Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 350/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 74 par. 1, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 23 ust. 1, art. 37 ust. 1, 2, art. 34
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a, h, s, art. 92a ust. 1, 3, 6 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2016r. poz. 1907 ze zm.), zwanej dalej u.t.d., oraz lp. 5.1.1, lp. 6.1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu organ wskazał, że naruszenia poszczególnych pozycji zał. nr 3 do u.t.d. – stanowiące podstawę faktyczną zakwestionowanego rozstrzygnięcia – zostały ustalone podczas kontroli w ww. przedsiębiorstwie, przeprowadzonej w dniach 7.10.2016 r. - 21.10.2016r. i utrwalone w protokole kontroli. W skład materiału dowodowego weszły także: pismo [...] Sp. z o.o. z dnia 20.10.2016r., zeznania A. P. i K. K. oraz opinia biegłego sądowego z dnia 8.12.2016r.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji decyzją z dnia 20.01.2017r. nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 6.100 zł, przy czym w wykazie naruszeń wyszczególniono odnośnie:

1. przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do 1 godziny – kwotę 100 zł – na podstawie lp. 5.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

2. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – kwotę 1.000 zł – na podstawie lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d.

3. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – kwotę 5.000 zł – na podstawie lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł przedsiębiorca, zarzucając organowi I instancji przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem strony w niniejszej sprawie nie udowodniono, że przewoźnik miał jakikolwiek wpływ na stwierdzone naruszenia. Ponadto, z opinii biegłego nie wynika, że tachograf zainstalowany w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] był uszkodzony lub że nie posiadał on wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Organ I instancji nie wyjaśnił także, co było przyczyną naruszenia, o którym mowa w lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, stwierdził że organ I instancji wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ II instancji, analizując szczegółowo odpowiedzialność przewoźnika z tytułu:

1. lp. 5.1 zał. nr 3 do u.t.d. wskazał, że po przeprowadzeniu ponownej analizy wykresówki kierowcy A.. K. z dnia 8.01.2016 r. wynika z niej jednoznacznie, iż kierowca ten jadąc od godz. 07:15 dnia 8.01.2016r. do godz. 22:45 dnia 8.01.2016r. przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 25 minut.

2. lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d. wskazał, że na podstawie okazanych do kontroli wykresówek, uwzględniając treść opinii biegłego sądowego z dnia 8.12.2016r., przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą wykonywał przewozy drogowe pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], wyposażonym w tachograf analogowy Kienzle (typ 13.18), który był uszkodzony; prawidłowej rejestracji czasu pracy kierowcy numer 2, nie zawierają szczegółowo omówione wykresówki wystawione na poszczególnych kierowców; ponadto strona nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego sprawdzenie okresowe tachografu, bądź potwierdzających naprawę ww. urządzenia rejestrującego.

3. lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d. wskazał, że:

- K. K., wykonując przewozy drogowe pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w załodze dwuosobowej, nie rejestrował za pomocą tachografu wskazań w zakresie swojej aktywności na wykresówkach z dni: 25/26.02.2016r. (trasa: Świecie - Inowrocław, 97 kilometrów) i 2/3.03.2016 r. (trasa: Mała Klonia - Stawiszyn, 322 kilometry);

- A. K., wykonując przewóz drogowy pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]w załodze dwuosobowej, nie rejestrował za pomocą tachografu wskazań w zakresie swojej aktywności na wykresówce z dnia 17/18.03.2016r. (trasa: Warszawa - Częstochowa, 492 kilometry).

Tymczasem w ww. przypadkach kierowcy byli zobowiązani do automatycznej rejestracji wszystkich swoich aktywności za pomocą urządzeń rejestrujących. Ponadto, zdaniem organu, nie zaistniała sytuacja, która zgodnie z przepisami uprawniałaby ich do ręcznego wprowadzania okresów aktywności. Z analizy wykresówek z okresu objętego kontrolą wynika, że pojazd był wyposażony w tachograf dwupozycyjny, co oznacza, że mógł być wykorzystywany do prowadzenia w załodze np. dwuosobowej. W ww. przypadkach, kierowcy uzupełniali natomiast swoje okresy aktywności odręcznie na odwrocie wykresówki.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, że z opinii biegłego nie wynika, iż tachograf zainstalowany w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] był uszkodzony lub, że nie posiadał on wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji organ wskazał, iż opinia biegłego potwierdza, że przedsiębiorca nie przedstawił do analizy prawidłowo zarejestrowanej aktywności kierowcy numer 2. Tym samym tachograf zainstalowany w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] działał wadliwie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł P. K., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:

- art. 8 K.p.a. - przez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń i arbitralne uznanie, bez oceny okoliczności branych pod uwagę przy kwalifikacji tego naruszeń;

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy - przez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

- art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który zawiera zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków do osiągnięcia zamierzonego celu;

- art. 80 K.p.a. - przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów stanowiącej o obowiązku dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego,

- art. 77 § 1 K.p.a. związku z art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez błędne uznanie winy strony.

W uzasadnieniu skarżący, odnosząc się do naruszenia lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d. i przywołania przez organy przepisów odnoszących się do naprawy, sprawdzenia i przeglądów okresowych tachografów podniósł, że biegły sądowy w zakresie analizy wykresówek tachografów pojazdów samochodowych, przewozu drogowego towarów niebezpiecznych nie jest biegłym w zakresie orzeczenia, czy tachograf, urządzenie rejestrujące działało nieprawidłowo w czasie realizacji przewozu, który odbywał się kilka miesięcy wcześniej. Ponadto brak jest jakiejkolwiek informacji czy biegły uwzględnił w swojej opinii zakres tolerancji urządzenia, czyli tachografu oraz podziałki na samych tarczach tachografu (2 minuty) zgodnie z zał. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r.w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Zdaniem strony twierdzenia organu I i II instancji absolutnie mijają się z prawdą, nie znajdują potwierdzenia w faktach i materiale dowodowym, a na żadnym etapie kontroli lub postępowania administracyjnego nie dowiedziono lub nawet nie usiłowano dowieść, że przedsiębiorca miał jakikolwiek wpływ na twierdzenia kontrolującego opisane w protokole kontroli. Ponadto w opinii biegłego brak stwierdzenia, że użytkowany tachograf mógł być uszkodzony lub brak było jego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Organ, wydając decyzję, nawet nie starał się zbadać co mogło być przyczyną nierejestrowania wskazań.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 6.100 zł za naruszenie następujących przepisów u.t.d. dotyczących:

1. przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do 1 godziny – lp. 5.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

2. wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d.

3. nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił art. 92a u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 1), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).

W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko prawidłowo i zgodnie z przepisami procedury administracyjnej ustalony stan faktyczny sprawy pozwala na dokonanie oceny materialnoprawnej sprawy – a w jej konsekwencji kontrolę legalności nałożonej na przedsiębiorcę kary pieniężnej. W tym względzie Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czy też oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym.

Analizując materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego co do wyszczególnionych poniżej naruszeń zał. nr 3 do u.t.d.

Mianowicie, w odniesieniu do kary 100 zł nałożonej z tytułu naruszenia lp. 5.1 zał. nr 3 do u.t.d. dokonano prawidłowej analizy wykresówki kierowcy A. K. z dnia 8.01.2016r., której zapisy potwierdzają, że kierowca ten – jadąc od godz. 07:15 dnia 8.01.2016r. do godz. 22:45 dnia 8.01.2016r. – przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu o 25 minut. Łączny dzienny czas prowadzenia wyniósł bowiem 10 godzin i 25 minut. Tymczasem zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony nie dłużej niż do 10 godzin nie więcej niż dwa razy w tygodniu. Z kolei stosownie do art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7.06.2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr (WE) 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.

Jak wynika natomiast z art. 4 lit. k) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r., "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.

Przechodząc do zasadniczej z punktu widzenia strony skarżącej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej nałożenia kary w wysokości:

1. 1.000 zł – za naruszenia lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d.,

2. 5.000 zł – za naruszenie lp. 6.2.1 zał. nr 3 do u.t.d.

należy stwierdzić, co następuje:

Ad 1

Z opinii z dnia 8.12.2016r. (k. 142 akt administracyjnych) wynika, że działając w oparciu o analizę materiału dowodowego – to jest zapisów zawartych na wykresówkach zarejestrowanych na tachografie Kinzle 13.18 – biegły sądowy stwierdził:

- jeśli chodzi o rejestrację aktywności kierowcy numer 2, to do analizy nie przedstawiono prawidłowo zarejestrowanej aktywności,

- w dwóch przypadkach cały okres, gdy wykresówki znajdowały się w pozycji dla kierowcy numer 2 została zarejestrowana dyspozycyjność, w większości niezależnie od tego co deklaruje kierowca numer 1 (przerwa/odpoczynek), a w szesnastu brak jest rejestracji.

Uwzględniając powyższe - w zestawieniu z dokonaną analizą okazanych do kontroli wykresówek - organ prawidłowo uznał, że skarżący w okresie objętym kontrolą wykonywał przewozy drogowe pojazdem o numerze rejestracyjnym [...], wyposażonym w tachograf analogowy Kienzle (typ 13.18), który był uszkodzony. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że nieprawidłowe działanie tachografu polegało na tym, że aktywność drugiego kierowcy, wchodzącego w skład załogi dwuosobowej, nie była rejestrowana na wykresówkach w polu zapisu grup czasowych, tylko w polu zapisu prędkości – podczas gdy w tych samych okresach pierwszy kierowca rejestrował jazdę. Wykresówki zawierające nieprawidłowy zapis aktywności drugiego kierowcy były rejestrowane od dnia 17.02.2016r. do dnia 3.03.2016r. Ponadto okazane wykresówki nie zawierały adnotacji o nieprawidłowym działaniu urządzenia. W tym zakresie wyszczególniono, że prawidłowej rejestracji czasu pracy kierowcy numer 2, nie zawiera:

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 17.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 18.02.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 109.431 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 110.262 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 17.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 18.02.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 109.431 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 110.262 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 19.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 19.02.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki -110.262 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 110.670 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 19.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 19.02.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 110.262 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki – 110.670 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 22.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 22.02.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 110.670 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 110.854 km;

- wykresówka wystawiona na K. K. numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 23.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 23.02.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu wykonywania wykresówki - 110.854 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 111.064 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 24.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 25.02.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu używania wykresówki - 111.064 km, stan drogomierza przy zakończeniu używania wykresówki - 111.700 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu - [...], data zainstalowania wykresówki - 24.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 25.02.2016 r., stan drogomierza przy założeniu wykresówki - 111.064 km, stan drogomierza przy założeniu wykresówki - 111.700 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 25.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 26.02.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu używania wykresówki - 111.700 km, stan drogomierza przy zakończeniu używania wykresówki - 111.797 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 26.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 26.02.2016 r., stan drogomierza przy założeniu wykresówki - 111.797 km, stan drogomierza przy założeniu wykresówki - 112.463 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 26.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 26.02.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 111.797 km, stan drogomierza przy założeniu wykresówki - 112.463 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 29.02.2016 r., data wyjęcia wykresówki - 1.03.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 112.463 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki - 11.973 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 29.02.2016r., data wyjęcia wykresówki - 1.03.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 112.463 km, stan drogomierza przy zakończeniu użytkowania wykresówki 112.973 km;

- wykresówka wystawiona na A. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 01.03.2016 r., data wyjęcia wykresówki - 2.03.2016r., stan drogomierza przy rozpoczęciu używania wykresówki - 112.973 km, stan drogomierza przy zakończeniu używania wykresówki - 113.640 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 01.03.2016 r., data wyjęcia wykresówki 2.03.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu używania wykresówki - 112.973 km, stan drogomierza przy zakończeniu używania wykresówki - 113.640 km;

- wykresówka wystawiona na K. K., numer rejestracyjny pojazdu [...], data zainstalowania wykresówki - 2.03.2016 r., data wyjęcia wykresówki – 03.03.2016 r., stan drogomierza przy rozpoczęciu użytkowania wykresówki - 113.690 km, stan drogomierza przy zakończeniu używania wykresówki - 113.962 km.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4.02.2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014.60.1) tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. Z kolei zgodnie z art. 37 ww. rozporządzenia, w razie awarii lub wadliwego działania tachografu przedsiębiorstwo transportowe zobowiązane jest do jego naprawy przez zatwierdzonego instalatora lub zatwierdzony warsztat, tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Jeżeli sprowadzenie pojazdu do bazy przedsiębiorstwa transportowego nie jest możliwe w ciągu tygodnia, licząc od dnia uszkodzenia lub wykrycia wadliwego działania, wówczas naprawy dokonuje się w drodze (ust. 1). W czasie gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie, kierowca zaznacza dane umożliwiające jego identyfikację (nazwisko, numer karty kierowcy lub numer prawa jazdy) wraz z podpisem, jak również informacje dotyczące różnych okresów, które nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez tachograf na wykresówce bądź wykresówkach lub na tymczasowej wykresówce dołączanej do wykresówki lub karty kierowcy (ust. 2).

Uwzględniając treść cyt. przepisów zaznaczyć trzeba – na co trafnie wskazał organ odwoławczy – że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, pomimo wezwania z dnia 21.10.2016r. (dotyczącego przedstawienia faktury VAT za wykonaną usługę sprawdzenia okresowego tachografu analogowego), strona nie przedstawiła:

- dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie badania urządzenia pomiarowego zamontowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...],

- dokumentów potwierdzających naprawę ww. urządzenia rejestrującego.

Ponadto okazane wykresówki nie zawierały adnotacji o nieprawidłowym działaniu urządzenia.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń, że w omawianym przypadku doszło do wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego – uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za naruszenie lp. 6.1.4 zał. nr 3 do u.t.d. Nie mogły zarazem odnieść skutku zarzuty skarżącego, kwestionujące kompetencje powołanego w sprawie biegłego sądowego w zakresie analizy wykresówek tachografów pojazdów samochodowych, przewozu drogowego pojazdów niebezpiecznych. W tym zakresie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 k.p.a.) – co w niniejszej sprawie uczyniono. Przepisy K.p.a. nie ustanawiają żadnych wymagań co do formy i koniecznych elementów opinii biegłego, biegły musi natomiast wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji (wyrok NSA z dnia 1.02.2007 r., II OSK 1445/06, opubl. LEX nr 344617). Analizując treść sporządzonej w niniejszej sprawie opinii nie budzi wątpliwości Sądu jej rzetelność i oparcie poczynionych przez biegłego ustaleń w zebranym materiale dowodowy, przeanalizowanym również przez organy obu instancji.

Ad 2

Z dokonanej przez organ odwoławczy analizy okazanych przez stronę wykresówek wynika, że:

- K. K., wykonując przewozy drogowe pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w załodze dwuosobowej, nie rejestrował za pomocą tachografu wskazań w zakresie swojej aktywności, na wykresówkach z dni: 25/26.02.2016r. (trasa: Świecie - Inowrocław, 97 kilometrów) i 02/03.03.2016r. (trasa: Mała Klonia - Stawiszyn, 322 kilometry);

- A.K., wykonując przewóz drogowy pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w załodze dwuosobowej, nie rejestrował za pomocą tachografu wskazań w zakresie swojej aktywności na wykresówce z dnia 17/18.03.2016r. (trasa: Warszawa - Częstochowa, 492 kilometry).

Jak wynika z art. 34 ww. rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1). Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (ust. 2). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd (ust. 4).

Z kolei stosownie do art. 34 ust. 6 rozporządzenia, każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę m.in.

a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;

b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;

c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;

d) wskazania licznika długości drogi.

Mając na uwadze treść cyt. przepisów, stwierdzić należy, że w opisanych powyżej przypadkach obaj kierowcy byli zobowiązani do automatycznej rejestracji wszystkich swoich aktywności za pomocą urządzeń rejestrujących – któremu to wymogowi nie zadośćuczynili. Nie zaistniała zarazem sytuacja, która zgodnie z przepisami uprawniałaby ich do ręcznego wprowadzania okresów aktywności. Z analizy wykresówek z okresu objętego kontrolą wynika, że pojazd był wyposażony w tachograf dwupozycyjny, co oznacza, że mógł być wykorzystywany do prowadzenia w załodze np. dwuosobowej.

Ze względu na powyższe uchybienia organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły w kwestii nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 – na podstawie lp. 6.2.1. zał. nr 3 do u.t.d.

Końcowo podkreślenia wymaga, że z założenia rygorystyczne zasady wykonywania działalności transportowej określone u.t.d. ukształtowane zostały z uwzględnieniem obowiązujących w tej sferze przepisów unijnych. Przepisy prawa unijnego, które państwa członkowskie mają obowiązek stosować bezpośrednio w swoim porządku prawnym, wyznaczają dla przedsiębiorstw realizujących transport drogowy oraz kierowców obowiązki, których realizacja ma służyć zasadniczo zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Jednocześnie przepisy prawa krajowego wyznaczają zakres naruszeń skonkretyzowanych w załączniku nr 3 do u.t.d., ustalającym wysokość kary za każde z naruszeń. W zgodzie z przepisami unijnymi art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Dyspozycja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sporna kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewozy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.09.1995r. o sygn. akt III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.10.1998r. o sygn. akt IV SA 1792/96, z dnia 7.12.1994r. o sygn. akt SA/Lu 49/94, z dnia 5.06.2001r. o sygn. akt III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.07.2007r. o sygn. akt I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8.09.2011r. o sygn. akt VIII SA/Wa 364/11, dostępne j.w.). Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., których nie można interpretować rozszerzająco, ponieważ stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz.

Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2).

Z kolei stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Powołane powyżej przepisy art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 u.t.d., co prawda przewidują możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.07.2011r. o sygn. akt II GSK 716/10, dostępne j.w.). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.06.2009r. o sygn. akt II GSK 989/08, dostępne j.w.).

Oceniając jako niezasadne zarzuty skarżącego co do naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. należy wyjaśnić, że przedsiębiorca – będący odpowiedzialny za prowadzenie swego przedsiębiorstwa – tak musi je organizować, aby funkcjonowało ono w sposób zgodny z prawem – również prawem transportowym i musi się liczyć z konsekwencjami działań z tym prawem niezgodnych. Jak stwierdził w wyroku z dnia 25.03.2010r. o sygn. akt P 9/08 Trybunał Konstytucyjny, oceniając konstytucyjność przepisu art. 92 ust. 1 u.t.d. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 16.09.2011r., Dz. U. z 2011r. nr 244, poz. 1454) w określonym w pytaniu prawnym zakresie, dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie określonych ustawą obowiązków nie budzi wątpliwości, a wprowadzone są one głównie w celu prewencyjnym i mają za zadanie motywować adresatów norm sankcyjnych do przestrzegania ustalonych obowiązującym prawem obowiązków. Pracodawcy we własnym zakresie powinni przede wszystkim zapoznać się z obowiązującymi w dziedzinie prowadzonej działalności przepisami prawa, zapoznać z nimi zatrudnianych kierowców i na bieżąco weryfikować sporządzone przez nich wykresówki, a także wyciągać względem nich konsekwencje w przypadku dostrzeżonych nieprawidłowości.

Mając powyższe na uwadze wykładnia art. 92b ust. 1 u.t.d. musi uwzględniać prawidłowość, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego nie jest oczywiście odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny, bowiem istnieje możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi posługuje się on w wykonaniu działalności, jeżeli wykaże okoliczności wymienione właśnie w cytowanym wyżej przepisie. W tym przypadku przedsiębiorca w żaden sposób takich okoliczności nie wykazał, do czego był zobowiązany, by ewentualnie się ekskulpować.

Reasumując stwierdzić trzeba, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał naruszenie przez skarżącego przepisów określonych w lp. 5.1.1, lp. 6.1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. – co uzasadniało nałożenie kary w prawidłowej łącznej wysokości 6.100 zł. Podkreślić przy tym należy, że strona skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności mogących skutkować uwolnieniem od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Zważywszy, że celem u.t.d. oraz powołanych wyżej regulacji unijnych jest m.in. zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, brak zarazem podstaw by uznać, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, statuującego zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków do osiągnięcia zamierzonego celu.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.