Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 645/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Wypowiedzeniem z [...] listopada 2021r. skierowanym do skarżącego K.P. Prezydent Miasta B. wypowiedział adresatowi jako użytkownikowi wieczystemu nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze geodezyjnym [...] położona w B. przy ulicy K., dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. Wypowiedzenie zostało wysłane na prywatny adres użytkownika wieczystego w B. przy ulicy W. [...]. Przesyłka została awizowana i wróciła do wypowiadającego jako nieodebrana w terminie pomimo dwukrotnego awizowania.

W dniu 14 kwietnia 2022r. K. P. nadał drogą pocztową do Prezydenta Miasta B. dwa wnioski: wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wnioski powyższe wpłynęły do organu 19 kwietnia 2011r. We wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca podał, że o wypowiedzeniu wysokości dotychczasowej opłaty rocznej dowiedział się 7 kwietnia 2022r. odbierając w Urzędzie Miejskim w B. kopię wypowiedzenia. Podał, że wypowiedzenie nie zostało skutecznie dokonane, gdyż wysłano je na adres przedsiębiorcy nie będący wskazanym w [...] adresem do doręczeń. Dodał, że nie zamieszkuje pod adresem ulica W. od 12 lat a aktualnym adresem siedziby przedsiębiorstwa i jednocześnie ujawnionym w [...] adresem do doręczeń jest adres miejsca położenia nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania wieczystego, czyli ulica K. w B. Wskazał, że w postępowaniu administracyjnym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy a adres ulica K. jest miejscem pracy wnioskodawcy i jednocześnie wskazanym w oficjalnym rejestrze CEIDG adresem do doręczeń przedsiębiorcy.

Postanowieniem z dnia 6 maja 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., któremu Prezydent Miasta B. przekazał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości, odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Kolegium podało, że termin do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości, upłynął skarżącemu w dniu 2 stycznia 2022r. albowiem skutek fikcji prawnej doręczenia dwukrotnie awizowanej przesyłki nastąpił w dacie 1 grudnia 2021r. Kolegium wskazało jednocześnie, że wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Złożony w dniu 19 kwietnia 2022r. wniosek strony jest wnioskiem spóźnionym.

K. P. złożył skargę do tutejszego sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Kolegium. Skarga został zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Bk 429/22. W dniu 23 września 2022r. sąd postanowieniem umorzył postępowanie w sprawie z opisanej wyżej skargi i obciążył Kolegium kosztami postępowania sądowego. Przyczyną umorzenia postępowania sądowego było stwierdzenie jego bezprzedmiotowości z racji wyeliminowania przez SKO w B. przedmiotu zaskarżenia. Postanowieniem autokontrolnym z [...] czerwca 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uwzględniło bowiem w całości skargę K. P. na postanowienie z 6 maja 2022r. i uchyliło to postanowienie.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało w dniu [...] lipca 2022r. kolejne postanowienie odnoszące się do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. Postanowieniem tym powtórnie odmówiło przywrócenia terminu do złożenia opisanego wyżej wniosku, tym razem z powodu stwierdzenia, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w dochowaniu terminu. Kolegium stwierdziło, że zostało poinformowane przez Prezydenta Miasta B., że ten organ informację o fakcie, że adresem wnioskodawcy jest ulica K. powziął dopiero z treści wniosku z [...] kwietnia 2022r. Wskazało przy tym, że wszelka korespondencja dotycząca opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości przez osobę fizyczną, powinna być doręczana jej jako sobie fizycznej a nie jako przedsiębiorcy. Zauważyło, też, że nieruchomość przy ulicy K. [...] nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym a jednokondygnacyjnym budynkiem niemieszkalnym a wnioskodawca nie zgłosił staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w zakresie adresu. Kolegium zaprzeczyło twierdzeniu strony, że wypowiedzenie zostało wysłane na adres pod którym wnioskodawca nie mieszka od 12 lat, ponieważ w akcie notarialnym sprzed 10 lat, którego stroną był K. P., adres ulica W. został wskazany jako adres zamieszkania. Również w postępowaniu z roku 2014 (też dotyczącym aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego), pełnomocnik wnioskodawcy wskazywał ulicę W. jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy. W podsumowaniu organ stwierdził, że do doręczenia wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego doszło skutecznie w dniu 1 grudnia 2021r. w trybie art. 44 K.p.a. a termin do złożenia wniosku ustalającego, że aktualizacja wysokości opłaty jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości, upłynął dla strony w dniu 2 stycznia 2022r. Wniosek K. P. o uznanie wypowiedzenia za nieuzasadnione oraz wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 14 kwietnia 2022r. wraz z wyjaśnieniem przyczyn, dla których zainteresowany nie złożył wniosku w terminie, nie zasługują na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wykazał aby do uchybienia terminu doszło bez jego winy.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie K. P. podniósł następujące zarzuty:

1) naruszenia art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie tj. odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy a organ tego uprawdopodobnienia nie obalił;

2) naruszenia art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędną wykładnię przepisu tj. bezpodstawne uznanie, że znaczenie dla sprawy ma fakt niezgłoszenia przez skarżącego właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dotyczy danych adresowych a przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wiążą z tym obowiązkiem żadnych sankcji w zakresie skuteczności doręczeń;

3) naruszenia art. 7 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego a w konsekwencji błędną ocenę, powodującą naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, przejawiające się w bezpodstawnym przyznaniu znaczenia dla faktu, że skarżący ostatni raz posługiwał się adresem przy ulicy W. – 8 lat temu a nie 12 lat temu, jak pierwotnie wskazywał;

4) naruszenia art. 7 i 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego a w konsekwencji błędną ocenę, powodującą naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, przejawiające się w błędnym ustaleniu, że do doręczenia doszło prawidłowo a skarżący nie wykazał, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy;

5) naruszenia art. 6 K.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP tj. zasady legalizmu poprzez rozstrzygnięcie sprawy wbrew obowiązującym powszechne przepisom prawa, a tym samym zamknięcie skarżącemu drogi do merytorycznego rozpatrzenia jego sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem odmowa przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, nastąpiła – w okolicznościach sprawy - z naruszeniem art. 58 § 1 K.p.a. polegającym na błędnym uznaniu, że pojęcie "uprawdopodobnienie" w rozumieniu przepisu winno być zrównane z "udowodnieniem".

W świetle art. 58 § 1 K.p.a. podmiot wnoszący o przywrócenie terminu do dokonania czynności ma jedynie uprawdopodobnić brak swojej winy w niedochowaniu terminu. "Uprawdopodobnienie" według Słownika Języka Polskiego PWN oznacza sprawienie, że coś staje się prawdopodobne, co nie jest równoznaczne z udowodnieniem danej okoliczności. Przez prawdopodobną należy rozumieć sytuację, która wydaje się prawdziwa to znaczy, że jest duża szansa, że się wydarzyła. Zainteresowany podmiot powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała do momentu wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga przy tym kwestii, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że pewien fakt jest uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie – jak trafnie zauważył skarżący w uzasadnieniu skargi, nawiązując do stanowiska prezentowanego w doktrynie prawa, jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy w dochowaniu terminu, przy czym brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

Skarżący podał, że powodem opóźnienia w złożeniu wniosku był fakt rzeczywistego zapoznania się z treścią wypowiedzenia przez Prezydenta Miasta B. z [...] listopada 2021r. dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze geodezyjnym [...] w położona w B. przy ulicy K., dopiero w dniu 7 kwietnia 2022r., kiedy to w Urzędzie Miejskim w B. odebrał kopię wypowiedzenia. Okoliczność odebrania kopii wypowiedzenia dopiero w dniu 7 kwietnia 2022r. jest bezsporna. Wypowiedzenie z [...] listopada 2021r. zostało wysłane na prywatny adres użytkownika wieczystego w B. przy ulicy W. , pod którym – jak skarżący podał we wniosku o przywrócenie terminu - nie zamieszkuje od kilkunastu lat. Przesyłka została awizowana i wróciła do wypowiadającego jako nieodebrana w terminie pomimo dwukrotnego awizowania z przyjęciem fikcji doręczenia w dacie 1 grudnia 2021r.

Skarżący, zdaniem sądu, wykazał okoliczność nie posługiwania się w korespondencji z organem I instancji adresem miejsca zameldowania (ulica W.[...]). Wskazał, że w korespondencji z Urzędem Miejskim w B.– organem pomocniczym wypowiadającego tj. Prezydenta Miasta B., posługuje się adresem miejsca pracy, będącym miejscem prowadzenia działalności gospodarczej (ul. K.). Powołał się na wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) ze wskazaniem adresu ulica K. jako adresu dla doręczeń. Do skargi dołączył kopie kilku pism z Urzędu Miejskiego w B. wysłanych skarżącemu pod adres dla doręczeń wskazany w CEIDG tj. ulica K. opatrzonych datami: 18 czerwca 2020r., 16 września 2020r, 1 lutego 2021r., 27 lipca 2021r. i 11 lutego 2022r. wykazując, że także w okresie, w którym miała być dokonana czynność, dla której określony był termin, wskazany w CEIDG adres dla doręczeń był aktualny. Posługiwanie się adresem dla doręczeń innym niż adres zameldowania potwierdza prawdopodobieństwo nieskuteczności odbioru korespondencji wysyłanej pod adres zameldowania. Jednocześnie jest wykazaniem staranności strony w dbałości o skuteczność doręczeń urzędowych przesyłek wysyłanych na adres miejsca pracy (prowadzenia działalności gospodarczej).

Sąd podziela stanowisko strony skarżącej o nietrafności posługiwania się przez organ argumentacją odwołującą się do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Odesłanie zawarte w art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne odnosi się bowiem wyłącznie do danych właścicieli nieruchomości, nie obejmuje natomiast miejsca pobytu stałego lub adresów siedzib tych podmiotów (art. 20 ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), które wymienione zostały w art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (vide wyrok WSA w Gliwicach z 18 lutego 2021r. sygn. II SA/Gl 1005/20). Sąd zgadza się także z oceną skarżącego, że nieścisłość we wskazywaniu czasokresu niezamieszkiwania pod adresem ul. W. (raz 8 lat, raz 12 lat) nie jest wystarczająca do obalenia uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku w okresie od daty przyjętej fikcji doręczenia wypowiedzenia (1 grudnia 2021r.) do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu z jednoczesnym dopełnieniem zaniedbanej czynności procesowej (14 kwietnia 2022r.).

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200 w związku z art. 210 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd nadmienia, że rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym kierując się przepisem art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.