Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1954/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 73 ust.1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 145 ust 1 lit a i c, w zw.z art 135 ; art.200 w zw. art 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Anna Sękowska Protokolant st. spec. Iwona Kędzior po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skarg Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] oraz A. B., R. K., J. M., B. W., P. Z., W. D., A. D. i A. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 lipca 2022 r., nr DO.1.7614.15.2022.AŁ w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w Krakowie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz A. B., R. K., J. M., B. W., P. Z., W. D., A. D. i A. P. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 lipca 2022 r., nr DO.1.7614.15.2022.AŁ, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a) po rozpatrzeniu odwołań Spółdzielni Mieszkaniowej "C." (dalej: strona I, Spółdzielnia lub skarżąca I) oraz A. B., J. M., A. Z., B. W., W. D., A. D., R. K. i M. K. (dalej: strona II lub skarżący II) od decyzji Wojewody [...] (dalej: Wojewoda lub organ I instancji) z dnia [...] listopada 2021 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. K., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0159 ha, zajętej pod ul. [...] w K. – Minister Rozwoju i Technologii (dalej: Minister, organ II instancji, organ odwoławczy lub organ) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., działając w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.; dalej: ustawa) oraz art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm.; dalej: u.d.p.) Wojewoda stwierdził nabycie przedmiotowej działki z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K..

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyli strona II i Spółdzielnia, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem.

Po rozpatrzeniu odwołań, zbadaniu akt sprawy oraz przywołaniu treści art. 73 ww. ustawy Minister stwierdził, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego co zostało ustalone na podstawie księgi wieczystej nr [...], z której wynikało, że właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (wydzielonej z działki nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. była Spółdzielnia oraz ksiąg lokalowych, z których wynikało że właścicielami wyodrębnionych lokali są A. B., J. M., R. N., G. N., J. M., M. L., A. Z., P. Z., B. W., W. D., A. D., R. K., M. K., M. M., L. M. i J. K..

Dalej organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta pod drogę publiczną, co zostało ustalone z kolei na podstawie:

- uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, z której wynika, że ul. [...] w K.została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, a następnie z dniem 1 stycznia 1999 r. ulica ta stała się drogą gminną;

- mapy z projektem podziału nieruchomości oraz mapy do celów prawnych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 października 2020 r., z których wynika, iż przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną; dodatkowo wskazał, że na ww. mapach znajdują się adnotacje, iż granice podziału nieruchomości ustalono według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.

Dalej organ II instancji stwierdził, że została spełniona trzecia przesłanka (władztwa), o czym świadczy:

- metryka ul. [...], sporządzona w dniu [...] grudnia 1989 r., z której wynika, iż ulica była oświetlona, posiadała kanalizację ogólnospławną, kanalizację deszczową, wodociąg, gaz, przewody telekomunikacyjne i przewody elektroenergetyczne; ulica posiadała nawierzchnię mineralno-asfaltową; w pasie drogi znajdowały się chodniki o nawierzchni z płyt z betonu cementowego, parkingi, pasy zieleni oraz znaki drogowe;

- rejestr robót budowlano-remontowych wykonywanych na ul. [...], z którego wynika, że w 1989 r. oraz 1995 r. przeprowadzono remonty cząstkowe ulicy, a w 1991 r. remont kapitalny ulicy;

- zlecenie z dnia 10 lipca 1992 r. dotyczące wykonania prac związanych z zabezpieczeniem ruchu drogowego na ul. [...];

- zlecenia wykonania remontu nawierzchni nr [...] z dnia 4 maja 1998 r. oraz nr [...] z dnia 4 czerwca 1998 r., obejmujące ul. [...] w K..

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ podniósł, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób umożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego wygrodzenie), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w u.d.p. Nie może obalić tego domniemania sam fakt wykonywania na nieruchomości zajętej pasem drogowym (w części obejmującej np. pas zieleni) przez właściciela gruntu prac porządkowych. Organ odniósł się również do przywołanych przez skarżących wyroków sądów powszechnych, tj. Sądu Rejonowego dla K. z [...] marca 2018 r. oraz Sądu Okręgowego w K. z [...] lutego 2019 r. i stwierdził, że nie odnoszą się one do stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., a do wydarzeń zaistniałych w 2015 r. Wobec czego, w ocenie Ministra, wyroki zapadłe przed sądami powszechnymi nie mają znaczenia prawnego dla ustalenia istnienia przesłanek wynikających z art. 73 ustawy, w tym przesłanki władania publicznoprawnego.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółdzielnia oraz A. B., J. M., A. Z., B. W., W. D., A. D., R. K., M. K. i A. P., reprezentowani przez zawodowych pełnomocników, złożyli na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca I wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozważenie zasadności uchylenia decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na braku podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zaniechaniu zebrania przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy wobec zaniechania ustalenia czy istnieją faktyczne podstawy do uznania, że nieruchomość w ogóle była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznym, kiedy z przedłożonych przez stronę dokumentów (prawomocnego wyroku Sądu) jednoznacznie wynika, że posadowiona na przedmiotowej nieruchomości zatoka parkingowa w ogóle nie służyła obsłudze ruchu, a zatem przedmiotowa nieruchomość leżała poza pasem drogowym drogi publicznej ul. [...], a nadto wobec okoliczności, że powołane w uzasadnieniu decyzji dowody nie potwierdzają, że wymienione w art. 73 ustawy przesłanki w ogóle zostały spełnione;

2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 73 ust. 1 ustawy w związku z art. 4 ust. 1 u.d.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, mimo braku spełnienia przesłanek do wydania decyzji;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien ją uchylić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy, względnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca I wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący II oraz A. P., która przyłączyła się do skargi zaskarżyli tę decyzję w całości, zarzucając jej:

I. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a to naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.; dalej: u.w.l.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.; dalej: u.k.w.h.), polegające na tym, że A. P. nie została uznana za stronę postępowania, podczas gdy w trakcie postępowania nabyła własność wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. wraz z udziałem w wysokości 196/10000 w nieruchomości wspólnej objętej księgą wieczystą nr [...], a tym samym przedmiotowe postępowanie niewątpliwie dotyczy jej interesu prawnego i winien jej przysługiwać przymiot strony;

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 73 ust. 1 ustawy w związku z art. 4 pkt 2 u.d.p., polegające na błędnej wykładni pojęcia "droga", posługiwanie się rozumieniem faktycznym i nieprawidłowym utożsamianiu drogi z pasem drogowym lub koroną drogi, podczas gdy pojęcia te posiadają swoje definicje legalne i nie są równoznaczne, w wyniku czego organ nietrafnie uznał, że w odniesieniu do działki nr [...] zostały spełnione przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy i utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nabycie przez Gminę K. z mocy prawa własności tej działki;

III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 7 w związku z art. 30 § 4 oraz w związku art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to ustalenia następców prawnych zmarłej uczestniczki A. Z., którzy winni wstąpić na miejsce zmarłej strony, w wyniku czego w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo oznaczono strony postępowania, a także zaistniało ryzyko pozbawienia strony (spadkobierców uczestniczki A. Z.) możliwości udziału w postępowaniu;

2) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na pominięciu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji informacji wynikających ze wzmianek umieszczonych w księdze wieczystej nr [...] dotyczących złożonych wniosków o wpis własności/współwłasności oraz o wyodrębnienie lokalu i założenie dla niego nowej księgi wieczystej, w wyniku którego mogło dojść do nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, a w dalszej konsekwencji – wydania decyzji z naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania;

3) art. 7 w związku z art. 8 § 1 w związku z art. 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasadę przekonywania, które to postępowanie zakończone zostało wydaniem decyzji nieuwzględniającej słusznego interesu obywateli, które to naruszenie polegało na wydaniu, w oparciu o dokumenty sporządzone przez wnioskodawcę, zaskarżonej decyzji uwzględniającej wniosek a całkowicie pomijającej interes stron – współwłaścicieli nieruchomości, w szczególności ignorującej fakt uszczuplenia przedmiotu ich własności przy równoczesnym braku możliwości ubiegania się o odszkodowanie oraz przyszłej konieczności uiszczania opłat za parkowanie, podczas gdy przeprowadzenie postępowania zgodnie z zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a także uwzględnienie słusznego interesu stron doprowadziłoby do wydania decyzji odmiennej od zaskarżonej;

4) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, które polegały w szczególności na:

- braku dogłębnego rozważenia argumentów stron podniesionych w pismach z 16 i 18 sierpnia 2021 r., a także argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego dla K. w K. z [...] marca 2018 r., sygn. akt [...] oraz w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w K. z [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...];

- zaniechaniu podjęcia z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób (świadków i stron) zamieszkujących w bloku przy ul. [...] w latach 90. XX w., a zwłaszcza skarżących R. K., B. W., A. B., W. D. i A. D. oraz przedstawiciela uczestnika – Spółdzielni Mieszkaniowej "C.", na ustalenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a to ustalenia podmiotu, który w ww. okresie władał działką nr [...] (wówczas częścią działki nr [...] przeznaczoną na miejsca postojowe dla mieszkańców);

- zaniechaniu podjęcia z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin działki nr [...] z udziałem geodety oraz stron, co z kolei doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, a to:

a) nieprawidłowego przyjęcia, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] zajęta była pod drogę publiczną, podczas gdy;

- w ww. dniu działka nr [...] (stanowiąca wówczas część działki nr [...]) oddzielona była od drogi (jezdni) ul. [...] chodnikiem biegnącym wzdłuż ulicy, nie wchodziła w obręb korony drogi i nie stanowiła zatoki postojowej;

- w ww. dniu działka ta stanowiła część działki nr [...] przeznaczoną na miejsca postojowe dla mieszkańców bloku przy ul. [...] w K., nie służyła do obsługi ruchu, a do zaspakajania potrzeb mieszkańców tego konkretnego bloku i nie była drogą, chodnikiem ani innym elementem drogi;

- uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, do kategorii dróg lokalnych miejskich została zaliczona ul. [...] w K. czyli wyłącznie jezdnia tej ulicy wraz z przyległymi do niej chodnikami (stanowiące działkę nr [...], obr. [...]);

- na mocy art. 103 ust. 2 ustawy drogą gminną stała się ul. [...] w K., czyli wyłącznie jezdnia tej ulicy wraz z przyległymi do niej chodnikami (stanowiące działkę nr [...], obr. [...]);

- zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r., jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji na wszelkich obowiązujących mapach ewidencyjnych cała działka nr [...] (z której ma zostać wydzielona działka nr [...]) jest oznaczana symbolem "B" – tereny mieszkaniowe, zaś dopiero na mapach z projektem podziału działka nr [...] została oznaczona jako działka drogowa ("dr");

b) błędnego ustalenia, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, podczas gdy:

- cała działka nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]) znajdowała się wówczas we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "C.", która sfinansowała wykonanie miejsc parkingowych, dbała o przedmiotową nieruchomość, dokonywała na jej powierzchni prac porządkowych i utrzymaniowych, a także była jedynym dysponentem miejsc postojowych urządzonych na działce nr [...] dla mieszkańców bloku przy ul. [...] w K.;

- współwłaściciele nieruchomości ponosili wydatki związane z nieruchomością, a to opłacali podatek od nieruchomości, ponosili koszty prac porządkowych, itp.;

- Gmina K. nie wykonywała żadnych form władztwa nad żadną częścią działki nr [...], w tym nad częścią odpowiadającą działce nr [...], a w szczególności nie wykonywała prac porządkowych, nie przeprowadzała remontów nawierzchni miejsc postojowych, nie ustawiała znaków drogowych, nie decydowała o osobach uprawnionych do korzystania z miejsc postojowych urządzonych na działce nr [...] ani w inny sposób, prawnie lub nieformalnie, nią nie zarządzała;

- przedłożone dokumenty (metryka ulicy [...] z [...] grudnia 1989 roku, rejestr robót budowlano-remontowych, zlecenia wykonania remontu i zlecenie dotyczące wykonania prac związanych z zabezpieczeniem ruchu) odnoszą się do jezdni ulicy [...] wraz z przyległymi do niej chodnikami (działka nr [...]), w których znajduje się opisane uzbrojenie terenu i które były remontowane, a nie do działki nr [...] (ówcześnie części działki nr [...]), na której znajdują się jedynie nieliczne elementy uzbrojenia terenu związane z obsługą bloku przy ul. [...] w K. i która nie była poddawana remontom przez Gminę K.;

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i winna zostać uchylona, w wyniku czego zaskarżona decyzja jest oczywiście nieprawidłowa jako sankcjonująca wadliwą decyzję organu I instancji.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący II wnieśli o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2022 r. Sąd połączył sprawy z obydwu skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm; dalej: p.p.s.a), rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku:

a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skargi zasługiwały na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone były naruszeniami przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem obu skarg była decyzja Ministra utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z [...] listopada 2021 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. działki nr [...].

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1989 r. Zgodnie z tym przepisem nabycie własności nieruchomości z mocy prawa nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka własności);

2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (przesłanka zajęcia),

3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka władania).

Przy tym, w orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że ze względu na wywłaszczeniowy charakter art. 73 ust. 1 ustawy, musi on być wykładany ściśle, a określone w nim przesłanki wykazane, a nie tylko uprawdopodobnione.

Natomiast zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. O tym, czy dana nieruchomość zalicza się do drogi, czy pasa drogowego decydują granice zajęcia ustalone przez geodetę w mapie, a w przypadku drogi pozbawionej geodezyjnej dokumentacji dotyczącej tych linii, o zakresie zajęcia przesądza stan faktyczny. O wartości mapy jako dokumentu, na mocy którego organ jest władny wydać decyzje wywłaszczeniową wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków, gdzie z stwierdził, że "na mapie przedstawiającej stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną sporządzonej w trybie art. 73 ustawy niezbędne jest więc wskazanie daty 31 grudnia 1998 r. i potwierdzenie tej daty przez uprawnionego geodetę. Dopiero wówczas mapa uzyskuje charakter dokumentu geodezyjnego w zakresie odzwierciedlenia stanu granic nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r." (wyrok z dnia 14 lutego 2023 r., I OSK 2473/22, LEX nr 3504435.) W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc drogi wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Natomiast pas drogowy to nie tylko pas jezdni (drogi), czy pas pieszych, ale również pobocze, choćby nieurządzone, przeznaczone do ruchu i postoju pojazdów i pieszych, inne elementy infrastruktury drogowej, jak np. pas zieleni, czy oświetlenie uliczne, a także pas techniczny, na którym zgodnie z definicją ustawową nie powinny znajdować się widoczne elementy pasa drogowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 222 r., I OSK 157/19, CBOSA).

Natomiast do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. Pojęcie władania należy rozumieć jako wykonywanie zarządu drogą w sposób określony w u.d.p., a to oznacza, że w pojęciu tym mieszczą się takie czynności faktyczne jak odśnieżanie, remont, modernizacja, umieszczanie znaków drogowych.

Powołany wyżej art. 73 ustawy z 1998 r. nie zawiera jednak definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej.

Zgodnie z art. 1 u.d.p., za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.p,, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 1998 r., droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc drogi wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że poza sporem pozostaje, że 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowiąca obecnie własność Spółdzielni i mieszkańców lokali przy ul. [...], została wyodrębniona z działki nr [...] stanowiącej 31 grudnia 1998 r. współwłasność skarżącej I i skarżących II, więc nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Sporne jest natomiast, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, że przedmiotowa nieruchomość (parking) była zajęta pod drogę publiczną, jak również to, czy nieruchomością władała Gmina K..

W skardze skarżąca I podniosła, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie administracyjne – pominął przedstawione przez nią dowody, co spowodowało, że decyzja wydana została bez wszechstronnego, pełnego i wyczerpującego rozpatrzenia przedmiotu sprawy. Dotyczy to w szczególności wyroków sądów powszechnych, tj. Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego z 2018 r., które jednoznacznie wskazują, że zatoka parkingowa posadowiona na działce [...] (obecnie przedmiotowa działka) nie była i nie jest ani drogą, ani nie leży w ciągu pasa drogowego i nie służyła prowadzeniu ruchu, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art 73 ustawy. Organ uznał bowiem, że wyroki te nie odnoszą się do stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., wobec czego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem Sądu, stwierdzenie to jest błędne, po pierwsze dlatego, że sądy i organy administracji związane są mocą prawomocnego orzeczenia innego sądu jako aktu władzy państwowej, wynikającą z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.). Jej swoistość wyraża się w tym, że wiąże także inne sądy i inne organy państwowe, w tym również orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść orzeczenia sądu powszechnego, jeżeli jest ono prawomocne. Podmioty te są zatem związane faktem i treścią, ale tylko prawomocnego orzeczenia sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 28 lutego 2023 r.(sygn. akt II SA/Rz 223/23, LEX nr 3502315) stwierdził, że przepis art. 365 § 1 k.p.c. adresuje ten nakaz nie tylko do stron, ale i do sądu, który wydał orzeczenie oraz innych sądów, organów państwowych i organów administracji publicznej. Co istotne, wynikające z art. 365 § 1 k.p.c. związanie prawomocnym orzeczeniem sądu jest niezależne od tego, czy w ocenie innego sądu lub organu administracji publicznej, orzeczenie to jest wynikiem prawidłowej wykładni lub zastosowania prawa. W doktrynie i orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że chociaż przepis art. 365 §1 k.p.c. odnosi się zasadniczo do mocy wiążącej sentencji orzeczenia, a nie jego uzasadnienia, to powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte również motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu. W szczególności powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte ustalenia faktyczne w takim zakresie, w jakim indywidualizują one sentencję jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu (A. Partyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany, red. O. M. Piaskowska, LEX/el. 2023, art. 365.). Z kolei, żeby stwierdzić co było istotą rozstrzygnięcia trzeba sięgnąć do uzasadnienia tego wyroku.

W niniejszej sprawie zarówno z uzasadnień wyroku Sądu Rejonowego, jak i wyroku Sądu Okręgowego, na który powołali się skarżąca I i skarżący II, w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, że przedmiotowa nieruchomość określana jako parking nie jest częścią pasa drogowego ul. [...].

Po drugie, jak słusznie zauważyła skarżąca I, Sąd Rejonowy dla K. w sprawie sygn. akt [...] swym wyrokiem w punkcie I nakazał Gminie K., aby zdemontowała z działki [...] znak drogowy pionowy P-61 informujący o strefie płatnego parkowania, a w punkcie II nakazał Gminie zaprzestania kontroli pojazdów Spółdzielni oraz właścicieli lokali wyodrębnionych na działce [...]. Z uzasadnienia tego wyroku jednoznacznie wynika, że parking nie leży w granicach pasa drogowego ul. [...], a stanowi prywatną własność mieszkańców bloku [...]. Wyrok ten zapadł po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, m.in. po dokonaniu oględzin i przesłuchaniu świadków, będących obecnie skarżącymi w niniejszej sprawie, którzy zarówno na dzień 31 grudnia 1989 r., jak i w dacie wyrokowania przez Sąd powszechny i w dacie wydania zaskarżonej decyzji byli współwłaścicielami przedmiotowej działki i do których należało prawo własności do owego parkingu. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z [...] lutego 2019 r. w wyniku złożonej apelacji od wyżej omawianego wyroku podtrzymał stanowisko Sądu Rejonowego, że zatoka parkingowa nie leży w granicach pasa drogowego drogi publicznej, a w konsekwencji, że nie zachodziły w stosunku do niej przesłanki z art. 73 ustawy.

Dodatkowo, co słusznie podniosła skarżąca I, zatoka parkingowa została wybudowana przez samych mieszkańców budynku posadowionego na działce [...] i to oni dbali o utrzymaniu jej czystości odśnieżali i remontowali na własny koszt oraz płacili podatek gruntowy od nieruchomości.

Po trzecie, skoro Minister uznał, że wyroki te nie mają znaczenia, bo nie odnoszą się do stanu faktycznego istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r., to winien przeprowadzić postępowanie dowodowe i przedstawić dowody świadczące o tym, że pomiędzy 31 grudnia 1998 r., a wyrokiem Sądu powszechnego zaszły okoliczności skutkujące utratą możliwości zakwalifikowania nieruchomości jako części pasa drogowego. W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych takich dowodów brak.

Błędnie więc organ uznał, że została spełniona przesłanka zajętości, jak i przesłanka władztwa. Minister powołał się na dowody w postaci uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] maja 1986 r. i mapy z projektem podziału nieruchomości oraz mapy do celów prawnych. Takie zestawienie dowodów było już przedmiotem rozważań judykatury i uznane zostało za niepotwierdzające w sposób wystarczający i przekonujący istnienia okoliczności jednoznacznie potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 73 ustawy. Przykładowo, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dnia 2 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1193/21 (LEX nr 3331762) wskazano, że w żadnym wypadku przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie wynikają jedynie z treści obowiązujących przepisów prawa (w niniejszej sprawie z uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich) oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., na które powołują się organy, a za dowód urządzenia ulic nie sposób uznać wyłącznie mapy do celów prawnych sporządzonej przez uprawnionego geodetę wraz z mapą z projektem podziału nieruchomości. Dalej w wyroku tym stwierdzono, że z dokumentów tych, sporządzonych co do zasady w innym celu niż zobrazowanie granic dróg publicznych istniejących w dniu 31 grudnia 1998 r., w żaden sposób nie wynika bowiem, w oparciu o jakie dokumenty i fakty geodeta uprawniony przyjął taki, a nie inny stan "zajętości" przedmiotowych działek pod drogi publiczne, a więc jakie elementy infrastruktury drogowej, realnie występujące na gruncie – geodeta brał pod uwagę i czy w ogóle one na nich występowały, a znajdujące się w aktach sprawy mapy nie zawierają informacji czy zostały wykonane na zlecenie organu, czy też na zlecenie wnioskodawcy postępowania, który jest stroną danego postępowania i niewątpliwie jest zainteresowany jego wynikiem.

Należy zauważyć, że uchwała nr [...] dotyczy ul. [...], ale jezdni, a w znajdującym się w aktach sprawy wyrysie z mapy ewidencyjnej z [...] lipca 2021 r. nie została ujęta przedmiotowa działka w liniach granicznych drogi, zaś z w metryce ul. [...] z [...] grudnia 1989 r. w opisie technicznym nie ma zapisu o parkingu, ani zatoce postojowej. W opisie tym mowa jest o jezdni dwukierunkowej z krawężnikami i obustronnymi chodnikami oraz pasami zieleni. Dowodzi to, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka zajętości.

Dodatkowo Sąd zauważa, że z wyrysu mapy ewidencyjnej z dnia [...] lipca 2021 r., a więc z daty przed wniosku Gminy, wynika, że przedmiotowa działka nie leży w granicach drogi ul. [...].

Błędem było też wywiedzenie przez organ twierdzenia, że została spełniona przesłanka władztwa Gminy, wobec prowadzenia przez nią prac remontowych ulicy wykazanych w rejestrze robót budowlanych dotyczących wykonania prac związanych z zabezpieczeniem ruchu drogowego na ul. [...]. Dowód ten mógłby świadczyć o władztwie, gdyby dotyczył działki [...], tymczasem wykazane w rejestrze prace remontowe polegające na "łataniu dziur w nawierzchni" dotyczą działki [...], czyli jezdni asfaltowej biegnącej wzdłuż przedmiotowej działki. Wszelkie prace remontowe odnośnie przedmiotowej działki były wykonywane przez obecnych skarżących na ich koszt. Skoro zatem przedmiotowa działka, jak zostało to udowodnione, nie leżała w liniach granicznych drogi ul. [...], to nie było podstaw do uznania, że Gmina rozciągała na nią swe władztwo.

Sąd podzielił w całej rozciągłości stanowisko skarżącej I i skarżących II, że organ nie wykazał w sposób wystarczający spełnienia wskazanej w art. 73 ust. 1 ustawy przesłanki zajętości nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, a co za tym idzie nie została też spełniona przesłanka władania.

Przechodząc do zarzutów skarżących II należy zauważyć, że dotyczą błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji uznania, że działka [...] została zajęta pod drogę i w tej mierze z pokrywają się z zarzutami skarżącej I. Kwestia ta została rozważona powyżej przy omawianiu zarzutów skarżącej I. Stąd też Sąd odniesie jedynie się do zarzutów naruszenia art. 28 k.p.a oraz art. 7 ust 1 i 2 u.w.l., polegającego na pominięciu A. P. jako strony postępowania oraz nieuwzględnienia spadkobierców A. Z..

Sąd podzielił stanowisko skarżącej II w zakresie pominięcia skarżącej A. P. w tym względzie i stwierdził, że zarzuty te powinny prowadzić organ do wydania decyzji uchylającej, nie zaś do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Niewątpliwie stronami w niniejszym postępowaniu są właściciele odrębnych lokali przy ul. [...].

Stosownie do art. 7 ust. 1 u.w.l., odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego, a do jej powstania niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Natomiast w myśl art. 29 u.k.w.h., wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu – od chwili wszczęcia tego postępowania. W literaturze przyjmuje się, że art. 29 wprowadza moc wsteczną wpisu w księdze wieczystej. Wpis ten wywołuje skutki prawne już od chwili złożenia wniosku. Komentowany przepis ma charakter materialnoprawny. Normuje zakres czasowy skutków prawnych w sferze prawa cywilnego materialnego, które są związane z wpisem w księdze wieczystej. Celem tego przepisu jest ochrona pozycji uprawnionego, którego prawa dotyczy postępowanie prowadzone przez sąd wieczystoksięgowy.

A. P. nabyła lokal nr [...] przy ul. [...] na podstawie umowy notarialnej w dniu [...] czerwca 2022 r., a więc przed dniem wydania decyzji. W tej też dacie został zgłoszony wpis do księgi wieczystej nr [...] i została założona nowa księga dla odrębnego lokalu o nr [...]. Wszystkie dane o księgach i wpisach zawarte są w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych, która prowadzona jest w systemie teleinformatycznym. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję powołał się na księgi lokalowe, nie uwzględnił jednak księgi wieczystej dla lokalu nr [...], mimo iż przed datą decyzji księga ta była dostępna w bazie. Powielił ustalenia organu I instancji dotyczące właścicieli, nie sprawdzając czy po wydaniu decyzji przez Wojewodę zmienił się stan prawny któregoś z lokali. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się jedynie wydruki z ksiąg wieczystych z dnia [...] czerwca 2022 r., tj. sprzed daty powstania wpisu. W wyniku tego A. P. została pominięta w postępowaniu jako strona i nie została jej doręczona zaskarżona decyzja, która dotyczy jej praw nabytych, czyli współwłasności przedmiotowej działki, na której jest wybudowany parking.

Natomiast zarzut niepowiadomienia następców prawnych A. Z. należy uznać za chybiony. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się awizowana przesyłka zawierająca doręczenie odpisu zaskarżonej decyzji do A. Z., na której widnieje adnotacja listonosza wraz z pieczątką "nie podjęto w terminie". W świetle art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie w miejscu zamieszkania) i art. 43 (doręczenie zastępcze) operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dniu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2 pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Adnotacja "nie podjęto w terminie" nie dała organowi podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć uczestniczki, a tym bardziej do poszukiwania jej następców prawnych ponieważ w aktach administracyjnych sprawy nie żadnego dokumentu wskazującego na to, że A. Z. zmarła.

W świetle powyższego za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Należy zauważyć, że kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Z kolei organy administracji publicznej mają obowiązek prowadzić postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.). Art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Wyrażony w art. 77 k.p.a. ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, który musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Ocena materiału dowodowego powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. W szczególności na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził, a w rezultacie dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu. Ponadto uzasadnienie prawne decyzji musi także zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2022 r., III OSK 736/21, LEX nr 3355601; z dnia 24 czerwca 2022 r., I GSK 1571/21, LEX nr 3398563).

W okolicznościach niniejszej sprawy, prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia czy dana nieruchomość zalicza się do drogi publicznej, organy miały obowiązek bezspornego ustalenia czy przedmiotowa działka leży w granicach ul. [...] i czy Gmina K. sprawuje faktyczne nad nią władztwo. W tym kierunku należało przeprowadzić postępowanie dowodowe, w szczególności przesłuchać świadków, którzy zarówno ówcześnie, jak i dacie wydania decyzji mieszkali przy ul. [...] i mieli wyodrębnioną własność lokali uwidocznioną w księdze wieczystej, przeprowadzić oględziny parkingu i po tych ustaleniach wydać odpowiadającą prawu decyzję – czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dodatkowo organ nie odniósł się do kluczowych dla sprawy rozważań zawartych w wyrokach Sądu Rejonowego dla K. i Sądu Okręgowego oraz wytycznych w nich zawartych. Bezpodstawnie przyjął, że owe wyroki nie mają znaczenia w sprawie z uwagi na wydanie ich po 1998 r., gdy tymczasem odnoszą się do okoliczności istniejących przed tą datą.

To wszystko prowadzi do wniosku, że organ dokonał nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, ale również i prawa procesowego, które doprowadziły Sąd do uchylenia obu decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie, organy przeprowadzą postępowanie we wskazanym kierunku, uwzględniając powyższe rozważania Sądu. Postępowanie winno także zostać przeprowadzone z poszanowaniem zasad ogólnych i zasad postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Wobec powyższego zaistniały podstawy do uchylenia nie tylko decyzji organu odwoławczego, ale również decyzji organu I instancji i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie 1. sentencji.

O kosztach postępowania w punktach 2. i 3. wyroku Sąd orzekł na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

W przypadku skarżącej I, jak i skarżących II, koszty te obejmowały: wpisy od skarg w wysokości po 200 zł, ustalone w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), koszty zastępstwa procesowego w wysokości po 480 zł, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz kwoty po 17 zł poniesione tytułem opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw – na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz punktu IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2142).