Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 259/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 145 par. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 6 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia 4 października 2023 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącej J. Z. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. W dniu 14 marca 2023 r. J. Z. (dalej przywoływana jako: "Strona" lub "Skarżąca"), działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek o przyznanie pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

2. Decyzją z 4 października 2023, nr OPS.X.PGP.5222.351-2.23-582, wydaną

na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a." ), art. 17, art. 24 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r.") Burmistrz Miasta D. (zwany dalej: "Organem I instancji") odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji, Organ I instancji po raz drugi rozpatrywał sprawę Skarżącej i mając na względzie wytyczne zawarte w decyzji kasatoryjnej SKO z dnia 31 sierpnia 2023 r. doszedł do wniosku, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją Strony z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Organ wskazał, że wezwał Skarżącą do dostarczenia oświadczenia od odpowiedzialnością karną lub kserokopii dokumentów, z których wynikać miałby związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z dokumentów jasno miałoby wynikać, że Skarżąca faktycznie zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia aby sprawować opiekę nad ojcem. W opinii Organu czynności wykonywane przez niego w ramach opieki nie są faktyczną przeszkodą w podjęciu zatrudnienia przez Stronę.

3. Skarżąca, wniosła odwołanie od ww. decyzji Organu I instancji.

4. Decyzją z 6 marca 2024 r., nr SKO.4111.2838.2023, wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 3, art. 24 ust. 2, ust. 4 u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (zwane dalej: "Organem II instancji") utrzymało w mocy ww. decyzję Organu I instancji

W uzasadnieniu swej decyzji Organ II instancji przedstawił ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wynika z nich, że uprzednio Organ I instancji odmówił Stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Decyzja ta została jednak uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania Organowi I instancji przez Organ II instancji, który wskazał wówczas, na wadliwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., jako że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 18 roku życia. Ponadto zdaniem SKO po wniesieniu odwołania od decyzji Organu I instancji Skarżąca przedłożyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 18 kwietnia 2023 r. zaliczające żonę osoby wymagającej opieki do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ odwoławczy wskazał także, że nie ustalono w ogóle jak przebiegała kariera zawodowa Skarżącej i czy była zmuszona zrezygnować z zatrudnienia aby zając się opieką na chorym ojcem.

Następnie Organ II instancji uznał, że nie zachodzi w tej sprawie związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Stronę a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem i wskazał, że brak jest w sprawie dowodów na istnienie takiego związku, gdyż Skarżąca ich nie przedstawiła. Nie wiadomo zatem czy Strona w ogóle pracowała a jeżeli tak, to kiedy i w jakiej formie była zatrudniana, czy była rejestrowana jako osoba bezrobotna, czy posiadała kwalifikacje zawodowe, które umożliwiają znalezienie i podjęcie zatrudnienia.

5. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Organu II instancji, wnosząc o jej o uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wnosząca ją podniosła, że Organ nie wziął w ogóle pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, nie zakwestionowano samego faktu sprawowania opieki jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych w oświadczeniu Skarżącej. Organ ponadto powinien zbadać okoliczności odnoszące się do rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącą oraz związku tej okoliczności z potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem w takim zakresie, w jakim świadczy ją Skarżąca.

6. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

7. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w ww. trybie, jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznał sprawę we wskazanym trybie, na wniosek Organu i Skarżącej. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca

2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, według wyżej wskazanego kryterium legalności działań organu administracji publicznej, wykazała zasadność wniesionej skargi.

8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła zmiana przepisów u.ś.r., dokonana na mocy art. 43 u.ś.w. W wyniku nowelizacji art. 17 ust. 1 u.ś.r. otrzymał brzmienie, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 stycznia 2024 r. nie zaliczają się zatem opiekunowie osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18 lat, do jakich należy Skarżąca, sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym ojcem.

W rozpatrywanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek w dniu 14 marca 2023 r., zaś decyzję Organ I instancji wydał w dniu 4 października 2023 r., a Kolegium w dniu 6 marca 2024 r., a zatem już po wejściu w życie u.ś.w., które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (tj. u.ś.r.) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przywołaną regulacją przepisy dotychczasowe nie mogą mieć zatem zastosowania w sprawie, w której na dzień 31 grudnia 2023 r. prawo strony do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało, gdyż nie zostały spełnione warunki do jego przyznania. Warunkiem stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu sprzed nowelizacji jest zatem ustalenie, że prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.

O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem regulacja z art. 63 u.ś.w. umożliwia przyznanie świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać. Regulacja ta nie będzie natomiast mogła mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1803/23; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 629/23).

Aby ustalić, czy wszystkie warunki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostały w tej sprawie spełnione do dnia 31 grudnia 2023 r. należy dokonać oceny stanu faktycznego na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do tej daty.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika zatem, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę tę opiekę sprawującą, to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

9. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zdaniem Organu brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad ojcem Skarżącej a niepodejmowaniem bądź rezygnacją przez nią z zatrudnienia.

10. Sąd uznaje za bezsporne, że Organy obu instancji rozpoznające wniosek Skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, koniecznym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jednakże doszły do nieprawidłowych wniosków o braku przesłanek uprawniających Skarżącą do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Przy czym świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia

z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Osobą rezygnującą z pracy jest również osoba bezrobotna, która jako zdolna do zatrudnienia nie podejmuje pracy zarobkowej. Zarejestrowanie

w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 6 u.ś.r.). W tym zakresie wypowiedział się NSA w wyroku z 23 czerwca 2023 r. (sygn. akt I OSK 1468/22), w którym stwierdził, że "Z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 6 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, w tym konieczność zgłaszania się do urzędu czy podejmowania szkoleń, nie wyłącza możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie tego świadczenia wymaga jednak ustalenia, że niepodejmowanie zatrudnienia jest związane ze sprawowaną opieką." Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (wyrok WSA w Szczecinie z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 623/22). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 145/21; wyrok WSA w Szczecinie z 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 130/22).

Dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma zatem znaczenia, od kiedy utrzymuje się rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką, co oznacza, że mogło to nastąpić miesiąc, rok, a nawet kilka lat przed złożeniem wniosku o świadczenie, najważniejsze, aby oba te elementy pozostawały w związku przyczynowo - skutkowym.

11. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że Skarżąca wypowiedziała się w zakresie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy i pobierania zasiłku dla bezrobotnych (w obu wskazała na negatywna odpowiedź). Wypowiedziała się także wskazując ostatni okres zatrudnienia/ubezpieczenia społecznego wskazując, że jako datę "do kiedy" – rok 2022 r. Nie mogą być więc przeszkodą w przyznaniu Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, okoliczności podnoszone przez Organ II instancji, że w sprawie brak jest dowodów, (bowiem strona ich nie przedstawiła) dotyczące aktywności zawodowej Skarżącej. Organ pierwszej instancji a w ślad za nim Organ odwoławczy pominęły oświadczenie Skarżącej z dnia 10 marca 2023 r. (dołączone do wniosku o przyznanie świadczenia) i podpisane, przy świadomości o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, wynikającej z art. 233 K.k. Ponadto, w dniu 28 marca 2023 r. podczas wywiadu środowiskowego Skarżąca wskazała wyraźnie, że dzienny czas pracy przy ojcu wynosi 8 godzin dziennie, zaś zakres obowiązków i czynności wykonywanych przy ojcu potwierdził pracownik socjalny przeprowadzający wywiad.

Sąd wskazuje, że z żadnych przepisów nie wynika żądanie Organu do dostarczenia kopii dokumentów z których wynikać będzie przebieg kariery zawodowej Skarżącej a przede wszystkim związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad ojcem, oraz, że była ona zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia aby zająć się opieką nad chorym ojcem. Przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia jest nie tylko rezygnacja z zatrudnienia ale także jego niepodejmowanie (czego zdaje się nie dostrzegać Organ).

Przypomnieć także wypada, że Organ alternatywnie domagał się oświadczenia, które już w aktach sprawy było, co skutkuje uznaniem, że Organ I instancji dysponował stosownym oświadczeniem Skarżącej, które w łączności z pozostałymi dokumentami (orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności ojca i matki, wywiadem środowiskowym i oświadczeniem pełnomocnika osoby niepełnosprawnej) stanowiły wystarczający materiał do podjęcia rozstrzygnięcia.

12. Dodatkowo Sąd, za stanowiskiem NSA przedstawionym w wyroku z 29 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 1854/19), podkreśla, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. W badaniu ww. kwestii uwzględnić należy okoliczności wynikające z zebranego przez Organ I instancji materiału dowodowego, w tym oświadczeń Skarżącej oraz okoliczności podnoszone skargą.

NSA wskazał przy tym, że nie można wymagać sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Podzielić należy zatem pogląd, zgodnie z którym punkt ciężkości w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a nie w samej opiece nad nim. Opieka stała poza tym, że wyklucza możliwość wykonywania pracy zarobkowej, powinna być sprawowana codziennie. Opieka stała musi być przy tym ukierunkowana na osobę legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (por. Rączka Piotr (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II e/Lex do art. 17).

Z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ojca Skarżącej wynika,

że wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przyczyną niepełnosprawności orzekanego jest stan po udarach. Skarżąca złożyła stosowne oświadczenia dotyczące sprawowania opieki nad ojcem, opisała jej rodzaj i zakres, który – zdaniem Sądu – spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym nie negował faktu, iż Skarżąca sprawuje opiekę, fakt ten potwierdziła pełnomocnik ojca (żona).

Legitymowanie się przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, która występuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, orzeczeniem, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze strony innych osób. Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki NSA: z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18 i z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19).

13. Bezspornie w niniejszej sprawie to Skarżąca sprawuje opiekę nad ojcem.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób właściwy opisuje, na czym polega opieka nad ojcem, który jest znacznie ograniczony w samodzielnej egzystencji. Konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej stałej i długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi przez Skarżącą w sposób ciągły i stały (8 godzin dziennie), nie pozostawia, zdaniem Sądu, wątpliwości, że zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia Skarżącej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze.

Przedstawiony przez Skarżącą zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez nią każdego dnia świadczy o tym, że opieka ta ma w istocie charakter całodobowy i stały. Matka Skarżącej także wymaga wsparcia, zarówno w czynnościach opiekuńczych, jak i w czynnościach życia codziennego z uwagi na orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według Sądu, z zakresu czynności opiekuńczych nie można wyłączyć czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (pranie, sprzątnie, robienie zakupów itd.). Zdaniem Sądu, wszystkie wskazane przez Skarżącą czynności są konieczne, aby zapewnić osobie ograniczonej w możliwościach samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do wieku i orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia z dnia 29 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SA/Gd 35/23). Okoliczność, że Skarżąca nie mieszka z rodzicami, nie ma znaczenia dla rozpoznania sprawy.

14. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd uznał, że Organy obu instancji dokonały wadliwej oceny materiału dowodowego w świetle nieprawidłowo zinterpretowanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. i naruszyły w konsekwencji zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego. Uchybienie polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a opieką sprawowaną przez Skarżącą.

15. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę stanowisko Sądu zaprezentowane powyżej i uznać prawo Skarżącej do wnioskowanego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a

i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Przywołane przeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.