Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 348/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 6, 19 i 32, art. 26
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 3 pkt 44
journal: Dz.U. 2024 poz 54
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
article: par. 2 pkt 17
journal: Dz.U. 2020 poz 1742
law: Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1742).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2022 r., nr SKO 4133/32/22 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, po rozpatrzeniu odwołania Z. Ł., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza O. z dnia 19 sierpnia 2022 r. (znak: RiOŚ.6236.13.2019), którą nakazano Z. Ł. oraz P. S. usunięcie - z nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-[...], położonej w miejscowości K. - odpadów o kodzie 17 05 04, w terminie i na warunkach określonych w przedmiotowej decyzji.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu 12 września 2019 roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu działki numer [...] zlokalizowanej w miejscowości K. W dniu 8 października 2019 r. Burmistrz przeprowadził oględziny nieruchomości w obecności Z. Ł. oraz P. S. Ustalił wówczas, że za zgodą właściciela, na działkę przywieziony został materiał do niwelacji terenu w postaci ziemi oraz gruzu z remontu drogi wojewódzkiej (zatoki autobusowej) w miejscowości B. Widoczne były pojedyncze odpady plastikowe, szklane butelki, puszki metalowe, elementy asfaltu lub cegieł. Stwierdzono podniesienie terenu o około pół metra względem pozostałych działek. Zgodnie z oświadczeniem Z. Ł. opisany materiał został przewieziony przez firmę P. S. i został mu przekazany na podstawie oświadczenia. Dodatkowo, pod nieobecność właściciela zostały nawiezione inne odpady (ziemia, kamienie, asfalt).

W dniu 11 października 2019 r. do Urzędu Miejskiego w O. wpłynęło oświadczenie P. S. z którego wynika, że dostarczył on Z. Ł. 120 m3 odpadów o kodzie 17 05 04 w celu poddania ich odzyskowi na własne potrzeby - zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93, dalej jako "rozporządzenie").

Ponadto z protokołu przesłuchania P. S. z dnia 24 lutego 2020 r. wynika, że nie były wykonywane jakiekolwiek badania ww. odpadu (tj. ziemi z budowy zatoki autobusowej) pod kątem występowania innych rodzajów odpadów, jednakże w momencie ich dostarczenia na nieruchomość Z. Ł. znajdowały się na niej (tj. na działce nr [...], AM-[...], obręb K.) inne odpady budowlane w postaci gruzu oraz ziemi z gruzem.

Właściciel nieruchomości w piśmie z dnia 8 maja 2020 r. oświadczył, że nie przyjmował odpadów od innych osób niż P. S. oraz, że nie wie, kto mógł dokonać podrzucenia odpadów na ww. nieruchomość.

W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne organ I instancji wydał decyzję zobowiązującą właściciela działki nr [...] do usunięcia odpadów o podanych kodach w terminie określonym w decyzji.

Na skutek odwołania Z. Ł., decyzją z dnia 16 grudnia 2020 r. (znak: SKO 4133/40/20) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej obowiązek usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 i w tym zakresie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w odniesieniu do pozostałych odpadów (o kodach: 15 01 02, 15 01 01, 15 01 04, 17 01 01, 20 01 39 i 20 03 01) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia wynika, że przyczyną wydania takiego rozstrzygnięcia był fakt pominięcia przez organ pierwszej instancji okoliczności które mogły wskazywać, że posiadaczem odpadów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, z późn zm.; dalej jako "u.o.o."), jest nie tylko Z. Ł., lecz również P. S. Kolegium nie miało wątpliwości co do odpowiedzialności odwołującego się za usunięcie powyższych odpadów, poddało jednak w wątpliwość, czy odpowiedzialność tę powinien ponosić wyłącznie odwołujący się, czy również powinna ona obciążać P. S. Powyższą konkluzję Kolegium uzasadniło tym, że przekazanie przez P. S. odpadów odwołującemu się odbyło się w sposób, który nie zwolnił go z odpowiedzialności za nie, w szczególności nie zostały one wykorzystane w sposób opisany w pkt 40 załącznika do rozporządzenia (art. 27 ust. 3 i ust. 10 u.o.o.). Tym samym, mając na uwadze przepis art. 26 ust. 1 u.o.o., oraz definicję posiadacza odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o.) nie można było w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie opisanym w niniejszym przepisie pominąć P. S. Przedmiotowa decyzja Kolegium nie została zaskarżona do sądu i stała się prawomocna.

W toku dalszego postępowania ograniczonego już tylko do odpadów o kodzie 17 05 04, do akt złożony został wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 kwietnia 2021r. w którym P. S. został uznany na winnego zarzucanego mu czynu, tj. tego, że w okresie od czerwca do lipca 2020 r. zwiózł i wyrzucił na działkę nr [...], AM-[...] około 300 m3 zanieczyszczonej ziemi, w wyniku czego został skazany na karę grzywny.

W dniu 13 października 2021 r. organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z przesłuchania Z. Ł., który oświadczył, że wyraził zgodę na przyjęcie od P. S. czystej ziemi w celu wyrównania i osuszenia terenu na jego nieruchomości. W momencie dostarczenia ziemi stwierdził, że jest ona zanieczyszczona gruzem,

betonem oraz opakowaniami ze szkła i plastiku. Z treści udzielonych wyjaśnień nie wynika jednak, aby Z. Ł. odmówił przyjęcia tak zanieczyszczonej ziemi lub aby wystąpił wówczas do P. S. o jej usunięcie. Informował go jedynie, że ziemi jest za dużo. W dniu 9 grudnia 2021 r. Burmistrz przeprowadził dowód z przesłuchania P. S., który oświadczył, że na działkę Z. Ł. dostarczył wyłącznie czystą ziemię, bez jakichkolwiek odpadów. Grunt, na który ją nawieziono również nie był zanieczyszczony, a on sam nie stwierdził, aby na ww. działkę ktokolwiek podrzucał odpady oraz, że do momentu wszczęcia przez Burmistrza O. postępowania w niniejszej sprawie Z. Ł. nie zgłaszał jakichkolwiek uwag co do jakości i czystości przywożonej ziemi.

Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne Burmistrz O. decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. nałożył na Z. Ł. oraz na P. S. obowiązek usunięcia z działki nr [...], AM-[...] położonej w miejscowości K. odpadów o kodzie 17 05 04, z zachowaniem warunków określonych w przedmiotowej decyzji.

Na skutek odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu uchyliło przedmiotową decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną podjęcia takiego rozstrzygnięcia było pominięcie pełnomocnika ustanowionego przez P. S.

W dniu 19 sierpnia 2022 r. Burmistrz O. po raz kolejny wydał decyzję w której nałożył na Z. Ł. oraz na P. S. obowiązek usunięcia z działki nr [...], AM-[...] położonej w miejscowości K. odpadów o kodzie 17 05 04 w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji. W rozstrzygnięciu wskazano, że wykonanie decyzji ma być zgodne z przepisami obowiązującego prawa w zakresie zbiórki, transportu i przetwarzania odpadów.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Z. Ł. podnosząc, że odpady zostały przywiezione na jego działkę z inicjatywy P. S. a nie jego. Przedsiębiorca – wytwórca odpadów – kilkakrotnie skłamał, że dostarczył czystą ziemię. Wytwórca odpadów naruszył postanowienia umowy w zakresie sposobu zagospodarowania odpadów pochodzących z przebudowy rozbiórkowej pobocza drogi, co doprowadziło odwołującego się do niekorzystnego rozporządzenia własną działką i pochopnego wyrażenia zgody w dobrej wierze. Niesporne jest, że po decyzji SKO z dnia 16 grudnia 2020 r. odwołujący się wykonał w całości obowiązek usunięcia odpadów innych niż oznaczone kodem 17 05 04. Odwołujący się podniósł także, że organ I instancji nie wyjaśnił w decyzji jak ma wyglądać sposób usunięcia odpadów w przypadku, gdy zobowiązane są dwie osoby – kto decyduje o konkretnym wykonaniu, "wytwórca czy posiadacz". Skoro określenie sposobu usunięcia odpadów jest obowiązkowym składnikiem decyzji, to brak w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa.

Kolegium nie uwzględniło powyższego odwołania. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium przywołało i omówiło podstawy prawne rozstrzygnięcia, w tym między innymi, definicję posiadacza odpadów i wytwórcy odpadów. Z definicji tej wynika, między innymi, że wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. W tym kontekście Kolegium stwierdziło, że umowa z dnia 21 sierpnia 2019 r. jaką zawarł P. S. ze Spółką E. S.A. w przedmiocie przebudowy drogi wojewódzkiej nr [...] od km [...] + [...] do km [...] + [...], wraz z dwoma zatokami autobusowymi (skąd według jego oświadczenia miała pochodzić ziemia, której usunięcie jest przedmiotem niniejszej sprawy) nie zmieniła ww. zapisu u.o.o.

Porównując powyższe definicje Kolegium podkreśliło, że posiadacz odpadów może być zarówno wytwórcą odpadów (pierwotnym lub wtórnym), jak i osobą, która faktycznie ich nie wytworzyła, lecz weszła w ich posiadanie. Zgodnie z art. 27 ust. 3 u.o.o., jeżeli wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów (przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada stosowne zezwolenie (np. na zbierania lub przetwarzanie odpadów) albo posiada wpis do właściwego rejestru, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Wyjątek od powyższej zasady ustawodawca przewidział w art. 27 ust. 9 u.o.o., przez wskazanie, że posiadacz odpadów może przekazywać osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej niebędącym przedsiębiorcami określone rodzaje odpadów do wykorzystania na potrzeby własne za pomocą dopuszczalnych metod odzysku, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie rozporządzenia. W pkt 40 załącznika do tego aktu wykonawczego wskazano, że odpad o kodzie 17 05 04 może być wykorzystywany wyłącznie do utwardzania powierzchni po rozkruszeniu odpadów, jeśli jest to konieczne do ich wykorzystania, oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego, a dopuszczalna maksymalna ilość odpadów do przyjęcia to 200 kg na 1m2 utwardzanej powierzchni. Tym samym, wykorzystanie ww. odpadu w inny niż opisany powyżej sposób jest niedopuszczalna dla podmiotów niespełniających warunków określonych w art. 27 ust. 3 u.o.o, (np. nieposiadających zezwolenia na gospodarowanie nimi).

Dalej zaznaczono, że w ostatecznej decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r., od której Strona nie wnosiła środków zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego (co oznacza, że jest ona prawomocna), Kolegium wyraźnie wskazało, że do opisanego powyżej wykorzystania odpadów (tj. do utwardzania powierzchni) nie doszło (nawet nie było to w ogóle zamiarem Strony), w związku z czym obowiązek usunięcia tych odpadów przez Stronę nie był bezzasadny.

Wprawdzie Z. Ł. nie był wytwórcą odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o.o., lecz niewątpliwie zgodził się na ich przyjęcie. Ponadto już w czasie trwania postępowania przed organem pierwszej instancji nie podnosił on faktu dostarczenia mu zanieczyszczonej ziemi (nie wskazał na to ani w czasie oględzin w dniu 8 października 2019 r., ani w treści pisma z dnia 8 maja 2020 r.). Uczynił to dopiero w czasie przesłuchania w dniu 13 października 2021 r. Tym samym, Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w swojej ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 16 grudnia 2020 r., że Z. Ł. jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o., a więc jest również adresatem nakazu wynikającego z decyzji wydanej na podstawie art. 26 u.o.o.

Rozważając dalej Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w decyzji z 16 grudnia 2020 r. że wytwórcą odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o.o. (a więc i ich posiadaczem) jest P. S. Przekazując je Stronie nie zwolnił się on bowiem z odpowiedzialności za gospodarowanie nimi, albowiem Strona nie spełniała warunków określonych w przepisach u.o.o. (w art. 27 ust. 3, w ust. 9, w zw. z ust. 10 u.o.o. i rozporządzeniem), pozwalających na gospodarowanie nimi. Fakt skazania P. S. wyrokiem nakazowym z dnia 14 kwietnia 2021 r. potwierdza natomiast, że dokonał on fizycznego zdeponowanie na działce nr [...], AM-[...] w miejscowości K., ww. odpadów. Zgodnie bowiem z art. 154 § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 r. poz. 2151, z późn, zm.), odpowiedzialność za popełnienie czynu w nim określonego spoczywa na osobie, która na nienależący do niej grunt polny wyrzuca m. in kamienie. Wpisuje się to w definicję odpadu o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03). Tym samym, również P. S., jako wytwórca odpadów, który nie zwolnił się z odpowiedzialności za ich umieszczenie na określonym gruncie, również jest adresatem nakazu wynikającego z art. 26 ust. 1 u.o.o.

Za istotne dla rozstrzygnięcia Kolegium uznało fakt, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie w dniu 12 września 2019 r. Z dniem 6 września 2019 r. weszły w życie zmiany, jakie w art. 26 u.o.o. wprowadziła ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579). W wyniku tych zmiand do art. 26 u.o.o. dodano m in. ust. 3a w brzmieniu: Decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Tym samym odpowiedzialnymi za usunięcie z działki nr [...], AM-[...] w miejscowości K. są solidarnie Z. Ł. oraz P. S. Wobec faktu, że przepisy u.o.o. nie wprowadzają jakichkolwiek szczególnych uregulowań w zakresie odpowiedzialności solidarnej, należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.; dalej jako "K.c."). Zgodnie z art. 366 i art. 376, w zw. z art. 369 K.c. oznacza to, że każdy z adresatów decyzji Burmistrza O. z dnia 19 sierpnia 2022 r. może spełnić je w całości samodzielnie lub mogą spełnić je w częściach. Ponadto organ pierwszej instancji, w przypadku braku wykonania ww. obowiązku, może zdecydować, wobec którego z jej adresatów wszcząć administracyjne postępowanie egzekucyjne, mające do prowadzić do jego wykonania.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Z. Ł. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

1/ art. 3 ust. pkt 19 ustawy o odpadach, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu skarżącego za posiadacza odpadów o kodzie 17 05 04, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do obalenia domniemania prawnego wynikającego z przepisu prawa materialnego, wskazując, że podmiotem wyłącznie odpowiedzialnym za składowanie oraz usunięcie odpadów jest ich wytwórca tj. P. S.;

2/ art. 26 ustawy o odpadach, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że adresatem decyzji są solidarnie skarżący i P. S., podczas gdy fakt skazania P. S. wyrokiem nakazowym z dnia 14 kwietnia 2021 r. oraz fakt, oświadczenia przez P. S. nawiezienia odpadów o kodzie 17 05 04 potwierdza, że dokonał on fizycznego zdeponowania na działce skarżącego odpadów, tym samym jako wytwórca odpadów, który nie zwolnił się z odpowiedzialności za umieszczenie odpadów na gruncie skarżącego to P. S. jest adresatem nakazu wynikającego z art. 26 ust 1 u o o.

3/ art. 26 w zw. z art. 3 ust 1 pkt 32 w zw. z art. 27 ust 3 ustawy o odpadach, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu rzeczywistego posiadacza odpadów zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy jak wynika z powołanych przepisów, odpowiedzialność za odpady przejmuje tylko posiadacz legalny, który posiada stosowne zezwolenie albo posiada wpis do właściwego rejestru odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami, a zatem taką odpowiedzialność ponosi wyłącznie P. S. ewentualnie spółką E. S.A. jako ich wytwórcy.

W skardze podniesiono także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego tj:

1/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedopatrzeniu się naruszenia przez organ I instancji wskazanych w niniejszym zarzucie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny,

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego zgromadzenia materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy z pominięciem okoliczności powoływanych przez skarżącego a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania, w szczególności przez:

- bezzasadne ograniczenie rozpoznania sprawy wyłącznie do przyjęcia domniemania z art. 3 ust. 3 pkt 19 ustawy o odpadach z 2012 r. w stosunku do skarżącego,

- pominięcie faktu, że odpady zostały przewiezione na działkę skarżącego przez przedsiębiorcę P. S.,

- pominięcie faktu, że przedsiębiorca P. S. w toku postępowania dopuszczał się mówienia nieprawdy: przyznając, podczas przesłuchania w dniu 24 lutego 2022 roku: "iż dostarczył wyłącznie czystą ziemię" czy oświadczając podczas przesłuchania w dniu 9 grudnia 2021 roku: "iż przywiózł wyłącznie czystą ziemię z wykopu z zatoki autobusowej (...) Był to grunt rodzimy bez odpadów",

- bezzasadne przyjęcie, że skarżący w czasie trwania postępowania przed organem pierwszej instancji nie podniósł faktu dostarczenia mu zanieczyszczonej ziemi albowiem w trakcie oględzin w dniu 08 października 2019 r. takim faktom nie zaprzeczył, podczas gdy skarżący wskazywał wielokrotnie, że nie przyjmował odpadów od innych osób niż P. S.; w toku postępowania nie zostało wykonane jakiekolwiek badanie nieruchomości pod kątem występowania na tym terenie innych odpadów; P. S. przesłał do Urzędu Miejskiego w O. w dniu 11 października 2019r. oświadczenie, z którego wynika, że to on dostarczył skarżącemu 120 m3 odpadów o kodzie 17 05 04 w celu poddania ich odzyskowi na własne potrzeby. W konsekwencji zarzucono bezzasadne przyjęcie, że skarżący jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy o odpadach a więc również adresatem nakazu wynikającego z decyzji wydanej na podstawie art. 26 wymienionej ustawy;

3) art. 80 k.p.a. przez wydanie decyzji w oparciu o domniemanie i brak uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, który prawidłowo oceniony winien doprowadzić do konkluzji, że wyłączną odpowiedzialność za nawiezienie odpadów winien ponosić ich wytwórca - przedsiębiorca P. S.,

4) art. 107 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny, uniemożliwiający merytoryczne ustosunkowanie się do stanowiska organu odwoławczego oraz jej instancyjną kontrolę;

Zarzucając powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.; powoływanej dalej jako: "ustawa o odpadach" lub "u.o.o"). Wynika z nich, że przez odpad rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy).W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że definicja odpadów opiera się wypracowanej w prawie unijnym i polskim "triadzie": pozbycia się, zamiaru pozbycia się oraz zobowiązania do pozbycia się. W ten sposób definicja uwzględnia pojęcie "pozbycia się" występującego w trzech wariantach. Pierwszy dotyczy faktycznej czynności dokonanej przez posiadacza substancji lub przedmiotu, drugi - zamiaru, a trzeci - obowiązku pozbycia się odpadu (por. E. Zębek, Zasady gospodarki odpadami w ujęciu prawnym i środowiskowym, KPP Monografie, Olsztyn 2018, s. 81). Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, nie ma również znaczenia wola, świadomość nabywcy. Jako odpady należy traktować nie tylko przedmioty i substancje będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, a które posiadacz uważa za zbędne i których chce się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania bez przeprowadzenia procedury, o której mowa w art. 11 ustawy o odpadach.

Odpadami mogą być także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, a zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów (np. ziemi) nie może powodować, że odpad przestaje nim być (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r., II OSK 2916/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., II OSK 2642/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., II SA/Op 497/18).

Zgodnie z art. 2 ustawy o odpadach nie stosuje się do określonych w tym przepisie przedmiotów i substancji, w tym do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty (art. 2 pkt 3 ustawy). Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 78/19), a składowanie ziemi na działce innej niż ta, z której ją wydobyto, wyklucza możliwość zastosowania w odniesieniu do tego odpadu wyłączenia ujętego w art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 kwietnia 2023 r., II SA/Lu 889/22).

Odnotować także wypada, że według § 2 pkt 17 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, które weszło w życie z dniem 6 stycznia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 10) odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych) zostały zaliczone do odpadów i skatalogowane jako odpad w grupie 17. Katalog odpadów, określający grupy, podgrupy i rodzaje odpadów oraz ich kody, ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, jest zawarty w załączniku do rozporządzenia (z 3 rozporządzenia). W odniesieniu do odpadów o kodach 17 05 04 dopuszczono proces odzysku oznaczony symbolem R5 oraz dopuszczono metodę odzysku polegającą na utwardzaniu powierzchni po rozkruszeniu, jeśli jest to konieczne do wykorzystania odpadów oraz z zachowaniem przepisów odrębnych, w szczególności przepisów Prawa wodnego i Prawa budowlanego.

Dalej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 26 ust. 1 u.o.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3a tej ustawy decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów (ust. 6).

Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że do zastosowania środka nadzorczego w postaci decyzji nakazującej usunięcie odpadów wymagane jest ustalenie następujących okoliczności: 1. istnienia odpadów w rozumieniu ustawy; 2. składowania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania; 3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ do przyjęcia, że ziściły się przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 ustawy, co z kolei obligowało go do wszczęcia stosownego postępowania i wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów.

W sprawie nie jest sporne, że na teren działki nr [...] położonej w miejscowości K. - której właścicielem jest skarżący - nawiezione zostały masy ziemi wymieszanej z gruzem betonowym i ceglanym które wydobyte zostały podczas robót przy budowie drogi wojewódzkiej (budowa zatoki autobusowej). W ocenie Sądu zaliczenie wskazanych powyżej materiałów do odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach jak również ich klasyfikacja nie budzą wątpliwości, co znajduje potwierdzenie w świetle ujawnionych w aktach administracyjnych dowodów. Bezsprzecznie także, ww. działka nie jest przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów. Ustawodawca nie zdefiniował co prawda pojęcia "miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów" ani też nie określił czym jest składowanie odpadów, jednak w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach sformułowano definicję magazynowania odpadów, którym jest czasowe przechowywanie odpadów obejmujące: wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów lub magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. W odniesieniu do składowania odpadów można więc przyjąć, że jest to legalnie działająca instalacja (obiekt budowlany), mająca status składowiska odpadów, które z kolei zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 25 ustawy o odpadach, jako obiekt budowalny przeznaczony do składowania odpadów (zob. D. Danecka, W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, LEX/el. 2020). W świetle powyższych okoliczności jednoznacznie stwierdzić należy, że teren działki nr [...], która zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w O. z dnia [...] stycznia 2006 r. [...]) przeznaczona jest na cele rolne (teren R/[...]), nie stanowi miejsca przeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów. Przytoczona okoliczność nie była również podważana przez strony postępowania.

Z ustaleń organów wynika, że opisane masy ziemi nawiezione zostały i użyte do niewelacji terenu na działce skarżącego. W związku z tym, że odpady nie zostały użyte do utwardzenia powierzchni działki lecz do podniesienia poziomu gruntu nie może być mowy o dopuszczalnym ich wykorzystaniu w świetle rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. 2016 r. poz. 93). Tej okoliczności skarżący także nie kwestionuje.

W rozpoznawanej kwestię sporną stanowi natomiast to, czy skarżący jest posiadaczem wskazanych wyżej odpadów.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów, przy czym domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ustawa o odpadach nie zawiera definicji wyrażenia: "władający powierzchnią ziemi". Definicję tę zawiera ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 54): pod pojęciem władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający (art. 3 pkt 44). Za zastosowaniem powyższej definicji na gruncie ustawy o odpadach przemawia wykładnia systemowa. Na zasadzie ww. domniemania prawnego odpowiada zatem za odpady władający powierzchnią ziemi.

Konstrukcja powyższych unormowań wskazuje, że instytucja domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, została wprowadzona w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości. Intencją ustawodawcy było stworzenie przepisów pozwalających na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Jak wskazuje się w orzecznictwie bez tak jednoznacznego określenia posiadacza odpadów realizacja celów ustawy byłaby znacząco utrudniona, a w niektórych przypadkach nawet niemożliwa. Zasadniczą intencją art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach jest więc możliwie skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2019 r., II OSK 2414/17, z 4 lutego 2020 r., II OSK 803/18, CBOSA).

Domniemanie z art. 3 pkt 19 u.o.o. może zostać obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Władający powierzchnią ziemi może więc zwolnić się z odpowiedzialności za odpady wykazując, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, czyli wskazując na innego posiadacza odpadów (por. W. Radecki "Ustawa o odpadach. Komentarz". Wydawnictwo ABC, Warszawa 2008, s.327, NSA w wyroku z dnia 26 września 2013r. II OSK 330/12). Wprowadzenie przez ustawodawcę omawianego domniemania prawnego zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto jest wytwórcą odpadów, co jednak nie oznacza możliwości zignorowania dowodów wskazujących tę osobę – o ile zostaną one w toku postępowania pozyskane. Organy nie są też zwolnione z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 663/19).

W realiach rozpoznawanej sprawy organy, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, trafnie przyjęły, że posiadaczem odpadów jest P. S. – wytwórca tych odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o.o. wytwórca odpadów może być pierwotny lub kolejny, a także jest nim podmiot świadczący określone w ustawie usługi - w zakresie budowy, remontu obiektów (...) - chyba, że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Dla uznania za wytwórcę odpadów w rozumieniu ww. przepisu wystarczy zatem wykazanie adekwatnego związku pomiędzy świadczeniem usługi budowlanej wskazanej w przepisie a powstaniem odpadów. W niniejszej sprawie taki związek w odniesieniu do działalności P. S. został przez organy wykazany, przy czym wykazane także zostało, że umowa z dnia 21 sierpnia 2019 r. w przedmiocie przebudowy drogi wojewódzkiej wraz z dwoma zatokami autobusowymi (skąd mają pochodzić masy ziemi stanowiące przedmiot postępowania) jaką zawarł P. S. ze Spółką E. S.A nie wprowadziła regulacji mogących zmienić zapis ustawy (§ 1 ust. 18 umowy).

Kolegium prawidłowo także przyjęło, że choć wytwórca odpadów przekazał je skarżącemu to jednak nie zwolnił się z administracyjnej odpowiedzialności za nie, gdyż skarżący nie dysponuje decyzjami uprawniającymi do dysponowania odpadami i nie posiada odpowiedniego wpisu do właściwego rejestru (por .art. 27 ust.3 oraz 27 ust.9 u.o.o). Jak wcześniej wskazano, skarżący nie wykorzystał odpadów w sposób zgodny z prawem – na potrzeby własne w celu utwardzenia działki. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 8 października 2019r. stwierdzono podniesienie terenu o około pół metra względem pozostałych działek co nie jest tożsame z utwardzeniem terenu.

Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo uznało, że posiadaczem odpadów jest również skarżący. Obok "wytwórcy odpadów" oraz "władającego powierzchnią ziemi" ustawa za posiadacza odpadów uważa także "kolejnego posiadacza odpadów" - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, które same nie wytworzyły odpadów, ale są w ich posiadaniu. Chodzi o podmiot, który sam nie wytworzył odpadów (w sposób pierwotny lub wtórny), ale faktycznie nimi włada. Pomiędzy jego zachowaniem, a odpadami musi wystąpić adekwatny związek przyczynowy wskazujący, że je posiada/włada nimi. W tym kontekście organy zasadnie uznały skarżącego jako spełniającego przesłankę podmiotową – bycia posiadaczem odpadów - na zasadzie tzw. "kolejnego posiadacza odpadów", czyli takiego, który sam ich nie wytworzył, ale był w ich posiadaniu. Taki jego status był niezależny od faktu władania powierzchnią ziemi. Zebrany materiał dowodowy potwierdza bowiem, że przedmiotowe masy ziemne nawiezione zostały na działkę skarżącego za jego wiedzą i zgodą. Skarżący przyjął je na swoją działkę od wytwórcy odpadów, co potwierdza zalegający w aktach sprawy dokument z dnia ,16 września 2019 r. i na tej działce je pozostawił. W momencie przyjęcia odpadu nie wnosił też zastrzeżeń co do jego składu. Takie zastrzeżenia zgłoszone zostały w toku postępowania po wydaniu decyzji Burmistrza z dnia 7 października 2020 r .- w szczególności podczas przesłuchania w dniu 13 października 2021 r. – co jednak nie podważa ustalenia organu, że skarżący zezwolił na nawiezienie mas ziemnych na teren jego działki (przyjął je od wytwórcy) i podejmował decyzje o sposobie ich wykorzystania – w celu wyrównania i osuszenia terenu na jego nieruchomości. Skarżący był zatem nie tylko władającym powierzchnią ziemi ale był też kolejnym posiadaczem odpadów - nie wytworzył ich, ale za jego wiedzą i wolą odpady zostały zdeponowane na jego nieruchomości i nadal tam pozostały. Wiedział o tym i na to się godził. Pomiędzy jego zachowaniem, a zaleganiem odpadów na jego działce istnieje zatem adekwatny związek przyczynowy pozwalający uznać, że był ich kolejnym posiadaczem.

W tej sytuacji Kolegium prawidłowo uznało, że także skarżący jest osobą która faktycznie władała i gospodarowała odpadami, zatem jest ich posiadaczem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o.

W konsekwencji powyższego zasadnie organ zobowiązał do solidarnego usunięcia odpadów zarówno skarżącego jak też P. S. Wprowadzona od dnia 6 września 2019 r. zmiana przepisów ustawy o odpadach (mocą ustawy 19 lipca 2019 r. o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw – Dz.U z 2019 r. poz.1579) polegająca na dodaniu w art.26 ust.3 a- 3c w istotny sposób poszerzyła krąg podmiotów zobowiązanych do usunięcia odpadów zgodnie z wymaganiami ustalonymi w art. 26 ust. 2. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2022 r. sygn. III OSK 5421/21 przepisy zawarte w art. 26 ust. 3a-3c zakładają, po pierwsze, że adresatem decyzji z art. 26 ust. 1 ma być nie tylko ostatni posiadacz odpadów, czyli ten, który je zgromadził (złożył) w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, ale także wszyscy poprzedni posiadacze tych odpadów, a więc również wytwórca, jako tzw. posiadacz pierwotny. Po drugie, wszyscy adresaci decyzji za jej realizację mają odpowiadać w sposób solidarny, co oznacza, że organ może wszcząć postępowanie egzekucyjne w przypadku niewykonania decyzji wobec każdego z adresatów, czyli niejako wybrać adresata decyzji uznanego przez organ za odpowiedzialnego za wykonanie obowiązku usunięcia. Stwierdzenie powyższe wyprowadzone zostało z koncepcji odpowiedzialności solidarnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 366 w zw. z art. 369), przepisy ustawy o odpadach nie precyzują bowiem zasad odpowiedzialności solidarnej w rozumieniu używanym w tej ustawie.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. W sprawie spełnione zostały omówione wyżej warunki wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów wynikające z art. 26 ustawy o odpadach. Wszystkie istotne okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu zostały przez organy wyjaśnione i należycie udokumentowane w aktach sprawy.

Podniesione w skardze zarzuty nie mogą podważyć powyższego stanowiska. W szczególności - co wcześniej zostało wykazane - organy nie naruszyły art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach przez uznanie, że posiadaczem odpadów jest nie tylko P. S. (jako ich wytwórca) ale także skarżący (jako ich faktyczny posiadacz). Nie jest zasady zarzut, którego istota - jak wyjaśnia skarżący – dotyczy tego, że w toku postępowania obalone zostało domniemanie (wynikające z przywołanego wyżej przepisu), że jako władający powierzchnią ziemi jest on posiadaczem odpadów. Z zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organ uznał skarżącego za posiadacza odpadów nie z racji wskazanego wyżej domniemania lecz dlatego, że uznał, go za faktycznego ich posiadacza. Skarżący przyjął odpady na swoją działkę i wszedł w ich posiadanie i nimi włada. W konsekwencji nie są także uzasadnione zarzuty art. 26 wskazujące, że jedynym posiadaczem odpadów zobowiązanym do ich usunięcia winien być ich wytwórca.

Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło długotrwałe postępowanie w toku którego wydanych zostało wcześniej kilka decyzji, w tym decyzja Kolegium z 16 grudnia 2020 r. rozstrzygająca w części co do istoty sprawy. W toku tego postępowania organy zgromadziły materiał dowodowy obejmujący w szczególności protokoły z oględzin nieruchomości, umowę o roboty budowlane, wyrok sądu karnego, protokoły z przesłuchań stron oraz pisma zawierające oświadczenia stron. Materiał ten był wystarczający dla wyjaśnienia wszystkie istotnych okoliczności mające znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena zebranych dowodów nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych oraz okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy uznane za udowodnione. Kolegium zasadnie oceniło, że skarżący zgodził się na przyjęcie odpadów na swoją nieruchomość. Świadczy o tym, między innymi, oświadczenie z dnia 16 września 2019 r. o przekazaniu skarżącemu przez P. S. odpadu o kodzie 170504 do wykorzystania na potrzeby własne – na którym figuruje podpis osoby przekazującej i przejmującej - oraz treść wyjaśnień z dnia 13 października 2021 r. w których skarżący oświadczył, że wyraził zgodę na przyjęcie od P. S. czystej ziemi w celu wyrównania i osuszenia terenu na jego nieruchomości oraz, że w momencie dostarczenia ziemi stwierdził, że jest ona zanieczyszczona gruzem,

betonem oraz opakowaniami ze szkła i plastiku. Z treści udzielonych wyjaśnień nie wynika jednak, aby skarżący odmówił wówczas przyjęcia tak zanieczyszczonej ziemi lub aby wezwał P. S. do jej usunięcia. Objął ją zatem w posiadanie. Prawidłowości stanowiska organu nie podważa także zawarte w skardze twierdzenie, że skarżący nie godził się na przyjęcie odpadu o kodzie 170504 lecz jedynie na przyjęcie ziemi dla celów rolnych. Nie zmienia ono bowiem faktu, że P. S. nie dostarczył zmieszanych mas ziemnych wbrew woli skarżącego ale działając na jego zlecenie a skarżący pozostawił je na swojej działce. Nawet gdyby faktycznie skarżący zakładał, że będzie to tylko czysta ziemia, to nie oznacza, że tym samym nie zgodził się na przyjęcie odpadu. Jak bowiem wcześniej wykazano, przepisów ustawy nie stosuje się jedynie do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. A contrario zatem masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacja jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia (zob. wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK,2936/14). Powyższe oznacza, że skarżący godził się na przyjęcie na swoją działkę odpadu a pozostawiając go, pozostaje jego faktycznym posiadaczem. Ponosi zatem odpowiedzialność wynikającą z obiektywnego faktu zalegania odpadu w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Nadto jeżeli skarżący godził się na przyjęcie mas ziemnych od wykonawcy świadczącego usługę wykonywania robót drogowych, to miał świadomość pochodzenia tej ziemi i możliwości jej zanieczyszczenia.

Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.