Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1658/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA : Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Krystyna Daniel Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż samego organu z dnia [...] 1999r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. G. z 1995r., o przyznanie uprawnień kombatanckich tytułu służby w Batalionach Chłopskich w okresie od listopada 1943r. do stycznia 1945r., który został zarejestrowany przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie do nr [...].

Decyzją z dnia [...] 1999r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.l ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz U. z 1997r. Nr 142, póz. 950 z późn. zm.) organ pierwszej instancji stwierdził, że M. G. nie spełnia warunków, o których mowa w art. 21 wskazanej wyżej ustawy, odmawiając wnioskodawcy przyznania uprawnień.

Decyzją z dnia [...] 2001r. Nr[...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawie art. 127 § 3 i art. 138 §1 pkt l kpa oraz art. 22 ust. l oraz art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz U. z 1997r. Nr 142, póz. 950 z późn. zm.) na skutek wniosku M. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]1999r. Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień określonych w wyżej wymienionej ustawie.

W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji nawiązał do przedłożonego przez M. G. przy wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich w celach dowodowych życiorysu, oświadczeń świadków H. C. i A. R., a także powołanych jako podstawa rozstrzygnięcia przepisów art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 22 ust. l ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jak również wyjaśnień zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Odwołując się do przytoczonych fragmentów wniosku oraz życiorysu M. G. uznał za mało prawdopodobne jego twierdzenia o ukrywaniu się w badanym okresie najbliższej okolicy, łączeniu tego z działalnością konspiracyjną oraz na niemożność przyjęcia za dostateczne do przyznania wnioskodawcy dochodzonych uprawnień na podstawie oświadczeń świadków. Organ pierwszej instancji wyjaśnił w tym zakresie, iż stosownie do akt kombatanckich A. R. był członkiem innej placówki, natomiast H. C. łączniczką w tej samej co wnioskodawca placówce, nie mniej jednak z obu oświadczeń nie wynika fakt uczestnictwa w przysiędze oraz wspólnego prowadzenia z M. G. działań o charakterze konspiracyjnym, zaś wskazane wątpliwości nie pozwalają na uznanie całej zgromadzonej dokumentacji za wiarogodną.

W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. dnia [...] 2001 r. M. G. domagał się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem i krzywdzącej, zarzucając dowolność zawartych w decyzji twierdzeń o niewiarogodności przedstawionych przez niego dowodów oraz przedstawiając argumenty wskazujące na rzetelność własnych twierdzeń i oświadczeń świadków uzasadniających przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich.

Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 97 par. l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 tej ustawy ).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na skutek wniosku M. G. postępowania administracyjnego, w toku którego wydano powołane na wstępie decyzje.

Z akt administracyjnych dotyczących wniosku nr [...] wynika, iż ubiegając się o stwierdzenie uprawnień kombatanckich wnioskodawca przedstawił: kwestionariusz o przyznanie uprawnień kombatanckich zaopatrzony w dniu [...] 1995r. w pozytywną opinię Zarządu Wojewódzkiego w T. Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, z załącznikami w postaci zdjęć, odcinka renty, życiorysu, oświadczeń świadków A. R. z dnia [...] 1995r. i H. C. z dnia [...] 1995r. wraz z ich dotyczącymi kserokopiami zaświadczeń Nr [...] oraz Nr [...] o uprawnieniach kombatanta i osób represjonowanych, potwierdzonych za zgodność z oryginałami przez Zarząd tego stowarzyszenia, jak również jego rekomendację. W toku postępowania wnioskodawca przedstawił nadto potwierdzoną za zgodność z oryginałem z upoważnienia Wójta Gminy T. kserokopię książeczki wojskowej Nr [...], zaś organ pierwszej instancji korzystał z będących w jego posiadaniu oraz w dyspozycji Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych akt dotyczących A. R. i H. C.

Zarówno z treści wniosku, życiorysu, oświadczeń świadków, stwierdzeń zawartych po weryfikacji w rekomendacji, czy po części z pozytywnej opinii Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych wynika, że M. G. w okresie okupacji niemieckiej od listopada 1943r. do stycznia 1945r. był szeregowym członkiem polskiej podziemnej organizacji konspiracyjnej Batalionów Chłopskich, pełnił funkcję łącznika na terenie placówki w miejscowości B. gm. T. b. pow. L., zaś wniosku, życiorysu i oświadczeń świadków nadto, że składał przysięgę w dniu[...]1943r. przed dowódcą S. B. pseudonim "[...]" otrzymując pseudonim "[...]" brał między innymi udział w rozbrojeniu Niemców w N. - gdzie dowodził oddziałem C. Ś. pseudonim "[...]", a także w rozbrojeniu Niemców i likwidacji kilku mleczarni na terenie pow. Opatów oraz iż był łącznikiem między placówkami Batalionów Chłopskich B., W., J., T., S. przenosząc tajne, konspiracyjne ulotki , broń i amunicję. Z oświadczenia A. R. wynika nadto, że M. G. właśnie razem z oddziałem, w którym był świadek brał udział w 1944r. w rozbrojeniu Niemców w N. gm. O., zaś z oświadczenia H. C., że w 1944r. zabezpieczał teren zrzutów we wsi M.

Wbrew temu zatem ,na co wskazuje organ pierwszej instancji z oświadczeń świadków jednoznacznie wynika fakt złożenia przez wnioskodawcę przysięgi, okoliczność osobistej znajomości, a nawet wspólnego udziału z M. G. w akcji rozbrojenia Niemców w N. gm. O., jak również to że osoby, którym już przyznano uprawnienie kombatanckie działały w konspiracji także w rejonie swojego miejsca zamieszkania, co w przypadku skarżącego uznano za mało prawdopodobne.

W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się także kserokopie poświadczonych za zgodność z oryginałami kserokopie dokumentów dotyczących H. C. w postaci deklaracji członkowskiej ZBOWiD, decyzji [...] Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1993r. i protokołu przeglądu dokumentów, oświadczenia świadka S. B. pseudonim "[...]" i kolejnego świadka, jej życiorysu, jak również analogicznych dokumentów dotyczących A. R., które nie zostały poddanej przez organ pierwszej instancji jakiejkolwiek analizie. Brak natomiast materiałów uzyskanych ze Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych, co do których także nie zajęto stanowiska.

Na tle powyższych okoliczności skargę w niniejszej sprawie należy uznać za zasadną bowiem prowadząc postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył szereg zasad procesowych wynikających z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 10 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § l i 3 k.p.a., zaś stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do obowiązujących w dacie wydania obu decyzji przepisów art. 22 ust. l zd, pierwsze ustawy z dnia 24.01.1991 r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) - o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 tej ustawy, orzekał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Taki dokumentowany wniosek wraz z pozytywną rekomendacją został w niniejszej sprawie złożony, zaś organ pierwszej instancji słusznie korzystał w badanym zakresie z dodatkowych dowodów zażądanych od Zarządu Wojewódzkiego w T. Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych oraz własnych materiałów dotyczących przyznania uprawnień kombatanckich świadkom A. R. i H. C. O tych działaniach i zebranych dowodach wnioskodawca nie był jednakże informowany, a przed wydaniem decyzji z dnia [...] 2001r. Nr [...] nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 10 k.p.a. oraz co do faktów znanych organowi urzędowo nadto art. 77§4 k.p.a. Wskazana decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego tego orzeczenia, które winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uprawnia także do stwierdzenia naruszenia art. 77 § l k.p.a. odnośnie powinności rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Analogiczne uchybienia charakteryzują postępowanie poprzedzające wydanie orzeczenia i decyzję z dnia [...] 2001r. Nr [...]. Przedmiotowe orzeczenie w przeciwieństwie do poprzedniego zawiera co prawda lakoniczne ustalenia w zakresie twierdzeń wnioskodawcy i świadków, które jednakże jak wskazano wyżej są rażąco sprzeczne z ich wymową, zaś ocena materiału nie tylko nie spełnia wymogu wszechstronności lecz jest nadto dowolna, niezgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Niezależnie od kwestii występującej wadliwości ustaleń i oceny zgromadzonego materiału należy wskazać nadto na nieuzasadnione odstąpienie przez organ pierwszej instancji od przesłuchania świadków oraz wnioskodawcy na rozprawie w sytuacji wątpliwości co do wiarogodności oświadczeń

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstawę art.145§lpkt l c p.s.a. oraz odnośnie kosztów postępowania art. 200 p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.