Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 836/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 111 pkt 8, art. 115 ust 2,3,4, art. 15
journal: Dz.U. 2018 poz 173
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: § 15 ust 2
journal: Dz.U. 2014 poz 670
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na rozstrzygnięcie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [....] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dowódca [...] Batalionu [...] rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 15 ust. 3, art. 111 pkt 8, art. 112 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 26 ust. 7 pkt 4, art. 115 ust. 2 i 3 oraz art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. poz. 670) oraz § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1299), odmówił zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i z dniem [...] grudnia 2018 r. zwolnił [...] J. M. z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego organ I instancji wskazał, iż [...] J. M., w związku z upływającym w dniu [...] grudnia 2018 r. okresem na jaki został zawarty kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej, w dniu [...] października 2018 r. złożył wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu.

Powołując art. 15 ust 1 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ podniósł, iż zawarcie kolejnego kontraktu dopuszczalne jest wyłącznie w sytuacji otrzymania przez żołnierza przynajmniej oceny dobrej podczas ostatniego opiniowania służbowego. Tym samym uzyskanie przez żołnierza oceny niższej niż dobra, tj. dostatecznej, uniemożliwia zawarcie z nim kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. [...] J. M. otrzymał oceną dostateczną z ostatniego opiniowania służbowego, która to okoliczność uniemożliwia zawarcie z nim kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Organ I instancji podkreślił, iż zawarcie kolejnego kontraktu nie ma charakteru obligatoryjnego w każdym przypadku gdy zostanie złożony stosowny wniosek. Zawarcie kontraktu jest bowiem dopuszczalne wtedy, gdy spełnione są wszystkie przesłanki ustawowe. Wskazał, iż interes społeczny, będący w niniejszej sprawie interesem służby, pozostaje w sprzeczności z interesem zainteresowanego wyrażającym się w chęci zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. J. M., działając za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego zaskarżając go w całości i zarzucając organowi naruszenie:

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, art. 61 § 3 oraz art. 104 § 1 pkt 4 k.p.a.,

- przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 3 i art. 112 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia MON w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji; ewentualnie o uznanie przez organ I instancji niniejszego zaskarżenia za oczywiście zasadne, uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy.

Jednocześnie skarżący wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego odpisu arkusza opinii służbowej za 2017 r., odpisu wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej wraz z dowodem nadania i dowodem doręczenia do Dowódcy [...] Batalionu [...] w [...].

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż wniosek o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej z dnia [...] sierpnia 2018 r. wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2018 r., a zatem organ miał ustawowy obowiązek rozpoznać ww. wniosek w terminie do dnia [...] września 2018 r. Do tej daty nie zostało zakończone opiniowanie służbowe żołnierzy za 2018 r., a zatem w obrocie prawnym funkcjonowała wyłącznie opinia okresowa skarżącego za 2017 r., z której wynika, że otrzymał on ocenę dobrą. Gdyby zatem organ I instancji dostosował się do norm wynikających z art. 35 § 1 k.p.a., to wówczas rozstrzygnięcie wniosku skarżącego byłoby pozytywne. Tymczasem organ jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał uzyskanie przez skarżącego oceny dostatecznej z opinii służbowej za rok 2018, która została wydana w dniu [...] września 2018 r. W konsekwencji organ błędnie zastosował art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Nadto skarżący podniósł, iż z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ I instancji w ramach przedmiotowego postępowania rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia [...] października 2018 r. Powołane pismo nie mogło jednak stanowić odrębnego wniosku w stosunku do wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. i winno być rozpoznane jako ponaglenie złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. wobec nieterminowego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...], powołując w podstawie prawnej m.in. art. 104 ust. 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 173, ze zm.), art. 16 ust. 1 i 3, art. 111 pkt 8, art. 112 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 26 ust. 7 pkt 4. art. 115 ust. 2 i 3 oraz art. 122 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy prawa mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wskazał, iż jakkolwiek decyzja w przedmiocie zawarcia kolejnego kontraktu albo odmowy jego zawarcia ma charakter uznaniowy, to jednak uznaniowość jest znacznie ograniczona poprzez konieczność uzyskania przez żołnierza oceny dobrej z ostatniej opinii służbowej, co wynika z art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. A contrario, nieuzyskanie przez żołnierza co najmniej opinii dobrej w ostatniej opinii służbowej uniemożliwia zawarcie z nim kolejnego kontraktu. Bezspornym jest, że [...] J. M. otrzymał ocenę dostateczną w ramach opiniowania za rok 2018. Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że nie jest możliwe zawarcie kontraktu na kolejny okres.

Organ odwoławczy podniósł dalej, iż [...] J. M. pełnił zawodową służbę wojskową w [...] batalionie [...] na stanowisku [...] w [...] kompanii [...]. Z opinii przełożonych żołnierza wynikało, że jest on żołnierzem niedyspozycyjnym oraz stwarzającym problemy natury dyscyplinarnej i wychowawczej. Brak dyspozycyjności żołnierza oceniono m.in. na podstawie jego nieobecności podczas najważniejszych przedsięwziąć szkoleniowych batalionu w okresie trwania ostatniego kontraktu, braku możliwości użycia żołnierza podczas zwalczania skutków klęski żywiołowej oraz wielomiesięcznej absencji chorobowej powtarzającej się od 2015 roku. Analizując dotychczasowy przebieg służby wojskowej, opinie przełożonych, absencje spowodowane zwolnieniami lekarskimi, a także ograniczenia w wykonywaniu zadań wynikających ze stanu zdrowia uznano, że [...] J. M. ma ograniczone predyspozycje do służby na wymagających szczególnej dyspozycji i poświęcenia stanowiskach przeznaczonych dla żołnierzy korpusu szeregowych w [...].

Niewątpliwie potrzebą Sił Zbrojnych jest to aby żołnierze zawodowi byli w trakcie trwania kontraktu dyspozycyjni, sprawni i zdolni do pełnienia powierzonych obowiązków. Mając to na uwadze należało stwierdzić, że częste absencje żołnierza nie pozwalały mu na pełne wykonywanie obowiązków, wymagały ustanawiania zastępstw, co odbijało się negatywnie na organizacji pracy całej jednostki. O ile oczywiste jest, iż w słusznym interesie żołnierza służby kontraktowej pozostaje jej kontynuowanie w ramach kolejnego kontraktu, to bez wątpienia nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych pozostaje to, aby zakontraktowani żołnierze zawodowi byli w trakcie jego trwania w pełni dyspozycyjni i sprawni. Organ ma prawo wyboru odpowiednich kandydatów do zajmowania określonych stanowisk służbowych i jest to jego wyłączna kompetencja. Pomimo złożenia wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu, organ nie jest zobligowany do jego zawarcia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowe postępowanie było prowadzone we właściwym trybie i przez właściwe organy, zaś zaskarżony rozkaz personalny spełnia wymogi decyzji administracyjnej wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Nie kwestionując naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 § 1 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, iż pozostaje to bez wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Decydujące znaczenie w sprawie ma bowiem ocena zasadności przedłużenia kontraktu z [...] J. M. pod kątem nadrzędnego interesu Sił Zbrojnych. Argumentacja podnoszona w tym zakresie przez skarżącego, iż w związku z wpływem w dniu [...] sierpnia 2018 r. wniosku o przedłużenie kontraktu organ powinien automatycznie dokonać przedłużenia tego kontraktu, najpóźniej w dniu [...] września 2016 r., nie może zostać uwzględniona. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, iż ww. wniosek był niekompletny, o czym stanowi brak karty do wniosku o przedłużenie kontraktu (załącznik nr [...] do Rozkazu Nr [...] Dowódcy [...] bdm z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania na 2018 r.), brak znaku sprawy na dokumencie, symbolu klasyfikacyjnego z jednolitego rzeczowego wykazu akt jednostki (komórki) organizacyjnej (decyzja nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2013 r., rozdział IV § 20 pkt. 1 ppkt. 5 lit. M, rozdział IV § 25 pkt 2) oraz brak opinii służbowej przełożonych (co oznacza pominięcie drogi służbowej - Regulamin ogólny SZ RP, rozdział III, pkt. 110).

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. J. M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] zarzucając:

- obrazę norm prawa procesowego, poprzez rażące naruszenie przepisów art. 6 art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, art. 61 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie norm prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 3 i art. 112 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy, co miało znaczenie dla właściwego rozpoznania sprawy.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy [...] Batalionu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2018 r.; zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżący podniósł, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu braku rozpoznania przez organ I instancji wniosku dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Nadto nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania i nie umożliwił skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Nadto skarżący zarzucił, iż organ I instancji nie rozpatrzył wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a., tj. do dnia [...] września 2018 r. Zaznaczył, iż w tamtym czasie w obrocie prawnym funkcjonowała wyłącznie opinia służbowa skarżącego za 2017 r., w której uzyskał ocenę dobrą, a zatem nie występowała powoływana przez organ przesłanka z art. 15 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Skarżący zakwestionował również stanowisko organu odwoławczego, iż wniosek z dnia [...] sierpnia 2018 r. został złożony z naruszeniem zasad opisanych w pkt 110 Regulaminu Ogólnego SZ RP. Skarżący złożył ww. wniosek za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego, a zatem winien być zaadresowany do organu administracyjnego właściwego do jego rozpoznania. To Dowódca [...] Batalionu [...] winien w ramach swoich kompetencji, zlecić (po doręczeniu wniosku przez Pocztę Polską) zaopiniowanie wniosku przez kolejnych przełożonych i ewentualnie - w ramach procedury - wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. Tych czynności organ I instancji nie wykonał, a tym samym nie zachował podstawowych zasad proceduralnych.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie również z powodów innych aniżeli podniesione w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymująca w mocy rozkaz personalny Dowódcy [...] Batalionu [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej i zwolnienia z dniem [...] grudnia 2018 r. [...] J. M. z zawodowej służby wojskowej (przeniesienia do rezerwy).

Zauważyć należy, że w przypadku zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej w związku z upływem kontraktu i nie zawarciem kolejnego, sytuacja prawna żołnierza jest kształtowana z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 111 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Z kolei w myśl art. 115 ust. 2 ww. ustawy zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadku, o którym mowa m.in. w art. 111 pkt 8, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Zatem w razie ziszczenia się przesłanki do takiego zwolnienia organ nie jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej, a jedynie do stwierdzenia w drodze czynności materialno-technicznej przybierającej formę rozkazu personalnego dla celów ewidencyjnych, że nastąpiło zwolnienie. Przepis art. 115 ust. 3 ww. ustawy stanowi bowiem, że w przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym wydanym dla celów ewidencyjnych. Tylko w przypadkach niewymienionych w ust. 2 zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem określonym w decyzji właściwego organu (art. 115 ust. 4 ww. ustawy).

Rozkaz personalny stwierdzający fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej - z dniem uprawomocnienia się orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby - nie podlega zaskarżeniu w trybie instancyjnym i kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Rozkaz wydany na podstawie art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej nie kształtuje stosunku służbowego żołnierza, nie wpływa na jego prawa i obowiązki, a jedynie ma za zadanie rejestrować zdarzenie i skutek prawny występujący z mocy ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r. sygn. akt I OZ 29/13, publ. CBOSA). Nadanie czynności materialno-technicznej formy rozstrzygnięcia w sentencji decyzji kwalifikuje się do działania organu bez podstawy prawnej, stanowiącego przesłankę nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rozkaz dla celów ewidencyjnych wydawany w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na skutek upływu czasu określonego w kontrakcie nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Nie było zatem podstaw do przyjęcia przez organ I instancji formy rozstrzygnięcia w sentencji rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. poprzez stwierdzenie, że zwalnia się [...] J. M. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] grudnia 2018r. Dowódca jest bowiem uprawniony wyłącznie do stwierdzenia faktu zwolnienia w formie rozkazu personalnego dla celów ewidencyjnych.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że ujęcie przedmiotowej formuły w sentencji rozkazu personalnego organu I instancji nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. stanowiło element rozstrzygnięcia wskazujący na możliwość jego zaskarżenia (w całości) w drodze środków prawnych wskazanych w pouczeniu, co stało w oczywistej sprzeczności z art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zauważyć należy, że stosując się do ww. pouczenia skarżący wniósł odwołanie do organu II instancji zaskarżając ww. rozkaz personalny "w całości", co wprost wynika z petitum odwołania.

Powyższej wadliwości rozkazu personalnego nie dostrzegł organ odwoławczy i w konsekwencji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. o utrzymaniu w mocy (w całości) decyzji organu I instancji. Tym samym organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. W sytuacji stwierdzenia, iż rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia żołnierza z pełnienia zawodowej służby wojskowej organ odwoławczy winien zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie umarza postępowanie organu I instancji.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej. Z inicjatywą zawarcia kolejnego kontraktu albo powołania do służby stałej może wystąpić również dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz służby kontraktowej pełni kontraktową służbę wojskową (art. 15 ust. 2 ww. ustawy). Właściwym do zawarcia kontraktu na pełnienie służby kontraktowej jest organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, na którym żołnierz będzie pełnił zawodową służbę wojskową (art. 14 ust. 1 ww. ustawy). Wskazany środek dowódca jednostki wojskowej opiniuje i przesyła organowi właściwemu do wyznaczenia na stanowisko służbowe, jeżeli sam nie jest tym organem. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniesionego przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, właściwy organ zawiera z tym żołnierzem kolejny kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Odmowa zawarcia kontraktu jest dokonywana w formie rozkazu personalnego (§ 15 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej - Dz. U. z 2015 r., poz. 1299).

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewiduje automatycznego przedłużenia kontraktu, nie przyznaje też żołnierzowi kontraktowemu prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu (por. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1348/05; z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1655/11, publ. CBOSA). Podmiotem, który decyduje o zawarciu kolejnego kontraktu jest organ danej służby. Podstawową przesłanką zawarcia kontraktu są, zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy, potrzeby Sił Zbrojnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. ustawy, przy zachowaniu odpowiednich standardów postępowania administracyjnego. Uprawnione jest zatem stanowisko, że to organ uprawniony w sprawach kadrowych ma prawo wyboru odpowiednich kandydatów do zajmowania określonych stanowisk służbowych i jest to jego wyłączna kompetencja. To na ww. organie spoczywa bowiem obowiązek zapewnienia ciągłości funkcjonowania jednostek wojskowych z uwzględnieniem realizacji zadań obronnych. Konieczny jest do tego odpowiedni dobór kadrowy żołnierzy, gdyż służba wojskowa wymaga zdyscyplinowania, lojalności i poświęcenia (art. 3 ust. 2 zd. 2 ww. ustawy), którego podstawowym elementem jest dyspozycyjność.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że rozkaz personalny w przedmiocie zawarcia (odmowy zawarcia) kolejnego kontraktu ma charakter uznaniowy, co stwarza organowi możliwość działania na własną odpowiedzialność, jednak na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza jej sądowej kontroli, jednak oznacza, że kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania czy decyzja nie nosi cech dowolności, czy jej wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej - zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w k.p.a. Kontrola decyzji wydanej w trybie odwoławczym polega co do zasady na badaniu, czy organ odwoławczy rozpatrzył ponownie sprawę w jej całokształcie oraz czy ustosunkował się do wszystkich zarzutów i wniosków podniesionych w złożonym środku zaskarżenia.

Uwzględniając powyższe kryteria Sąd stwierdził podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem organ odwoławczy rozpatrując stanowisko organu I instancji w zakresie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu. Skarżący wskazywał bowiem, że organ I instancji winien rozpoznać wniosek z dnia [...] sierpnia 2018 r., nie zaś powołane w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. pismo z dnia [...] października 2018 r. Pismo to bowiem, jak podnosił skarżący, nie mogło stanowić odrębnego wniosku, lecz powinno być rozpoznane jako ponaglenie złożone do organu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest ww. pisma skarżącego z dnia [...] października 2018 r., ww. dokument nie został również ujęty w metryce sprawy. Z tego względu Sąd nie mógł ustosunkować się do wskazanych powyżej argumentów skarżącego podnoszonych również w treści skargi. Kwestia ta ma znaczenie dla oceny niniejszej sprawy z tego względu, że - jak już wyżej wskazano - postępowanie w niniejszej sprawie (zawarcia nowego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej) zostało wszczęte na wniosek skarżącego. Skoro organ I instancji w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2018 r. wskazał, iż przedmiotem rozpoznania był wniosek z dnia [...] października 2018r., organ odwoławczy winien ustosunkować się do zarzutów odwołania odnośnie błędnego uznania tego pismo za wniosek inicjujący postępowanie.

Nie kwestionując uprawnienia organu do wyrażenia stanowiska w kwestii możliwości zawarcia nowego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej w oparciu o opinie służbowe skarżącego za rok 2017 i 2018 (wszak kontrakt nr [...] z dnia [...] października 2016 r. został zawarty na okres od dnia [...] stycznia 2017 r. do dnia [...] grudnia 2018 r.), organ odwoławczy winien odnieść się do ww. kwestii podniesionych przez skarżącego w odwołaniu.

Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni dokonaną ocenę prawną. Ustosunkuje się do zarzutów i argumentów odwołania od rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2018 r. mając na względzie dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), Sąd postanowił, na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.