Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1306/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 4, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), Sędziowie WSA Krzysztof Kandut, Monika Krywow, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 sierpnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/873/2023/15746 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. G. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 8 sierpnia 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r.

2. Stan sprawy.

2.1. Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z 17 maja 2022 r. określił Spółce P. S.A. w C., M. C., G. K. oraz J. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2019 w kwocie 1.603 zł. Opodatkowaniem objęto działkę geodezyjną nr [...]. Jednocześnie organ umorzył postępowanie podatkowe w pozostałym zakresie, to jest dotyczącym działek geodezyjnych [...], [...], [...], [...] i [...].

2.2. Od tej decyzji odwołanie wniósł G. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją nr SKO.F/41.4/527/2022/8844 z 22 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta.

Na decyzję organu odwoławczego skargę do WSA w Gliwicach wniósł G. K. Wyrokiem z 14 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 912/22 Sąd stwierdził nieważność decyzji Kolegium z 22 czerwca 2022 r. Sąd zauważył, że podatniczka M. C. zmarła 22 maja 2022 r., zatem przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Mając na uwadze fakt, że decyzja organu odwoławczego została skierowana do osoby zmarłej, WSA stwierdził jej nieważność.

2.3. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium, zaskarżoną aktualnie do Sądu, decyzją z 8 sierpnia 2023 r., nr SKO.F/41.4/873/2023/15746 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 17 maja 2022 r.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podatnicy tj. P. S.A. (dawniej W. S. A. z siedzibą w C. [...] – w skrócie: W. S.A.), M. C., skarżący G. K. oraz J. K. są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej w C. przy al. [...], składającej się z działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej pow. 24 594 m2. Potwierdza to również stan księgi wieczystej nr [...].

Kolegium zaznaczyło, że 2 grudnia 2021 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej współwłasność podatników. W ich trakcie ustalono, że:

1) Działka nr [...] stanowi niezabudowany grunt znajdujący się na ogrodzonym terenie kompleksu sportowego S. (dawniej Klub Sportowy A.), który obejmuje zarówno działki będące własnością innych, niż strony postępowania, osób fizycznych oraz będące w użytkowaniu wieczystym S. Usytuowanie działki przedstawia wydruk z ortofotomapy stanowiący załącznik do protokołu oględzin. Zgodnie z oświadczeniem G. K. o ww. teren dba i dysponuje nim S. Ponadto ogrodzenie całego terenu zostało wykonane przez Klub Sportowy A. (dziś S.). Obecnie nie jest zawarta żadna umowa dotycząca tej działki, a ostatnia umowa, zawarta między G. K. a Klubem Sportowym A. wygasła z końcem 2015 r. G. K. oświadczył również, że ze względu na ogrodzenie terenu nie ma możliwości wejścia na teren działki ani nim dysponowania. Ponadto uważa, że boisko szkolne znajdujące się na terenie obok ośrodka częściowo położone jest na działce nr [...] i w związku z tym powinna zostać zawarta umowa dzierżawy terenu. Jednakże zaprzeczył temu obecny w trakcie oględzin geodeta miejski (dowód zdjęcie ortofotomapy z 2 grudnia 2021 r.). Ponadto ustalono, że postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] nie zostało zakończone.

2) Działki nr [...], [...], [...],[...] i [...] – w ich skład wchodzi droga wewnętrzna parku wraz ze ścieżką rowerową, trasą dla rolkarzy, deptak dla pieszych, pas zieleni oraz teren zadrzewiony. Obecny w trakcie oględzin geodeta miejski wskazał, że te działki znajdują się na terenie Parku [...] i są zagospodarowane zgodnie ze statutową działalnością Spółki (W. S.A.). G. K. oświadczył, że remont drogi wewnętrznej parku został wykonany bez zgody pozostałych współwłaścicieli i w jego ocenie znacznie obniżył wartość terenu i w związku z tym nie partycypował w jego kosztach. Natomiast przedstawiciel spółki stwierdził, że remont ww. drogi został przeprowadzony, ponieważ jej stan zagrażał życiu i zdrowiu użytkowników. Ponadto G. K. oświadczył, że jako współwłaściciel terenu nie ma wpływu na działania podejmowane przez spółkę w zakresie zarządzania ww. gruntem, nie partycypuje w kosztach utrzymania terenu, nie osiąga żadnego dochodu z działek - dzierżawy terenu, nie ma udziału w zyskach oraz możliwości bezpłatnego wjazdu na teren parku. Przedstawiciel spółki zawnioskował o zaprotokołowanie, że spółka stoi na stanowisku, iż nie czerpie zysków z nieruchomości wspólnej dot. działek o nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...]. G. K. wskazał, że nie ma możliwości bezpłatnego wjazdu na teren parku. W związku z tym zarzutem przedstawiciel spółki oświadczył, że w sprawie bezpłatnego wjazdu współwłaściciele winni wystąpić o wydanie przepustki umożliwiającej bezpłatny wjazd na teren całego Parku [...], jednakże z jego wiedzy wynika, że nigdy w tej sprawie nie występowali ze stosownym wnioskiem. Geodeta miejski wyjaśnił również, że altany ogrodowe nie są położone na żadnej z działek objętych oględzinami. Przedstawiciel spółki ponadto potwierdził, że o przedmiotowy teren dba spółka (koszenie trawy, przycinanie drzew, sprzątanie). Na zakończenie oględzin G. K. oświadczył, że jego zdaniem W. S.A. jest samoistnym posiadaczem terenu obejmującego przedmiotowe działki i tym samym to spółka winna płacić podatek od nieruchomości. Z kolei Z. C. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Wydziału Podatków i Opłat Lokalnych wskazała, że W. S.A. powinna uzyskać zgodę pozostałych współwłaścicieli na prowadzenie działalności gospodarczej na działkach stanowiących współwłasność, jednak o taką zgodę nigdy nie występowała. Współwłaściciele mają prawo partycypować w dochodach spółki uzyskiwanych m.in. z opłat za wjazd na teren parku, w tym na teren nieruchomości wspólnych oraz z organizowanych na terenie parku imprez, jednakże spółka nie rozlicza się z pozostałymi współwłaścicielami z zysków uzyskanych z ww. tytułów. Wskazała ponadto, że współwłaściciele mają prawo wjazdu na teren parku, w tym do nieruchomości wspólnej, jedynie na zasadach obowiązujących osoby trzecie tj. za opłatą, bez możliwości bezpłatnego wjazdu.

Kolegium wskazało również, że celem uzupełnienia materiału dowodowego Prezydent Miasta wezwał S. do złożenia wyjaśnień poprzez wskazanie, czyją własność stanowi ogrodzenie działki o nr [...], a także wskazanie, czy Stowarzyszenie włada działką o nr [...] i zagospodarowuje nieruchomość zgodnie z prowadzoną działalnością, a ponadto wskazanie, czy po zakończeniu czasu trwania umowy zawartej ze współwłaścicielem nieruchomości – G. K. dysponowało terenem bez pozyskania uprzedniej zgody właścicieli działki o nr [...], m.in. posiadało obiekty sportowe na terenie wskazanej nieruchomości oraz czy przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych z budową i likwidacją kortów tenisowych Stowarzyszenie wystąpiło i uzyskało zgodę właścicieli na wejście na teren działki o nr [...] oraz uzgodniło z właścicielami przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z nieruchomości, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W odpowiedzi na powyższe pismem z 12 stycznia 2022 r. S. wyjaśniło, że od końca dzierżawy nie prowadziło i nie prowadzi żadnej działalności na działce [...]. Budowa aktualnie istniejącej hali tenisowej ze względu na jej modułowość była prowadzona i realizowana dźwigami od środka hali tenisowej oraz na zewnątrz wzdłuż długich powierzchni hali tenisowej, czyli od strony boiska piłkarskiego oraz od ulicy [...]. W związku z tym nie występowało do właściciela działki nr [...] z prośbą o możliwość jej użytkowania podczas budowy i po jej zakończeniu.

Kolegium stwierdziło, że w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Prezydent Miasta zasadnie określił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. w kwocie 1.701 zł tytułem działki nr [...] oraz umorzył postępowanie podatkowe w pozostałym zakresie.

W odniesieniu do zakresu sprawy objętego umorzeniem postępowania podatkowego Kolegium stwierdziło, że G. K., J. K. i M. C. nie mieli wpływu na dysponowanie nieruchomością wspólną w zakresie działek geodezyjnych o nr [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto w toku przeprowadzonych oględzin wraz z geodetą miejskim ustalono, że działki te położone są na terenie Parku [...] i zagospodarowywane przez spółkę zgodnie ze przedmiotem działalności spółki. Powyższe potwierdza również ortofotomapa nieruchomości a także dane dostępne na stronie Geoportal 2 (https://many.geoportal.gov.pl/). Wskazują one, że działki o nr [...], [...], [...], [...] i [...] stanowią pas gruntu zlokalizowanego wewnątrz Parku [...], który otoczony jest innymi działkami wchodzącymi w skład wspomnianego parku, który zarządzany jest przez W. S.A. (obecnie P. S.A.). Spółka dysponując działkami znajdującymi się w obrębie Parku [...] realizuje swoje cele z pominięciem interesów współwłaścicieli. Nie podejmuje z nimi współdziałania w jakiejkolwiek formie. Ponadto, co jest bardzo istotne zdaniem Kolegium, jak wskazał opiekun prawny M. C., działania W. S.A. były sprzeczne z wolą współwłaścicieli będących osobami fizycznymi. Kolegium skonstatowało, że wyłącznym posiadaczem ww. działek jest jeden ze współwłaścicieli, a mianowicie W. S.A. (obecnie P. S.A.). W konsekwencji Prezydent Miasta prawidłowo umorzył postępowanie w zakresie działek o nr [...], [...], [...], [...], [...].

W odniesieniu natomiast do działki o nr ewid. [...], Kolegium zauważyło, że w toku postępowania podatkowego badano, czy S. spełnia przesłanki do uznania go za posiadacza samoistnego tejże działki. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie prowadzonego postępowania organ stwierdził jednak, że Stowarzyszenie było posiadaczem zależnym przedmiotowej działki na mocy umowy zawartej z G. K. z 14 marca 2001 r. na okres 15 lat. Jednakże zgodnie z oświadczeniem S., po zakończeniu trwania tej umowy nie dysponowało już działką o nr [...], jak również nie występowało do właścicieli nieruchomości o zgodę na wejście na teren nieruchomości, gdyż do prowadzonych celów i budowy hali tenisowej nie było to konieczne. Kolegium podkreśliło, że przedmiotowa działka nie jest zabudowana. Nie można uznać, że samo ogrodzenie nieruchomości powodować będzie uznanie Stowarzyszenia za posiadacza samoistnego tej działki, gdyż ogrodzenie zostało posadowione jeszcze przed zawarciem umowy udostępnienia terenu między Stowarzyszeniem i G. K. Poza tym, zgodnie z oświadczeniem Stowarzyszenia z 12 stycznia 2022 r., jedynie na podstawie rozmów z mieszkańcami Miasta można przypuszczać, że ogrodzenie nieruchomości stanowi jego własność. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach w sprawie I SA/Gl 1440/19 z 25 sierpnia 2020 r., Kolegium wskazało, że posiadanie samoistne jest stanem faktycznym, natomiast stosownie do treści art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na podstawie powyższego Kolegium stwierdziło, że Stowarzyszenie nie może zostać uznane za posiadacza samoistnego, gdyż nie włada nieruchomością jak właściciel, a wręcz należy podkreślić, że przez 15 lat było posiadaczem zależnym nieruchomości, nie łączy go z nieruchomością związek fizyczny ani psychiczny. Dokonywane modyfikacje i budowy na nieruchomościach będących w jego własności były dokonywane z pominięciem wykorzystania działki [...]. Natomiast co do kwestii przestawienia ogrodzenia Kolegium podniosło, że strony postępowania powinny to rozstrzygnąć ze Stowarzyszeniem na drodze postępowania cywilnego. W konsekwencji jako podatników podatku od nieruchomości działki o nr [...] uznano współwłaścicieli tej nieruchomości tj. Spółkę P. S.A., G. K., J. K. i M. C. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (aktualny t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70, ze zm. – dalej: u.p.o.l.), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne. Kolegium dodało, że należy zastosować stawkę określoną na podstawie uchwały nr LII/944/19 z dnia 6 września 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2018 r. poz. 5599) jak dla gruntów pozostałych.

W ocenie Kolegium nie znajdują wobec tego uzasadnienia zarzuty odwołania dotyczące zastosowanej stawki podatkowej. Trafnie Prezydent Miasta bowiem przyjął, działając na podstawie art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (aktualny t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm. – dalej: o.p.) i art. 3 ust. 4 u.p.o.l., a także mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 13/15 z 12 grudnia 2017 r., że w niniejszej sprawie prawidłową stawką podatku od nieruchomości dla działki o nr [...] będzie stawka właściwa dla gruntów pozostałych, tj. 0,49 zł od 1 m2, określona w § 1 pkt 1 lit. c) uchwały nr LII/944/18 z dnia 6 września 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów.

Na koniec Kolegium wskazało, że na podstawie art. 97 § 1 o.p., spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Przy czym, wejście spadkobiercy - na podstawie powołanego wyżej przepisu - w prawa i obowiązki podatnika nie utożsamiania go z podatnikiem. Jest on bowiem traktowany jak podatnik, a nie jako podatnik. W kontekście tego, Kolegium podniosło, że M. C. zmarła 24 maja 2022 r., a spadek po niej, na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 3 czerwca 2023 r. nabył na podstawie dziedziczenia ustawowego R. C. Z kolei, 24 kwietnia 2023 r. Kolegium powzięło informację, że na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 20 kwietnia 2023 r. spadek po J. K., zmarłym 11 marca 2023 r., nabyli na podstawie dziedziczenia ustawowego: żona J. K. oraz syn T. K. Z powyższych względów Kolegium doręczyło przedmiotową decyzję ww. spadkobiercom.

2.4. W skardze G. K. zarzucił, że decyzja Kolegium z 8 sierpnia 2023 r. nie została wydana w urzędowym języku polskim. Stwierdził, że Kolegium w decyzji nie zastosowało nakazanych w ustawie polskich nazw jednostek miary oraz polskich nazw wielkości fizycznych, co powoduje, że decyzja nie ma sensu oraz nie ma do czego się odwoływać.

W związku z powyższym, na podstawie art. 182 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), a także art. 304 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 37 – dalej: k.p.k.) skarżący zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach dopuściło się następujących czynów zakazanych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17 – dalej: k.k.):

1) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że Kolegium nie wyliczyło w decyzji, ile w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. wynosi stała, wysokość mocy podatku od nieruchomości oraz decyzja została wydana poza ustawowymi granicami art. 6 ust. 5 u.p.o.l., jak również nie stosowano w decyzji nakazanych w ustawie, polskich nazw wielkości fizycznych, jak opisane dalej przez skarżącego;

2) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że Kolegium nie wydało decyzji w sposób nakazany w ustawowych granicach legitymacji ustanowionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l., zgodnie z zależnościami niżej przez skarżącego opisanymi;

3) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium nie wyliczyło, ile wynosi wysokość krytycznej podstawy opodatkowania;

4) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium nie wyliczyło na podstawie uchwały Rady Miasta Chorzów nr LII/944/18 z dnia 6 września 2018 r. ile wynosi dopuszczalna wysokość podstawy opodatkowania. W ocenie skarżącego jest to zbrodnia, która służy do eksterminacji podatników;

5) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium nie wyliczyło ile wynosi ustawowa wysokość podstawy opodatkowania i jest to zbrodnia, która służy do eksterminacji podatników;

6) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 6 ust. 5 u.p.o.l. Kolegium nie wyliczyło z – opisanej przez skarżącego – zależności, ile wynosi dopuszczalna wysokość stawki podatku od nieruchomości i jest to zbrodnia, która służy do eksterminacji podatników;

7) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium nie wyliczyło ile wynosi dowolna wysokość stawki podatku od nieruchomości;

8) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. Kolegium z opisanej przez skarżącego zależności nie wyliczyło ile wynosi dowolna wysokość podatku od nieruchomości;

9) przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym Kolegium nie ustaliło wysokości podatku rolnego od nieruchomości, który ustawodawca nakazuje obliczyć z – opisanej przez skarżącego – zależności;

10 przestępstwa z art. 231 k.k. w ten sposób, że na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym Kolegium nie ustaliło wysokości potencjalnego przychodu z nieruchomości rolnej, który ustawodawca nakazuje obliczyć z – opisanej przez skarżącego – zależności;

11) przestępstwa z art. 118a k.k. w ten sposób, że Kolegium ustaliło bez podstawy prawa, nielegalną wysokość podatku od nieruchomości z – opisanej przez skarżącego – zależności, co spowodowało, że nielegalny podatek, jest 3,605 raza większy od potencjalnego przychodu i ma spowodować śmierć podatnika;

12) przestępstwa z art. 240 k.k. w ten sposób, że Kolegium wiedziało, iż Gmina Miasto C. reprezentowana przez Radę Miasta C. bierze udział w planowaniu popełnienia czynu zakazanego w art. 118a k.k. a nie zawiadomiło o tym Prokuratury;

13) przestępstwa z art. 240 k.k. w ten sposób, że Kolegium wiedziało, iż Gmina Miasto C. reprezentowana przez Prezydenta Miasta C. bierze udział w popełnianiu czynu zakazanego w art. 118a k.k. a nie zawiadomiło o tym Prokuratury.

W związku z tym, że w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. ustawodawca założył, iż maksymalna wysokość podatku od nieruchomości nie może być wyższa od górnej granicy stawki kwotowej podatku, która wynosi 0,49 zł, skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz o wycofanie tej decyzji z obrotu prawnego i unicestwienie jej skutków oraz skierowanie sprawy do rozpatrzenia do I instancji;

2) uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta C. z 17 maja 2022 r. oraz wycofanie tej decyzji z obrotu prawnego i unicestwienie jej skutków i skierowanie sprawy do rozpatrzenia do I instancji;

3) wydanie organowi I instancji nakazu ustalenia w roku 2019 dowolnej wysokości podatku od nieruchomości, w ten sposób, że nie może być wyższa od górnej granicy stawki kwotowej podatku i opłat lokalnych, która wynosi 0,49 zł;

4) umorzenie na podstawie art. 6 ust. 8a u.p.o.l. postępowania w niniejszej sprawie, bowiem podatek jest nie większy od 0,49 zł;

5) wydanie wyroku nakazującego organowi I instancji wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości z udziałem Prokuratora, w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem;

6) zasądzenie zwrotu kosztów sądowych prawem przewidzianych.

2.5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Z kolei skarżący w pismach z 22 października 2023 r. oraz 12 stycznia 2024 r. ponowił i podtrzymał własną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm. - dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

Jednakże dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, a zatem skarga zasługuje na oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

4. Skarga koncentruje się na wytknięciu popełnienia przez organ odwoławczy szeregu przestępstw związanych z nieprawidłowym – według skarżącego – ustaleniem w tej sprawie wysokości zobowiązania podatkowego. W związku z tym, skarżący kieruje do WSA w Gliwicach szereg zawiadomień o popełnieniu przestępstwa i żąda ich ścigania.

Sąd orzekający w tej sprawie wskazuje zatem, że organami właściwymi do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego, czyli postępowania mającego na celu m.in. wykrycie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawcy przestępstwa są organy wskazane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Wynika to już z art. 1 i art. 2 k.p.k. Organami właściwymi do wszczęcia postępowania przygotowawczego (śledztwa albo dochodzenia) są zasadniczo Policja i Prokurator (art. 298 § 1 k.p.k.). Jeśli skarżący uważa, że doszło do popełnienia przestępstwa, to wnioski w tej materii powinien kierować do tych właśnie organów. Ustawodawca przewidział że wnioski takie (zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa) podlegają rozpoznaniu w stosownym trybie (art. 303 i nast. k.p.k.).

Sądy administracyjne nie zostały powołane przez prawodawcę do wszczynania, nadzorowania lub prowadzenia postępowania karnego. Ich ustrojowa rola nie sprowadza się do działań śledczych, do ustalania czy zostało naruszone prawo karne, czyli popełnione zostało przestępstwo i ewentualnie przez kogo.

Zadaniem sądów administracyjnych jest natomiast kontrola tego, czy określone formy działania administracji, jak np. decyzja administracyjna (podatkowa), ewentualnie brak działania ze strony aparatu administracyjnego, są zgodne z prawem administracyjnym, w tym podatkowym, w tym sensie, że podjęte zostały w zgodzie z istotnymi w danym przypadku regulacjami prawa materialnego (np. u.p.o.l.), procesowego (np. o.p.) lub ustrojowego (np. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.). Jest to zupełnie inna płaszczyzna stosowania prawa aniżeli weryfikacja czy doszło w danym przypadku do wyczerpania znamion przestępstwa, które to znamiona zostały określone (zwykle) w Kodeksie karnym.

Taka rola sądów administracyjnych wynika już z art. 184 Konstytucji, który stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Funkcja sądów administracyjnych została dookreślona w ustawach. Artykuł 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, że "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej" (§ 1); Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (§ 2).

Poza tym, kluczowe znaczenie dla zrozumienia funkcji i zadań sądów administracyjnych ma art. 3 § 2 p.p.s.a., stosownie do którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 o.p., i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W kontekście ustawowo określonych kompetencji poszczególnych organów do reakcji na popełnienie przestępstwa, sąd administracyjny jest wyłącznie "instytucją państwową" w rozumieniu art. 304 § 2 k.p.k. Ten przepis stanowi, że instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

Jednak w realiach tej sprawy, Sąd orzekający stwierdza, w tym po zapoznaniu się z argumentacją skarżącego, że nie zauważa aby w związku z wydaniem kontrolowanej decyzji doszło do naruszenia prawa karnego w sposób, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k. Co więcej, Sąd nie dostrzega, aby w realiach tej sprawy sądowoadministracyjnej zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji podatkowej z uwagi na naruszenie prawa podatkowego (materialnego lub procesowego).

Z tych powodów argumentacja skargi jest nietrafna i nie mogła doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

5. Mając na uwadze przytoczony na wstępie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, że organy podatkowe prawidłowo i wyczerpująco ustaliły podstawę faktyczną orzeczenia oraz dokonały trafnej subsumpcji ustalonych faktów w odniesieniu do wszystkich elementów konstrukcyjnych podatku.

Zasadnie organy przyjęły, że zachodzi potrzeba umorzenia postępowania podatkowego prowadzonego w stosunku do współwłaścicieli gruntów (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.) w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], jako że ich jedynym posiadaczem samoistnym jest spółka P. S.A. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (wyprzedza obowiązek podatkowy współwłaścicieli).

Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] organy zasadnie przyjęły, że na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jako podatników należy wskazać współwłaścicieli tego gruntu, w tym skarżącego. Trafnie bowiem ustaliły, że ta działka nie znajdowała się w badanym roku podatkowym w posiadaniu samoistnym S. W uzasadnieniach decyzji Prezydenta Miasta oraz Kolegium wyczerpująco i prawidłowo wyjaśniono taką kwalifikację.

Kolegium zasadnie też skierowało własną decyzję do spadkobiercy M. C. – R. C., oraz do spadkobierców J. K. – J. K. i T. K. Wskazani podatnicy zmarli po wydaniu w dniu 17 maja 2022 r. decyzji przez Prezydenta Miasta, a przed wydaniem w dniu 8 sierpnia 2023 r. decyzji przez organ odwoławczy. W tym zakresie Kolegium właściwe zastosowało art. 97 § 1 i art. 102 § 2 o.p.

Organy zasadnie zakwalifikowały opodatkowany grunt jako tzw. pozostały w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. W sprawie nie ujawniły się okoliczności podważające zasadność takiej kwalifikacji.

Wreszcie, co szczególnie istotne dla skarżącego – mając na uwadze ukierunkowanie przez niego zarzutów skargi wokół kwestii zastosowanej stawki podatkowej – organy właściwie rozstrzygnęły i ten aspekt sprawy.

Na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Rada Gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie określonej wysokości. Na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 u.p.o.l. górne granice stawek kwotowych określone m.in. w art. 5 ust. 1, obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (ust. 1). Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2).

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2018 r. (M.P. 2018 poz. 745) w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 r., górna granica stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l. wynosiła 0,49 zł.

Na tej podstawie Rada Miasta Chorzów w uchwale Nr LII/944/2018 z dnia 6 września 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2018 r. poz. 5599) ustaliła, że roczna stawka podatku od nieruchomości od gruntów tzw. pozostałych wynosi 0,49 zł od 1 m2 powierzchni (§ 1 pkt 1 lit. c uchwały).

Biorąc to pod uwagę oraz powierzchnię opodatkowanej działki (jako podstawę opodatkowania – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), która wynosi 3.271 m2, organy zasadnie ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego, po zaokrągleniu, na kwotę 1.603 zł.

6. Nawiązując na koniec ponownie do argumentacji skargi, Sąd wskazuje, że wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa, w tym dotyczących stawki podatkowej, odbywa się na podstawie wypracowanych w doktrynie prawa oraz orzecznictwie dyrektyw interpretacyjnych. Ogólnie rzecz ujmując, powszechnie stosowany jest w tej mierze podział na:

- wykładnię językową: znaczenie przepisu ustala się na podstawie reguł języka, w którym został on sformułowany, tj. w tym przypadku reguł języka polskiego,

- wykładnię systemową: ustalając znaczenie danego przepisu bierze się pod uwagę także treść innych przepisów,

- wykładnię funkcjonalną: ustalając znaczenie danego przepisu należy również uwzględnić szereg wyznaczników pozajęzykowych, jak np. cele, funkcje regulacji prawnej, przekonania moralne, sytuację społeczną (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 68).

Na gruncie analizowanej sprawy, zastosowanie ww. dyrektyw interpretacyjnych, w szczególności wykładni językowej oraz systemowej, pozwala na jednoznaczne odkodowanie stosowanych przepisów prawa. W tym, przepisów regulujących sposób ustalania stawki podatkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, w procesie wykładni tychże regulacji nie znajduje uzasadnienia wykorzystanie oferowanych przez skarżącego wzorów matematycznych. Klarowny rezultat interpretacyjny w zakresie ustalenia właściwej stawki podatkowej zostaje bowiem osiągnięty poprzez odczytanie, przy uwzględnieniu reguł języka polskiego: wpierw art. 5 ust. 1 i art. 20 u.p.o.l., następnie obwieszczenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 r. i ostatecznie § 1 pkt 1 lit. c) uchwały Rady Miasta Chorzów Nr XXVIII/453/2020 z dnia 29 października 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów.

7. Z tych wszystkich powodów skarga została oddalona.