Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3930/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2003r. w miejscowości [...] został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] stanowiący własność Pana W. D., Jak wynika z protokołu kontroli samochód został zatrzymany w ciągu drogi wojewódzkiej [...]. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie nacisku na Ii, III, IV i V oś pojazdu.

W dniu [...] czerwca 2003r. zostało wszczęte przeciwko Panu W. D. postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2003r. (data wpływu [...] czerwca 2003r.) pan W. D. podniósł, że kontroli nie dokonano na drodze nr [...], samochód został zatrzymany wcześniej na drodze [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nałożono na Pana W. D. karę pieniężną w kwocie 5520 zł. W uzasadnieniu podano między innymi, że podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie nacisków na II oś pojedynczą pojazdu o 15, 08 kN – kara za przekroczenie wynosi 3120,00 zł (tabela Lp. 4 pkt 1 lit. c)

- na III-cią oś składową pojazdu przy rozstawie osi powyżej 1,3 maja do 2 maja, przekroczenie o 4,6 kN – nałożona kara 1680,00 (tabela Lp. 4 pkt 4 lit. b),

- na IV-tą oś składową pojazdu przy rozstawie osi p owyżej 1,3 maja do 2 maja przekroczenie o 1,33 kN kara 360 zł (tabela Lp. 4 pkt 1 lit. c)

- na V-tą oś składową pojazdu przy rozstawia osi powyżej 1,3 maja do 2m przekroczenie o 0,66 kN kara 360 zł - tabela Lp. 4 pkt 4 lit. a.

Wysokość kar pieniężnych została ustalona na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych - art. 13 ust. 2 a (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 z póź. zm.) opublikowanego w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371).

Jak wynika z brzemienia art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 f., Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz.602), przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przewożony ładunek i jego rozkład. W szczególności jest on odpowiedzialny za prawidłowe ułożenie i zabezpieczenie ładunku tak aby ładunek umieszczony na pojeździe: i

1. nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę,

2. nie naruszał stateczności pojazdu,

3. nie utrudniał kierowania pojazdem,

4. nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

Mając na względzie powyższe dyspozycje, przewoźnik powinien dokonać takiego wyboru trasy przejazdu, aby nie kolidowało to z obowiązującymi przepisami.

Droga nr [...] jak również droga nr [...] są drogami wojewódzkimi, na których obowiązują takie same przepisy dotyczące dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu i jego masy całkowitej.

W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji Pan W. D. podnosi, że wydana została ona z naruszeniem art. 61 prawa o ruchu drogowym. Kontroli nie dokonano na drodze nr [...] lecz na drodze [...]. Kierowcy kazano jedynie zjechać na parking przy drodze nr [...], gdzie dokonano pomiarów. Powoływanie się w decyzji, że na obu drogach obowiązują takie same naciski nie ma większego znaczenia w sprawie, bowiem wnoszący odwołanie już w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego zwracał uwagę, iż zjazd z ronda w drogę [...] nie był oznaczony znakami informującymi o dopuszczalnych naciskach na pojedynczą oś pojazdu. W miejscu tym droga nie była również oznaczona jako droga wojewódzka. Oznaczenie drogi znajdowało się dopiero w pobliżu punktu kontrolnego. Zdaniem wnoszącego odwołanie wyjaśnienie, czy faktycznie na zjeździe z ronda znajdują się odpowiednie znaki drogowe miało decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Podnosi również naruszenie przez organ pierwszej instancji prawa materialnego przez nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 61 ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten reguluje sposób przewożenia i rozmieszczenia ładunków, nie wskazuje natomiast na odpowiedzialność przewoźnika za stan ładunku w transporcie, podczas gdy - zdaniem wnoszącego odwołanie -wyłącznie odpowiedzialnym za stan ładunku i sposób jego przewożenia jest kierowca pojazdu.

Decyzją z dnia [...] września 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podało między innymi, że

Zgodnie z zapisem art. 13 ust. l ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione, w przypadkach w niej określonych, od wniesienia opłat drogowych. Opłaty mogą być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach (art. 13 ust. 2 pkt 3). Po myśli art. 13 ust. 2a ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodne z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość określa załącznik do ustawy.

Przepis art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym stanowi:

1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby: nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę; nie naruszał stateczności pojazdu; nie utrudniał kierowania pojazdem; nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urządzeń sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd jest wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.

4. Urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.

5. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.

6. Ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu pojazdu może być na nim umieszczony tylko przy zachowaniu następujących warunków: (...)

7. Ładunek wystający poza przednią lub boczne płaszczyzny obrysu pojazdu powinien być oznaczony. Dotyczy to również ładunku wystającego poza tylną płaszczyznę obrysu pojazdu na odległość większą niż 0,5 m. (...)

8. Wysokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 4 m.

9. Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w ust. 6, 8 i 10, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia."

Zgodnie z zapisem art. 64 ust. l ustawy - Prawo o ruchu drogowym ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6, 8 i 10, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Po myśli art. 64 ust. 2 tej ustawy zezwolenia na przejazd pojazdów wskazanych powyżej wydaje: na czas nieokreślony lub na czas określony w zezwoleniu - starosta; na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad lub upoważniona przez niego państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna, po uzgodnieniu z właściwymi dla trasy przejazdu zarządami dróg, jeżeli istnieje możliwość wyznaczenia trasy przejazdu, w szczególności ze względu na stan techniczny drogi i innych obiektów budowlanych położonych w jej pobliżu.

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zawiera określenia dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i lokalnych. Art. 6 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że do dróg wojewódzkich zalicza się drogi stanowiące połączenia między miastami, mające znaczenie dla województwa. Jak wynika z akt sprawy trasa przejazdu' w dniu [...] czerwca 2003 r. pojazdu samochodowego marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego własność Pana W. D., ustalona była z miejscowości [...] do miejscowości [...], co oznacza, że trasa przejazdu prowadziła drogami zaliczanymi do dróg wojewódzkich. Pojazd ten zatrzymany został do kontroli w miejscowości [...]. Zarówno droga oznaczona nr [...], jak również droga oznaczona nr [...] są drogami wojewódzkimi. Oznacza to, że prawidłowo przyjęto do ustalenia wysokości kary pieniężnej stawki ustalone w odniesieniu do dróg wojewódzkich.

W rozpoznawanej sprawie .pojazd samochodowy nie spełniał wymaganych warunków technicznych, bowiem w toku kontroli tego pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku na II oś pojedynczą pojazdu - o 15,08 kN, III oś składową pojazdu przy rozstawie ponad 1,30 m do 2,00 m - o 4,60 kN oraz IV oś składową pojazdu przy rozstawie ponad 1,30 m do 2,00 m - o 1,33 kN i V oś składową pojazdu przy rozstawie ponad 1,30 m do 2,00 m. - o 0,66 kN. Skład orzekający SKO nie znalazł podstaw do kwestionowania wyników dokonanych pomiarów. Pomiary te przeprowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu, który nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie tych pomiarów, czy też konfiguracji placu, na którym dokonywano pomiarów. Nie kwestionował też odczytów przyrządów pomiarowych, stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnych parametrów. Protokół kontroli zawierający dokładne ustalenia podpisany został przez kierowcę pojazdu dnia [...] czerwca 2003 r. bez żadnych uwag.

Stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu obligowało organ przeprowadzający kontrolę do wymierzenia kary pieniężnej, której wysokość naliczono zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Pan W. D. zwany dalej skarżącym. W skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzucił obrazę art. 7 u 77 § 1 k.p.a. polegającą na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł między innymi, że warunkiem jakiejkolwiek odpowiedzialności jest świadomość naruszenia prawa. Droga na której dokonano kontroli nie była w żaden sposób oznakowana ani jako droga wojewódzka, ani jako droga krajowa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 28 października 2004r. pełnomocnik skarżącego zarzucił brak odpowiednich procedur ważenia pojazdu, gdyż dotychczasowe procedury zawarte w Zarządzeniu z dnia 22 grudnia 2000r. Prezesa Głównego Urzędu Miar w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu nie mogło być obowiązującą procedurą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju. sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 20041r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 20021'. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.s.a (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Zgodnie z art.! § ! ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) ładunek w pojeździe nie może przekraczać dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności, a umieszcza się go w sposób nie powodujący przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osi pojazdu na drogę.

W ust. 11 cytowany powyżej art. stanowi, że przejazd pojazdem którego masa, naciski osi lub wymiary z ładunkiem czy bez niego są większe od dopuszczalnych następuje po uzyskaniu stosowanego zezwolenia.

W rozpatrywanej sprawie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku na II, III, IV, V osi pojazdu. Dokumentuje to protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] czerwca 2003r., który został podpisany przez kierowcę bez uwag.

Na rozprawie w dniu 28 października 2003r. pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut, że w dacie ważenia nie było stosownych przepisów regulujących procedury ważenia nie może znaleźć uznania Sądu.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, że przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. nr 63, poz. 630), które zgodnie z art. 34. ustawy (z wyjątkiem niektórych przepisów nie mających zastosowania w niniejszej sprawie) weszły w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 27 przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż przez 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Przepis art. 29 ustawy o miarach stwierdza, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy. W tym stanie rzeczy należy zauważyć, że kontrolę pojazdów wykonywanych przy użyciu wag I posiadających legalizację, co stwierdzone zostało w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu, dokonana została w sposób prawidłowy

Art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 zez n.) stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami Prawo o ruchu drogowym pobiera się karę pieniężną. Wysokość tych kar określona została w załączniku do ustawy o drogach publicznych. W świetle powołanych przez organ przepisów nie budzi wątpliwości wysokość naliczonych kar.

Okoliczność podnoszona przez skarżącego a dotycząca faktu, że kontrolę przeprowadzono w ciągu drogi [...] a nie [...], nie może mieć wpływu na zaskarżoną decyzję, bowiem, jak trafnie zauważył organ orzekający obie te drogi to drogi wojewódzkie, na których obowiązują takie same normy nacisku na osie. Kara pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych pobierana jest niezależnie od w Iny kierowcy, czy jej braku, a obciążenie przewoźnika karą, w przypadku stwierdzenia poruszania się pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. W orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, ze odpowiedzialność, o której mowa w przywołanym przepisie o drogach publicznych ma charakter obiektywny i nie jest warunkowana winą podmiotu wykonującego przejazd. Na organie nakładającym karę nie ciąży obowiązek wykazania, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło wskutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika. Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jako kara administracyjna jest niezależna od winy czy zaniedbania właściciela pojazdu i nakładana jest w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku.

W tym stanie rzeczy, skargę należało uznać za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.