Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1315/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 82
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art 145 par1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 lipca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 18 lipca 2018 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz

- art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),

po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., od decyzji Nr [...].[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 23 marca 2018 r. (znak: [...]), którą odmówiono uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjna, gazowa, c.o. i elektryczna, podbijaniem fundamentów i pogłębieniem piwnic w budynku mieszkalno-usługowym, wielorodzinnym, przy ul. [...] w K., na działce nr [...] obr. [...] (znak: [...]),

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r. Prezydent Miasta K. udzielił pozwolenia na budowę dla nadbudowy z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z instalacjami wewnętrznymi, podbijaniem fundamentów i pogłębieniem piwnic w budynku mieszkalno-usługowym, wielorodzinnym, przy ul. [...] w K., na dz. nr [...] obr. [...], która to decyzja stała się ostateczna w dniu 21 lutego 2012 r.

Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2016 r. (data wpływu – 8 sierpnia 2016 r.) Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o wznowienie postępowania w powyższej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Prezydent Miasta K. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia 10 stycznia 2017 r. odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. Na skutek wniesionego odwołania decyzja ta została jednak uchylona decyzją z dnia 27 lutego 2017 r. (znak: [...]) przez Wojewodę, a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ organ I instancji naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowiło kwalifikowaną wadę procesową. Powyższa decyzja Wojewody została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 592/17) umorzył postępowanie sądowe w prowadzonej w sprawie.

W dalszej kolejności Prezydent Miasta K. po powtórnym rozparzeniu przedmiotowej sprawy wydał decyzję z dnia 12 kwietnia 2017 r., w której ponownie orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r., która to decyzja wskutek postępowania odwoławczego została następnie uchylona decyzją Wojewody z dnia 13 lutego 2018 r. (znak: [...]), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ I instancji nie wyjaśnił przyczyn, dla których przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia nie potwierdziła się.

Decyzją z dnia 23 marca 2018 r., po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., zarzucając organowi I instancji brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji, błędną ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie, która stała się podstawą niepotwierdzenia przesłanki wznowienia oraz brak prawidłowego wyjaśnienia związku ze sprawą okoliczności, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Powyższe odwołanie organ I instancji przesłał do Wojewody, informując jednocześnie, iż nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda, po rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, przytoczył na wstępie treść art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w oparciu, o które to przepisy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania, organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, co zrobił w przedmiotowej sprawie Prezydenta Miasta K.. Zaznaczono przy tym, że tego rodzaju rozstrzygnięcie jest wydawane wówczas, gdy organ ustali, iż brak było podstaw do uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia. Wyjaśniono również, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, gdyż jej wydanie jest następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych (organ administracji publicznej dochodzi do przekonania, że nie występuje żadna z przesłanek wznowieniowych), co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Tym samym podkreślono, że ustalenie to pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową, wskazaną przez wnioskodawcę (nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję) był fakt, iż ściana pomiędzy nadbudowywanym budynkiem na dz. nr [...] obr[...] (przy ul. [...] w K.) a budynkiem z nim sąsiadującym, na dz. nr [...] (przy ul. [...] w K.) jest ścianą "wspólną". W tym jednak zakresie organ II instancji podał, że uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: okoliczności faktyczne lub dowody powinny być nowe, powinny być istotne, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, a nadto powinny być nieznane organowi, który wydał decyzję. W nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta K., uzasadniając, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie zaistniała, jako dowód wskazał dokumenty sporządzone w 2016 r., tj. oświadczenie mgr inż. A. B. z czerwca 2016 r. (dołączone przez wnioskującego o wznowienie postępowania) oraz przedłożone przez mgr inż. arch. A. H. wyjaśnienia do projektu budowlanego nadbudowy z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego w K. przy ul. [...], Branża konstrukcyjna z dnia 21 października 2016 r. W ocenie Wojewody, dokumenty te potwierdzały istnienie wspólnej ściany budynków przy [...], a wobec powyższego potwierdzały one istnienie okoliczności istotnej i istniejącej w dacie wydania decyzji. Niemniej jednak zdaniem organu odwoławczego, nie wynikało z nich natomiast w żaden sposób, że w dniu 20 grudnia 2011 r. organ wiedział o tej okoliczności lub, że nie była ona dla niego nowa. Organ II instancji podkreślił bowiem, że decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany, sporządzony na podstawie inwentaryzacji sporządzonej przez dr inż. arch. E. W. (k. 35-43 projektu budowlanego) oraz ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., wykonanej w 2009 r. przez dr inż. S. K.. Wyjaśniono przy tym, że te dwa dokumenty, stanowiące podstawę projektu budowlanego, określały poziom wiedzy posiadanej przez organ administracji publicznej w dniu wydania badanej decyzji, a zarówno w części opisowej projektu budowlanego (k. 11), jak i w ekspertyzie z 2009 r. (str. 4) użyto sformułowania, że budynek przy ul. [...] pod numerem [...] przylega do budynku pod numerem [...] Zaznaczono zarazem, że sformułowanie to nie przesądzało o charakterze konstrukcji dzielącej obie struktury budowlane. Organ odwoławczy podał również, że w rysunkach inwentaryzacji (k. 35-38 projektu budowlanego), jak również w rysunkach projektu nadbudowy (k. 44-46 oraz 54a-54c projektu budowlanego) przykuwał natomiast uwagę fakt, iż zostały sporządzone ze znaczną redukcją detalu budowlanego. Niemniej jednak zdaniem organu II instancji, zawierały one informacje wystarczające dla potrzeb postępowania o pozwolenie na budowę – projekt budowlany nie stanowił bowiem w tym przypadku projektu wykonawczego. Ponadto wskazano, że ściana dzieląca działki nr [...] i [...] w inwentaryzacji poziomu piwnic miała grubość 0,72 m, zaś na poziomie parteru i piętra w inwentaryzacji miała grubość 0,30 m, a w analogicznych rysunkach projektu architektoniczno-budowlanego miała grubość 0,40 m, co w ocenie Wojewody wskazywało, iż planowano jej rozbudowę. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w części rysunkowej projektu konstrukcyjnego oznaczono budynek na dz. nr [...], lecz schematycznie zaznaczona granica na poziomie parteru i piętra nie sugerowała dylatacji (k. 126-127 projektu budowlanego) w przeciwieństwie od rysunków projektowanych kondygnacji (k. 129-130). Ponadto zaznaczono, że z projektu konstrukcji wynikało, iż obciążenie z projektowanych stropów przekazywane będzie na belki (istniejące – wzmacniane) oparte na ścianach zewnętrznych budynku (k. 128), czyli na ścianach frontowej i tylnej, z pominięciem ściany bocznej dzielącej działki nr [...] i [...]. Jednocześnie podano, że w ekspertyzie z 2009 r. (str. 12) wskazano, iż planowane było podbicie zewnętrznych ścian fundamentowych o grubości 0,70 m z zachowaniem wszelkich środków ostrożności, by nie spowodować zagrożenia dla posadowienia budynku przy ul. [...]. Tym samym w ocenie Wojewody, z treści zaprezentowanych dowodów wynikało, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem badanego pozwolenia na budowę nie było mowy o dylatacji między budynkami, natomiast w projekcie budowlanym przewidywano zastosowanie zaawansowanych rozwiązań konstrukcyjnych mających na celu ochronę ściany granicznej. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego, ten stan rzeczy wskazywał na dwa możliwe, wykluczające się, stany wiedzy organu I instancji w dniu wydania badanej decyzji, tj. albo organ wydał decyzję bez świadomości, że nadbudowywany budynek posiada "wspólną" ścianę z sąsiednim budynkiem (co oznaczałoby, że projekt nie został sprawdzony, czego nie potwierdzały dowody pośrednie: postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 2 grudnia 2010 r., wydane na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. oraz zmiany projektu budowlanego wprowadzone w odpowiedzi na to postanowienie), albo fakt, iż w tym przypadku występowała ściana "wspólna", był tak oczywisty, iż nie wymagał dodatkowych dowodów. W tym natomiast zakresie podkreślono, że w ocenie Wojewody za drugą z ww. opcji przemawiały dwa pośrednie dowody, tj. w ekspertyzie z 2009 r. oraz w projekcie konstrukcyjnym w zakresie wytycznych konstrukcyjnych wskazano konieczność ochrony stabilności posadowienia ściany granicznej, a nadto zabudowa pierzejowa (kamienice) pochodząca z przełomu XIX i XX w. była pozbawiona dylatacji i posiadała wspólne ściany graniczne, który to fakt był powszechnie znany w środowisku branżowym. Dodano przy tym, że z zasady fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.). Wyjaśniono też, że dylatacje ścian granicznych zaczęto stosować w 2 połowie XX w. (prawdopodobnie wpływ na stosowanie dylatacji w granicy miało wejście w życie art. 143 Kodeksu cywilnego, regulującego granice jasności gruntu).

Mając na uwadze powyższe Wojewoda odnosząc się do przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 20 grudnia 2011 r. wskazał, że okoliczność, iż ściana dzieląca budynek na dz. nr [...] obr. [...] (przy ul. [...]) i budynek na dz. nr [...] (przy ul. [...]) była zagadnieniem nowym (niebadanym bezpośrednio w postępowaniu o pozwolenie na budowę), istotnym (mającym bezpośredni wpływ na rozwiązania techniczne zastosowane w projekcie konstrukcji planowanej inwestycji), istniała w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie i była znana organowi, który wydał decyzję. Ta ostatnia okoliczność wykluczała natomiast w ocenie organu odwoławczego potwierdzenie przesłanki wznowienia i zobowiązywała do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Ponadto odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, iż aby zastosować zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), przykładowo w formie zawiadomienia stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, organ prowadzący postępowanie musi mieć zebrane dowody i materiały oraz zgłoszone żądania, których strony nie znają. W tym natomiast zakresie wskazano, że po decyzji z dnia 13 lutego 2018 r. (znak: [...]), którą Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia 23 marca 2018 r., bazując na zgromadzonym materiale dowodowym, znanym stronom i ograniczając się jedynie do zajęcia stanowiska wobec braków wskazanych przez Wojewodę. Podniesiono przy tym, że w aktach sprawy brak było dowodu na niezapewnienie przez Prezydenta Miasta K. stronom czynnego udziału w tym etapie postępowania (np. wnioski bez rozpoznania, protokoły odmowy dostępu do akt, pisma wnioskodawców), jak również brak było dodatkowych innych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, o których istnieniu w aktach sprawy powinny być powiadomione strony postępowania. Zwrócono także uwagę, że strona odwołująca się nie określiła też w jakim zakresie organ naruszył jej prawa wynikające z omawianej zasady, a wobec powyższego – zdaniem organu odwoławczego – zarzut ten nie znajdował potwierdzenia w aktach sprawy.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu strony odwołującej się, zgodnie z którym projekt budowlany został wadliwie sporządzony, co skutkować miało postępującymi uszkodzeniami tkanki budowlanej budynku na sąsiedniej dz. nr [...] podkreślono, że poważna sytuacja pogarszającego się stanu technicznego budynku przy ul. [...], w trakcie robót budowlanych związanych z omawianą inwestycją mogła mieć wielorakie źródło. Podano przy tym, że wnioskodawczyni podnosiła, iż przyczyną tego stanu rzeczy był źle sporządzony projekt budowlany, ponieważ nie uwzględniono w nim, że ściana graniczna była ścianą "wspólną", natomiast badanie w świetle przepisów prawa dowodów w sprawie, przeprowadzone przez organy administracji architektoniczno-budowlanej we wznowionym postępowaniu wykluczyły tę okoliczność. Dodano także, że poważny stan techniczny budynku przy ul. [...], mógł być również spowodowany nieprawidłowo przeprowadzonymi robotami budowlanymi. Organ odwoławczy podkreślił bowiem, że w ekspertyzie z 2009 r., jak też w projekcie konstrukcyjnym zamieszczono szereg restrykcyjnych uwag, ściśle określających charakter i obowiązkową kolejność robót budowlanych związanych z podbiciem fundamentów i stabilizacją gruntu. Zaznaczono zarazem, że w trakcie wznowionego postępowania organy administracji architektoniczno-budowlanej nie miały podstaw do analizowania tego wątku, ponieważ nie potwierdzono przesłanki wznowienia, jak również właściwym do kontroli inwestycji w tym zakresie był organ nadzoru budowlanego. W ocenie Wojewody, profesjonalne postawienie tego zarzutu inwestorowi przez stronę odwołującą się wymagało również dowodu potwierdzającego wykluczenie naturalnej degradacji tkanki budowlanej następującej wskutek użytkowania budynku przy ul. [...], którego to dowodu jednak nie wskazano.

Ponadto w odniesieniu do uwagi odwołania przywołującej odniesienie się w decyzji organu I instancji do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniono, że ten akapit decyzji pozostawał zupełnie bez związku ze sprawą, ponieważ postępowanie było prowadzone na innej podstawie prawnej i badane były inne aspekty sprawy niż brak udziału stron w postępowaniu. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, ten wątek uzasadnienia decyzji pozostawał bez wpływu na orzeczenie w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, w świetle przedstawionych wyjaśnień, w ocenie Wojewody, wobec niepotwierdzenia się zarzutów odwołania oraz wobec niepotwierdzenia się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należało orzec o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 23 marca 2018 r.

Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – strona skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K., domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego, opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że okoliczność istnienia wspólnej ściany budynków przy ul. [...] i [...] w K. była znana organowi, który wydał decyzję badaną we wznowionym postępowaniu – podczas gdy z dokumentacji zgromadzonej przed wydaniem decyzji Nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. oraz dołączonej do akt sprawy opinii A.. B. jednoznacznie wynika, że przedmiotowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy nie była wówczas wiadoma organowi ani inwestorowi, który na tę okoliczność nie przeprowadził żadnych badań ani ustaleń faktycznych, jak też nie przewidział rozwiązań w projekcie budowlanym bezwzględnie wymaganych w sytuacji występowania między budynkami wspólnej ściany granicznej, zaś okoliczność ta ujawniła się już po ostatecznym zakończeniu tej sprawy;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w tym rzetelnego ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a następnie oparcie na takim materiale rozstrzygnięcia;

3. art. 28 k.p.a., poprzez skierowanie decyzji do osoby zmarłej, tj. W. K.-C., którego zgon nastąpił dnia 13 lutego 2015 r.;

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej prawo w stopniu rażącym oraz dowolne uznanie, że fakt istnienia wspólnej ściany między budynkami stanowi wiedzę znaną organowi z urzędu w sytuacji, gdy wiedzy tej nie wyjawił w decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta K.;

5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, a zwłaszcza zarzutu dotyczącego braku w projekcie budowlanym rozwiązań uwzględniających fakt istnienia wspólnej ściany między budynkami, mogących zapobiec powstałym skutkiem realizacji inwestycji szkodom na nieruchomości sąsiedniej oraz zarzutu sprzeczności podjętego rozstrzygnięcia organu I instancji z jego uzasadnieniem polegającego na odmowie uchylenia decyzji Nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. przy jednoczesnym ustaleniu w ostatnim akapicie na str. 2 decyzji, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, przedstawiając argumentację na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu.

Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W myśl art. 145 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach".

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 18 lipca 2018 r. (znak: [...]), wydana po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Mieszkańców Budynku przy ul. [...] w K. i utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 23 marca 2018 r. (znak: [...]), którą odmówiono uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. nadbudowa z przeznaczeniem na cele mieszkalne wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjna, gazowa, c.o. i elektryczna, podbijaniem fundamentów i pogłębieniem piwnic w budynku mieszkalno-usługowym, wielorodzinnym, przy ul. [...] w K., na działce nr [...] obr. [...] (znak: [...]). Sąd podziela przy tym stanowiło organu II instancji uznając je za trafne i zgodne z prawem, że ww. decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, gdyż jej wydanie jest następstwem prawidłowego ustalenia przez kontrolowany organ braku podstaw wznowieniowych (organ administracji publicznej zasadnie doszedł do przekonania, że nie występuje przedmiotowa przesłanka wznowieniowa), co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Tym samym, ustalenie to pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.

Skarga jest nieuzasadniona w świetle obiektywnego porządku prawnego obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji i jako taka podlega oddaleniu.

Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji stwierdza, że prawidłowo ustalony przez kontrolowane organy stan faktyczny i prawny sprawy relewantny dla treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniał stwierdzenie organu, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym: "§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;". Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uwarunkowane jest zatem łącznym wystąpieniem czterech warunków: okoliczności faktyczne lub dowody powinny być nowe, powinny być istotne, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, a nadto powinny być nieznane organowi, który wydał decyzję. Skład obecnie orzekający podziela stanowisko WSA w Rzeszowie i uznaje je za swoje dla potrzeb kontrolowanej sprawy, a zawarte w wyroku tego Sądu z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 555/18, zgodnie z którym "Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postepowanie jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania może zatem nastąpić tylko w przypadku, gdy nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję. To na organie administracji, który wszczął postępowanie wznowieniowe z urzędu, ciąży obowiązek wykazania powyższych przesłanek, przy czym należy mieć na względzie, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, dlatego chcąc wzruszyć taką decyzję ostateczną organ powinien ponad wszelką wątpliwość wykazać istnienie przesłanek wznowienia".

W ocenie Sądu kontrolowany organ wykazał w sposób systemowy i spójny, że w żaden sposób nie można stwierdzić, iż ponad wszelką wątpliwość organ decyzyjny nie wiedział o bycie przedmiotowej przesłanki.

W kontrolowanej sprawie przesłanką wznowieniową, wskazaną przez wnioskodawcę, czyli nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, był fakt, iż ściana pomiędzy nadbudowywanym budynkiem na dz. nr [...] obr. [...] (przy ul. [...] w K.) a budynkiem z nim sąsiadującym, na dz. nr [...] (przy ul. [...] w K.) jest ścianą "wspólną".

Dowodzenie kontrolowanego organu oparte jest na przedstawieniu dowodów, z których wynika, że organ decyzyjny mógł z nich obiektywnie wywieść wiedzę o przedmiotowej ścianie wspólnej. W ocenie Sądu trafnie i zgodnie z zasadą prawdy materialnej kontrolowany organ II instancji wskazuje, że decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany, sporządzony na podstawie inwentaryzacji sporządzonej przez dr inż. arch. E. W. (k. 35-43 projektu budowlanego) oraz ekspertyzy stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., wykonanej w 2009 r. przez dr inż. S. K. – przy czym Sąd ocenia jako zgodne ze stanem faktycznym stwierdzenie organu II instancji, że te dwa dokumenty, stanowiące podstawę projektu budowlanego, określały poziom wiedzy posiadanej przez organ administracji publicznej w dniu wydania badanej decyzji/pozwolenia na budowę , a zarówno w części opisowej projektu budowlanego (k. 11), jak i w ekspertyzie z 2009 r. (str. 4) użyto sformułowania, że budynek przy ul. [...] pod numerem [...] przylega do budynku pod numerem [...] Trafna jest także konkluzja organu II instancji, że sformułowanie to nie przesądzało o charakterze konstrukcji dzielącej obie struktury budowlane. Jednak nie bez znaczenia dla stanu wiedzy organu I instancji wydającego pozwolenie na budowę jest fakt, że w rysunkach inwentaryzacji (k. 35-38 projektu budowlanego), jak również w rysunkach projektu nadbudowy (k. 44-46 oraz 54a-54c projektu budowlanego) co prawda daje się zauważyć, iż zostały sporządzone ze znaczną redukcją detalu budowlanego, niemniej jednak uzasadnionym i prawidłowym, w ocenie Sądu, zdaniem organu II instancji, zawierały one informacje wystarczające dla potrzeb postępowania o pozwolenie na budowę, gdyż projekt budowlany nie stanowił bowiem w tym przypadku projektu wykonawczego. Ponadto wskazano, że ściana dzieląca działki nr [...] i [...] w inwentaryzacji poziomu piwnic miała grubość 0,72 m, zaś na poziomie parteru i piętra w inwentaryzacji miała grubość 0,30 m, a w analogicznych rysunkach projektu architektoniczno-budowlanego miała grubość 0,40 m, co także i w ocenie Sądu wskazywało, iż planowano jej rozbudowę. Dodatkowo organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę, że w części rysunkowej projektu konstrukcyjnego oznaczono budynek na dz. nr [...], lecz schematycznie zaznaczona granica na poziomie parteru i piętra nie sugerowała dylatacji (k. 126-127 projektu budowlanego) w przeciwieństwie od rysunków projektowanych kondygnacji (k. 129-130). Istotne dla logiki i merytorycznej spójności wywodu kontrolowanego dowodzenia jest także stwierdzenie, że z projektu konstrukcji wynikało, iż obciążenie z projektowanych stropów przekazywane będzie na belki (istniejące – wzmacniane) oparte na ścianach zewnętrznych budynku (k. 128), czyli na ścianach frontowej i tylnej, z pominięciem ściany bocznej dzielącej działki nr [...] i [...]. Ponadto dla oceny stopnia wiedzy o ścianie wspólnej organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę jest istotne, że w ekspertyzie z 2009 r. (str. 12) wskazano, iż planowane było podbicie zewnętrznych ścian fundamentowych o grubości 0,70 m z zachowaniem wszelkich środków ostrożności, by nie spowodować zagrożenia dla posadowienia budynku przy ul. [...]. Tym samym, w prawidłowej i zgodnej z zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego, zdaniem Sądu, ocenie Wojewody, z treści powyżej i ocenionych zaprezentowanych dowodów wynikało, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem badanego pozwolenia na budowę nie było mowy o dylatacji między budynkami, natomiast w projekcie budowlanym przewidywano zastosowanie zaawansowanych rozwiązań konstrukcyjnych mających na celu ochronę ściany granicznej.

Wobec powyższego, jako trafne i zgodne z zasadami dowodzenia zawartymi w k.p.a. Sąd ocenia stanowisko organu odwoławczego, ten stan rzeczy wskazywał na dwa możliwe, wykluczające się, stany wiedzy organu I instancji w dniu wydania badanej decyzji: 1) tj. albo organ wydał decyzję bez świadomości, że nadbudowywany budynek posiada "wspólną" ścianę z sąsiednim budynkiem, co oznaczałoby, że projekt nie został sprawdzony, czego także i zdaniem Sądu nie potwierdzały dowody pośrednie: a to postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 2 grudnia 2010 r., wydane na podstawie art. 35 ust. 3 u.p.b. oraz zmiany projektu budowlanego wprowadzone w odpowiedzi na to postanowienie, 2) albo fakt, iż w tym przypadku występowała ściana "wspólna", był tak oczywisty, iż nie wymagał dodatkowych dowodów. Oczywistość tego faktu Sąd postrzega zarówno w sferze notoryjności jak i informacji powziętych potencjalnie z urzędu z badanej dokumentacji jednak nie wyartykułowanych wprost w uzasadnieniu decyzji. Sąd podziela w tym miejscu ocenę Wojewody i uważa ją za uzasadnioną i pozbawianą cech arbitralności, w której kontrolowany organ opowiada się za drugą z ww. opcji. Za zasadnością takiego stanowiska przemawiają także zdaniem Sądu dwa pośrednie dowody, tj. w ekspertyzie z 2009 r. oraz w projekcie konstrukcyjnym w zakresie wytycznych konstrukcyjnych wskazano konieczność ochrony stabilności posadowienia ściany granicznej, a nadto zabudowa pierzejowa (kamienice) pochodząca z przełomu XIX i XX w. była pozbawiona dylatacji i posiadała wspólne ściany graniczne, który to fakt był powszechnie znany w środowisku branżowym. W uzasadnieniu kontrolowanej obecnie decyzji wyjaśniono też, że dylatacje ścian granicznych zaczęto stosować w 2 połowie XX w., przy czym prawdopodobnie wpływ na stosowanie dylatacji w granicy miało wejście w życie art. 143 Kodeksu cywilnego, regulującego granice jasności gruntu, z czym Sąd się zgadza. Zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. "Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie". Organ nie zakomunikował faktu posiadania przedmiotowej potencjalnej w żaden sposób nie wykluczonej wiedzy notoryjnej o wspólnej ścianie jak i potencjalnie powziętej "wywiedzionej" informacji o wspólnej ścianie z urzędu w związku z prowadzonym postępowaniem, przy czym w ocenie Sądu obowiązek informacyjny dotyczy faktów znanych z urzędu, których w domyśle strona może z uwagi na ich genezę urzędową nie znać. Odnosząc się do wiodącej warstwy notoryjnej tej informacji, Sąd wskazuje, że jej nie dotyczy ww. obowiązek informacyjny wprost. Zarazem Sąd zauważa, że te obowiązki organu nie zwalniają właściciela od posiadania informacji na temat atrybutów przedmiotu własności jeżeli chce z nich korzystać, czerpać w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie w nawiązaniu do argumentacji skargi Sąd nie podziela stanowiska, że kontrolowane organy dowodziły na podstawie faktów i dowodów późniejszych niż data wydania pozwolenia na budowę nie wykluczenia faktu wiedzy o ścianie wspólnej. Chodziło tutaj o dowody/dokumenty sporządzone w 2016 r., tj. oświadczenie mgr inż. A. B. z czerwca 2016 r. (dołączone przez wnioskującego o wznowienie postępowania) oraz przedłożone przez mgr inż. arch. A. H. wyjaśnienia do projektu budowlanego nadbudowy z przeznaczeniem na cele mieszkalne budynku mieszkalno-usługowego, wielorodzinnego w K. przy ul. [...], Branża konstrukcyjna z dnia 21 października 2016 r. W ocenie Sądu jasne i nie budzące wątpliwości są wyjaśnienia Wojewody, że dokumenty te potwierdzały dodatkowo dla potrzeb sprawy istnienie wspólnej ściany budynków przy [...], a wobec powyższego potwierdzały one istnienie okoliczności istotnej i istniejącej w dacie wydania decyzji. Niemniej jednak trafnym zdaniem organu odwoławczego nie wynikało z nich natomiast w żaden sposób, że w dniu 20 grudnia 2011 r. organ wiedział o tej okoliczności lub, że nie była ona dla niego nowa, a nadto co Sąd podkreśla dowody te nie stanowią w żaden sposób zasadniczego elementu podstawy faktycznej dowodzenia przez organ braku przesłanki wznowieniowej w sprawie.

Sąd zatem nie podziela zatem w całości zarzutów skargi. W jego ocenie w kontrolowanej sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że okoliczność istnienia wspólnej ściany budynków przy ul. [...] i [...] w K. była znana organowi, który wydał decyzję badaną we wznowionym postępowaniu. W ocenie Sądu zaprezentowanej powyżej w odniesieniu do dokumentacji tam przedstawionej jednoznacznie wynika, że nie można w żaden sposób wykluczyć, że przedmiotowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy nie była wówczas wiadoma organowi ani inwestorowi.

W kontrolowanej sprawie nie nastąpiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż ocena dokonana przez organ II instancji mieści się w sposób logicznie i spójnie uzasadniony w swobodnej ale nie dowolnej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy jest wyczerpujący i pozwala na rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem. Strona skarżąca mogła się z nim zapoznać bez negatywnych następstw dla swojej sytuacji prawnej.

W odniesieniu do zarzutu podnoszącego, że kontrolowaną decyzję skierowano do osoby zmarłej, tj. W. K.-C., którego zgon nastąpił dnia 13 lutego 2015 r., czym naruszono art. 28 k.p.a., Sąd wyjaśnia że z takim zarzutem mogą skutecznie wystąpić jedynie następcy prawni zmarłego, z których co najmniej jeden otrzymał przedmiotową decyzję jako jej bezpośredni adresat/strona, biorący udział w postępowaniu administracyjnym. Kwestie następstwa były wstępnie wyjaśniane przez Sąd w drodze pisma z dnia 18 styczna 2019 r. adresowanego do K. K.-C.. W tym zakresie skład orzekający podziela i traktuje jako własne stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2018 r., sygn.. akt II OSK 1837/17, zgodnie z którym "Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu Administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.".

Sąd podtrzymuje swoje stanowisko, że w kontrolowanej sprawie nie naruszono art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej prawo w stopniu rażącym oraz dowolne uznanie, że fakt istnienia wspólnej ściany między budynkami stanowi wiedzę znaną organowi z urzędu w sytuacji, kiedy wiedzy tej nie wyjawił w decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta K.; gdyż ta okoliczność, jak było argumentowane powyżej, stanowi w realiach kontrolowanej sprawy nieistotne naruszenie prawa. Jak to już było podnoszone w sposób należycie uzasadniony, że nie można całkowicie wykluczyć, iż organ decyzyjny nie wiedział o ścianie wspólnej, teza ta jest kompatybilna ze stanem prawnym i faktycznym wynikającym z akt sprawy, w tym z dokumentacji projektowo-budowalnej zatwierdzonej pozwoleniem na budowę. Z dokumentacji tej wynika także zachowany pewien standard ochrony interesów prawnych skarżącej z uwagi na to, że jak wynika z akt sprawy obciążenie z projektowanych stropów przekazywane będzie na belki (istniejące – wzmacniane) oparte na ścianach zewnętrznych budynku (k. 128), czyli na ścianach frontowej i tylnej, z pominięciem ściany bocznej dzielącej działki nr [...] i [...]; a nadto w ekspertyzie z 2009 r. (str. 12) wskazano, iż planowane było podbicie zewnętrznych ścian fundamentowych o grubości 0,70 m z zachowaniem wszelkich środków ostrożności, by nie spowodować zagrożenia dla posadowienia budynku przy ul. [...]. Na marginesie Sąd stwierdza, że skarżąca strona, poza oświadczeniem złożonym we wniosku o wznowienie postępowania, także nie wykazała, że nie posiadała wiedzy w czasie relewantnym dla wydania pozwolenia na budowę o fakcie wspólnej ściany, a zatem jako właściciel potencjalnie mogła te kwestie podnosić i żądać ochrony swoich praw. Ponadto jak to już było wskazywane w postępowaniu zakończonym wydaniem badanego pozwolenia na budowę nie było mowy o dylatacji między budynkami, natomiast w projekcie budowlanym przewidywano zastosowanie zaawansowanych rozwiązań konstrukcyjnych mających na celu ochronę ściany granicznej.

Jednocześnie w ocenie Sądu kwestie materialnoprawne w tym dotyczące zarzutu dotyczącego braku w projekcie budowlanym ew. rozwiązań uwzględniających fakt istnienia wspólnej ściany między budynkami, mogących zapobiec powstałym skutkiem realizacji inwestycji szkodom na nieruchomości sąsiedniej – nie podlegają ocenie Sądu, gdyż jak wynika to wprost z treści kontrolowanej obecnie decyzji nie zajmuje się ona aspektami materialnoprawnymi kwestionowanego pozwolenia na budowę.

Podnoszona w skardze sprzeczność podjętego rozstrzygnięcia organu I instancji z jego uzasadnieniem polegającego na odmowie uchylenia decyzji Nr [...] z dnia 20 grudnia 2011 r. przy jednoczesnym ustaleniu w ostatnim akapicie na str. 2 decyzji, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa - w tym wskazanym fragmencie nie ma miejsca, a sama taka potencjalna okoliczność nie ma znaczenia dla wyniku sprawy wobec jednoznacznego wydźwięku sentencji i uzasadnienia decyzji organu II instancji utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji. Rozważania kontrolowanego organu czynione w nawiązaniu do stanowiska skarżącej, według której projekt budowlany został wadliwie sporządzony, co skutkować miało postępującymi uszkodzeniami tkanki budowlanej budynku na sąsiedniej dz. nr [...] - w których organ podkreśla, że poważna sytuacja pogarszającego się stanu technicznego budynku przy ul. [...], w trakcie robót budowlanych związanych z omawianą inwestycją mogła mieć wielorakie źródło – nie mają znaczenia dla kontrolowanej sprawy, znajdują się poza jej zakresem merytorycznym i nie podlegają kontroli Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.