Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 27/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28.
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Bożena Pindel, Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] ([...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w dalszej części uzasadnienia oznaczanej w skrócie: k.p.a., oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. - Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), następnie powoływanej jako: u.s.u.s. bądź ustawa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję przez siebie wydaną w dniu [...] r., nr [...] [nr sprawy: [...]], którą nie uwzględnił wniosku W. F. złożonego w dniu 24 czerwca 2011 r. i nie umorzył mu należności z tytułu składek w łącznej kwocie 240.116,01 zł, w tym:

a) składek na ubezpieczenie społeczne za prowadzącego działalność za okres 06/2004, 08/2004-12/2004, 01/2005-09/2005, 11/2005-12/2005, 01/2006-02/2006, 04/2006-06/2006, 9/2006, 11/2006-12/2006, 01/2008-12/2008, 02/2009-04/2009 w kwocie 15.904,76 zł,

b) składek na ubezpieczenie zdrowotne za prowadzącego działalność za okres 05/2004-06/2004, 08/2004-12/2004, 01/2005-02/2005, 04/2005-09/2005, 11/2005-12/2005, 01/2006-02/2006, 05/2006-09/2006, 11/2006-12/2006, 02/2007-12/2007, 01/2008-09/2008, 11/2008-12/2008, 01/2009-04/2009 w kwocie 7.527,33 zł,

c) składek na Fundusz Pracy za prowadzącego działalność za okres 07/2005-09/2005, 11/2005-12/2005, 01/2006, 04/2006-07/2006, 09/2006, 11/2006-12/2006, 01/2007-12/2007, 01/2008-07/2008, 11/2008-12/2008, 01/2009-04/2009 w kwocie 1.427,99 zł,

d) składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników w części finansowej przez płatnika składek za okres 06/2004, 08/2004-12/2004, 01/2005-09/2005, 11/2005-12/2005, 01/2006, 05/2006-06/2006, 09/2006, 12/2006, 01/2007-12/2007, 01/2008-05/2008, 07/2008, 11/2008-12/2008, 02/2009-04/2009 w kwocie 131.953,95 zł,

e) składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek za okres 07/2005-09/2005, 11/2005-12/2005, 01/2006, 04/2006-06/2006, 09/2006, 12/2006, 01/2007-12/2007, 01/2008-07/2008, 11/2008-12/2008, 01/2009-04/2009 w kwocie 18.954,98 zł,

f) odsetek za zwłokę od należności za osobę prowadzącą działalność naliczone na 24 czerwca 2011 r. w kwocie 4.743,00 zł,

g) odsetek za zwłokę od należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek naliczone na 24 czerwca 2011 r. w kwocie 28.772,00 zł,

h) odsetek za zwłokę od należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych naliczonych na 24 czerwca 2011 r. w kwocie 30.436,00 zł,

i) kosztów upomnienia za okres od 02/2007-04/2007, 06/2007-12/2007, 01/2008-07/2008, 11/2008-12/2008 w kwocie 396,00 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte po raz drugi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pierwszej kolejności przedstawił okoliczności powołane przez pana W. F. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z tą prezentacją, wnioskodawca podniósł zarzut braku merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie należności, nierozpoznanie go w oparciu o ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C 306 z dnia 17 grudnia 2007 r.). Wskazał, że ze względu na rażąco wysoką kwotę zadłużenia nie jest w stanie jej spłacić. Podniósł, że zadłużenie to zostało spowodowane nieuczciwą konkurencją oraz brakiem informacji o zagrożeniu deregulacją rynku w związku z uwolnieniem importu dla towarów sprowadzanych m. in. z [...] oraz braku ceł zaporowych stabilizujących rynek wewnętrzny. Stwierdził następnie, że zważywszy na kondycję finansową jego przedsiębiorstwa, liczebność załogi i wysokość obrotów począwszy od 2004 r. prowadzone przez niego przedsiębiorstwo kwalifikowało się do ogłoszenia upadłości. Gdyby nie podjęta walka i działania naprawcze to dziś po sprzedaży majątku firmy zostałby ze zobowiązaniami, na których spłatę nie miałby środków. Jak wynika z analizy wzrostu rentowności od 2009 r. jest szansa na uregulowanie bytu przedsiębiorstwa, co przełoży się na osiągane zyski a w konsekwencji pozwoli na wyjście z zadłużenia i przysporzy gospodarce narodowej dochód. Tylko dzięki pomocy de minimis i umorzeniu należności przedsiębiorstwo nie będzie ponownie zagrożone niemożnością wywiązania się z zaciągniętych przed 2004 r. zobowiązań. Będzie także możliwe kontynuowanie na bieżąco opłacania składek i zapewnienie bytu rodzinom dwudziesty pięciu zatrudnianych pracowników.

Następnie organ podkreślił wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności jako najdalej idącej ulgi w spłacie ciążących zobowiązań składkowych, akcentując, że jej przyznanie jest wyrazem definitywnej rezygnacji z możliwości wyegzekwowania tych należności. Zaznaczył przy tym uznaniowy charakter decyzji podejmowanej w tym przedmiocie.

W dalszej kolejności stwierdził, że analiza zebranego materiału dowodowego doprowadziła go do przekonania, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki umorzenia należności określone w art. 28 ust. 2-3a u.s.u.s., jak również, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Odwołując się następnie do brzmienia tych przepisów, wyjaśnił motywy swego rozstrzygnięcia.

W kontekście art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., zwrócił uwagę na skuteczne prowadzenie przeciwko wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny. Zaakcentował też, że strona jest właścicielem nieruchomości i dwóch samochodów, co powoduje, jego zdaniem, niemożność stwierdzenia bezskuteczności przymusowego dochodzenia należności.

Odnosząc się z kolei do przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. oraz we wskazanym wyżej rozporządzeniu zwrócił w pierwszej kolejności uwagę, że wnioskodawca zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz 19-letnim synem i 2-letnią córką, zaś samo uwzględnienie wysokości dochodów z działalności gospodarczej wnioskodawcy (około 10.343,30 zł miesięcznie), jak i dochody jego żony (520 zł miesięcznie), musi wpływać na ocenę materialnego stanu jego czteroosobowej rodziny. Dostrzegając wysokość opłat bieżących (11.660 zł) oraz brak płynności w ich płatnościach zauważył, że zaleganie z ich uiszczeniem nie stanowi przeszkody do posiadania dwóch samochodów. Wziął pod uwagę także zobowiązania kredytowe, oznajmiając, że nie służy im pierwszeństwo spłaty przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Podniósł także, że wnioskodawca nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem jego córki. Zauważył, że uzyskiwany dochód miesięczny (2.500 zł na członka rodziny) przekracza próg kryterium dochodowego uprawniający do uzyskania wsparcia rodziny, zaś jej status materialny nie plasuje jej na granicy minimum egzystencji. Zaznaczył, że stałą opiekę nad niepełnosprawną córką sprawuje żona wnioskodawcy, która nie pracuje zawodowo w związku z czym konieczna opieka może być sprawowana bezpośrednio przez nią.

Wyjaśnił, że udzielenie pomocy de minimis w formie umorzenia należności składkowych musi uwzględniać przesłanki zarówno prawa krajowego, jak i wspólnotowego, które wyznaczają przesłanki dopuszczalności takiej pomocy jednak nie nakazują jej udzielenia przy czym odmowa umorzenia tych należności nie narusza norm prawa wspólnotowego, gdyż naruszenie to nastąpiłoby w przypadku udzielenia tej pomocy niezgodnie z nimi. Podkreślił również, że firma nie powinna korzystać z nieprzysługujących jej środków finansowych, pochodzących z nieuiszczonych składek, a następnie grozić zwolnieniem pracowników, jeżeli w stosunku do niej nie zaniecha się wyciągania konsekwencji prawnych, będących następstwem jej zaniedbań.

Na tę decyzję pan W. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej zmiany oraz wydania orzeczenia uwzględniającego jego wniosek o umorzenie należności, ewentualnie – uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi.

Organowi wydającemu tę decyzję zarzucił:

a) naruszenie art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 3 oraz 3a u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że jego sytuacja nie pozwala na stwierdzenie braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne oraz uznanie, że uregulowanie należności względem organu rentowego nie pociągnęłoby zbyt ciężkich skutków dla niego i jego rodziny, podczas gdy, jak zaakcentował, kontynuacja egzekucji doprowadzi do postawienia w stan natychmiastowej wymagalności kredytu zabezpieczonego hipotekami, sprzedaży licytacyjnej majątku i likwidację przedsiębiorstwa, powodującą utratę pracy przez pracowników, których zatrudnia;

b) sprzeczność ustaleń faktycznych polegającą na postawieniu przeciwnych wniosków na podstawie tego samego materiału dowodowego i na badaniu sprawy we wzajemnie sprzecznych relacjach ocen przesłanek udzielania pomocy de minimis (w tym kontekście skarżący podniósł, że organ odmówił jej udzielenia, przyjmując, że niespełnienie przesłanek z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. powoduje konieczność odmowy udzielenia pomocy de minimis, co stanowi "bezprawne uzależnienie kryteriów udzielenia pomocy de minimis, które nakazuje, by przedsiębiorstwo nie znajdowało się w trudnej sytuacji od przesłanek pozostających we wzajemnej sprzeczności na kanwie ustawy systemowej, gdzie mowa o całkowitej nieściągalności należności";

c) nierozpoznanie merytoryczne wniosku zgodnie ze wskazaną podstawą prawną;

d) niewskazanie podstawy prawnej uzasadniającej odmowę uwzględnienia wniosku;

e) wadliwe ustalenia faktyczne polegające na wysnuciu błędnych wniosków po dokonaniu konfrontacji interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym;

f) rażące naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 107 k.p.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, sprowadzający się do lakonicznego sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez podania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z których powodu dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, brak uzasadnienia prawnego, brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, to jest brak podania przepisu prawa i jego wykładni w kontekście rozpatrywanego przypadku, brak wytłumaczenia, dlaczego organ nie zastosował danych przepisów na tle konkretnego stanu faktycznego oraz materiału dowodowego skutkujący brakiem prawidłowego uzasadnienia decyzji stanowiąc o jej wadliwości uzasadniającej uchylenie, "albowiem nie jest możliwa ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem";

g) rażące naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, a także nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający: zaufanie obywateli do organów oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Następnie skarżący za niezrozumiały uznał powód rozpoznania jego wniosku na podstawie art. 28 u.s.u.s. z pominięciem przesłanek udzielenia pomocy de minimis określonych w prawie unijnym. W związku z czym oświadczył, iż podtrzymuje swoją argumentację zakładającą konieczność uwzględnienia tych pominiętych kryteriów przy ocenie żądania.

Podtrzymując swe stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, szczególną uwagę w swym dalszym wywodzie poświęcił na wykazanie pozytywnych aspektów uwzględnienia jego żądania. W tych ramach dostrzegł możność dalszego prowadzenia działalności gospodarczej skutkującą m. in. regularnością wpływów należności z tytułu składek czy utrzymaniu stanu zatrudnienia. Zarazem jednakże podkreślił, że utrata płynności finansowej jego przedsiębiorstwa nie została przezeń zawiniona. Także zadłużenie względem organu rentowego powstało wskutek okoliczności od niego niezależnych. Zaakcentował, że choć na bieżąco reguluje składki i dokonuje sukcesywnych spłat, co organ winien uwzględnić, to jednakże w obecnej chwili nie jest w stanie wywiązać się ze wszystkich zobowiązań. Dodał następnie, że organ nie wziął pod uwagę faktu ustanowienia na jego nieruchomości zabezpieczeń, a także tego, że zważywszy na wielość wierzycieli istnieje duże prawdopodobieństwo braku możliwości uzyskania kwot egzekucyjnych przewyższających wydatki egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach przeprowadzonej w dniu 30 października 2012 r. za organ nie stawił się nikt. Obecny na tym posiedzeniu pełnomocnik (substytucyjny) skarżącego poparł argumentację przedstawioną w skardze, akcentując konieczność rozróżnienia gospodarczej sfery działalności skarżącego od jego życia osobistego. Nieuczynienie tego przez organ miało, w jego ocenie, wpływ na wynik sprawy i naruszyło art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Ponadto sytuacja skarżącego jest znacznie gorsza niż wynika to z przedstawionego w decyzji jej opisu. Szczególnie dostrzegalne byłoby to wówczas, gdyby ciążące na skarżącym zobowiązania były egzekwowane. Poza tym zdaniem pełnomocnika strony zaskarżone decyzje są wzajemnie sprzeczne, a materiał dowodowy podlegał ocenia z uwagi na przyjęte przez organ różne kryteria w zakresie skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Odnosząc się na wstępie do wniosków sformułowanych w osnowie skargi wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do wydania orzeczenia uwzględniającego wniosek o umorzenie należności. Zgodnie bowiem z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, stwierdza jej nieważność lub stwierdza wydanie jej z naruszeniem prawa. Jest to spowodowane tym, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przechodząc zatem do kontroli zgodności z prawem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, należy wskazać, że została ona wydana w następstwie wystąpienia przez pana W. F. z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu przedmiotowych składek.

Żądanie to podlegało rozpatrzeniu w oparciu o art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., a także w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365). Nie oznacza to bynajmniej braku konieczności zastosowania przepisów prawa unijnego odnoszących się do zasad udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom. Wbrew jednakże twierdzeniu skarżącego normy te należy stosować łącznie, a nie rozłącznie. Jednocześnie podnieść należy, że brak wyraźnego powołania się na dany przepis czy to w sentencji, czy w uzasadnieniu decyzji nie oznacza, iż organ go nie stosuje. Czym innym jest bowiem niedziałanie na podstawie przepisu prawa od braku wzmianki o działaniu na podstawie przepisu prawa.

Mając to na względzie, wskazać należy, że na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a więc w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Odniesienie powyższego do rozpatrywanego przypadku wymaga przypomnienia, że zgodnie z ustaleniami organu skarżący jest właścicielem nieruchomości oraz dwóch samochodów i nadal prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto przeciwko niemu prowadzona jest skutecznie egzekucja. Z tego też powodu organ uznał, że całkowita nieściągalność należności nie może zostać stwierdzona i stanowisko to zasługuje na aprobatę. Nie może być wszak oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec aktywnego zawodowo zobowiązanego uzyska się wyłącznie kwoty stanowiące wydatki egzekucyjne. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje to, że określone składniki majątkowe skarżącego stanowią przedmiot zabezpieczenia wierzytelności osób trzecich.

Niezależnie od powyższego w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki te zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z jego § 3 Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności poprzez którą należy rozumieć działalność w rozumieniu przepisów u.s.u.s.

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że Zakład nie ma obowiązku umorzenia należności z tytułu składek nawet, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanki je warunkującej, a sąd nie może ingerować w swobodę podejmowania decyzji przez organ w tym zakresie. Tylko naruszenie przez organ wydający decyzję przepisów prawa może skutkować uchyleniem tej decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 579/10). Uznanie administracyjne nie może jednakże oznaczać dowolności, stąd przy wydawaniu takiej decyzji organ obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone przesłanki, a ocena ich zaistnienia z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09).

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, spełniono ten wymóg, gdyż organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, dokonał jego analizy, a następnie poczynione ustalenia odniósł do przesłanek umorzenia zawartych w § 3 rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. Dokonał także analizy sytuacji wnioskodawcy jako przedsiębiorcy z punktu widzenia zasad udzielania pomocy de minimis.

Skoro skarżący w żaden sposób nie wykazał nieściągalności dochodzonych należności bądź też zaistnienia okoliczności uzasadniających ich umorzenie mimo braku ich całkowitej nieściągalności to tym samym organ nie mógł uwzględnić jego żądania z braku przesłanek umożliwiających wydanie decyzji uznaniowej we wnioskowanym zakresie. Wskazywane przez skarżącego okoliczności nie dotyczyły zdarzeń aktualnych lecz przeszłych lub przyszłych, które mogą choć nie muszą nastąpić. Fakt toczącego się postępowania egzekucyjnego (brak jego umorzenia) oznacza, że nie wystąpiło jako oczywiste zdarzenie, o którym mowa w art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy, zaś istnienie majątku skarżącego (nieruchomego i ruchomości) wyklucza przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 5 tej ustawy, niezależnie od ciążącego na tym mieniu zabezpieczenia (hipoteka, zastaw).

Zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, że osiągane przez skarżącego dochody i struktura jego wydatków (zobowiązania cywilnoprawne) przy uwzględnieniu stanu rodzinnego, w tym bytowego i zdrowotnego członków jego rodziny, nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący udowodnił brak możliwości opłacenia przedmiotowych należności z uwagi na zbyt uciążliwe skutki dla niego i rodziny. Skarżący ma możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych

własnych i rodziny, mimo opłacenia należnych składek (dochód na członka rodziny 2.500 zł miesięcznie), straty na które wskazuje nie zostały poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia pozbawiającego możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji uiszczenia należności składkowych, skoro działalność ta jest nadal prowadzona (mimo istniejących trudności), zaś opiekę nad niepełnosprawną córką sprawuje żona skarżącego, co umożliwia skarżącemu uzyskiwanie dochodu (z działalności gospodarczej).

Nieuczciwa konkurencja oraz brak informacji o możliwości i zagrożeniu deregulacją rynku w związku z uwolnieniem importu dla towarów sprowadzonych

m. in. z [...] oraz brak ceł "zaporowych" stabilizujących rynek wewnętrzny nie mogą być traktowane jako klęska żywiołowa czy inne nadzwyczajne zdarzenie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia. Polityka gospodarcza (celna) prowadzona przez odpowiednie organy władzy, to przysługujące Państwu uprawnienie do podejmowania działań zmierzających do osiągnięcia konkretnych celów wyznaczonych potrzebami ogółu społeczeństwa (Państwa), a podejmowane w jej ramach środki pozostają poza zakresem badania w niniejszej sprawie, zaś nieuczciwa konkurencja, choć oczywiście naganna, nie może być traktowana jako zjawisko nadzwyczajne w realnym życiu gospodarczym. Nadto skarżący nie wskazał strat materialnych jakie poniósł w wyniku powołanych wyżej zdarzeń.

Sąd nie uznał za uzasadniony zarzut dotyczący odmiennej oceny dowodów co do stanu przedsiębiorstwa skarżącego raz jako pozostającego w zbyt trudnej sytuacji, by ubiegać się o pomoc de minimis (decyzja ZUS z dnia [...] r.), a raz kierując się wyłącznie przepisami krajowymi (zaskarżona decyzja). Należy bowiem zauważyć, że organ szczegółowo wskazał przyczyny dla których uznał, że brak – w sferze materialnej, rodzinnej czy zdrowotnej – istnienia stanu stwarzającego symptomy pojawiających się lub pogłębiających się trudności, z uwagi na które spłata należności nie byłaby możliwa. Ustalenia tego dokonano na dzień wydania zaskarżonej decyzji ([...] r.), a więc w innych okolicznościach faktycznych niż istniejące w dacie [...] r.

W sytuacji, gdy w stosunku do zobowiązanego z tytułu składek (ZUS) będącego przedsiębiorcą, nie zaistnieją okoliczności (przewidziane w prawie krajowym) warunkujące możliwość rozstrzygania o przyznaniu lub odmowie udzielenia ulgi stanowiącej pomoc de minimus (regulowaną przepisami prawa unijnego), nie zachodzi potrzeba badania przesłanek skutkujących przyznanie takiej pomocy.

Dlatego też uznać należało, że kontrola zaskarżonej decyzji, która w sprawach skarg na decyzje uznaniowe obejmuje wyłącznie procedowanie organu poprzedzające rozstrzygnięcie o umorzeniu należności lub odmowie uwzględniania żądania strony, wykazała, iż organ działał zgodnie z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ zapewnił wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu. Bez wątpienia również zbadał jego sytuację rodzinną i majątkową, uwzględniając tak odrębność, jak i wzajemne przenikanie się osobistej i zawodowej sfery jego życia, co znalazło odzwierciedlenie w szczegółowym opisie tych ustaleń i wyczerpującym uzasadnieniu powodu odmowy uwzględnienia żądania.

Mając to na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę pana W. F. należało oddalić jako niezasadną.