Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 836/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 9 g , art 9 c , art 3 b ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2024 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 marca 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/278/2023 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 marca 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/278/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania E. W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego "[...]" w C. z dnia 29 maja 2023 r., znak: GO-Z.7330.4.3.2023, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 794 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego i recyklingu dotyczącego Gminy T. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości odpadów komunalnych.

W podstawie prawnej swojej decyzji Kolegium wskazało art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9 zd. ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.), rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz.1530) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Kolegium przytoczyło treść art. 9x ust. 2 i ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a następnie stwierdziło, że ze złożonego przez stronę sprawozdania za 2022 r. wraz z korektami wynika, że uzyskała ona poziom recyklingu w wysokości 11,40 %, co nie jest sporne w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących wad proceduralnych, SKO stwierdziło, że jeśli chodzi o postanowienie jak i decyzję wydane w sprawie, to zostały one podpisane prawidłowo. Zgodnie z § 16 ust. 8 Związku Międzygminnego "[...]" jeżeli realizacja zadań statutowych wymaga wydawania decyzji administracyjnej jest ona podpisywana przez co najmniej dwóch członków zarządu lub upoważnionego do tego przez zarząd pracownika. Powyższe jest zgodne z przepisami ustawy o samorządzie gminnym, tym z art. 67 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 3 ustawy.

Dalej, Kolegium oceniło, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Odnosząc się do kwestii zapewnienia stronie udziału w postępowaniu SKO podniosło, że mimo zawiadomienia strony pismem z dnia 27 kwietnia 2023 r. o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału, do momentu wydania decyzji w dniu 29 maja 2023 r. strona nie wniosła żadnych uwag, ani wyjaśnień do akt. Dopiero po wydaniu decyzji pełnomocnik strony w dniu 7 czerwca 2023 r., zapoznał się z aktami. Do odwołania dołączono umowy zawarte pomiędzy odwołującą a kontrahentami w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz oświadczenia niektórych podmiotów o nieodpłatnym przekazywaniu odpadów podlegających recyklingowi innym niż odwołująca podmiotom. Kolegium stwierdziło, że nie jest rzeczą organu dokonywanie weryfikacji umów przedsiębiorców pod kątem zadbania o umieszczenie w nich zapisów gwarantujących uniknięcie odpowiedzialności związanej z obowiązkiem osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu.

Odnosząc się do argumentu braku winy odwołującej, w nieuzyskaniu wymaganego poziomu recyklingu, Kolegium powołało się na orzecznictwo wskazując, że za nieracjonalne należałoby uznać działanie prawodawcy gdyby przyjąć, że przedsiębiorca odbierający odpady może zawsze powołać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu. Skoro skarżąca świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji zdecydowała się na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, a więc w warunkach art. 9g u.c.p.g, to na niej spoczywa obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odbieranych przez siebie w takich warunkach odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu.

Kolegium miało na uwadze, że organ I instancji stwierdził, że nie doszukał się podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Naruszenie prawa nie było znikome, biorąc pod uwagę poziom wymaganego recyklingu w stosunku do uzyskanego (25% do 11,40 %).

Obliczenie wysokości kary przedstawione w decyzji organ odwoławczy uznał za prawidłowe. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ustalono na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530). Poziom uzyskany przez przedsiębiorcę w 2022 r. na terenie gminy T. wynosi 11,40%. Zatem różnica między poziomem wymaganym, a osiągniętym wynosi 13,60%. Biorąc pod uwagę masę odebranych przez przedsiębiorcę odpadów komunalnych w 2022 r. z terenu gminy T. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostałby osiągnięty na wymaganym poziomie 25% przy masie odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wynoszącej co najmniej 1100 Mg. Brakująca masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wynosi zatem 2,7801 Mg. Zgodnie z art. 9x ust. 2 ww. ustawy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g, tj. nie osiąga wymaganych ustawą poziomów, podlega karze pieniężnej. Karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2021 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, została określona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska i na rok 2022 wynosi 285,60 zł. Zatem kara za nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r. dla gminy T. wynosi: 2.7801 Mg x 285,60 zł = 794,00 zł

W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i jako taka nie może zostać wyeliminowana z obrotu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła E. W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

l. przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):

1) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Związku Międzygminnego "[...]" w C. z dnia 29 maja 2023 r., w sytuacji gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na wszczęciu postępowania przez organ w sposób nieodpowiadający sposobie jego reprezentacji,

2) art. 7, 77 § 1 i art. 80, art. 86 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieprzesłuchanie strony postępowania co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia, czy w okolicznościach niniejszej sprawy można było uznać, że strona podjęła wszelkie niezbędne kroki aby uzyskać odpowiednie poziomy odzysku;

3) art. 7, 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności umów przedłożonych przez skarżącą wraz z odwołaniem, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności zabezpieczenia w zakresie uzyskania odpowiedniego poziomu odzysku przy odbieraniu odpadów od klientów skarżącej za nieudowodnioną;

4) art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.;

5) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego zdaniem organu nie jest rzeczą organu dokonywanie weryfikacji umów przedsiębiorców pod kątem zadbania o umieszczenie w nich zapisów gwarantujących uniknięcie odpowiedzialności związanej z obowiązkiem osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu;

6) art. 12 i 36 k.p.a. poprzez niezastosowanie tych przepisów, organ bowiem wbrew swojemu obowiązkowi nie powiadomił strony o kolejnych terminach do załatwienia sprawy;

7) art. 189f k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wobec uznania, że waga naruszenia jest znaczna w sytuacji kiedy w realiach niniejszej sprawy rozpatrywanej również w kontekście sytuacji rynkowej decyzja winna być odmienna.

2. przepisów prawa materialnego:

1) art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399), poprzez uznanie, że przewodniczący związku międzygminnego może bez angażowania organu związku tj. zarządu jednoosobowo prowadzić postępowania administracyjne bez konieczności co najmniej uzyskania stanowiska zarządu w tym zakresie;

2) art. 6 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399), poprzez uznanie, że leżący na organie obowiązek dokonywania weryfikacji umów zawieranych na odbiór odpadów nie pozwala na przyjęcie ich jako element postępowania znany organowi z urzędu oraz uznanie, że organ nie mógł poprzez brak swojej aktywności w zakresie weryfikowania zapisów umów co najmniej przyczynić się do powstania zaistniałej sytuacji związanej z nieuzyskaniem przez Skarżącą odpowiedniego poziomu odzysku odpadów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości, a na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, o jej uchylenie w oparciu o brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty skargi, w pierwszej kolejności skarżąca podniosła, że postanowienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało wydane wadliwie. Zarząd Związku wydał bowiem w dniu 27 kwietnia 2023 r. postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w spawie nałożenia kary pieniężnej, pod treścią tegoż dokumentu widnieje podpis Przewodniczącego Zarządu Związku A. P., a równocześnie w treści tego postanowienia strona została poinformowana, że cały materiał dowodowy w sprawie został już zebrany, wobec czego pouczono stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem i wyznaczono na tę czynność 7 dniowy termin.

Skarżąca wskazała, że organem związku jednostek samorządu terytorialnego właściwym do wydawania decyzji administracyjnych jest organ wykonawczy związku. Niedopuszczalne było zatem – w jej ocenie - przenoszenie - w drodze statutu związku jednostek samorządu terytorialnego - kompetencji do wydawania (podejmowania) decyzji administracyjnych z organu wykonawczego związku na przewodniczącego zarządu związku.

Ponadto, skarżąca zwróciła uwagę, że wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji, dołączyła do akt sprawy kopie umów zawartych z klientami na okoliczność wskazania zapisów zabezpieczających, wnosząc o dołączenie ich do akt sprawy. Obowiązkiem organu była, w ocenie skarżącej, odpowiednia weryfikacja tych umów i właściwa reakcja w przypadku dostrzeżenia nieprawidłowości, zaś jej brak należy odczytywać jako pozytywną ocenę takich zapisów. Powyższe okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę. Natomiast, zdaniem skarżącej element ten jest kluczowy, trudno bowiem uznać, że w realiach niniejszej sprawy, umowy nie były istotne z punktu widzenia rozkładu obowiązków stron kontraktu wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących. W zapisach umów zawieranych przez skarżąca zawarte zostały odpowiednie klauzulę związane z koniecznością uzyskania odpowiedniego poziomu odzysku.

W zakresie zarzutu nieprawidłowego zastosowania art. 189 f k.p.a., Kolegium w zaskarżonej decyzji wskazało, że trudno uznać, że naruszenie prawa jest znikome. Nie dokonało jednak wyjaśnienia powodu takowego stanowiska. Kolegium wskazało jedynie, - co wyjaśnił organ I instancji, nie zajmując swojego stanowiska w sprawie.

Organ zignorował również, że na lokalnym rynku działają różne podmioty, które niektóre frakcje odpadów przyjmują nawet w sposób nieodpłatny. Zatem klienci ukaranej strony, przekazują niektóre frakcje odpadów do tych podmiotów, które nie oczekują zapłaty za ich zagospodarowanie. Na takie działanie, podmiot ukarany nie może i nie ma żadnego wpływy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a., kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja wymierzająca stronie skarżącej karę administracyjną za nieosiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia w roku 2022.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, w związku z czym gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania. W tym celu gminy są obowiązane do nadzorowania gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym do nadzorowania realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Dalej, art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy, przewiduje, że za rok 2022 r. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% wagowo - za rok 2022; a poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się jako stosunek masy odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi do masy wytworzonych odpadów komunalnych (art. 3b ust. 1a). Przy czym zgodnie z art. 9g ustawy, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów:

1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1;

2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1;

3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a.

Co istotne w sprawie, stosownie do art. 3 ust. 2a ustawy, w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.

Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że skarżąca, jako podmiot odbierający odpady komunalne od mieszkańców, była zobowiązana osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% w 2022 r. Prawidłowo organy przyjęły, że w świetle złożonego w formie elektronicznej sprawozdania, zgodnie z danymi zawartymi w dziale VI, tabeli B łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez skarżącą wyniosła 2,3299 Mg (megagramów), co stanowiło 11,4 % łącznej masy odebranych odpadów wynoszącej 20,4400 Mg.

Powyższe ustalenie skutkowało naliczeniem kary, uregulowanej w art. 9x ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3).

W ocenie Sądu kara została obliczona w sposób prawidłowy, wynikający z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. poz.1530), a zarówno sposób obliczenia kary na tej podstawie, jak i sama wysokość kary sporne nie są.

Zarzuty przedstawione w skardze podlegały oddaleniu jako bezzasadne.

Odnosząc się do prawidłowości prowadzonego postępowania, w wyniku którego nałożono na skarżącą karę pieniężną, Sąd miał na uwadze, że stosownie do § 15 ust. 1 Statutu Związku Międzygminnego "[...]" w C., Zarząd jest organem wykonawczym Związku. Zgodnie zaś z § 16 ust. 8 Statutu, jeżeli realizacja zadań statutowych wymaga wydawania decyzji administracyjnej, jest ona podpisywana przez co najmniej dwóch członków zarządu lub upoważnionego do tego przez zarząd pracownika. Dokumenty wydawane w toku postępowania administracyjnego takie jak zawiadomienia, wezwania, postanowienia podpisuje jeden członek zarządu.

Wskazać należy, że statut związku jest aktem prawa miejscowego, który reguluje zakres i sposób wykonywania przez związek zadań publicznych oraz kompetencje poszczególnych jego organów. Stanowi on zatem podstawę prawną podejmowanych przez związek działań.

W świetle powołanych zapisów Statutu Związku Międzygminnego "[...]" w C., w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości to, że w niniejszej sprawie nie tylko decyzja organu pierwszej instancji wydana została przez właściwy organ, w ramach przyznanych mu kompetencji (decyzja została podpisana przez zastępcę przewodniczącego Związku oraz członka zarządu Związku), ale również postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie kary pieniężnej zostało wydane prawidłowo. Postanowienie to zostało bowiem wydane przez Przewodniczącego Zarządu Związku, tj. zgodnie z wymogiem cytowanego wyżej § 16 ust. 8 zd. 2 Statutu.

Strona akcentuje, że to Przewodniczący Zarządu podpisał postanowienie o wszczęciu postępowania, co miało być nieuprawnionym przekazaniem mu kompetencji przez organ kolegialny. Jednak z punktu widzenia treści § 16 ust. 8 zd. 2, okoliczność, że był to Przewodniczący Zarządu (spośród innych członków Zarządu) nie miała dla skuteczności tej czynności żadnego prawnego znaczenia, ponieważ wystarczające dla prawidłowości tej czynności procesowej było działanie któregokolwiek członka zarządu. Argumentacja strony, skupiająca się na zarzucanym niezgodnym z prawem przyjęciu, jakoby Przewodniczącemu Zarządu przekazano kompetencje Zarządu, była już z tego względu chybiona.

Dalej, odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego, Sąd wskazuje, że odpowiedzialność za sporny delikt administracyjny ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 ustawy o porządku i czystości w gminach, odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami. Znajdujący się w aktach wydruk sprawozdania czyni zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a k.p.a. Podkreślenia wymaga, że baza ta została wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska aby przeciwdziałać nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami, a dostęp do niej jest reglamentowany i mają go uprawnione podmioty, co czyni dane wynikające z tej bazy wiarygodnymi.

Nie budzi także wątpliwości w świetle mających zastosowanie przepisów prawa, że kwestie takie, jak wybór kontrahentów, czy treść umów zawartych z nimi jak i złożonych oświadczeń o sposobie odbioru określonych rodzajów odpadów pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest bowiem zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. są pozbawione podstaw. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny, którego okoliczności są z resztą bezsporne, a postępowanie dowodowe skoncentrowało się w zasadzie na ustaleniach wynikających ze sprawozdania złożonego przez samą stronę skarżącą. Organy trafnie nie przeprowadziły dowodów wnioskowanych przez stronę z tego względu, że okoliczności o których dowody te miały świadczyć, nie były dla sprawy prawnie istotne. W tej sytuacji nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy formalne zawiadomienie skarżącej o zebraniu materiału dowodowego, czego zresztą sama skarżąca nie wykazała. Już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania pouczono stronę, że ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stosownie do art. 73 § 1 k.p.a. Pomiędzy 28 kwietnia 2023 r (data doręczenia postanowienia skarżącej), a 29 maja 2023 r (data wydania decyzji I instancyjnej) skarżąca nie realizowała swojego uprawnienia. Sprawa została załatwiona w terminie, stosownie do art. 35 k.p.a. Dopiero 7 czerwca 2023 r pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami postępowania.

Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że o ile odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest odpowiedzialnością zobiektywizowaną, nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną. Stąd też do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W rozpoznawanej sprawie, zarówno organ I, jak i II instancji okoliczności te rozważały. Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko, że w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.

Oceniając prawidłowość stanowiska organów w zakresie zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. wskazać należy, że warunkiem koniecznym jego zastosowania jest znikoma waga naruszenia. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że art. 9x ustawy jednoznacznie wskazuje, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem w sprawie przy wymaganym poziomie 25 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r., ilość ta wyniosła 11,40 %, co nie stanowi nawet połowy wymaganej ilości. Nie sposób zatem mówić o znikomości naruszenia, co organy miały na względzie.

Sąd miał ponadto na uwadze, że nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 973/20, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2022 r.). Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz. UE z 2018, L 150, s. 109) – patrz wyrok WSA w Krakowie z 22 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 64/24.

W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.