Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 655/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 3, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej przywoływanej jako "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej przywoływanej jako "u.ś.r."), na skutek wniesionego odwołania E. P. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], wydanej przez Burmistrza [...], odmawiającej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została poprzedzona ustaleniem następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. Burmistrz [...] odmówił przyznania E. P. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małżonkiem - E. P.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powodem odmowy przyznania świadczenia uczynił okoliczność pobierania przez stronę od dnia [...] kwietnia 2019 r. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Tym samym doszło do spełnienia się przesłanki negatywnej wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W ocenie organu niższego stopnia równie doniosłe znaczenie miał fakt, że nie dało się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność małżonka strony.

W odwołaniu, działając przez pełnomocnika będącego adwokatem, strona decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym, uzyskiwanym przez stronę, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez ustalenie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem.

W motywach uzasadnienia wymienionej na wstępie decyzji, Kolegium po przytoczeniu przepisów zawartych w art. 17 u.ś.r. wskazało, że zgodnie z nimi, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne należy spełniać przesłanki wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a ponadto nie mogą zaistnieć przesłanki negatywne zawarte w art. 17 ust. 5 tej ustawy.

Organ ten ustalił również, że wnioskiem, który wpłynął do organu I instancji w dniu [...] marca 2020 r., odwołująca się zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na męża - [...]. Do wniosku dołączyła kopię orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] lipca 2019 r, zgodnie z którym małżonek strony został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym orzeczenie wydano do dnia [...] lipca 2022 r. Podano także, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2017 r.

Natomiast z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego od dnia [...] marca 2019 r. W aktach sprawy znajduje się kopia decyzji ZUS o przyznaniu tego świadczenia z dnia [...] marca 2019 r., nr [...]

Odnosząc się do odmowy w kwestionowanej decyzji przyznania stronie wnioskowanego świadczenia, między innymi z uwagi na fakt, iż nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność jej męża, a zatem nie jest spełniona przesłanka dotycząca wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby, nad którą sprawowana jest opieka, wymieniona w art. 17a ust. 1b u.ś.r., Kolegium stwierdziło, że wskazany fakt nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał stwierdził między innymi, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej na tej części przepisu.

Odnośnie spełnionej negatywnej przesłanki uniemożliwiającej przyznanie świadczenia, wymienionej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., a mianowicie faktu, że osoba sprawująca opiekę (odwołująca się), jest uprawniona do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego od dnia [...] marca 2019 r., Kolegium wskazało, że potwierdziło jej istnienie na podstawie akt sprawy.

W związku z powyższym, wskazując na okoliczność, że cytowane wyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a decyzje na ich podstawie wydawane - decyzji tzw. związanych, organ ten wskazał, że ani organ I instancji, ani też Kolegium nie miały możliwości przyznania świadczeń opiekuńczych, gdyż zgodnie z powołanymi przepisami świadczenia te nie przysługują i przy orzekaniu nie można brać pod uwagę żadnych szczególnych okoliczności istniejących w sprawie – organy nie działają bowiem tutaj w ramach uznania administracyjnego.

W skardze na powyższą decyzję wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym uzyskiwaną przez stronę, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia;

- naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, brak ustalenia różnicy wysokości świadczeń - rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń - rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wnioskodawczyni w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...], skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów.

Uzasadniając zarzuty skargi strona odwołała się do judykatury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. III SA/Kr 137/19 stanęły na stanowisku, zgodnie z którym należy stosować reguły interpretacyjne (dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej) w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. co powoduje, że należy go rozumieć w ten sposób, że wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Oba sądy zwróciły uwagę, że w dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była kwotą niższą niż ówczesna wysokość świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. Podkreślono, że relacja ta utrzymywała się aż do [...] maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do [...] zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już niemal dwukrotnie wyższe od otrzymywanej przez skarżącą najniższej emerytury (wysokość świadczenia pielęgnacyjnego – [...] zł, wysokość najniższej emerytury - [...] zł). Wskazano, że intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach - jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. Powyższy pogląd w całości podzielić miał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19 (LEX nr 2724028).

Odnosząc przytoczoną argumentację do realiów niniejszej sprawy strona wskazała, że pobiera rodzinne świadczenie uzupełniające, mające zapewnić niezbędne środki utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia, aby wychowywać dzieci lub z tego powodu w ogóle go nie podjęły.

W ocenie skarżącej narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Wszak zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości (tak w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 9 marca 1988 r., sygn. akt U 7/87; z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt K 37/97; z dnia 20 października 1998 r., sygn. akt K 7/98; z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt P 6/98; z dnia 4 stycznia 2000 r., sygn. akt K 18/99; z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt K 10/00; z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt K 30/01; z dnia 28 maja 2002 r., sygn. akt P 10/01 oraz z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt SK 53/12).

Zdaniem strony organy całkowicie pominęły okoliczność ustalenia różnicy wysokości świadczeń, tj. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji nie rozważyły, czy różnica wysokości świadczeń, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę. Organy nie uwzględniły również interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej przywoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ponadto, art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Stosownie natomiast do treści art. 17 ust. 5 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

(uchylony);

na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Rozpoznawana sprawa została zainicjowana wnioskiem E. P. z dnia [...] lutego 2020 r., w którym zwróciła się do Burmistrza [...] o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad małżonkiem skarżącej – E. P., legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu Orzekania o niepełnosprawności w S. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z nieustaloną datą powstania niepełnosprawności.

Nie jest sporne w rozpatrywanej sprawie, że do innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny należy także małżonek osoby wymagającej opieki. Osoba sprawująca opiekę nad małżonkiem jest więc uprawniona do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem spełniania przesłanek ustawowych.

Organy obu instancji jako przyczynę odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia zgodnie wskazały negatywną przesłankę określoną w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., a mianowicie posiadanie przez nią prawa do rodzicielskiego świadczenia rodzicielskiego, wynikającego z decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2019 r. w wysokości [...] zł brutto.

Dodatkowo organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie również na negatywnej przesłance wieku osiągnięcia niepełnosprawności przez małżonka strony (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z ust 1b tego przepisu).

Niewątpliwie celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie utraconych zarobków rodzicom (i innym krewnym) osoby niepełnosprawnej, którzy mimo zdolności do pracy nie podejmują pracy zarobkowej lub z niej rezygnują z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Pomoc finansowa Państwa ma rekompensować opiekunowi osoby niepełnosprawnej podjęcie decyzji o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dlatego też w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

W rozpatrywanej sprawie jak wynika z ustaleń organów, skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże, jak już wyżej zaznaczono, wystąpiła negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci pobierania przez skarżącą rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.).

Wspomniane świadczenie stronie przysługuje na podstawie art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U. z 2019 r. poz. 303) przyznawanym matce po osiągnięciu wieku 60 lat w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania (ust 3). Świadczenie to nie przysługuje m.in. osobie uprawnionej do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast, przynajmniej w części, zrekompensować brak dochodu z pracy zarobkowej osobie, która tej pracy nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

W aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który umożliwiałby przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, stanowiącego różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieranym świadczeniem rodzicielskim. Brak jest regulacji przewidującej zasadę przyznawania wnioskodawcy świadczenia o wyższej kwotowo wysokości (świadczenia pielęgnacyjnego) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (rodzicielskie świadczenie uzupełniające), jak również uregulowań prawnych umożliwiających rezygnację z rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w celu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia prawa materialnego podkreślić trzeba, że zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mogą otrzymywać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żadnych dochodów, decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym. Nie jest więc w tej samej sytuacji osoba opiekująca się niepełnosprawnym, która pobiera rodzinne świadczenie uzupełniające i osoba, która w wyniku konieczności rezygnacji z pracy zawodowej utraciła dochód z pracy.

Podkreślenia również wymaga, że świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone dla osób rezygnujących z pracy zawodowej, które przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych dochodów. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu rodzinnego świadczenia uzupełniającego powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednocześnie sąd zauważa, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki.

Decyzja w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie ma charakteru uznaniowego. Ustawodawca w sposób wyczerpujący określił przesłanki, które należy spełnić aby uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i powiązał je z obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów k.r.i.o. oraz nie przewidział przy tym możliwości przyznania takiego świadczenia równocześnie i wzajemnej kompensacji wyższego do niższego. W świetle powyższego odnośnie zarzutu skargi, zbędnym było w sprawie czynienie w trybie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dokonywania podobnych ustaleń. Tym samym nie można również stwierdzić, że doszło do naruszenia art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

Ponadto należy zauważyć, że wszystkie licznie powołane przez stronę w uzasadnieniu skargi poglądy judykatury co do reguł wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. są nieadekwatne ponieważ dotyczą emerytury – świadczenia przysługującego po spełnieniu odmiennych przesłanek od pobieranego przez stronę, przyznawanego na podstawie odrębnych reguł wynikających z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto, należy zauważyć, że realizacja stanowiska strony prowadziłaby w zasadzie do stosowania analogii jako metody wykładni, mającej służyć konstruowaniu kompetencji do tworzenia nieprzewidzianych prawem regulacji, wywierających wpływ na prawa jednostki, w oparciu o odrębne regulacje prawne, co jest niedopuszczalne. Oparte na analogii domniemania i subiektywna ocena luk w ustawie jako będących wyrazem nieracjonalności ustawodawcy, nie mogą stanowić podstawy do oceny naruszeń prawa (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2451/12 dostępny w Internecie).

Odnośnie kwestii różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na moment powstania niepełnosprawności sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zgodne z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części przywołanego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Organ odwoławczy słusznie zatem przyjął, że data powstania niepełnosprawności u wymagającego opieki E. P. nie wpływa na zasadność przyznania przedmiotowego świadczenia, a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odwołujące się do tej kwestii było wadliwe.

Podsumowując, w ocenie sądu organy prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do uzyskania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem, wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie

art. 151 p.p.s.a.

Końcowo nadmienić należy, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron, stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.