Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 187/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 p. 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 27 marca 2023 r. nr 2001-IOA.4105.3.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dot. określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku decyzją z 10 stycznia 2023 r., nr 318000-311000-CKR1.4105.5.2022, określił P.S. prowadzącemu działalność gospodarczą F. P.S., dalej jako: "skarżący", wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych: za styczeń 2021 r. w wysokości 1.262 zł z terminem płatności na dzień 25 lutego 2021 r., za luty 2021 r. w wysokości 631 zł z terminem płatności na dzień 25 marca 2021 r., za marzec 2021 r. w wysokości 631 zł z terminem płatności na dzień 26 kwietnia 2021 r. oraz za kwiecień 2021 r. w wysokości 1 262 zł z terminem płatności na dzień 25 maja 2021 r.

Wspomniana decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony 12 stycznia 2023 r. za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP).

W dniu 27 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącego za pośrednictwem platformy ePUAP wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku. Odwołanie wpłynęło do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku 10 lutego 2023 r.

Postanowieniem 27 marca 2023 r., nr 2001-IOA.4105.3.2023, Dyrektor IAS w Białymstoku stwierdził, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin do wniesienia odwołania od spornej decyzji upływał 26 stycznia 2023 r. Pełnomocnik skarżącego podpisał odwołanie podpisem zaufanym 27 stycznia 2023 r. o godzinie 21:02:07 i w tym samym dniu wysłał do Naczelnika PUCS w Białymstoku za pośrednictwem platformy ePUAP (pismo doręczono organowi 27 stycznia 2023 r. o godzinie 21:09:05). Odwołanie złożono więc dzień po upływie terminu przewidzianego przepisem prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła postanowienie w całości i zarzuciła naruszenie:

- art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej jako: "o.p.", w zw. z art. 98 ust. 5 w zw. z ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 143 ze zm.), dalej jako: "u.p.a.", które miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadzając do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 5 w zw. z ust. 8 u.p.a., poprzez błędną interpretację, że przesłanka pokrojenia lub innego podziału oznacza każdy (dowolny) podział suszu;

- art. 187 § 1 o.p. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jego konsekwencją były naruszenia prawa materialnego:

a. naruszenie art. 4 ust. 5 poprzez brak zastosowania oraz art. 45 ust. 3 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 ze zm.) poprzez uznanie, że z konopi włóknistych mogą być wytwarzane wyroby akcyzowe;

b. naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1688 ze zm.) w zw. z art. 38 ust. 1 i załącznika nr 1 TFUE, poprzez nieprawidłowe niezastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia; uchylenie decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku z 10 stycznia 2023 r., nr 318000-31000-CKRl.4105.5.2022; wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku z 10 stycznia 2023 r. w całości przez organ odwoławczy, a w przypadku gdyby organ nie uwzględnił tego wniosku - wstrzymanie wykonania tego postanowienia w całości przez sąd; zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 24 maja 2023 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pismem z 26 czerwca 2023 r. pełnomocnik strony złożył replikę do odpowiedzi na skargę. Wskazał, że wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji nie było możliwe, gdyż nie kończy ona postępowania w sprawie i przysługuje od niej odwołanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie DIAS w Białymstoku 27 marca 2023r.r. nr 2001-IOA.4105.3.2023, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 228§1 pkt 2 i §2 w związku z art. 223§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stosownie do § 2 tego artykułu postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne.

Na wstępie podkreślić należy, że w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są do zachowania wszystkich reguł prawa procesowego, a zatem również i tej wyrażonej w treści art. 211 O.p. Przepis ten stanowi, iż decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Z kolei art. 212 O.p. stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym, a jakakolwiek jej zmiana pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2003r., s. 694). Brak prawidłowego doręczenia decyzji stronie skutkuje tym, że nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Nie rozpoczynają więc biegu terminy do wniesienia np. odwołania, czy skargi do sądu administracyjnego.

Analizując adnotacje na urzędowym poświadczeniu doręczenia (k. 202 akt sprawy) oraz na raporcie weryfikacji (k.210) Sąd stwierdza - za organem – iż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji odebrana została przez pełnomocnika skarżącego w dniu 12.01.2023 r., zaś odwołanie nadane zostało w dniu 27.01.2023 r. Termin do złożenia odwołania, uregulowany w art. 223§ 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upływał 24.06.2020 r. Są to okoliczności bezsporne.

Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu pierwszej instancji – art. 128 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy. stwierdził w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., II OSK 9/09 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Teza ta wywiedziona na gruncie kodeksu postepowania administracyjnego ma identyczny walor na gruncie Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania i w rezultacie słusznie orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ drugiej instancji stwierdzając uchybienie w tym zakresie, nie miał innej możliwości niż wydać postanowienie tej treści, w szczególności nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania.

Zarzuty skarżącego zawarte w skardze w istocie dotyczą meritum postepowania w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym w poszczególne miesiące 2021 roku. Nie mają one żadnego związku ze stwierdzonym w zaskarżonym postanowieniu uchybieniem procesowym i nie mogą być przedmiotem badania i rozpoznania przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Jest ono bowiem postępowaniem pobocznym w stosunku do postępowania wymiarowego i nie może być sposobem do dokonywania kontroli merytorycznej w odniesieniu do spóźnionych środków zaskarżenia.

Sąd w przedmiotowej sprawie, realizując obowiązek kontroli legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stwierdził brak podstaw do jego eliminacji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.-