Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 231/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj, Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Jolanta Ryndak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej koszty postępowania sądowego w wysokości [...] ( [...]) złotych.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, Zakład) utrzymał w mocy decyzję ZUS z [...] stycznia 2018 r., mocą której K. W. (dalej: strona, skarżąca) odmówiono umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych za poszczególne miesiące lat 2001-2017. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm. - dalej: K.p.a.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm. - dalej: u.s.u.s.). Z akt sprawy wynika, że strona wystąpiła do ZUS w wnioskiem o umorzenie jej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek ubezpieczeniowych wraz z odsetkami. Wskazała na problemy osobiste, finansowe, zdrowotne i trudną sytuację rodzinną. Decyzją z [...] stycznia 2018 r., ZUS odmówił stronie umorzenia składek (także obciążających ją innych - związanych ze składkami ubezpieczeniowymi - należności). Uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia zaległości składkowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona dowodziła, że: sytuacja zdrowotna i finansowa nie pozwala jej na uregulowanie zadłużenia; po licytacji lokalu, który stanowił jedyny jej majątek i w którym prowadziła działalność gospodarczą, nie posiada żadnych dóbr materialnych; zły stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej (oczekuje na operację ręki); nie uzyskuje żadnego dochodu; pozostaje na utrzymaniu partnera, któremu pomaga w opiece nad jego obłożnie chorą matką; mimo że w czasie powstania zaległości samotnie wychowywała dwoje dzieci i nie posiadała mieszkania, to jednak - w miarę możliwości - regulowała swoje zobowiązania. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie, potwierdzające przeciwwskazania do pracy wymagającej stania, chodzenia i sprawności rąk oraz kartę kwalifikacyjną do zabiegu operacyjnego dłoni. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Zakład utrzymał w mocy wydaną pierwotnie przez siebie decyzję. ZUS zauważył, że - zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. - należności z tytułu składek mogą być umarzane przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Podniósł, że nieściągalność należności została zdefiniowana w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i ma miejsce w sześciu określonych tam przypadkach. Zajął odmienne od dotychczasowego stanowisko. Mianowicie uznał, że w sytuacji strony wystąpiła jedna

z przesłanek całkowitej nieściągalności (wymieniona w pkt 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s.). Stwierdził bowiem, że - biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową i majątkową strony - w prowadzonym obecnie postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (brak majątku podlegającego zajęciu). Nie dopatrzył się natomiast w przypadku strony występowania pozostałych przesłanek całkowitej nieściągalności należności, określonych w pkt 1-5 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dalej, ZUS ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy celem ustalenia, czy w sprawie występują przesłanki upoważniające do umorzenia należności w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 - dalej: rozporządzenie). Dowodził, że w myśl zapisów § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, umorzenie jest zasadne

w stosunku do tych dłużników, których stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie pozwala na egzekucję, ponieważ spowoduje ciężkie, negatywne skutki dla ich rodziny. Zważył, że oznacza to stan, w którym spłacanie zadłużenia z tytułu składek na własne ubezpieczenie pozbawia rodzinę dłużnika niezbędnych środków utrzymania i nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1). Dodał, że powodem do umorzenia niezapłaconych składek są nadto poniesione przez dłużnika straty, spowodowane klęską żywiołową i innymi nadzwyczajnymi zdarzeniami (pkt 2), jak

i - skutkujące brakiem możliwości zarobkowania - przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny (pkt 3). Wyraził stanowisko, że podstawowym wskaźnikiem służącym do oceny kryterium ubóstwa jest kwota określająca minimum socjalne. Zakład przyjął, że strona: jest osobą bezrobotną; nie posiada prawa do zasiłku; nie osiąga żadnych dochodów; mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe

wraz z partnerem, który uzyskuje dochód w wysokości 1.900 zł netto miesięcznie. ZUS wyliczył, że w/w kwota dochodu jest wyższa od minimum socjalnego, które dla 2-osobowego gospodarstwa domowego wynosi 1.817,36 zł. Ustalił, że partner strony - wykonując dodatkowo umowę zlecenia - osiągnął za grudzień 2017 r. dochód brutto w wysokości 936 zł. Podniósł, że - wobec powyższego - w przypadku strony nie występuje sytuacja trwałego zagrożenia egzystencji, co stanowi o braku zaistnienia przesłanki z pkt 1 § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że strona nie powołała się na straty materialne, poniesione

w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego, w jej sytuacji Zakład nie stwierdził także występowania przesłanki z pkt 2 § 3 ust. 1 rozporządzenia. ZUS kontynuował, że z przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika, że strona jest niezdolna do wykonywania pracy wymagającej stania, chodzenia i sprawności rąk (może wykonywać pracę o charakterze: szatniarka, portier, recepcjonistka), pozostaje pod opieką lekarza ortopedy oraz wymaga leczenia operacyjnego. Zauważył, że strona oświadczyła, że opiekuje się matką partnera (przedłożyła dokumentację potwierdzającą, że jest to osoba leżąca i wymagająca całodobowej opieki). Uznał, że wystąpiły podstawy do zmiany stanowiska i stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w pkt 3 § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zakład motywował, że umorzenie należności z tytułu składek jest instytucją nadzwyczajną, stosowaną w wyjątkowych okolicznościach oraz że podejmując decyzję w zakresie umorzenia działa w warunkach uznania administracyjnego, co oznacza, że

- po zbadaniu sytuacji materialnej zobowiązanego - może udzielić ulgi w postaci umorzenia, ale nie ma takiego obowiązku prawnego. W ocenie ZUS, w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek gdyż w przypadku strony istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości odzyskania należności, tj. układ ratalny (w trakcie rozpoznania pozostaje złożony przez stronę wniosek o układ ratalny). Zakład dowodził, że w sprawie nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zadłużenie dotyczy okresu od listopada 2001 r., kiedy to strona była czynnym przedsiębiorcą i nie czyniła żadnych starań zmierzających do spłaty zadłużenia. Reasumując, ZUS stwierdził, że aktualnie brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu składek, mimo wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności, wymienionej w pkt 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Zauważył, że uzyskiwane przez pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym partnera dochody nie wskazują, aby strona znajdowała się w stanie ubóstwa. W skardze, strona zaskarżyła decyzję ZUS w całości. Wniosła o jej zmianę

i uwzględnienie złożonego przez nią wniosku o umorzenie wszystkich ciążących na niej zobowiązań składkowych (ew. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) niewłaściwe określenie organu wydającego decyzję, którym winien być Prezes ZUS, nie zaś - jak wskazano w decyzji - ZUS Oddział w W.;

2) zaniechanie uwzględnienia ewentualnego przedawnienia części ciążących na niej zobowiązań, w szczególności tych powstałych za okres od 2001 r. do 2008 r.;

3) nieuwzględnienie możliwości zastosowania wobec niej abolicji z tytułu składek naliczonych w okresach do końca 2009 r., co byłoby zgodne z zasadami współżycia społecznego (ZUS nie poinformował jej o możliwości skorzystania z dobrodziejstwa abolicji i warunkach, jakie musiałaby spełnić, aby mogła z niej skorzystać);

4) błędne przyjęcie, że skoro - prowadzący wobec niej egzekucję z wniosku ZUS - organ egzekucyjny nie sporządził protokołu stwierdzającego brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, to - określona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. - przesłanka całkowitej nieściągalności nie zaistniała; zdaniem skarżącej, to ZUS, jako wierzyciel, jest podmiotem wiodącym w egzekucji i to on - rozpatrując jej wniosek o umorzenie - winien wystąpić do prowadzącego egzekucję organu egzekucyjnego z zapytaniem, czy dłużnik posiada jeszcze jakiś majątek, z którego można prowadzić egzekucję oraz czy w takim przypadku dalsze prowadzenie egzekucji jest zasadne;

5) odmowę umorzenia zobowiązań pomimo zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania przez zobowiązanego dochodu umożliwiającego opłacenie należności;

6) błędne przyjęcie ilości osób pozostających wraz z nią w gospodarstwie domowym

i dochodu przypadającego na te osoby, gdyż nie uwzględniono matki jej partnera; także pominięcie - przy ocenie sytuacji finansowej skarżącej i jej partnera - wydatków, jakie zmuszeni są oni ponosić w związku z chorobą matki partnera. Skarżąca uzasadniła swoje stanowisko w sprawie. Odpowiadając na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Sądu, skarga zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny

i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że wystąpiły podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ZUS, odmawiająca stronie skarżącej umorzenia zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych za poszczególne miesiące lat 2001-2017. Podstawę prawną do analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z tytułu składek stanowią regulacje art. 28 ust. 1-3b u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia. W art. 28 ust. 1 u.s.u.s., ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (ust. 2) lub na szczególnych warunkach,

w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu. Stosownie do treści art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w ust. 2, zachodzi w sytuacja określonych w pkt 1-6. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przyjęto, że należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych (ust. 3b). W świetle § 3 ust. 1 w/w rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przytoczone regulacje wskazują, że decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że - przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek - Zakład może, ale nie musi umorzyć należności składkowych. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 K.p.a., w myśl którego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W przypadkach, kiedy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania administracyjnego, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego - wynikające z przepisów K.p.a. - reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. Trafnie przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy (wyrok z 15 września 2015 r., I SA/Bd 405/15, dostępny: CBOSA), że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione,

a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA

w Warszawie, w wyroku z 30 stycznia 2008 r. (V SA/Wa 2495/07, dostępny j/w), w którym stwierdzono: "Fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do zarzutów strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób zrekonstruować stan faktyczny będący podstawą do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei, w myśl art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby

w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu, jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności

i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Odnosząc te rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że

w sprawie nie ustalono, jaka jest faktycznie wysokość ciążącego na skarżącej zadłużenia. Skarżąca podaje w skardze, że jej zadłużenie wraz z odsetkami wynosi 237.817,98 zł. W wydanej w sprawie - w pierwszej instancji - decyzji ZUS podaje wartość zadłużenia wynoszącą 121.588,24 zł. W decyzjach ZUS brak jest także informacji, które pozwalałyby przyjąć, że należności za najbardziej zadawnione okresy (począwszy od 2001 r.) nie uległy przedawnieniu (i dlaczego). Już z tych tylko powodów decyzja ZUS winna być uchylona, gdyż ustalenie wysokości kwot zaległości, które stanowią przedmiot umorzenia, jest niezbędne dla stwierdzenia, czy strona (wnioskujący o umorzenie) posiada możliwości spłaty tychże zaległości. Ponownie rozpoznając sprawę ZUS powinien więc pierwotnie ustalić wysokość ciążących na stronie zaległości (z uwzględnieniem kwestii ewentualnego przedawnienia części z nich). Dalej Sąd stwierdza, że Zakład przyjął, że w sytuacji strony zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności z pkt 6 art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (jest oczywiste, że

w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne) i że nie mamy do czynienia z całkowitą nieściągalnością w rozumieniu pkt 1-5 art. 28 ust. 3 1-5 u.s.u.s., co wynika z podjętych w sprawie ustaleń oraz treści zaskarżonej decyzji. Odnośnie przesłanki z pkt 5 art. 28 ust. 3 1-5 u.s.u.s., to - wbrew zarzutom skargi - ZUS ustalił, że postępowanie egzekucyjne prowadzi wobec strony Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], tytuły egzekucyjne pozostają

w realizacji oraz że organ egzekucyjny nie sporządził protokołu stwierdzającego brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Zdaniem Sądu, powyższe ustalenia są wystarczające dla przyjęcie, że w sytuacji strony nie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności, wymieniona w pkt 5 art. 28 ust. 3 1-5 u.s.u.s. W kwestii zastosowania w sprawie regulacji § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia (pkt 2 nie miał bezspornie zastosowania ponieważ strona nie wskazywała na fakt poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia), ZUS uznał wystąpienie przesłanki z pkt 3 (konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorą matką partnera, pozbawiająca stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności). Według Sądu, ZUS nie wyjaśnił należycie, czy aby opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi strony i jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Mianowicie, błędnie przyjął ilość osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym i dochód przypadający na te osoby, gdyż pominął matkę partnera strony (przy ocenie sytuacji finansowej strony i jej partnera nie uwzględnił wydatków, jakie zmuszeni są oni ponosić w związku z chorobą matki partnera). Powyższe stanowi, że Zakład nie ocenił prawidłowo sytuacji strony w kontekście wystąpienia w jej przypadku przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co jest niedopuszczalne. Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, że regulacje § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, jako przesłanki umorzenia, nie wymieniają uprzedniego wykorzystania wszystkich środków niezbędnych do wyegzekwowania należności (np. możliwego układu ratalnego) a wyłącznie wykazanie przez zobowiązanego złego stanu majątkowego oraz rodzinnego, co w sprawie miało miejsce. W opinii Sądu, powyższe stanowi o tym, że - orzekając w sprawie - ZUS naruszył art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia

a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę i uwzględniając zaprezentowane wyżej uwagi Sądu, ZUS winien zatem ustalić wysokość podlegających umorzeniu należności (czy aby część z nich nie uległa przedawnieniu; czy strona była objęta abolicją) oraz czy - uwzględniając jej stan majątkowy i sytuację rodzinną - strona jest (nie jest) w stanie uiścić ciążące na niej należności, bez spowodowania ciężkich skutków dla siebie

i swojej rodziny. ZUS powinien szczególnie wziąć wzgląd na bardzo duże ograniczenia strony odnośnie możliwości wykonywania pracy (niemożność wykonywania pracy wymagającej stania, chodzenia i sprawności rąk; możliwość wykonywania pracy jedynie w charakterze: szatniarka, portier, recepcjonistka). Abstrahując od powyższego, ustosunkowując się do zarzutu skargi, Sąd wskazuje, że skarżoną decyzję prawidłowo wydał ZUS, działając przez osobę upoważnioną przez Prezesa ZUS. Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, Sąd

- uwzględniając regulacje art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę kosztów sądowych (pkt II sentencji wyroku) składają się koszty zastępstwa prawnego (480 zł) oraz opłata za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł).