Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1752/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 10
law: Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. staż. Sebastian Niedbalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę imion oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zamianie imienia i nazwiska ( Dz.U. z 2016 r., poz. 10), po rozpatrzeniu odwołania K. T. G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w W. z dnia [...] lutego 2018 r., o odmowie zmiany imion wymienionego K. T. na imię H.. W uzasadnieniu podano, iż w dniu [...] grudnia 2017 r. K. T. G. wystąpił z wnioskiem o zmianę imion K. T. na imię H., wyjaśniając, że w dniu [...] listopada 2017 r. złożył w parafii akt apostazji ( dobrowolne wystąpienie ze wspólnoty kościoła katolickiego i dlatego nie chce nosić chrześcijańsko-katolickich imion. Zmiana imion podyktowana jest jego poglądami religijnymi. Wybrane imię H. pochodzi z języka hindi i nie jest związane z żadną ze znanych religii. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w W. odmawiając decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. zmiany imion, stwierdził, że podane przez stronę przyczyny zmiany imienia i nazwiska nie spełniają przesłanek z art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, tym samym, że nie posiadają uzasadnienia prawnego. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że imię H. nie istnieje w żadnym języku, w żadnym dostępnym wykazie imion używanych w różnych kulturach oraz, że w sprawie nie zachodzą ważne powody uzasadniające zmianę imion K. T. na imię H.. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania, stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny, że skarżący nie wykazał aby zachodziły ważne powody do zmiany obecnie noszonych przez niego imion na imię H.. Organ odwoławczy wskazał, iż wyjaśnienia skarżącego zawarte we wniosku o zamianę imion, jak również argumenty jego pełnomocnika przedstawione w odwołaniu jako uzasadniające zamianę imion wymienionego nie mogą być uwzględnione. Sama bowiem wola osoby wnioskującej o zmianę imienia oraz jej subiektywne przekonania nie stanowią wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku i nie mogą mieć one wystarczającego znaczenia w tym zakresie. Organ podkreślił, iż imię człowieka ma nie tylko znaczenie, jako dobro osobiste polegające na ochronie prawa cywilnego ( art. 22, 24 k.c.), ale przed wszystkim spełnia funkcję indywidualizacją i identyfikującą człowieka na wszelkich płaszczyznach życia społecznego. Kryterium ważnych powodów do zmiany imienia musi być zatem szczególnie przestrzegane, gdyż tylko one mogą przemawiać za odstępstwem od uzasadnionej względami społeczno-państwowymi zasad względnej stabilizacji imion i nazwisk. Bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, że jak twierdzi wnioskodawca słowo H. jest imieniem i czy może być potraktowane w Polsce jako imię, co badał organ I instancji. Zmiana imion skarżącego, który posiada obywatelstwo polskie i funkcjonuje w Polsce, na imię obco brzmiące, może wywoływać trudności w jego wymowie i pisowni ( włącznie z deklinacją), a tym samym w codziennym funkcjonowaniu wymienionego. Organ podkreślił, iż podziela pogląd orzecznictwa, że zmiana nazwiska, imion o brzmieniu polskim i pisowni polskiej na nazwiska, imiona w brzmieniu i pisowni obcej powinna być dopuszczalna jedynie wyjątkowo np. gdy dana osoba należy do mniejszości narodowej. W literaturze podkreśla się, że zmiana polskiej pisowni imienia na obce brzmienie ma przeważnie charakter kaprysu i podyktowana jest modą i stanowi przykład snobizmu ( tak P. Ruczkowski, Komentarz do art. 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska). Organ stwierdził, że na talki charakter wnioskowanej zmiany imion wskazuje argumentacja zawarta w odwołaniu akcentująca popularność imienia H. m.in. w USA, Egipcie, Indiach, Australii). Żądana przez skarżącego zmiana imion graniczy z ekstrawagancją. Nieuzasadniona zmiana imienia nie tylko prowadzi do destabilizacji obrotu prawnego poprzez utrudnienie identyfikacji osoby, ale także utrudnia ustalenie pochodzenia osoby od określonych rodziców. Organ wskazał na wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1994 r. , SA/Gd 1114/93, w którym stwierdzono, że n a płaszczyźnie używania imion i nazwisk prawo nie ingeruje w sferę prywatną związaną z kontaktami towarzyskimi, sposobem praktyk religijnych czy z innymi kontaktami niemającymi charakteru urzędowego lub publicznego. Sfera prywatna wyłączona jest od reglamentacji przepisami prawa administracyjnego. Zatem należy rozróżnić pomiędzy potrzebą kryteriów zmiany imienia na potrzeby życia urzędowego, a dowolnością tych form w życiu prywatnym. Skarżący ma pełne prawo do posługiwania się w relacjach prywatnych wybranym przez siebie imieniem. Decyzja o zmianie imienia i nazwiska bądź odmowie wydawana jest w ramach uznania administracyjnego , co powoduje ze kontrola w postępowaniu odwoławczym takiej decyzji jest ograniczona. Wojewoda stwierdził, że w jego ocenie organ I instancji nie przekroczył w tym wypadku dopuszczalnej granicy swobodnej oceny i interpretacji pojęcia ważne powody. W skardze do Sądu T. G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. z zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami logiki, 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji o odmowie zmiany imion T. K. na imię H., odstąpienie przez organ od odniesienia się do argumentacji skarżącego, 3. art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, poprzez błędną wykładnię, a w związku z tym uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą ważne powody uzasadniające dokonanie zmiany imion K. T. na imię H.. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 10; dalej jako " uozin" ) zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: 1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; 2) na imię lub nazwisko używane; 3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; 4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. W świetle powołanego przepisu słuszne jest stanowisko organów odnośnie do braku przesłanek uzasadniających zmianę imion. Powołany wyżej przepis wyraźnie bowiem stanowi, iż zmiana imienia może nastąpić jedynie w przypadku zaistnienia ważnych powodów. Oznacza to, iż ustawodawca przyjął jako zasadę trwałości imienia jako elementu danych identyfikacyjnych człowieka, zaś jego zmianę dopuścił jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Pomimo zatem użycia nieostrego pojęcia "ważnych względów" i jedynie przykładowego ich wyliczenia w ustawie nie należy pojęcia tego interpretować rozszerzająco. W piśmiennictwie podkreśla się, że ważny powód zmiany nazwiska, bądź imienia powinien być odrębnie oceniony w każdej indywidualnej sprawie, a nadto wnioskodawca powinien przekonać organ administracyjny, że wskazany subiektywnie przez niego powód zmiany jest na tyle istotny, by władza dokonała tej zmiany, uznając go za obiektywnie istotny (por. W. M. Hrynicki, Ważne powody administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska, "Administracja. T.D.P." 2010, nr 2 (19), s. 66). Ważne powody przemawiające za zmianą imienia i nazwiska, nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą również sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom ich oceny (por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 9 lipca 1993 r. sygn. akt SA 974/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 49, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2014 r., II OSK1375/13, LEX nr 1772368). Granicą rozważań organów administracji państwowej powinno być ustalenie istnienia (lub braku) elementów oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cech kaprysu lub przekory (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1982r., sygn. akt II SA 699/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 57, wyrok NSA z dnia 22 września 2017r., sygn. akt II OSK 69/16).

Niesporne w sprawie są ustalenia organu, że skarżący dotychczas nie posługiwał się imionami K. T., jego dotychczasowe imiona nie są ośmieszające lub nielicujące z godnością człowieka albo, że zostały bezprawnie zmienione. Wnioskodawca nie posiada obywatelstwa innego państwa, z którego przepisami imiona K. T. byłyby zgodne. Tym samym nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek przykładowo wymienionych w katalogu ważnych powodów, zawartym w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 – 4 uozin. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 207 r. II OSK 452/06 ( dostępny w CBOSA) nabycie oraz posługiwanie się własnym imieniem ( jak podkreśla się w literaturze, odgrywającym rolę identyfikatora w zasadzie w relacjach prywatnych, m.in. Z. Duniewska, Zmiana imion i nazwisk, w: Materialne prawo administracyjne, pr. zbior. pod red. M. Stahl, Warszawa 2005, s.75 i n.) oraz nazwiskiem (pełniącym przede wszystkim funkcje identyfikatora publicznego) jest uznawane za publiczne prawo podmiotowe, jest wyrazem godności i poszanowania praw człowieka, jest jego dobrem osobistym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się to m.in. w uznaniu, że używanie w codziennych kontaktach nieurzędowych określonego imienia zależy wyłącznie od jego posiadacza i nie podlega jakiejkolwiek reglamentacji administracyjnej ( wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1994 r., SA/Gd 1114/93). Ustawa z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk ( w dacie wydawania zaskarżonej decyzji Dz. U. z 1963 r., nr 59, poz. 328 ze zm.) wprowadza zasadę względnej stabilizacji imion i nazwisk. Oznacza to, że – co do zasady – imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z ważnych względów, przykładowo wskazanych w art. 2 pow. ustawy, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Oznacza to także, że wola obywatela polskiego nie stanowi przesłanki samodzielnej i wystarczającej do zmiany imienia i nazwiska. Względna stabilizacja imion i nazwisk jest wartością prawnie chronioną. Imię i nazwisko, z uwagi na spełniane funkcje w życiu jednostki, rodziny i grup społecznych oraz na znaczenie ich trwałości dla prawidłowej realizacji tych funkcji, nie mogą być postrzegane jedynie jako dobra osobiste, podlegające ochronie na gruncie prawa cywilnego. Podmiotowe prawo do imienia i nazwiska nie funkcjonuje w próżni. Towarzyszy mu nie tylko obowiązek posługiwania się imieniem (imionami) i nazwiskiem prawnie przypisanymi, ale również prawna ochrona względnej ich trwałości jako swoistego dobra publicznego. Ważne względy o jakich mowa w powołanym przepisie nie mogą "wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom "(wyrok NSA z dnia 9 lipca 1993 r., SA/Wr 605/93, ONSA 1994/3/110) . Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organów, że przedstawione przez skarżącego okoliczności żądanej zmiany imion nie można uznać za ważne powody uzasadniające ich zmianę. Sama okoliczność subiektywnego negatywnego nastawienia skarżącego do noszonych imion wynikająca z zerwania więzi z religią katolicką nie może świadczyć o spełnieniu ustawowej przesłanki w postaci "ważnego powodu". Należało zatem stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że istnieją racjonalne, obiektywne powody, które by uzasadniały zmianę imion o brzmieniu i pisowni polskiej na imię o brzmieniu i imieniu obcym. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy skarżący w życiu prywatnym może posługiwać się wybranym przez siebie imieniem. Podkreślenia wymaga, że zmiana imion wiąże się z obowiązkiem zawiadomienia przez organ dokonujący zmiany imienia i nazwiska , poza urzędem stanu cywilnego, także urzędu skarbowego, policji, wojskowej komendy uzupełnień, organów ewidencji ludności, Krajowego Rejestru Karnego. Zakres tego obowiązku potwierdza znaczenie i rolę , jaką w zorganizowanej społeczności przypisuje się nazwisku i imieniu, pełniącym funkcję identyfikacji człowieka, ważną nie tylko – co trzeba podkreślić – dla niego samego ale także dla innych osób i dobra publicznego. Wynika zatem z tego, że w interesie społecznym jest aby zmiana imienia następowała wyłącznie w przypadku spełnienia ustawowej przesłanki ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 uozin. Skoro skarżący nie wykazał aby w jego przypadku zachodziły takie ważne powody, to należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nie zachodzą podstawy do żądania zmiany imion, stąd też zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 uozin należy uznać za niezasadny. Stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ zgodnie z zasadą z art. 80 k.p.a. dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a jej wyniki przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sporządzonym wedle reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Mają powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.