Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 454/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1,4,6,7
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej jako k.p.a., art. 34 § 5 w trybie art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) - dalej jako u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia B. R. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 10 października 2018 r. o odmowie uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 7 sierpnia 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Upomnieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. (doręczonym zobowiązanej w dniu 9 lipca 2018 r.) wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...], wezwał zobowiązaną B. R. do uregulowania składek na ubezpieczenie zdrowotne za październik 2017 r.

W dniu 7 sierpnia 2018 r. wierzyciel wystawił na zobowiązaną tytuł wykonaw-czy nr [...] obejmujący składki na ubezpieczenia zdrowotne za wskazany okres. Podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego stanowiły deklaracje.

W oparciu o powołany tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Od-działu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dokonał na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201) - zwanej dalej u.p.e.a. - zawiadomieniem z dnia 8 sierpnia 2018 r. zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.

Zobowiązana B. R. (dalej jako skarżąca) wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Zdaniem skarżącej z jej majątku egzekwowane jest zobowiązanie, za które nie odpowiada, gdyż jest ono zobowiązaniem osoby prawnej, tj. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., a nie zobowiązaniem osoby fizycznej. Przerzucanie zaś odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. na jakikolwiek podmiot fizyczny stoi w sprzeczności z przepisami kształtującymi konkretną podmiotowość prawną. Nadto wskazała, że jest emerytką i z tego tytułu są pobierane zobowiązania należne ZUS. Zobowiązanie jej do ponoszenia dodatkowych płatności wobec tego podmiotu oznacza podwójne uiszczanie przez nią składek, co jest bezprawne. Z tych względów skarżąca zarzuciła nieistnienie obowiązku z uwagi na zawieszenie działalności podmiotu gospodarczego, nieistnienie zobowiązania po jej stronie i niedopuszczalność egzekucji, a nadto brak uprzedniego doręczenia jej upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 10 października 2018 r. Dyrektor Zakładu Ubezpie-czeń Społecznych odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącą.

Organ egzekucyjny, wskazując na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a., zakwalifi-kował podniesione przez skarżącą zarzuty jako: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji oraz braku uprzedniego dorę-czenia zobowiązanemu upomnienia, jednocześnie stwierdzając ich niezasadność.

W uzasadnieniu swego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że w myśl art. 8 ust. 6 i art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) - zwanej dalej u.s.u.s. - dochodzone należności obciążają skarżącą, a nie "A" Sp. z o.o., zaś obowiązek podwójnego opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne wynika z przepisów art. 66 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm.) - zwanej dalej u.ś.o.z. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zauważył, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na nieistnienie obowiązku, a w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ egzekucyjny wskazał, że upomnienie nr [...] zostało skarżącej doręczone w dniu 9 lipca 2018 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym podtrzymała wszystkie zgłoszone zarzuty oraz powieliła ich uzasadnienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 6 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zobowiązana jest skarżąca, a nie "A" Sp. z o.o., której jest jedynym wspólnikiem. Wynika to z art. 84 ust. 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym składkę na ubezpieczenie zdrowotne co do zasady opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przepisy szczególne nie przewidują, aby spółka z ograniczoną odpowiedzialnością opłacała składkę zdrowotną za jedynego wspólnika. Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny trafnie wskazał, że art. 82 ust. 1 u.ś.o.z. ustanawia generalną zasadę wielokrotnego opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku zyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

Również zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jest bezzasadny. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że upomnienie z dnia 19 czerwca 2018 r. doręczono skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 9 lipca 2018 r. Odbiór przesyłki pocztowej skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości oraz potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi.

W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny prawidłowo uzasadnił również nieuwzględnienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.ś.o.z. składki na ubezpieczenie zdrowotne nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak z kolei stanowi art. 24 ust. 2 u.s.u.s. składki nieopła-cone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzeku-cyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na posta-nowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 grudnia 2018 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na pod-stawową opiekę zdrowotną oraz przepisów dotyczących odpowiedzialności spółek handlowych za swoje zobowiązania.

Rozwijając podniesione zarzuty, skarżąca ponownie wskazała, że egzekwo-wane zobowiązanie jej nie obciąża, gdyż jest zobowiązaniem spółki z o.o., której jest prezesem, a nie jej prywatnym zobowiązaniem, i z tych względów nie może być eg-zekwowane z jej majątku. Zdaniem skarżącej w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych brak jest podstaw, by przerzucać na nią zobowiązania względem ZUS, za które odpowiada sama spółka z o.o., byłoby to bowiem sprzeczne z przepisami kształtującymi podmiotowość prawną tej spółki, doprowadzając do naruszenia zasa-dy odpowiedzialności spółki (ograniczonej tylko do jej majątku własnego). Niemniej nawet gdyby przyjąć odpowiedzialność skarżącej jako prezesa spółki za jej zobowią-zania, to dochodzi do bezzasadnej i nieuczciwej sytuacji, gdy składka na ubezpie-czenie zdrowotne jest pobierana od jednej osoby dwukrotnie. Skarżąca jest bowiem emerytką i już z tego tytułu pobierane są od niej składki na ubezpieczenie zdrowotne należne ZUS. Zobowiązanie jej do ponoszenia dodatkowych płatności wobec tego podmiotu skarżąca uważa za niesprawiedliwe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 66 ust. pkt 1 lit. c) u.ś.o.z. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowot-nego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działal-ność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.

W myśl art. 5 pkt 21 u.ś.o.z., użyte w niej określenie osoby prowadzącej dzia-łalność pozarolniczą oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017 poz. 1778 ze zm.) zwanej dalej "s.u.s.".

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., za osobę prowadzącą pozarol-niczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Z przytoczonych przepisów wprost wynika, że ustawodawca na gruncie regu-lacji dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych i świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uznał wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi zaś wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami, że skarżąca jest wspólnikiem "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS [...]. Co istotne, skarżąca posiada 100% udziałów tej spółki, a zatem ww. spółka jest jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością.

Stosownie do art. 84 ust. 1 u.s.o.z. składkę na ubezpieczenie zdrowotne co do zasady opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wyjątki, o których mowa w art. 84a-86 u.s.o.z., nie przewidują sytuacji, w której spółka z ograniczoną odpowiedzialnością opłacała składkę zdrowotną za jedynego wspólnika.

Skarżąca, będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowie-dzialnością, jest zobowiązana do uiszczania składek zdrowotnych z tego tytułu, gdyż w świetle cytowanych przepisów jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Stosownie do art. 1a ust. 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo oso-bę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym.

Tym samym nie ma racji skarżąca, podnosząc, że z jej majątku egzekwowane jest świadczenie, które jej nie obciąża. Zobowiązaną do uiszczenia w terminie egze-kwowanych składek zdrowotnych była skarżąca, a nie jednoosobowa spółka z o.o., której jest prezesem. Tym samym nie doszło, jak zarzuca skarżąca, do przerzucenia na nią odpowiedzialności za inny podmiot. Okoliczność sprawowania przez skarżącą funkcji prezesa w organie jednoosobowej spółki z o.o. nie ma w sprawie żadnego znaczenia, gdyż nie jest z nią związany obowiązek regulowania należnych składek zdrowotnych, ciążący na skarżącej.

Przechodząc zaś do zarzutów dotyczących podwójnego oskładkowania na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej, wskazać należy, że zgodnie z art. 82 u.ś.o.z. w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do ob-jęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odręb-nie.

Przywołany art. 66 ust. 1 u.ś.o.z. wymienia wśród osób podlegających obo-wiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zarówno osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą (pkt 1 lit.c), jak i osoby pobierające emeryturę lub rentę (pkt 16).

W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżąca podlega obowiązkowi ubez-pieczenia zdrowotnego z dwóch tytułów, tj. z pobierania emerytury oraz prowadzenia działalności gospodarczej (przez co ustawodawca rozumie również bycie wspólni-kiem jednoosobowej spółki z o.o.).

Powyższe oznacza, że podwójne oskładkowanie, z którym nie zgadza się skarżąca, zostało przewidziane wprost przez ustawodawcę. Brzmienie przywołanych przepisów jest jednoznaczne i nie pozwala na wyprowadzenie wniosków przeciw-nych. Subiektywne poczucie skarżącej o niesprawiedliwości tych przepisów, nie może być argumentem świadczącym o ich nielegalności.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że słusznie Dyrektor Izby Admini-stracji Skarbowej uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.

Końcowo, odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą konsekwentnie na etapie postępowania administracyjnego aczkolwiek pominiętego w skardze zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a, Sąd uznaje go za gołosłowny.

Niewątpliwe doręczenie zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., co do zasady warunkiem dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zrealizowania tego obowiązku, jest niedopuszczalne, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (jednakże nie mają one w rozpoznawanym przypadku zastosowania). Należy jednakże podkreślić, że wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wystawił w dniu 19 czerwca 2018 r. upomnienie, które zostało zobowiązanej doręczone w dniu 9 lipca 2018 r., na co dowody znajdują się w aktach administracyjnych sprawy (k. 1 i 2).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.