Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 80/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 41a ust. 1 i 4, art. 48 a ust. 13
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 35
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność i przewlekłość Starosty w przedmiocie zezwolenia na zabieranie odpadów 1. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Starosty na rzecz S. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) S. K. (dalej: skarżący, strona) wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę G. rozpatrującego jego wniosek o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że wniosek o wydanie decyzji zmieniającej zezwolenie na zbieranie odpadów został złożony w dniu [...] lipca 2023 r. i nadal organ nie wydał stosownej decyzji. Dalej wskazał, że organ prowadzący postepowanie uzyskał kluczową dla sprawy pozytywną opinię WIOŚ, natomiast negatywna opinia Wójta Gminy G. zawarta w postanowieniu nr [...] została uchylona w całości postanowieniem SKO z dnia [...] października 2023 r. Powołując się na przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej "k.p.a.") skarżący wskazał, że z uwagi na niewydanie kolejnego postanowienia przez Wójta należało przyjąć, że została wydana opinia pozytywna. W ocenie strony mając na uwadze to, że od dnia [...] kwietnia 2024 r. organ jest w posiadaniu postanowienia WIOŚ, a Wójt w trybie milczącym wydał opinie pozytywną, to spełnione zostały wszelkie przesłanki aby postępowanie zakończyć wydaniem decyzji.

W konsekwencji skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ wydający decyzję prowadzi postępowania w sposób przewlekły i pozostaje w bezczynności; zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wymierzenie organowi grzywny.

2. W odpowiedzi na skargę Starosta G. w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Dalej wskazał, że jako organ prowadzący postępowanie w sprawie zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów zobowiązany był do zebrania stosownego materiału dowodowego, ale również zobligowany był trzymać się obowiązującej procedury, która w przypadku zezwoleń na zbieranie odpadów polega m.in. na uzyskaniu uzgodnienia Inspekcja Ochrony Środowiska oraz opinii Wójta Gminy. Ponadto przed wydaniem decyzji, jak nakazuje art. 48a ust. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm. – dalej "u.o.o."), należy uregulować sprawę zabezpieczenia roszczeń, co w tym przypadku wiąże się z wydaniem postanowienia o zmianie formy i wysokości zabezpieczenia roszczeń oraz decyzji o zwrocie zabezpieczenia roszczeń. Wydanie oraz oczekiwanie na uprawomocnienie tego typu aktów administracyjnych również wiąże się z wydłużeniem postępowania. Organ po otrzymaniu postanowienia WIOŚ wydał postanowienie w sprawie zmiany wysokości zabezpieczenia roszczeń. Podkreślił, że skierował do Inspekcji Ochrony Środowiska Delegatury w T. pismo wnioskujące o przeprowadzenie kontroli, które Inspekcja otrzymała w dniu [...] sierpnia 2023 r. Natomiast postanowienie o spełnianiu wymagań ochrony środowiska wpłynęło do Starostwa w dniu [...] kwietnia 2024 r. Czas oczekiwania na ten niezbędny dokument wyniósł 241 dni. Dalej organ wyjaśnił, że w toku postępowania podejmował środki prowadzące przede wszystkim do zebrania wyczerpującego składu dowodów, na podstawie których będzie możliwe dokonanie oceny zgodności planowanej działalności przepisami z zakresu ustawy o odpadach. Sprawa tego typu należy do spraw o charakterze skomplikowanym, wymagających zebrania stosownych opinii jak i uregulowania zabezpieczenia roszczeń. Wnioskodawca posiadał wiedzę na jakim etapie jest postępowanie, otrzymywał do wiadomości wszystkie wystosowane przez Starostwo dokumenty, a ponadto posiadał również wiedzę o etapach tego typu postępowań, ponieważ w 2020 r. i 2021 r. skarżącego dotyczyły trzy podobne postępowania w ramach zmiany posiadanych zezwoleń w trybie art. 14 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.). Organ podkreślił również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. w postanowieniu z dnia [...] maja 2024 r. postanowiło uznać ponaglenie skarżącego za niezasadne.

Końcowo organ wskazał, że decyzja zmieniająca zezwolenie na zbieranie odpadów została wydana w dniu [...] czerwca 2024 r. tj. niezwłocznie po otrzymaniu informacji skarżącego o nie wnoszeniu przez niego uwag do postępowania w trybie art. 10 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

3. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej "p.p.s.a."). W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto w myśl § 2 przywołanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

4. Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania przez Starostę G. , który rozpatrywał wniosek skarżącego o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że skarżący przed wniesieniem skargi wniósł ponaglenie na bezczynność Starosty. Tym samym wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.

Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, że przewlekłość w postępowaniu zachodzi, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Bezczynność zaś zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Istotne jest wskazanie, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Ponadto w myśl art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Artykuł 8 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

5. Odnosząc powyższe do okoliczności kontrolowanego postępowania administracyjnego należy wskazać, że z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż wniosek skarżącego o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2023 r. i dzień ten jest niewątpliwie datą wszczęcia postępowania w sprawie (art. 61 § 3 k.p.a.). We wniosku skarżący zmniejszył ilości i rodzaje odpadów podlegających zbieraniu i w związku z tym wystąpił również o zwrot części wniesionego do depozytu Starostwa zabezpieczenia roszczeń. Kolejną czynność organ podjął w dniu [...] lipca 2023 r. wzywając skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. (wpływ do organu [...] sierpnia 2023 r.) skarżący uzupełnił braki formalne wniosku. W dniu [...] sierpnia 2023 r. organ działając na podstawie art. art. 41a ust. 1 u.o.o. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. (WIOŚ) o przeprowadzenie kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania, w których prowadzone jest zbieranie odpadów wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r., w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Również [...] sierpnia 2023 r. organ działając na podstawie art. 61 ust. 6a u.o.o. wystąpił do Wójta Gminy G. o wydanie stosownej opinii. W dniu [...] sierpnia 2023 r. organ otrzymał postanowienie Wójta Gminy G. z dnia [...] sierpnia 2023 r. negatywnie opiniujące wniosek skarżącego. W wyniku wniesionego przez stronę zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. uchyliło w całości ww. postanowienie z dnia [...] sierpnia 2023 r. W dniu [...] kwietnia 2024 r. do Starosty wpłynęło postanowienie WIOŚ z dnia [...] kwietnia 2024 r. o spełnianiu wymagań ochrony środowiska przez ZPHU M. P. – S. K. jr. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy G. z zapytaniem na jakim etapie jest postępowanie dotyczące zaopiniowania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2023 r. W odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2024 r. Wójt poinformował organ, że wniosek skarżącego stosownie do regulacji art. 41 ust. 6b u.o.o. został pozytywnie zaopiniowany w sposób milczący. Ponadto jak wynika z akt sprawy organ działając w oparciu o przepis art. 48a ust. 8 u.o.o. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 r. zmienił formę i wysokość zabezpieczenia roszczeń z tytułu prowadzenia przez skarżącego działalności w zakresie zbierania odpadów, określoną w postanowieniu Starosty G. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...]. Następnie po uprawomocnieniu się ww. postanowienia organ decyzją z dnia [...] maja 2024 r. orzekł o zwrocie skarżącemu części zabezpieczenia roszczeń (33.000,45 zł). Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. Starosta G. zmienił zezwolenie na zbieranie odpadów, zgodnie z żądaniem strony.

Zatem bezspornym w sprawie jest, że wniosek skarżącego o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2023 r. i dzień ten stosownie do regulacji art. 61 § 3 k.p.a. jest datą wszczęcia postępowania. Następnie po 21 dniach od wpływu wniosku organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, które to braki zostały przez stronę uzupełnione przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. (data wpływu pisma do organu [...] sierpnia 2023 r.). Po kolejnych 6 dniach Starosta zasadnie mając na uwadze przepis art. 41 ust. 1 u.o.o. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. o przeprowadzenie kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania, w których prowadzone jest zbieranie odpadów wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r., w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Jak stanowi art. 41a ust. 3 u.o.o. po przeprowadzeniu kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska niezwłocznie wydaje postanowienie w przedmiocie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Na postanowienie nie służy zażalenie.

Wskazania w tym miejscu również wymaga, że w myśl art. 41a ust. 4 u.o.o. w przypadku postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska negatywnie opiniującego spełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Właściwy organ, mimo postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska negatywnie opiniującego spełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, może wydać zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów lub pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jeżeli stwierdzi, że niespełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska nie spowoduje powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska.

W realiach niniejszej sprawy dopiero w dniu [...] kwietnia 2024 r. do Starosty wpłynęło postanowienie WIOŚ z dnia [...] kwietnia 2024 r. pozytywnie opiniujące wniosek skarżącego. Zatem powyższego okresu tj. od [...] sierpnia 2023 r. do [...] kwietnia 2024 r. stosownie do treści art. 35 § 3 nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy. Wskazania jednak wymaga, że po otrzymaniu postanowienia WIOŚ organ winien był wydać bądź odmówić wydania decyzji o zmianie zezwolenia na zbieranie. Odnosząc się do argumentacji organu podnieść należy, że z żadnego przepisu ustawy o odpadach nie wynika, iż w przypadku złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów w którym wnioskodawca zmniejszył ilości i rodzaje odpadów podlegających zbieraniu i w związku z tym wystąpił również o zwrot części wniesionego do depozytu Starostwa zabezpieczenia roszczeń, to przed wydaniem decyzji merytorycznej organ był zobligowany do ostatecznego uregulowania wysokości zabezpieczenia roszczeń. Powołany w odpowiedzi na skargę przepis art. 48a ust. 13 u.o.o. stanowi, że w razie stwierdzenia, że zabezpieczenie roszczeń nie zostało ustanowione lub zostało ustanowione niezgodnie z postanowieniem, o którym mowa w ust. 7, w szczególności w wysokości niższej niż wymagana, właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z powyższej regulacji wynika, że jeżeli organ ten stwierdziłby, że zabezpieczenie roszczeń nie zostało ustanowione lub zostało ustanowione w niewłaściwej formie i wysokości, w szczególności w wysokości niższej niż wymagana, właściwy organ musi odmówić wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z kolei jeżeli zezwolenie na zbieranie lub na przetwarzanie odpadów zostało już wydane, a zabezpieczenie roszczeń nie zostało ustanowione lub zostało ustanowione w niewłaściwej formie bądź wysokości, w szczególności w wysokości niższej niż wymagana, właściwy organ musi cofnąć to zezwolenie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie takie niebezpieczeństwo nie zachodziło, bowiem wcześniejsze zabezpieczenie roszeń wyniosło [...] zł i zostało przez skarżącego wpłacone na rachunek organu w dniu [...] lutego 2021 r. Zatem mając na uwadze, że przed wystąpieniem do WIOŚ organ procedował wniosek skarżącego przez 27 dni, natomiast postanowienie WIOŚ z dnia [...] kwietnia 2024 r. pozytywnie opiniujące wniosek skarżącego wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2024 r., a Starosta G. dopiero decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. zmienił zezwolenie na zbieranie odpadów, zgodnie z żądaniem strony, to stwierdzić należy, że choć nieznacznie to jednak uchybił terminom wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w toku prowadzonego w sposób przewlekły postępowania, w trakcie którego na dzień wniesienia skargi (14 czerwca 2024 r.) organ trwał w bezczynności, organ naruszył tym samym terminy określone w art. 35 k.p.a oraz zasady wynikające z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 k.p.a., a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Dlatego, w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

6. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie działanie organu naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, jednak bezczynność organu i przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest, jak stwierdził NSA w wyroku z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15, kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania z naruszeniem ustawowych terminów będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ podejmował czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Podejmowane czynności miały swoje uzasadnienie, jednak nie były dostatecznie skoncentrowane na terminowym załatwieniu sprawy i przenikały się z okresami bezczynności. Niemniej ogólny czas trwania postępowania nie wskazuje na to, by okresy bezczynności przybrały charakter rażący. Istotne jest przy tym, że pomimo występujących okresów bezczynności/przewlekłości, organ zakończył postępowanie decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. Biorąc zatem pod uwagę łącznie wszystkie powyższe ustalenia, w kontrolowanej przez Sąd sprawie opóźnienie organu nie stanowiło kwalifikowanego rażącego naruszenia prawa. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku.

7. Kolejno, z uwagi na wydanie aktu kończącego postępowanie w sprawie (decyzja z [...] czerwca 2024 r.), należało umorzyć postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, o czym orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt 3 sentencji wyroku.

8. Przechodząc dalej, należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, przy czym decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej, czy też odstąpienia od zastosowania tychże środków powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Sąd podzielił również pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., II GSK 127/20 i powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie przyjęta przez Sąd kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, które nie miało charakteru rażącego, a także analiza podejmowanych przez organ czynności zakończonych wydaniem decyzji z [...] czerwca 2024 r., w kontekście zasadniczych celów skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, wynikających z art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., uzasadniają oddalenie wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny organowi , o czym Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

9. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 5 sentencji wyroku, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, obejmujący zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi (100 zł).