Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 189/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. w K., o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 500 zł., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 04.12.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 5 359 zł. 2. w pozostałej części wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek C. Sp. z o.o. w K., w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powyższej 500 zł., w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 04.12.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka prowadzi działalność produkcyjno - usługową.

Jej kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł. a kapitał zapasowy 79 449,69 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31.12.2015r. wynosiła 21 408,09 zł. a wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach na ten dzień stanowiła 14 930,59 zł. Obecnie spółka posiada w Banku Zachodnim WBK S.A. środki w wysokości 5 032,25 euro .

W 2015r. poniosła ona stratę w wysokości 122 487,57 zł., przy przychodzie na poziomie 287 603,77 zł.

Strona skarżąca ma do spłacenia kredyt w wysokości 60 525,02 zł. (stan na dzień 18.03.2016r.) i pożyczkę w wysokości 10 000 zł. Ponosi też koszty wynajmu lokalu przy ul. W. w K. w wysokości 100 zł. + vat, miesięcznie oraz lokalu przy ul. Ż. w K. w wysokości 1500 zł., miesięcznie. Za usługę tzw. "wirtualnego biura" uiszcza 100 zł. + vat, za miesiąc, z terminem płatności co pół roku, a rata z tytułu leasingu samochodu dostawczego marki Peugeot Boxer, rok prod. 2011, wynosi 1 600,98 zł.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14).

W rozpatrywanym przypadku spółka spełnia w/w kryteria tj. funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie ogłosiła upadłości czy likwidacji, ponadto osiąga znaczne przychody a na kocie bankowym posiada środki w kwocie 5 032,25 euro tj. ok. 21 437 zł. - według średniego kursu NBP na dzień 07.04.2016r. wynoszącego 4,26 zł. za 1 euro.

Biorąc więc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz fakt, że w tut. Sądzie toczą się cztery postępowania prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 187- 190/16, w których spółka jest stroną, należy stwierdzić , iż uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 5 359 zł., czyli ¼ części posiadanych środków (21 437 zł. : 4 = ok. 5 359 zł.), w każdej ze wskazanych spraw, jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej .

Takie rozstrzygnięcie umożliwia spółce partycypowanie w kosztach postępowania, uruchamiając tym samym proces kontroli legalności zaskarżonego aktu, przez co stanowi wyraz szeroko rozumianego prawa do sądu. Należy bowiem zaznaczyć, iż spółka w znacznej części została zwolniona od obciążeń wynikających z prowadzonych postępowań sądowoadministracyjnych, o sygn. akt I SA/Kr 187-190/16. Łączna suma wpisów od skarg, w tych sprawach, wyliczona na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2193 z p. zm.) , przy uwzględnieniu dokonanych wpłat strony, wyniosłaby bowiem 54 388 zł. (4 x 13 597 zł. = 54 388 zł.). W efekcie w/w kalkulacji spółka została więc zwolniona niemal w połowie od obciążeń wynikających z tego i trzech pozostałych postępowań sądowoadministracyjnych.

Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem miarkowania, zgodnego z zasadą partycypacji. Ma ono również na względzie i fiskalny interes Państwa, którego zasoby budżetowe w tym względzie są ograniczone. Koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest wobec tego przyjęcie racjonalnych , opartych na obowiązujących regulacjach, procedur selekcji, adekwatnych do konkretnych stanów faktycznych, co w niniejszej sprawie zostało uwzględnione.

Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez stronę skarżącą argumentu poniesienia straty w ubiegłym roku, podkreślić należy, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12.04.2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11.05.2011r., sygn. II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20.01.201r. , sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20.01.2016r. , sygn. akt I GZ 889/15).

W pełni podzielić trzeba również pogląd, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie (postanowienie WSA w Warszawie z 14.02.2012r., sygn. III SA/Wa 3114/11).

Biorąc więc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.