Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 495/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 listopada 2022 r. (znak GOPS-5241/000438/2022), Wójt Gminy Raciążek odmówił W. T. (skarżącej) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną - matką A. N.. Jako powód odmowy organ wskazał brak ziszczenia się przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 - dalej "u.ś.r."), ponieważ niepełnosprawność matki skarżącej – zgodnie z orzeczeniem lekarskim – nie powstała w którymś z okresów wskazanych w tym przepisie. Organ I instancji stwierdził nadto, że zakres opieki wykonywanej nad niepełnosprawną przez jej córkę nie wskazuje, by była to opieka stała i długotrwała, albowiem podopieczna prowadzi osobne gospodarstwo domowe i samodzielnie wykonuje czynności w zakresie samoobsługi, a skarżąca pomaga jej jedynie w czynnościach domowych, umawianiu wizyt lekarskich, robieniu zakupów w godzinach 9:00-16:00. Organ wskazał nadto, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż niepełnosprawna posiada jeszcze syna, na którym również ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki realizowany poprzez współudział w opiece lub łożenie środków finansowych na opłacenie opieki nad matką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, decyzją z 5 lutego 2023 r. (znak KO.411.144.2023), utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu sprawy, organ przywołał treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. i zakwestionował zaistnienie przesłanki negatywnej wynikającej z tego przepisu w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego wydanego na jego kanwie. Stwierdził jednak, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka wynikająca treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., albowiem charakter sprawowanej nad matką opieki nie wskazuje, b była to opieka stała i długotrwała w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., a nadto nie zachodzi w przypadku skarżącej związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, a koniecznością wykonywania przez nią opieki. W ocenie SKO czynności sprawowane przez skarżącą nie wykraczają poza standardowe obowiązki domowe wykonywane przez osoby pracujące, przy czym niepełnosprawna samodzielnie wykonuje czynności w zakresie samoobsługi. Organ zaznaczył, że skarżąca nie mieszka z matką, a czynności wykonuje w godzinach 9:00-16:00, co nie wyklucza wykonywania ich przed lub po godzinach pracy, zwłaszcza jeżeli praca skarżącej polegała na prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Wskazał, że orzeczenie o niezdolności matki skarżącej do samodzielnej egzystencji zostało wydane w 2009 r., orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydano w 2020 r. i skarżąca nie wskazała okoliczności, które aktualnie spowodowały konieczność sprawowania opieki nad matką w stopniu większym niż dotychczas. W ocenie SKO zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym nie wystąpiło w celu sprawowania opieki.

W. T., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej wyrażonej w wyroku, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad matką, oraz nieprawidłowe stwierdzenie, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji ww. przepisu, podczas gdy w jego rozumieniu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Zarzucono nadto naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 6, 8, 9, 77 § 1 i 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew stanowisku SKO skarżąca wykonuje wszelkie czynności samoobsługowe, pielęgnacyjne i higieniczne wobec matki, która jest po dwóch operacjach zaćmy i porusza się z wielkim trudem za pomocą kul. Wskazano, że fakt niepodejmowania zatrudnienia skarżącej jest spowodowany koniecznością sprawowania opieki nad matką, która nie musi wiązać się z opieką wykonywaną bez przerwy, ale może wiązać się również, tak jak w przypadku skarżącej, z całodobowym pozostawaniem opiekuna do dyspozycji osoby niepełnosprawnej. Skarżąca wskazała nadto, że wykonywana opieka nie musi polegać jedynie na wykonywaniu czynności medycznych i higienicznych, ale również normalnych codziennych obowiązków rodzinnych i życiowych, którym podopieczna nie może sprostać z uwagi na niepełnosprawność. Stwierdziła, że konieczność wykonywania stałej i długotrwałej opieki nie jest powiązana z koniecznością stałego zamieszkiwania osoby sprawującej opiekę z osobą niepełnosprawną, a chodzi tu o zaspokojenie codziennych, normalnych potrzeb związanych z egzystencją, których podopieczna nie jest w stanie sobie zapewnić bez pomocy osoby trzeciej. Na poparcie swojego stanowiska przywołała szereg orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a.") nie wskazuje, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Przedmiot sporu w sprawie stanowiło uznanie przez organy obu instancji, że skarżąca W. T. nie jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką A. N.. W ocenie organów w tej sprawie nie wystąpił związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką, a nadto skarżąca nie sprawuje stałej, długotrwałej opieki nad niepełnosprawną w wymiarze uniemożliwiającym jej podjęcie zatrudnienia.

Nadmienić w tym miejscu należy, że organy obu instancji przyjęły odmienne stanowiska wobec stosowalności w sprawie skarżącej art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano). Organ I instancji wskazał bowiem, że zasadniczym powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej był fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresach, o których mowa w punktach 1 i 2 tego przepisu (do dnia ukończenia 18. roku życia, lub 25. roku życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej). Sąd podziela i potwierdza stanowisko organu odwoławczego co do braku podstaw powoływania się na negatywną przesłankę wynikającą z ww. przepisu, a to ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. W orzeczeniu tym Trybunał za niekonstytucyjne uznał różnicowanie, na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., sytuacji beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego, których niepełnosprawność powstała po okresach wskazanych w ww. przepisie od tych, których niepełnosprawność powstała w okresach późniejszych. Oznacza to, że na wynik spraw z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych przestała mieć wpływ kwestia daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, jeżeli niepełnosprawność ta powstała później niż do ukończenia przez nią 18, względnie 25 roku życia, w tym bowiem zakresie ww. przepis jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości wobec prawa). Kwestia ta, z uwagi na rozstrzygnięcie organu odwoławczego i uzasadnienie tego rozstrzygnięcia, stała się i pozostaje już w sprawie bezsporna, nie ma więc potrzeby szerszego odnoszenia się do niej.

Przechodząc do okoliczności, z powodu której Sąd uznał za prawidłową odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, stwierdzić należy, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikającym z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia powodowane koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, który uniemożliwia wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z tym, że sprawuje stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim zakresie, który wyklucza mu możliwość wykonywania aktywności zawodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązkiem organu administracji w postępowaniu z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne jest ustalenie, czy istotnie powodem rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a jeżeli tak, to ustalenia również wymagało, czy wymiar faktycznie sprawowanej przez skarżącą koniecznej opieki wykluczał możliwość podjęcia przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia.

Niespornym pozostaje, że matka skarżącej jest osobą legitymującą się orzeczeniem Lekarza Orzecznika Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego we W. z dnia [...] maja 2009 r. stwierdzającym jej trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, co w świetle art. 3 pkt 21 lit. 3 u.ś.r. równoznaczne jest z legitymowaniem się przez nią orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podopieczna skarżącej legitymuje się również orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] czerwca 2020 r., wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w A. , wydanym do 30 czerwca 2023 r.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania niepełnosprawnej (w aktach sprawy) wynika, że podopieczna skarżącej zamieszkuje sama. Skarżąca wskazała, że dojeżdża do miejsca zamieszkania matki codziennie i w godzinach 9:00-16:00 sprawuje opiekę nad niepełnosprawną polegającą na robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu mieszkania. W zakresie czynności opiekuńczych mieszczą się również czynności higieniczne i pielęgnacyjne (mycie, zmiana pościeli, pranie), czynności związane z podawaniem leków, uczestniczeniem w wizytach lekarskich. Pracownik socjalny wskazał, że matka skarżącej jest osobą niedosłyszącą, poruszającą się o kulach, po dwóch zabiegach na zaćmę. Nadmieniono także, że podopieczna ma syna, który z uwagi na pracę w delegacji i obecność w domu jedynie w weekendy nie jest w stanie uczestniczyć w sprawowaniu opieki nad matką.

W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie skarżącej, w którym wskazuje ona, że jej matka wymaga podawania leków trzy razy dziennie, potrzebuje pomocy w higienie osobistej, dolega jej nieskutecznie leczona choroba stawu biodrowego, nadciśnienie i choroba sercowa, problem ze słuchem i wzrokiem. Wskazała na konieczność codziennego palenia w piecu i przygotowywania posiłków.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły okoliczności sprawy pod kątem koniecznego i wymaganego zakresu sprawowanej opieki, a nadto istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącą nad matką a niepodejmowaniem przez skarżącą aktywności zawodowej. Całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje bowiem, że nie zachodzi sytuacja, w której można byłoby przyjąć, iż skarżąca sprawuje opiekę wykluczającą podjęcie przez nią zatrudnienia, a nadto z powodu konieczności sprawowania tej opieki nie podejmuje zatrudnienia.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona sporadycznie, niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez małą część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, dostępne jw.).

Zasadnie przyjęły organy, że wymiar sprawowanej opieki nad matką nie uniemożliwia skarżącej wykonywania działalności zarobkowej, a to z uwagi na intensywność tej opieki. Wskazać najpierw należy, że okoliczność, iż zobowiązana do alimentacji wykonuje opiekę nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym nie przesądza automatycznie, że zakres wykonywanej i sprawowanej opieki wyklucza możliwość wykonywania przez jakiejkolwiek pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze. Nie zawsze bowiem osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym będzie wymagać opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską jakiegokolwiek i w jakimkolwiek wymiarze zatrudnienia. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matka polega na wykonywaniu zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które nie kolidują z podjęciem zatrudnienia. Czynności takie jak przygotowywanie posiłków, robienie zakupów i palenie w piecu, oraz takie jak sprzątanie, dowożenie do lekarza, czy załatwianie spraw urzędowych, nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego (a nawet i niekoniecznie codziennego), które są wykonywane przez osoby na co dzień pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, również przyrządzają posiłki i sprzątają. Umawiają też dla chorego wizyty lekarskie i towarzyszą choremu domownikowi w tych wizytach, załatwiają sprawy urzędowe itp. (nota bene w warunkach informatyzacji różnych sfer życia publicznego wykonywanie tych obowiązków przestało często wymagać osobistego stawiennictwa). Z ustalonych okoliczności faktycznych nie wynika jednocześnie, by podopieczna nie była w stanie danego zakresu czynności wykonać samodzielnie. Matka skarżącej jest osobą, której zdolność poruszania się nie została wyeliminowana – jest w stanie się poruszać, choć o kulach. O niemałej samodzielności podopiecznej skarżącej świadczy nadto fakt, że skarżąca opiekę nad matką sprawuje tylko przez mniejszą część doby, tj. w godzinach 9:00-16:00. To oznacza, że czynności higieniczne (toaleta) oraz spożywanie posiłków wykonywane o poranku i wieczorami podopieczna dokonuje samodzielnie. Nie pozostaje też bez znaczenia, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane zostało na czas określony, zatem organ orzekający nie tylko nie wykluczył, ale założył poprawę stanu zdrowia matki skarżącej uzasadniającą zmianę stopnia niepełnosprawności.

Pomoc skarżącej ma zatem – w ocenie Sądu - charakter raczej asysty w prowadzeniu gospodarstwa domowego w sferach, w których podopieczna, z uwagi na swój stan zdrowia, albo nie może wykonać w ogóle, albo nie może wykonać bez pomocy drugiej osoby. Nie stwierdzono, by podopieczna była osobą niezdolną do samodzielnego poruszania się, samodzielnego wykonywania wokół siebie czynności higienicznych. O prawidłowości dokonanej przez organy oceny świadczy również to, że w wymiarze dobowym opieka (pomoc) sprawowana jest zaledwie przez 7 godzin dziennie, sama zaś skarżąca nie prowadzi gospodarstwa domowego z niepełnosprawną. O ile w skardze zasadnie podniesiono, że fakt osobnego zamieszkiwania opiekuna i osoby podopiecznej sam w sobie nie wyklucza sprawowania opieki w wymiarze, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., to jednak w niniejszej sprawie okoliczność ta koresponduje z nieznacznym zaangażowaniem czasowym skarżącej w wykonywaniu czynności opiekuńczych (pomocowych) i wespół z nią świadczy na rzecz stanowiska, iż opieka ta nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze godzinowym. Zauważyć też należy, że charakter działalności zarobkowej (prowadzenie gospodarstwa rolnego wespół z mężem, od którego skarżąca – jak utrzymuje – powstrzymuje się) pozwala na takie zorganizowanie czasu pracy, by pogodzić go z koniecznością wykonania czynności pomocowych względem niepełnosprawnej matki.

Zdaniem Sądu wskazany zakres opieki uzasadnia stanowisko organu, że w sprawie nie sposób mówić o stałym, długotrwałym i tak znacznym zaangażowaniu skarżącej w sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką, aby nie można było pogodzić jej z wykonywaniem pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres rzeczywiście realizowanych przez skarżącą czynności opiekuńczych wobec matki nie wykraczał poza kategorię codziennych czynności wykonywanych w każdym gospodarstwie domowym przez osoby pracujące. Opieka sprawowana jest jedynie przez kilka godzin dziennie i nie polega na wykonywaniu czynności pielęgnacyjnych wobec całkowicie niesamodzielnej osoby, ale czynności o charakterze raczej usługowym, pomocy świadczonej przez najbliższą rodzinę zgodnie z obowiązkiem moralnym i ustawowym (alimentacyjnym).

Nie da się również w sprawie stwierdzić, by konieczność wykonywania opieki o taki charakterze, jak wyżej opisano, spowodowała niemożność podjęcia lub kontynuowania pracy zarobkowej. Jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy trwała niezdolność do samodzielnej egzystencji matki skarżącej stwierdzono już w 2009 r., jej znaczną niepełnosprawność – w 2020 r. Dopiero zaś wnioskiem z 2022 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe wskazuje, że rezygnacja z pracy w gospodarstwie rolnym nie miała związku z pogorszeniem się stanu zdrowia matki, a wynikała z innych niezwiązanych z powyższym powodów.

Sąd zauważa, że obowiązek świadczenia pomocy matce ciąży w takim samym stopniu na jej córce (skarżącej) jak i na synu. Z oświadczeń wynika, że zamieszkuje on z matką. Nie można wykluczyć, że także z innymi członkami swojej rodziny. Nie uzasadnia zaniechania tej pomocy przez syna fakt, że syn skarżącej wykonuje pracę związaną z przebywaniem na delegacjach. Skarżąca winna zatem zorganizować czas pracy w gospodarstwie rolnym i czas opieki nad matką w porozumieniu z bratem i z uwzględnieniem tego, że syn podopiecznej może partycypować w tej opiece np. poprzez sfinansowanie pomocy osoby zawodowo zajmującej się opieką nad wymagającymi jej osobami.

Zdaniem Sądu organy zgromadziły w wymaganym zakresie dokumentację obrazującą sytuację faktyczną skarżącej i jej matki, która pozwoliła na odniesienie tej sytuacji do warunków ustalonych przepisami prawa. Nie sposób zatem zgodzić się z podniesionymi w skardze zarzutami naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja w zakresie jej uzasadnienia jest również kompletna i odpowiada w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji