Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 370/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 - 5
journal: Dz.U. 2019 poz 2407
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
article: art. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 146 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21 ust. 1 pkt 131
journal: Dz.U. 2018 poz 1509
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. K. M. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Prezydenta Miasta S. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, na okres świadczeniowy 2017/2018, na pierwsze dziecko - A. L. (ur. [...] r.) oraz drugie dziecko - M. I. (ur. [...] r.).

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., odmówiono skarżącej przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - A. L. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego (k. 44 akt administracyjnych), oraz odrębną decyzją z dnia [...] r., nr [...], przyznano prawo do świadczenia wychowawczego na drugie dziecko - M. I. (k. 41 akt administracyjnych).

W odwołaniu z dnia 3 stycznia 2018 r. skarżąca wyraziła niezadowolenie z treści decyzji z dnia [...] r. Podniosła, że do dochodu z 2016 r. wadliwie została wliczona kwota 30 000,- zł., uzyskana ze sprzedaży przysługującej jej po śmierci matki ułamkowej części własności mieszkania, położonego w S. przy ul. [...], która została przeznaczona na "spłatę byłego męża", a więc nie zasiliła jej budżetu domowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (w skrócie: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, że rodzina skarżącej składa się z trzech osób oraz przytoczyło przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, dalej w skrócie: "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Obliczając dochód, od którego zależy przyznanie wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko poinformowało, że dochód opodatkowany skarżącej za 2016 r. został uzyskany z tytułu zbycia nieruchomości w kwocie 30 000,- zł., tj. 2 500,- zł. miesięcznie oraz dochody nieopodatkowane za 2016 r. z tytułu alimentów oraz ulgi prorodzinnej w łącznej kwocie 7 556,96 zł., tj. 629,75 zł. miesięcznie. Zatem łączny miesięczny dochód w rodzinie skarżącej wynosi 3 129,75 zł., a w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi on kwotę 1 043,25 zł. Tym samym skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, który wynosi 800,- zł. Odnosząc się do faktu doliczenia do dochodu kwoty 30 000,- zł. z tytułu zbycia nieruchomości, która to kwota została w całości przeznaczona na spłatę byłego męża organ odwoławczy podał, że w sytuacji gdyby dochód pochodzący ze sprzedaży/zamiany mieszkania - niepodlegający opodatkowaniu - został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, nie powinien podlegać wliczeniu do dochodu, od którego zależy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Jednakże w przedmiotowej sprawie dochód ze sprzedaży nieruchomości skarżąca przeznaczyła na spłatę swojego byłego męża, ponieważ Sąd Rejonowy w S. w dniu [...] r. przeniósł na nią prawo własności mieszkania przy ul. [...] w S., zasądzając jednocześnie od niej spłatę na rzecz byłego męża.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca akcentowała, że czuje się pokrzywdzona i dostrzega niekonsekwencję we wliczeniu do jej dochodu kwoty ze zbycia mieszkania, a jednocześnie realny brak tego dochodu. Wskazała, że w postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie podziału majątku z byłym mężem przyznano jej zajmowany wraz z dziećmi lokal mieszkalny, ale z obowiązkiem jego spłaty na rzecz byłego męża. Aby wywiązać się z tego zobowiązania sprzedała wraz z ojcem lokal będący własnością jej rodziców, w którym miała udział w wysokości 1/4 z tytułu spadkobrania po śmierci matki. Ojciec przeprowadził się do skarżącej. Kwotę 30 000 zł., którą uzyskała z tytułu sprzedaży swojego udziału przekazała byłemu mężowi tytułem spłaty, celem wykonania wyroku. Pozyskanie pieniądze nie zasiliły jej budżetu. Uważa, że spełnia wszystkie przesłanki do odstąpienia od wliczenia tej kwoty do dochodu ze względu na objęcie przedmiotowej kwoty zwolnieniem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych, co wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2017r. sygn. akt I SA/GI 921/17 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS").

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu należy podkreślić, że przed tut. Sądem toczyła się sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 921/17 ze skargi skarżącej na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W przywołanej sprawie skarżąca zadała pytanie: "Czy przychód uzyskany przez nią w [...] 2016 r. ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w spadku po mamie w [...] r. i w całości wydatkowany w 2016 r. na nabycie prawa własności nieruchomości (tj. spłatę byłego małżonka) będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" (dalej w skrócie: "u.p.d.o.f."). W odpowiedzi organ interpretacyjny wskazał, że skarżąca nie spełniła jednego z warunków koniecznych, aby środki ze sprzedaży w [...] 2016 r. udziału w mieszkaniu własnościowym mogły zostać zwolnione z opodatkowania, bowiem nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym miało miejsce na podstawie postanowienia Sądu Rodzinnego w S. z dnia [...] r., tj. przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia oddziedziczonego udziału w mieszkaniu własnościowym. Natomiast zwolnieniu mogą podlegać wyłącznie wydatki na nabycie nieruchomości lub praw poniesione począwszy od dnia odpłatnego zbycia mieszkania. Oznacza to, że w sytuacji skarżącej wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce na spłatę byłego małżonka nie może być uznane za wydatkowanie tego przychodu na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Aby dany wydatek mógł zostać zwolniony z podatku zarówno zapłata ceny (spłata), jak i samo przeniesienie własności (nabycie) muszą nastąpić nie wcześniej niż od dnia sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym (nieruchomości) nabytym w spadku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 grudnia 2017r. o sygn. akt I SA/Gl 921/17 uchylił zaskarżoną interpretację (jest dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS").

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 271/18 zawieszone zostało postępowanie sądowe do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, wniesionej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (k. 66 akt sądowoadministracyjnych).

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 759/18 oddalona została skarga kasacyjna od przywołanego wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu tego wyroku NSA uznał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Z wykładni językowej art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nie wynika, by dla skorzystania ze zwolnienia musiała zaistnieć chronologia zdarzeń (najpierw odpłatne zbycie, a następnie poniesienie wydatków na własne cele mieszkaniowe). Podstaw ku temu nie daje użyty w przepisie zwrot "począwszy od dnia odpłatnego zbycia", który należy uznać za element normy wyznaczającej termin wydatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Termin ten, jak z przepisu wyraźnie wynika, ma charakter terminu ad quem, który kończy się upływem dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest wydatkowanie w tym terminie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, pod rygorem wygaśnięcia prawa do zwolnienia podatkowego. Jednocześnie z treści tego przepisu nie wynika, by ustawodawca uzależniał nabycie prawa do zwolnienia od uprzedniego chronologicznie odpłatnego zbycia nieruchomości. Wniosek ten znajduje wsparcie w wykładni celowościowej poddanego analizie przepisu. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego (socjalnego), która w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych obywateli. Zadaniem, jakie ma spełnić ta norma, jest rozwój określonej dziedziny życia gospodarczego i społecznego. Celem wprowadzenia tego przepisu było preferowanie przeznaczenia przez podatników środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Ustawodawca, przyjmując taką regulację, wyznaczył cel - podejmowanie przez podatników inwestycji mieszkaniowych służących zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, który ze względów społecznych, nawet kosztem zasady równości podatkowej, zasługuje na preferencyjne potraktowanie podatkowe. Do podatnika należy z kolei decyzja co do tego, w jaki możliwie racjonalny z jego punktu widzenia sposób, uwzględniając ograniczone zazwyczaj możliwości finansowe, z preferencji takich skorzysta. Ustanowienie przesłanek uprawniających do skorzystania z ulgi podatkowej, a także ocena czy w konkretnym przypadku przesłanki te zostały spełnione, nie powinny z założenia kolidować z racjonalnością gospodarczą podejmowanych przez podatnika działań, chyba że prowadziłoby to do nieuzasadnionego nadużywania zakresu ustanowionych preferencji (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 1153/16 i powołane tam orzecznictwo, CBOS). Respektując zatem rezultaty wykładni językowej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wsparte argumentami natury celowościowej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko, że skoro uzyskany przez skarżącą dochód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego został w całości wydatkowany na własne cele mieszkaniowe (nabycie udziału w nieruchomości lokalowej od byłego małżonka), co nastąpiło w terminie w przepisie przewidzianym, to ma ona prawo do skorzystania ze zwolnienia, mimo że nabycie powyższego udziału następuje przed uzyskaniem przychodu ze zbycia nieruchomości spadkowej, bowiem wydatkowanie powyższych środków następuje po uzyskaniu przychodu z powyższego zbycia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decydujący w tym kontekście jest warunek wydatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie.

W tym stanie sprawy tut. Sąd postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 370/19 podjął zawieszone postępowanie sądowe (k. 88 akt sądowoadministracyjnych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo, oraz czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego słuszności bądź też celowości oraz nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyganie sprawy przez sąd następuje bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w nich podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - A. L. w okresie zasiłkowym 2017/2018.

Materialnoprawną podstawę obu wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 z późn. zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407, dalej jako dotychczas: "ustawa"), która określa warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia.

Stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko było osiąganie przez rodzinę dochodu w przeliczeniu na osobę nieprzekraczającego kwoty 800,- zł. Dodatkowo należy zaznaczyć, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to dochód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 111), co wynika z art. 2 pkt 1 ustawy, natomiast dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (art. 2 pkt 2 ustawy).

W myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód należy rozumieć, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a), dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (art. 3 pkt 1 lit. b) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, enumeratywnie wskazane w treści tej ustawy (art. 3 pkt 1 lit. c).

W rozpoznawanej sprawie rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok 2016. Ustalając dochód trzyosobowej rodziny skarżącej uwzględniono informacje zawarte we wniosku o przyznanie świadczenia, dokumenty i oświadczenia załączone do wniosku, informacje z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów oraz informacje o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2016. Z powyższych dokumentów wynika, że skarżąca osiągnęła za 2016 r. dochód opodatkowany z tytułu zbycia nieruchomości w kwocie 30 000,- zł., tj. 2 500,- zł. miesięcznie, a także dochody nieopodatkowane z tytułu alimentów i ulgę prorodzinną w łącznej kwocie 7 556,96 zł., tj. 629,75 zł. miesięcznie, przez co miesięczny dochód w rodzinie skarżącej wyniósł 3 129,75 zł., a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 1 043,25 zł. Według powyższych wyliczeń, dokonanych zarówno przez organ I instancji, jak również organ odwoławczy, kwota ta przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie, tj. kwotę 800,- zł. uprawniającą do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko na okres świadczeniowy 2017/2018.

Dla rozpatrzenia niniejszej skargi istotne znaczenie ma fakt, że sprawa przychodu uzyskanego przez skarżącą w miesiącu [...] 2016 r. (30 000,- zł.) ze sprzedaży ułamkowej części nieruchomości (mieszkania) otrzymanego w spadku po mamie i w całości wydatkowanego na nabycie prawa własności nieruchomości (tj. spłatę byłego małżonka) była przedmiotem interpretacji organów podatkowych oraz oceny zarówno tut. Sądu w wyroku z dnia 1 grudnia 2017 r., jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 759/18 (CBOS).

W konsekwencji, ramy kognicji składu orzekającego rozpoznającego niniejszą sprawę, zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie zainicjowanej przez skarżącą interpretacją indywidualną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...]. Stosownie do art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.". Z treści przywołanego przepisu wynika, że sąd rozpoznający ponownie sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną w wyroku NSA. Jednocześnie zauważyć w tej kwestii należy, że sąd pierwszej instancji mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni w sytuacji, gdyby stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez sąd kasacyjny, ewentualnie, jeżeli po wydaniu orzeczenia przez ten sąd, zmieniłby się stan prawny. A zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. A zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OSK 670/11, CBOS). Innymi słowy wyłącznie zmiana stanu faktycznego, czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych przesłanek wyłączających obowiązek zastosowania się do wykładni prawa zawartej w wyroku NSA i w wyroku WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe stanowisko, że skoro uzyskany przez skarżącą dochód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego został w całości wydatkowany na własne cele mieszkaniowe (nabycie udziału w nieruchomości lokalowej od byłego małżonka), to ma ona prawo do skorzystania ze zwolnienia, mimo że nabycie powyższego udziału następuje przed uzyskaniem przychodu ze zbycia nieruchomości spadkowej, bowiem wydatkowanie powyższych środków następuje po uzyskaniu przychodu z powyższego zbycia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego respektując rezultaty wykładni językowej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1509, dalej w skrócie, jak dotychczas: "u.p.d.o.f.") decydujący w tym kontekście jest warunek wydatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, co potwierdzono w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej w trybie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900).

Kwestia istnienia bądź nieistnienia zwolnienia podatkowego była decydująca dla wliczenia przedmiotowego dochodu do dochodu rodziny skarżącej i spełnienia przez nią ustawowego kryterium dochodowego, od którego uzależnione zostało przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego.

Podstawą rozważań winien być zatem dochód rodziny skarżącej z 2016 roku, bowiem podstawą obliczania dochodu rodziny jest dochód jej członków uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy 2017/2018 z uwzględnieniem dochodów utraconych i uzyskanych (por. art. 3 pkt 2 i 2a w związku z art. 5 ust. 4-4c ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Przyjdzie jednocześnie zaznaczyć, że rozstrzygając tą kwestię Sąd, na podstawie art. 190 p.p.s.a., związany jest wykładnią dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 759/18 (CBOS).

Tymczasem, organ zarówno I instancji, jak i organ odwoławczy uwzględniły inny sposób obliczenia dochodu rodziny skarżącej poprzez włączenie do dochodu jej rodziny kwoty 30 000,- zł. z tytułu zbycia nieruchomości oraz dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów w kwocie 7 200,- zł. i niewykorzystanej ulgi na dzieci w wysokości 356,96- zł., w łącznej kwocie 7 556,96 zł. (7 200 + 356,96). W tej sytuacji łączny dochód rodziny skarżącej wyniósł 37 556,96 zł., co miesięcznie stanowiło kwotę 3 129,75 zł., a po przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód ten wyniósł 1 043,25 zł. i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800,- zł., które uprawnia do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko na okres świadczeniowy 2017/2018.

Należy podkreślić, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji musi dokonać ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej w roku bazowym 2016 r. z uwzględnieniem uzyskanego dochodu jednakże bez wspomnianej w opisie stanu faktycznego kwoty 30 000,- zł. Nie ulega żadnych wątpliwości, że ustalony poprzednio miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę nie przekroczy kryterium dochodowego obowiązującego w dacie złożenia wniosku. Skarżąca spełniła bowiem warunki określone w art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f., a mianowicie przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych został wydatkowany na określone tam cele mieszkaniowe przed upływem terminu dwuletniego od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości, dlatego też kwota ta nie może być wliczona do jej dochodu i przysługuje jej zwolnienie określone w omawianym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., jak również z tego powodu kwota ta nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, do której odsyła omawiana ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to dochód w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wynika z art. 2 pkt 1 ustawy, natomiast dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), zaś dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a (art. 2 pkt 2 ustawy).

Podzielając w pełni pogląd wyrażony w powyżej opisanym wyroku NSA z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 759/18 należy zaznaczyć, że skarżąca nie miała wpływu na to, że postanowienie Sądu o podziale majątku, w wyniku którego nabyła udział byłego małżonka we współwłasności lokalu mieszkalnego, następuje w danym terminie (tj. przed lub po uzyskaniu środków ze sprzedaży nieruchomości spadkowej). Wobec powyższego, niezależnie od tego, że - jak stwierdził wprost NSA w powołanym wyżej wyroku - przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w ogóle nie wymaga aby nabycie nieruchomości nastąpiło w określonym tam terminie dwuletnim, bowiem w ocenie Sądu skarżąca i tak nie mogłaby ponosić negatywnych konsekwencji związanych z tym, że nabycie przez nią udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło zanim uzyskała ona środki ze zbycia innej nieruchomości, a więc w tym przypadku przed terminem dwóch lat.

Przy ponownym rozpoznaniu prawy organy dokonają ustaleń faktycznych w zakresie dochodu skarżącej i jej rodziny, stosownie do zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu wykładni prawa.

W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.