, że nałożenie na funkcjonariusza szczególnych obowiązków uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z jej działalnością zaufanie społeczne, które swoim postępowaniem skarżący podważył.

Na wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w oparciu o wskazaną podstawę miało także wpływ złożenie dopiero w dniu [...] grudnia 2014 r. przez funkcjonariusza oświadczenia, w którym stwierdził, że Zastępca Kierownika Oddziału Celnego w [...], R. S., zażądał od niego udziału w podziale nielegalnych korzyści majątkowych pozyskiwanych przez celników. Podkreślić należy, że oświadczenie te zostało ujawnione już po wszczęciu postępowania o zwolnienie ze służby oraz rok po tym jak stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...] objął nowy Dyrektor. Skarżący ujawnił treść oświadczenia na portalu internetowym.

Słuszne pozostaje więc twierdzenie organu, że wiedzę o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu przejścia granicznego funkcjonariusz wykorzystał dopiero gdy było to korzystne dla obrony jego własnych interesów. Również ujawnienie oświadczenia w portalu internetowym nie miało na celu dobra służby, a było manipulacją posiadanymi informacjami.

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej przesłanki należy mieć na uwadze, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81 (ONSA 1981, z. 1, poz. 57), przyjmuje się, że powinnością organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

W niniejszej sprawie istnieje podstawa do tego by sądzić, że zachowanie skarżącego spowodowało utratę zaufania do jego osoby ze strony przełożonych, a także nie jest przykładem właściwego zachowania dla innych funkcjonariuszy. Zasadne jest twierdzenie, że doszło do sprzeniewierzenie się obowiązkom funkcjonariusza co stanowi ważną przyczynę, w rozumieniu art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, uzasadniającą zwolnienie funkcjonariusza ze służby.

Nie można zatem zgodzić się z zawartymi w skargach zarzutami dotyczącymi naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, czy art. 80 k.p.a. Szef Służby Celnej, jak i Dyrektor Izby Celnej w [...] podjęli wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały, rozpatrzyły i oceniły istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy oraz wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.

Wskazać należy, że organ administracji publicznej ma prawo do tego, by nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Faktem jest również, że niektóre wnioski dowodowe zgłoszone w toku postępowania nie odnosiły się w swoim przedmiocie do niniejszego postępowania. Dotyczyły innych funkcjonariuszy, bądź zdarzeń nie mających związku z zachowaniem i postępowaniem W. R. co również tłumaczy odstąpienie od jego przeprowadzenia.

Wobec powyższego organy Służby Celnej nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w należyty sposób wyważyły interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), nie naruszając określonej w art. 2 i art. 31 Konstytucji RP zasady proporcjonalności, prawidłowo wskazując na interes społeczny, który pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Niewątpliwie zatem słuszny interes skarżącego, jako funkcjonariusza celnego, musiał być w tej sprawie oceniany przez pryzmat wykonywanej przez niego służby. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji pozwala na poznanie motywów jego zwolnienia.

W ocenie Sądu argumentację organu należy uznać za przekonywującą, w dostateczny sposób uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie i mającą potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Funkcjonowanie Służby Celnej, jako formacji służącej społeczeństwu, jest możliwe wyłącznie gdy jej funkcjonariusze będą darzeni społecznym zaufaniem.

Podkreślić także należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem odrębnym od postępowania, które jest przedmiotem oceny w niniejszej sprawie. Również przyczyną zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie było wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, lecz utrata zaufania niezbędna do wykonywania obowiązków służbowych oraz powołanie się na dobro służby w art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej. W opisanej sytuacji wszczęcie czy też przebieg postępowania dyscyplinarnego nie ma wpływu na rozpatrzenie sprawy w oparciu o normę art. 105 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej.

Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem, nie daje Sądowi podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przy jej wydaniu prawa materialnego, ani też prawa procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.