Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1757/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 154 § 1, art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 571/10 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich fizyki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od A. B. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 01 czerwca 2011 r. sygn. IV SA/Wr 571/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich fizyki.

Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach faktycznych:

Skarżący – A. B. domagał się uchylenia decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. o skreśleniu z listy doktorantów, w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie jako kpa).

Sprawa była już raz przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Uprzednio, wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. o sygn. akt IV SA/Wr 404/08 Sąd uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie uchylenia w trybie art. 154 kpa decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów. Wówczas, w uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonych decyzji dotknięte było wadami mogącymi mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem akta sprawy były niepełne, nie zawierały wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, w tym dokumentów, na których oparto rozstrzygnięcie, a uzasadnienie decyzji nie było sporządzone zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, nie zawierało bowiem wyczerpująco wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji. Uchylając zaskarżone decyzje, Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracyjne zebrały i oceniły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i sporządziły prawidłowe, tj. wyczerpujące i zgodne z wymogami art. 107 kpa uzasadnienie podjętej decyzji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Studiów Doktoranckich Uniwersytetu [...], w dniu [...] maja 2010 r. odmówił uchylenia decyzji o skreśleniu z listy studentów. Po rozpoznaniu odwołania strony, Rektor Uniwersytetu [...] w dniu [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i wyjaśnił w pierwszej kolejności, że poza sporem pozostaje fakt skreślenia w 2003 roku skarżącego z listy doktorantów. Jak podkreślił Rektor U[...], decyzja o skreśleniu jest ostateczna i prawomocna.

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny, pozwala na rozstrzygnięcie sprawy i podjęcie decyzji oraz został w sposób prawidłowy rozpatrzony przez Kierownika Studiów Doktoranckich. Jak wskazano, wbrew zarzutom strony, organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji rozpatrzył wszystkie zgromadzone w postępowaniu dowody, w tym m.in. przedstawioną przez skarżącego rekomendację Dyrektora Urzędu Pracy w G., jednakże, jak wyjaśniono, rekomendacje takie nie mogą i nie są brane pod uwagę w sprawach dotyczących uczestnictwa w studiach doktoranckich. Jak wyjaśniono też, w odniesieniu do wskazania przez skarżącego osoby nieformalnego opiekuna pracy naukowej – organ wziął pod uwagę pismo sporządzone w tej sprawie przez dr M. S.-C., jednakże, jak podkreślono, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 kpa badane są jedynie przesłanki wynikające z tego przepisu, a zatem interes społeczny i słuszny interes strony, dlatego wyrażenie chęci ze strony pracownika naukowego Polskiej Akademii Nauk na sprawowanie funkcji opiekuna naukowego, nie zmieniło oceny organów administracyjnych zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 154 kpa

Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U.2005. Nr 164. poz. 1365) promotora powołuje rada jednostki organizacyjnej (w tym przypadku Rada Wydziału Fizyki i Astronomii). Oznacza to, że w tej sprawie zarówno organ I jak i II instancji nie może przyjmować żadnych deklaracji. Rektor U[...] podniósł, że skarżący nie posiada statusu doktoranta, nie ma otwartego przewodu doktorskiego, co oznacza, że nie posiada on, ani opiekuna naukowego, ani promotora. Dodatkowo, odwołując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podkreślił, że decyzje o skreśleniu z listy studentów czy doktorantów, nie mają charakteru decyzji ostatecznie rozstrzygających o możliwościach dalszego kształcenia się, kończenia studiów, zdobywania stopni doktorskich. Strona ma prawo ubiegać się ponownie o przyjęcie na studia pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Tymczasem, jak ustalono w przeprowadzonym postępowaniu, skarżący takich prób ponownego rozpoczęcia nauki nie podejmował. Rektor zwrócił również uwagę na fakt, że wnioskiem o uchylenie w trybie art. 154 kpa decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, skarżący de facto domaga się wznowienia studiów doktoranckich, tymczasem - jak zauważono - reaktywacja studiów możliwa jest jedynie w stosunku do studentów, nie istnieje natomiast taka instytucja w odniesieniu do doktorantów. Organ drugiej instancji podniósł ponadto, że prawidłowa jest konstatacja organu pierwszej instancji, że strona nie wykazała ani interesu społecznego, ani swego słusznego interesu, który uzasadniałby uchylenie decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, bowiem interes społeczny nie może być oceniany poprzez subiektywne odczucia osoby zainteresowanej uchyleniem decyzji. Interes strony musi być zobiektyzowany przez organ postępowania administracyjnego poprzez ustalenie czy interes strony jest zgodny z porządkiem prawnym i celami jakim on służy i w żadnym wypadku nie może być uzasadniony poczuciem krzywdy strony. Rektor UW podkreślił również, że art. 154 i 155 kpa mogą być stosowane wobec decyzji ostatecznej tylko w czasie, kiedy obowiązuje podstawa prawna, na jakiej ta decyzja została wydana. Organ wyjaśnił, że w świetle tak ustalonej wykładni prawa, domaganie się przez odwołującego zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 § 1 kpa nie może być uwzględnione, albowiem zmianie uległa podstawa prawna stanowiąca uzasadnienie decyzji z dnia 19 sierpnia 2003 r. Jednocześnie organ poddał w uzasadnieniu decyzji w wątpliwość możliwość rozpatrywania przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy kpa, powołując się na przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, nakazujące w sprawach studiów, w tym doktoranckich, jedynie odpowiednie stosowanie przepisów kpa, z zachowaniem specyfiki spraw i autonomii uczelni wyższych.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organy I i II instancji nie wykonały czynności wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 listopada 2009 r. o sygn. akt. IV SA/Wr 404/08 Skarżący wskazał, że organy rozpatrując materiał dowodowy w sprawie, oceniły go dowolnie, pomijając słuszny interes strony w uchyleniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r., przy czym zgodnie z zarzutami skargi, organy w ogóle nie podjęły postępowania w kierunku ustalenia granic tego interesu.

Ponadto, w ocenie skarżącego, po wszczęciu postępowania organ mógłby wydać decyzję odmowną jedynie w przypadku, gdyby ustalił granice słusznego interesu strony (określonego w art. 154 kpa) lub zastosował art. 9 kpa - czyli poinformował stronę jakie okoliczności faktyczne i prawne mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Tymczasem, jak podniesiono, organ wezwał skarżącego jedynie do wykazania słusznego interesu strony, co w ocenie autora skargi dowodzi, że kontynuacja studiów doktoranckich jest bezkolizyjna z interesem społecznym. Dodatkowo skarżący zarzucił, że decyzję organu drugiej instancji podjął organ nieuprawniony do takiego orzekania, tj. Prorektor ds. Nauczania, podczas gdy w ocenie skarżącego, jedynym organem posiadającym legitymację do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie jest Rektor Uniwersytetu [...].

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2011 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji nieważność, z powodu podpisania jej przez Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...], czyli naruszenia przepisów o właściwości, a nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. B. wskazując, iż zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Podkreślono, że przepis ten pociąga za sobą daleko idące konsekwencje zarówno dla ponownie przeprowadzanego postępowania administracyjnego, toczącego się w następstwie wydania wyroku, jak i dla kolejnego postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ocenie podlegałyby decyzje administracyjne wydane w tymże, ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Sąd I podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, natomiast naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz do oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organów administracji, ponownie ocenione być nie mogą.

Odnosząc te rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji wskazał, że wbrew zarzutom skarżącego, przy ponownym orzekaniu zarówno Kierownik Studiów Doktoranckich, jak i Rektor Uniwersytetu [...] uwzględnili stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w orzeczeniu z dnia 10 listopada 2009 r.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji podkreślił, że w sprawie, ponownemu rozpoznaniu podlegał wniosek skarżącego z dnia [...] września 2007 r. o uchylenie decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. o skreśleniu A. B. z listy studentów studiów doktoranckich.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie zarzutu nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., jako wydanej przez osobę nieupoważnioną tj., Prorektora do spraw Nauczania Uniwersytetu [...], w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, Prorektor do Spraw Nauczania Uniwersytetu [...] jest upoważniony do wydawania decyzji w sprawie doktorantów, na podstawie zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora, ustalające zakresy działania Prorektorów i Kanclerza, określające podporządkowanie komórek administracyjnych (samodzielnych stanowisk pracy) oraz zasady udzielania przez Rektora upoważnień i pełnomocnictw (z późniejszą zmianą). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w § 5 cytowanego zarządzenia, Rektor postanowił, że Prorektor ds. Nauczania, jako zastępca i pełnomocnik Rektora sprawuje nadzór nad dyscypliną wydatków ponoszonych na finansowanie procesu dydaktycznego i może podejmować decyzje - między innymi - w sprawach organizacji i nadzoru nad studiami doktoranckimi i podyplomowymi, odwołań doktorantów od decyzji kierownika studiów doktoranckich o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich (vide:§ 5 ust.1 pkt 8 i 11). Nadto - jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - Prorektor ds. Nauczania upoważnieniem Rektora Uniwersytetu [...] został umocowany do podpisywania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych doktorantów. Jak wynika z przedłożonego w dniu [...] kwietnia 2011 r. do akt sprawy wyciągu z rejestru upoważnień i pełnomocnictw z 2010 r., upoważnienie udzielone przez Rektora U[...] prof. dr hab. M. B. dla Prorektora do Spraw Nauczania prof. dr hab. R. C. zostało zarejestrowanie w dniu [...] maja 2010 r. (k.113 ). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kontrolowana decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. wydana została po dacie zarejestrowania upoważnienia ([...] maja 2010 r. ), a przedmiot decyzji mieści się w zakresie udzielonego upoważnienia. Bezsprzecznie, bowiem - jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - żądanie skarżącego odnosi się do wznowienia studiów doktoranckich i statusu doktoranta Uniwersytetu [...]. W tych okolicznościach zarzut nieważności decyzji jest nieuzasadniony.

Ustosunkowując się natomiast do kolejnego sformułowanego przez stronę zarzutu naruszenia w toku postępowania dyspozycji art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie przez organy administracji, że art. 154 kpa nie znajduje w sprawie zastosowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że on również nie zasługuje na akceptację. Jak zauważono - sam skarżący wskazał, że - organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, zawarły co prawda w uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć wątpliwości odnośnie możliwości stosowania w ogóle w sprawie trybu z art. 154 kpa jednakże, działając w granicach związania uprzednim wyrokiem Sądu (z dnia 10 listopada 2009 r. IV SA/Wr 404/08), tryb ten zastosowały i orzekły o odmowie uchylenia decyzji, z uwagi na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wobec uprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylając decyzję poprzednią Rektora Uniwersytetu ze względów proceduralnych, przesądził o możliwości zastosowania wskazanego trybu, dalsze rozważania stron na ten temat Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał za bezprzedmiotowe, wskazując, że zarówno organy, jak i Sąd I instancji obecnie rozpoznający sprawę, po myśli art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany stanowiskiem określonym w prawomocnym wyroku Sądu.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, poprzez zaniechanie rozpatrzenia dowodów przedkładanych przez skarżącego, oraz przepisu art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie, co do dowodów zgromadzonych w postępowaniu, w tym w postępowaniu odwoławczym, Sąd I instancji również uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie mogły one zasługiwać na aprobatę. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że poprzedzając wydanie decyzji w sprawie wniosku, organy przeprowadziły stosowne postępowanie administracyjne, w tym zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do rozpoznania wniosku. Jak również podkreślono, w toku postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał stronę, a szczegółowy protokół z tej czynności został włączony do akt sprawy. Z protokołu tego wynika, że skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach i możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów. Skarżący - jak zauważył Sąd I instancji - z prawa zapoznawania się z zebranym materiałem dowodowym skorzystał, jak również przedkładał nowe dowody w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że wszystkie te dowody zostały przez organy dokładnie zbadane i ocenione, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniesiono również, że po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący także składał wnioski dowodowe, które zostały ocenione przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu I instancji, zarówno pisma skarżącego, dowody przez niego składane jak i stanowisko organu w tym temacie, zostały prawidłowo zebrane i ocenione w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił przy tym, że prawdą jest, że przy wydawaniu decyzji organy te nie były związane uzasadnieniami wyroków sądów powszechnych, wydanymi w sprawach prowadzonych z powództwa skarżącego, jednakże bezsprzecznie, organy związane były ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawach ze skargi A. B. w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów i prób wzruszenia tej decyzji.

Sąd I instancji uznał za trafne stanowisko organów, że w obecnie rozpoznawanej sprawie, o uchylenie w trybie art. 154 kpa decyzji o skreśleniu z listy doktorantów Uniwersytetu [...], nie są one upoważnione do badania i ustalania na nowo, czy skarżący jest przygotowany naukowo do kontynuacji studiów doktoranckich, w czym de facto upatrywał on swego słusznego interesu. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, kwestia ta, tj. słuszności podjęcia decyzji o skreśleniu z listy doktorantów, była już przedmiotem badania i rozpoznawania zarówno przez organy administracji jak i Sąd. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że ostatecznie, wyrokiem z dnia 9 lutego 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 107/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich, a skarga kasacyjna strony na to orzeczenie została oddalona (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2007 r. I OSK 907/07). W wyrokach tych prawomocnie przesądzono, że organy trafnie ustaliły, że zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów i podjęte w tym przedmiocie rozstrzygnięcie, jest prawidłowe.

W świetle powyższego, prawidłowo w ocenie Sądu I instancji, rozpoznając wniosek złożony w niniejszej sprawie, w oparciu o przepis art. 154 kpa organy Uniwersytetu uznały, że nie są władne do ponownego ustalania zasadności stanowiska o skreśleniu z listy doktorantów, a postępowanie obecnie winno zostać ograniczenie do zbadania, czy z uwagi na zaistniały interes społeczny, bądź słuszny interes strony, decyzja o skreśleniu z listy może zostać uchylona. Zatem - jak zauważył w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - przygotowanie naukowe strony, prowadzone przez niego badania, czy publikacje, ewentualna gotowość podjęcia się przez oznaczone osoby do objęcia skarżącego opieką naukową, trafnie ocenione zostały jedynie odnośnie przesłanek wynikających z art. 154 kpa, a nie w kontekście zasadności skreślenia z listy doktorantów. Z tego samego względu - jak wyjaśniono - Sąd oddalił wnioski dowodowe przedkładane przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wydanie pracy skarżącego: "[...]", recenzję powyższego artykułu, protokół z egzaminu doktorskiego i orzeczenia sądów powszechnych wydanych z powództw skarżącego. Sąd I instancji zwrócił, bowiem uwagę, że zmierzały one do wykazania przygotowania skarżącego do kontynuacji pracy naukowej, podczas gdy kwestia ta została już prawomocnie osądzona, na niekorzyść strony w powołanych wyżej wyrokach sądów administracyjnych.

W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że decyzja wydana na podstawie normy wynikającej z art. 154 § 1 kpa, podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Redakcja przepisu w brzmieniu: "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony" daje organom administracji swobodę w podejmowaniu takich uznaniowych rozstrzygnięć. Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie jest określana jako akt administracyjny swobodny (zob. J. Boć (red.) Prawo administracyjne, Kolonia Limited 2005, s. 331). W takiej sytuacji - jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - sądowa kontrola decyzji administracyjnej obejmuje wyłącznie zbadanie, czy jej wydanie poprzedzono prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Kontrola legalności decyzji, wydanych w ramach uznania administracyjnego jest bowiem ograniczona w tym znaczeniu, że sąd administracyjny nie może nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Sąd ten nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej. W dalszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że organ państwowy, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie i sporządzić odpowiednie – wnikliwe i logiczne, wyjaśniające przesłanki, którymi organ się kierował - uzasadnienie decyzji, jak go obliguje art. 107 § 3 kpa w związku z art. 80 kpa. Podkreślono, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, czy w danym stanie faktycznym sprawy, zaistniały okoliczności do uwzględnienia żądania strony, ale w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek uwzględnienia żądania. Z tego też względu, sama odmowa uchylenia decyzji na tej podstawie nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki uchylenia (interes społeczny, słuszny interes strony), jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca. Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek skutkować musi wyłącznie odmową uwzględnienia wniosku.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu, Sąd I instancji wyjaśnił, że jest zobowiązany do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji nie jest dowolna. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że podjęcie rozstrzygnięcia poprzedzone zostało prawidłowym ustaleniem i oceną stanu faktycznego, przy czym podkreślono, że ocena wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, dokonywana była w kontekście uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. B. reprezentowany przez pełnomocnika urzędu podnosząc naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w znaczeniu jakie nadaje temu pojęciu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa), tj. art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.- dalej jako: USW) poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji odwoławczej z dnia [...] 07.2010 r., sygnatura decyzji: [...], mimo że decyzja ta - jak podniesiono w skardze kasacyjnej - została wydana przez niewłaściwy organ, czyli przez Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...], kiedy to organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki z dnia [...].05.2010 r. był Rektor Uniwersytetu [...]. Wskazano też na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo że decyzja ta zastała podpisana przez Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...], a podmiot ten nie był upoważniony do podpisywania decyzji tego rodzaju w imieniu Rektora Uniwersytetu [...], co - w ocenie składającego skargę kasacyjną - doprowadziło do sytuacji, iż merytoryczne rozstrzygniecie podejmowała osoba do tego nieuprawniona, a - jak podkreślono - nie można wykluczyć, że Rektor Uniwersytetu [...] wydając osobiście decyzję odwoławczą dokonałby innej oceny stanu faktycznego i prawnego i uchyliłby w trybie art. 154 § 1 kpa decyzję Kierownika Studium. W dalszej kolejności podniesiono również zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 7, oraz w. zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa, poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji - w ocenie autora skargi kasacyjnej - wydanej z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie jedynie części materiału dowodowego, niewyjaśnieniu istotnych okoliczności sprawy i dokonania oceny materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności - jak podkreślono - poprzez oparcie się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych na uzasadnieniach 17 orzeczeń przytoczonych na str. 2 i 3 decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu [...] z dnia [...].05.2010 r. Wskazano na przyjęcie błędnej tezy, iż organy rozpatrujące wniosek skarżącego z dnia [...].09.2007 r. w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Studium Doktoranckiego Fizyki Uniwersytetu [...] z dnia [...].08.2003 r. są związane ustaleniami dokonanymi w tychże orzeczeniach przez sądy, co – w przekonaniu składającego skargę kasacyjną - doprowadziło organy Uniwersytetu [...] do błędnego ustalenia, iż Uniwersytet [...] w okresie od lutego do marca 2000 r., od lipca 2000 r. do marca 2002 r. oraz w okresie od września 2003 r. do grudnia 2005 r. nie pozbawił A. B. bezprawnie praw doktoranta, co - jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - ma podstawowe znacznie dla oceny zasadności wniosku A. B. z dnia [...].09.2007 r. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej podniósł również zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem wskazanego przepisu postępowania administracyjnego, przez brak zapewnienia wnoszącemu skargę kasacyjną czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, a w szczególności poprzez braku stworzenia wnoszącemu skargę kasacyjną okazji do wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów dowodowych w sprawie przed wydaniem decyzji odwoławczej, co skutkowało wydaniem - w ocenie składającego skargę kasacyjną – zaskakującej decyzji przez organ odwoławczy i uniemożliwiło złożenie dalszych wniosków dowodowych i podniesienia dalszych argumentów, które zapobiegłyby wydaniu decyzji na podstawie niepełnego i błędnie ustalonego stanu faktycznego. Ponadto, zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 ppsa, z uwagi na brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku z dnia 01.06.2011 r. w sposób wymagany przez art. 141 § 4 ppsa do większości zarzutów zawartych w piśmie procesowym pełnomocnika z urzędu wnoszącego skargę kasacyjną z dnia 21.04.2011 r.

Autor skargi kasacyjnej wskazał ponadto na naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 154 § 1 kpa, tj. przez przyjęcie, iż badanie czy zachodzi "słuszny interes strony" oraz "interes społeczny" następuje w ramach uznania administracyjnego, podczas gdy "interes społeczny lub "słuszny interes strony" są jednie przesłankami usytuowanymi w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 154 § 1 kpa i prawidłowość przyjęcia przez organy administracji, iż przesłanki te zachodzą lub niezachodzą podlega pełnej kontroli przez sądy administracyjne. Jak podkreślono w skardze kasacyjnej, dopiero stwierdzenie, iż zachodzi "słuszny interes strony" lub "interes społeczny" otwiera na poziomie dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 154 § 1 kpa drogę do wykonania uznania administracyjnego, którego wykonanie rzeczywiście podlega ograniczonej kontroli sądowoadministracyjnej.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Rektor Uniwersytetu [...] domagając się oddalenia skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenia na rzecz Uniwersytetu [...] kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie są trafne.

W ocenie składającego skargę kasacyjną wyrok Sądu I instancji obarczony jest wadliwością wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie jako kpa) w zw. z art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.- dalej jako: USW); a także art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa; a ponadto art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 7, oraz w. zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa; a także art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa oraz art. 141 § 4 ppsa. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 154 § 1 kpa przez przyjęcie, iż badanie czy zachodzi "słuszny interes strony" oraz "interes społeczny" następuje w ramach uznania administracyjnego.

W sytuacji, kiedy - jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść, bowiem dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Przystępując zatem do oceny zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że stanowisko strony w tej kwestii nie jest prawidłowe.

Za bezzasadny uznać należało, bowiem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 66 ust. 2 USW. Jak trafnie, bowiem wskazał Sąd I instancji bez wątpienia do wydania decyzji w niniejszej sprawie uprawniał Prorektora ds. Nauczania § 5 zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. określającego sprawy zastrzeżone do wyłącznej kompetencji Rektora, ustalające zakresy działania Prorektorów i Kanclerza, określające podporządkowanie komórek administracyjnych oraz zasady udzielania przez Rektora upoważnień i pełnomocnictw. Trafnie przy tym Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w § 5 cytowanego zarządzenia, Rektor postanowił, że Prorektor ds. Nauczania, jako zastępca i pełnomocnik Rektora może podejmować decyzje - między innymi - w sprawach organizacji i nadzoru nad studiami doktoranckimi i podyplomowymi, odwołań doktorantów od decyzji kierownika studiów doktoranckich o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich (§ 5 ust.1 pkt 8 i 11). Z tego też względu zarzut skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zwrócić jednak należy uwagę, że jakkolwiek okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego wyroku, to nie można zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji jakoby dla oceny właściwości Prorektora ds. Nauczania do orzekania w niniejszej sprawie jakiekolwiek znaczenie miało mieć upoważnienie Rektora Uniwersytetu [...] dla Prorektora ds. Nauczania dotyczące podpisywania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych doktorantów. Zwrócić, bowiem należy uwagę, że skarżący został skreślony z listy uczestników studiów doktorskich. Jednocześnie, doktorantem w myśl art. 2 pkt 21 ustawy z 27 lipca 2005 r. o Szkolnictwie Wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) jest uczestnik studiów doktorskich. Analogiczną definicję doktoranta formułowano w art. 2 pkt 25 tekstu pierwotnego ustawy o Szkolnictwie Wyższym (zmienionej z dniem 01 października 2011 r.). Skoro zatem w dacie wydawania kwestionowanej decyzji skarżący nie był uczestnikiem studiów doktorskich, to przyjąć należy, że nie był doktorantem w rozumieniu ustawy o Szkolnictwie Wyższym. Jeżeli natomiast był doktorantem, to z całą pewnością do podpisania decyzji w jego sprawie nie upoważniało Prorektora ds. Nauczania upoważnienie "do podpisywania decyzji administracyjnych podjętych w indywidualnych sprawach doktorantów". W tym też zakresie argumentację Sądu I instancji uznać należało za błędną. Nie zmienia jednak faktu, że pomimo tej częściowo wadliwej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu doszedł do prawidłowej konstatacji, iż Prorektor ds. Nauczania był uprawniony do wydania decyzji w niniejszej sprawie, jednak źródeł tego upoważnienia upatrywać należało w zarządzeniu nr 29/2009 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. W świetle powyższego za nieuprawniony uznać należało również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa, bowiem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, z tego względu, że decyzja zastała podpisana przez Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 7, oraz w. zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa i związanej z nim kwestii rzekomych wadliwych ustaleń faktycznych zwrócić należy uwagę, że podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia ustaleń w zakresie tego czy skarżącego zasadnie pozbawiono praw doktoranta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak słusznie zwracał uwagę już Sąd I instancji, decyzja w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich podlegała kontroli WSA i NSA i prawomocnymi wyrokami uznano legalność tej decyzji. Oznacza to, że nie można mówić, aby decyzją z [...] sierpnia 2003 r. skarżący był "bezprawnie" pozbawiony praw doktoranta. Natomiast wszelkie inne argumenty, dotyczące okresów sprzed wydania tej decyzji pozostają bez znaczenia dla merytorycznej oceny decyzji wydanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 kpa. W tym zakresie zwrócić również należy uwagę na istotę konstrukcji przepisu art. 154 kpa, która powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest, bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 154 kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, to jest decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Istotą postępowania w trybie art. 154 kpa jest bowiem sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 19.01.2011 r., sygn. I OSK 411/10). Stąd też podniesiony zarzut, w świetle argumentacji skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej z naruszeniem art. 10 kpa, przez brak zapewnienia wnoszącemu skargę kasacyjną czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, wskazać należy, że czym innym jest - stwierdzenie, że doszło do naruszenia - wskazanego przepisu, a czym innym zagadnienie - czy naruszenie to winno prowadzić do uchylenia - zaskarżonej decyzji. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie w niniejszej sprawie przepisów kpa jest, bowiem możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania (a więc kpa) stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując zatem oceny podniesionego zarzutu, z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego z uchybieniem tym wiąże pozbawienie skarżącego pozbawienia możliwości złożenia wniosków dowodowych o przesłuchanie dr hab. W. oraz dr M. S.-C. – co miałoby doprowadzić do dokonania nowych ustaleń w zakresie predyspozycji naukowych skarżącego. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi jednak do wniosku, że jak trafnie wskazał Sąd I instancji skarżący brał czynny udział w postępowaniu, organy przeprowadziły stosowne postępowanie administracyjne, w tym zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania i przystąpieniu do rozpoznania wniosku. W toku postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał stronę, a szczegółowy protokół z tej czynności został włączony do akt sprawy. Z protokołu tego wynika, że skarżący został pouczony o przysługujących mu prawach i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Skarżący z prawa zapoznawania się z zebranym materiałem dowodowym skorzystał. Przedkładał również nowe dowody w sprawie. Wszystkie te dowody zostały przez organy dokładnie zbadane i ocenione, co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji skarżący również składał wnioski dowodowe, które zostały ocenione przez organ odwoławczy. Podkreślenia przy tym wymaga, że stanowisko dr hab. W. oraz dr M. S.-C. było znane organowi, na co wskazywał sam skarżący w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2011 r. nie zgadzając się z dokonaną przez organy oceną tych opinii. Opinie dr hab. W. oraz dr M. S.-C. wyrażone zostały również w dokumentach znajdujących się również w aktach administracyjnych (k. 106), a brak możliwości ponownego przedstawienia stanowiska w tym zakresie nie może być – jak trafnie uznał Sąd I instancji – postrzegany jako mający wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 c) ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa uznać należało za nieuprawniony.

Nieusprawiedliwiony - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa, który określa warunki jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji pozwala jednoznacznie uznać, że zawiera on wszystkie niezbędne elementy o jakich mowa w art. 141 § 4 ppsa. Zgodzić przy tym należy się z przywołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowiskiem, iż zasadnicze znaczenie ma przede wszystkim to, czy wypowiedź Sądu jest zupełna, a więc nie pomija żadnego ważnego aspektu rozpatrywanego zagadnienia (por. wyrok NSA z 07.01.2010 r. sygn. I FSK 1423/08). Dokonana z uwzględnieniem tego standardu kontrola zaskarżonego wyroku pozwoliła na wyciągnięcie wniosku o bezzasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do twierdzenia skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię art. 154 § 1 kpa wskazać należy, że tryby z art. 154 i 155 kpa mają zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a więc takich, w stosunku do których kompetencje organu administracji publicznej do kształtowania rozstrzygnięcia sprawy określono według oceny celowości, dokonywanej na podstawie i w granicach przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 19.01.2011 r., sygn. I OSK 411/10). Jednocześnie, nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że decyzja wydana na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z 14 marca 2004 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) miała charakter uznaniowy. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 kpa jest ustalenie przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a zatem przesłanek, o jakich mowa w tymże przepisie nie zaś - jak wydaje się oczekiwałby tego skarżący - kolejne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W postępowaniu toczącym się w trybie art. 154 kpa nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją. Jest to postępowanie nowe, w którym badane są tylko i wyłącznie przesłanki z art. 154 § 1 kpa. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego zakończonego decyzją ostateczną - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz zweryfikowanie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozstrzygnięcie, jakie wydaje organ orzekając na podstawie art.154 kpa oparte jest na uznaniu administracyjnym (por. wyrok z 20.10.2011 r., sygn. II OSK 2006/10). W konsekwencji, możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Odnosząc się do wątpliwości autora skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że organ na zasadzie uznania administracyjnego stosuje przepis art. 154 kpa, co wynika z użycia w nim słowa "może", wprowadzając dopuszczalność wyboru konsekwencji prawnych (J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 2011, s. 599 ).Zauważyć przy tym należy, że uznanie administracyjne wprawdzie nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale jednocześnie nie nakazuje spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z 19.10.2010 r., sygn. I OSK 1022/10, NSA z dnia 25 marca 2009 r. I OSK 1535/08). W tych okolicznościach również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego nie mógł zostać uznany za zasadny.

Z powyższych względów uznając, że skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art.207 § 2 ppsa.

Odnosząc się natomiast do żądania autora skargi kasacyjnej, dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi P. M. wynagrodzenia, gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 ustawy ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258 - 261 ustawy ppsa. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym należało pozostawić do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.