Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 571/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zq ust. 7, art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: § 10  ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od 1 do 28 lutego 2021 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

A.P. (dalej: skarżący, wnioskodawca, płatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2021 r. nr [...] o odmowie zwolnienia go, jako płatnika, z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za luty 2021 r.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że wypełniając w dniu 10 grudnia 2020 r. wniosek na formularzu RDZ-B7 płatnik wniósł o zwolnienie go z obowiązku opłacenia ww. należności, oświadczając prowadzenie na dzień 30 listopada 2020 r. jako przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 56.10.A oraz spadek przychodu w styczniu 2021 r. o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu ze stycznia 2020 r. Decyzją z [...] marca 2021 r. Zakład, powołując się na przepisy art. 31zq ust. 7 i art. 31zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej zwana jako: "ustawa o COVID") oraz § 10 ust. 2 i § 11 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, odmówił mu przyznania prawa do zwolnienia z powodu nieprowadzenia, według danych z rejestru CEIDG, działalności oznaczonej kodem wymienionym w ww. rozporządzeniu, w tym zadeklarowanym 56.10.A. W rejestrze jako przeważający wpisany był kod 68.20.Z.

W skardze zarzucono naruszenie przez Zakład:

1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z pkt 26 załącznika do rozporządzenia z dnia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, a w konsekwencji złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, polegający na odstąpieniu od rozważenia, czy przedsiębiorca zachowując się zgodnie z zasadą określoną w pkt 26 tego rozporządzenia nie zmienił działalności przeważającej w rejestrze REGON przed 30 listopada 2020 r., stosując zasadę stabilności, przez co Zakład nie dokonał oceny spełnienia warunku w zakresie prowadzonej działalności w dniu 30 listopada 2020 r.,

2) § 10 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem o odmowie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek w sytuacji, kiedy przeważającą działalnością wnioskodawcy na dzień 30 listopada 2020 r. była działalność określona kodem PKD 56.10.A tj. działalność posiadająca największy udział wskaźnika produkcji brutto, wartości sprzedaży, zatrudnienia i wynagrodzeń, charakteryzującego działalność jednostki.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z wytycznymi z rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności, należy unikać zbyt częstych zmian kodów PKD, a nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata. Dlatego, w ocenie skarżącego, Zakład powinien dokonać oceny spełnienia warunków zwolnienia na dzień 30 listopada 2020 r. na podstawie danych wskazanych przez przedsiębiorcę, biorąc pod uwagę kryteria przeważającej działalności jednostki statystycznej, którą jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika tj. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń charakteryzującego działalność jednostki, jak określono to w ww. rozporządzeniu. Ponadto działalność firmy według PKD 2007 określana jest wyłącznie dla potrzeb badań statystycznych.

W odpowiedzi Zakład wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Zakład nie zgodził się z argumentacją skargi, że powinien był oceniać przedmiot działalności przedsiębiorcy zgodnie z zasadą stabilności. Oceny spełnienia warunków określonych w ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD, dokonywano na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, według stanu na dzień 30 listopada 2020 r. Podkreślono, że płatnik kod PKD 56.10.A zgłosił dopiero 18 grudnia 2020 r., a na dzień 30 listopada 2020 r. widniał w rejestrze kod 68.20.Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:

Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżone rozstrzygniecie naruszył prawo procesowe, nie dokonując wszystkich istotnych ustaleń , koniecznych do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Przepis § 10 ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ( Dz.U. poz. 371 ) przewiduje wsparcie w postaci zwolnienia ze składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w przeważającej jej rozmiarze określoną opisanymi w tym przepisie kodami. Jednocześnie przepis § 10 ust.3 tego rozporządzenia stanowi, że oceny tego warunku dokonuje się na -podstawie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.

W tym jednak zakresie, przy dokonywano wykładni tego przepisu należy wskazać, że czysto językowa wykładnia nie prowadzi do dających się zaakceptować wniosków w sytuacji, gdy dokona się odniesienia do celów wydania przedmiotowego rozporządzenia, jak także celów wydania ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, [przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, a tym celem jest pomoc przedsiębiorcom ponoszącym w określonych dziedzinach prowadzonej działalności straty wynikłe z zastosowania metod walki z tą chorobą powodujących obniżenie przychodu, a tym samym zysku prowadzonych firm. W takim przypadku ustawodawca przewidział pomoc publiczną polegająca m.inn. na zwolnieniu ze składek ZUS i innych tego typu obciążeń publicznoprawnych.

Aby pomoc ta była należycie stosowana i docierała do wszystkich potrzebujących, a jednocześnie pokrzywdzonych w największym stopniu wystąpieniem pandemii przepis ten nie może być wykładany czysto językowo ale z uwzględnieniem jego celu, czyli w odniesieniu do rzeczywistej prowadzonej przez danego przedsiębiorcę przeważającej działalności gospodarczej. To rzeczywiście prowadzona działalność, nie zaś zgłoszona do REGON powinna decydować o prawie do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia ze składek. Tylko wtedy cele rozporządzenia będą osiągnięte.

W przedmiotowej sprawie organ w sposób bardzo lakoniczny odniósł się do okoliczności przeważającej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę i poprzestał na ustaleniu jej tylko i wyłącznie na wpisie do rejestru REGON.

Działanie takie tylko pozornie może być uznane za prawidłowe. W celu uzyskania jednak decyzji zgodnej z prawem materialnym konieczne jest ustalenie prawdziwego rodzaju prowadzonej, przeważającej działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. W tym zakresie organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego czym naruszył prawo procesowe w zakresie w jakim opisuje ono zakres prowadzonych dowodów i zasady prowadzenia postępowania. Organ powinien więc w myśl art. 7 kpa z urzędu podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym konkretnym przypadku chodziło o czynności prowadzące do ustalenia czy w przypadku wnioskodawcy rzeczywistym przeważającym rodzajem prowadzonej działalności jest działalność opisana jednym z kodów wskazanych w przepisie §10 ust.2 rozporządzenia. Brak dokonanych ustaleń nakazuje przyjęcie, że doszło na naruszenia przepisów prawa procesowego.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie dowodowe i ustali jaki był rzeczywisty przeważający rodzaj prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej i na podstawie tych ustaleń wyda stosownej treści decyzję. Niewątpliwie wiele w tej sytuacji będzie zależało od współpracy wnioskodawcy z organem. Brak lub utrudnienia przy tej współpracy ze strony przedsiębiorcy mogą skutkować niekorzystnymi dla niego rozstrzygnięcia mi.

Podstawa orzeczenia jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, ponieważ skarżący nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana jego skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych. Nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.