Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1343/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Prezydent Miasta R. wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów m. R. w jednostce rejestrowej [...] obrębu [...] na ark. [...] dla działki ewidencyjnej położonej przy ul. S. ozn. Nr [...] o pow. [...] polegającą na :

- wykreśleniu współwłaścicieli : K.Z. do [...] cz., P.A. do 1/3 cz., P. T. do 1/3 cz.

- wpisaniu – właściciela K.Z. –1/1

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, przy zakładaniu ewidencji gruntów obrębu [...] ( J.) została wpisana działka oznaczona nr [...].Operatem uwłaszczeń nr [...] działka nr [...] o powierzchni [...] ha została podzielona na działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha Dla w/w działek wydane zostały akty własności ziemi i na ich podstawie założone księgi wieczyste. Stan prawny działki [...] uregulowany jest w księdze wieczystej KW [...], działki [...] w KW [...], zaś działki [...] w KW [...].

Podczas dokonywania modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] w miejsce istniejących działek: [...],[...][...] wprowadzono odpowiednio działki o nr: [...][...][...][...]. Co do działek [...][...][...] wpisano prawidłowo właścicieli zgodnie z dokumentami prawnymi. Natomiast w stosunku do działki nr [...] wprowadzono błędny zapis odnośnie własności. Działki ewid. nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha powstały z działki nr [...] o pow. [...] ha, która w pierwotnym rejestrze zapisana była na Z.K.. Przed zmianą w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] położona przy ul. S. wpisana była na współwłasność Z.K., A.P. i T.P.. Przywracając stan wynikający z dokumentów prawnych wpisano do ewidencji Z.K. jako jedyną właścicielkę tych nieruchomości.

W odniesieniu do zarzutu A.P., co do pozbawienia jego nieruchomości dostępu do drogi publicznej organ I instancji wskazał na możliwość ustanowienia drogi koniecznej na przedmiotowej działce w oparciu o przepisy art. 145§1 kc.

A.P. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta R. podnosząc, że nie wyraża zgody na wprowadzone zmiany w ewidencji albowiem pozbawi to jego działkę - [...] dostępu do drogi publicznej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta M. R. z dnia [...] lutego 2004 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podał, że Prezydent m. R. prawidłowo ustalił okoliczności faktyczne i prawne. W 1990 r. dokonano kompleksowej aktualizacji ewidencji gruntów m. R., w wyniku której w miejsce dotychczas istniejących działek o nr ewidencyjnych nr [...][...][...] utworzono 4 działki o nr [...][...][...][...].Działce nr [...] wykonawcy tej aktualizacji przypisali stan prawny jako współwłasność 3 osób Z.K., A. P. i T.P., co nie znajduje uzasadnienia w istniejących dokumentach działki. Zapis dotyczący współwłasności należy zatem uznać za błędny i bezpodstawny gdyż nie stwierdzono istnienia dokumentu prawnego, który ustanawiałby taki stan prawny.

Organ odwoławczy wskazał także na bezsporny fakt, że A.P. jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha zgodnie z Aktem Własności Ziemi. Po aktualizacji ewidencji działka nr [...]odpowiada działce nr [...] o powierzchni [...] ha a zatem nie uległa zmniejszeniu powierzchnia tej nieruchomości. Analiza dokumentacji uwłaszczeniowej znajdującej się w aktach sprawy wskazuje, że działka nr [...] utworzona została z części działki nr [...] o pow. [...] ha będącej własnością Z.K.. Po aktualizacji ujawniono Z.K. jako właścicielkę działki nr [...] o pow. [...] ha, a zatem o ok. [...] ha mniejszej niż wynika to z Aktu Własności Ziemi.

Żądania A.P. podnoszone w odwołaniu dotyczące dokonania przez organy zmiany stanu prawnego działki nr [...] na jego korzyść oraz nie pozbawiania go "formalnego dojazdu" do działki należy zakwalifikować jako roszczenie własnościowe do działki nr [...] a organy administracji nie są władne rozstrzygać spornych kwestii własnościowych oraz ustalać nowych stanów prawnych nieruchomości.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy orzekające wskazały art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne i § 10 pkt 2 i §12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Skargę na powyższą decyzję wniósł A.P. podnosząc, że zaskarżoną decyzją zostały naruszone jego prawa własnościowe albowiem jego nieruchomość o nr [...] utraciła dostęp do drogi. Nie zgadzając się z dokonanymi zmianami w ewidencji wniósł o przyłączenie działki nr [...] będącej przedmiotem zmian w ewidencji do działki nr [...] stanowiącej jego własność.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych ( Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. ( art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1270). Kierując się powyższym unormowaniem Sąd ocenił, że skarga prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji lecz z innych przyczyn niż w niej wskazanych.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy podały art. 20 ust. 2 i 22 ust.1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U z 2000 r. nr 100 poz. 1086) oraz §10 pkt. 2 i §12 pkt 2 rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.( Dz.U. nr 38 poz. 454).

Art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się m.in. dane dotyczące właściciela w odniesieniu do gruntów prywatnych. Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ( w tym właściciele) są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany dotyczące danych objętych ewidencją gruntów i budynków.(art. 22 ust. 2 zd. 1).

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Z.K., do którego został dołączony odpis z księgi wieczystej KW [...].

Z wypisu tego wynika, że Z.K. jest właścicielką działki o nr ew. [...] o powierzchni [...] arów. Zaskarżoną decyzją została wprowadzona zmiana w operacie ewidencji gruntów prowadzonej dla działki nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organów I i II instancji wynika, że działki ewidencyjne [...][...] powstały z działki oznaczonej jako [...], której właścicielką jest Z.K.. Ustalenia organów w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Żaden wszak dokument nie wskazuje ażeby nastąpił podział działki [...] na działki o nr ew. [...][...]. O takim podziale – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - nie może świadczyć to, że powierzchnia działki [...] nie odpowiada powierzchni działki nr [...]. Nie może wszak ujść uwadze, że działka [...] posiadała [...] ha powierzchni natomiast suma powierzchni działek [...][...] daje powierzchnie [...] ha. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że takie okoliczności jak podział nieruchomości wymagają udokumentowania w prawem przepisanej formie a nie jedynie uprawdopodobnienia.

Organy administracji wprowadzające zmiany do ewidencji nie wyjaśniły zatem w należyty i wyczerpujący sposób okoliczności podziału działki nr [...]. Należy zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się mapa ewidencyjna wykonana przez I.S., z której wynika, że w miejsce istniejącej działki [...] wpisano nr [...], w miejsce działki [...]- nr [...], w miejsce działki [...] - [...] zaś sporna działka nr [...] – objęta zmianą ewidencji gruntów i budynków będącej przedmiotem niniejszego postępowania powstała z działki nr [...]. Okoliczności te wymagają dodatkowego wyjaśnienia przez organy dokonujące zmian w ewidencji.

Ustawodawca w art. 7 kpa nakazuje organom administracji podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.( art. 77§1 kpa)

Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja Prezydenta m. R. zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 i 107 §3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to skutkowało koniecznością ich uchylenia.

Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego zawarty zarówno w odwołaniu jak i w skardze dotyczący pozbawienia jego nieruchomości dostępu do drogi publicznej jak też jego wniosek o zmianę w ewidencji gruntów, co do działki nr [...] polegającą na wpisaniu go jako właściciela. Jak słusznie zauważyły organy orzekające podnoszone kwestie są żądaniem rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnoprawnym i właściwym do ich rozpoznania jest sąd powszechny.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że sądy administracyjne są uprawnione jedynie do badania legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś rozpoznawania spraw administracyjnych co do istoty.

Z tych wszystkich względów na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145§1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sąd orzekł jak w sentencji.