Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2452/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 925/15 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 5.000 (słownie: pięć tysięcy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 925/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy lub Dyrektor IC lub skarżący kasacyjnie) z [...] lipca 2015 r. nr [...]. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (dalej: Naczelnik UC) z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie wymierzenia A.B. (dalej: skarżący lub strona) kary pieniężnej w kwocie 12 000,00 zł w związku z eksploatacją urządzenia do gier o nazwie HOT FUN nr [...] poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

20 sierpnia 2014 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] w sklepie ogólnospożywczym w [...] należącym do skarżącego stwierdzili funkcjonowanie automatu o nazwie HOT FUN nr [...], co spełnia przesłanki określone w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz. 1540 ze zm.; dalej też: ustawa, ugh). W rezultacie Naczelnik UC nałożył na skarżącego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 ugh karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh poprzez jego błędne zastosowanie. Podniosła, że organ błędnie przyjął, że urządzała gry w opisanym lokalu, podczas gdy wynajmowała jedynie powierzchnię lokalu innemu podmiotowi, który prowadził tam swoją działalność, na jego ryzyko i odpowiedzialność. Ponadto wymierzenie kary jest nieskuteczne, gdyż nie został notyfikowany Komisji Europejskiej przepis zakazujący urządzania gier na automatach poza kasynem gry, który w ocenie strony jest przepisem technicznym wymagającym takiej notyfikacji.

Dyrektor Izby Celny we Wrocławiu wskazaną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] maja 2015 r., przywołując przepisy art. 2 ust. 3, art. 6, art. 89 oraz art. 2 ust. 5 ugh.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w postaci obrazy:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh, przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 ugh, stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r., a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ugh Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone;

2) art. 2 ust. 6 i 7 ugh, poprzez ich niezastosowanie w sprawie pomimo, iż mocą tych przepisów nie każdy organ celny, lecz jedynie Minister Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją administracyjną między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2015 r. strona potrzymała zarzut w przedmiocie braku notyfikacji przepisów ustawy hazardowej, cofnęła zarzut naruszenia art. 2 ust. 6 i 7 ugh, oraz zgłosiła zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ugh, przez błędną wykładnie pojęcia "urządzającego gry".

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa).

Za niewadliwie uznał ustalenia, że gra na przedmiotowym automacie spełnia przesłanki art. 2 ust. 3 ugh. Sąd I instancji odniósł się do ustaleń organów wskazujących na to, że skarżący był urządzającym gry na automacie w poczynionych w oparciu o umowę najmu, to jest, że z umowy najmu zawartej przez skarżącego jako wynajmującego wynikały następujące jego prawa i obowiązki:

- zapewnienie dostępu do automatu serwisantom,

- dostarczanie do automatów energii elektrycznej,

- pobieranie opłaty za najem (400 zł miesięcznie),

- zapewnienie właściwych warunków przewidzianych dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach losowych,

- posiadanie kontaktu z serwisem,

- prawo do używania opcji serwisowych,

- posiadanie poufnych informacji o przychodach z automatu,

- pilnowanie, aby osoba grająca nie była osobą poniżej 18 roku życia,

- reprezentowanie właściciela automatu, w przypadku ingerencji osób trzecich czy organów administracji państwowej w odniesieniu do automatu.

W ocenie WSA w sprawie trudno mówić o jakimkolwiek porozumieniu biznesowym pomiędzy spółką a skarżącym, polegającym na wspólnym urządzaniu gier na automatach. Skarżący otrzymał stały czynsz za wynajem określonej powierzchni użytkowej i związane z tym obowiązki czy uprawnienia. Dlatego też w stanie faktycznym niniejszej sprawy można mówić co najwyżej o pewnej pomocy w urządzaniu gier – nie zaś o samym ich urządzaniu. W ocenie WSA uznanie za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh wynajmującego powierzchnię pod przedmiotowe urządzenie raziłoby nadmiernym rygoryzmem.

W konsekwencji Sąd I instancji za nieuzasadnione uznał stanowisko organu uznające skarżącego za podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust.1 ugh. Ponadto Sąd I instancji uznał, że w kontekście stanu faktycznego przyjętego przez organ, kara pieniężna winna być nałożona według dyspozycji art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 ugh, a więc w wysokości "100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry", nie zaś w kwocie 12 000 zł. W ocenie WSA, skoro nielegalne działanie podmiotu usankcjonowane zostało w art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh, to przyjąć należy, że kara za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh, dotyczy urządzającego te gry legalnie, lecz z naruszeniem warunków prowadzenia działalności w tym zakresie. Za konstatacją taką przemawia także ustalenie w art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh kary za delikt opisany w art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, która umożliwia, podmiotowi urządzającemu grę na automacie poza kasynem gry, zachowanie przychodu z tej gry ponad kwotę kary. W ocenie WSA nie sposób przyjąć, aby podmiot działający nielegalnie mógł być premiowany w ten sposób. Jednakowe traktowanie tych podmiotów pozostawałoby także w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu zaskarżył w całości omówiony wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego (art 174 pkt 2 ppsa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z art 151 ppsa poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku uznania, że decyzja organu została wydana z naruszeniem prawa materialnego, z uwagi na niewłaściwą kwalifikację deliktu do art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2015 poz. 612 ze zm., dalej: ugh), zamiast do art. 89 ust.1 pkt 1 ugh, podczas gdy należało orzec o oddaleniu skargi z uwagi na to, że wydając zaskarżoną decyzję organy dokonały prawidłowej kwalifikacji materialnoprawnej sytuacji skarżącego do art 89 ust. 1 pkt 2 ugh;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 141 § 4 ppsa przez uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, przy czym Sąd i instancji nie wskazał, które przepisy postępowania zostały naruszone przez organ, w szczególności w kontekście uznania za nieprawidłowe stanowisko organu kwalifikujące skarżącego jako podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 ugh;

3. art. 141 § 4 ppsa w zw. z art.89 ust. 1 ugh polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i uznaniu za nieprawidłowe stanowisko organu kwalifikującego skarżącego jako podmiot urządzający gry podlegający karze pieniężnej w trybie art. 89 ugh na podstawie oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatu za stały czynsz, podczas gdy z treści umowy najmu wynika, że obowiązki skarżącego nie ograniczały się jedynie do udostępnienia części lokalu, w którym umieszczono automat, co istotnie wpływa na kwalifikację skarżącego jako urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ugh;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa), tj.:

1. art. 89 ust. 1 pkt 1 ugh w zw. art.6 ust 4 ugh poprzez błędną interpretację polegająca na przyjęciu, że ten przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z uwagi na okoliczność, że skarżący będąc osobą fizyczną nie może ubiegać się o wydanie koncesji na prowadzenie kasyna gry w świetle art. 6 ust. 4 ugh, kwalifikacja deliktu w niniejszej sprawie może nastąpić jedynie do art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh;

2. art. 89 ust. 1 pkt 2 ugh w zw. z ust. 2 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie wynikające z błędnej wykładni, polegającej na uznaniu, że przepis ten ma zastosowanie tylko do sytuacji, w której podmiot urządza gry na automatach legalnie, ale z naruszeniem warunków działalności, a nie ma zastosowania do podmiotów urządzających gry na automatach nielegalnie, podczas gdy z przepisu taki podział nie wynika, a jedynymi kryteriami przewidzianymi w przedmiotowym przepisie są: rodzaj działalności - urządzanie gier na automatach, miejsce - poza kasynem;

3. art 89 ust. 1 pkt 1 ugh w zw. z art 89 ust. 2 pkt 1 ugh poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, wynikające z błędnej wykładni przepisu skutkującej przyjęciem, że podmiot działający nielegalnie, tj. bez koncesji lub zezwolenia, który urządza gry na automatach poza kasynem kwalifikuje się do unormowania art 89 ust. 1 pkt 1 ugh, a nie do art 89 ust. 1 pkt 2 ugh, który to punkt ma, zdaniem Sądu, zastosowanie tylko do podmiotów działających legalnie, ale z naruszeniem warunków- działalności, podczas gdy z przepisu taki podział nie wynika;

4. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 ugh w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 1 i 2 ugh poprzez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy dwóch sytuacji, tj. podmiotów działających nielegalnie (pkt 1) oraz tych, które działają legalnie, ale z naruszeniem warunków działalności (pkt 2), podczas gdy art 89 ust. 1 pkt 1 ugh jest przepisem lex genaralis odnoszącym się do całego katalogu gier, a art 89 ust. 1 pkt 2 ugh jest przepisem lex specialis odnoszącym się konkretnie do sytuacji urządzania gier poza kasynem, bez względu na to czy podmiot posiada koncesję lub zezwolenia czy też nie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.B. wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 ppsa, można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 ppsa terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 ppsa wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie mimo ujęcia go w sześciu punktach wymienionych w petitum skargi dotyczy w istocie oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w zakresie dwóch kwestii:

1. uznania przez Sąd I instancji, że w decyzji organ nie wykazał, by skarżący był urządzającym gry hazardowe na automatach w rozumieniu art. 89 ugh;

2. przyjęcia przez WSA, że gdyby uznać skarżącego za urządzającego gry, to powinien mieć zastosowanie do niego art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 2 pkt 1 ugh, a nie – jak przyjęły organy – art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh.

Stanowisko Sądu I instancji w obu tych kwestiach było wadliwe.

Trafnie skarżący kasacyjnie zauważa, że Sąd I instancji zarzucając decyzji organu naruszenie przepisów postępowania nie wskazuje w uzasadnieniu wyroku, jakie to przepisy postępowania zostały naruszone. WSA uznał na podstawie treści umowy najmu i zeznań skarżącego oraz jego pracownika, że uznanie skarżącego za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 "raziłoby nadmiernym rygoryzmem".

Sąd I instancji wyszedł przy tym z dokonanej przez siebie wykładni pojęcia "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ugh. Wykładnia ta (s.11-12 uzasadnienia) sprowadzała się do stwierdzenia, że wynajmującego lokal można uznać za urządzającego gry, gdy "aktywnie uczestniczy w wskazanych czynnościach i działaniach, ale kiedy ta jego aktywność powiązana jest także z porozumieniem biznesowym pomiędzy podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym a wynajmującym powierzchnię użytkową na tę działalność. Porozumieniem związanym bezpośrednio z udziałem tego ostatniego w przychodach z tej działalności i ponoszeniem związanego z tym ryzyka gospodarczego."

Taka wykładnia jest wadliwa.

Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie przyjmował, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot w sytuacji, gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawierała legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługiwała się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. Podmiot uznawany za urządzającego gry nie musi wykonywać wszystkich tych działań, ale te, które przy uwzględnieniu współdziałania innego (lub innych) podmiotów stanowią o wspólnym urządzaniu gier hazardowych. Nie można zaakceptować stanowiska Sądu I instancji, że konieczną cechą współdziałania w urządzaniu gier jest porozumienie biznesowe związane z udziałem w przychodach z tej działalności i ponoszeniem związanego z tym ryzyka.

Uwzględniając przedstawione rozumienie "urządzania gier" należy stwierdzić, że dokonana przez organy administracji celnej prawna ocena zachowania strony skarżącej odpowiada sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej dekodowanej z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co innymi słowy oznacza, że – wbrew stanowisku Sądu I instancji – dokonana przez organ subsumpcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego – w odniesieniu do tych jego aspektów, które dotyczyły roli strony skarżącej w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego – pozwala na przyjęcie, że była ona urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Organ oparł się na treści umowy najmu, z której wynikały prawa i obowiązki skarżącego jako wynajmującego wykraczające ponad standardowe prawa i obowiązki wynajmującego powierzchnię lokalu. W szczególności wskazać tu należy na takie obowiązki, jak:

- zapewnienie właściwych warunków przewidzianych do prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach losowych;

- posiadanie kontaktu z serwisantem;

- prawo do używania opcji serwisowych;

- posiadanie poufnych informacji o przychodach z automatu;

- pilnowanie, aby osoba grająca nie była osobą poniżej 18 roku życia;

- reprezentowanie właściciela automatu w przypadku ingerencji osób trzecich czy organów administracji państwowej w odniesieniu do automatu.

Zakwestionowanie takiej oceny przez Sąd I instancji nie znajduje oparcia w treści zaskarżonego wyroku, ani w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Sąd I instancji, mimo przytoczenia wskazanych zapisów umowy, za pierwszorzędne przyjął twierdzenia skarżonego i jego pracownika o minimalnym zakresie współdziałania z dysponentem automatu, a więc o braku realizacji innych praw i obowiązków wynajmującego wynikających z umowy. Nie wskazał przy tym na to nie tylko jakie przepisy naruszył organ przy ustalaniu stanu faktycznego, ale nawet jakie błędy popełnił w ocenie stanu faktycznego. Przecież skarżący podpisując umowę składał oświadczenie woli, a więc jednoznacznie wyrażał zamiar współdziałania w urządzaniu gier hazardowych.

Sąd I instancji uznaje przy tym, że w stanie faktycznym sprawy można mówić o pewnej pomocy skarżącego w urządzaniu gier, nie wskazuje przy tym jakie można przyjąć kryteria odróżnienia "pomocy w urządzaniu gier" od współudziału w ich urządzaniu. Wprowadza też bez uzasadnienia prawnego kryterium "nadmiernego rygoryzmu" dla oceny, czy skarżącego można uznać za urządzającego gry hazardowe.

Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że ocena stanu faktycznego dokonana przez organ odwoławczy nie była nieprawidłowa. Przeprowadzonym w sprawie ustaleniom faktycznym nie sposób było bowiem zarzucać deficytów, w świetle których – zdaniem Sądu I instancji – przypisanie stronie skarżącej omawianego deliktu można byłoby uznać za nieuzasadnione. Zapisy umowy najmu uzasadniają wniosek, że celem wymienionej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie umowy najmu, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tej umowy, a mianowicie lokalu użytkowego strony skarżącej oraz automatu do gier stanowiącego własność spółki, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich urządzanie, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16). Tym samym nie było podstaw, aby twierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne były niewystarczające dla przypisania stronie deliktu z art. 89 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, przez co zaskarżona decyzja miałaby być niezgodna z prawem.

Zatem Sąd I instancji wychodząc z wadliwej wykładni art. 89 ust. 1 ugh w zakresie pojęcia "urządzającego gry hazardowe" bezpodstawnie zakwestionował ustalenia faktyczne organu co do uznania skarżącego za urządzającego gry hazardowe, co czyni zasadnymi zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej jako zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego okazały się uzasadnione. Sprowadzają się one do tego, że Sąd I instancji w ocenie skarżącego kasacyjnie niesłusznie zakwestionował zastosowanie w przyjętym przez organy stanie faktycznym art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ugh, to jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier hazardowych poza kasynem gry. Zdaniem WSA powinny mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 2 pkt 1 ugh, to jest kara w wysokości 100% przychodu za urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry.

Zajęte przez Sąd I instancji stanowisko było prezentowane, acz niejednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W związku z pojawieniem się rozbieżności w orzecznictwie, Prezes Naczelnego Administracyjnego wystąpił z wnioskiem o podjęcie w składzie siedmiu sędziów uchwały wyjaśniającej, obejmującej m.in. zagadnienie "czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy".

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 1/16 w jej punkcie 2 stwierdził, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten – jak podkreślono w przywołanej uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego – jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież – jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych – nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. W świetle przywołanego przepisu – jak podkreślono to w przywołanej uchwale – za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą – które w rozpatrywanej sprawie nie zostały jednak skutecznie podważone, o czym mowa dalej – należy uznać, po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, a po drugie ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry.

Przywołaną uchwałą skład orzekający jest związany mocą art. 269 § 1 ppsa Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14).

Uwzględniając przedstawione argumenty, które legły u podstaw oceny, że skargę kasacyjną należało uznać za zasadną, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie ziściły się określone przepisem art. 188 ppsa przesłanki, które w rezultacie uchylenia kontrolowanego wyroku umożliwiały rozpatrzenie skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Istotę sprawy należało uznać bowiem za dostatecznie wyjaśnioną. Przedstawione argumenty nakazywały uznać tę skargę za niezasadną, co skutkowało jej oddaleniem.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 ppsa w związku z art. 203 pkt 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.