Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1675/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A K na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...].03.2000r. znak : [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 1980r. Dz. U. Nr 9 poz. 26 z późn. zm.) w związku z art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), wstrzymał roboty budowlane polegające na remoncie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę i ustalił zakres niezbędnych zabezpieczeń na budowie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A K, wnosząc o jego uchylenie oraz wydanie stosownego zezwolenia na przeprowadzenie kapitalnego remontu obiektu.

Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...].08.2000r. znak : [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 1 obowiązującego Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia. Zdaniem organu II-giej instancji wstrzymanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] było właściwe, gdyż prace remontowe w budynku prowadzone były bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. W obiekcie wymieniono okna w poziomie I piętra oraz rozebrano część warstw drewnianego stropu nad parterem /protokół z wizji lokalnej z dnia [...]-03-2000 r./. W świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane wykonanie powyższych robót budowlanych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi /art. 29 ust. 2 pkt 1/.

Organ podkreślił, że postanowienie organu I - szej instancji nie rozstrzyga sprawy i traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Nadmienić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...].03.2000r. w związku z w/w postanowieniem wydał decyzję nakładającą na właścicieli określone obowiązki na podstawie art. 51 ust.1 pkt.2 ustawy - Prawo budowlane.

Pismem z dnia [...].02.2005r. A K wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania wstrzymującego wykonywanie robót budowlanych na mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 03.2000r. Jako podstawę wznowienia strona podała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, gdyż jej zdaniem dowody na podstawie, których wydano zaskarżone postanowienie zostały sfałszowane.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...].05.2005r.znak : [...] odmówił uchylenia swojego ostatecznego postanowienia z dnia [...].08.2000r., którym utrzymał w mocy zaskarżone przez A K postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że brak jest dowodów, potwierdzających wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A K, w którym podniósł, że nigdy nie wnosił o uchylenie ostatecznego postanowienia z dnia [...].08.2000r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] lecz wnosił o wznowienie postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia przyczyn wstrzymania robót budowlanych.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].11.2005r. znak : [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek A K o wznowienie postępowania nie wskazywał wprost, w stosunku do jakiego rozstrzygnięcia miało być prowadzone postępowanie wznowieniowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dwukrotnie (pismem z dnia [...] lipca 2005r., oraz z dnia [...] sierpnia 2005r), wezwał wnioskującego do skonkretyzowania wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że z otrzymanych od wnioskującego wyjaśnień wynika, iż żądał on wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2000r. i nigdy nie wnosił o uchylenie ostatecznego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000r. (pismo z dnia [...] maja 2005r).

Organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy złożony wniosek jest nieprecyzyjny, organ prowadzący postępowanie, korzystając z dyspozycji art. 50 § 1 K. p. a. powinien wezwać stronę do udziału w czynnościach i do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie wojewódzki organ nadzoru budowlanego nie dopełnił tego obowiązku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na względzie zasadę, iż organ rozpatrujący sprawę jest związany zakresem żądania strony, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie przed organem I - szej instancji. Zdaniem organu wniosek o wznowienie postępowania dotyczył nieostatecznego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2000r., znak: [...] i dlatego niezasadnie wszczęte postępowanie wznowieniowe należało umorzyć.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A K. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 K. p. a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich niezbędnych okoliczności faktycznych umożliwiających wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Skarżący wskazał, że ... "jego wniosek o wznowienie postępowania wstrzymującego zabezpieczenie budynku w dniu [...] marca 2000 roku miał doprowadzić do umożliwienia podjęcia prac niezbędnych i przeciwdziałających dalszej dewastacji obiektu. Ten zamiar skarżącego został całkowicie pominięty również poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia. Wcześniejsze, bowiem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego winny prowadzić w konsekwencji do stworzenia warunków prawnych umożliwiających mu jako współwłaścicielowi podjęcie takich prac, które zapobiegłyby dewastacji budynku, prowadzącej do stworzenia sytuacji zagrażającej życiu i zdrowiu nie tylko osób z budynku tego korzystających, ale także osób trzecich...".

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie - aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną a także określonymi postanowieniami, jeżeli postępowanie w których one zapadły, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, dlatego przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania.

Warunkiem niezbędnym do wznowienia postępowania jest zakończenie sprawy ostateczną decyzją lub określonym ostatecznym postanowieniem. Decyzja lub określone postanowienie administracyjne stają się ostateczne m.in. wtedy, gdy wydał je organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia odwołania lub zażalenia czyli został wyczerpany tok instancyjny.

Zdaniem Sądu, rozpatrywana sprawa została zakończona ostatecznym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. i tej sprawy dotyczył wniosek o wznowienie postępowania strony skarżącej. Granice wznowienia postępowania wyznacza bowiem zakres sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie decyzji lub postanowienia.

W tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wniosek o wznowienie był nieprecyzyjny i dotyczył nieostatecznego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2000r. Wręcz przeciwnie skarżący podkreślał, że jego celem jest wznowienie postępowania administracyjnego, by wyjaśnić przyczyny wstrzymania robót budowlanych, które w tym przypadku zostało zakończone ostatecznym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W rozpoznawanej sprawie granice wznowienia postępowania wyznaczył zakres sprawy, czyli wstrzymanie robót budowlanych polegających na remoncie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i ustalenie niezbędnych zabezpieczeń na budowie.

W ocenie Sądu, wniosek A K o wznowienie postępowania wstrzymującego zabezpieczenie budynku miał doprowadzić do ponownego rozpatrzenia konkretnej jednej sprawy dotyczącej wstrzymania robót budowlanych orzeczonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i utrzymanym w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Postanowienie o wszczęciu jest bowiem aktem administracyjnym, który nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera. Z powyższego wynika, że postanowienie przewidziane w art. 149 § 1 k.p.a. powinno dokładnie wyznaczać zakres wznowieniowego postępowania. Musi zatem określać nie tylko podstawy wznowienia, ale także indywidualizować, dokładnie oznaczać decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę, w której wznawia się postępowanie.

W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał zarówno podstawy wznowienia jak i ostateczne postanowienie rozstrzygające sprawę, w której wznawia się postępowanie.

Organ prawidłowo ocenił złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania i odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2000r. znak: [...] ze względu na brak dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Podstawą wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest stwierdzenie, iż dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zgodnie z poglądami przyjętymi w orzecznictwie, za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści, ale w sytuacji, gdy fałszywość dowodu stwierdzono uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu (wyrok NSA z 24.06.1986 r. Sa/Lu 300/86).

W niniejszej sprawie wskazany we wniosku wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21.10.2004r. sygn. akt SA/Sz 1673/02 nie zawiera sformułowań, które miałyby potwierdzać, że dowody zebrane w sprawie przedmiotowego postanowienia zostały sfałszowane. Powyższe rozstrzygniecie dotyczy wprawdzie tego samego obiektu, lecz rozstrzyga w zupełnie innej sprawie.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie nie było podstaw do umorzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania wznowieniowego, bowiem wniosek pochodził od strony postępowania i dotyczył konkretnej sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem, a nie konkretnego postanowienia.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.270), orzekł jak w sentencji wyroku.