Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 643/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 2 pkt 20
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 38 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia del. WSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. – K. GmbH & Co. KG w H., N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 151/10 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. – K. GmbH & Co. KG w H., N. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. oddalić wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania


UZASADNIENIE

S. – K. GmbH & Co. KG z siedzibą w Niemczech (dalej: skarżąca lub Spółka), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu ważności pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. Do skargi dołączono dowód wpłaty w kwocie 200 zł., uiszczonej tytułem wpisu od złożonej skargi.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił złożoną przez Spółkę skargę oraz nakazał zwrócić jej kwotę 200 zł. uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sąd wyjaśnił, że skarga S. – K. GmbH & Co. KG z siedzibą w Niemczech została odrzucona wobec nieuiszczenia przez skarżącego - reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika - stałego wpisu sądowego od skargi w wysokości 3000 zł.

Spółka wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznania sprawy na rozprawie w składzie 3 sędziów oraz w przypadku wyłonienia się zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o skierowanie sprawy do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a.w związku z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. ) – dalej rozporządzenie, polegające na uznaniu, że wniesiona przez skarżącą skarga jest sprawą dotyczącą koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pozwolenie na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego następuje w drodze decyzji Ministra Zdrowia, indywidualnie dla każdej substancji uznanej za surowiec farmaceutyczny. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu jednej substancji nie może być, zdaniem skarżącej, utożsamiane z koncesją, zezwoleniem lub pozwoleniem na prowadzenie działalności gospodarczej. Wpis w wysokości 3000 zł jest należny, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia, od skarg dotyczących zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi, czyli zezwoleń wydawanych na podstawie art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 – Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej: Prawo farmaceutyczne), nie zaś pozwoleń na dopuszczenie do obrotu konkretnego surowca farmaceutycznego. Według Spółki wpis od skargi powinien być uiszczony w wysokości 200 zł., a więc na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, a pismem podlegającym opłacie jest między innymi skarga jako pismo wszczynające postępowanie przed sądem administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 221 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2010 r., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji odrzucił wniesioną przez profesjonalnego pełnomocnika i opłaconą tytułem wpisu stałego w kwocie 200 zł skargę jako nieopłaconą należycie, a więc w kwocie 3000 zł. zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia. W ocenie kasatora skarga winna podlegać opłacie stałej w uiszczonej wysokości na podstawie § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przepis § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały w sprawach skarg dotyczących koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie produkcji i obrotu hurtowego środkami farmaceutycznymi wynosi 3.000 zł., znajduje zastosowanie do skargi w sprawie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu surowca farmaceutycznego. W pierwszym rzędzie odwołać się należy do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) – dalej usdg., która pozostając w zgodzie z art. 20 Konstytucji RP, stanowi w art. 6 ust. 1, że podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest dla każdego wolne na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Oznacza to, że prowadzenie tej działalności nie jest nieskrępowane i w określonych prawem przypadkach może wymagać spełnienia określonych warunków. Między innymi ustawodawca dla różnych rodzajów działalności gospodarczej przewidział obowiązek uzyskania zezwolenia ( koncesji, licencji ) i stosownie do art. 75 pkt 17) usdg. takiego zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne. Ta ostatnia ustawa, regulując wszelkie kwestie związane z wytwarzaniem i obrotem produktami leczniczymi, wymaga dla podejmowania działalności polegającej na wytwarzaniu produktów leczniczych zezwolenia na wytwarzanie ( art. 38 ust. 1 ), a dla działalności polegającej na imporcie tych produktów - zezwolenia na import ( art. 38 ust. 1a cyt. ustawy ). Zezwolenie jest również konieczne dla podjęcia działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, zastrzeżonego dla hurtowni farmaceutycznych, składów celnych i konsygnacyjnych produktów leczniczych ( art. 72 ustawy ). W obu przypadkach organem właściwym do wydania pozwoleń jest Główny Inspektor Farmaceutyczny, a adresatem tych decyzji jest podmiot wyrażający wolę prowadzenia tego rodzaju działalności.

Rozpoznawana sprawa nie dotyczy żadnego z omówionych pozwoleń, a więc nie odnosi się ani do pozwolenia na wytwarzanie czy import produktów farmaceutycznych, ani do pozwolenia na obrót hurtowy tymi produktami, lecz do pozwolenia na dopuszczenie do obrotu konkretnego farmaceutyku, które otrzymuje podmiot prowadzący już działalność gospodarczą, o której stanowi Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 26) Prawa farmaceutycznego "pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu - jest decyzja wydana przez uprawniony organ, potwierdzająca, że dany produkt leczniczy może być przedmiotem obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Decyzja tego rodzaju ma charakter przedmiotowo podmiotowy, bowiem odnosi się przede wszystkim do określonego farmaceutyku, choć zgodnie z regułami postępowania administracyjnego wymagającymi dla istnienia sprawy administracyjnej dwóch stron stosunku administracyjnoprawnego ( organ administracji – strona postępowania ), adresowana jest do podmiotu odpowiedzialnego ( przedsiębiorcy ) jako składającego stosowny wniosek, zgodnie z art. 7 ustawy Prawo farmaceutyczne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taki przedmiot sprawy nie daje podstawy do zastosowania stawki wpisu stałego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 2 pkt 20 rozporządzenia, ponieważ nie mieści się w tym przepisie, z uwagi na opisany wyżej charakter decyzji jaką jest pozwolenie na dopuszczenie do obrotu określonego produktu leczniczego. Wpis sądowy od takiej sprawy powinien wynosić 200 zł jako wpis w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1 – 5 o czym stanowi § 2 ust. 6 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Podobny pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny dnia 13 kwietnia 2010 r. w orzeczeniu w sprawie o sygn. akt II GZ 55/10. Odmienne stanowisko zaprezentowane zostało w orzeczeniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 77/08, którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do przedstawienia, w trybie art. 187 § 1 p.p.s.a., o co wnosił kasator, zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego sądu. W świetle dotychczasowych rozważań należało stwierdzić, że omawiane zagadnienie nie budzi wątpliwości.

W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W tym miejscu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie, wynika z mocy ogólnie wiążącej uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.