Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 110/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 2 pkt 7 lit. b; art. 68 ust. 1; art. 72 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: § 13 ust. 3 pkt 2; § 15; § 11 ust. 7; § 14; § 33; § 16 ust. 1; § 34 ust. 1;
journal: Dz.U. 2019 poz 1206
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Marszałka Województwa L. z dnia 5 stycznia 2022 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. P. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lutego 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego M. P., utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 5 stycznia 2022 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

M. P. miał w dniu [...] 2021 r. przystąpić do egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Lublinie. Po stawieniu się skarżącego na placu manewrowym, egzaminator ocenił, że skarżący nie może być dopuszczony do egzaminu, gdyż nie posiada odpowiedniej sprawności fizycznej lub psychicznej, stosownie do art. 50 ust. 2 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 z późn. zm., dalej także jako "ustawa"). W dokumencie "Lista osób zakwalifikowanych na egzamin" egzaminator jako wynik egzaminu wpisał literę "X", co oznacza, że osoba nie przystąpiła do egzaminu, a w "Uwagach ośrodka egzaminowania" egzaminator wpisał "Odmowa – niesprawność fizyczna – kontuzja osoby egzaminowanej oraz spóźnienie na egzamin". W dokumencie "Historia egzaminowania kandydata" jako wynik egzaminu wpisano "X", co oznacza, że osoba nie przystąpiła do egzaminu.

M. P. w dniu [...] 2021 r. wniósł do Marszałka Województwa Lubelskiego skargę dotyczącą praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B. W treści wniesionej skargi skarżący przedstawił okoliczności oczekiwania na rozpoczęcie egzaminu i podniósł, że nie spóźnił się na egzamin. Odnosząc się zaś do stwierdzonej przez egzaminatora niedyspozycji skarżący wskazał, że odmowa przeprowadzenia egzaminu była niezasadna, bowiem egzaminator nie miał kompetencji do oceny jego stanu zdrowia. Jednocześnie skarżący wniósł o zwrot uiszczonej opłaty za egzamin albo o ustalenie kolejnego odpowiedniego dla skarżącego terminu egzaminu.

Marszałek Województwa Lubelskiego postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek M. P. w sprawie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B, do którego skarżący miał przystąpić w dniu [...] Ruchu Drogowego w Lublinie.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że skargę o której mowa w art. 68 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami należy traktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy. Organ wskazał, że w świetle treści skargi oraz dokumentacji egzaminacyjnej z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w Lublinie egzamin, do którego skarżący miał przystąpić w dniu [...] 2021 r., nie odbył się ze względu na błędną ocenę dokonaną przez egzaminatora wyznaczonego do przeprowadzenia egzaminu. Egzaminator ocenił, że egzaminowany nie może być dopuszczony do egzaminu. Według nagrania z przebiegu egzaminu, egzaminator podjął taką decyzję na podstawie oceny sposobu poruszania się M. P.. Według egzaminatora, kandydat na kierowcę kuśtykał na jedną nogę, co zdaniem egzaminatora wskazywało na brak odpowiedniej sprawności fizycznej egzaminowanego.

Zdaniem organu egzaminator nie miał prawa oceniać po sposobie poruszania się kandydata na kierowcę, że nie posiada on odpowiedniej sprawności fizycznej lub psychicznej, aby przystąpić do egzaminu na prawo jazdy. Organ wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego nie miał on w dniu egzaminu żadnego urazu nogi, a utykanie na jedną nogę było spowodowane prawdopodobnie nadmiarem ćwiczeń fizycznych. W ocenie organu egzaminator nie miał prawa odmówić przeprowadzenia egzaminu, gdyż ból nogi nie jest przeciwskazaniem do kierowania pojazdami mechanicznymi.

Organ uznał też za niezasadne wyjaśnienia egzaminatora, że odmowa przeprowadzenia egzaminu była spowodowana spóźnieniem się skarżącego na egzamin. Organ zauważył, że jak wynika z nagrania kamery przemysłowej obejmującej wejście na plac manewrowy, skarżący wyszedł z budynku Ośrodka Ruchu Drogowego w Lublinie w kierunku placu egzaminacyjnego po upływie 25 sekund ponad wskazywane przez egzaminatora 15 minut spóźnienia, to jest o godzinie 10:45:25, a wcześniej przebywał na terenie ośrodka egzaminowania. Marszałek Województwa wskazał jednocześnie, że powołany w wyjaśnieniach egzaminatora przepis § 13 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 z późn. zm., dalej także jako "rozporządzenie") dotyczy warunków przydzielania osób egzaminowanych egzaminatorom, natomiast nie zabrania przeprowadzenia egzaminu dla osoby, która spóźniła się na egzamin. Przepis § 15 powołanego rozporządzenia szczegółowo określa, w jakich przypadkach egzaminator nie może przeprowadzić egzaminu dla osoby egzaminowanej, przy czym jak wynika z listy osób zakwalifikowanych na egzamin, skarżący nie miał wpisanych w orzeczeniu lekarskim kodów i subkodów ograniczeń w zakresie specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem, do czego odnosi się § 15 pkt 2 lit. c rozporządzenia.

W konsekwencji Marszałek Województwa uznał, że nie zachodziły podstawy odmowy przeprowadzenia egzaminu. W ocenie organu nadzoru, niezasadną odmowę przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora należy traktować jako inną przyczynę uniemożliwiającą przeprowadzenie egzaminu, stosownie do przepisu § 15 pkt 4 rozporządzenia. Zgodnie zaś z § 11 ust. 7 rozporządzenia, osoba egzaminowana nie wnosi kolejnej opłaty za egzamin w przypadku określonym w § 15 pkt 4 rozporządzenia. Organ wskazał, że niezależnie od braku podstaw do wszczęcia postępowania, zarzuty podniesione w skardze są uzasadnione. Egzaminator w sposób nieprawidłowy odmówił przeprowadzenia egzaminu.

W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym obrazę art. 61a § 1 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, polegające na błędnej wykładni i przyjęciu, że nieuprawniona odmowa przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora stanowi "inną przyczynę uniemożliwiającą przeprowadzenie egzaminu" w sytuacji, gdy redakcja przepisu § 15 ust. 4 rozporządzenia wskazuje wprost, że przepis ten dotyczy przyczyn o charakterze siły wyższej, na przykład złych warunków atmosferycznych oraz w konsekwencji obrazę przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł między innymi, że opłacił kolejne podejście do egzaminu, uzyskując następnie pozytywny wynik. W związku z tym skarżący nie jest zainteresowany możliwością ponownego bezpłatnego podejścia do egzaminu, a jedynie zwrotem opłaty za egzamin, który się nie odbył wskutek jednostronnej decyzji egzaminatora.

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podzieliło ocenę Marszałka Województwa Lubelskiego, że w okolicznościach sprawy nie zachodziły podstawy do odmowy przeprowadzenia egzaminu w oparciu o art. 50 ust. 2 pkt 7 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. W szczególności w świetle § 15 Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach egzaminator nie miał podstaw do odmowy dopuszczenia egzaminowanego do egzaminu, zwłaszcza, że nawet nie umożliwił egzaminowanemu wykazania, że domniemane utykanie nie miało wpływu na zdolność kierowania pojazdem.

W ocenie Kolegium zasadna była jednak odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Postępowanie w sprawie unieważnienia dotyczy jedynie egzaminów, które zostały przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Tymczasem w sprawie niniejszej taki egzamin nie został przeprowadzony z uwagi na niedopuszczenie skarżącego do egzaminu. W przypadku niedopuszczenia do egzaminu przewidziany w ustawie o kierujących pojazdami tryb dla unieważnienia egzaminu jest wykluczony. Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, wobec stwierdzenia nieprawidłowości w ocenie dokonanej przez egzaminatora, skarżący jest uprawniony do przystąpienia do egzaminu bez obowiązku wniesienia kolejnej opłaty za egzamin, co wynika z przepisu § 11 ust. 7 w związku z § 15 pkt 4 rozporządzenia.

W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu nie mogło być wszczęte i wystąpiła przesłanka odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a.

M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 61a § 1 k.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu i w konsekwencji odmowie wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B, do którego skarżący miał przystąpić w dniu 6 grudnia 2021 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Lublinie w sytuacji, gdy skarżący jest stroną postępowania oraz nie zachodzą inne przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania;

2) § 15 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, polegające na jego błędnej wykładni i przyjęciu, że nieuprawniona odmowa przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora stanowi "inną przyczynę uniemożliwiającą przeprowadzenie egzaminu" w sytuacji, gdy redakcja tego przepisu wskazuje wprost, iż przepis ten dotyczy przyczyn o charakterze siły wyżej, na przykład złych warunków atmosferycznych;

3) art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a które to nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik;

4) art. 7, 77, 80 k.p.a., polegające na niewystarczającym, pobieżnym rozważeniu materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności postępowania, przyjęciu założeń faktycznych w sprawie bez dokonania jakichkolwiek ustaleń, co w efekcie przełożyło się na lakoniczne, niewystarczające przedstawienie okoliczności i podstaw prawnych w uzasadnieniu wydanej decyzji, a przez co kontrola instancyjna wydanej decyzji jest znacząco utrudniona;

5) art. 10 k.p.a. polegające na odstąpieniu przez organ od umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sytuacji, gdy w trakcie postępowania zainicjowanego skargą doszło do istotnej zmiany okoliczności w postaci powtórnego podejścia przez skarżącego do egzaminu i uzyskania przez niego wyniku pozytywnego, co miało istotny wpływ na treść żądania skarżącego;

6) art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niedoniesieniu się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 1 lutego 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 5 stycznia 2022 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., w skrócie "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, to jest żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Organy obu instancji uznały, że w sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte. Egzamin skarżącego na prawo jazdy kategorii B nie został bowiem przeprowadzony, aczkolwiek w ocenie organów obu instancji odmowa jego przeprowadzenia przez egzaminatora nie znajdowała podstaw w okolicznościach sprawy.

W związku ze wskazanym przedmiotem postępowania wskazać należy, że zasady uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami normuje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 51 ust. 1 tej ustawy egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w zakresie jej wiedzy i umiejętności. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy określa cel i zakres egzaminu praktycznego na prawo jazdy jako sprawdzenie umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin w ruchu drogowym pojazdem silnikowym.

Nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje marszałek województwa (art. 67 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami). W ramach nadzoru organ: rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (pkt 1), kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów (pkt 2), wydaje zalecenia pokontrolne (pkt 3), unieważnia egzamin (pkt 4), zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów (pkt 5) oraz dokonuje innych czynności wymienionych w punktach 6-10.

Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie może być egzaminowana osoba:

1) niespełniająca wymagań, o których mowa w ust. 1;

2) w stosunku do której został orzeczony, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu;

3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji;

4) nieposiadająca:

a) orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,

b) orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T;

5) nieposiadająca zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia lub w stosunku do której nie zamieszczono w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 51 ust. 2a pkt 1, informacji o ukończeniu takiego szkolenia - nie dotyczy części teoretycznej egzaminu państwowego;

6) nieposiadająca dokumentu tożsamości;

7) której stan lub zachowanie uzasadnia podejrzenie, że:

a) znajduje się ona w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,

b) nie posiada ona odpowiedniej sprawności fizycznej lub psychicznej;

8) która nie ukończyła 18 lat i nie posiada zgody, o której mowa w art. 11 ust. 2.

Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: 1) egzaminowi została poddana osoba, o której mowa w art. 50 ust. 2; 2) był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (art. 72 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami). Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: 1) z urzędu; 2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 2). Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (ust. 3 art. 72 ustawy).

Szczegółowe warunki, tryb, zakres i sposób organizacji i przeprowadzania egzaminu państwowego oraz wzory stosowanych dokumentów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 z późn. zm.) (§ 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia).

Egzamin państwowy składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część praktyczna egzaminu państwowego polega na wykonaniu na placu manewrowym oraz w ruchu drogowym zadań, o których mowa w § 23 rozporządzenia.

Stosownie do § 14 rozporządzenia egzaminator w związku z wykonywanymi czynnościami: 1) potwierdza: a) tożsamość osoby egzaminowanej, b) zgodność danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy, z legitymacją instruktora mającego razem z osobą egzaminowaną brać udział w części praktycznej egzaminu państwowego; 2) w przypadku, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 7 lit. a ustawy, wzywa organy uprawnione do przeprowadzenia badania osoby egzaminowanej w celu ustalenia w jej organizmie zawartości alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; 3) w przypadku gdy instruktor biorący udział w części praktycznej egzaminu państwowego zakłóca lub uniemożliwia przebieg tego egzaminu, może nakazać temu instruktorowi opuszczenie pojazdu egzaminacyjnego lub placu manewrowego ośrodka egzaminowania.

Przepis § 15 rozporządzenia stanowi, że egzaminator nie przeprowadza egzaminu państwowego, jeżeli:

1) nie jest możliwe ustalenie tożsamości osoby zgłaszającej się na egzamin;

2) osoba egzaminowana zgłaszająca się na egzamin:

a) jest pod wpływem alkoholu lub odmówiła poddania się badaniu, o którym mowa w § 14 pkt 2,

b) zaproponowała egzaminatorowi przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu,

c) nie spełnia warunków wynikających z wpisanych w orzeczeniu lekarskim kodów i subkodów ograniczeń w zakresie specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem,

d) spełnia co najmniej jedną z przesłanek, o których mowa w art. 50 ust. 2 i 3 oraz art. 57 ustawy,

e) nie spełnia warunku, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 2-4;

3) nie jest możliwe potwierdzenie danych dotyczących instruktora lub tłumacza przysięgłego mającego brać udział w części praktycznej egzaminu państwowego lub nie zgłosił się on na egzamin, z zastrzeżeniem § 38;

4) warunki atmosferyczne lub inne przyczyny uniemożliwiają przeprowadzanie egzaminów;

5) stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące;

6) pojazd, o którym mowa w art. 53 ust. 4a ustawy, nie spełnia wymagań określonych odpowiednio w art. 24 oraz art. 54 ustawy.

Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia egzaminator przerywa egzamin państwowy:

1) jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

2) jeżeli stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące;

3) na wniosek osoby egzaminowanej;

4) w przypadku, o którym mowa w § 32;

5) jeżeli stwierdził awarię pojazdu egzaminacyjnego uniemożliwiającą dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego innym pojazdem egzaminacyjnym;

6) jeżeli stwierdził, że osoba egzaminowana jest pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu.

Stosownie do § 30 ust. 1 rozporządzenia wyniki poszczególnych części egzaminu państwowego oddzielnie dla każdej kategorii prawa jazdy lub pozwolenia:

1) egzaminator wpisuje do listy osób zakwalifikowanych na egzamin bezpośrednio po zakończeniu dla określonej osoby egzaminu, przez umieszczenie w odpowiednich rubrykach litery lub cyfry:

a) "P" -jeżeli wynik jest pozytywny,

b) "N" - jeżeli wynik jest negatywny,

c) "X" - jeżeli osoba nie przystąpiła do egzaminu,

d) "78" - jeżeli egzamin był przeprowadzony pojazdem z automatyczną skrzynią biegów - nie dotyczy egzaminu w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C1, C, C+E, C1+E, D1, D, D1+E, D+E - dla osób posiadających prawo jazdy kategorii B bez ograniczenia do kierowania pojazdem z automatyczną skrzynią biegów;

2) dyrektor lub upoważniony przez niego egzaminator wpisuje do profilu kandydata na kierowcę, przez jego aktualizację w centralnej ewidencji kierowców za pomocą systemu teleinformatycznego ośrodka egzaminowania, umieszczając w odpowiednich rubrykach litery lub cyfry, o których mowa w pkt 1, potwierdzając ten wpis kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym; do profilu kandydata na kierowcę wpisuje się zarówno pozytywne, jak i negatywne wyniki poszczególnych części egzaminu po przeprowadzeniu każdej z nich.

Jak stanowi § 33 rozporządzenia, w przypadku:

1) określonym w § 15 pkt 1, pkt 2 lit. c-e, pkt 3-5, § 16 ust. 1 pkt 2, § 17 ust. 1 oraz art. 67 ust. 1 pkt 9 ustawy oraz w przypadku awarii systemu teleinformatycznego - przyjmuje się, iż osoba nie przystąpiła do egzaminu;

2) niezapewnienia pojazdów lub stroju, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 2 lub 3, lub tłumacza wskazanego przez osobę egzaminowaną - przyjmuje się, iż osoba nie przystąpiła do egzaminu;

3) określonym w § 15 pkt 2 lit. a i b, § 16 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz w przypadku niezgłoszenia się na egzamin państwowy w wyznaczonym terminie przez osobę skierowaną na egzamin w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy - przyjmuje się, iż osoba uzyskała negatywny wynik egzaminu.

Według § 34 ust. 1 rozporządzenia po zakończeniu egzaminu państwowego dla osób umieszczonych na liście osób zakwalifikowanych na egzamin, egzaminator potwierdza wpisane wyniki egzaminu podpisem i numerem uprawnień egzaminatora oraz przekazuje listę koordynatorowi. Zgodnie z § 34 ust. 2 rozporządzenia po przeprowadzeniu wszystkich egzaminów państwowych w danym dniu sporządza się w tym dniu protokół egzaminacyjny według wzoru określonego w załączniku nr 6 do rozporządzenia, na podstawie danych:

1) przekazanych przez komputerowe urządzenie egzaminacyjne,

2) zawartych w listach osób zakwalifikowanych na egzamin, przekazanych przez egzaminatorów

- umieszczając w odpowiednich rubrykach litery, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1

Przyczynę przerwania lub nieprzeprowadzenia egzaminu państwowego opisuje się szczegółowo, odpowiednio w protokole egzaminacyjnym lub w odrębnej notatce (§ 34 ust. 3). Dyrektor zatwierdza protokół egzaminacyjny, o którym mowa w ust. 2, najpóźniej następnego dnia roboczego po dniu, w którym został sporządzony (ust. 4).

Przywołane przepisy składają się na szczegółową regulację procedury przeprowadzania egzaminu państwowego na prawo jazdy, w tym części praktycznej tego egzaminu. Procedura ta, jak wynika z powołanych przepisów, nie obejmuje jedynie wykonywania przez osobę egzaminowaną zadań przypisanych do części praktycznej egzaminu stosownie do § 23 rozporządzenia, ale może skutkować także odmową przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora z przyczyn określonych w § 15 rozporządzenia. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że w świetle § 30 i § 33 rozporządzenia także w sytuacji nieprzeprowadzenia egzaminu egzaminator, bezpośrednio po zakończeniu dla określonej osoby egzaminu, wpisuje do listy osób zakwalifikowanych na egzamin wyniki egzaminu, przez umieszczenie w odpowiednich rubrykach liter "N" (wynik negatywny) – w przypadkach określonych w § 15 pkt 2 lit. a i b albo "X" (osoba nie przystąpiła do egzaminu) – w przypadkach określonych w § 15 pkt 1, pkt 2 lit. c-e, pkt 3-5, to jest w zależności od przyczyny nieprzeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora. Tak określone wyniki egzaminu dyrektor lub upoważniony przez niego egzaminator wpisuje do profilu kandydata na kierowcę, przez jego aktualizację w centralnej ewidencji kierowców za pomocą systemu teleinformatycznego ośrodka egzaminowania.

W ocenie Sądu, przewidzianą w art. 72 ustawy o kierujących pojazdami kompetencję marszałka województwa do unieważnienia egzaminu państwowego należy zatem odnosić do całości procedury egzaminu praktycznego na prawo jazdy, a zatem także podstaw odmowy przeprowadzenia egzaminu przez egzaminatora, a nie wyłącznie do wykonywania na placu manewrowym oraz w ruchu drogowym zadań, o których mowa w § 23 rozporządzenia. Zauważyć należy, że tego rodzaju odmowa stanowi zakończenie egzaminu dla określonej osoby egzaminowanej, o czym mowa jest w § 30 ust. 1 oraz w § 34 ust. 1 rozporządzenia.

Nieprzeprowadzenie egzaminu przez egzaminatora wiąże się też, w określonych sytuacjach, z negatywnymi skutkami dla osoby egzaminowanej, skoro w przypadkach przewidzianych w § 15 pkt 2 lit. a i b przyjmuje się, że osoba egzaminowana uzyskała negatywny wynik egzaminu, zaś w przypadkach przewidzianych w § 15 pkt 1, pkt 2 lit. c-e, pkt 3-5 rozporządzenia przyjmuje się, że osoba ta nie przystąpiła do egzaminu.

Z opisanymi sytuacjami wiąże się nie tylko konieczność ponownego przystąpienia do egzaminu, ale również określone konsekwencje finansowe w postaci konieczności poniesienia kolejnej opłaty za egzamin w wysokości wynikającej z rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 stycznia 2013 r. w sprawie wysokości opłat za przeprowadzenie egzaminu państwowego oraz stawek wynagrodzenia związanych z uzyskiwaniem uprawnień przez egzaminatorów (Dz. U. z 2014 r, poz. 974). Zgodnie bowiem z § 11 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, jeżeli osoba egzaminowana uzyskała negatywny wynik części teoretycznej lub praktycznej egzaminu albo nie przystąpiła do egzaminu państwowego w wyznaczonym terminie, ośrodek egzaminowania na jej wniosek wyznacza kolejny termin egzaminu po uiszczeniu opłaty za egzamin.

Jedynie na mocy § 12 ust. 7 tego rozporządzenia osoba egzaminowana nie wnosi kolejnej opłaty za egzamin w przypadkach, o których mowa w § 15 pkt 4 i 5, a zatem jeżeli warunki atmosferyczne lub inne przyczyny uniemożliwiają przeprowadzanie egzaminów (pkt 4) lub egzaminator stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące (pkt 5).

Nie można przy tym odmówić trafności stanowisku skarżącego, że w świetle przytoczonej treści § 15 pkt 4 rozporządzenia, przepis ten dotyczy okoliczności o charakterze obiektywnym, które w ogóle uniemożliwiają przeprowadzanie egzaminów. Nie odnosi się natomiast do sytuacji dokonania przez egzaminatora błędnej oceny zaistnienia podstaw do odmowy przeprowadzenia konkretnego egzaminu, z powołaniem się na inne przesłanki nieprzeprowadzenia egzaminu

Natomiast, z przytoczonego już wyżej przepisu art. 72 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami wynika jednoznacznie, że unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Przepis ten znajdowałby zastosowanie w przypadku zastosowania instytucji unieważnienia w odniesieniu do całości procedury egzaminu, w tym bezpodstawnej odmowy przez egzaminatora przeprowadzenia części praktycznej egzaminu.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie zachodziła powołana przez organy obu instancji inna uzasadniona przyczyna, z powodu której postępowanie administracyjne dotyczące unieważnienia egzaminu państwowego nie może być wszczęte. W konsekwencji, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a., co uzasadniało ich uchylenie.

Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.