Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 818/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 4, 11
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" w upadłości likwidacyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 3, 4, 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2018 poz. 1945 – dalej "u.p.z.p.") oraz art.104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 z póź. zm- dalej "K.p.a.") w związku z uchwałą Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego przy ulicy [...] w S. (Dz. Urz. Województwa Śląskiego z dnia [...]r. poz. [...]) z urzędu, Prezydent Miasta S. ustalił F. C. jako Syndykowi Masy Upadłości "A" Sp. z o.o (także strona, Syndyk), wyznaczonego na syndyka przez Sąd Rejonowy w K. Wydział [...] Gospodarczy na podstawie Postanowienia z dnia [...] roku, sygn. Akt [...], opłatę w wysokości 689 842,50zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 16 893 m2 dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...], na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu podano m. in., że po wejściu w życie planu miejscowego F. C., jako Syndyk Masy Upadłości "A" Sp. z o.o, zbył nieruchomość składającą się z działki geodezyjnej o numerze [...] o powierzchni 16 893 m2 , dla której Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Powyższe wynika z przesłanego Prezydentowi Miasta odpisu aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] r.

Z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M. N. z dnia [...] r. wynika, że wartość nieruchomości przed zmianą planu została ustalona na kwotę: 314 210,00 zł, a wartość nieruchomości po zmianie planu została ustalona na kwotę: 2 613 685,00 zł. Wzrost wartości nieruchomości wyniósł 2 299 475,00zł, co przy zastosowaniu stawki renty planistycznej w wysokości 30% daje kwotę opłaty w wysokości 689 842,50 zł. Opisana działka do dnia 8 maja 2014 r. była położona na obszarze oznaczonym symbolem: Z IV-2 " Tereny zieleni nieurządzonej", zgodnie z zapisem uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. (Dz. Urz. Woj. Kat. Nr [...], poz. [...]). Natomiast od dnia 9 maja 2014 r. tj. od dnia wejścia w życie Uchwały Rady Miasta S. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego przy ulicy [...] w S. opisana działka została oznaczona symbolem: 2 MW "Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej" (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z dnia [...] r., poz. [...]).

W odwołaniu od decyzji Syndyk Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, zarzucił wydanie jej na podmiot, który nie był i nie może być stroną wszczętego w dniu 14 maja 2018 r. i prowadzonego przez Prezydenta Miasta S. postępowania w związku z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. tj. rażącego naruszenia art. 28 K.p.a i art. 160 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 z późn. zm. - dalej "P.u."); naruszenie norm z przepisów art. 6 i art. 7 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji bez podstawy prawnej; naruszenie art. 75 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie dowodu z aktu notarialnego z dnia [...]r sporządzonego przez notariusza A. L. w Kancelarii Notarialnej w S. Repertorium A numer [...]; naruszenie art. 36 ust. 4 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że F. C. jako Syndyk masy upadłości był właścicielem nieruchomości położonej w S., przy ul. [...] objętej księgą wieczysta nr [...] i związku z tym, na nim spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej, a ponadto przyjęcie, że w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła podczas, gdy jej właściciel "A" Spółka z o.o. aktem notarialnym z dnia [...] r. nr Repertorium A numer [...] nabył ją za łączną kwotę 2.702.880,00 zł. przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego tj. za kwotę wyższą od tej oszacowanej (kwota 2.613.685,00 zł.) przez rzeczoznawcę majątkowego M. N. w niniejszej sprawie po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podało m. in., że wzrost wartości nieruchomości, na skutek zmiany planu miejscowego, został określony przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym z dnia [...] r., w którym to rzeczoznawca dokonał analizy lokalnego rynku nieruchomości, biorąc pod uwagę transakcje zbliżone do kryteriów właściwych dla przedmiotowej nieruchomości. Operat nie zawiera omyłek i błędów rachunkowych. Podzieliło stanowisko organu I instancji co do prawidłowości operatu szacunkowego i stwierdziło, iż spełnia on wymogi dla uznania go za opinię biegłego, a tym samym za dowód w sprawie. W ocenie SKO zaskarżona decyzja prawidłowo określa wysokość jednorazowej opłaty planistycznej, a postępowanie w tej sprawie prowadzone było z poszanowaniem norm administracyjnego prawa procesowego.

Odnosząc się do treści odwołania wskazało, że zarzut dotyczący skierowania skarżonej decyzji do podmiotu nie będącego stroną postępowania jest całkowicie chybiony. Zgodnie z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. "Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmiana wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości". Wskazało, iż w znajdującym się w aktach sprawy odpisie aktu notarialnego z dnia [...] r., na wstępie tego aktu, pod numerem 1 wymieniono F. C.. Na stronie drugiej tego aktu, w akapicie pierwszym zapisano "Stawający wymieniony pod numerem 1 oświadcza, że przy niniejszym akcie działa jako syndyk masy upadłości spółki pod firmą: "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w T. (...)" oraz prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] roku, sygn. akt [...], z którego wynika między innymi, że zmieniono sposób prowadzenia postępowania upadłościowego Spółki na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, odwołać nadzorcę sądowego P. Z. oraz wyznaczono syndyka masy upadłości w osobie F. C. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że sprzedającym przedmiotową nieruchomość był F. C. i to do tej osoby winna być skierowana decyzja. Kolegium podzieliło stanowisko strony, iż nie był on właścicielem ani wieczystym użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości, jednak jest syndykiem masy upadłości, w skład której wchodzi działka i z tego powodu został wskazany jako adresat decyzji, dokonujący czynności na rachunek upadłego. Dalej stwierdziło, że upadły nie może być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być wyłącznie syndyk, który jest tzw. stroną zastępczą, bowiem występuje wprawdzie we własnym imieniu, lecz nie na własny rachunek ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1095/15; LEX nr 2227736). W tej sytuacji skierowanie decyzji do Syndyka Masy Upadłości "A" Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej było uprawnione.

Zdaniem SKO także zarzut odwołania dotyczący wydania decyzji bez podstawy prawnej jest chybiony. Podstawa prawna do wydania decyzji została prawidłowo wskazana w akapicie pierwszym decyzji i w oparciu o wymienione tam przepisy organ I instancji dokonał rozstrzygnięcia. Uznało za nietrafny zarzut dotyczący niedopuszczenia jako dowodu w sprawie, aktu notarialnego z dnia [...] r. wskazując, że obowiązujące przepisy nie dają podstawy do uwzględniania w postępowaniu o ustalenie jednorazowej opłaty planistycznej ceny transakcji dotyczącej działki będącej przedmiotem postępowania Znaczenie ma wyłącznie okoliczność, czy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła w stosunku do wartości sprzed uchwalenia miejscowego planu. Odnosząc się do zarzutu oparcia dowodu w sprawie tylko na dowodach korzystnych dla organu SKO uznało go za nieuprawniony. To przepisy prawa określają na jakich dowodach organ w postępowaniu o ustalenie jednorazowej opłaty może się opierać (art. 37 ust. 12 u.p.z.p.). Stwierdziło, że brak odpowiedzi na wniosek o dopuszczenie jako dowodu w sprawie aktu notarialnego z dnia [...] r. nie miał żadnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.

Skargę na powyższą decyzję złożył Syndyk, zaskarżając ją w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 36 ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 28 K.p.a. i art. 160 P.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym wydaniem przez Prezydenta Miasta S. decyzji na podmiot, który nie był i nie może być stroną wszczętego w dniu 14 maja 2018r. i prowadzonego przez Prezydenta Miasta S. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości opłaty planistycznej; art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej, a także nieustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; art. 75 § 1 i art. 77 w związku z art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i dowolny z pominięciem okoliczności powoływanych przez skarżącego a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z aktu notarialnego z dnia [...] r., a także zaniechanie oceny operatu szacunkowego M. N.; art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; a w konsekwencji naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 37 ust. 1 w związku z art. 36 ust. u.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że pomiędzy okresem przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego i po jego zmianie nastąpiła różnica – wzrost wartości nieruchomości o kwotę 2.299.475 zł; błąd w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, że F. C. jako syndyk masy upadłości był właścicielem nieruchomości położonej w S., objętej księgą wieczystą nr [...] w związku z czym, to na nim spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej, a ponadto na błędnym przyjęciu, że w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła podczas, gdy jej właściciel "A" Spółka z o.o. aktem notarialnym z dnia [...]r, nabył ją za łączną kwotę 2.702.880,00 zł przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego tj. za kwotę wyższą od tej oszacowanej (kwota 2.613.685,00 zł) przez rzeczoznawcę majątkowego M. N. w niniejszej sprawie po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy F. C. nigdy nie był właścicielem wyżej opisanej nieruchomości, a wartość nieruchomości na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie wzrosła. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto zasądzenie od SKO kosztów postępowania w niniejszej sprawie według norm przepisanych. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzje są wadliwe, sprzeczne z prawem i winny być przez Sąd uchylone. Po pierwsze organ I instancji nie powinien i nie mógł wydać decyzji imiennie na syndyka, gdyż F. C. nawet jako syndyk masy upadłości nie był właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem nieruchomości. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest wymierzenie mu w decyzji opłaty w wysokości 689.842,50 zł. Ponadto wskazał, żezgodnie z art. 160 ust. 1 P.u. syndyk dokonuje czynności na rachunek upadłego ("A" Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej). Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że syndyk nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte w sprawach dotyczących masy upadłości. Tak więc właścicielem opisanej nieruchomości w dniu jej zbycia przez syndyka masy upadłości był "A" Spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Zauważył, że zgodnie z art. 60 ust 1 P.u. jedyną różnicą w określeniu podmiotu, który został postawiony w stan upadłości jest ta, że od momentu ogłoszenia jego upadłości występuje on w obrocie pod dotychczasową nazwą z dodatkiem "w upadłości". Stroną w postępowaniu administracyjnym w znaczeniu materialnym pozostaje upadły. Z kolei zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. F. C. nie spełnia przesłanek z tego artykułu i to nawet jako syndyk masy upadłości, w tym zakresie powołał się Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i literaturą wydając orzeczenie przeciwko lub na rzecz syndyka masy upadłości nie zamieszcza się w nim jego imienia i nazwiska. Jak stwierdza P. F.: "powyższe wynika z tego, że syndyk masy upadłości jest pozasądowym organem postępowania upadłościowego. Wobec tego oznaczenie strony w pisemnych decyzjach następuje przez użycie nazwy własnej właściwej dlatego organu. W tym znaczeniu syndyk jest " bezimienny"." (System Prawa Handlowego, tom 6, str. 854, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2016).

Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja winna być uchylona również z tej przyczyny, że zostały naruszone normy z przepisu art. 6, 7, 8, 11, 75 § 1, 77, 78 §1 i 80 K.p.a. Podkreślił, że organy zignorowały wnioski dowodowe składane przez skarżącego mimo, że dowód z aktu notarialnego z [...] r. skutkowałby tym, że organ I instancji nie mógłby ustalić opłaty planistycznej. Wymienionym aktem notarialnym "A" spółka z o.o. w dniu [...]r. kupiła sprzedaną w dniu [...] r. przez Syndyka nieruchomość za kwotę 2.702.880,00 zł, a więc za kwotę wyższą od tej, za którą sprzedał ją Syndyk (2.600.000,00 zł) i od kwoty ustalonej na dzień jej sprzedaży przez rzeczoznawcę majątkowego M. N. (kwota 2.613.685,00 zł). W takiej sytuacji nie można uznać, aby na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, a tym bardziej wzrost o kwotę 2.299.475,00 zł, którą w niniejszym postępowaniu ustalił organ. Dalej podniósł zarzuty co do operatu szacunkowego sporządzonego przez M. N. kwestionując między innymi ustaloną przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości na dzień sprzed zmiany planu nieruchomości (kwota 314 219.00 zł), a nie kwoty z aktu notarialnego [...] r. (2 702 880.00 zł) oraz brak oceny operatu szacunkowego przez organy. W ocenie skarżącego operat ten jest nierzetelny i niewiarygodny oraz sporządzony niezgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do brzmienia art. 36 ust. 4 u.p.z.p. zauważył, że jego norma uzależnia prawo wymierzenia przez organ samorządu opłaty od wzrostu wartości nieruchomości od związku jaki musi zaistnieć pomiędzy uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wzrostem wartości nieruchomości jaką ta zmiana spowodowała. W przedmiotowej sprawie taki związek nie istnieje.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego, radca prawny R. P. podkreśliła, że w przypadku wydania decyzji imiennie na Syndyka SKO winno było stwierdzić nieważność takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.

Natomiast drugi z pełnomocników skarżącego stwierdził że w decyzji winna być wskazana spółka, która była właścicielem gruntów. Podkreślił, że Syndyk miał obowiązek jak najszybszego zbycia nieruchomości i dokonał tego zgodnie z wyceną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej "p.p.s.a."), Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.. Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm., dalej "u.p.z.p.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej "rozporządzenie"), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy K.p.a.

Zgodnie z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Warunkiem nałożenia opłaty planistycznej z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jest obiektywny wzrost wartości nieruchomości. Musi on nastąpić w wyniku uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściwy organ administracji publicznej zobowiązany jest w drodze decyzji administracyjnej do ustalenia opłaty planistycznej, gdy spełnione zostaną łącznie dwa warunki. Po pierwsze: w następstwie uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrośnie wartość nieruchomości. Po drugie: zbycie nieruchomości przez jej właściciela nastąpi przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące (zob. wyrok NSA z 13 października 2016 r., sygn. II OSK 3359/14; art. 37 ust. 3 i 4 u.p.z.p.). Przesłanki te zostały spełnione.

Warunkiem nałożenia opłaty planistycznej z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jest obiektywny wzrost wartości nieruchomości.

Skarżący zakwestionował możliwość nałożenia opłaty planistycznej na syndyka masy upadłości. Podnosił, że F. C. Syndyk Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. nie był i nie może być stroną postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej, a imienne wskazanie F. C. (C.) jako adresata decyzji może spowodować niemożność wyegzekwowania tejże opłaty. Zarzucał również, że operat szacunkowy nie jest rzetelny, a organy nie dopuściły jako dowodu w sprawie w szczególności aktu notarialnego z [...] r., a gdyby postępowanie administracyjne było prawidłowo przeprowadzone to organy nie miał podstaw do naliczenia opłaty planistycznej bowiem nie doszło do wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmian planu zagospodarowania przestrzennego.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego, tj. wadliwego skierowania decyzji ustalającej wysokość opłaty planistycznej F. C. będącemu Syndykiem Masy Upadłości, który nie jest zasadny.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 z późn. zm. - dalej "P.u."), z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. Mienie, które nie wchodzi do masy upadłości, zostało wyliczone w art. 63-67 P.u. W sprawach majątkowych, dotyczących mienia niewchodzącego do masy upadłości, legitymację procesową zachowuje upadły. Nadto, zgodnie z art. 144 ust. 1 P.u., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Jak wynika z art. 144 ust. 2 P.u., postępowania o których mowa w ust. 1 syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Stosownie do art. 144 ust. 3 P.u. przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do postępowań w sprawach o należne od upadłego alimenty oraz renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę. Z powyższego wynika, że w sprawach dotyczących majątku upadłego w upadłości likwidacyjnej zachowuje on legitymację procesową oraz może być podmiotem praw i obowiązków tylko wówczas, gdy albo dany składnik mienia nie wchodzi do masy upadłości (art. 63 – 67 P.u.), albo gdy postępowania dotyczą spraw wyliczonych w art. 144 ust. 3 P.u. We wszystkich pozostałych sprawach administracyjnych legitymowany będzie nie sam upadły, ale syndyk masy upadłości. Ten właśnie podmiot jest też adresatem wydawanych aktów administracyjnych. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, zwrot "jedynie" zawarty w treści przepisu art. 144 ust. 1 P.u jest kategoryczny i przesądza o tym, że jedynie syndyk ma legitymację procesową do udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1033/08, Lex Omega nr 573173). W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym masy upadłości stroną postępowania jest syndyk, a nie upadły reprezentowany przez syndyka. Syndykowi więc przysługuje legitymacja własna do występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 94/08, Lex Omega nr 566714). Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci tę legitymację w sprawach dotyczących masy upadłości, a z mocy prawa nabywa ją syndyk masy upadłości. Słusznie zatem przyjęły organy administracji, że opłata planistyczna wchodzi do masy upadłości; jeżeli zatem upadły znajduje się w upadłości likwidacyjnej, to decyzja ustalająca opłatę planistyczną winna być skierowana do syndyka masy upadłości, a nie do upadłego. W związku z tym Sąd uznał także, że to syndyk jako organ postępowania upadłościowego jest stroną niniejszego postępowania. SKO szczegółowo przedstawiło stanowisko w tej kwestii, które Sąd orzekający niniejszej sprawie podziela. Sąd zauważa przy tym , że SKO na poparcie swego stanowiska przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1095/15; LEX nr 2227736) jednakże ocena NSA dotyczyła zasadności wymierzenia i nałożenia kary pieniężnej na syndyka masy upadłości przedsiębiorstwa transportowego, w sytuacji gdy po wszczęciu postępowania dotyczącego naruszenia przepisów związanych z działalnością przedsiębiorcy ogłoszono upadłość likwidacyjną przedsiębiorstwa, które zarządzane przez syndyka kontynuowało działalność.

Odnosząc się do zarzutów błędnego określenia przez rzeczoznawcę wartości nieruchomości zauważyć należy, że w świetle art. 37 ust. 1 u.p.z.p. wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Art. 37 ust. 11 u.p.z.p. stanowi, że w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalania lub zmiany planów miejscowych, a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 7 u.g.n. jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V. Oznacza to m. in., że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Ustalenia wartości nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, sporządzając na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 i art. 154 ust. 1 u.s.g.). Sporządzony zatem przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód tego, jaką wartość miała nieruchomość przed uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego i jaką wartość ma szacowana nieruchomość po uchwaleniu lub zmianie tego planu, a różnica tych wartości jest podstawą określenia opłaty (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2012/06). Nie oznacza to jednak związania organu ustaleniami opinii rzeczoznawcy majątkowego. O wysokości odszkodowania decyduje organ. Na nim to bowiem spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnej opłaty, a zatem i obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej opinii (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 417/2006). To z kolei oznacza, że dokonując oceny wartości dowodowej operatu organy mogą również żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 459/2005). W rozpatrywanej sprawie organy uznały operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] r. za prawidłowy uznając, iż spełnia on wymogi dla uznania go za opinię biegłego, a tym samym za dowód w sprawie. Natomiast w sytuacji, gdy strona podważa prawidłowość sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego, to na poparcie swoich zarzutów powinna zgodnie z treścią art. 157 u.g.n. przedstawić przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych lub inny operat, do którego organ musiałby się ustosunkować. Przepis art. 157 u.g.n. nie ogranicza strony postępowania w możliwości zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców z wnioskiem o dokonanie oceny kwestionowanego operatu. Nie można także przyjąć, że obowiązek taki obciąża każdorazowo organ, w sytuacji gdy strona kwestionuje operat, zwłaszcza nie przedkładając żadnego opracowania konkurencyjnego, opracowanego na potrzeby ustalenia rzeczonej opłaty, ograniczając się do własnych zarzutów i argumentów. W ocenie Sądu organy zasadnie nie dopuściły w niniejszej sprawie dowodu z aktu notarialnego z dnia [...] r., bowiem umowa ta została sporządzona w innym celu niż ustalenie renty planistycznej, cena nabycia nieruchomości również nie musiała odpowiadać obiektywnej wartości nieruchomości, a wobec powyższego umowa wnioskowana przez skarżącego nie mogła stanowić dla organów podstawy dla określenia wartości nieruchomości przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że o potrzebie zewnętrznej weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n. decyduje nie żądanie strony, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2088/11 i sygn. akt I OSK 2138/11). Podkreślić należy, że ocena wartości dowodowej operatów jest możliwa przez organ administracji i sąd administracyjny w sytuacji, gdy prosta analiza ich treści budzi wątpliwości co do spójności, logiczności, zupełności, ścisłości, gdy dotyczy pominięcia istotnych dla ustalenia wartości nieruchomości elementów (tak wyrok NSA z 15 września 2016 r., sygn. II OSK 3065/14), a tak nie było w rozpatrywanej sprawie.

Wobec powyższego za niezasadne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy w ramach prowadzonego postępowania przeprowadziły prawidłowe postępowanie dowodowe i w sposób poprawny zinterpretowały mające zastosowanie normy prawne, a tym samym brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.