Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 376/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.67, art.252
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO Gd/5997/21 w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 , art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 735, dalej : "k.p.a.") , art. 67, art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 4 i 5 oraz ust.6 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 305, dalej: "u.f.p.") oraz art. art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 17 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. ,poz. 1930, dalej: "u.f.z.o."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "spółka", "skarżąca", "strona"), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Pucka z dnia 8 października 2021 r. w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Jak wynika z akt sprawy, wspomnianą decyzją Burmistrz Miasta Pucka orzekł o obowiązku zwrotu do budżetu Miasta Pucka przez spółkę będącą organem prowadzącym dla Gimnazjum [...] w P., kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w wysokości: 4717,45 zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla należności podatkowych, liczonych od dnia następnego po dniu przekazania dotacji od kwot: 1) 225,07 zł od dnia 19 stycznia 2019r. do dnia zapłaty; 2) 847,39 zł od dnia 28 lutego 2019 r. do zapłaty; 3) 734,00 zł od dnia 28 marca 2019 r. do dnia zapłaty; 4) 1 042,30 zł. od 30 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty; 5) 648,08 zł. od dnia 1 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty; 6) 398,91 zł od dnia 29 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty; 7) 214,71 zł od dnia 1 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty; 8) 606,99 zł od dnia 31 sierpnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Wskazana do zwrotu kwota to część dotacji przyznanej w okresie od stycznia do sierpnia 2019r.

W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 3 u.f.z.o. poprzez uznanie nieprawidłowości w rozliczeniu dotacji jako niezgodnej z jej przeznaczeniem; art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez zmianę rozstrzygnięcia w części kwoty 2828,57 zł, która nie podlegała zwrotowi we wcześniejszej decyzji, bez uzasadnienia dla zmiany klasyfikacji (do zwrotu/nie do zwrotu); art. 7 i 77, art. 80 k.p.a. z uwagi na dokonanie ustaleń sprzecznie z dowodami i faktami, z pominięciem istotnych dla oceny wniosku okoliczności faktycznych w zakresie faktycznie dokonanych wydatków na cele oświatowe. Dalej spółka zarzuciła zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego , w tym pominiecie, że całość dotacji została przeznaczona na cele oświatowe a ewentualne błędy mają charakter wyłącznie sprawozdawczy a nie merytoryczny. Oprócz tego zarzuciła naruszenie uchwały LVII/6/2018 Rady Miasta Puck z 13 listopada 2018r. w sprawie ustalenia trybu dzielenia i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół, dla których Miasto Puck jest organem rejestrującym poprzez ustalenie kwoty dotacji do zapłaty.

Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, ze sprawa była już przedmiotem rozpatrzenia w trybie odwoławczym. Decyzją z dnia 20 października 2020r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą tej sprawy. Do zwrotu podlegała dotacja oświatowa przyznana spółce w kwocie 17409,49 zł. Na skutek skargi spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20 uchylił decyzję Kolegium.

W związku z tym Kolegium w dniu 20 września 2021r. ponownie rozpatrzyło sprawę, uchylając decyzję organu I instancji i przekazało ją temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji rozpatrzył sprawę i w dniu 8 października 2021r. wydał kwestionowaną decyzję. Spółka kolejny raz wniosła odwołanie. Sprawa w związku z tym jest ponownie rozpatrywana w trybie odwoławczym. W powołanym wyroku WSA w Gdańsku uznał za niewłaściwe stanowisko organu I instancji i Kolegium jeżeli chodzi o uznanie dotacji w części, w jakiej spółka sfinansowała z niej składki ZUS od wynagrodzeń za 2018 r. W pozostałym zakresie zdaniem Sądu, faktycznie dotacja podlega zwrotowi.

Skarżąca otrzymała za 2019r. dotację oświatową w łącznej wysokości 240 146,13 zł, z czego kwota 230 006,88 zł dotyczyła rozdziału 80110 (Oświata i wychowanie - dochody oraz wydatki dotyczące zadań realizowanych w gimnazjach), a kwota 10 139,25 dotyczyła rozdziału 80150 ( wydatki i dochody związane z realizacją zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy w tych szkołach, inne niż klasyfikowane w rozdziale "80102 Szkoły podstawowe specjalne".)

Organ I instancji w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 4 listopada 2019 r. - 31 stycznia 2020r. stwierdził, że z dotacji przyznanej na 2019 r. rozliczono koszty wynikające z bieżącej działalności placówki w 2018 r. tj. kwotę 134,51 zł, wynikającą z dwukrotnych potrąceń po 92 zł oraz pomyłki przy wprowadzaniu składek pracowniczych za 2018 r.

Oprócz tego rozliczono łącznie kwotę 18 349,18 zł, tytułem składek ZUS od wynagrodzeń za 2018 r. Jak wyżej Kolegium wskazało rozliczenie to było wbrew stanowisku organu I instancji prawidłowe. WSA w Gdańsku podzielił pogląd co do prawidłowości wydatkowania środków z dotacji na pokrycie składek ZUS w roku następnym po roku, kiedy wypłacane były wynagrodzenia, od których te składki zostały naliczone, albowiem nie jest to zasadniczo kwestionowane ani w orzecznictwie, ani w doktrynie oświatowego prawa dotacyjnego.

W pozostałej części Sąd uznał, że podniesione zarzuty nie są uzasadnione.

Organ I instancji uznał ponownie, że nieprawidłowo rozliczono kwotę 134,51 zł (rozdział 80110), która dotyczy 2018r. i jest skutkiem dwukrotnego potrącenia kwoty 90zł oraz pomyłki przy wprowadzaniu składek pracowniczych za 2018r.( tabela nr 1 na str. 2 decyzji). Kwota ta została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem,

Z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika dalej, ze organ I instancji uznał, że niesłusznie rozliczono z dotacji przeznaczonej na uczniów niepełnosprawnych (rozdział 80150 - wydatki i dochody związane z realizacją zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy w tych szkołach, inne niż klasyfikowane w rozdziale ,,80102 Szkoły podstawowe specjalne") wynagrodzenie psychologa szkolnego - Pani J. J. Z umowy o pracę na stanowisku psychologa, wynika, że zadania określone w § 4 dotyczą wspierania wszystkich uczniów i ich rodziców, nauczycieli oraz współpracy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i innymi podmiotami. Przedstawiony "Zakres zadań psychologa J. J. pracującego z uczniem niepełnosprawnym w Gimnazjum [...] w P. na rok szkolny 2019/2020" wskazuje, że Pani psycholog została zatrudniona wyłącznie na potrzeby ucznia z niepełnosprawnością, jednakże dokument nie odzwierciedla zapisów umowy zawartej przez pracodawcę i nie został podpisany przez pracownika. Oprócz tego ,brak jest dokumentów potwierdzających przeprowadzenie zajęć przez psychologa z uczniem niepełnosprawnym, posiadającym orzeczenie Poradni. Te nieprawidłowości zostały opisane w pkt, 1.2. protokołu kontroli. Zestawienie kwestionowanych wydatków zawarto w tabeli nr 2 na stronie 3 uzasadnienia decyzji. Organ I instancji stwierdził, że kwota dotacji w wysokości 1296,59 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziału 80110, co skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi.

Zdaniem Kolegium stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Skoro brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prowadzenia zajęć z uczniem, na które została przyznana dotacja, nie ma podstaw do przyjęcia, że dotacja została wydatkowana na cel, na jaki została przyznana. Kolegium podobnie jak w poprzedniej , uchylonej przez WSA decyzji wskazało, że umowa o pracę z Panią J. J. została zawarta, jak wynika z jej § 1, a nie jak twierdzi spółka dla prowadzenia zajęć z jednym uczniem, bo tylko taki posiadał stosowne orzeczenie o niepełnosprawności lecz dla prowadzenia zajęć pedagogicznych w wszystkich szkołach prowadzonych przez spółkę. Wprawdzie spółka przedłożyła zakres zadań psychologa pracującego z uczniem niepełnosprawnym w roku 2019/2020 i uzupełniająco w dniu 21 stycznia 2020r. indywidualny program edukacyjno- terapeutyczny dla tego ucznia ale nie wykazała, że zajęcia w wymiarze 8 godzin tygodniowo, bo na takie została przyznana dotacja, zostały faktycznie przeprowadzone.

Nie przedstawiono zwyczajowo prowadzonego w takich przypadkach dziennika zajęć z uczniem ze wskazaniem tematów i zakresu pomocy pedagogicznej z zapisem jego obecności na poszczególnych zajęciach. W ocenie Kolegium samo przedstawienie umowy z pedagogiem (nie podpisanej przez niego) prowadzącego zajęcia we wszystkich szkołach prowadzonych przez Spółkę w bardzo szerokim zakresie i sporządzenie zakresu zadań psychologa do pracy indywidualnej z uczniem nie potwierdza zasadności wydatkowania dotacji na wskazany cel. Skoro umowa nie została podpisana, to należy domniemywać , że w tym przypadku wobec faktycznego podważenia jej wykonywania, nie wiązała ona stron.

Stanowisko to WSA w Gdańsku uznał za zasadne. Dotacja w wskazanej wyżej kwocie podlega zwrotowi, jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie Kolegium, zwrotowi podlega także kwota 677,47 zł wydatkowana na wynagrodzenie sekretarza szkoły. W art. 35 ust. 5 pkt 4 u.f.z.o. zapisano wzór, który służy obliczeniu dopuszczalnego poziomu wydatków na cele niezwiązane z kształceniem specjalnym w szkołach niebędących szkołami specjalnymi. W ocenie organu nie zastosowano ustawowego wzoru. Jak wyjaśnił w toku postępowania organ I instancji w Gimnazjum w okresie od stycznia do czerwca 2019r. naukę pobierało 49 uczniów w dwóch klasach z uwagi na zmianę od września 2019r. systemu szkolnego (likwidacja gimnazjów). Spółka przyjęła, że skoro do gimnazjum uczęszcza 1 uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego to stosunek uczniów posiadających orzeczenie do pozostałych uczniów wynosi 1/49 tj. 2/100. Do ustalenia dopuszczalnego stopnia wydatków winien mieć zastosowanie wzór prezentowany w powołanym wyżej art. 35 ust. 5 pkt 4 u.f.z.o., a nie proste, stosunkowe przeliczenie. Organ I instancji nie zastosował tegoż wzoru by wskazać poprawny próg z uwagi na brak niezbędnych danych. Tabela nr 3 na stronie 4 decyzji przedstawia zestawienie wynagrodzeń sekretarza szkoły rozliczanych w rozdziale 80150. Kwotę dotacji w wysokości 677,47 zł uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziałem 80110, co skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi. Również to stanowisko znalazło akceptację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Organ I instancji uznał również, że w rozdziale 80150 rozliczono niezasadnie z dotacji kwotę 854,51 zł, stosując wskaźnik 0,02, o którym wyżej mowa, stanowiący stosunek liczby uczniów niepełnosprawnych do ogółu uczniów w gimnazjum. U.f.z.o., pod pewnymi warunkami, dopuszcza finansowanie z dotacji na uczniów niepełnosprawnych innych wydatków niż wynikających z realizacji zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. W art. 35 ust. 5 pkt 4 u.f.z.o. zapisano wzór, który służy obliczeniu dopuszczalnego poziomu wydatków na cele niezwiązane z kształceniem specjalnym W szkołach niebędących szkołami specjalnymi. W ocenie organu w tym przypadku również nie zastosowano ustawowego wzoru. Zatem dotację w wysokości 854,51 zł uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziału 80110, co skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi właśnie do kwoty 854,51 zł. Zdaniem WSA również ta kwota dotacji podlega zwrotowi.

Za nieprawidłowo rozliczoną z dotacji organ I instancji uznał kwotę 1 719,28 zł, dotyczącą abonamentów telefonicznych. Spółka w korekcie rozliczenia dotacji wycofała wymienione tabeli pozycje związane z opłatą za abonament telefoniczny w związku z tym, iż nie była w stanie przedstawić metodologii podziału tych kosztów między poszczególne podmioty, w tym Gimnazjum [...], adekwatnie do stopnia ich wykorzystania. Organ I instancji uznał, że kwota dotacji w wysokości 1 719,28zł wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem. Należność ta została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i jako taka również podlega zwrotowi. WSA w Gdańsku podzielił to stanowisko.

W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że zwrotowi podlega kwota 4 717,45 zł jako część dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, przyznana spółce w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019r.,

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu Kolegium nie znalazło podstaw do uznania ,że wskazana przez spółkę kwota 2 828,57 zł nie podlega odliczeniu.

W orzeczeniu wskazano, jaka kwota podlega zwrotowi, jako dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, z uwzględnieniem oceny wyrażonej w wyroku WSA. Natomiast rozliczenie kwoty wpłaconej na poczet zwrotu dotacji nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy i nie stanowi w związku z tym merytorycznej części orzeczenia. Jest jedynie informacją, jaka część kwoty wpłacanej przez spółkę na poczet dotacji podlegającej zwrotowo zostanie jej zwrócona (wpłata dokonana przez spółkę obejmowała bezzasadnie rozliczenie dotacji obejmujące wpłaty na rzecz ZUS). Z tego względu Kolegium nie odniosło się merytorycznie do tej kwestii.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku spółka, zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Nadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy.

Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 35 ust. 3 u.f.z.o., poprzez uznanie nieprawidłowości w rozliczeniu dotacji jako niezgodnej z przeznaczeniem,

2. art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez akceptację zmiany rozstrzygnięcia w części kwoty 2.828,57 zł, która nie podlegała zwrotowi we wcześniejszej decyzji, bez uzasadnienia dla zmiany klasyfikacji (do zwrotu/nie do zwrotu),

3. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń w zakresie faktów, sprzecznie z dowodami i faktami, z pominięciem istotnych dla oceny wniosku okoliczności faktycznych w zakresie wydatków na cele oświatowe,

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wnikliwej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie, w tym pominięcie, że całość dotacji została przeznaczona na cele oświatowe, a ewentualne błędy mają charakter wyłącznie sprawozdawczy, a nie merytoryczny,

5. uchwały Nr LVTI/6/2018 Rady Miasta Puck z dnia 13.11.2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół, dla których Miasto Puck jest organem rejestrującym poprzez ustalenie kwoty dotacji do zwrotu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Zgodnie z mającym w tym względzie zastosowanie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Istotna w sprawie jest okoliczność, że była już ona przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20 uchylił uprzednio wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 października 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Z uwagi na fakt, iż zasadnicza część zarzutów skargi zmierza w istocie do zakwestionowania oceny prawnej wyrażonej we wskazanym orzeczeniu, należało zatem odnieść się do kwestii mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przy czym podkreślić należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie i wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak Sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl), z którym skład orzekający rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni się zgadza: "przepis art. 153 p.p.s.a., ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Rolą obecnie kontrolującego sprawę Sądu jest więc weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanego wyroku w tej sprawie.

W wyroku w sprawie I SA/Gd 1162/20 Sąd wskazał, że uprzednio wniesiona skarga okazała się zasadna, jednakże wyraźnie zastrzegł - co ma istotne znaczenie dla obecnie rozpoznawanej sprawy – że nie podzielił jej wszystkich zarzutów.

Sąd wyraził pogląd, że zapłata należności wynikających z zaległych składek przez szkołę niepubliczną będącą płatnikiem - na podstawie umowy ratalnej, po terminie, w którym zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.) tenże płatnik powinien był odprowadzić składki ubezpieczeń społecznych i na powszechne ubezpieczenie zdrowotne za zatrudnianych pracowników - nie oznacza, po pierwsze, że opłacone w ten sposób składki nie stanowiły kosztów zadania, na które przysługiwała dotacja, ani nie oznacza, po drugie, że wydatków nie poniesiono w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona. Wprost przeciwnie, wydatki poniesione na cel zgodny z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. w roku 2019 podlegają rozliczeniu w ramach dotacji na rok 2019, a nie na rok 2018. Inne rozumienie i kwalifikacja tych wydatków pozostają w sprzeczności z prawidłową wykładnią art. 35 ust. 3 u.f.z.o. i nie uprawniają organu dotującego do stwierdzenia, iż dotację za rok 2019 wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem.

Zatem, w sytuacji gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyraził, w drodze umowy zawartej z płatnikiem, zgodę na rozłożenie zaległych składek na raty i ich spłatę w 2019 r., osoba prawna niebędąca jednostką samorządu terytorialnego, która prowadząc szkołę niepubliczną w roku pokrywała z dotacji uzyskanej z budżetu gminy wydatki na wynagrodzenia pracowników szkoły wraz z tzw. pochodnymi, może przeznaczyć środki przekazane tytułem dotacji na rok 2019 na pokrycie składek ZUS od wynagrodzeń pracowniczych, których nie mogła sfinansować w roku 2018.

W tym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w tej części narusza przepisy prawa. Jednocześnie ocenił, że w pozostałej części zarzuty skargi nie są uzasadnione. Podkreślił przy tym, że organ uznał, iż niesłusznie rozliczono z dotacji przeznaczonej na uczniów niepełnosprawnych (rozdział 80150 - wydatki i dochody związane z realizacją zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy w tych szkołach, inne niż klasyfikowane w rozdziale "80102 Szkoły podstawowe specjalne") wynagrodzenie psychologa szkolnego – J. J. Z umowy o pracę na stanowisku psychologa wynikało, że zadania określone w § 4 dotyczą wspierania wszystkich uczniów i ich rodziców, nauczycieli oraz współpracy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i innymi podmiotami. Przedstawiony "Zakres zadań psychologa J. J. pracującego z uczniem niepełnosprawnym w Gimnazjum [...] w Pucku na rok szkolny 2019/2020" wskazywał, że psycholog została zatrudniona wyłącznie na potrzeby ucznia z niepełnosprawnością, jednakże dokument nie odzwierciedla zapisów umowy zawartej przez pracodawcę i nie został podpisany przez pracownika. Oprócz tego brak jest dokumentów potwierdzających przeprowadzenie zajęć przez psychologa z uczniem niepełnosprawnym, posiadającym orzeczenie Poradni [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że kwota dotacji w wysokości 1.296,59 zł za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziału 80110, co skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi.

Sąd uznał stanowisko organu za prawidłowe. Skoro brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających prowadzenia zajęć z uczniem, na które została przyznana dotacja, nie ma podstaw do przyjęcia, że dotacja została wydatkowana na cel, na jaki została przyznana. Wskazał przy tym, że umowa o pracę pedagogiem z J. J. została zawarta, jak wynika z jej § 1 , a nie jak twierdzi spółka dla prowadzania zajęć z jednym uczniem, bo tylko taki posiadał stosowne orzeczenie o niepełnosprawności, lecz dla prowadzenia zajęć pedagogicznych w wszystkich szkołach prowadzonych przez spółkę. Wprawdzie spółka przedłożyła zakres zadań psychologa pracującego z uczniem niepełnosprawnym w roku 2019/2020 oraz indywidualny program edukacyjno- terapeutyczny dla tego ucznia, ale nie wykazała, że zajęcia w wymiarze 8 godzin tygodniowo, bo na takie została przyznana dotacja, zostały faktycznie przeprowadzone. Nie przedstawiono zwyczajowo prowadzonego w takich przypadkach dziennika zajęć z uczniem ze wskazaniem tematów i zakresu pomocy pedagogicznej z zapisem jego obecności na poszczególnych zajęciach. W ocenie Sądu, prawidłowy jest pogląd, że przedstawienie umowy z pedagogiem (nie podpisanej przez niego) prowadzącego zajęcia we wszystkich szkołach prowadzonych przez spółkę w bardzo szerokim zakresie i sporządzenie zakresu zadań psychologa do pracy indywidualnej z uczniem nie potwierdza zasadności wydatkowania dotacji na wskazany cel.

Jak wynika ze sprawy, oprócz powyższego organ ustalił, że w rozdziale 80150 rozliczono kwotę 677,47 zł - wynagrodzenie sekretarza szkoły, stosując wskaźnik 0,02 stanowiący stosunek liczby uczniów niepełnosprawnych do ogólnej liczby uczniów w Gimnazjum (pkt 1.3.protokołu kontroli). Organ wskazał, że ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, pod pewnymi warunkami, dopuszcza finansowanie z dotacji na uczniów niepełnosprawnych innych wydatków niż wynikających z realizacji zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. W artykule 35 ust. 5 pkt 4 u.f.z.o. zapisano wzór, który służy obliczeniu dopuszczalnego poziomu wydatków na cele niezwiązane z kształceniem specjalnym w szkołach niebędących szkołami specjalnymi.

W ocenie organu, nie zastosowano ustawowego wzoru. Kolegium stwierdziło zasadność stanowiska organu pierwszej instancji, a Sąd stanowisko to podzielił. W Gimnazjum w okresie od stycznia do czerwca 2019 r. naukę pobierało 49 uczniów w dwóch klasach z uwagi na zmianę od września 2019 r. systemu szkolnego (likwidacja gimnazjów). Spółka przyjęła, że skoro do gimnazjum uczęszcza 1 uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego to stosunek uczniów posiadających orzeczenie do pozostałych uczniów wynosi 1/49 tj. 2/100. Do ustalenia dopuszczalnego stopnia wydatków winien jednak mieć zastosowanie wzór prezentowany w powołanym wyżej art. 35 ust. 5 pkt 4 u.f.z.o..

W tej sytuacji kwotę dotacji w wysokości 677,47 zł uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziałem 80110, co zasadnie skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi.

Organ uznał również, że w rozdziale 80150 rozliczono z dotacji kwotę 854,51 zł, stosując wskaźnik 0,02, o którym wyżej mowa, stanowiący stosunek liczby uczniów niepełnosprawnych do ogółu uczniów w gimnazjum. Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, pod pewnymi warunkami, dopuszcza finansowanie z dotacji na uczniów niepełnosprawnych innych wydatków, niż wynikających z realizacji zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. W artykule 35 ust. 5 pkt 4 zapisano wzór, który służy obliczeniu dopuszczalnego poziomu wydatków na cele niezwiązane z kształceniem specjalnym w szkołach niebędących szkołami specjalnymi. W ocenie organu, którą Sąd uznał za prawidłową, w tym przypadku również nie zastosowano ustawowego wzoru. Zatem dotację w wysokości 854,51 zł uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w rozdziale 80150, przy czym przedstawiono ją do rozliczenia z rozdziału 80110, co skutkuje zmniejszeniem kwoty podlegającej zwrotowi.

Za nieprawidłowo rozliczoną z dotacji organ uznał również kwotę 1.719,28 zł, dotyczącą abonamentów telefonicznych (pkt II, 4.protokołu kontroli). Organ prowadzący w korekcie rozliczenia dotacji wycofał wymienione tabeli pozycje związane z opłatą za abonament telefoniczny w związku z tym, iż nie był w stanie przedstawić metodologii podziału tych kosztów między poszczególne podmioty, tym Gimnazjum [...], adekwatnie do stopnia ich wykorzystania. Organ zatem zasadnie uznał, że kwota tej dotacji wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem.

Reasumując Sąd uznał, że w części opisanej na wstępie rozważań organ dopuścił się tak naruszenia wskazanych tam przepisów prawa, jak i art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Oznacza to, że zasadna w tej części skarga spowodowała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przytoczenie obszernych fragmentów ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20 ma istotne znaczenie, bowiem dokonując oceny legalności aktu wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniego aktu, sąd I instancji nie może pominąć kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte w poprzednim wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I GSK 468/09 publ. j.w.).

W ocenie Sądu, w zaskarżonej obecnie decyzji organ w pełni uwzględnił ocenę prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20, o czym świadczy analiza jej treści. Tymczasem zarzuty skargi stanowią nieuprawnioną próbę polemiki z oceną prawną i wskazaniami co dalszego postepowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Sądu.

Przypomnieć zatem należy, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu Sądu z mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie sądy oraz organ ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Unormowane w tym przepisie związanie oznacza, że zarówno organy, jak i sąd orzekający w danej sprawie są zobowiązane do podporządkowania się wyrażonemu wcześniej w orzeczeniu sądu poglądowi w pełnym zakresie, aż do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym podkreślenia wymaga, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie występuje sytuacja, w której wyrażony wcześniej przez sąd pogląd stał się nieaktualny wskutek zmiany stanu prawnego lub okoliczności faktycznych sprawy.

Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny i prawny sprawy został dokładnie przeanalizowany. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego powołanych w skardze. Nie ulega wątpliwości że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 kwietnia 2021r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20 orzekł, że należności z tytułu wynagrodzenia psychologa szkolnego z racji prowadzenia zajęć z uczniem niepełnosprawnym, wynagrodzenia sekretarza szkoły, finansowania z dotacji na uczniów niepełnosprawnych innych wydatków (nie wynikających z realizacji zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjno-wychowawczych) a także należności za abonamenty telefoniczne podlegają zwrotowi, jako kwoty dotacji oświatowej wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wyjaśniając dlaczego wydatki na wskazany wyżej cel uznał za nieprawidłowe i skutkujące zwrotem dotacji. Ocena ta ma charakter wiążący, co Kolegium uwzględniło w zaskarżonej decyzji z dnia 14 lutego 2022 r., a skarżąca w nieuprawniony sposób próbuje ocenę tę podważyć. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu ocena, że nieprawidłowo rozliczono kwotę 134,51 zł (rozdział 80110), która dotyczy 2018r. i jest skutkiem dwukrotnego potrącenia kwoty 90zł oraz pomyłki przy wprowadzaniu składek pracowniczych za 2018r. ( tabela nr 1 na str. 2 decyzji). Kwota ta została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Organy orzekając ponownie w sprawie uwzględniły okoliczności faktyczne, wykazując poszczególne elementy składające się na sumę kwot podlegających zwrotowi – a skarżąca nie podważyła skutecznie tych ustaleń.

Wprawdzie na str. 7 decyzji organu I instancji znalazł się błąd rachunkowy polegający na wpisaniu kwoty dotacji (35,02 zł) uznanej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy suma kwot wynikających z zestawienia przedstawionego w tabeli nr 5 – w odniesieniu do rozdziału 80150 wyniosła 35,09 zł. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, a to ze względu na określony w art. 134 § 2 p.p.s.a. zakaz orzekania sądu na niekorzyść skarżącego.

Trafnie przy tym organ odwoławczy zauważył, że rozliczenie kwoty wpłaconej na poczet zwrotu dotacji nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy i nie stanowi w związku z tym merytorycznej części orzeczenia. Jest jedynie informacją, jaka część kwoty wpłacanej przez skarżącą na poczet dotacji podlegającej zwrotowo zostanie jej zwrócona.

W tych okolicznościach zaistniały podstawy do zastosowania w sprawie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., w myśl którego, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Reasumując, orzekając ponownie w sprawie, organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1162/20.

Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.