Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 163/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 72 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 151, art. 153, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2, par. 3, par. 21 ust. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

SENTENCJA

Dnia 5 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 roku sprawy ze skargi K. D. i Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania pierwszej instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. K., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ulicy A, kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", uchyliło decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...], w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 września 2018 r. B Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Wójta Gminy S. z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A nr [...] na działce nr 399, położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. S.. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r., znak: [...], organ I instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Z. D. i K. D., zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art.107 k.p.a. Wskazali przy tym, że nie zgadzają się na lokalizację inwestycji w bliskiej odległości nieruchomości, której są właścicielami, na co zwracali już wielokrotnie uwagę m.in. w postępowaniu zakończonym decyzją lokalizacyjną Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...], wydaną dla tej inwestycji. W ocenie odwołujących się inwestycja będzie kolidować z ich planami zabudowy działki. Podkreślili, że Wójt Gminy S. zbagatelizował protest mieszkańców Z. sprzeciwiających się lokalizacji wieży w bliskim sąsiedztwie budynków mieszkalnych. Zarzuty te podnosili także w odwołaniu od decyzji lokalizacyjnej Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...], wydanej dla przedmiotowej inwestycji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odwołując się uprzednio do treści art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.ś.", oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 71), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.", wskazało, że Spółka przedstawiła analizę sporządzoną w przedmiocie kwalifikacji inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W jej rezultacie stwierdzono, że przedsięwzięcie nie zalicza się do żadnego z wyżej wymienionych i wobec tego nie ma potrzeby uzyskania rozstrzygnięcia w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Zdaniem Kolegium, z przedstawionej kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej B pod względem oddziaływania na środowisko wykonanej w kwietniu 2018 r., sporządzonej w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. (Dz. U. 2016 r., poz. 71), wynika, że główne wiązki promieniowania dla poszczególnych anten sektorowych dla tiltu 10°, na azymucie: 1) 340° przechodzą na przestrzeni 20 m na wysokości od 59 m n.p.t. (środek elektryczny - wysokość zawieszenia) do 55,1 m n.p.t., natomiast na przestrzeni 70 m przechodzą na wysokości od 59 m n.p.t. do 45,7 m n.p.t., 2) na azymucie 250° przechodzą w odległości 20 m na wysokości od 59 m n.p.t. (środek elektryczny - wysokość zawieszenia) do 55,5 m n.p.t., natomiast na przestrzeni 70 m przechodzą na wysokości od 59 m n.p.t. do 46,7 m n.p.t., 3) na azymutach 160° i 70° przechodzą w odległości 20 m na wysokości od 59 m n.p.t. (środek elektryczny - wysokość zawieszenia) odpowiednio do 55,5 m n.p.t. i 55 m n.p.t. Dla tiltu 0° na ww. azymutach wiązka przebiega na stałej wysokości 59 m n.p.t. Dla wskazanej konfiguracji anten sektorowych w osi głównej promieniowania anten nie występują miejsca dostępne dla ludzi. Ponadto wiązka promieniowania na azymutach 340° i 250° uwzględnia zabudowę znajdującą się w kierunku północno-zachodnim (działka nr 350) i w kierunku południowo-zachodnim (działka nr 274).

Jednocześnie organ II instancji wskazał, że pomimo stwierdzenia zawartego w powyższej kwalifikacji Spółka wystąpiła do Wójta Gminy S. z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji przeprowadził w sprawie postępowanie, w tym wystąpił o opinie co do potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w S., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (dalej: "RDOŚ w Ł."). W odpowiedzi na powyższe Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. nie stwierdziło takiej potrzeby. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. w piśmie z dnia 2 października 2018 r., znak: [...], przesłał [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Ł. sprawę do prowadzenia według kompetencji. Organ ten w piśmie z dnia 15 października 2018 r. zwrócił uwagę, że przedsięwzięcie nie zalicza się do żadnego z wymienionych w rozporządzeniu i nie podlega obowiązkowi przeprowadzenia oceny. Tożsame stanowisko zajął RDOŚ w Ł. w opinii z dnia 9 października 2018r., znak: [...]. W konsekwencji powyższego Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie potwierdził powyższe decyzją z dnia [...] r., znak: [...].

W ocenie organu II instancji materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji środowiskowej, skoro przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A nr [...] na działce nr 399, położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. S., nie zalicza się zarówno do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w rozporządzeniu. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w szczególności w opinii RDOŚ w Ł. z dnia 9 października 2018 r., znak: [...].

Jednocześnie w dalszej części decyzji Kolegium podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1448/15 (publ. CBOSA), że to inwestor określa parametry przedsięwzięcia niezbędne dla jego kwalifikacji z punktu widzenia ewentualnej konieczności przeprowadzenia postępowania środowiskowego i oceny wielkości emisji pola elektromagnetycznego. Brak jest podstaw do badania przez organ potencjalnego oddziaływania stacji bazowej w oparciu o wszelkie technicznie możliwe ustawienia anten, przy założeniu wykorzystania ich najwyższych teoretycznych parametrów, ponieważ nie znajduje to oparcia w obowiązujących przepisach. W konsekwencji takiego założenia przyjmowanoby czysto teoretyczne, nierzeczywiste parametry stacji bazowej telefonii komórkowej, będące konsekwencją założenia, że inwestor eksploatując urządzenia będzie naruszać obowiązujące przepisy. Idąc tym tokiem rozumowania należałoby np. przyjmować również możliwość instalowania w stacji bazowej innych urządzeń niż planowane (urządzeń o wyższych parametrach). Zdaniem Kolegium, wymaga podkreślenia, że w ramach przepisów dotyczących przeciwdziałania naruszeniom dopuszczalnych poziomów emisji i ich kontroli funkcjonują normy obligujące inwestora do dokonania pomiarów poziomu pól elektromagnetycznych w środowisku [(art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883)]. Przepisy te po pierwsze, zobowiązują do dokonywania pomiarów w momencie uruchomienia stacji bazowej telefonii komórkowej, ponadto umożliwiają przeprowadzenie takiej kontroli w każdym czasie i bez uprzedzenia inwestora. Zważywszy na fakt, że w momencie planowania inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej ustalenia co do emisji pola elektromagnetycznego mają charakter teoretyczny, to właśnie wskazane powyżej przepisy dotyczące kontroli odziaływania wykonanej już stacji mają pierwszorzędne znaczenie z punktu widzenia szeroko rozumianej ochrony środowiska. Tym samym, w ocenie Kolegium, postępowanie prowadzone w sprawie miało charakter bezprzedmiotowy, co skutkowało koniecznością wyeliminowania decyzji Wójta Gminy S. z obrotu prawego i umorzeniem postępowania pierwszej instancji.

Nadto organ II instancji wskazał, że do zarzutów skarżących dotyczących wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i środowisko oraz miejsca jej lokalizacji odniósł się już w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., znak: [...], wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...], ustalającej dla przedsięwzięcia warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z uwagi na ich tożsamość ponowne odnoszenie się do nich uznał za niecelowe.

Na marginesie Kolegium zwróciło także uwagę, że decyzja środowiskowa poprzedza decyzję lokalizacyjną, co wynika wprost z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.ś. Tym samym oczekując wydania decyzji środowiskowej Spółka powinna była w pierwszej kolejności wystąpić do organu z wnioskiem o wydanie ww. rozstrzygnięcia, a nie decyzji lokalizacyjnej. Ponadto Wójt Gminy S. w decyzji lokalizacyjnej jednoznacznie wskazał, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie i na zasadach wynikających z u.o.ś. Podstawą tego stwierdzenia była wskazana powyżej kwalifikacja przedsięwzięcia Spółki z kwietnia 2018 r. Wydając decyzję lokalizacyjną organ pierwszej instancji potwierdził zatem, że brak jest konieczności wydania w sprawie decyzji środowiskowej. Wobec tego, w ocenie Kolegium, przedmiotowe rozstrzygnięcie Wójta Gminy S. w powyższej kwestii nie znajduje uzasadnienia.

Nie zgadzając się powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli K. D. i Z. D., zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości.

Skarżący podnieśli, iż zgadzają się co do zasady z uchyleniem decyzji, organu I instancji z tej racji, że na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.ś. postępowanie w sprawie wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej powinno nastąpić przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy, jak również decyzji o lokalizacji inwestycji publicznego. W skarżonej sprawie kolejność została odwrócona. Na dowód powyższego skarżący wskazali skargę z dnia 19 października 2018 r. na decyzję znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w sprawie utrzymania w mocy decyzji lokalizacyjnej Nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...] r. znak: [...] (sygn. akt II SA/Łd 1042/18).

Jednocześnie skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem Kolegium w zaskarżonej decyzji - w części dotyczącej umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości. Ich zdaniem, postępowanie powinno zostać przeprowadzone ponownie w trybie powtórnego pogłębionego postępowania dowodowego, uznającego skarżących interes, opisany w skardze złożonej w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1042/18 i z uwzględnieniem protestu mieszkańców (w sposób arogancki zupełnie pominiętego w postępowaniach o wydanie decyzji lokalizacyjnej i środowiskowej przez Wójta Gminy S.). Skarżący wnieśli o potraktowanie niniejszej sprawy łącznie ze sprawą o sygn. akt II SA/Łd 1042/18.

Ponadto skarżący poinformowali, że decyzją Nr [...] z dnia [...] r. znak: [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla B Sp. z o.o. z/s ul. A 7, [...] W. obejmującego budowę: stacji bazowej telefonii komórkowej A nr [...] i wewnętrznej linii zasilającej projektowanych na działkach nr ewid. 399, 248 obręb [...], gm. S.. Zdaniem skarżących, decyzję tę Starosta [...] wydał na podstawie nieostatecznych decyzji Wójta Gminy S. - skarżonych przez nich do WSA w Łodzi - lokalizacyjnej i środowiskowej, jak powyżej.

Ponadto, skarżący wskazali, że Starosta [...] nie przyznał im prawa strony w postępowaniu w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji Starosty [...] odwołali się pismem z dnia 24 grudnia 2018 r., postępowanie jest w toku. W ocenie skarżących przysługuje im przymiot strony w tym postępowaniu i takie niezbywalne prawo posiadają jako właściciele nieruchomości gruntowej zabudowanej (jest to ich siedlisko zagrodowe od pokoleń) oznaczonej jako działka gruntu ewid. nr 274 w obrębie ewid. [...], gm. S. - na całej długości swej granicy wschodniej sąsiadującej i graniczącej bezpośrednio z niezabudowaną nieruchomością oznaczoną jako działka gruntu ewid. nr 399 w tym obrębie, na której mimo ich sprzeciwu (także mieszkańców; protest zupełnie pominięty w postępowaniach Wójta Gminy S.) zaplanowano realizację przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej A. Dodali także, że ich działka nr 274 w Z. - siedliskowa zabudowana, stanowi również rezerwę terenu potencjalnej "rodzinnej" zabudowy mieszkaniowej w perspektywie - dla czwórki dzieci skarżących. Skarżący wskazali, że są rodziną niezamożną, wszystkie dzieci są na dorobku i z naszej, ich rodziców strony mogą liczyć jedynie na wsparcie w postaci udostępnienia działki - w pierwszej kolejności ewid. nr 274 w Z., posiadającej dostęp do infrastruktury technicznej i spełniającej wymóg zasady "dobrego sąsiedztwa" wynikający z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w sytuacji braku planu miejscowego w Gminie S..

Nadto skarżący podnieśli, że jedna z wiązek promieniowania anten, tj. na azymucie południowo-zachodnim 250°, miałaby przebiegać nad częścią niezabudowaną ww. działki skarżących, potencjalnie najbardziej nadającą się pod zabudowę mieszkaniową dla dzieci skarżących, wykluczając tym samym możliwość późniejszej jej zabudowy oraz zmniejszając co najmniej na wiele lat jej walory mieszkalne i zasadniczo wartość tej działki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 18 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżących, ustanowiony z urzędu, wskazał, że popiera skargę wywiedzioną przez skarżących i podtrzymuje jej wnioski, zarzuty i uzasadnienie. Ponadto wniósł o przyznanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, oświadczając przy tym, że koszty te nie zostały pokryte przez skarżących w całości ani w części.

W uzupełnieniu zarzutów skargi pełnomocnik zgodził się z Kolegium, że brak jest podstaw do badania przez organ potencjalnego oddziaływania stacji bazowej, gdyż określa je (jako swoje zamierzenie) inwestor. Nie oznacza to, iż organ jest zwolniony z własnej oceny przedstawionej przez inwestora analizy oddziaływania inwestycji na środowisko. Zdaniem pełnomocnika skarżących, Kolegium nie wyjaśniło, w sposób wymagany w orzecznictwie sądów administracyjnych, kwestię spełnienia (albo nie) parametrów wynikających z przytoczonego rozporządzenia, pisząc w uzasadnieniu decyzji, że z [analizy oddziaływania] wynika, że główne wiązki promieniowania dla poszczególnych anten sektorowych dla tiltu 10°, na azymucie [...] 250° przechodzą w odległości 20 m na wysokości od 59 m n.p.t. (środek elektryczny - wysokość zawieszenia) odpowiednio do 55,5 m. n.p.t. i 55 m.n.p.t".

Ponadto, w ocenie pełnomocnika skarżących, organ nie wyjaśnił, w jaki sposób doszedł do przekonania, że "przejście wiązek promieniowania w odległości A na wysokości B w azymucie C dla tiltu D" oznacza, że nie zachodzą przesłanki określone w przytoczonych zresztą przez siebie przepisach rozporządzenia, co zdaniem pełnomocnika nakazuje uznać za słuszne postawione przez skarżących zarzuty koncentrujące się na naruszeniu art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a.

Dodatkowo pełnomocnik, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., wskazał, że przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko są: 1. po pierwsze - instalacje emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz - z uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący nie dowiedzieli się, czy takie częstotliwości będą emitowane, oraz 2. po drugie - instalacje, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż wartości wskazane w lit. a) - d) in initio, przy czym również i w tym przypadku Kolegium nigdzie w uzasadnieniu decyzji nie wspomniało nawet o poziomach mocy promieniowania; oraz 3. po trzecie - instalacje, od których miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż wskazane w lit. a) - d) - i w tym przypadku Kolegium co prawda wskazało chyba pewne odległości, jednak posługując się niejasnymi i nieznanymi tekstowi normatywnemu, ale nade wszystko nieprecyzyjnymi dla skarżących sformułowaniami ("przechodzą w odległości", "przechodzą na przestrzeni").

Jednocześnie pełnomocnik zwrócił uwagę, że organ powinien był jasno wskazać, czy spełnione zostały wszystkie spośród trzech parametrów wynikających z rozporządzenia. W ocenie pełnomocnika, organ powyższego nie uczynił, zamiast tego przedstawiając wywód operujący pojęciami nieznanymi rozporządzeniu Rady Ministrów. Taki zaś sposób procedowania organu stanowi nadto naruszenie art. 6 ust. 4 dyrektywy PE i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, jak i, wykonywanej przez tę dyrektywę na poziomie UE, konwencji z 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencji z Aarhus), której stroną pozostaje również Rzeczpospolita Polska, a dokładniej jej art. 3 ust. 9.

Zdaniem pełnomocnika, z obu powołanych przepisów wynika prawo skarżących do informacji o środowisku, które realizuje się również w ramach "udziału w podejmowaniu decyzji" (tak w Konwencji z Aarhus) czy też "udziału w procedurach podejmowania decyzji dotyczących środowiska", takich jak materialne postępowanie (tak w dyrektywie 2011/92). Pełnomocnik dodał przy tym, że skarżący podnoszą, iż zgodnie z zasadą effet utile prawa UE i zasadą efektywności umów chroniących prawa fundamentalne (a zgodnie z motywem 6 preambuły Konwencji z Aarhus, oparta jest ona na założeniu, "że odpowiednia ochrona środowiska jest niezbędna dla ludzkiej pomyślności i korzystania z podstawowych praw człowieka" - a więc uznaje prawo do informacji o środowisku za prawo fundamentalne), ich prawo do bycia informowanymi powinno być realizowane przez organy administracji w taki sposób, żeby mogli oni uzyskać rzeczywisty dostęp do informacji o planowanym przedsięwzięciu (zob. w zakresie effet utile dyrektywy 2011/92 i jej poprzedniczki - np. wyrok TS z 8 maja 2019 r., C-305/18 Assoziazione Verdi Ambiente).

W podsumowaniu pełnomocnik skarżących stwierdził, że zaskarżona decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako naruszająca przepisy art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a., nadto art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a także art. 6 ust. 4 dyrektywy PE i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, jak i art. 3 ust. 9 konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencji z Aarhus) – poprzez ich niezastosowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., którą organ ten uchylił w całości decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...] stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A nr [...] na działce nr 399, położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. S., i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Za podstawę tej decyzji Kolegium przyjęło regulację zawartą w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

Jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego tego rodzaju decyzję wydaje organ odwoławczy w sytuacji gdy uzna, że postępowanie pierwszoinstancyjne było choćby w części bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania pierwszoinstancyjnego, w rozumieniu tego przepisu, mówi się zaś w sytuacjach, w których np. zachodzi brak podstaw uzasadniających nałożenie na stronę obowiązku lub cofnięcie uprzednio przyznanego uprawnienia, zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności (organ odwoławczy nie może skorzystać z uprawnień orzeczniczych określonych w art. 156 k.p.a.), bądź też gdy w okresie między wydaniem zaskarżonej decyzji a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy uprawniające organy administracji do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2004, s. 179).

Dokonana z punktu widzenia tej regulacji analiza akt sprawy oraz całokształtu postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, prowadzi do przekonania, iż wydając tę decyzję Kolegium nie naruszyło prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie w trybie wskazanego powyżej art. 145 § 1 p.p.s.a., a jedynie tego rodzaju naruszenie mogłoby uzasadniać wyeliminowanie przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego zgodnie z żądaniem skarżącym zawartym w skardze, podtrzymanym następnie w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 18 lipca 2019 r.

W tym kontekście należy przede wszystkim zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy S. stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, a następnie decyzją z dnia [...] r., wydaną w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym opinie właściwych organów (tj. opinię RDOŚ w Ł. z dnia 9 października 2018 r., opinię Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. z dnia 2 listopada 2018 r., pismo [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia 15 października 2018 r.), potwierdził – jak wskazało Kolegium – brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko.

Jednakże, jak trafnie wywiodło Kolegium w zaskarżonej decyzji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania decyzji środowiskowej. Przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A nr [...] na działce nr 399, położonej w obrębie geodezyjnym [...], gm. S., nie zalicza się bowiem ani do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco, ani potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o jakim mowa w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. Kwestia ta znalazła swoje potwierdzenie we wskazanym materiale dowodowym, w tym w szczególności w powołanej opinii RDOŚ w Ł. z dnia 9 października 2018r. i pozostałych opiniach, jak i również w przedstawionej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia.

W tej sytuacji Kolegium prawidłowo uznało, że prowadzone w sprawie postępowanie miało charakter bezprzedmiotowy, a co za tym idzie prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Za słusznością tej tezy przemawia dodatkowo ocena prawna, którą zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1042/18, wydanym w sprawie ze skargi wniesionej przez skarżących na decyzję w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego (wskazaną w skardze decyzję lokalizacyjną), w którym odniósł się do kwestii braku konieczności uzyskania przez inwestora spornej stacji bazowej telefonii komórkowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocena ta z uwagi na brzmienie art. 153 p.p.s.a. ma wiążący charakter także w niniejszej sprawie. Przypomnieć zatem należy, że w wyroku tym Sąd stwierdził, że: "w sprawie sporna jest ocena, czy planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość stanowiącą własność skarżących. Odnosząc się do tego zagadnienia Sąd podziela pogląd organów obu instancji wyrażony w tym zakresie dostrzegając, iż wśród dokumentów złożonych wraz z wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie jest dokument pt. "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej pod kątem oddziaływania na środowisko". Z tego dokumentu wynika, iż dla 10 anten sektorowych o wypadkowej mocy promieniowania izotopowego w przedziale od 100 do 500 W, dla pochylenia min (0°) i max (10°), nie ma miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 20 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (str. 8 ww. dokumentu). Podobnie dla 2 anten sektorowych o wypadkowej mocy promieniowania izotopowego w przedziale od 1.000 do 2.000 W, dla pochylenia min (0°) i max (10°), nie ma miejsc dostępnych dla ludności w odległości do 70 m od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny. We wnioskach tego dokumentu (str. 9) napisano, że miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych. Choć przywołany dokument został sporządzony na zlecenie inwestora to – co należy zaakcentować – przygotowany jest przez specjalistę z zakresu systemów ochrony atmosfery. Organy w obliczu zgromadzonych w aktach dokumentów nie miały podstaw kwestionować treści tego dokumentu". Wychodząc z tych przesłanek Sąd przyjął, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na zabudowę aktualnie znajdującą się na działce skarżących.

Jednocześnie Sąd w składzie niniejszym podziela zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko, że decyzja środowiskowa poprzedza decyzję lokalizacyjną, co wynika wprost z art. 772 ust. 1 pkt 3 u.o.ś. Rację ma zatem Kolegium, że oczekując wydania decyzji środowiskowej Spółka powinna była w pierwszej kolejności wystąpić do organu z wnioskiem o wydanie ww. rozstrzygnięcia, a nie decyzji lokalizacyjnej. Ponadto Wójt Gminy S. w decyzji lokalizacyjnej jednoznacznie wskazał, że inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko wymienionych w rozporządzeniu, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie i na zasadach wynikających z u.o.ś. Podstawą tego stwierdzenia była wskazana powyżej kwalifikacja przedsięwzięcia Spółki z kwietnia 2018 r. Wydając decyzję lokalizacyjną organ pierwszej instancji potwierdził zatem, że brak jest konieczności wydania w sprawie decyzji środowiskowej. To zaś jednoznacznie potwierdziło, że wskazana wyżej decyzja organu I instancji w powyższej kwestii nie znajdowała uzasadnienia.

Ponadto zgodzić się należy z Kolegium, że ponowne odnoszenie się do zarzutów skarżących dotyczących wpływu inwestycji na zdrowie ludzi i środowisko oraz miejsca jej lokalizacji, z uwagi na uprzedniego ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., znak: [...], wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r., znak: [...], ustalającej dla przedsięwzięcia warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego jest niecelowe. Podkreślić przy tym należy, iż stanowiły one także przedmiot oceny Sądu w sprawie rozstrzygniętej powyższym aktualnie prawomocnym już wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 1042/18).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał działanie organu odwoławczego w niniejszej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się przy tym naruszeń przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przepisów wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 18 lipca 2019 r., co skutkowało oddaleniem skargi w całości.

Jednocześnie z uwagi na fakt, iż sprawa ze skargi skarżących na ww. decyzję lokalizacyjną została rozpoznana uprzednio w drodze wskazanego wyżej wyroku z dnia 2 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Łd 1042/18), Sąd w składzie niniejszym za niezasadny uznał wniosek skarżących w kwestii potraktowania niniejszej sprawy łącznie ze sprawą o sygn. akt II SA/Łd 1042/18, aczkolwiek, jak wskazano powyżej, z uwagi na wiążący charakter oceny prawnej zawartej w wyroku dnia 2 kwietnia 2019 r. Sąd w ramach kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji pod uwagę wziął również ocenę prawną zawartą we wskazanym, aktualnie prawomocnym, wyroku. Wiążący zaś charakter tej oceny sprawia, że w niniejszej sprawie traci na znaczeniu zarzut naruszenia art. 6 ust. 4 dyrektywy PE i Rady nr 2011/92/UE z 13 grudnia 2011r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, jak i art. 3 ust. 9 konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencji z Aarhus) polegający na ich niezastosowanie w sprawie, podniesiony w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 18 lipca 2019 r.

Nadto wyjaśnić należy, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieuznania skarżących za stronę w postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, a więc w postępowaniu o odrębnym przedmiocie, jako wykraczająca poza granice rozpoznawanej sprawy pozostaje poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 i § 3 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715) – pkt 2 sentencji wyroku.

A. P.