Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1295/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 i 2, art. 34
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. M. S.(dalej: "skarżący", zobowiązany", "abonent") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej także: "Sądu") na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej także: "wierzyciela", "organu II instancji") z dnia [...] r. nr [...]. Wskazane rozstrzygnięcie zapadło w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Bydgoszczy z dnia [...] r., nr [...], oddalające zarzut nieistnienia obowiązku i uznające zarzut niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia. Organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 - dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1427 - dalej u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 - dalej u.o.a. lub ustawa abonamentowa) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne.

Stan faktyczny niniejszej sprawy prezentuje się następująco.

Ze znajdującej się w aktach sprawy uwierzytelnionej kserokopii wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika, że w dniu 21 stycznia 1994 r. nastąpiło zgłoszenie do rejestracji telewizora ze wskazaniem personaliów skarżącego (imię i nazwisko, adres [...]). W aktach znajduje się również potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia dowodu wpłaty opłaty abonamentowej za okres od X-XII 1996 r. i od I -X 1997 r.

Pismem z dnia 31 lipca 2008 r. operator pocztowy, z uwagi na zmianę stanu prawnego, wystosował zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] - w miejsce dotychczas obowiązującej imiennej książeczki abonamentowej nr [...]. Umieszczony w aktach wierzycielskich duplikat przedmiotowego zawiadomienia, wygenerowany z systemu teleinformatycznego Poczty Polskiej S.A. wskazuje, iż zostało ono skierowane do abonenta na adres tożsamy ze wskazanym we wniosku rejestracyjnym (tj. [...], [...]).

W związku z nieuregulowaniem przez skarżącego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, na ten sam adres przesłano mu w dniu 20 maja 2020 r. upomnienie o numerze [...], wzywające do uregulowania należności za kolejne okresy od stycznia 2015 r. do kwietnia 2020 r. (łączna kwota należności głównej - [...] zł). Zakreślono w nim termin siedmiodniowy na dokonanie wpłaty, pouczając, że w razie nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ich przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej. Nie uiszczono jednak wymaganych kwot, w związku z czym wierzyciel wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy opatrzony nr [...], obejmujący łącznie 64 pozycje dotyczące opłat abonamentowych za okres od dnia 27 stycznia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r., wraz z odsetkami za zwłokę.

W związku z doręczeniem tytułu wykonawczego skarżący złożył pismo datowane na dzień 17 grudnia 2020 r., w którym sformułował zarzut nieistnienia należności objętej tytułem wykonawczym i brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W uzasadnieniu zarzutów zobowiązany potwierdził fakt zarejestrowania odbiornika w latach 90. ubiegłego wieku i posiadanie książeczki abonamentowej, przy czym wskazał, że pod koniec lat 90. wyrejestrował odbiornik poprzez zgłoszenie w placówce pocztowej, ponieważ pracował poza granicami kraju. W roku 2004 zmienił miejsce zamieszkania i nie zarejestrował ponownie odbiorników RTV, gdyż ich nie posiadał. Jak zaznaczył, nigdy nie otrzymał powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru użytkownika, ani też żadnych wezwań do zapłaty abonamentu.

Postanowieniem z dnia [...] r. oddalono wniesiony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku i uznano zarzut niedoręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na ustawowe źródło obowiązku abonamentowego, spoczywającego na posiadaczach zarejestrowanych odbiorników radiowo-telewizyjnych. Wskazał, iż trwa on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji, natomiast ustaje do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano je z mocy prawa. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika wprost z ustawy abonamentowej, podlega egzekucji administracyjnej, nie jest więc wymagane wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie przez właściwy organ.

Następnie wierzyciel potwierdził, iż zobowiązany dokonał rejestracji telewizora w dniu 21 stycznia 1994 r. na swoje dane. Po zgłoszeniu rejestracji skarżącemu wydano książeczkę radiofoniczną, którą w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342; dalej w skrócie: "rozporządzenie Ministra Transportu") zastąpił indywidualny numer identyfikacyjny.

Z powołaniem na obowiązujące na przestrzeni lat przepisy rozporządzeń regulujące tę kwestię, organ zaznaczył, iż na użytkowników odbiorników RTV nałożono jednoznaczny obowiązek niezwłocznego powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Na dzień wydania rozstrzygnięcia wierzyciel nie dysponował jednak dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez abonenta formalności związanych z aktualizacją danych adresowych bądź wyrejestrowaniem odbiornika.

Prawidłowość ww. rozstrzygnięcia została przez abonenta podważona zażaleniem, w którym nie zgodził się z postanowieniem wierzyciela w części dotyczącej oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku. Podniósł, że zgłosił wyrejestrowanie odbiornika w placówce pocztowej w J., gmina S., po koniec lat 90. Z uwagi na upływ czasu nie posiada dowodu wyrejestrowania odbiornika. Ponownie nie rejestrował odbiorników RTV. W jego ocenie wierzyciel także nie udokumentował faktu zarejestrowania odbiornika na jego dane osobowe. Dodatkowo zwrócił uwagę, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a brak reakcji organu wierzycielskiego na nieuiszczanie przez wiele lat opłaty abonamentowej usprawiedliwia jego przekonanie o nieistnieniu zaległości.

Postanowieniem wydanym w II instancji wierzyciel zaaprobował w pełni stanowisko organu I instancji, co obszernie uargumentował z powołaniem na stosowne przepisy ustawy statuujące obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. W jego ocenie w postanowieniu I instancji zasadnie wskazano, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego pod ówczesnym adresem zameldowania ([...]), czego dowód stanowi wniosek o rejestrację z dnia 21 stycznia 1994 r. oraz potwierdzenie wpłat.

W kontekście wyrejestrowania odbiornika wierzyciel powołał się na przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowe, wskazując, iż to na zobowiązanym spoczywa ciężar udokumentowania nieistnienia obowiązku abonamentowego, a zatem powinien on przedłożyć dowód dokonania takiego wyrejestrowania. W niniejszej sprawie zobowiązany dowodu wyrejestrowania odbiornika nie przedstawił, nie posiada go również w swych zasobach Poczta Polska SA. Zgodnie z obowiązującymi wcześniej przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników RTV była imienna książeczka opłat abonamentowych, w której zawarte zostały zasady m.in. wyrejestrowania odbiorników. W tym celu użytkownik był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia odpowiednio odcinka "Z" (zmiany) lub odcinka "W" (wyrejestrowanie). Wówczas użytkownik otrzymywał dokument potwierdzający dokonanie zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników RTV.

Pogląd, że to zobowiązany winien legitymować się dowodem wyrejestrowania odbiorników dla wykazania nieistnienia obowiązku jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19, z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 997/18). W szczególności, w wyroku NSA o sygn. akt I GSK 1518/19 Sąd kasacyjny podkreślił, że chybione jest twierdzenie o obowiązku przypominania zobowiązanemu o braku wpływu bieżących opłat abonamentowych, jak również o usprawiedliwionym przeświadczeniu strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiorników i braku obowiązku uiszczania opłat.

Odnosząc się następnie do podstawy nadania skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, organ zauważył, że przyporządkowano mu taki numer jako użytkownikowi odbiornika telewizyjnego, a zawiadomienie w tym przedmiocie przesłano na adres wskazany w czasie rejestracji odbiornika. Wierzyciel podkreślił przy tym, iż Poczta Polska S.A. nie dokonywała w ten sposób powtórnej rejestracji, a nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie anulowało wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, lecz stanowiło jedynie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu i miało przede wszystkim walor informacyjny. Dyrektor podkreślił, że obowiązujące przepisy nie zawierały zastrzeżenia, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje bowiem i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, żeby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego, charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadani/ dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez skarżącego. Zawiadomienie przesłane zobowiązanemu stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu (po. Wyrok NSA z dnia 5 września 20018 r. sygn. akt I GSK 2271/18). Zostało ono wysłane zobowiązanemu wraz z pakietem spersonalizowanych blankietów wpłat w dniu 31 lipca 2008 r. na posiadany przez Pocztę adres, co w świetle obowiązujących uregulowań było działaniem wystraczającym. Jak zaznaczył organ, § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia posługiwał się bowiem pojęciem "przesłania" zawiadomienia, a nie jego "doręczenia". Tym samym organ nie musi legitymować się zwrotnym poświadczeniem odbioru takiego zawiadomienia (por. także wyroki NSA o sygn. akt II GSK 913/25, II GSK 2262/15). W aktach sprawy znajduje się duplikat zawiadomienia o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej SA, potwierdzający przesłanie do strony pakietu startowego (P).

Jednocześnie Dyrektor zgodził się z oceną organu I instancji, co do niedoręczenia upomnienia. Jak wyjaśnił, skierowane w dniu 25 maja 2020 r. upomnienie nie zostało przesłane na właściwy adres, a zatem doręczenia to wierzyciel uznał za nieskuteczne. Jeśli zaś nie doszło do skutecznego doręczenia korespondencji zawierającej upomnienie to zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34a pkt 1 u.p.e.a.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie w części dotyczącej oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W skardze powtórzył argumenty podniesione w zażaleniu. W jego ocenie materiał dowodowy w sprawie nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Podniósł, że nie został mu przesłany dowód zarejestrowania odbiornika, co stanowi uchybienie ze strony organu. Z kolei on sam nie posiada już dowodu wyrejestrowania odbiornika z uwagi na upływ bardzo długiego czasu, w którym nie otrzymywał żadnych monitów ze strony organu i pozostawał w przekonaniu, że nie ciąży na nim obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Zwłaszcza, że pod adresem posiadanym przez organ zamieszkiwał aż do 2004 r. Ponadto powtórzył, iż nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, albowiem został on wysłany na niewłaściwy, nieaktualny adres. W tej sytuacji - nawet w braku obowiązku doręczenia zawiadomienia - nie może być mowy o "przesłaniu" zawiadomienia. Gdyby takie zawiadomienie otrzymał w 2008 r., być może mógłby udokumentować wyrejestrowanie odbiornika.

Organu udzielił odpowiedzi na skargę pismem z dnia 3 września 2021 r., w którym wniósł o jej oddalenie w całości. Podtrzymał dotychczas prezentowane przez wierzyciela stanowisko w niniejszej sprawie,

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 P.u.s.a.).

Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej P.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.

Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021). Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4)brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zaprezentowane wyżej przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na obecny w judykaturze pogląd prawny, iż podstawy poszczególnych zarzutów wyłączają się wzajemnie (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3535/15), co oznacza, że nie można przywoływać jednej okoliczności jako podstawy dwóch lub więcej zarzutów.

Co warte podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).

W analizowanej sprawie skarżący zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). W swojej argumentacji nie negował faktu zarejestrowania odbiornika w 1994 r., podnosił jednakże, iż dokonał jego wyrejestrowania pod koniec lat 90., z uwagi na pracę poza granicami kraju. Po zmianie miejsca zamieszkania w 2004 r. nie dokonał już ponownie rejestracji odbiorników RTV, gdyż ich nie posiadał.

Istota sporu w ramach niniejszego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia kwestii nieistnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po stronie skarżącego. Z kolei w części, w której wierzyciel uwzględnił zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, stanowiska stron postępowania pozostają względem siebie zbieżne. Sąd akceptuje stanowisko Dyrektora w kwestii braku doręczenia upomnienia, którego skuteczność skarżący zakwestionował w zarzutach stanowiących przedmiot stanowiska wierzyciela. W tym zakresie poza sporem pozostaje okoliczność, że upomnienie z dnia 25 maja 2020 r. którego odpis znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, nie zostało doręczone w sposób prawidłowy.

W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, iż właściwa wykładnia regulacji kształtujących obowiązek abonamentowy wymaga ich ujęcia w szerszej perspektywie historycznej. Pierwotnie opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znalazły swoją podstawę prawną w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.). W dniu 1 marca 1993 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników – odpowiednio w art. 48 oraz art. 49. Ustawodawca skorelował wówczas obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689 ze zm.), której przepisy - z racji braku istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów intertemporalnych - zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa znalazły zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, lecz także do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy abonamentowej, jak i na osobach, które w dniu wejścia w życie tej regulacji spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, czyli posiadały zarejestrowany odbiornik RTV.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który w razie braku dobrowolnego spełnienia podlega przymusowemu wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Następnie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ustawy abonamentowej, przedmiotowe opłaty pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej. Z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, na które powołano się w kwestionowanym przez skarżącego tytule wykonawczym, wynika z kolei, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a obowiązek ich uiszczania powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika. Na mocy art. 2 ust. 2 przywołanej ustawy domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej stanowi obowiązek wynikający z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, wyrok tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tut. Sądu: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14; z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13).

Z zarysowanym wyżej stanowiskiem korespondują pozostałe regulacje zobowiązujące abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, zawarte w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676; dalej w skrócie: "rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji").

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy, należy zauważyć, że znajdująca się w aktach sprawy uwierzytelniona kserokopia wniosku z dnia 21 stycznia 1994 r. potwierdza dokonanie w tej dacie rejestracji odbiornika telewizyjnego na dane skarżącego, ze wskazaniem jego ówczesnego adresu zameldowania. Należy w tym miejscu podkreślić, iż to abonent, wnosząc zarzuty oparte na jednej z podstaw wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale nastąpiło jego wygaśnięcie (por.: wyrok tut. Sądu z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1361/20).

W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, iż fakt rejestracji odbiornika RTV w niniejszej sprawie został przez organ wykazany, natomiast zobowiązany temu skutecznie nie zaprzeczył. Nie udokumentował bowiem, że podejmował jakiekolwiek czynności w celu dokonania wyrejestrowania telewizora, co podnosił w toku postępowania egzekucyjnego. Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika RTV i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia podjęcie czynności egzekucyjnych zmierzających do ich przymusowego ściągnięcia (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18 oraz z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16).).

Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez zobowiązanego, uprawnionym było również nadanie mu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o czym został on zawiadomiony w piśmie z dnia 31 lipca 2008 r. Odnosząc się do zarzutu skargi odnośnie braku otrzymania takiego zawiadomienia zaznaczyć należy, iż korespondencja obejmująca zawiadomienie o nadaniu takiego numeru została wysłana zobowiązanemu z dniem jej wystawienia, co stanowiło realizację warunków wyszczególnionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Ze znajdującego się w aktach wierzycielskich duplikatu zawiadomienia z dnia 31 lipca 2008 r. wynika, że zostało ono przesłane na adres skarżącego [...], [...], pod którym zarejestrowano wcześniej odbiornik TV i który nie został przez stronę do tej pory zaktualizowany - pomimo istnienia obowiązku w tym zakresie. Zgodzić się jednak trzeba z organem, że przesłanie zawiadomienia na adres niewłaściwy (jedyny, którym dysponował wierzyciel) pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia czy też wymagalności obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po stronie zobowiązanego. Sąd aprobuje twierdzenie wierzyciela, że przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora wyznaczonego nadającego z urzędu indywidualny numer identyfikacyjny dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych. Prawodawca nie wprowadził bowiem obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV takiego numeru konieczne było doręczenie zawiadomienia. Zastosowane w rozporządzeniu Ministra Transportu pojęcie "przesłania zawiadomienia" posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje ono zawiadomieniu charakter wyłącznie informacyjny. Jednocześnie, nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może być utożsamiane z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, ale zawiadomienie o dokonaniu przedmiotowej czynności stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Natomiast abonenci rejestrujący odbiorniki na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych pozostali nimi, co wiąże się z kontynuacją obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Nie może być zatem mowy o braku wymagalności obowiązku. Pogląd ten jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego, który wskazuje, iż dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r. o sygn. akt I GSK 2271/18 i powołane tam wyroki NSA z: 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt 3012/17; z 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15).

Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż w aktach sprawy brak dowodu, by zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika TV. W konsekwencji dokonana w 1994 r. rejestracja pozostaje w mocy, a co za tym idzie aktualność i wymagalność zachowuje powiązany z nią obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Zasadnym jest bowiem stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy nawet zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Skoro zaś skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarżący pozostaje osobą zobowiązaną do uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaniem rejestracji odbiornika telewizyjnego w styczniu 1994 r. Obowiązek ten nie wygasł w związku z nadaniem zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Sąd podziela także przywołany przez Dyrektora pogląd, że organ nie ma obowiązku przypominania zobowiązanemu o braku wpływu bieżących opłat abonamentowych, jak również o tym, że nie ma znaczenia przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiorników i braku obowiązku uiszczania opłat, które to argumenty podnosił skarżący w niniejszej sprawie.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego i procesowego. W toku postępowania Poczta Polska S.A. podjęła wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Zdaniem Sądu postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.