Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 83/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2e, art. 26b ust. 3a
journal: Dz.U. 2022 poz 2587
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Asesor sądowy Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w T. na odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 grudnia 2023 r. nr 0671-SPZ-4.4100.248.2023.15 opinii o stosowaniu preferencji - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 grudnia 2022 r. złożonego przez E. S.A. jako płatnika, dalej: "wnioskodawca", "płatnik", "skarżąca", o możliwości stosowania preferencyjnej stawki opodatkowania wynikającej z Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r., w przypadku dokonywania, w obowiązującym u niego roku podatkowym, wypłat tytułem dywidend wypłacanych na rzecz podatnika T. S.-R. S..A.. F. 2 z siedzibą w Luksemburgu, dalej: "podatnik", "Fundusz", "T.", których łączna kwota przekroczy kwotę określoną w art. 26 ust. 2e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2587 ze zm.), dalej: "ustawa o CIT", Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego" "organ", odmówił wydania opinii.

We wniosku o wydanie opinii oraz w piśmie z dnia 16 marca 2023 r., odwołując się do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, płatnik wskazał jako przedmiot przeważającej swojej działalności: "produkcja pozostałych maszyn specjalnego przeznaczenia, gdzie indziej niesklasyfikowana" (nr 28.99.Z w Polskiej Klasyfikacji Działalności PKD). Wnioskodawca podał również, że T. jest osobą prawną, spółką akcyjną, działającą jako spółka inwestycyjna z kapitałem zmiennym (SICAV) oraz jako alternatywny fundusz inwestycyjny zastrzeżony (RAIF). Fundusz jest podmiotem zbiorowego inwestowania, którego celem jest pozyskiwanie od wielu inwestorów środków w celu ich lokowania zgodnie z określoną polityką inwestycyjną i w interesie tych inwestorów. Ponadto, jak wynika ze sprawozdania finansowego T. za 2021 r. Fundusz jest spółką akcyjną utworzoną w dniu 20 lutego 2019 r. i funkcjonuje w ramach dwóch subfunduszy: Subfunduszu 2 i Subfunduszu 3. Celem T. jest zapewnienie inwestorom korzystnej stopy zwrotu przy jednoczesnej kontroli ryzyka oraz osiągnięcie długoterminowego wzrostu kapitału i/lub dochodu z inwestycji.

Jak stwierdził organ, we wniosku płatnik wskazał, że zostały łącznie spełnione warunki do stosowania preferencyjnej stawki opodatkowania dywidend na podstawie art. 10 ust. 2 lit. a) Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r., dalej: "UPO", zmienionej Protokołem sporządzonym w Luksemburgu dnia 7 czerwca 2012 r., zmodyfikowanej przez Konwencję wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisaną przez Polskę i Luksemburg dnia 7 czerwca 2017 r., dalej: "Konwencja MLI". Wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i wydania opinii o możliwości stosowania zwolnienia podatkowego w stosunku do dywidend wypłacanych na rzecz podatnika, które organ włączył do akt sprawy. Ponieważ równolegle prowadzone było postępowanie podatkowe w sprawie zwrotu podatku, dlatego postanowieniem z 20 września 2023 r. organ włączył materiał dowodowy do akt niniejszej sprawy.

Odmawiając wydania opinii o stosowaniu preferencji organ stwierdził, że płatnik wypłacający dywidendę jest spółką mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zaś podatnik, któremu wypłacana jest dywidenda, zgodnie ze złożonym wraz z wnioskiem certyfikatem rezydencji wystawionym przez luksemburskie organy podatkowe w dniu 11 lutego 2022 r., jest rezydentem w Wielkim Księstwie Luksemburga w rozumieniu UPO oraz jest podmiotem prawnym, który nie jest fiskalnie przejrzysty. Jak następnie zaznaczył organ, z analizy wielu spraw prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że certyfikat rezydencji podatkowej dla spółek kapitałowych w Luksemburgu diametralnie różni się od przedstawionego certyfikatu rezydencji dla Funduszu. Przede wszystkim w certyfikacie rezydencji dla spółek kapitałowych znajduje się sformułowanie: "podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych bez możliwości wyboru lub zwolnienia z opodatkowania", podczas gdy w certyfikacie rezydencji Funduszu zawarte jest sformułowanie: "jest podmiotem prawnym i nie jest fiskalnie przejrzysty". Jednocześnie w certyfikacie Funduszu wskazane jest, że jest on rezydentem w Wielkim Księstwie Luksemburga, zaś w certyfikacie rezydencji dla spółek kapitałowych wyraźnie wskazane jest zwykle, że dany podmiot jest rezydentem podatkowym w Wielkim Księstwie Luksemburga. Z kolei luksemburski organ podatkowy na wniosek tut. organu o wymianę informacji międzynarodowej wskazał, że Fundusz nigdy nie został zarejestrowany dla celów podatkowych. Dlatego organ zaznaczył, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. f) UPO określenie "spółka" oznacza osobę prawną lub każdą jednostkę, którą dla celów podatkowych traktuje się jako osobę prawną. Z uwagi na powyższe zdaniem organu nie są spełnione przesłanki określające definicję "spółki" zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. f) UPO zawartą w art. 10 ust. 1 i 2 UPO.

Następnie organ zauważył, że zgodnie z informacją z rejestru akcjonariuszy płatnika, jego większościowym akcjonariuszem jest posiadający 6.000.000 akcji Fundusz, co stanowi 60% wartości wyemitowanych akcji. Posiadanie ww. akcji wynika z tytułu własności. Ponadto Fundusz wskazał w oświadczeniu z dnia 14 czerwca 2022 r, że będzie on w posiadaniu bezpośrednio nie mniej niż 10% akcji w kapitale zakładowym płatnika, nieprzerwanie przez okres co najmniej 24 miesięcy. Zgodnie z UPO dywidendy będą opodatkowane preferencyjną stawką 0 % kwoty dywidend brutto, jeżeli właścicielem jest spółka (inna niż spółka osobowa), której bezpośredni udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosi co najmniej 10 procent i posiadała ona ten udział przez nieprzerwany 24 miesięczny okres poprzedzający dzień wypłaty dywidend. W myśl art. 8 ust. 1 Konwencji MLI powyższy przepis znajdzie zastosowanie tylko wówczas, jeśli warunki własnościowe opisane w tych postanowieniach są spełnione przez cały okres 365 dni, który obejmuje dzień wypłaty dywidend. Biorąc to pod uwagę organ przyjął, że warunek powiązania w przewidzianym w przepisach okresie w rozumieniu art. 26 ust. 2ea w zw. z art. 11a ust. 1 pkt 5 Ustawy CIT oraz w zw. z art. 10 ust. 2 lit. a) UPO płatnika z podatnikiem, należy uznać za spełniony. Zgodnie z oświadczeniem T. zawartym w piśmie z dnia 26 lipca 2023 r. podatnik nie posiada w Polsce zakładu w rozumieniu art. 10 ust. 4 UPO.

Odnośnie do przesłanki posiadania przez podatnika statusu rzeczywistego właściciela w stosunku do dywidend organ odwołując się do informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych podatnika, a także biorąc pod uwagę status luksemburskich funduszy typu SICAV-RAIF, powiązania kapitałowo-osobowe między podatnikiem i płatnikiem oraz sposób rozdysponowania dywidend przez podatnika uznał, że Fundusz nie jest beneficjentem rzeczywistym należności wypłacanych przez płatnika.

Organ zwrócił uwagę, że jak wynika z gramatycznej wykładni art. 10 ust. 2 lit. a) UPO, z preferencji może skorzystać wyłącznie właściciel dywidend. Ze względu na przyjęcie Konwencji MLI przez obie strony umowy polsko-luksemburskiej, do celów zastosowania wykładni przepisów z niej wynikających należy odnieść się również do samej Konwencji MLI, a także do Modelowej Konwencji w Sprawie Podatku od Dochodu i Majątku, dalej: "MK OECD". W artykule 8 ust. 1 Konwencji MLI jest wprost wskazane, że postanowienia umowy podatkowej, w tej sprawie UPO, w zakresie stosowania zwolnienia lub zmniejszenia stawki podatku od dywidend mają odniesienie jedynie do rzeczywistego beneficjenta tych dywidend. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w MK OECD w komentarzu do jej art. 10. W ustępie 12. zostało wskazane, że określenie "rzeczywisty właściciel" zostało wprowadzone do ustępu 2 artykułu 10 w celu wyjaśnienia znaczenia słów "wypłacone [...] osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę", w jakim są one użyte w ustępie 1. artykułu 10 w celu jasnego sprecyzowania, że państwo źródła nie jest zobowiązane do zrezygnowania z prawa do opodatkowania dochodu z dywidend jedynie dlatego, że taki dochód został wypłacony bezpośrednio osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie, z którym państwo źródła zawarło konwencję.

Jak zauważył organ, T. jest instytucją finansową zbiorowego inwestowania działającą w ramach szczególnych ram prawnych i w określonym otoczeniu gospodarczym. Jego celem jest pozyskiwanie od wielu inwestorów środków w celu ich lokowania zgodnie z określoną polityką inwestycyjną i w interesie tych inwestorów. Innymi słowy zbiorowe inwestowanie jest przedmiotem działalności gospodarczej T.. Oferta inwestycyjna T. skierowana jest wyłącznie do inwestorów instytucjonalnych spełniających warunki "inwestora branżowego" w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dyrektywa A.). Fundusz jest instytucją finansową, specyficznie skonstruowaną masą majątkową, posiadającą specyficzną strukturę wydatków.

Organ podał, że zgodnie ze wskazaniem luksemburskiego organu podatkowego T. jako spółka inwestycyjna ze zmiennym kapitałem (SICAV) jest zastrzeżonym alternatywnym funduszem inwestycyjnym (RAIF) ustanowionym i działającym na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2016 o zastrzeżonych alternatywnych funduszach inwestycyjnych (Memorial A - nr 140 z 28 lipca 2016). Zgodnie z artykułem 1 (1) tej ustawy, R. to wszelkie przedsięwzięcia zbiorowego inwestowania zlokalizowane w Luksemburgu:

a) które kwalifikują się jako alternatywne fundusze inwestycyjne zgodnie ze zmienioną ustawą z 12 lipca 2013 o menadżerach alternatywnych funduszy inwestycyjnych (dalej: A.) oraz

b) których głównym celem jest zbiorcze inwestowanie swoich środków w aktywa w celu rozłożenia ryzyka inwestycyjnego i zapewnienia inwestorom korzyści z wyników zarządzania ich aktywami oraz

c) których papiery wartościowe lub udziały w spółkach są zastrzeżone dla jednego lub kilku dobrze poinformowanych inwestorów oraz

d) których statuty, regulaminy zarządzania lub umowa spółki stanowią, że podlegają one przepisom tej ustawy.

Istotnymi cechami R. są w szczególności: brak wymagania bezpośredniego nadzoru przez właściwy organ nadzorczy (CSSF), w przeciwieństwie do A., brak wymagania uzyskania zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, skierowanie oferty wyłącznie do wyselekcjonowanych inwestorów, obowiązek dywersyfikacji aktywów oraz bycie zarządzanym przez wyspecjalizowany podmiot zarządzający aktywami, który podlega nadzorowi instytucji nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu. Zgodnie z powyższym, Fundusz nie podlega CSSF. Cechą charakterystyczną dla struktury R. jest możliwość tworzenia funduszy wieloskładnikowych bądź tzw. funduszy parasolowych. Struktura Funduszu obejmuje więc także poszczególne subfundusze, które również zarządzane są przez A.. Organ podatkowy odwołując się do informacji od luksemburskiego organu podatkowego wskazał, że głównym źródłem dochodu T. są odsetki, dywidendy i zyski kapitałowe z wykupu/odkupu lub sprzedaży udziałów spółek z portfolio, jak również z transakcji na innych papierach wartościowych. Celem Funduszu jest dostarczanie zysków swoim inwestorom. Za luksemburskim organem podatkowym Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął, że nie ma w Luksemburgu podatku u źródła od dywidend rozdzielonych między inwestorów. W odniesieniu do funduszy R. zastosowanie ma artykuł 46 luksemburskiej ustawy, zgodnie z którym kwoty rozdzielane przez fundusz typu R. nie podlegają podatkowi WHT.

Organ wskazał również, że jak wynika z noty nr 5, stanowiącej integralną część sprawozdania finansowego, akcjonariusze nie podlegają również podatkowi od zysków kapitałowych, podatkowi od majątku, podatkowi od spadku i darowizn, z wyjątkiem akcjonariuszy, którzy są rezydentami lub mają miejsce zamieszkania w Luksemburgu. R. podlega w Luksemburgu podatkowi od subskrypcji ("taxe d'abonnement") w wysokości 0,01% rocznie od aktywów netto przypadających na akcje każdego subfunduszu. Podatek jest płatny kwartalnie i obliczany na podstawie najbardziej aktualnej dostępnej wartości aktywów netto danego subfunduszu na koniec danego kwartału. Od emisji akcji w R. nie jest pobierana w Luksemburgu opłata skarbowa ani inny podatek. W przypadku jeśli część aktywów każdego subfunduszu zainwestowana jest w inne luksemburskie przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania podlegające już "taxe d'abonnement", nie podlega już temu podatkowi.

Organ podatkowy wskazał również, że zgodnie z treścią umowy nr 368/2019 z 20 lutego 2019 r., dalej: "umowa", wyłącznym celem Funduszu jest inwestowanie dostępnych środków w aktywa w celu rozłożenia ryzyka inwestycyjnego i zapewnienia jego akcjonariuszom odpowiednich wyników zarządzania majątkiem (art. 4 umowy). Kapitał zakładowy T. został ustalony na 31.000 EUR reprezentowany przez 310 udziałów bez wartości nominalnej (art. 5.2 umowy). Kapitał zakładowy został w całości opłacony przez G. B., który stał się jedynym wspólnikiem Funduszu. Na podstawie uchwały jedynego wspólnika został wyznaczony 3-osobowy zarząd oraz została wybrana firma na niezależnego biegłego rewidenta T.. Zgodnie informacjami zawartymi w sprawozdaniach finansowych T., skład komitetu inwestycyjnego pozostaje niezmienny przez cały badany czas, tj. od momentu powstania T. i składa się z dwóch osób: G. B. oraz A. R..

Ponadto, zgodnie z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym T. za 2019 r. w części dot. działalności w ciągu roku obrotowego od momentu powstania Funduszu w lutym 2019 r. po jego tworzeniu, F. F. nabył wszystkie 31.000 udziałów w Funduszu za 31.000 EUR. W listopadzie 2019 r. F. F. przeniósł część udziałów do spółki T. T. Sp. z o.o. A. S. I. S. K., dalej: "T. T.", aby umożliwić jej inwestowanie w taki sam sposób jak wcześniej w polski fundusz. T. T., NIP: [...] została utworzona 24 października 2018 r. Komandytariuszami T. T. są: A. D., J. P., P. S., H. G., T. W. oraz A. K.. Komplementariuszem T. T. jest T. T. Sp. z o.o., NIP [...]. T. T. Sp. z o.o. została zarejestrowana 20 lutego 2018 r., zaś jedynym udziałowcem tej spółki jest T. H. C. Sp. z o.o., z kolei większościowym udziałowcem T. H. C. Sp. z o.o. jest G. B. posiadający 60% udziałów w tej spółce. Pozostałe 40% udziałów posiada A. R.. Warto zauważyć, jak zaznaczył organ, że adresem pod którym zarejestrowane są te spółki jest: ul. [...], [...]. Organ wskazał przy tym, że na stronie internetowej T. H. C. Sp. z o.o., w portfolio funduszu T. P. E. są wykazywane liczne polskie spółki, a także m.in. podmiot wnioskujący. Poza tym fundusz F. F., który w listopadzie 2019 r. przeniósł część udziałów do T. T., jest akcjonariuszem zarówno subfunduszu 2 i 3, co wynika informacji jakie przekazał luksemburski organ podatkowy dotyczącej akcjonariuszy T..

Odnośnie do sposobu rozdysponowania przez podatnika dywidend otrzymanych od swoich spółek zależnych, organ podatkowy odwołał się do danych zawartych w sprawozdaniach finansowych T. za lata 2019-2022 oraz do informacji od luksemburskiego organu podatkowego i stwierdził, że dywidendy wypłacone akcjonariuszom były w zdecydowanie większych wartościach niż otrzymane przez podatnika od swoich spółek zależnych w latach 2019-2022, gdyż wartości wypłacanych dywidend zostały powiększone o część środków ze sprzedaży udziałów w swoich spółkach zależnych. Wśród dywidend otrzymanych przez Fundusz były dywidendy od polskich spółek: R. Sp. z o. o. w wysokości 5.508.903,30 EUR; E. SA w wysokości 665.448,76 EUR oraz R. w wysokości 6.940.023,02 EUR. W ocenie organu tak silna korelacja kwot po stronie podatnika, jego spółek zależnych i jego akcjonariuszy, zarówno co do otrzymywanych i przekazywanych dywidend świadczy o tym że podatnik jedynie pośredniczy w przepływie środków między akcjonariuszami/inwestorami, a polskimi spółkami zależnymi.

W ocenie organu podatnik nie podejmuje samodzielnych decyzji co do zarządzania i inwestowania środkami finansowymi. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że strategiczne decyzje inwestycyjne są bowiem podejmowane przez G. B.. To on decyduje gdzie i jak mają przebiegać inwestycje kierując się jedynym celem, który sprowadza się do generowania jak największego zysku z zainwestowanego kapitału. Warto w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że G. B. znajduje się w komitecie inwestycyjnym T. od początku jego założenia.

W ocenie organu kolejnym elementem świadczącym o tym, że podatnik nie jest beneficjentem rzeczywistym jest fakt, że wszyscy trzej dyrektorzy zarządzający podatnikiem pełnią podobne funkcje zarządzające w innych luksemburskich podmiotach bądź funduszach. Fundusz nie ma zatem samodzielności w podejmowaniu działań i decydowaniu o inwestycjach podatnika. Organ podkreślał, że jakkolwiek nie kwestionuje kompetencji oraz doświadczenia członków zarządu podatnika to opisane powyżej powiązania osobowe i kapitałowe sprawiają, że ustalenia organu co do braku samodzielnego decydowania w sprawach Funduszu zostają w ten sposób potwierdzone.

Jako istotne w sprawie organ wskazał również, że T. inwestuje wyłącznie w spółki polskie. Wszyscy trzej członkowie zarządu Funduszu mieszkają w Luksemburgu, nie świadczą usług managerskich dla polskich podmiotów i nie mają doświadczenia w prowadzenia biznesu na polskim rynku finansowym. Znajomość runku polskiego jest zaś zdaniem organu niezbędna do wyszukania potencjalnych inwestycji celem uzyskania zysku z zainwestowanego kapitału, a przede wszystkim dokonania niezbędnych restrukturyzacji w zakupionych polskich spółkach. Jedyną osobą z odpowiednim doświadczeniem, niewątpliwymi zdolnościami managerskimi i przede wszystkim rozeznaniem na polskim rynku jest G. B.. On i jego zespół z T. H. C. posiadają odpowiednie know-how, kapitał i doświadczenie do prowadzenia inwestycji poprzez swoją sieć funduszy inwestycyjnych wspartych własnym i amerykańskim kapitałem. G. B. oraz pozostałe osoby z zespołu T. H. C. wchodziły też, bądź są obecne nadal, w składach rad nadzorczych polskich spółek, w które zainwestował Fundusz. W ocenie organu oznacza to, że G. B. i jego zespół T. H. C. nadzorują funkcjonowanie polskich spółek znajdujących się w portfelu inwestycyjnym Funduszu. Jest to działanie jak najbardziej logiczne i podyktowane zrozumiałym interesem ekonomicznym, ale jednocześnie jednoznacznie potwierdza wcześniejsze ustalenia, że T. nie działa samodzielnie i niezależnie, i tym samym nie jest beneficjentem rzeczywistym.

Odnośnie do przesłanki prowadzenia przez podatnika rzeczywistej działalności gospodarczej organ odwołując się między innymi do analizy sprawozdania finansowego Funduszu za lata 2019-2022, wskazał na następujące okoliczności: podatnik nie posiada własnego pomieszczenia, ani żadnych rzeczowych składników majątku, nie zatrudnia również żadnych pracowników. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z luksemburskimi wymaganiami dotyczącymi R. , T. wyznaczył A. do zarządzania Funduszem. Pierwszym A. była F. S.A., której siedziba, co warto odnotować, jest ta sama co podatnika, tj.: [...], [...] [...]. Od 1 maja 2022 r. został wybrany nowy A.: O. F. M. S.a r.l. Jak można wyczytać na stronie internetowej O. (https://www.ocorian.com/funds/aifm-services), w ofercie skierowanej do funduszy: "Utworzenie wymaganych ram zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AFI) zgodnie z unijną dyrektywą w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AIFMD) może być czasochłonne, wymagać dużych zasobów ludzkich i stanowić kosztowne obciążenie administracyjne. Alternatywą dla założenia własnej spółki zarządzającej jest to, że inicjatorzy funduszy mogą uniknąć tego obciążenia finansowego, operacyjnego i regulacyjnego, korzystając z usług zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Z. ) firmy O. . W ten sposób inicjator funduszu korzysta z istniejącej infrastruktury firmy O., w pełni zgodnej z dyrektywą A., zapewniając szybki, opłacalny i zgodny z przepisami sposób realizacji projektów funduszu, w tym dystrybucji transgranicznej. A. wykorzystując swoją infrastrukturę pomaga realizować strategię funduszu. A. nie podejmuje jednak strategicznych decyzji inwestycyjnych, nie angażuje swojego własnego kapitału tylko kapitał inwestorów.

Zatem, jak zauważył organ, celem Funduszu jest osiągnięcie największego zysku dla inwestorów. Z osiągniętego zysku, z jednej strony, czerpią konkretne korzyści finansowe akcjonariusze/inwestorzy, gdyż dywidendy przekazywane są do nich. Z drugiej strony akcjonariusze/inwestorzy ponoszą również ryzyko ekonomiczne, bo to ich kapitał jest inwestowany i jest narażony na ryzyko jego utraty lub jej części. Nawet jeśli Fundusz sięgnie po instrumenty dłużne do sfinansowania jakiegoś projektu lub pokrycia straty, to i tak zabezpieczeniem tych instrumentów będzie zainwestowany kapitał akcjonariuszy/inwestorów, bo Fundusz sam w sobie nie posiada żadnej substancji biznesowej. W rezultacie to inwestorzy/akcjonariusze są beneficjentami rzeczywistymi należności wypłacanych przez spółki zależne do T..

Podsumowując organ stwierdził, że mając na względzie, iż Fundusz nie posiada własnego substratu majątkowo - osobowego, a także biorąc pod uwagę ścisłe powiązania osobowe oraz zależność ekonomiczną podatnika w stosunku do inwestorów, nie mozna jest uznać, że dyrektorzy T. wykonują niezależnie swoje zadania. Fundusz nie prowadzi zatem rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju rezydencji (siedziby), jakiej należałoby oczekiwać od podmiotu prowadzącego tożsamą lub podobną działalność gospodarczą. Podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem należności z tytułu dywidendy uzyskiwanej od płatnika, a zatem nie spełnia warunku określonego w art. 10 ust. 2 lit. a) UPO.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie występują zatem negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu preferencji, o których mowa w art. 26b ust. 3 ustawy CIT:

a) Nie są spełnione przesłanki określające definicję "spółki" zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. f) UPO zawartą w art. 10 ust. 1 i 2 UPO, gdyż jak wskazał luksemburski organ podatkowy, Fundusz nigdy nie został założony dla celów podatkowych.

b) Nie został spełniony przez podatnika warunek określony w 10 ust. 2 lit. a) UPO, z uwagi na to, że podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend. Mając na uwadze powyższe należy odmówić wydania opinii o stosowaniu preferencji.

c) W świetle zgromadzonej dokumentacji istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonego do akt sprawy oświadczenia podatnika z dnia 14 marca 2022 r., że: jest on rzeczywistym właścicielem wypłacanych należności.

d) Istnieje uzasadnione przypuszczenie, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w Luksemburgu. W świetle okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy. Podatnik nie ma swobody i autonomii w samodzielnym podejmowaniu decyzji związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

e) Ponadto, należy zwrócić uwagę na Konwencję MLI, która wprowadza do UPO art. 28 tzw. klauzulę PPT. Wynika z niej, że bez względu na postanowienia UPO, korzyść w niej przewidziana nie zostanie przyznana w odniesieniu do części dochodu lub majątku, jeżeli można racjonalnie przyjąć, mając na względzie wszelkie mające znaczenie fakty i okoliczności, że uzyskanie tej korzyści było jednym z głównych celów utworzenia jakiejkolwiek struktury lub zawarcia jakiekolwiek transakcji, które spowodowały bezpośrednio lub pośrednio powstanie tej korzyści, chyba że ustalono, że przyznanie tej korzyści w danych okolicznościach byłoby zgodne z przedmiotem oraz celem odpowiednich postanowień UPO.

Korzyść wynikająca z zastosowania preferencyjnej zerowej stawki podatku nie powinna zostać w tej sprawie zastosowana gdyż podatnik nie jest rzeczywistym właścicielem dywidend wypłacanych przez wnioskodawcę oraz nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w Luksemburgu. Świadczą o tym następujące fakty:

- liczne preferencje podatkowe zastosowane w Luksemburgu do funduszy typu SICAV- R. sprowadzające się do tego, że jedyny podatek jaki płaci podatnik to podatek od subskrypcji ("taxe d'abonnement") w wysokości 0,01% rocznie od aktywów netto przypadających na akcje każdego subfunduszu;

- ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że rzeczywistą kontrolę nad Funduszem sprawuje G. B. i jego zespół z T. H. C.;

- G. B. i A. R. z zespołu T. H. C. pozostają w komitecie inwestycyjnym T. przez cały badany czas podejmując strategiczne decyzje inwestycyjne;

- jedynym celem Funduszu jest, jak wynika z umowy, inwestowanie dostępnych środków w aktywa w celu rozłożenia ryzyka inwestycyjnego i zapewnienia jego akcjonariuszom odpowiednich wyników zarządzania majątkiem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie płatnik, wnosząc o uchylenie odmowy wydania opinii, zarzucił po pierwsze naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 3 ust. 1 lit. e i f oraz art. 4 ust. 1 UPO (definicja spółki, osoby i rezydenta umawiającego się państwa) poprzez błędne uznanie, że Fundusz nie spełnia definicji spółki luksemburskiej (a tym samym nie jest osobą i / lub rezydentem podatkowym Luksemburga), podczas gdy zostało wykazane w toku postępowania, iż Fundusz powinien być uznany za spółkę luksemburską w rozumieniu UPO;

- art. 4a pkt 29 ustawy o CIT poprzez niewłaściwe uznanie, że Fundusz nie jest rzeczywistym właścicielem (beneficjentem rzeczywistym ) dywidend otrzymywanych od płatnika, podczas gdy zostało wykazane w toku postępowania, że Fundusz ponosi prawne i ekonomiczne ryzyko swojej działalności, samodzielnie decydując o przeznaczeniu otrzymywanych dywidend i nie występuje w roli pośrednika czy powiernika w odniesieniu do otrzymywanych dywidend, co oznacza spełnienie definicji rzeczywistego właściciela (beneficjenta rzeczywistego);

- art. 4a pkt 29 lit. c ustawy o CIT poprzez błędne uznanie, że Fundusz nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, podczas gdy zostało wykazane w toku postępowania, że Fundusz ma wystarczające zasoby, żeby samodzielnie decydować o swojej działalności gospodarczej (inwestycyjnej), w tym także o przeznaczeniu otrzymywanych dywidend, a zasoby te są adekwatne do rodzaju prowadzonej działalności (działalność inwestycyjna);

- art. 28 UPO w związku z art. 7 ust. 1 Konwencji MLI poprzez uznanie, że głównym celem utworzenia Funduszu było korzystanie z preferencyjnej stawki podatku u źródła od otrzymywanych dywidend, podczas gdy zostało wykazane w toku postępowania, że celem działania Funduszu (skupiającego różnych międzynarodowych inwestorów, pozyskanych ze względu na status i rezydencję Funduszu) jest inwestowanie zgromadzonych środków finansowych dla maksymalizacji zysków;

- a w konsekwencji - art. 10 ust. 2 lit. a UPO poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Fundusz nie spełnia przewidzianego w tym przepisie warunku do zastosowania zerowej stawki podatku u źródła od wypłacanej dywidendy, podczas gdy jak zostało wykazane w toku postępowania, podatnik jest rezydentem podatkowym w Luksemburgu i prowadzi tam działalność gospodarczą (inwestycyjną), ponosząc prawne i ekonomiczne ryzyko swojej działalności i samodzielnie decydując o realizowanych inwestycjach (jest beneficjentem rzeczywistym dywidend), co w świetle art. 10 ust. 2 lit. a UPO w związku z art. 22a ustawy o CIT, świadczy o spełnieniu wszystkich ustanowionych w tym przepisie warunków;

Po drugie, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.", w związku z art. 26b ust. 9 ustawy o CIT poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i doprowadziła organ do przyjęcia wniosków w sposób oczywisty sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji wadliwej analizy i oceny dowodów organ uznał błędnie, że Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zerowej stawki podatku u źródła od wypłacanej dywidendy przewidzianej w art. 10 ust. 2 lit. a UPO, w związku z art. 22a ustawy o CIT, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona analiza materiału dowodowego prowadzi do przeciwnej konkluzji;

- art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 26b ust. 9 ustawy o CIT poprzez brak wszechstronnego uzasadnienia odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji, a w szczególności brak wyjaśnienia stanowiska organu co do tego, na jakiej podstawie przyjęto, że korzyść podatkowa w postaci zerowej stawki podatku u źródła była jednym z głównych celów utworzenia Funduszu;

- art. 26b ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT w związku z art. 10 ust. 2 lit. a UPO oraz w związku z art. 22a ustawy o CIT poprzez bezpodstawną odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji wskutek nieprawidłowego uznania, że podatnik nie spełnia warunków, o których mowa w art. 10 ust. 2 lit. a UPO, podczas gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki zobowiązujące organ do wydania opinii o zastosowaniu preferencji.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność statusu Funduszu jako rezydenta podatkowego, specyfiki i charakteru działalności Funduszu, w tym informacji o inwestorach Funduszu, podejmowania samodzielnych decyzji inwestycyjnych przez Fundusz oraz doradczej roli Komitetu Rekomendacyjnego Funduszu. Poszczególne okoliczności wraz z właściwymi dowodami zostały opisane szerzej w treści skargi.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyraziła przekonanie o nieprawidłowości stanowiska organu. W jej ocenie organ był zobowiązany do wydania opinii o stosowaniu preferencji w podatku u źródła (zerowa stawka podatku u źródła) w odniesieniu do dywidend wypłacanych przez skarżącą do Funduszu. Skarżąca akcentowała, że Fundusz jest spółką kapitałową (osobą prawną) z siedzibą i zarządem w Luksemburgu. Zdaniem skarżącej, jak wyraźnie wskazuje przedstawiony certyfikat rezydencji Funduszu, jest on rezydentem w rozumieniu UPO i posiada numer identyfikacji podatkowej. Tym samym Fundusz należy traktować jak spółkę objętą ochroną wynikającą z UPO. Fundusz jest właścicielem majątku służącego mu do prowadzenia działalności. Są to między innymi środki finansowe wniesione na kapitał Funduszu przez niepowiązanych inwestorów (głównie międzynarodowe instytucje finansowe), które Fundusz inwestuje z zamiarem osiągnięcia zysku. Tym samym działalność Funduszu obejmuje inwestowanie tej masy majątkowej w dozwolone klasy aktywów. Fundusz, zgodnie z właściwymi regulacjami luksemburskimi, jest dodatkowo zarządzany przez menedżera funduszu (AIFM, podejmującego decyzje inwestycyjne i nadzorowanego przez władze luksemburskie), ponosi koszty swojej działalności inwestycyjnej, zaciąga kredyty i zobowiązania finansowe, jak również ponosi odpowiedzialność prawną z tytułu swojej działalności. Środki pozyskiwane z inwestycji, w tym dywidendy, przeznacza na pokrycie swoich zobowiązań, a jeśli ma możliwość, to nadwyżki finansowe może wypłacać inwestorom. Tym samym ponosi pełne ryzyko prowadzonej działalności inwestycyjnej i korzysta z dywidend otrzymanych od swoich spółek zależnych, w tym od skarżącej. Jest więc beneficjentem rzeczywistym takich dywidend.

Zdaniem skarżącej Fundusz jest zarządzany przez wykwalifikowanych dyrektorów (Zarząd Funduszu), a dodatkowo przez licencjonowanego menedżera funduszu (AIFM), podejmującego decyzje inwestycyjne nadzorowanego przez władze luksemburskie. Korzysta on z doradztwa dla potrzeb swoich inwestycji (decyzje Zarządu Funduszu i A. mogą/bywają odmienne od rekomendacji doradców inwestycyjnych, co potwierdza niezależność decyzyjną organów Funduszu) i samodzielnie decyduje o przeznaczeniu otrzymywanych dywidend z uwzględnieniem swoich zobowiązań.

Struktura, w której funkcjonuje Fundusz, jest typową strukturą zbiorowego inwestowania w różne klasy aktywów, a funkcjonuje on w Luksemburgu m.in. ze względu na możliwość pozyskania międzynarodowych instytucji finansowych jako inwestorów Funduszu. Zdaniem skarżącej, dowody przez nią przedstawione w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem potwierdzają powyższe tezy. Natomiast dowody te nie zostały w pełni i prawidłowo przeanalizowane oraz zinterpretowane przez organ. Fundusz zatem spełnia więc wszystkie warunki do zastosowania zerowej stawki podatku u źródła w przypadku dywidend wypłacanych na jego rzecz, zgodnie z art. 10 ust, 2 lit. a UPO w związku z art. 22a ustawy o CIT.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej odmowie wydania opinii.

Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Skarga podlega zatem oddaleniu.

Przedmiotem sporu między stronami postępowania przed sądem administracyjnym jest zasadność odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji w zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu dywidend wypłaconych przez skarżącą jako płatnika, na rzecz Funduszu jako podatnika Jego osią są przesłanki odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji wymienione w art. 26b ust. 3 ustawy o CIT, z których żadna zdaniem skarżącej nie została spełniona. Odmiennego zdania jest natomiast organ, i to jemu w ocenie Sądu należało przyznać rację.

Zgodnie z przywołanym przepisem, odmawia się wydania opinii o stosowaniu preferencji w przypadku:

1) niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6 albo warunków zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania;

2) istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności;

3) istnienia uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a O.p., środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c, przy czym w przypadku uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a O.p. lub środków ograniczających umowne korzyści przepis art. 14b § 5c tej ustawy stosuje się odpowiednio;

4) istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby tego podatnika dla celów podatkowych.

Podkreślić przy tym trzeba, że odmowę wydania opinii o stosowaniu preferencji uzasadnia spełnienie nawet jednej ze wskazanych przesłanek ujętych w powołanym przepisie.

W sprawie sporne są warunki ujęte w art. 26b ust. 3 pkt 1, 2 i 4. Zdaniem skarżącej Fundusz jest bowiem spółką w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. f UPO, jest on rzeczywistym właścicielem dywidend wypłacanych przez płatnika, prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju swojej siedziby i dodatkowo nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów. W ocenie Sądu, trafnie uznał organ, że stanowisko to jest nietrafne.

Po pierwsze, nie ulega wątpliwości, że preferencja podatkowa, o której zastosowanie wnioskował płatnik ma zastosowanie wyłącznie gdy odbiorcą dywidend jest spółka w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt f UPO. Przepis ten stanowi, że określenie "spółka" oznacza osobę prawną lub każdą jednostkę, którą dla celów podatkowych traktuje się jako osobę prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że odbiorca należności dywidendowych musi być podmiotem podlegającym opodatkowaniu. Kluczowym kryterium warunkującym spełnienie wymogu kwalifikującego dany podmiot do nazywania go "spółką" w rozumieniu UPO jest bowiem kryterium "celu podatkowego". Oczywistym przy tym jest, że to kryterium odnosi się zarówno do osoby prawnej jak i do każdej innej jednostki. Jednocześnie, nie sposób uznać, że tylko ta jednostka musi to kryterium spełnić, a osoba prawna już nie. Doprowadziłoby to do takiej sytuacji, w której dany podmiot posiadający osobowość prawną może być uznany za "spółkę" w rozumieniu UPO niezależnie od faktu, czy jest podatnikiem podatku dochodowego bądź od majątku, a warunek "celu podatkowego" musi spełnić tylko inna jednostka. Z natury rzeczy wynika bowiem, że osoba prawna jest podatnikiem podatku dochodowego, zbędnym zatem było przypisywanie jej warunku celu podatkowego.

Takie odczytanie wskazanego wyżej przepisu wynika z treści Modelowej Konwencji OECD, która przyjmuje, że każda osoba prawna jest tworzona dla celów podatkowych. Jak wynika z treści tej Konwencji, odmienna sytuacja, czyli tworzenie osób prawnych w celach innych niż podatkowe może tworzyć problemy i mieć konsekwencje podatkowe (vide: Konwencja OECD, część R(6) "Konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania i korzystanie ze spółek pośredniczących", część I: "Stwierdzony Problem" lit A "Ogólny"). Oczywiste przy tym jest, że zarówno UPO jaki i MK OECD odnoszą się do podatku od dochodu i majątku.

Do aktualnie istniejących podatków, których dotyczy UPO, zgodnie z treścią jej art. 2 ust 1 lit b) należą w szczególności:

1) podatek od dochodu osób fizycznych;

2) podatek od dochodu osób prawnych;

3) podatek specjalny od wynagrodzeń członków rad nadzorczych;

4) podatek od majątku;

5) komunalny podatek handlowy od zysków i od kapitału obrotowego.

W niniejszej sprawie Fundusz podlega jedynie podatkowi od subskrypcji ("taxe d'abonnement"), który jest charakterystyczny dla funduszy inwestycyjnych. Przyjęcie przez Fundusz formy prawnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (societe a responsabilite limitee) nie skutkowało nałożeniem na niego żadnych innych podatków. Ponadto luksemburski organ podatkowy podał, że nie ma w Luksemburgu podatku u źródła od dywidend rozdzielonych na inwestorów. Również ze sprawozdania finansowego podatnika wynika, że akcjonariusze nie podlegają podatkowi od zysków kapitałowych, podatkowi od majątku oraz podatkowi od spadku i darowizn, z wyjątkiem akcjonariuszy, którzy są rezydentami lub mają miejsce zamieszkania w Luksemburgu. R. podlega zaś w Luksemburgu, jak już na to wyżej wskazano, wyłącznie podatkowi od subskrypcji ("taxe d'abonnement"), którego stawka wynosi 0,01% rocznie od aktywów netto przypadających na akcje każdego subfunduszu. Podatek jest płatny kwartalnie i obliczany na podstawie najbardziej aktualnej dostępnej wartości aktywów netto danego subfunduszu na koniec danego kwartału. Od emisji akcji w R. nie jest pobierana w Luksemburgu opłata skarbowa ani inna danina. W przypadku gdy część aktywów każdego subfunduszu zainwestowana jest w inne luksemburskie przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania podlegające już "taxe d'abonnement" to w takiej sytuacji nie podlega już temu podatkowi.

Jak wskazał organ, Fundusz, co prawda jest osobą prawą (spółką akcyjną) mająca siedzibę w Luksemburgu. Nie jest jednak podmiotem fiskalnie przejrzystym, na co wskazuje certyfikat rezydencji wystawiony przez luksemburski organ w dniu 11 lutego 2022 r. Co więcej, certyfikat ten istotnie różni się od certyfikatu rezydencji podatkowej dla spółki kapitałowej w Luksemburgu, który zawsze zawiera adnotację, że taki podmiot "podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych bez możliwości wyboru lub zwolnienia z opodatkowania". Tymczasem w certyfikacie rezydencji Funduszu zawarte zostało sformułowanie: "jest podmiotem prawnym i nie jest fiskalnie przejrzysty". Ponadto w certyfikacie Funduszu wskazane jest wyłącznie, że "jest rezydentem Wielkiego Księstwa Luksemburga", a nie, jak to jest "w certyfikacie rezydencji dla spółek kapitałowych, że "jest rezydentem podatkowym Wielkiego Księstwa Luksemburga".

Co przy tym istotne, luksemburski organ podatkowy w odpowiedzi na wniosek organu o wymianę informacji międzynarodowej wprost wskazał, że Fundusz nigdy nie został zarejestrowany dla celów podatkowych. Skoro więc Fundusz nie został nigdy zarejestrowany dla celów podatkowych, to oczywistym jest, że nie wpisuje się w konstrukcję UPO dotyczącą opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Trafna zatem jest konstatacja organu, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające zaliczyć Fundusz do kategorii "spółki" w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. f) UPO dla celów stosowania art. 10 ust. 1 i 2 UPO.

Po drugie, nie można zgodzić się ze skarżąca, że Fundusz jest rzeczywistym beneficjentem dywidend wypłacanych przez nią jako płatnika. Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika bowiem, że Fundusz jest instytucją finansową zbiorowego inwestowania działającą w ramach szczególnych ram prawnych i w określonym otoczeniu gospodarczym. Funkcjonują w jego ramach dwa subfundusze: Subfundusz 2 i Subfundusz 3. Jego celem jest pozyskiwanie od wielu inwestorów środków do ich lokowania zgodnie z określoną polityką inwestycyjną by zapewnić inwestorom korzystną stopę zwrotu przy jednoczesnej kontroli ryzyka oraz osiąganie długoterminowego wzrostu kapitału lub dochodu z inwestycji. Oferta inwestycyjna T. skierowana jest wyłącznie do inwestorów instytucjonalnych spełniających warunki "inwestora branżowego" w rozumieniu Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dyrektywa A.). Ponadto, jak wskazał luksemburski organ podatkowy T. jako spółka inwestycyjna ze zmiennym kapitałem (SICAV) jest zastrzeżonym alternatywnym funduszem inwestycyjnym (RAIF) ustanowionym i działającym na gruncie ustawy z 23 lipca 2016 r. o zastrzeżonych alternatywnych funduszach inwestycyjnych (Memorial A - nr 140 z 28 lipca 2016).

R. musi być zarządzana przez A., który zarządza portfolio R.. A. prowadzi działalność na podstawie zezwolenia wydanego przez CSSF i podlega w ramach swojej bieżącej działalności jego nadzorowi. Z kolei istotnymi cechami R. są w szczególności: brak wymagania bezpośredniego nadzoru przez CSSF (w przeciwieństwie do A.), brak wymagania uzyskania zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu, skierowanie oferty wyłącznie do wyselekcjonowanych inwestorów, obowiązek dywersyfikacji aktywów oraz bycie zarządzanym przez wyspecjalizowany podmiot zarządzający aktywami, który podlega nadzorowi instytucji nadzoru nad rynkiem finansowym w Luksemburgu. Zgodnie z powyższym, Fundusz nie podlega CSSF.

Kolejną cechą charakterystyczną dla struktury R. jest możliwość tworzenia funduszy wieloskładnikowych bądź tzw. funduszy parasolowych. Struktura Funduszu obejmuje więc także poszczególne subfundusze, które również zarządzane są przez A.. Ponadto, luksemburski organ podatkowy wskazał, że głównym źródłem dochodu T. są odsetki, dywidendy i zyski kapitałowe z wykupu/odkupu lub sprzedaży udziałów spółek z portfolio, jak również z transakcji na innych papierach wartościowych. Celem Funduszu jest dostarczanie zysków swoim inwestorom. Cel ten potwierdza również sama umowa spółki.

Zgodnie z jej treścią, kapitał zakładowy Funduszu, ustalony na 31.000 EUR, reprezentowany jest przez 310 udziałów bez wartości nominalnej. Kapitał ten został w całości opłacony przez G. B., który stał się jedynym wspólnikiem Funduszu. Na podstawie uchwały wskazanego jedynego wspólnika został wyznaczony 3-osobowy zarząd oraz została wybrana firma na niezależnego biegłego rewidenta. Zgodnie informacjami zawartymi w sprawozdaniach finansowych T. , skład komitetu rekomendacyjnego pozostaje niezmienny przez cały badany czas, tj. od momentu powstania i składa się z dwóch osób: G. B. oraz A. R..

Po utworzeniu Funduszu, wszystkie jego udziały nabył F. F., który w listopadzie 2019 r. część udziałów przeniósł do spółki T. T. sp. z o.o. A. S. I. S. K. (T. T.). T. T. została utworzona 24 października 2018 r. Jej komandytariuszami są: A. D., J. P., P. S., H. G., T. W. oraz A. K.. Komplementariuszem z kolei jest T. T. sp. z o.o. T. T. sp. z o.o. została zarejestrowana 20 lutego 2018 r, zaś jedynym udziałowcem tej spółki jest T. H. C. sp. z o.o. Z kolei większościowym udziałowcem T. H. C. sp. z o.o. jest G. B. posiadający 60% udziałów. Pozostałe 40% udziałów posiada A. R.. Wskazane spółki zarejestrowane są pod tym samym adresem.

Ponadto wskazany wyżej fundusz F. F., który jak wskazano wyżej w listopadzie 2019 r. przeniósł część udziałów do T. T., jest udziałowcem zarówno Subfunduszu 2 i jak i Subfunduszu 3 spółki. Powyższe wynika z informacji jakie przekazał luksemburski organ podatkowy dotyczącej akcjonariuszy T..

O powyższych powiązaniach osobowych świadczy również prospekt emisyjny płatnika zatwierdzony przez KNF, w którym jest wskazane, że F. F. jest blisko powiązany z G. B.. Ponadto, w piśmie G. B. skierowanego do płatnika oraz KNF z 15 października 2021 r., 21 października 2021 r. oraz z 4 sierpnia 2021 r. zatytułowanym "Zawiadomienie o pośrednim zwiększeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w R. S.A.", wskazuje on siebie jako podmiot dominujący wobec T. w rozumieniu art. 69 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 69a ust 1 pkt 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Przez podmiot dominujący w rozumieniu art. 4 pkt 14) tej ustawy rozumie się podmiot w sytuacji, gdy:

a) posiada bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty większość głosów w organach innego podmiotu, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

b) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków organów zarządzających lub nadzorczych innego podmiotu, lub

c) więcej niż połowa członków zarządu drugiego podmiotu jest jednocześnie członkami zarządu, prokurentami lub osobami pełniącymi funkcje kierownicze pierwszego podmiotu bądź innego podmiotu pozostającego z tym pierwszym w stosunku zależności.

Dla przedstawienia mechanizmu funkcjonowania podatnika trafnie organ podał sposób rozdysponowania dywidend otrzymanych od swoich spółek zależnych. Do analizy w tym zakresie wykorzystane zostały dane zawarte w sprawozdaniach finansowych T. za lata 2019-2022 oraz z odpowiedzi z luksemburskiego organu podatkowego. Ze zgromadzonych w tym zakresie dowodów wynika natomiast wprost, że dywidendy wypłacone przez podatnika jego akcjonariuszom były w zdecydowanie większych wartościach niż otrzymane przez podatnika od swoich spółek zależnych w latach 2019-2022, gdyż wartości wypłacanych dywidend zostały powiększone o część wartości ze sprzedaży udziałów w swoich spółkach zależnych. Jak wynika z noty nr 9 (przychody z dywidend) sprawozdania finansowego T. za 2022 r., wśród dywidend otrzymanych przez Fundusz były dywidendy od polskich spółek w tym od skarżącej.

W pełni uzasadnione pozostaje zatem teza organu, że tak silna korelacja kwot po stronie podatnika, jego spółek zależnych i jego akcjonariuszy, w tym co do otrzymywanych i przekazywanych dywidend świadczy o tym, że Fundusz jedynie pośredniczy w przepływie środków między akcjonariuszami/inwestorami, a polskimi spółkami zależnymi.

Co istotne podatnik nie podejmuje samodzielnych decyzji, co do zarządzania i inwestowania środkami finansowymi. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że strategiczne decyzje inwestycyjne są podejmowane przez G. B.. Decyduje on, gdzie i jak mają przebiegać inwestycje. Jak ustalono, osoba ta znajduje się w Komitecie Rekomendacyjnym Funduszu od początku jego założenia.

Ponadto słusznie zwracał uwagę organ, że wszyscy trzej dyrektorzy zarządzający spółką pełnią podobne funkcje zarządzania w innych luksemburskich podmiotach bądź funduszach. Wszyscy mieszkają w Luksemburgu, nie świadczą usług managerskich dla polskich podmiotów i nie mają doświadczenia w prowadzenia biznesu na polskim rynku finansowym. Ma to istotne znaczenie w kontekście tego, że Fundusz inwestuje wyłącznie w spółki polskie. Jedyną osobą z odpowiednim doświadczeniem, wiedzą i rozeznaniem na polskim rynku jest G. B.. Zasadnie zatem organ uznał, że podatnik nie podejmuje samodzielnych decyzji, co do zarządzania i inwestowania środkami finansowymi.

Nie uszło przy tym uwadze organu, że G. B. oraz pozostałe osoby z zespołu T. H. C. wchodziły (bądź są obecne nadal) w składach rad nadzorczych polskich spółek, w które zainwestował Fundusz. Jak wynika z danych KRS dla R. sp. z o.o., G. B. oraz A. R. wchodzili w skład rady nadzorczej tej spółki od 5 czerwca 2013 r. do 31 sierpnia 2020 r. W składzie tej rady obecni byli również: H. G., A. K. oraz T. W., a więc członkowie zespołu T. H. C.. W przypadku skarżącej G. B. wchodził w skład rady nadzorczej od 5 maja 2003 r. do 13 maja 2013 r., zaś obecnie w skład rady nadzorczej reprezentując zespół T. H. C. wchodzą: H. G. oraz A. K..

Podsumowując, celem Funduszu jest osiągnięcie największego zysku dla inwestorów. Z osiągniętego zysku czerpią konkretne korzyści finansowe akcjonariusze/inwestorzy, gdyż dywidendy przekazywane są do nich. To oni ponoszą również ryzyko ekonomiczne, bo to ich kapitał jest inwestowany i narażony na ryzyko jego utraty. Nawet jeśli Fundusz sięgnie po instrumenty dłużne do sfinansowania jakiegoś projektu lub pokrycia straty, to i tak zabezpieczeniem tych instrumentów będzie zainwestowany kapitał akcjonariuszy/inwestorów bo Fundusz sam w sobie nie posiada żadnej substancji biznesowej. W rezultacie to inwestorzy/akcjonariusze są beneficjentami rzeczywistymi należności wypłacanymi przez spółki zależne do T..

Powyższe w połączeniu z ustaleniami, że Fundusz nie posiada własnego substratu majątkowo – osobowego, tj. nie posiada własnego pomieszczenia, żadnych rzeczowych składników majątku i nie zatrudnia również żadnych pracowników, a przy tym zarządzany jest przez A., który poprzez swoją infrastrukturę pomaga realizować strategię Funduszu, nie podejmując jednak strategicznych decyzji inwestycyjnych i nie angażując swojego własnego kapitału tylko kapitał inwestorów, prowadzi do wniosku, że dyrektorzy Funduszu nie są niezależni w wykonywaniu swoich zadań, a tym samym nie można przyjąć aby Fundusz prowadził rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju rezydencji (siedziby).

Trafna zatem jest ocena organu, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności oraz zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że podatnik nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej.

Wbrew przekonaniu skarżącej, stanowisko organu ma obiektywne podstawy. Wynikają one z jednej strony z: analizy charakterystyki podatnika; jego struktury podmiotowej, kapitałowej i organizacyjnej; istoty realizowanych zadań; finansowych i organizacyjnych warunków realizacji tych zadań; otoczenia podatnika, od którego jest on uzależniony w stopniu dominującym. Z drugiej zaś strony, z konieczności podejmowania przez organ wszelkich przewidzianych przez prawo działań w celu skutecznego zapobieżenia sytuacjom, w których system unikania podwójnego opodatkowania stanowiłby instrument służący do unikania opodatkowania w ogóle.

Zapatrywanie organu uwzględnia dorobek orzeczniczy TSUE oraz sądów krajowych. Organ wziął pod uwagę aspekt obiektywny i subiektywny aktywności podatnika. Nie bazował wyłącznie na warunkach formalnych. Za punkt wyjścia do formułowania ocen prawnych przyjął organ wszystkie okoliczności towarzyszące aktywności podatnika na płaszczyźnie organizacyjnej i finansowej. Kierował się on przy tym regułami i celem systemu unikania podwójnego opodatkowania oraz koniecznością zapobieżenia oszustwom i unikaniu opodatkowania.

Trafnie organ zwrócił uwagę na tzw. klauzulę PPT wynikającą z art. 7 ust. 1 Konwencji MLI, mającej zastosowanie do UPO, zgodnie z którą "Bez względu na postanowienia Umowy Podatkowej, do której ma zastosowania niniejsze Konwencja, korzyść w niej przewidziana nie zostanie przyznana w odniesieniu do części dochodu lub majątku, jeżeli można racjonalnie przyjąć, mając na względzie wszelkie mające znaczenie fakty i okoliczności, że uzyskanie tej korzyści było jednym z głównych celów utworzenia jakiejkolwiek struktury lub zawarcia jakiejkolwiek transakcji, które spowodowały bezpośrednio lub pośrednio powstanie tej korzyści, chyba że ustalono, że przyznanie tej korzyści w danych okolicznościach byłoby zgodne z przedmiotem oraz celem odpowiednich postanowień Umowy Podatkowej, do której ma zastosowanie niniejsza Konwencja." Opisane wyżej zdarzenia i relacje wskazują, że uzyskanie przez podatnika korzyści w postaci zastosowania zerowej stawki podatku było jednym z głównych celów utworzenia Funduszu, co stoi na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosku skarżącej.

W tych okolicznościach, Sąd ocenia, że organ wykazał istnienie przesłanki z art. 26b ust. 3 pkt 1, 2 i 4 ustawy o CIT, które zobowiązywały organ do odmowy wydania opinii o stosowaniu preferencji. Tym samym za niezasadne należało uznać zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu organ nie dopuścił się przy tym naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 187 § 1, oraz art. 191 O.p. W szczególności nie można uznać, że organ wadliwie ocenie przedstawiony przez skarżącą i zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. Przedstawiane przez skarżącą argumenty w żaden sposób nie wskazują na konieczność odmiennej oceny tych dowodów. Skarżąca przedstawia wyłącznie swój punkt widzenia w zakresie oceny poszczególnych dowodów, który w kontekście logicznych i spójnych wywodów organu nie zasługuje na uznanie. Organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Prawidłowo i w wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie zgromadził i ocenił materiał dowodowy.

Materiał ten nie mógł również zostać rozszerzony na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", o co wnosiła skarżąca, a co nie zostało uwzględnione. Zauważyć bowiem należy, że przepisy regulujące kwestie wydawania opinii o stosowaniu preferencji, tj. art. 26b ust. 1 w zw. z art 26b ust. 9 ustawy o CIT, wymagają od wnioskodawcy wykazania spełnienia warunków do zastosowania preferencji w postaci zwolnienia lub obniżonej stawki podatku u źródła na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że organ wydając opinię lub odmawiając jej wydania ocenia przede wszystkim dowody i oświadczenia przedłożone organowi przez wnioskodawcę. Organ wydaje bowiem opinię o stosowaniu preferencji, jeżeli we wniosku "zostało wykazane spełnienie warunków", przewidzianych enumeratywnie wymienionymi przepisami prawa podatkowego. To wnioskodawca posiada pełnię wiedzy oraz dowody na potwierdzenie, że spełnia wymagania prawne do zwolnienia z poboru podatku, lub zastosowania obniżonej stawki podatku zgodnie z właściwą UPO. Z tych względów wniosek dowodowy zgłoszony w skardze podlegał oddaleniu.

Co więcej, przedmiotowy wniosek dowodowy zmierzał w istocie do ustalania nowego stanu faktycznego sprawy, poprzez przeprowadzenie nowych dowodów w istocie mających za cel zwalczenie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu podatkowym, z którymi skarżąca się nie zgadza.

Organ w ocenie Sądu swoje ustalenia oparł na zgromadzonym materiale dowodowym i nie naruszył zasady zaufania do organów podatkowych. Jak wskazano wyżej, dowody zgromadzone w sprawie, organ ocenił zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a ocena ta, była zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy potraktowaniu zebranych dowodów i materiału dowodowego kompleksowo, uwzględniając ich znaczenie w łączności z innymi dowodami.

Powtórzenie przy tym wymaga, że odmowa wydania opinii o stosowaniu preferencji jest prawidłowa już wtedy, gdy organ wykaże istnienie chociażby uzasadnionych wątpliwości lub uzasadnionych przypuszczeń w zakresie statusu podatnika jako rzeczywistego właściciela należności oraz prowadzenia przez niego rzeczywistej działalności gospodarczej. Organ, wbrew zarzutom skargi, nie ma zatem obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na takich zasadach, jak to się dzieje ściśle postępowaniu podatkowym (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 269/23).

Konkludując, w ocenie Sądu, organ przeanalizował całokształt zaoferowanego przez skarżącą materiału dowodowego, a jego ocena ma charakter kompleksowy. Dokonana została ona z uwzględnieniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Odmienna treść konkluzji organu, wobec stanowiska strony, nie oznacza zarzucanego w skardze naruszenia prawa procesowego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.