Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2783/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Anna Robotowska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2257/13 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. w M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 21 czerwca 2013 r. nr . w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. 2) zasądza od O. sp. z o.o. w M. P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2257/13, wydanym w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w Miejscu Piastowym na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 21 czerwca 2013 r. nr . w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W . z dnia 28 marca 2013 r.

W sprawie poczyniono następujące ustalenia:

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. udzielił spółce O., dalej "spółka", na okres 6 lat zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego w 134 punktach gier. Decyzję wydano po przeprowadzeniu przez Politechnikę Warszawską w dniu 14 marca 2009 r., działającą z Upoważnienia Ministra Finansów nr . z dnia 5 lipca 2005 r. Warunków badań poprzedzających rejestrację automatów lub urządzenia do gier, badań technicznych automatów . o wskazanych nr fabrycznych do . Badania wykazały wynik pozytywny określając ważność opinii do 31 marca 2015 r.

W dniu 25 czerwca i 26 sierpnia 2010 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w Radomiu została przeprowadzona kontrola w kilku punktach gier prowadzonych przez spółkę. W toku przeprowadzonej kontroli i po przeprowadzeniu eksperymentu gry na automatach o niskich wygranych . o numerach fabrycznych .numer poświadczenia rejestracji automatu ., numer poświadczenia rejestracji automatu . wykazano przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, tj. za stawkę wyższą niż 0,50 zł, co naruszało przepis zawarty w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Na badanych automatach o niskich wygranych istniała możliwość zagrania w jednej grze za maksymalną stawkę w wysokości 10 zł. Wskazana stawka przekracza określoną w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej u.g.h.). W art. 129 ust. 3 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.

Na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w P.Izba Celna w Przemyślu Wydział Laboratorium Celne, posiadająca upoważnienie Ministra Finansów do badań automatów do gry, udzielone na podstawie art. 23f ust. 1 u.g.h., przeprowadziła badania automatu . o numerze fabrycznym ., numer poświadczenia rejestracji automatu ., wydając opinię negatywną wobec stwierdzenia szeregu nieprawidłowości w działaniu automatu i jego programu.

W związku ze stwierdzeniem niezgodności stanu rzeczywistego automatów z warunkami rejestracji postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia 25 czerwca 2009 r.

Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia 28 marca 2013 r., cofającą spółce zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 133 punktach gier na terenie województwa mazowieckiego. Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 ust. 3 u.g.h. W myśl tego przepisu, organ, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3.

W następstwie skargi spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 28 marca 2013 r.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko spółki co do braku wymaganych kwalifikacji Izby Celnej w P. Wydział Laboratorium Celne do przeprowadzania badań automatów do gry. Wprawdzie jednostka ta posiada upoważnienie Ministra Finansów do wykonywania omawianych badań, o którym mowa w przepisie art. 23f ust. 1 u.g.h., jednakże oparte jest ono na nieadekwatnej do zakresu badań akredytacji udzielonej tej jednostce badającej. Udzielona tej jednostce akredytacja upoważnia ją do wykonywania działalności w zakresie badania chemikaliów, materiałów roślinnych, wyrobów konsumpcyjnych w tym żywności, alkoholi i tekstyliów, nie zaś automatów do gry. Tym samym dla potrzeb sprawy Sąd pierwszej instancji zakwestionował wynik negatywnego badania automatów przeprowadzonego przez tę jednostkę badającą.

Dyrektor Izby Celnej w W. wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

• art. 138 ust. 3 u.g.h. poprzez jego nie zastosowanie i uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie ma zastosowanie art. 23f ust. 1 u.g.h., dotyczący odrębnego postępowania, którego celem jest udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostce badającej,

• art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. zastosowanie w ramach postępowania, o którym mowa w art. 138 ust. 3 ww. ustawy, którego przedmiotem nie jest badanie kwestii prawidłowości udzielonego przez Ministra Finansów upoważnienia jednostce badającej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w szczególności kwestii zakresu i prawidłowości posiadanej akredytacji, o której mowa w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.,

• art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niewłaściwym zrozumieniu znaczenia ww. przepisu, które to rozumienie doprowadziło do uzupełnienia art. 23f ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nową treścią, tj. sformułowaniem "do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier".

Ponadto skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

• art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. - z uwagi na niedokonanie przez Sąd prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i wadliwe uzasadnienie wyroku, w szczególności poprzez nie zawarcie w nim pełnej i prawidłowej analizy i oceny stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że organy celne winny przeprowadzić weryfikację upoważnienia z dnia 8 kwietnia 2008 r. udzielonego przez Ministra Finansów Izbie Celnej w Przemyślu na przeprowadzanie badań automatów do gier,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 120, art. 122, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa oraz w związku z art. 12 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) poprzez uznanie, iż w sprawie nie została wyjaśniona kwestia ważności upoważnienia z dnia 8 kwietnia 2008 r. udzielonego przez Ministra Finansów Izbie Celnej w Przemyślu na wykonywanie omawianych badań,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie w jaki sposób podniesiona przez Sąd pierwszej instancji kwestia nie przedstawienia w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji certyfikatu akredytacji jednostki badającej w zakresie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych miała wpływ na wynik sprawy, nie wskazanie zależności pomiędzy kwestią posiadania bądź nie posiadania akredytacji przez jednostkę badającą, a prowadzonym przez organy celne postępowaniem, o którym mowa w art. 138 ust. 3 u.g.h,

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd pierwszej granic sprawy, bowiem przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 138 ust. 3 u.g.h. jest prowadzenie postępowania w sprawie cofnięcia Spółce w drodze decyzji zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych rejestracji automatu, a nie badanie kwestii posiadania akredytacji i jej zakresu przez jednostkę badającą. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem Sąd zaskarżonym wyrokiem wyszedł poza granice sprawy czyniąc przedmiotem rozpoznania legalności inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W sprawie doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

W pierwszej kolejności, co wymaga podkreślenia, a co jest niesporne, działając na podstawie przepisu art. 23f ust. 1 u.g.h. Minister Finansów udzielił Laboratorium Celnemu w Izbie Celnej w P. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Tym samym w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych organ prowadzący takie postępowanie nie może zakwestionować upoważnienia tej jednostki badającej do przeprowadzania omawianych badań automatów do gry. Gdyby podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, które trafnie zakwestionowała skarga kasacyjna, doszłoby w sposób nieuprawniony do wyeliminowania wspomnianej jednostki badającej z kręgu upoważnionych podmiotów badających automaty do gry. Oznaczałoby to naruszenie także przepisu art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu, w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach sprawy, gdyż inna jest podstawa prawna wchodzących w grę postępowań administracyjnych w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych (art. 138 ust. 3 u.g.h.) oraz w sprawie cofnięcia uprawnień jednostce badającej (art. 23f ust. 5 u.g.h.). Ponadto postępowania w takich sprawach toczą się przed innymi organami.

Z powyższych względów, kwestionując w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych upoważnienie Ministra Finansów udzielone wspomnianej jednostce badającej na badanie automatów do gry, Sąd pierwszej instancji zasadnie spotkał się z zarzutem przekroczenia granic kontroli sądowoadminisracyjnej, czym naruszył powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.

Natomiast ewentualne zarzuty wobec wspomnianej jednostki badającej, co do braku kwalifikacji do przeprowadzania badań automatów do gier o niskich wygranych, co najwyżej, mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania toczącego się przed Ministrem Finansów stosownie do przepisu art. 23f ust. 5 u.g.h.

Niezależnie od powyższego przepis art. 23f ust. 1 u.g.h., mówiący o wymogu posiadania przez jednostkę badającą akredytacji, nie różnicuje jej w zależności od charakteru specjalizacji. Zgodnie zaś z utrwaloną zasadą prawa, jeżeli ustawa nie zawiera rozróżnienia, nie jest zasadne czynienie tego (Lege non distinguente nec nostrum est distinguere).

Z powyższych względów Dyrektor Izby Celnej, jako działający na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej), wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie miał kompetencji do zdyskwalifikowania wspomnianej jednostki badającej, legitymującej się upoważnieniem do badań automatów do gier, wydanym przez właściwy organ na podstawie obowiązującego prawa.

W tym stanie sprawy, podzielając stanowisko skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. (art. 185 p.p.s.a.).

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji odniesie się do zebranego materiału dowodowego i pod tym kątem dokona kontroli zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.