Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 53/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1,  art. 104,  art. 105,  art. 107 par. 1,  art. 109,  art. 110,  art. 40 par. 2,  art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych).


UZASADNIENIE

Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. nakazem z dnia [...]r. Nr rej [...] wydanym w trybie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), po przeprowadzeniu kontroli, wydał cztery decyzje nakładając nimi na firmę "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. obowiązek:

1. opracowania zasad przydziału środków ochrony indywidualnej dla pracowników zatrudnionych przy obsłudze wózków marki [...] typ [...] oraz przewidywane okresy użytkowania w terminie do dnia [...]r. wskazując, jako podstawę prawną art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) i art. 2376-8 § 1 kodeksu pracy;

2. wyposażenia pracowników obsługujących wózki jezdniowe firmy [...] typ [...] w środki kontroli indywidualnej, które spełniają wymagania zgodności w terminie do dnia [...]r. wskazując, jako podstawę prawną art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. Nr 89, poz. 589) i art. 2376 § 1 kodeksu pracy;

3. określenia w instrukcji dotyczącej magazynowania i składowania materiałów informacji na temat maksymalnej wysokości warstw składowania w terminie do [...]r., wskazując jako podstawę prawną art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) i § 68 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169, poz. 1650 z 2003r.);

4. powołania służby bhp w zakładzie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a. oraz wskazując jako podstawę prawną art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) oraz art. 237¹¹ kodeksu pracy i § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (|Dz. U. Nr 109, poz. 704 z póżn. zm).

Działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł odwołanie od opisanego nakazu zapłaty podnosząc zarzuty o charakterze proceduralnym i materialnoprawnym.

Wskazał, iż doszło do naruszenia art. 45 k.p.a, bowiem nie nastąpiło prawidłowe doręczenie zaskarżonego nakazu na adres siedziby firmy wynikający z jej oznaczenia.

Nadto stwierdził, iż zaskarżony nakaz nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów przewidzianych dla decyzji administracyjnych, wymaganych w art. 107 § 1 k.p.a., a elementy, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy są jedynie innymi składnikami wymienionymi w art. 107 § 2 k.p.a.

Zdaniem odwołującego, zaskarżony nakaz nie zawierał dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, przynajmniej w odniesieniu do jego pkt 1 i 2, co uniemożliwia adresatowi ocenę jego zasadności, a także kontrolę instancyjną.

Przechodząc do zarzutów materialno-prawnych odwołujący stwierdził, iż decyzje nr 1 i 2 nakazu nie znajdują oparcia w przywołanym do nich prawie materialnym, a bez należytego wyjaśnienia sprawy, co do generalnej konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej w przypadku wózków marki [...] typ [...], nie można nakazać stosowania takich środków. Powołano się w tym miejscu na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 88/01.

Odwołujący nie przedstawił wobec decyzji nr [...] odrębnych zarzutów informując, iż nie kwestionuje konieczności jej wykonania, a w stosunku do decyzji nr [...] zaprzeczył stanowisku organu, co do braku możliwości powierzenia wykonywania zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy, jednakże wobec braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji ograniczył swoją polemikę do przywołania art. 237¹¹ § 2 i art.237¹¹ § 4 k.p.

Decyzją z dnia [...]r Nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. utrzymał zaskarżony nakaz w części zawartych w nim decyzji nr [...] i [...], i uchylił decyzję nr [...] w części dotyczącej terminu jej wykonania, a w to miejsce wyznaczył termin na dzień [...]r., uchylił decyzję nr [...] w całości i umorzył postępowanie w sprawie objętej jej zakresem.

W uzasadnieniu wskazano, iż wydając zaskarżoną decyzję nakazową organ kierował się zasadą celowości, w szczególności miał na względzie usunięcie stwierdzonych w ramach przeprowadzonej kontroli nieprawidłowości skutkujących naruszeniem przepisów prawa pracy. Jedną z podstawowych zasad wynikających z art. 15 k.p. jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a zakres przedmiotowy decyzji dotyczył zasad bezpieczeństwa pracy.

Odnosząc się do zarzutu braku prawidłowego doręczenia decyzji organ oświadczono, iż decyzja została skierowana pod adres siedziby pracodawcy, a sprawa otrzymania potwierdzenie jest przedmiotem postępowania reklamacyjnego.

Jako bezzasadny potraktowano także zarzut braku wszystkich niezbędnych elementów przewidzianych dla decyzji administracyjnych. Organ podniósł, iż decyzje wydawane w wyniku ustaleń dokonywanych w toku postępowania kontrolnego przez Inspektora Pracy są szczególnym rodzajem decyzji, a zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, w postępowaniu przed jej organami przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych. W art. 34 w/w ustawy wymieniono taksatywnie elementy decyzji wydawanej w postępowaniu kontrolnym przez Inspektora Pracy, zatem stosowanie przepisów k.p.a. zostało tu wyłączone. Z przywołanego przepisu art. 34 wynika, iż decyzje te nie wymagają uzasadnienia. Zdaniem organu jest to celowe zachowanie ustawodawcy, gdyż uzasadnienie prawne powołane jest w podstawie prawnej decyzji, a uzasadnienie faktyczne znajduje się w protokole kontroli. Protokół ten ma inny charakter prawny, niż protokół, o którym mowa w art. 68 k.p.a., a jego zakres i forma określona została w art. 31 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Obowiązek uzasadnienia faktycznego stwierdzonych w protokole naruszeń wynika wprost z pkt 7 przywołanego art. 31 i zastępuje uzasadnienie decyzji. Nadto, zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy pracodawca , który jest stroną postępowania uczestniczy w każdym etapie postępowania kontrolnego i może wnosić zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole, a w ich konsekwencji organ może dokonywać zmian lub uzupełnień protokołu kontroli.

Ustosunkowując się do twierdzeń o nieprawidłowym przytoczeniu podstawy materialno- prawnej nakazu w jego części nr 1 Inspektor Pracy stwierdził, iż na podstawie art. 2376 § 1 k.p. pracodawca zobowiązany jest dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy i informować pracownika o sposobach posługiwania się tymi środkami. Natomiast zgodnie z art. 2377 § 1 k.p. pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, a także ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szczegółowe zasady przydziału tych środków określono natomiast w zał. Nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169, poz. 1650 z 2003r. i Nr 49, poz. 330 z 2007r.)

Jak stanowi art. 2378 § 1 k.p., pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego. W tym celu musi dokonać oceny ryzyka zawodowego, gdyż środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy.

Organ wskazał nadto § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz. U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.), nakazujący pracodawcy prowadzić dla każdego pracownika odrębnie kartę ewidencyjną przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, a także wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za używanie własnej odzieży i obuwia oraz ich pranie i konserwację.

Opierając się o przytoczone normy prawne organ uznał, iż zaskarżona decyzja nr [...] jest prawidłowa.

Jako niezasadną uznano natomiast zaskarżoną decyzję nr [...] , gdyż objęty nią obowiązek nie został wyrażony w sposób precyzyjny.

Przechodząc do decyzji nr [...] organ wskazał, iż wydana została na podstawie § 68 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169, poz. 1650 z 2003r.), na podstawie którego przy składowaniu materiałów należy:

1) określić dla każdego rodzaju składowanego materiału miejsce, sposób i dopuszczalną wysokość składowania;

2) zapewnić, aby masa składowanego ładunku nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia urządzeń przeznaczonych do składowania (regałów, podestów itp.);

3) zapewnić, aby masa składowanego ładunku, łącznie z masą urządzeń przeznaczonych do jego składowania i transportu, nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia podłóg i stropów, na których odbywa się składowanie;

4) wywiesić czytelne informacje o dopuszczalnym obciążeniu podłóg, stropów i urządzeń przeznaczonych do składowania.

W związku z faktem, iż zarzuty odnoszące się do wskazanej decyzji miały charakter wyłącznie proceduralny, podtrzymano dotychczasową argumentację przedstawioną odnośnie zarzutu braku uzasadnienia i doręczenia zaskarżonego nakazu.

Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującego w zakresie decyzji nr [...] Inspektor Pracy przedstawił swoją interpretację treści art. 23711 k.p., powołując się przy tym na stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2006r., sygn. akt I OSK 263/06. Zdaniem organu słusznie uznano, iż zachodzi konieczność stworzenia służby bhp w firmie pracodawcy, bowiem zatrudniając ponad 100 pracowników nie ma on uprawnienia do powierzenia zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy lecz ma obowiązek utworzyć taką służbę w swoje firmie.

Uzasadniając postawiony pracodawcy zarzut braku utworzenia służby bhp i zatrudnienia jej pracownika Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, iż art. 23711 § 1 k.p. przewiduje dwie formy pełnienia funkcji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Pierwsza realizowana jest w formie służby bezpieczeństwa i higieny pracy, a druga poprzez powierzenie wykonywania zadań tej służby. Odrębność tych form potwierdza również § 4 przytoczonego przepisu, który stanowi, iż inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp . W § 2 i § 3 art. 23711 k.p. mowa jest o pracowniku służby bhp. Jeżeli więc ustawodawca posługuje się pojęciem pracownika, oznacza to osobę zatrudnioną zgodnie z art. 2 k.p.a., nie jest nią natomiast osoba wykonując zadania na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dlatego też pracodawca zatrudniający ponad 100 pracowników jest zobligowany do utworzenia służby bhp i zatrudnienia pracownika tej służby.

Decyzja powyższa doręczona została w siedzibie pracodawcy, na jego adres.

Pismem procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik pracodawcy zwrócił się do organu z żądaniem doręczenia decyzji wydanej w trybie odwoławczym, stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a., na adres pełnomocnika.

W dniu [...]r. doręczono pełnomocnikowi firmy A sp. z o.o. decyzję nr [...] z dnia [...]r. Okręgowego Inspektora Pracy w K., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja ta wskazywała, iż wydano ją w trybie odwoławczym, po rozpoznaniu odwołania z dnia [...]r. od decyzji nr [...],[...],[...] i [...] nakazu z dnia [...]r. Nr rej. [...].

Rozstrzygniecie jej, a także uzasadnienie było tożsame, co decyzji z dnia [...]r. o tym samym numerze.

Od doręczonej w dniu [...]r. decyzji z dnia [...]r. pełnomocnik pracodawcy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę zaskarżając decyzję tę w zakresie, w jakim utrzymuje ona w mocy zawarte w nakazie z dnia [...]r. nr rej. [...] decyzje nr [...] i [...] oraz w zakresie, w jakim została uchylona częściowo decyzja nr [...] nakazu i Okręgowy Inspektor Pracy orzekł co do istoty sprawy podtrzymując obowiązek powołania służby bhp, ustalając termin wykonania decyzji na dzień [...]r.

Zarzucono w skardze naruszenie art. 45 i art. 109 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż nakaz Inspektora Pracy z dnia [...]r. został skarżącemu prawidłowo doręczony, naruszenie art. 8 oraz art.107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 12 i art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589) poprzez uznanie, iż uzasadnienie faktyczne i prawne nie musiało stanowić obligatoryjnego elementu nakazu, art. 7 k.p.a. i art. art. 2376 § 1 k.p. poprzez utrzymanie obowiązku opracowania zasad przydziału środków ochrony indywidualnej dla pracowników zatrudnionych przy obsłudze wózków marki [...] typ [...], a także naruszenie art. 237¹¹ § 1 i § 2 k.p., poprzez przyjęcie, iż skarżący miał obowiązek utworzyć służbę bhp poprzez zatrudnienie odpowiedniej liczby pracowników, a nie mógł powierzyć tych zadań specjalistom spoza zakładu pracy.

Na podstawie postawionych przez pełnomocnika zarzutów zawnioskowano uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją nakazu Inspektora Pracy z dnia [...]r. nr rej. [...].

Uzasadniając postawione zarzuty, działający w imieniu skarżącego pełnomocnik stwierdził, iż Okręgowy Inspektor pracy uchylając punkt 4 nakazu z dnia [...]r. nr rej. [...] orzekł co do istoty sprawy, ustalając termin wykonania obowiązku, którego nie określił. Zdaniem skarżącego jedynie z zestawienia nakazu i zaskarżonej decyzji można wywnioskować, że chodzi o obowiązek powołania służb bhp, jednakże nie jest to rozstrzygnięcie sprawy. Treść obowiązku nałożonego na stronę postępowania powinna wynikać wyraźnie z treści decyzji.

Skarżący podtrzymał postawiony w odwołaniu zarzut nieprawidłowego doręczenia pracodawcy nakazu [...]r. nr rej. [...] twierdząc, iż nie dokonano doręczenia go w siedzibie firmy, a samo skierowanie aktu na wymagany adres nie stanowi doręczenia.

Podtrzymano również stanowisko pracodawcy odnośnie nieprawidłowości proceduralnych dotyczących nakazu z dnia [...]r. nr rej. [...]. Skarżący podniósł, iż brak uzasadnienia prawnego i faktycznego rozstrzygnięcia organu I instancji uniemożliwia prawidłowe przedstawienie zarzutów.

Jego zdaniem powołanie w podstawie prawnej nakazu określonych przepisów prawa nie stanowi jego uzasadnienia prawnego. Zakwestionował również, by protokół pokontrolny zastępował uzasadnienie faktyczne wydanego przez Inspektora nakazu.

Przytoczył w tym miejscu stanowisko sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 873/05 i WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Bk 699/07), wypowiadające się w kwestii elementów decyzji, o której mowa w art. 34 ust. 2 ustawy o Państwowej inspekcji Pracy. Wymieniona w przepisie, jako element decyzji "treść" oznaczać ma bowiem obok rozstrzygnięcia, także uzasadnienie.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, by nałożony na niego obowiązek opracowania zasad przydziału środków ochrony indywidualnej dla pracowników zatrudnionych przy obsłudze wózków marki [...] typ [...] oraz przewidywanych okresów jego użytkowania, oparty był na właściwej podstawie prawnej i faktycznej. Uznał, iż obowiązek ten mógłby zostać nałożony dopiero po dokonaniu analizy ryzyka zawodowego, której dotąd brak, a kwestia czynników niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia nie była przedmiotem postępowania. Nałożenie opisanego obowiązku potraktowano więc w skardze, jako przedwczesne.

Odnosząc się do treści decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...]r., skarżący powołał się na stanowisko przedstawione w piśmiennictwie prawniczym i stwierdził, iż organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 237¹¹ k.p.

W opinii skarżącego § 2 przywołanego przepisu, zezwalający na powierzenie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy, w przypadku braku kompetentnych pracowników, przesądza o uprawnieniu skarżącego, gdyż przepis ten odnosi się również do pracodawców zatrudniających ponad 100 pracowników.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się kolejno do zarzutów skargi częściowo powtórzył zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację, a częściowo rozpoczął polemikę z treścią postawionych zarzutów. Uznał je przede wszystkim za niezrozumiałe w części, w jakiej odnoszą się do rozstrzygnięcia pkt 4 nakazu [...]r. nr rej. [...]., bowiem Okręgowy Inspektor Pracy uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] w części dotyczącej terminu i w tym samym zakresie orzekł co do istoty sprawy.

Zarzut nieprawidłowego doręczenia nakazu [...]r. nr rej. [...]. uznano za niesłuszny wobec znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia jego odbioru pod adresem siedziby pracodawcy.

Polemizując ze stanowiskiem skarżącego, co do obligatoryjnych elementów decyzji inspektora pracy, organ przywołał swoje dotychczasowe argumenty podkreślając, iż nakazy inspektora pracy są szczególnym rodzajem decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 34 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy .Przepis ten w § 2 wymienia taksatywnie elementy nakazu inspektora pracy, a wymieniony jako "treść" element decyzji, według organu, należy rozumieć jako rozstrzygnięcie.

Odpowiadając na zarzut przedwczesności nałożenia na skarżącego obowiązku opracowania zasad przydziału środków ochrony indywidualnej dla pracowników zatrudnionych przy obsłudze wózków marki [...] typ [...] oraz przewidywanych okresów jego użytkowania, organ wskazał, iż ocena ryzyka zawodowego należy do obowiązków pracodawcy, a ryzyko takie zostało oszacowane, czego dowodem jest stosowny zapis w protokole z kontroli przeprowadzanej w [...],[...] i [...]r. Organ zaznaczył ponadto, iż rodzaje środków indywidualnych ustala się nie przy wykonywanych pracach lecz na określonych stanowiskach.

Odpowiadając na zarzut nieprawidłowej wykładni przepisu art. 237¹¹ k.p. organ podniósł, iż służba bhp stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną jednoosobową lub wieloosobową podlegającą bezpośrednio kierownikowi zakładu pracy i musi zostać utworzona z pracownika lub pracowników tworzącego ją zakładu pracy.

W trakcie zawisłości sprawy przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym strony postępowania wymieniły dalsze pisma procesowe zawierające dalszą polemikę i podtrzymały swoje stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność dokonanej w sprawie interpretacji prawa materialnego.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a )

Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji, co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek ze względu na inne, niż podniesione w skardze przyczyny.

Jako punkt wyjścia swoich rozważań przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny analizę treści art. 104 , art. 107 i art. 110 k.p.a..

Zgodnie z poglądem ukształtowanym od lat w judykaturze decyzja administracyjna jest prawidłowa i obowiązuje tylko wtedy, jeżeli została podjęta i wydana przez właściwy organ administracji publicznej, we właściwym trybie i na podstawie właściwych przepisów prawa. Stosownie do art. 104 kpa decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.

W doktrynie prawa administracyjnego rozróżnia się materialne i procesowe ujęcie decyzji.

W ujęciu materialnym, pod pojęciem decyzji rozumie się kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administracyjnych organów państwa, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym.

Procesowe pojęcie decyzji wywodzić trzeba z art. 104 kpa łącznie z art. 105 i 107, a także art. 1 pkt 1 tego Kodeksu). Zgodnie z art. 104 kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Wydanie zatem decyzji jest formą załatwienia sprawy. Załatwienie sprawy administracyjnej w formie decyzji, a więc aktu administracyjnego zewnętrznego, może oznaczać jedynie rozstrzygnięcie sprawy przez władcze działanie prawne organu administracji publicznej, skierowane do konkretnego adresata. Sprawa administracyjna nie jest załatwiona, gdy organ administracyjny nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w art. 107 § 1 kpa, a w dodatku nie doręcza decyzji stronie. Dopiero spełnienie przez organ administracyjny wymogów formalnych decyzji oznacza, że decyzja została sporządzona, a skierowanie decyzji do adresata i doręczenie jej adresatowi powoduje możliwość uznania, że decyzja ta została wydana. Za tym stwierdzeniem przemawia także argumentacja wynikająca z art. 109 i 110 kpa. Zgodnie z art. 109 kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie, a art. 110 kpa stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Czy materialne, czy procesowe ujęcie znaczenia decyzji administracyjnej nakazuje bezspornie przyjąć, iż decyzja administracyjna jest oświadczeniem woli uprawnionego organu , którego treść kształtują normy powszechnie obowiązującego prawa, o charakterze zewnętrznym. Nie wystarczy dla bytu decyzji jej podjęcie tj. sporządzenie i podpisanie, gdyż konieczne jest jej wydanie, a więc ujawnienie woli organu administracyjnego na zewnątrz organu.

Decyzja procesowa, jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie, nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem nie wywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę.

W badanej sprawie decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w K. podjęta została w dniu [...]r . co wynika z adnotacji zamieszczonej na niej. Akta sprawy administracyjnej dostarczają jednak informację nie tylko o dacie podjęcia decyzji z dnia [...] ale także o dacie uzewnętrznienia podjętego aktu .

Bezspornie bowiem podjętą w dniu [...]r. decyzję doręczono stronie w siedzibie jej spółki w dniu [...]r. ( dowód karta 19 akt).

Jest również bezsporne, iż doręczenie to dotknięte było błędem wynikającym z pominięcia ustanowionego przez stronę pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył przeto, jakiego rodzaju konsekwencje prawne należało przypisać faktowi ujawnienia woli organu na zewnątrz, jednakże z uchybieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów procedury administracyjnej.

Zgodnie do wyżej zamieszczonych uwag, decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania (art. 110 k.p.a.) i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Oznacza to, że wzruszenie takiej decyzji po jej wydaniu jest dopuszczalne wyłącznie w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami k.p.a.

Zdaniem Sądu sytuacja związania organu zachodzi również w przypadku, gdy doręczenie decyzji (a zatem ujawnienie na zewnętrz władczej woli organu) nastąpiło do rąk strony mimo, iż ustanowiła ona pełnomocnika, a od tego momentu organ nie może już dokonać zmian w treści wydanego przez siebie aktu , mimo wadliwego jego doręczenia. Potwierdzać takie stanowisko może zapis przywoływanego art. 110 k.p.a, w którym mowa o doręczeniu, a nie o doręczeniu skutecznym. Wadliwość doręczenia w postaci skierowania decyzji do strony, zamiast do jej pełnomocnika, wpływa natomiast na ocenę skutków procesowych wydanej decyzji w zakresie związania nimi strony postępowania.

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdza przeto, iż doręczenie decyzji bezpośrednio do rąk strony, mimo ustanowienia pełnomocnika w sprawie , wywołuje tylko skutek wydania decyzji, a więc poinformowania strony o treści wydanego aktu ( wyjawienie treści na zewnątrz). Decyzja ta nie ma natomiast dla strony mocy wiążącej. Niewątpliwie skutki procesowe związane z doręczeniem decyzji powstaną dla niej dopiero z chwilą doręczenia tego aktu w sposób prawidłowy.

W kontrolowanej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy w K. wydał w dniu [...] decyzję nr Nr [...], którą rozpoznał odwołanie wniesione od nakazu Inspektora Pracy z dnia [...]r. nr rej. [...]. Treść wskazanej decyzji została ujawniona stronie postępowania, a następnie na zarzut jej pełnomocnika o braku doręczenia rozstrzygnięcia zgodnie do treści art. 40 § 2 k.p.a, powinna była zostać doręczona pełnomocnikowi strony. Od tej chwili nastąpiłyby skutki procesowe wiążące się z wydaniem doręczonego aktu. Jednakże organ nie dokonał prawidłowego doręczenia wydanej w dniu [...]r decyzji. W miejsce tego podjął nową decyzję w tym samym przedmiocie. Decyzja ta, podjęta w dniu [...]r. została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu [...]r. który wniósł od tego aktu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Tym samym organ rozstrzygnął ponownie sprawę już poprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, co kwalifikuje się jako uchybienie opisane w treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do żądania pełnomocnika skarżącego przyznania mu kosztów w wysokości wyższej, niż prawem przepisanych zauważa się, iż nie przedstawiono na tę okoliczność żadnego uzasadnienia ani też spisu poniesionych kosztów. Sąd uznał zatem, iż brak usprawiedliwionych podstaw do przyznania tych kosztów w stawce wyższej niż minimalna.

Mając powyższe na względzie orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, jak w sentencji.

Na mocy art. 152 p.p.s.a orzeczono kwestii wykonywania zaskarżonego aktu, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.