Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1364/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7; art. 8; art. 9; art. 107 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 28 ust. 1 i 3, 3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi B. F. jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] września 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 20 czerwca 2018 r., doprecyzowanym 26 lipca 2018 r., Skarżąca zwróciła się z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek za okres do marca 2017 r. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową i życiową.

Organ po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenie społeczne za okresy: od marca do grudnia 2013 r., od lutego 2014 r. do sierpnia 2016 r. oraz od listopada 2016 r. do marca 2017 r. w łącznej kwocie 37 649,32 zł;

- ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od lutego 2015 r. do lutego 2016 r.; od maja 2016 r. do sierpnia 2016 r. oraz marzec 2017 r. w łącznej kwocie 5 718,89 zł;

- Fundusz Pracy za okresy od sierpnia 2013 r. do października 2013 r., od lutego 2014 r. do sierpnia 2016 r. oraz od grudnia 2016 r. do marca 2017 r. w łącznej kwocie 2 702,41 zł.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją ZUS utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2018 r.

Organ wyjaśnił, że rozpoznając sprawę wziął pod uwagę następujące dokumenty:

- oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z [...] czerwca 2018 r.;

- oświadczenia przedsiębiorcy o pomocy publicznej z [...] czerwca 2018 r.;

- zeznania podatkowe za rok 2016 oraz 2017;

- podatkową księgę przychodów i rozchodów za rok 2018;

- kartę choroby stomatologicznej z A..;

- zaświadczenie Kliniki Stomatologicznej [...] z [...] września 2018 r.;

- zaświadczenie z Gabinetu Lekarskiego z [...] lipca 2018 r.;

- wyjaśnienia z 3 stycznia 2019 r.;

- rozwiązanie umowy z firmą L. z [...] stycznia 2018 r. przedłożonego 3 stycznia 2019 r.;

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił, że Skarżąca:

- prowadzi działalność gospodarczą od [...] stycznia 2009 r. pod nazwą B.,

- nie pracuje zarobkowo w pozostałym zakresie;

- nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych źródeł pomocy;

- stałe wydatki związane z utrzymanie Skarżąca oszacowała na łączną kwotę 2883,75 zł, w tym:

433,75 zł czynsz;

200,00zł energia elektryczna, gaz, woda itp.;

750,00 zł zakup leków, koszty badania itp.;

1500,00 zł wynajem mieszkania, czesne itp.;

- prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe;

- posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków na kwotę 7 140,00 zł płatne po 200,00 zł miesięcznie oraz w tytułu zaciągniętych kredytów płatne po 328,00 zł miesięcznie, zobowiązania spłaca w formie układu ratalnego lub dobrowolnych wpłat;

- posiada na własność mieszkanie w [...], przy ul. [...] o powierzchni 48m2, dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą, nr [...];

- posiada samochód marki [...] z 1985 r.;

- posiada inne składniki mienia ruchomego na łącznej wartości 6 650,00 zł;

- jest pod stałą opieką lekarza psychiatry z uwagi na depresję.

Na wstępie organ wyjaśnił , iż w związku z tym, że płatnik jest przedsiębiorcą (przedsiębiorca - każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym o charakterze niezarobkowym, bez względu na jego formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania) dokonano analizy wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek wynikających z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r.) decydujących o uznaniu przedmiotowego wsparcia finansowego za pomoc publiczną. Organ po analizie akt sprawy stwierdził, że ewentualne umorzenie należności z tytułu nieopłaconych należności z tytułu składek, nie stanowiłoby pomocy de minimis.

Organ zwrócił uwagę, że przedmiotowy wniosek został rozpoznany w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie tj. art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. W tym zakresie wskazał, iż z przyczyn oczywistych w sprawie nie miał zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Wykluczeniu podlegają również przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 3, 4, 5 i 6 u.s.u.s. W związku z tym, nie było możliwe umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Wskazał, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.

Organ rozważył również możliwość umorzenia należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365).

Stwierdził, że wystąpienie przesłanki, o której mowa w przywołanym rozporządzeniu dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Zdaniem organu w przypadku Skarżącej przesłanka ta nie będzie miała zastosowania. Według organu wskazywane problemy zdrowotne nie uniemożliwiają uzyskiwania dochodu. Organ zauważył, że Wnioskodawczyni nie wykazała działań mających na celu poprawienie sytuacji materialnej rodziny chociażby uzyskanie zasiłków celowych, stałych bądź okresowych np. na opłaty za media lub zakup żywności. Organ wyjaśnił, że wskazywane przez Skarżącą zobowiązania wobec innych wierzycieli nie mogą być skutecznym argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o:

- uchylenie w całości ostatecznej decyzji z [...] maja 2019 r, oraz wcześniejszej decyzji z [...] września 2018 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek;

- przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem, że zachodzą okoliczności zdrowotne, rodzinne i zawodowe Skarżącej uzasadniające udzielenie skarżącej pomocy zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (DZ.U.UE C 83 z dnia 30 marca 2010 r.) polegającej na częściowym umorzeniu należności z tytułu składek,

- zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów procesu łącznie z kosztami ewentualnego zastępstwa procesowego wg norm przepisanych lub według zestawienia kosztów przedstawionego na rozprawie - od Organu administracji.

Skarżąca kwestionowanej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 7 oraz art. 77 § 1 i § 4 k.p.a., polegające:

na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o ustalenia organu I instancji w zakresie stan faktycznego, mimo wskazania przez Skarżącą we wniosku z 2 października 2018 r. oraz w uzupełniającym piśmie z 15 listopada 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na istotne okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej Skarżącej,

na nieuwzględnieniu faktu rozpoczęcia w styczniu 2019 r. spłaty zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, na podstawie układu ratalnego nr [...] zawartego z ZUS I Oddział w [...],

na nieuwzględnieniu wniosku Skarżącej o częściowe umorzenie należności z tytułu składek,

na nieuwzględnieniu słusznego interesu Skarżącej, niezdolnej do wygenerowania przychodów umożliwiających spłatę całości należności z tytułu składek w przewidywalnej perspektywie czasowej,

a skutkiem tego wydanie krzywdzącej decyzji

naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 9 k.p.a., polegające na tym, że organ odwoławczy nie dopełnił obowiązku wyczerpującego informowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a w szczególności nie umożliwił Skarżącej zapoznania się z zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ani zgłoszenia uwag lub uzupełnień do tego materiału, co de facto oznaczało brak czuwania nad tym, aby Skarżąca uczestnicząca w postępowaniu nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, bowiem i nieudzielenie Skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a skutkiem tego wydanie krzywdzącej decyzji;

naruszenie przepisów procesowych, a mianowicie art. 8 k.p.a., polegające na tym, że organ odwoławczy - wbrew oświadczeniu nie kierował się zasadami proporcjonalności i bezstronności w prowadzonym postępowaniu i bezzasadnie przyłożył do Skarżącej tę samą miarę - pomimo odmiennych warunków jej funkcjonowania, co do przedsiębiorców wyłudzających pomoc publiczną oraz tolerował takie samo działanie organu I instancji, burząc zaufanie Skarżącej do organów Państwa, a skutkiem tego wydał krzywdzącą decyzję

naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w brzmieniu: Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej w związku z art. 1 oraz art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez tolerowanie przez organ odwoławczy oraz ostateczne zaakceptowanie działań i zaniechań ZUS I Oddziału w [...] niezgodnych z zasadami współżycia społecznego, a skutkiem tego wydanie krzywdzącej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 10 września 2020 r. skarżąca oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą, obecnie dorabia jako kurier. Wysokość rat, które przewiduje układ ratalny ZUS przekracza jej możliwości finansowe. Działalność w zeszłym miesiącu dała jej 3500 zł brutto, praca jako kurier – 1200 zł brutto. Składka ZUS to teraz 1500 zł, a rata układu 700 zł. Następnie oświadczyła, że jej dochód wynosi ok. 2000 zł netto miesięcznie. Od dwóch lat mieszka z partnerem, z jej mieszkania korzysta brat, który w zamian wykonał remont. Ma zajęte konto przez Urząd Skarbowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia skarżącej należności z tytułu nieopłaconych składek.

Sąd wskazuje, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać powinno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13).

Sądowa kontrola legalności takich decyzji z woli ustawodawcy została zatem ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności, nie oznacza jednak dowolności jego działania (por. wyrok NSA z 25 października 2012 r. sygn. II GSK 1545/11). Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym zobowiązany jest do rzetelnej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia powinien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy ustalone okoliczności faktyczne zostały poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Pewne uchybienia w procedowaniu ZUS nie miały przy tym takiego charakteru, by mogły wpłynąć na treść kontrolowanej decyzji.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 tego artykułu jednoznacznie określa, iż należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a, który otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, jednakże wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W przypadku tym należności, ale wyłącznie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, że w stosunku do Skarżącej nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4a i 4b u.s.u.s. Ustalenia ZUS w tym zakresie Sąd uznaje za prawidłowe.

W ocenie Sądu zgodzić należy się z ZUS, nie można stwierdzić, że Skarżąca nie posiada majątku, z którego można egzekwować należności.

Prawidłowo ZUS wskazał w odniesieniu do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., że żaden organ egzekucyjny nie stwierdził braku majątku, z którego można egzekwować należności. Tym samym zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie występują przesłanki umożliwiające umorzenie należności z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Przechodząc do oceny możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazać należy na przesłanki umorzenia, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem sama Skarżąca nie podnosiła by poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Sąd podziela stanowisko organu w zakresie niewykazania wystąpienia ostatniej z przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i wykonuje pracę zarobkową, co prowadzi do wniosku, że nie cierpi na przewlekłą chorobę, która pozbawiłaby ją możliwości uzyskiwania dochodu. Niewątpliwie schorzenie Skarżącej (depresja) utrudnia takie działania, ale ich nie wyklucza.

W sprawie nie zachodzą też przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, o czym za chwilę.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że z treści powołanych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia przedmiotowych należności jest jej uznaniowy charakter. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07).

W świetle orzecznictwa sądowego decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli podlega to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Należy zatem stwierdzić, że decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w przypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Organ w akceptowalny sposób ustalił i zbadał wszystkie okoliczności istotne Niewątpliwie ZUS nie odniósł się do informacji dotyczących stanu zdrowia matki Skarżącej (dołączonych do pisma z 15 listopada 2018 r.). Uchybienie to nie mogło mieć jednak wpływu na treść decyzji, skoro Skarżąca nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego, ani nie sprawuje nad nią opieki uniemożliwiającej uzyskanie dochodu (w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

Pozostałe okoliczności wskazywane w tym piśmie (stan zdrowia Skarżącej oraz zawarcie przez nią z ZUS układu ratalnego) wynikały także z wcześniej zgromadzonych dokumentów, tym samym nie wskazywały nowych, istotnych dla sprawy okoliczności. Czyni to niezasadnym zarzuty naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią przywołanych wcześniej przepisów sam fakt znajdowania się dłużnika w trudnej sytuacji materialnej, nie może stanowić przesłanki umorzenia przedmiotowych należności. W ocenie Sądu, poczynione w tej kwestii ustalenia organu są również prawidłowe.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca z prowadzonej działalności uzyskuje dochód jak obecnie szacuje - w wysokości 3500 zł brutto, za pracy jako kurier – 1200 zł brutto. Wobec Skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zatem, nie można orzec o całkowitej nieściągalności zadłużenia. Wobec Zobowiązanej organ egzekucyjny nie prowadzi obecnie postępowania egzekucyjnego. Zauważyć należy, iż aktualnie wdrożony środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunków bankowych jest nieskuteczny, z uwagi na zbieg egzekucji z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego [...]. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwagi na zawarty 4 stycznia 2019 r. układ ratalny. Jednak obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o ich całkowitej nieściągalności, a stwierdzenie, że nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby na obecnym etapie przedwczesne.

Zatem, dopóki postępowanie nie zostanie przeprowadzone, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Możliwości przymusowego dochodzenia należności nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca posiada na własność odziedziczone mieszkanie w [...], przy ul. [...] o powierzchni 48m2, dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Z akt sprawy nie wynika, aby organ wszczął postępowanie egzekucyjne z nieruchomości.

Sąd zgadza się z organem, iż wskazane przez Skarżącą problemy zdrowotne (depresja) stanowiące niewątpliwie utrudnienie codziennej egzystencji, same w sobie nie stanowią samoistnej i wystarczającej podstawy do umorzenia należności z tytułu składek.

Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż brak podstaw do ich uwzględnienia. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ orzekający przeprowadził (poza wskazanym już mankamentem) postępowanie w sposób prawidłowy, i dokonał wyczerpującej oceny istotnego dla sprawy zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Wbrew twierdzeniom skargi nie uchybił też art. 9 k.p.a. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w toku postępowania ZUS wielokrotnie informował Skarżącą o jej prawach i powinnościach oraz o okolicznościach, których wykazanie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia. Skarżąca, jak twierdzi współpracująca z kancelarią prawną, miała ich pełną świadomość. Nie wykazała też, by odmówiono jej dostępu do akt i ewentualnego wpływu takiej hipotetycznej sytuacji na treść rozstrzygnięcia.

Sąd nie stwierdza też naruszenia przez organ art. 8 k.p.a., zasady proporcjonalności i bezstronności. Organ odnosił się do sytuacji Skarżącej i jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą i do jej indywidualnych spraw życiowych.

Art. 5 k.c. w rozpoznawanej sprawie dotyczącej kontroli legalności decyzji ZUS nie miał zastosowania, tym samym nie mógł zostać złamany. Organ działał przy tym na podstawie i w granicach prawa, na podstawie właściwych norm, których niezgodności z Konstytucją bynajmniej nie stwierdzono. Tym samym nie mógł naruszyć art. 2 Konstytucji RP.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.