Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 707/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1 art. 18
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...]– wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 18 i art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], Nr [...], którym odmówiono zobowiązanemu M.R. zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz [...], wystawionych przez Burmistrza M.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., występujący w przedmiotowej sprawie w roli organu egzekucyjnego, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku małżonków M. i T. R. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza M. o numerach od [...] do [...] oraz [...] , którymi objęto zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 oraz IV kwartał 2009 r. Odpisy ww. tytułów wykonawczych waz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego przesłano na adres Zobowiązanych za pośrednictwem placówki pocztowej i doręczono odpowiednio w dniach 24.09.2008 r. i 20.05.2010 r.

W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) "u.p.e.a., w tym zajęto wierzytelności z rachunków bankowych, świadczenie rentowe oraz na wniosek wierzyciela z dnia 30.12.2014 r. zajęto nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (zajęcie nieruchomości wraz z wezwaniem do zapłaty z dnia 11.02.2015 r., nr [...].

Pismem z dnia 16.02.2015 r. zobowiązany M.R., reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w zakresie umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W ocenie pełnomocnika zobowiązanego rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie może znacząco wpłynąć na bieg postępowania egzekucyjnego, ponieważ stwierdzenie przedawnienia obowiązku podatkowego skutkować będzie nieistnieniem zaległości po stronie Pana M.R.

Pismem z dnia 17.02.2015 r., nr [...] organ egzekucyjny wystąpił do Burmistrza M. - jako wierzyciela dochodzonych należności - z prośbą o zajęcie stanowiska w kwestii, czy istnieją przesłanki z art. 56 § 1 u.p.e.a. do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanych M. i T.R. na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W piśmie z dnia [...] nr [...] wierzyciel wskazał, że nie wnosi o zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, wskazując przy tym, że nie ma innych podstaw do zawieszenia jak i umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 16.03.2015 r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które Zobowiązany zaskarżył w drodze zażalenia, wskazując, że w Jego ocenie w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji wniósł on o zmianę zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej w S., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest według ściśle określonych reguł wskazanych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Reguły te wskazują podstawy, metody i środki prowadzenia postępowania wykonawczego oraz sytuacje, w których należy zaniechać czasowo lub trwale dalszego prowadzenia egzekucji.

Wskazano przy tym, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Następnie, przytaczając art. 138 § 1 K.p.a. wskazano, że organ odwoławczy wskutek wniesionego odwołania wydaje decyzję, w której w zależności od sposobu rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze, wyjaśniając przy tym, że w myśl zaś art. 144 K.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując przedmiotową sprawę należy odwołać się do regulacji prawnej normującej postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, po czym przywołując art. 56 § 1 u.p.e.a. wskazał przypadki, w których postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu.

Wyjaśniono przy tym, że przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie określa, w jakich przypadkach organ egzekucyjny zawiesza postępowanie egzekucyjne. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Z analizy treści art. 56 § 1 u,p.e.a. wynika, że w razie ziszczenia się którejkolwiek z wymienionych w nim enumeratywnie przesłanek, organ egzekucyjny zobligowany jest zawiesić postępowanie egzekucyjne.

Jak dalej wskazał organ odwoławczy, w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. wskazano cztery kategorie podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. nie wskazano bezpośrednio kolejnej podstawy zawieszenia postępowania, albowiem ustawa odwołuje się do innych przypadków przewidzianych w ustawach. Dotyczyć to może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania.

Podkreślono przy tym, że ocena istnienia podstaw zawieszenia dokonywana jest przez organ egzekucyjny z uwzględnieniem stanu sprawy, istniejącego w chwili rozpatrywania wniosku o zawieszenie postępowania. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, że na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny nie miały miejsca przesłanki z punktów 1-3. Podobnie na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, nie wystąpiły okoliczności uzasadniające inną ocenę podstaw zawieszenia w trybie art. 56 § 1 u.p.e.a.

Jak wskazał organ odwoławczy, z pisma z dnia 16.02.2015 r. wynika, że pełnomocnik zobowiązanego zawieszenia postępowania egzekucyjnego upatruje w toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniem w przedmiocie umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Zdaniem organu odwoławczego, powołana przez pełnomocnika kwestia nie mieści się w katalogu okoliczności skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 56 § 1 u.p.e.a. Podkreślono przy tym, że u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania przesłanki jego zawieszenia, i jest to przepis kompletny.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że nie znajduje okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego M.R. prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz [...], wystawionych przez Burmistrza M.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...], Zobowiązany wniósł o jego uchylenie.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący argumentował, że zachodzi podstawa do zwieszenia postepowania egzekucyjnego, gdyż w toku pozostaje postępowanie prowadzone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek Jego skargi do tyczącej przedawnienia obowiązku podatkowego objętego postępowaniem egzekucyjnym. Zdaniem Skarżącego, jeżeli rozstrzygnięcie NSA uwzględni jego skargę kasacyjną, bezzasadnym będzie prowadzenie wobec jego osoby dalszej egzekucji, co uzasadnia zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej zwana "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

W myśl zaś art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji (postanowień) z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Natomiast zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Przedmiotem niniejszego postępowania było rozpoznanie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S., którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Skarżącego i Jego małżonki.

Kontrolując zaskarżone postanowienie co do jego zgodności z prawem, mając na uwadze argumentację organów wynikającą z zaskarżonych rozstrzygnięć organów obu instancji, Sąd nie stwierdził, by przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie było żądanie Zobowiązanego zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Niego i Jego małżonki na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz [...], obejmujących zaległość z tytułu zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003- 2007.

Według Skarżącego, zachodzi podstawa do zwieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z Jego skargi kasacyjnej, a dotyczącej przedawnienia zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem prowadzonej egzekucji. Zdaniem Skarżącego, jeżeli rozstrzygnięcie NSA uwzględni jego skargę kasacyjną, bezzasadnym będzie prowadzenie wobec jego osoby dalszej egzekucji, co uzasadnia zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W ramach zatem tak zakreślonego sporu ustalić należy, czy powołana przez Skarżącego we wniosku z dnia 16 lutego 2015 r. ww. okoliczność, mogła stanowić podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Instytucja zawieszenia postępowania została uregulowana w art. 56 u.p.e.a. W § 1 tego przepisu ustawodawca zawarł zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z jego treścią postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach prawem przewidzianych.

Z przytoczonej regulacji wynika wprost, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem określonych przez ustawodawcę okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku postępowania. Powołany przepis nie pozostawia organowi swobody co do orzekania o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący, jako podstawę żądania zawieszenia egzekucji nie wskazał żadnej z podstaw prawnych przewidzianych w art. 56 § 1 u.p.e.a., przy czym jak wynika z akt sprawy również wierzyciel jako gestor postępowania egzekucyjnego nie wyraził zgody na jego zawieszenia (pismo Burmistrza M. z dnia 16.03.2015 r.).

W świetle powyższego, nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających zastosowanie przesłanek przewidzianych w ww. przepisie art. 56 § 1 pkt 1 -4 u.p.e.a. Jak wyżej wskazano, Skarżący nie wskazywał na wystąpienie żadnej z tego rodzaju okoliczności, zaś materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dawał podstaw do takich ustaleń.

Przystępując zatem do oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że w świetle przytoczonego powyżej przepisu jak i braku zgody wierzyciela na zawieszenie egzekucji, w pełni zasadne jest stanowisko organów egzekucyjnych co do braku podstaw do zawieszenia prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego, a tym samym zachodzi podstawa do uznania, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada obowiązującemu prawu. Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wywiódł, że podana przez Skarżącego okoliczność co do zawisłej przed NSA sprawy nie mieści się w zamkniętym katalogu podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa.

Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny jak i Dyrektor Izby Skarbowej w S., dokonały prawidłowej wykładni powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisów prawnych, tj. art. 56 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., zaś organ odwoławczy podjął właściwe rozstrzygnięcie.

Przeprowadzona przez Sąd w oparciu o przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 art. 56 u.p.e.a., a zatem postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie narusza prawa.

W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.