Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 385/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 33 pkt 1 , art. 39 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Karol Pawlicki Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 września 2010 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Nadinspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr rej. [...] 2. zasądza od Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. na rzecz R. Sp. z o. o. w L. Kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 grudnia 2009 r., spółka R. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, iż obowiązki objęte nakazem zostały w przeważającej części wykonane przez spółkę oraz że pozostała część z nich objęta jest odroczonym terminem wykonania obowiązku albo toczy się w stosunku do nich postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w L.. Ponadto strona podniosła, że zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny oraz nie spełniono wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 z późn. zm. ).

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Nadinspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. oddalił wniesione zarzuty wskazując w uzasadnieniu, iż w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca wyraźnie określił katalog podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ wyjaśnił, iż jest to katalog zamknięty i zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w powołanym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 1995 roku, sygn. akt SA/Lu 2104/96). Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999 roku, sygn. akt IV SA 1104/96). Organ wskazał, iż częściowa realizacja nałożonych na zobowiązaną powinności nie może być uznana za całkowitą ich realizację.

Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.) prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko sąd, który je wydał i strony postępowania, ale również inne sądy i inne organy państwowe (m.in. organy Państwowej Inspekcji Pracy). Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie właściwy sąd pracy nie wydał rozstrzygnięcia, a podstawą do ewentualnej weryfikacji decyzji ostatecznej nakazującej wypłatę pracownikowi należnego świadczenia ze stosunku pracy może być jedynie prawomocny wyrok właściwego sądu pracy. Organ wyjaśnił, iż w sytuacji, gdyby egzekwowana decyzja dotyczyła jedynie wskazanych pięciu pracowników, fakt toczącego się przed Sądem Pracy postępowania uzasadniałby wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, iż podobnie organ nadzoru mógłby postąpić, gdyby zobowiązany wypłacił należne świadczenia ze stosunku pracy pozostałym pracownikom wskazanym w nakazie objętym tytułem wykonawczym. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca nie wypłacił innym wskazanym w egzekwowanym nakazie pracownikom należnych świadczeń ze stosunku pracy, a tylko pomiędzy czterema z tych pracowników, a pracodawcą toczy się postępowanie przed właściwym sądem pracy, a z jednym zawarto ugodę przed właściwym sądem pracy, okoliczność ta nie uzasadnia ewentualnego uchylenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego zmierzającego do przymuszenia pracodawcy do wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ podkreślił, że o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić tylko w przypadku, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sytuacji organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego stosowania (por. Komorowski E., Zarzuty w egzekucji administracyjnej, [w:] Niczyporuk J., Fundowicz S., Radwanowicz J. (red.), System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, str. 521). Organ wyjaśnił, iż ocena stopnia dolegliwości należy do organu egzekucyjnego. Stąd też zarzut rażąco wygórowanej grzywny, w ocenie organu, nie stanowi podstawy zarzutu, gdyż wysokość grzywny zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego. Ocena prawidłowości zastosowania uznania administracyjnego przez organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu dokonana została przez organ II instancji, tj. Okręgowego Inspektora Pracy w P., w toku postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...] grudnia 2009 roku, nr rej. [...].

Zdaniem organu zarzuty skarżącej odnoszące się do tytułu wykonawczego są niezasadne. Organ wskazał, iż tytuł wykonawczy odpowiada przepisom prawa, a obowiązki objęte tytułem wykonawczym, w przeciwieństwie do odczuć zobowiązanej są obowiązkami o charakterze niepieniężnym. Organ ponadto zauważył, że w przypadku wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym nałożona grzywna może być - zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - umorzona lub zwrócona.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka R. podnosząc, iż organ rozpatrujący zarzuty nie wykazał, że wniesione zarzuty nie spełniają wymogów określonych przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ograniczając się jedynie do wypisania wszystkich kolejnych punktów art. 33 w/w ustawy. Spółka wskazała, iż w tytule wykonawczym nieprecyzyjnie określono jaki dokładnie obowiązek ma wykonać pracodawca. Sformułowania: "wypłacenie 29 pracownikom zakładu wynagrodzeń w łącznej kwocie [...] zł" oraz "wypłacenie 11 pracownikom wynagrodzeń za czas choroby w styczniu, lutym i marcu 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł" nie są precyzyjne. Spółka wyjaśniła, iż wykonała w przeważającej części obowiązki wynikające z nakazu z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] jeszcze przed wydaniem tytułu wykonawczego nr [...]. Spółka wskazała, iż wypłaciła łącznie kwotę [...] zł. Strona podniosła, iż już po wydaniu nakazu [...] Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadzała kolejne kontrole w ramach których zobowiązana była sprawdzić i stwierdzić, że spółka zrealizowała w przeważającej części obowiązki wynikające z w/w nakazu. Spółka wyjaśniła, iż w piśmie z lipca 2009 r. informowała organ o częściowym wykonaniu obowiązków objętych nakazem. Ponadto spółka wskazała, iż pracodawca systematycznie w miarę swoich możliwości realizuje nakaz Państwowej Inspekcji Pracy, a kwota pozostała do zapłaty jest niższa niż kwota nałożonej grzywny. Ponadto spółka wskazała, że nie wszystkie wynagrodzenia osób wymienionych w nakazie są bezsporne, ponieważ obecnie Sąd Rejonowy ustala wysokość wynagrodzeń należnych: P. K., I. S., L. S., S. R..

Zdaniem spółki nałożona grzywna biorąc pod uwagę, iż jest wyższa niż suma niewypłaconych dotychczas, a objętych nakazem Państwowej Inspekcji Pracy wynagrodzeń jest zbyt wysoka i zbyt uciążliwa. Spółka podniosła, iż nałożenie tak olbrzymiej kary utrudni realizację zobowiązań wynikających z nakazu zamiast doprowadzić do ich realizacji. Pracodawca bowiem w miarę swoich możliwości finansowych systematycznie i dobrowolnie realizuje obowiązki wynikające z nakazu. Zdaniem strony wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy nie zawiera: oznaczenia wierzyciela; treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (z umieszczonego pouczenia nie wynika do kogo należy kierować zarzuty);wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, iż analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że organ egzekucyjny odniósł się do wszystkich zastrzeżeń zobowiązanej. W sprawie zarzutu dotyczącego częściowego wykonania obowiązków objętych egzekwowanym nakazem organ egzekucyjny poinformował zobowiązaną, że częściowa realizacja egzekwowanego nakazu nie stanowi wykonania egzekwowanego obowiązku. W ocenie organu odwoławczego słusznie inspektor pracy wskazał, że postępowanie egzekucyjne nie zmierza do przymuszenia zobowiązanej do ponownej wypłaty świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanym nakazem, które zostały już raz wypłacone. Organ podniósł, iż o wykonaniu egzekwowanego obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy decyzja będąca obowiązkiem egzekwowanym w toku postępowania egzekucyjnego zostanie wykonana w całości. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przesłanka określona w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy sytuacji, gdy obowiązek zostanie wykonany przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, tj. przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wykonanie obowiązku po wszczęciu egzekucji może być wyłącznie podstawą umorzenia grzywny w celu przymuszenia, a nie umorzenia postępowania egzekucyjnego wskutek wniesienia zarzutu. Jeżeli zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej, to brak omawianej podstawy zarzutu i jednocześnie przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż obowiązek istniał jeszcze w chwili wszczęcia egzekucji (por. Przybysz P., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003).

Organ podniósł, iż niewymagalność obowiązku oznacza, że nie można żądać wykonania obowiązku, nie może być on egzekwowany. Obowiązek nie jest wymagalny w sytuacji, gdy decyzja administracyjna nakładająca obowiązek jest nieostateczna, a nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności, ani nie podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa (por. Klat - Wertelecka L., Umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego, [w:] Niczyporuk J., Fundowicz S., Radwanowicz J. (red.), System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004). Tym samym nie można stwierdzić, że toczące się przed sądem pracy postępowanie dotyczące tylko niektórych pracowników wskazanych w egzekwowanym obowiązku stanowi o braku wymagalności całego nakazu egzekwowanego w toku przedmiotowego postępowania. Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko sąd, który je wydał i strony postępowania, ale również inne sądy i inne organy państwowe. Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie właściwy sąd pracy nie wydał rozstrzygnięcia, a podstawą do ewentualnej weryfikacji decyzji ostatecznej nakazującej wypłatę pracownikowi należnego świadczenia ze stosunku pracy może być jedynie prawomocny wyrok właściwego sądu pracy. W sytuacji, gdyby egzekwowana decyzja dotyczyła jedynie wskazanych pięciu pracowników, fakt toczącego się przed Sądem Pracy postępowania uzasadniałby wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy w ślad za organem I instancji podniósł, iż o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić tylko w przypadku, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sytuacji organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego stosowania. Dalej organ wyjaśnił, iż organ egzekucyjny pełniący jednocześnie w przedmiotowym postępowaniu funkcję wierzyciela określił w tytule wykonawczym treść obowiązku poprzez wskazanie w rubrykach nr 24 i 25 decyzji nr 1 i 2 nakazu inspektora pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr rej. [...], którego skróconą treść przytoczono w rubryce nr 25 tytułu wykonawczego, a która jest zobowiązanej dokładnie znana ze względu na wcześniejsze doręczenie egzekwowanego nakazu. Zobowiązana przytaczając w składanych środkach przeciwegzekucyjnych (zażaleniu, zarzutach) dokładną treść egzekwowanego nakazu poprzez wskazanie nazwisk pracowników, których nakaz dotyczy i kwot należnych tym pracownikom świadczeń objętych nakazem, potwierdziła, że treść egzekwowanego obowiązku nie budzi żadnych wątpliwości. Organ wyjaśnił, iż w tytule wykonawczym pomiędzy rubryką nr 25 i 26 znajduje się stwierdzenie, iż "wykazany w niniejszym tytule wykonawczym obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji w trybie administracyjnym (...)." Organ wskazał, iż w tytule wykonawczym, w części G zatytułowanej "Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" znajduje się pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty rozpatruje organ egzekucyjny. W tytule wykonawczym, w rubryce nr 4 określony jest organ egzekucyjny.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka R. zarzucając mu:

- naruszenie przepisu art. art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ograniczenie się do wskazania wszystkich kolejnych punktów art. 33 w/w ustawy.

Skarżąca powtórzyła zarzuty zażalenia oraz podniosła, iż z twierdzeń organu wynika, że realizacja przez skarżącą ciążących na niej obowiązków ( w miarę możliwości ) jest nieistotne i nie ma żadnego wpływu na wysokość nałożonej grzywny. A tym samym wysokość nałożonej grzywny może być zdecydowanie różna w identycznych przypadkach i przy podobnym zobowiązaniu wobec pracowników.

Skarżąca podniosła, iż tytuł wykonawczy nie zawiera: oznaczenia wierzyciela; treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenia jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (z umieszczonego pouczenia nie wynika do kogo należy kierować zarzuty); wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Ponadto skarżąca wskazała, iż nieprawdziwe są twierdzenia organu, że pracodawca nie wykonuje nałożonych obowiązków gdy tymczasem spółka realizuje je systematycznie i w miarę swoich możliwości. Skarżąca w ślad za zażaleniem podniosła, iż w lipcu 2009 r. informowała organ o częściowym wykonaniu obowiązku. Skarżąca wyjaśniła, iż organ nakładając na spółkę grzywnę w wysokości wyższej niż kwota należności w stosunku do pracowników, działa tym samym na szkodę pracowników, gdyż w pierwszej kolejności uiszczona powinna być należność z tytułu nałożonej grzywny, a w dalszej kolejności zaległe wynagrodzenia pracowników. W ocenie skarżącej nałożona grzywna jest zbyt wysoka i zbyt uciążliwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o uznaniu za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez spółkę - pracodawcę w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym wykonania nakazu Inspektora Pracy tj. wypłacenia wynagrodzeń pracownikom. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez skarżącą spółkę obowiązków, wynikających z ostatecznej decyzji Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r. Organ egzekucyjny skierował do skarżącej w dniu [...] czerwca 2009r. upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. W upomnieniu skarżąca została pouczona, że w przypadku nie wykonania obowiązków zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.

W dniu [...] listopada 2009 r. organ wystawił tytuł wykonawczy, w którym w rubryce 24 jako podstawę prawną obowiązku wskazano orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]. Natomiast w rubryce nr 25 jako treść obowiązku wskazano wypłacenie 29 pracownikom zakładu wynagrodzeń za pracę w styczniu, lutym i marcu 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł, oraz wypłacenie 11 pracownikom zakładu wynagrodzeń za czas choroby w styczniu, lutym i marcu 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł.

Przed przystąpieniem do oceny wystawionego tytułu wykonawczego oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego poczynić należy kilka uwag natury ogólnej.

W postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanemu przysługuje środek obrony w postaci zarzutu (art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – tekst jednolity Dz. U z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej ustawa ). Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia (Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński: "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 110).

W myśl przepisu art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

W przedmiotowej sprawie skarżąca wnosząc zarzuty powołała się na okoliczności, iż zobowiązanie zostało wykonane częściowo przed wszczęciem egzekucji, zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny oraz niespełniono wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ powyższe zarzuty uznał za niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu wykonania obowiązku organ wskazał, iż częściowe wykonanie obowiązku nie oznacza jego całkowitego wykonania. W tym względzie zgodzić się należy z organem, to jednakże nie oznacza, iż częściowe wykonanie obowiązku nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jak wskazano wyżej podstawą zarzutu może być częściowe wykonanie obowiązku. Przy czym należy odróżnić sytuacje, kiedy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy przed wszczęciem egzekucji i po jej wszczęciu. W pierwszym przypadku nie należy w ogóle wszczynać egzekucji, a jeśli okoliczności te wystąpiły po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, należy je umorzyć (por. art. 59 ustawy). W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny nie jest również uprawniony do oceny meritum sprawy, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego (np. wyrok NSA z 24 czerwca 1999 r. I SA/PO 2576/98 Biuletyn Skarbowy nr 1 z 2000 r., str. 30). Organ egzekucyjny jest jednak obowiązany do zbadania z urzędu czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badając dopuszczalność prowadzenia egzekucji organ ocenia czy zachodzą przesłanki pozytywne do prowadzenia egzekucji oraz czy nie zachodzą okoliczności negatywne do prowadzenia egzekucji, o których mowa w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu, skoro ustawodawca dopuścił możliwość podniesienia zarzutu wykonania obowiązku w całości albo w części, to rolą organu jest zbadanie zasadności tego zarzutu. Ograniczenie się przez organ do wskazania, iż częściowe wykonanie obowiązku nie oznacza jego całkowitego wykonania jest niewystarczające. Organ w świetle przedstawionego zarzutu, iż obowiązek został wykonany przed wydaniem tytułu wykonawczego winien podjąć kroki zmierzające do ustalenia czy faktycznie obowiązek w zakresie wskazanym przez zobowiązanego został wykonany. Jeżeli prowadzone postępowanie dałoby pozytywną odpowiedź, iż skarżący przed wydaniem tytułu wykonawczego wykonał częściowo nałożone na niego obowiązki, to prowadzenie egzekucji w tym zakresie uznać należałoby za niedopuszczalne. Zwrócić należy uwagę, iż w myśl art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Artykuł 7 § 3 ustawy pozwala na wyodrębnienie tzw. zasady niezbędności, która polega na tym, że niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego wtedy, gdy obowiązek został wykonany lub stał się bezprzedmiotowy. Wynika to też z zasady celowości, gdyż środki egzekucyjne powinno się stosować tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania celu egzekucji. W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być przede wszystkim wykonanie lub umorzenie obowiązku w całości albo w części, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, a więc okoliczności świadczące o tym, że prowadzenie egzekucji nie tyle byłoby niecelowe co niedopuszczalne. Jedynym celem egzekucji jest bowiem wymuszenie wykonania obowiązku. Jeżeli zatem obowiązek częściowo nie istnieje, bo został wykonany, to egzekucja nie powinna być w ogóle w tym zakresie wszczęta. W przypadku stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 59 § 1 pkt 1 ustawy postępowanie egzekucyjne winien umorzyć.

Podsumowując należy podnieść, iż częściowe wykonanie obowiązku stanowi zarówno podstawę zarzutu (art. 33 pkt 1 ustawy), jak i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 i 2 ustawy). W tym miejscu przypomnieć należy, iż w myśl przepisu art. 59 § 1 postępowanie egzekucyjne umarza się m.in., gdy obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania (pkt 1), a także gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2). W literaturze wskazuje się, że częściowe wykonanie obowiązku w czasie prowadzonej egzekucji powoduje częściowe wygaśnięcie obowiązku, a w konsekwencji powoduje konieczność umorzenia egzekucji w tej części (Z. Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" ).

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ egzekucyjny zawiadomiony przez zobowiązaną spółkę o częściowym wykonaniu obowiązków winien ustalić, czy istotnie zostały one wykonane, a także kiedy zostały wykonane. Powyższe pozwoliłoby organowi na ustalenie czy prowadzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie było dopuszczalne. Ponadto gdyby organ w toku postępowania ustalił, iż nie wykonane zostały obowiązki, co do których toczy spór organ winien rozważyć możliwość wstrzymania prowadzonej egzekucji.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności, pomimo wskazania przez stronę, iż jeszcze przed wydaniem tytułu wykonawczego wykonała częściowo nałożone na nią obowiązki, świadczy o naruszeniu przez organ I instancji przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) oraz przepisu art. 33 pkt 1 ustawy. Wadliwości tej nie usunął także organ II instancji, mimo ciążącego na nim obowiązku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej i ewentualnego uzupełnienia postępowania dowodowego (art. 136 kpa).

Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Natomiast w myśl art. art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy zawiera m.in. oznaczenie wierzyciela; wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

O ile za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej, iż w tytule wykonawczym nie oznaczano wierzyciela oraz brak jest stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej -także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (z umieszczonego pouczenia nie wynika do kogo należy kierować zarzuty); wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, to zarzut braku określenia podlegającego egzekucji obowiązku uznać należy za uzasadniony. Jednakże w tym miejscu należy zauważyć, iż powyższe uchybienie samo z siebie nie skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych postanowień, ponieważ naruszenie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nie można zgodzić się z organem, iż w tytule wykonawczym dokładnie określono treść obowiązku. Fakt, iż treść obowiązku jest znana skarżącej nie zwalnia organu od wskazania w tytule wykonawczym treści tego obowiązku. Samo powołanie się na wydana decyzję oraz ogólnikowe stwierdzenie o obowiązku wypłaty 29 pracownikom zakładu wynagrodzeń w łącznej kwocie [...] zł oraz wypłaty 11 pracownikom wynagrodzeń za czas choroby w styczniu, lutym i marcu 2009 r. w łącznej kwocie [...]7 zł jest niewystarczające. Organ winien w tytule wykonawczym przytoczyć treść nakazu. Powyższe pozwoliłoby organowi odwoławczemu na ustalenie czy obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został wykonany czy też nie. W ocenie Sądu tylko tytuł wykonawczy precyzyjnie określający obowiązek, bez konieczności sięgania po decyzję nakładającą obowiązek, całkowicie spełnia wymagania art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto należy mieć na uwadze, iż obowiązkiem organu przed wystawieniem tytułu wykonawczego jest zbadanie czy obowiązek został wykonany. W przedmiotowej sprawie w razie potwierdzenia zarzutu skarżącej, iż obowiązek został częściowo wykonany organ winien rozważyć czy dopuszczalne jest objęcie tytułem wykonawczym obowiązku, który został już wykonany przed jego wydaniem.

Pozostałe zarzuty skarżącej odnoszące się do należności pieniężnych nie mogły być uwzględnione, ponieważ w niniejszej sprawie pomimo nakazania wypłacenia pracownikom określonych kwot mamy do czynienia z egzekucją obowiązku niepieniężnego. Celem takiego postępowania egzekucyjnego nie jest wyegzekwowanie kwot zaległych wynagrodzeń, a jedynie wyegzekwowanie wykonania obowiązku polegającego na wypłacie tych wynagrodzeń.

Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa. Art. 152 Ppsa nie zastosowano, ponieważ zaskarżona decyzja nie należy do aktów podlegających wykonaniu

Rozpoznając sprawę ponownie organ ustosunkuje się do zarzutów skarżącej oraz wyjaśni, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, czy i w jakim zakresie wykonane zostały obowiązki, których dotyczy decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r. Należy pamiętać, że zasadność zarzutów powoduje, że organ egzekucyjny zobowiązany jest do umorzenia postępowania egzekucyjnego w części objętej tymi zarzutami. Ponadto organ rozpoznając sprawę ponownie winien mieć na uwadze uwagi poczynione odnośnie prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego.