Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1644/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi G. F. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w służbie celnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z [...] maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z [...] listopada 2009 r. o mianowaniu G. F. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej [...] , działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz.1323), mianował G. F. (dalej jako skarżący) z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Pismem z 8 grudnia 2009 r. skarżący złożył do Szefa Służby Celnej odwołanie od powyższej decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej [...] , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazania, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach: [...] oraz [...] ;

2. rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych;

3. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że w trakcie służby pełnił obowiązki, a następnie został powołany na stanowisko Kierownika Referatu [...] , co wiązało się z podporządkowaniem dużej liczby funkcjonariuszy celnych. Po likwidacji Referatu został odwołany ze stanowiska. Obecnie w zakresie obowiązków ma zapisane pełnienie funkcji odpowiedzialnego za pracę zmiany, co również rodzi podporządkowanie służbowe funkcjonariuszy celnych.

Skarżący zarzucił, że Dyrektor Izby Celnej [...] nie przyjął za podstawę decyzji przepisu powszechnie obowiązującego, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Szefa Służby Celnej zawartą w piśmie [...] , nakazujące wykładanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w ten sposób, że mianowanie funkcjonariusza zgodnie z tym przepisem winno następować wyłącznie w razie zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników "w chwili utraty mocy" ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz "w dniu wejścia w życie" ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej [...] nie kierował się tym samym dyspozycją ustawy, lecz wytycznymi przełożonego.

Zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Celnej [...] wydał decyzję w przedmiocie jego mianowania bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego przed 31 października 2009 r. stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Skoro skarżący zajmował stanowisko Kierownika Referatu [...] , które było związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych, to mianowanie go na stopień w korpusie oficerów młodszych, stosownie do dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, było obligatoryjne.

Pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy" powinno być, zdaniem skarżącego, rozumiane w ten sposób, że chodzi o czas istniejący przed dniem wejścia w życie ustawy, a niekoniecznie istniejący do dnia wejścia w życie tej ustawy.

Szef Służby Celnej w piśmie z 13 stycznia 2010 r. poinformował skarżącego, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje w tym przypadku odwołanie w trybie administracyjnym.

Wobec ostatecznego przesądzenia kwestii charakteru prawnego mianowań na stopnie służbowe na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Szef Służby Celnej wszczął postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie, a następnie powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Badając zasadność żądania skarżącego, dotyczącego mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, Szef Służby Celnej doszedł do przekonania, iż w jego przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko wiążące się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego. Wobec powyższego, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej [...] było mianowanie go na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

W dalszej kolejności organ podał, że skarżący w okresie od [...] listopada 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r. pełnił obowiązki Kierownika Referatu Kontroli Operacyjnej w [...] , a w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] stycznia 2006 r. zajmował stanowisko Kierownika Grupy [...] . Natomiast w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] maja 2007 r. kierował Grupą [...] . Z późniejszych Kart Zakresów Obowiązków wynika, że skarżący sprawował funkcje kierownicze jedynie w czasie nieobecności kierownika Referatu [...] . Organ zwrócił przy tym uwagę, że nie ma stanowiska "kierujący grupą realizacyjną".

Organ odwoławczy podkreślił, iż podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ww. ustawy, dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Zwrócił również uwagę na załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301 z późn. zm.), podkreślając, iż zawiera on pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej. W omawianym załączniku nie wyszczególniono natomiast stanowiska "kierujący grupą realizacyjną". Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych tak w ustawie z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w ww. rozporządzeniu, źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. Wobec powyższego, przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mógł mieć zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy zajmujących stanowiska kierownicze wymienione w załączniku do ww. rozporządzenia. Niniejsze rozporządzenie normuje bowiem zamknięty katalog stanowisk, na których mogą pełnić służbę funkcjonariusze celni.

Organ zaznaczył, że kwestie związane ze stanowiskami kierowniczymi w Służbie Celnej unormowane zostały w Rozdziale 4 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej. W art. 17 ust. 1 tej ustawy, ustawodawca zdefiniował pojęcie wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, a w ust. 13 tego artykułu określił pojęcie stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, przez które rozumiane są stanowiska wiążące się z podporządkowaniem służbowym innych funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 14 ww. ustawy, do obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych, tj. stanowisk, o których mowa w art. 17 ust. 13 stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego.

Tymczasem wbrew twierdzeniom skarżącego, od stycznia 2006 r. do maja 2007 r., nie zajmował on stanowiska "kierujący grupą realizacyjną", lecz stanowisko inspektora celnego.

Organ zaznaczył jednocześnie, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r., odnosi się wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Wobec powyższego winno się nadać mu takie znaczenie, jakim ustawodawca posługiwał się na gruncie ustawy uchylonej. Skoro więc na gruncie poprzedniego stanu prawnego istniały stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, a które ustawodawca wymienia wprost w art. 17 ust. 13 ustawy uchylanej, to bezzasadny jest postulat interpretowania powyższego przepisu w innym znaczeniu. Z treści art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. W tym stanie rzeczy, zdaniem Szefa Służby Celnej, brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że skarżący w chwili uchylenia ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej nie zajmował stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, nie pełnił też obowiązków na takim stanowisku. Brak było zatem podstaw do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych.

Organ podniósł też, że dokumenty znajdujące się w aktach osobowych funkcjonariusza, nie potwierdzają faktu pełnienia przez skarżącego funkcji osoby odpowiedzialnej czy też kierującej grupą realizacyjną w dniu wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, iż nie kwestionuje faktu kierowania przez skarżącego czynnościami grupy realizacyjnej. Powyższe potwierdza bowiem Karta Zakresu Obowiązków i Uprawnień ww. funkcjonariusza. Została ona jednak przyjęta przez skarżącego do wiadomości i stosowania 7 marca 2006 r. i stan ten miał miejsce tylko do maja 2007 r. Niemniej jednak, w świetle powyższych wywodów, nawet w sytuacji, gdyby skarżący kierował wykonywaniem czynności służbowych grupy realizacyjnej w dniu wejścia w życie omawianej ustawy, fakt ten nie mógłby skutecznie wpłynąć na określenie mu stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. F. zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa;

b) naruszenie art. 6 k.p.a., tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności poprzez instrumentalne stosowanie prawa oraz jego nadużycie, na skutek uznania, że pisemne "polecenie" Szefa Służby Celnej z [...] października 2009 r. znak [...] i załączone kryteria punktowe mogą stanowić podstawę określenia stopnia służbowego z pominięciem przepisów ustawy;

c) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z zaniechaniem wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez nierozważenie argumentów skarżącego dotyczących okresu służby w Służbie Celnej, doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej;

d) naruszenie art. 8 k.p.a., tj. wynikającej z niego zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa oraz pogłębiający świadomość i kulturę prawną obywateli, poprzez celowo niekorzystną i bezprawną kwalifikację podstawy merytorycznej aktu mianowania skarżącego z pominięciem bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej oraz nadmierny formalizm stosowany w miejsce merytorycznego rozpoznania sprawy;

e) naruszenie art. 9 k.p.a., tj. wynikającej z niego zasady udzielania informacji, poprzez niewyjaśnienie skarżącemu przesłanek rozstrzygnięcia w odniesieniu do argumentów skarżącego dotyczących okresu służby w Służbie Celnej, doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej oraz oparcie uzasadnienia decyzji wyłącznie na przytoczeniu i wyjaśnieniu przepisów ustawy o Służbie Celnej w przedmiocie mianowania.

Z uwagi na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że Szef Służby Celnej nie uwzględnił, iż w dniu wejścia w życie ustawy pełnił rolę kierownika zmiany w Referacie [...] , interpretując słowa z zakresu obowiązków "odpowiedzialny za pracę zmiany" jako "kierownik zmiany". Zdaniem skarżącego oczywistym jest, że odpowiedzialny za zmianę kieruje jej pracą, odpowiada za organizację pracy podległych mu funkcjonariuszy pełniących służbę, odpowiada za czynności na niej wykonywane i wszystkich funkcjonariuszy. W ocenie skarżącego, nie jest ważne użyte słowo, które nazywa tę funkcję, czy jest to "kierownik zmiany", czy "odpowiedzialny za zmianę", czy też "dowódca zmiany". Istotą jest pełniona funkcja w danym zespole oraz olbrzymia odpowiedzialność z tym związana. Nadto skarżący podał, że organ nie uwzględnił tego, iż przed dniem wejścia w życie ustawy był Kierownikiem Referatu, a to jest wystarczające do tego, by uzyskał mianowanie na stopień co najmniej podkomisarza celnego. Zdaniem skarżącego, przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej nie można interpretować w ten sposób, że "przed dniem życia w wejście ustawy" znaczy "w dniu wejścia w życie ustawy". Gdyby wolą ustawodawcy było takie działanie przepisu, jak to interpretuje Szef Służby Celnej, to przepis ten powinien brzmieć jak np. art. 222 wspomnianej ustawy, gdzie ustawodawca dokładnie użył słów "w dniu wejścia w życie ustawy".

Jako rażące naruszenie prawa skarżący ocenił pominięcie przez organy obu instancji bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej. Zwrócił uwagę, że pod rządami poprzedniej ustawy o Służbie Celnej nie otrzymał mianowania na wyższy stopień służbowy mimo spełnienia ku temu warunków i stan ten został utrzymany pod rządami nowej ustawy. Okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanek awansu na właściwy stopień służbowy w korpusie młodszych oficerów w Służbie Celnej, ewentualnie gdyby organ uznał za niezasadne mianowanie do wyższego korpusu - mianowanie na wyższy stopień w korpusie aspirantów, jest w ocenie skarżącego bezsporna i wynika z okresu służby, doświadczenia i wykształcenia skarżącego.

Wydając akt mianowania Dyrektor Izby Celnej miał obowiązek przyjąć za podstawę aktu mianowania art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, ustalić okres służby w Służbie Celnej, doświadczenie i wykształcenie funkcjonariusza w sprawach zadań Służby Celnej i na podstawie wskazanych kryteriów ustalić właściwy stopień służbowy w odpowiednim korpusie, określony na nowo ustawą o Służbie Celnej. W ocenie skarżącego jako niedopuszczalne należy uznać oparcie aktu mianowania na kryterium punktowym przygotowanym przez Szefa Służby Celnej. Jego wydanie powinno zostać poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do wydania decyzji, co w przedmiotowej sprawie nie zostało zrobione. Organ nie dokonał oceny okresu służby skarżącego, jego doświadczenia i wykształcenia.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że stanowiska kierownicze w Służbie Celnej to stanowiska obsadzane w drodze powołania. Skarżący na takie stanowisko nie został powołany, zajmował natomiast stanowisko inspektora celnego. Nadto organ zwrócił uwagę, że nie był uprawniony do analizy zasadności określenia skarżącemu przez Dyrektora Izby Celnej [...] stopnia służbowego, albowiem określanie stopni służbowych wynika z relacji między przełożonym i podwładnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga G. F. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej kwestią sporną jest wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, powołując się na treść powyższego przepisu wskazywał, że w dniu wejścia w życie ustawy pełnił rolę kierownika zmiany w Referacie [...] , odpowiadając za organizację pracy podległych mu funkcjonariuszy pełniących służbę, a przed dniem wejścia w życie ustawy był Kierownikiem Referatu i dlatego też powinien zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu, dla wykładni użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia "zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku" należy odwołać się do przepisów ustawy wcześniejszej z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Ustawodawca w ustawie z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej tylko w jednym przypadku, a mianowicie w art. 17 ust. 13, posłużył się pojęciem "stanowisk, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników".

Przepis art. 17 ust. 13 ww. ustawy określał, że stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej.

Przepis ust. 14 art. 17 tejże ustawy stanowił z kolei, że do obsadzania i zwalniania stanowisk, o których mowa w ust. 13, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, że organem właściwym do powoływania na stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników i odwoływania z tych stanowisk był dyrektor izby celnej, działający na wniosek naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 12 ww. ustawy). Powyższe wskazuje jednoznacznie, że stanowiska kierownicze w Służbie Celnej to stanowiska obsadzane w drodze powołania.

Katalog stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, wymieniony w art. 17 ust. 13, nie był oczywiście katalogiem wyczerpującym, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Nie ulega jednak wątpliwości, że powoływanie na stanowiska kierownicze związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w świetle przepisów ustawy z 24 lipca 1999 r., należało do właściwości dyrektora izby celnej.

Istotne jest również i to, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości pełnienia przez funkcjonariuszy celnych służby na stanowiskach innych niż stanowiska służbowe określone w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. Nr 25, poz. 301, ze zm.), które zawierało wykaz wszystkich stanowisk służbowych w Służbie Celnej oraz określało kwalifikacje wymagane do ich zajmowania.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy także ustalić, czy organ dokonał prawidłowej interpretacji użytego w omawianym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy".

W ocenie Sądu, wykładnia językowa zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko" nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.

W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz należy odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór miedzy różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu czy przepisu.

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.

Artykuł 223 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".

W przepisach art. 223 ust. 2 – 6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.

Przypisania funkcjonariuszy do określonych korpusów ustawodawca nie uzależnił od okresu ich służby, posiadanych kompetencji i doświadczenia, lecz tylko od stopnia w jakim pełnili służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy", a zatem regulacja ta nie miała na celu awansowania funkcjonariuszy z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu służby, lecz tylko płynne przeniesienie ich w realia nowej regulacji prawnej.

Zgodnie z zasadami wykładni systemowej, przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.

Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2 – 6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów przejściowych, w których został użyty w tym artykule.

Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego, jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.

Taki sposób rozumienia tego zwrotu nie prowadzi do sprzeczności w rozumieniu przepisów przejściowych zawartych w innych artykułach tej ustawy, w których on został użyty i tak np. zgodnie z art. 226 ust. 1, do funkcjonariusza celnego, który przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 31 października 2009 r.) rozpoczął i nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się przepisy dotychczasowe, a zgodnie z art. 227, do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (czyli do 31 października 2009 r.) stosuje się przepisy rozdziału 11 ustawy.

Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę w przepisie art. 222 ust. 1 zwrotem "w dniu wejścia w życie ustawy" jest uzasadnione tym, że tylko funkcjonariusz, który w dniu wejścia w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy. Jest bowiem kwestią niebudzącą wątpliwości, że funkcjonariusz celny, który przed wejściem w życie ustawy pełnił służbę w Służbie Celnej, ale w dniu wejścia w życie ustawy już jej nie pełnił, nie mógł stać się funkcjonariuszem w rozumieniu tej ustawy.

Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.

Zasadnym jest także zwrócenie uwagi, że interpretacja tego przepisu dokonana przez skarżącego oznaczałaby w praktyce, że każdy funkcjonariusz celny, który nawet incydentalnie i to na wiele lat przed wejściem w życie ustawy z 2009 r. zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, powinien być mianowany na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Zgodzić się należy, że skarżący istotnie zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników w okresie od [...] listopada 2003 r. do [...] kwietnia 2004 r. i od [...] lipca 2004 r. do [...] stycznia 2006 r., jednakże miało to miejsce w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Tym samym nie spełniał wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Skarżący powołuje się wprawdzie, że w dniu wejścia w życie ustawy pełnił rolę kierownika zmiany w Referacie [...] , ale twierdzenia te nie znajdują odzwierciedlenia w jego aktach osobowych. Wynika z nich, że w dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. w karcie zakresu praw i obowiązków skarżący miał zawarty obowiązek "po wyznaczeniu odpowiada za pracę zmiany". Takiego zapisu jednego z szeregu obowiązków skarżącego w żadnym wypadku nie można utożsamiać z pełnieniem roli kierownika zmiany.

Niewątpliwie kierownik zmiany jest stanowiskiem, z którym wiąże się podporządkowanie służbowe funkcjonariuszy celnych lub pracowników.

Analiza treści przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej prowadzi do wniosku, że ustawodawca zrównał sytuację zajmowania stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, z pełnieniem obowiązków na takim stanowisku. Pełnienie zatem obowiązków na określonym w ustawie stanowisku, aby mogło być uznane za równoważne zajmowaniu stanowiska musi być stałe, a nie tymczasowe, czy też wykonywane od czasu do czasu.

Zauważyć jednak należy, że Dyrektor Izby Celnej [...] ani nie powołał skarżącego na stanowisko kierownika zmiany, ani też nie powierzył mu pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Fakt określenia, że skarżący po wyznaczeniu przez przełożonego, a więc nie stale, odpowiadać ma za pracę zmiany, nie jest równoznaczny z objęciem stanowiska, które wiąże się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Na dzień 31 października 2009 r. skarżący zajmował stanowisko inspektora celnego, co oznacza, że winien być traktowany jak pracownik merytoryczny.

Zwrócić przy tym należy także uwagę, że w art. 17 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej nie wzmiankuje się o osobach, które byłyby zastępcami osób tam wyliczonych, a więc nie ma mowy o zastępcy kierownika, czy zastępcy naczelnika. Chodzi więc w tym przypadku jedynie o osoby sprawujące bezpośrednie kierownictwo nad całą jednostką, z którym to kierownictwem wiąże się podporządkowanie służbowe funkcjonariuszy celnych i pracowników.

Natomiast, jeżeli chodzi o kierowanie komórką w czasie nieobecności kierownika [...] , to ten obowiązek został usunięty z zakresu obowiązków skarżącego 9 kwietnia 2009 r., a więc przed wejściem w życie ustawy i z tego też względu okoliczność ta nie mogła być przez organ uwzględniona. Nie można również uznać, ze względów podanych powyżej, że czasowe zastępowanie kierownika uprawnia do zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej.

Powyższe, w ocenie Sądu, jednoznacznie wskazuje, że skarżący przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie zajmował stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w rozumieniu przepisów ustawy o Służbie Celnej z 24 lipca 1999 r. Nie było zatem podstaw do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego, a zatem w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i zasadnie doszedł do przekonania, że nie może on znaleźć zastosowania w realiach niniejszej sprawy. Nie oznacza to jednak, wbrew twierdzeniom skargi, że organ rozstrzygał sprawę w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej. Przeczy temu szczegółowa analiza przepisów ustawy przeprowadzona przez organ w zaskarżonej decyzji, która w ocenie Sądu zasługuje na aprobatę. Natomiast, jeżeli chodzi o kryteria punktowe określone przez Szefa Służby Celnej, to nie mają one żadnego wpływu na określenie danemu funkcjonariuszowi celnemu korpusu Służby Celnej. Dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji pozostają zatem bez znaczenia. Tym samym za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 2 i 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2-6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie, dotyczące relacji między przełożonym i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).

Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W. kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Oznacza to, że zarzuty skargi, dotyczące nieuwzględnienia przepisu art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej i nieustalenia stanu faktycznego sprawy istotnego dla jego zastosowania, należy uznać za nieuprawnione. Ani Szef Służby Celnej, ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do analizy i oceny zasadności określenia skarżącemu przez Dyrektora Izby Celnej [...] stopnia służbowego młodszego aspiranta celnego.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie znalazły potwierdzenia także pozostałe zarzuty skargi. Organ zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Nie naruszył przy tym przepisów art. 8 i 9 k.p.a., zważywszy zwłaszcza, że skarżący zarzut naruszenia tych przepisów formułował w kontekście zarzutu pominięcia przepisu art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, który to przepis, ze względów podanych powyżej, przez organ odwoławczy nie był stosowany.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej [...] , odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.