Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 32/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61,  art. 62,  art. 66 ust. 1 pkt 1 i  ust. 2,  art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. W. i C. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 10 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.268.2023.AJ w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Dla Miasta J. z dnia 20 czerwca 2023 r., nr [...]; 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżących kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.268.2023.AJ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu odwołania K. W. i C. W. (dalej – Skarżący, Właściciele), :

1) uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) nr [...] z dnia 20 czerwca 2023 r. znak [...] w zakresie terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do 31 stycznia 2024 r.,

2) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 6 marca 2023 r. J. S.A. [...] w P. poinformowała, że na nieruchomości zlokalizowanej w J. przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny, którego wychylenie wynosi 92‰. Wobec tej okoliczności zwrócono się o podjęcie działań w celu niedopuszczenia do powstania ewentualnej katastrofy budowlanej.

Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, a następnie przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (w tym oględzin budynku), organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 20 czerwca 2023 r. nakazał Skarżącym - właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr 1 w J. przy ulicy [...], aby w terminie do dnia 30 września 2023 r. usunęli stwierdzone nieprawidłowości poprzez wykonanie rektyfikacji przedmiotowego budynku oraz zakazał jego użytkowania do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor uznał, że oględziny budynku oraz "Protokół z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku" (dalej "Protokół") jednoznacznie dowodzą, że obiekt jest w złym stanie technicznym. Odnosząc się do żądania Skarżących przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność kondycji ich budynku, organ I instancji wyjaśnił, że art. 81c ust. 2 u.p.b. daje mu uprawnienie do zobowiązania właścicieli budynku do przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, których koszty sporządzenia ponosi podmiot zobowiązany. W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor wskazał, że działał w warunkach związania treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Mianowicie z racji na to, że stan techniczny zagraża życiu lub zdrowiu ludzi to zobligowany był do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W tym przypadku – jak podkreślił organ I instancji - ze względu na zakres wychylenia budynku, jedynym działaniem naprawczym jest jego rektyfikacja. Zaznaczono jednocześnie, że w przypadku braku woli właściciela budynku do realizacji nakazu zawartego w przedmiotowej decyzji, tj. wykonania rektyfikacji budynku, winien on dążyć do jego rozbiórki, poprzedzonej zgodą właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

W odwołaniu z dnia 4 lipca 2023 r. Skarżący zanegowali decyzję Powiatowego Inspektora zarzucając jej:

– naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowej decyzji bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla określenia stanu technicznego budynku, a także poprzez uznanie, iż w przedmiotowym postępowaniu nie przewiduje się powołania biegłego, podczas gdy organ administracji nie dysponuje szczególną wiedzą pozwalającą na dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie określenia stopnia wychylenia budynku, a nadto odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na wniosek strony zgłoszony w postępowaniu administracyjnym może nastąpić jedynie, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 78 § 2 k.p.a.;

– naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla określenia stanu technicznego budynku oraz stwierdzenia, czy budynek zagraża zdrowiu i życiu, podczas gdy zgodnie z treścią tego przepisu żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenia dla sprawy;

– naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia sposobu określenia stopnia wychylenia budynku i bezzasadne przyjęcie, iż wychylenie budynku wynosi 92‰;

– sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż preferowanym sposobem naprawy przedmiotowego budynku przy wychyleniu budynku przekraczającym 20‰ jest tylko rektyfikacja budynku, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość położona jest w rejonie eksploatacji górniczej, a zatem dokonanie rektyfikacji budynku w chwili obecnej jest bezzasadne, w szczególności z uwagi na fakt, iż pomimo jej przeprowadzenia przedmiotowy budynek będzie w dalszym ciągu wychylony, w związku z czym rektyfikacja nie przyniesie oczekiwanych rezultatów;

– sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż wychylenie przedmiotowego budynku wynosi 92‰, podczas gdy w trakcie przeprowadzonych w dniu 24 maja 2023 r. oględzin nie dokonano żadnych pomiarów wychylenia budynku od pionu.

W treści odwołania wskazano również, że Skarżący dotknięty jest chorobą nowotworową. Zaznaczono ponadto, że w spornym budynku zamieszkuje córka Właścicieli wraz z mężem i niepełnosprawną córką, która jest w trakcie leczenia paliatywnego. Obecnie córka Skarżących oczekuje na przyznanie mieszkania socjalnego, a więc w przypadku podtrzymania obowiązku rektyfikacji budynku nie będzie miała ona możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swojej rodziny.

Wojewódzki Inspektor nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 10 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 czerwca 2023 r., dokonując korekty jedynie w zakresie terminu wykonania obowiązku.

W motywach decyzji po przedstawieniu przebiegu postępowania zwrócono uwagę, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego jest art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Jak zaznaczono, decyzja wydana w oparciu o ten przepis stanowi konsekwencję ciążącego na zarządcy oraz właścicielu obiektu budowlanego obowiązku wynikającego z art. 61 ust. 1 u.p.b., którym jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.p.b. Ponadto obowiązki te mają charakter naprawczy i są nakładane tylko wtedy, gdy jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego.

Wojewódzki Inspektor wskazał, że zły stan techniczny budynku wynika z "Protokołu z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku" oraz jego uzupełnienia z dnia 29 maja 2023 r., gdzie stwierdzono wychylenie budynku powyżej 20‰ i potrzebę niezwłocznej jego rektyfikacji lub rozbiórki, tj. do 30 września 2023 r. Organ odwoławczy zauważył, że budynek znajduje się w obszarze ruchu zakładu górniczego, a usuwanie szkód górniczych odbywa się na zasadach określonych w art. 95 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 481 k.c. Następnie Wojewódzki Inspektor powołując się na zasady likwidacji szkód górniczych określonych przez Główny Instytut Górnictwa oraz judykaturę (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I ACa 741/14) wyjaśnił, że wychylenie budynku ponad 20‰ może być naprawione jedynie w formie rektyfikacji. Skoro więc wykazano, że wychylenie budynku Skarżących przekracza wspomniane 20‰, to zasadnie nałożono na nich obowiązek określony w decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewódzki Inspektor stwierdził, iż Właściciele budynku nie przedstawili kontr ekspertyzy, która podważyłaby ustalenia organu I instancji. Z kolei sytuacja osobista i majątkowa Zobowiązanych pozostaje bez znaczenia dla zasadności nałożonego obowiązku. Wyjaśniono również, że w J. S.A. nie wyjaśniła źródła wskazanej w piśmie wartości wychylenia budynku, dlatego też organ oparł się na informacjach zawartych w "Protokole z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku" oraz jego uzupełnieniu z dnia 29 maja 2023 r. Zmianę terminu wykonania obowiązku uargumentowano jego skalą.

W skardze z dnia 14 grudnia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Właścicieli podniósł zarzuty tożsame z tymi zawartymi w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i 9 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, nie odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nieuzasadnienie decyzji w stopniu wystarczającym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W skardze zawarto również żądanie przeprowadzenia dowodu z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego da Miasta J. (znak [...]), w szczególności postanowienia nr [...] z dnia 4 września 2023 r. na okoliczność jego treści, w szczególności konieczności wyjaśnienia wątpliwości co do stanu technicznego budynku znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości Skarżących.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że konieczność przeprowadzenia rektyfikacji budynku, a także wystąpienie zagrożenia życia i zdrowia ludzi nie zostało dostatecznie wykazane. Według pełnomocnika, w tym celu należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego, czego organy bezzasadnie zaniechały. Zwrócił on uwagę, że w "Protokole z kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku" wyrażono opinię, że budynek pozostaje zdatny do użytku. Nie zgodził się natomiast ze stwierdzeniem zawartym w tym dokumencie jakoby wymagał on natychmiastowej rektyfikacji. W tym względzie zauważono, że nie przedstawiono sposobu określenia stopnia wychylenia budynku. Niezależnie od tego pełnomocnik stanął na stanowisku, że wobec położenia budynku w rejonie eksploatacji górniczej jego rektyfikacja jest bezzasadna, gdyż w dalszym ciągu będzie on wychylony. W końcowej części skargi pełnomocnik zauważył, że w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do budynku sąsiedniego, organ I instancji nakazał przedstawienie ekspertyzy technicznej uznając, że protokół okresowej kontroli budynku jest niewystarczający dla jednoznacznego ustalenia, czy wychylenie budynku zagraża bezpieczeństwu życia lub zdrowia oraz czy jest konieczność zakazania użytkowania budynku. Okoliczność ta, zdaniem pełnomocnika, dodatkowo uzasadnia żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia jakie jest wychylenie budynku, a nadto określenia zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania celem doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego oraz zajęcia stanowiska co do możliwości dalszej eksploatacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora z dnia 10 listopada 2023 r. dotycząca obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem poprzez poddanie go rektyfikacji oraz którą zakazano jego użytkowania do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Według organu odwoławczego, "Protokół" dowodzi tego, że wychylnie budynku wynosi ponad 20‰. To z kolei przesądza o tym, że jedyną formą naprawy budynku jest jego rektyfikacja. Ponadto ze wspomnianego "Protokołu" i jego uzupełnienia wywiódł, że stan techniczny budynku może zagrażać życiu lub zdrowi ludzi w nim zamieszkujących.

Odmiennego zdania są Skarżący, którzy stoją na stanowisku, że nie wykazano okoliczności, które uzasadniałyby nałożenia obowiązku rektyfikacji budynku, a także wprowadzenia zakazu jego użytkowania. W ich ocenie, wątpliwości te może wyjaśnić tylko i wyłącznie w drodze opinii biegłego z zakresu budownictwa. Niezależnie od tego Właściciele są sceptyczni, co do tego czy rektyfikacja przyniesie pożądane efekty, skoro obiekt zlokalizowany jest w obszarze, gdzie prowadzona jest eksploatacja wyrobiska.

Przystępując do rozważań wskazać przyjdzie, że materialnoprawną podstawą wydanych decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.p.b. Zgodnie z nim w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji tej – w myśl art. 66 ust. 2 u.p.b. - organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Z treści tych uregulowań wynika, że ich podstawowym celem jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Dokonać jednak należy zastrzeżenia, że nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego winno mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest to możliwe do zrealizowania (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 226/19, Lex nr 2700703). W każdym innym przypadku organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do wydania decyzji o rozbiórce obiektu (art. 67 ust. 1 u.p.b.).

W judykaturze przyjmuje się, że art. 66 ust. 1 u.p.b. jest konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 88/22, Lex nr 3520282). Zatem właściciel obiektu budowlanego, który zaniedbuje obowiązki, jakie nakłada na niego art. 61 ust. 1 u.p.b. musi się liczyć z reakcją organu nadzoru budowlanego, który z urzędu wymusi ich realizację. De facto działania te nie pozostają w sferze uznania wskazanych organów, a stanowią ich obowiązek. Oznacza to, że decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 u.p.b., w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2839/21, Lex nr 3509073).

W niniejszym przypadku sygnałem do przeprowadzenia czynności kontrolnych, była informacja pochodząca od J. S.A., w której wskazano, że wychylenie spornego budynku wynosi 92‰. W piśmie tym nie określono źródła tej wiedzy. Przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora czynności kontrolne, a w dalszej kolejności - po wszczęciu postępowania administracyjnego - oględziny, wykazały znaczne odchylenie budynku od pionu. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Skarżących. Natomiast precyzując obowiązek rektyfikacji budynku, organ I instancji oparł się na ustaleniach autora "Protokołu", który w uzupełnieniu tego dokumentu stwierdził, że jego wychylenie przekracza 20‰ i stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ich użytkowników.

Jak stanowi art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.b. obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Co istotne – w myśl art. 62 ust. 4 u.p.b. – kontrole te przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

Oczywiście protokół okresowej kontroli zasadniczo nie jest opinią, czy ekspertyzą techniczną, ale szczególnego rodzaju dokumentem sporządzanym na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.b., który służy podmiotom wymienionym w art. 61 pkt 1 u.p.b. w celu zapewnienia właściwego użytkowania obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2767/20, Lex nr 3636774). Jednak z racji na to, że jest on sporządzany przez osobę dysponującą odpowiednimi kwalifikacjami nie można mu odmówić wartości dowodowej, a więc winien być uwzględniony przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy.

Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że ani z przepisów ustawy Prawo budowlane, ani z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, że protokół kontroli okresowej lub sporządzona ekspertyza stanu technicznego obiektu budowlanego są jedynymi, bądź niezbędnymi dowodami, pozwalającymi rozstrzygnąć o konieczności (lub jej braku) nałożenia nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 u.p.b. (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3080/17, Lex nr 3092390).

Kontynuując rozważania opowiedzieć się należy za trafnością odwołania się przez organy nadzoru budowlanego do wypracowanego na gruncie orzecznictwa sądów powszechnych stanowiska w kwestii okoliczności, które uzasadniają przeprowadzenie rektyfikacji budynku. Zgodnie z tym poglądem, który opiera się na zasadach likwidacji szkód górniczych zaproponowanych przez Główny Instytut Górnictwa, zgodnie z którymi, przy wychyleniu budynku w przedziale od 15 do 20‰, określanym jako wychylenie o średniej uciążliwości możliwa jest naprawa poprzez rektyfikację, bądź wykonanie konkretnych prac naprawczych, mających na celu zmniejszenie uciążliwości użytkowania budynku, przy czym preferuje się ten drugi sposób naprawy budynków, natomiast przy wychyleniu budynku przekraczających 20‰, zaliczanym do wychylenia o dużej uciążliwości proponuje się już tylko rektyfikację budynku (zob. wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach: z dnia 16 grudnia 2014 r. o sygn. akt I ACa 741/14, Lex nr 1621070; z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt I ACa 27/17, Lex nr 2330637).

Samo ustalenie wychylenia budynku Skarżących powyżej wartości 20‰ jednak nie pozwala na przyjęcie zasadności nałożenia obowiązku jego rektyfikacji. Mianowicie organ nadzoru budowlanego nie rozważył tego, że obiekt zlokalizowany jest w obszarze, gdzie cały czas prowadzona jest eksploatacja złoża węgla kamiennego. W tej sytuacji pojawia się wątpliwość co do tego, czy wypoziomowanie budynku przyniesie pożądany efekt w sensie jego stałości. Brak jest bowiem wiedzy m.in. dotyczącej tego, czy sporny budynek posiada rozwiązania techniczne mające zabezpieczać go przed oddziaływaniami górniczymi, a w przypadku ich braku, czy możliwym jest wprowadzenie do konstrukcji budynku takich zabezpieczeń. W sytuacji ustalenia, że rektyfikacja budynku jest niecelowa, organ I instancji winien rozważyć nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku.

Dlatego też organ I instancji w toku dalszego postępowania w sposób jednoznaczny określi stan techniczny budynku w kontekście celowości jego rektyfikacji, przy uwzględnieniu jego położenia w rejonie prowadzonego podziemnego wydobycia węgla kamiennego.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że organy nadzoru budowlanego to organy wyspecjalizowane w zakresie spraw budowlanych i związanych z tym kwestii. Jeżeli zatem stwierdzą konkretne nieprawidłowości w stanie obiektu budowlanego, to ustalenia w tym zakresie nie muszą być opierane na opinii biegłego. Zatem nie można zgodzić się z poglądem pełnomocnika o bezwzględnej potrzebie uzyskania dowodu w postaci opinii biegłego z zakresu budownictwa. Sięganie po inne źródła wiedzy winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 3423/19, Lex nr 3503347).

Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika o braku podstaw do zakazania użytkowania budynku wskazać należy, że stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 u.p.b., jest stanem hipotetycznym, na co wyraźnie wskazuje użyty w przepisie termin "może zagrażać", a nie "zagraża". Pozwala to na stwierdzenie, że organ nadzoru budowlanego wprowadzając ten zakaz nie musi wykazać istnienia takiego zagrożenia, a wyłącznie jego potencjalność. W rozpatrywanym przypadku wychylenie budynku powyżej 20‰ stanowi przynajmniej o mogącym wystąpić zagrożeniu dla osób w nim zamieszkującym. Zwrócić należy także uwagę na stwierdzenie autora "Protokołu", który w jego uzupełnieniu zasygnalizował realną możliwość pogłębiania się tego wychylenia, co dodatkowo uzasadnia stanowisko o możliwości wystąpienia wspomnianego zagrożenia. Nadmienić należy, że każda sytuacja podlega indywidulanej ocenie. Dlatego też fakt zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej w odniesieniu do budynku położonego w sąsiedztwie pozostaje bez wpływu na prawidłowość wprowadzonego zakazu w przedmiotowej sprawie, bez posiłkowania się wskazanym dokumentem.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.).

O kosztach postępowania w kwocie 997 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.