Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2625/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 175 § 1 - 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 44/14 w sprawie ze skargi K. H. na bezczynność Prokuratora Okręgowego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić K. H. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (słownie: sto) złotych.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wr 44/14 zobowiązał Prokuratora Okręgowego [...] do rozpoznania wniosku K. H. z dnia 6 grudnia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie wskazanym w pkt I i III tego wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt I); oddalił skargę w zakresie wniosku zawartego w punkcie II (pkt II); stwierdził, że bezczynność Prokuratora Okręgowego [...] w zakresie opisanym w pkt I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III); odstąpił od wymierzenia Prokuratorowi Okręgowemu [...] grzywny (pkt IV) oraz zasądził od Prokuratora Okręgowego [...] na rzecz skarżącej K. H. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V).

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że K. H. pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. zwróciła się do Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] o udzielenie na piśmie informacji publicznej poprzez podanie: 1) wysokości wynagrodzeń w kwocie brutto oraz netto, w rozbiciu na poszczególne składniki wynagrodzenia wg stanu na dzień 31 grudnia 2011 r., na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz na dzień sporządzenia informacji, dotyczących prokuratora Prokuratury Okręgowej, zastępców Prokuratora Okręgowego, odrębnie dla każdego zastępcy, a jeżeli wynagrodzenia są jednakowe to o podanie liczby zastępców, kierowników poszczególnych sekcji, oraz innych stanowisk kierowniczych zajmowanych przez prokuratorów; 2) posiadanych kompetencji, uprawnień oraz przesłanie zakresów czynności dla prokuratorów - jak w punkcie 1; 3) takiej samej informacji jak w pkt 1 i 2 wobec prokuratorów Prokuratury Rejonowej [...].

Pismem z dnia 3 marca 2014 r. K. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] w sprawie prowadzonej przez ten organ pod sygn. [...], zarzucając niewłaściwy sposób rozpatrzenia przez organ jej żądania w sprawie udzielenia informacji publicznej w zakresie wynagrodzenia prokuratorów.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy [...] wniósł o oddalenie tej skargi, stwierdzając, że wniosek skarżącej z dnia 6 grudnia 2013 r. został rozpoznany i wnioskodawczyni udostępniono informację publiczną w zakresie jej żądania.

W pisemnych motywach swojego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ustanawia generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, przewidując jednocześnie różne, wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. – dalej jako "u.d.i.p."), sposoby udostępniania informacji. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). Brzmienie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej, w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 u.d.i.p.), wymaga spełnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 u.d.i.p., tj. zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustawy musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Prokuratora Okręgowego [...] w sprawie prowadzonej przez ten organ pod sygn. [...]. Takie określenie przedmiotu zaskarżenia wskazuje, że odnosi się on do całego zestawu informacji publicznej określonego w pkt 1-3 wniosku skarżącej z dnia 6 grudnia 2013 r. Skarżąca wystąpiła do Prokuratora Okręgowego [...] m.in. o informację w sprawie wysokości wynagrodzenia prokuratorów funkcyjnych w Prokuraturze Okręgowej i prokuratorów w Prokuraturach Rejonowych [...], w rozbiciu na poszczególne składniki według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r., 31 grudnia 2012 r. oraz na dzień sporządzenia informacji. Wniosła również o udzielenie informacji o podziale czynności prokuratorów funkcyjnych w Prokuraturze Okręgowej [...] oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej [...]. W odpowiedzi organ Prokuratury najpierw zażądał od skarżącej wskazania, w jakim zakresie udostępnienie jej powyższej informacji jest szczególnie istotne z punktu widzenia interesu publicznego, a następnie przedstawił jej treść aktów normatywnych dotyczących zasad i podstaw ustalania wynagrodzenia na określonych stanowiskach prokuratorskich. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie ma wątpliwości, że żądane przez skarżącą dane w przedmiocie wysokości wynagrodzeń prokuratorów, w tym zwłaszcza zajmujących stanowiska kierownicze i funkcyjne, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Informacją publiczną jest bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W zakresie tym mieszczą się m.in. dane o wysokości środków pieniężnych wypłacanych z zasobów publicznych na rzecz osób pełniących funkcje. Podobnie należy ocenić też informację dotyczącą zakresów czynności prokuratorów. Jest również poza sporem, że Prokuratura mieści się w pojęciu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych.

W ocenie Sądu w sprawie bezsporne także jest, że skarżąca domagała się skonkretyzowanej informacji dotyczącej wysokości i składników wynagrodzenia otrzymywanego przez prokuratorów, a nie na temat normatywnych zasad ustalania wymiaru wynagrodzeń (zasad dostępnych dla każdego po zapoznaniu się z treścią odpowiednich aktów prawnych).

W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek zainteresowanego ("każdego") następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 7 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Można odmówić udzielenia informacji publicznej tylko z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych, a odmowy dokonuje się w formie decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie organ jednak nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia informacji na temat wynagrodzeń prokuratorów, ani też nie udzielił skarżącej takiej informacji w zakresie objętym wnioskiem z dnia 6 grudnia 2013 r. Jest to równoznaczne z pozostawaniem przez adresata wniosku w stanie bezczynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej świadczy nie tylko nieudzielenie informacji, ale także przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy nieadekwatnej do treści wniosku. Wskazana sytuacja dotyczy zarówno informacji odnoszącej się do wynagrodzenia prokuratorów funkcyjnych w Prokuraturze Okręgowej [...], jak i Prokuratury Rejonowej [...]. Z akt sprawy, w szczególności z pism Prokuratury Okręgowej zatytułowanych "Dziennik transmisji", a kierowanych do poszczególnych Prokuratorów Rejonowych [...] wynika, że udzielenie informacji w zakresie wynagradzania prokuratorów leży w gestii Prokuratora Okręgowego [...]. Natomiast w pismach tych scedowano na Prokuratorów Rejonowych rozpoznanie wniosku w zakresie udzielenia informacji o podziale czynności Prokuratorów Rejonowych [...]. Z akt sprawy wynika jedynie, że wniosek dotyczący zakresów czynności prokuratorów Prokuratur Rejonowych [...] został przekazany do rozpoznania właściwym Prokuratorom Rejonowym, nie wynika natomiast, czy oraz w jaki sposób został on rozpoznany. W związku z tym, że wniosek został skierowany do Prokuratora Okręgowego [...], to ten organ jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku, ewentualnie do nadzoru nad sposobem jego rozpatrzenia przez podległe Prokuratury Rejonowe, chyba że wykaże, iż obowiązek taki normatywnie obciąża Prokuratorów Rejonowych.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że w piśmie organu z dnia 19 grudnia 2013 r., jak i w piśmie jego pełnomocnika z dnia 14 maja 2014 r., powołano się na przetworzony charakter żądanej informacji. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją przetworzoną będzie taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej w sytuacji, gdy jej udostępnienie co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, itp. połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych (T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s 85-86). Sama konstatacja organu o przetworzonym charakterze żądanej informacji, jeżeli nie towarzyszy jej podjęcie stosownego aktu przewidzianego w u.d.i.p., nie usuwa stanu bezczynności organu. Odmowa udzielenia informacji przetworzonej musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej, na którą, po wyczerpaniu toku instancji, służy skarga do sądu administracyjnego. Taka decyzja nie została jednak wydana. Doszło zatem w tym zakresie do bezczynności adresata wniosku.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucana bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne. Zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie z pewnością nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie znalazł również podstaw do orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w części dotyczącej udostępnienia skarżącej zakresów czynności prokuratorów funkcyjnych w Prokuraturze Okręgowej [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zakresy te zostały K. H. udostępnione, a skarżąca nie podniosła w motywach skargi jakichkolwiek zarzutów pod adresem tej czynności.

Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną złożyła K. H., reprezentowana przez adw. A. K. Zaskarżyła wyrok WSA we Wrocławiu w zakresie pkt III i IV oraz pkt V w części nieprzyznania wynagrodzenia za samodzielne prowadzenie sprawy oraz wniosła o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w tym zakresie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania za obydwie instancje według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") w związku z art. 13 u.d.i.p. oraz naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 205 § 1 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Prokurator Okręgowy w ogóle nie zamierzał udzielić informacji, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia wyroku Sądu. Dlatego też stwierdzenie w pkt III wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jest sprzeczna z uzasadnieniem wyroku oraz ze stanem faktycznym sprawy. Wydając rozstrzygnięcie na gruncie art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. Sąd I instancji winien uwzględnić to, że żądana przez skarżącą informacja była w sposób oczywisty informacją publiczną. Sąd I instancji element ten jednak pominął, co powoduje, że jego ocenę braku rażącego naruszenia prawa należy uznać za powierzchowną. Zdaniem skarżącej kasacyjnie również odstąpienie od wymierzenia Prokuratorowi Okręgowemu [...] kary jest sprzeczne z ustawą. Ustawodawca jednoznacznie wskazał terminy i tryb, w jaki sposób organ winien wywiązywać się z ciążącego na nim obowiązku. Natomiast Prokurator Okręgowy [...], gdyby skarżąca nie wystąpiła z niniejszą skargą, nie udzieliłby informacji publicznej (pisma organu z dnia 13 lutego 2014 r. oraz z dnia 31 grudnia 2013 r.). Biorąc powyższe pod uwagę, błędne jest stanowisko Sądu I instancji, że działania organu z pewnością nie miały cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy. W sprawie doszło też do złamania przepisów postępowania, gdyż Sąd nie zasądził dla skarżącej kosztów przejazdu do sądu oraz równowartość utraconego zarobku, co narusza art. 205 § 1 i § 3 P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej [...] wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 175 § 1 P.p.s.a., względnie o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw, a także o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Prokurator stwierdził przy tym, że egzemplarz skargi kasacyjnej z dnia 14 sierpnia 2014 r. zawiera podpis adw. A. K., a z Krajowego Rejestru Adwokatów i Aplikantów Adwokackich wynika, że adw. A. K. jest zawieszona w wykonywaniu czynności zawodowych. Zgodnie zaś z art. 4d ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r. poz. 635 ze zm.) adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może skutecznie występować przed sądami lub organami państwowymi i samorządowymi. Nie został zatem spełniony wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata w rozumieniu art. 175 § 1 P.p.s.a., co powinno skutkować odrzuceniem tego środka prawnego. Skarga kasacyjna powinna ponadto podlegać odrzuceniu na podstawie art. 176 w zw. z art. 178 P.p.s.a., tj. z powodu nieprzytoczenia w jej treści podstaw kasacyjnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutów sformułowanych przeciwko pkt III wyroku (stwierdzenie braku rażącego naruszenia prawa) oraz pkt IV wyroku (odstąpienie od wymierzenia grzywny), Prokurator wskazał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 149 § 1 zd. 2 oraz art. 149 § 2 P.p.s.a. i właściwie zastosował wynikające z tych artykułów normy prawne. Organowi nie sposób przypisać rażącej bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Z akt wynika bowiem, że po otrzymaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] wszczął i prowadził postępowanie w przedmiocie załatwienia tego wniosku. W postępowaniu tym działał aktywnie oraz informował skarżącą o sposobie załatwienia jej wniosku. W szczególności w piśmie z dnia 19 grudnia 2013 r. powołał się na przetworzony charakter informacji żądanej przez K. H. w zakresie wysokości wynagrodzeń prokuratorów funkcyjnych oraz wynikającą stąd potrzebę wskazania szczególnie ważnego interesu publicznego dla udzielenia informacji. Wprawdzie Sąd I instancji przyjął, że warunkiem uniknięcia stanu bezczynności było wydanie przez organ decyzji administracyjnej, ale jednocześnie zaznaczył, że taki pogląd wykształcił się dopiero w orzecznictwie sądów administracyjnych, a obowiązek wydania decyzji w tym przypadku nie został wyraźnie przewidziany w ustawie. Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] dodał ponadto, że zgodnie z poglądami dominującymi w doktrynie prawniczej i w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania art. 149 § 2 P.p.s.a., przyjmuje się, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nałożenie grzywny na organ ma charakter fakultatywny. Sąd posiada zatem dużą swobodę w zakresie nakładania grzywny, działając w ramach przepisu o charakterze uznaniowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 175 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu art. 175 § 1 P.p.s.a. nie stosuje się jedynie, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W oparciu o art. 175 § 3 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej.

Uprawnionymi do sporządzenia skargi kasacyjnej są wyłącznie podmioty wymienione w art. 175 § 1-3 P.p.s.a. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Sądy administracyjne z urzędu zobowiązane są zatem do badania czy opisane wymogi były przestrzegane. Żadne szczególne okoliczności nie uprawniają do jakichkolwiek odstępstw w tym zakresie. Niezachowanie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego jest równoznaczne z brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 P.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny. Niesporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób opisanych w art. 175 § 1-3 P.p.s.a. wyklucza możliwość merytorycznego rozpatrzenia tego nadzwyczajnego środka odwoławczego. Przyczyny niewniesienia skargi kasacyjnej przez uprawniony podmiot z punktu widzenia kwestii dopuszczalności takiego środka prawnego, są obojętne. Skarga kasacyjna jest wówczas niedopuszczalna i podlega obligatoryjnemu odrzuceniu na mocy art. 178 P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r. została sporządzona przez adwokat A. K. w dniu 14 września 2014 r. Z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2015 r. wynika, że adwokat A. K. była zawieszona w wykonywaniu czynności zawodowych od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 17 października 2014 r. z uwagi na zaległości w płatności składek na rzecz Izby Adwokackiej [...]. Adw. A. K. została zawieszona w wykonywaniu czynności zawodowych adwokata na podstawie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], podjętej na mocy art. 44 ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, a uchwała ta została utrzymana w mocy uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Wskazaną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej A. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił obie uchwały samorządu adwokackiego oraz stwierdził, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu. Wyrok WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 3140/14 zapadł dopiero dnia 11 maja 2015 r.

W świetle przedstawionych okolicznościach sprawy nie może budzić wątpliwości fakt, że adwokat A. K. nie była uprawniona do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r. Pełnomocnikiem strony może być adwokat o statusie wyznaczonym przez przepisy ustawy Prawo o adwokaturze oraz wykonujący zawód na zasadach wskazanych przez tę ustawę. Zgodnie z art. 4b ust. 1 pkt 5 Prawo o adwokaturze adwokat nie może wykonywać zawodu w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych albo tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych. Z art. 4d ust. 1 tej ustawy wynika natomiast, że adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może występować przed sądami lub organami państwowymi i samorządowymi. W okresie zawieszenia adwokat może wykonywać inne czynności, na które uzyskał zezwolenie dziekana. Oznacza to, że adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może wykonywać swego zawodu, w szczególności nie może reprezentować strony w postępowaniu przed sądami, w tym sporządzać w jej imieniu skarg kasacyjnych.

Adwokat A. K. w okresie od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 17 października 2014 r., była zawieszona w wykonywaniu czynności zawodowych ze wszystkimi tego konsekwencjami. W dniu 14 sierpnia 2014 r. nie miała zatem uprawnień do skutecznego sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej do NSA, gdyż nie spełniała wówczas wymogów określonych w art. 175 § 1 P.p.s.a. Dlatego też złożoną przez nią w imieniu K. H. skargę kasacyjną jako sporządzoną przez adwokata w okresie zawieszenia w prawie do wykonywania zawodu należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić.

Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych przez K. H. na rozprawie oraz w piśmie jej pełnomocnika z dnia 22 września 2015 r., jeszcze raz podkreślić należy, że w dacie sporządzenia rozpatrywanej skargi kasacyjnej sprawa zawieszenia adw. A. K. w wykonywaniu zawodu adwokata została zakończona ostateczną uchwałą Prezydium NRA. Taka ostateczna uchwała podlegała wykonaniu. Do wstrzymania jej wykonania mogłoby dojść w trybie przewidzianym w art. 61 P.p.s.a., jednakże z akt nie wynika, by strona – przed sporządzeniem omawianej skargi kasacyjnej – z takich uprawnień skorzystała. Natomiast bez znaczenia jest okoliczność uchylenia przez WSA w Warszawie uchwał samorządu adwokackiego. Wyrok tego Sądu zapadł bowiem w dniu 11 maja 2015 r., a zatem wiele miesięcy po sporządzeniu skargi kasacyjnej.

Bezzasadne i gołosłowne są twierdzenia adw. A. K., że jej zawieszenie w czynnościach zawodowych ustało z chwilą uiszczenia zaległych składek na rzecz Izby Adwokackiej [...], co miało nastąpić przed sporządzeniem i złożeniem skargi kasacyjnej, a mianowicie w dniu 31 maja 2015 r. i w dniu14 sierpnia 2015 r. (powinno być 2014 r.). W dacie sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej uchwały o zawieszeniu adw. A. K. w czynnościach zawodowych nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wymieniona – pomimo dokonania stosownych wpłat na rzecz Izby Adwokackiej [...] – nie miała prawa do wykonywania zawodu adwokata do dnia 17 października 2014 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z 178 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku strony skarżącej kasacyjnie o zwrot na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż stronie, która wniosła skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, tylko w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej (art. 203 P.p.s.a.). Ponadto nie ma podstaw do przyznania K. H. zwrotu kosztów jej przejazdu do NSA oraz zwrotu równowartości zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 3 P.p.s.a.). Zwrot zarobku lub utraconego dochodu, a także zwrot kosztów podróży przysługuje stronie jedynie wówczas, gdy została ona wezwana do sądu i w wezwaniu tym jej stawiennictwo określono jako obowiązkowe. W niniejszej sprawie stawiennictwo K. H. na rozprawie nie było obowiązkowe.