Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 574/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 286 poz 2870
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80 art. 33b
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

M. K. złożył w dniu 1 marca 2005 r. wniosek do Biura Powiatowego ARiMR w C. o przyznanie pomocy finansowej na wsparcie gospodarstwa niskotowarowego. Wniosek załatwiono decyzją z dnia 6 lutego 2006 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. o przyznaniu płatności w wysokości 4 818,66 zł. W/w kwota miała być wypłacana M. K. w okresie kolejnych 5 lat z następującymi zastrzeżeniami: 1) kwota płatności miała być przeliczana z kwoty ustalonej w euro, a jej wysokość w złotych w kolejnych latach mogła ulec zmianie, 2) zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm., dalej: rozporządzenie), warunkiem wypłaty płatności w czwartym i piątym roku miało być zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności oraz złożenie w ciągu 7 dni po upływie tego terminu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z załącznikiem w postaci dokumentu potwierdzającego zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.

W dniu 20 listopada 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynęło oświadczenie M. K. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z 25 maja 2009 r. orzekł o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącego w 4 i 5 roku jej wypłaty. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że strona nie złożyła w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

W trakcie kontroli instancyjnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z [...] sierpnia2009 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji, argumentując między innymi, że:

- rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. reguluje szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich;

- stosownie do § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz złożył właściwemu kierownikowi biura powiatowego Agencji, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust.1).

- w rozpoznawanej sprawie wypłata płatności dla gospodarstwa niskotowarowego M. K. w trzecim roku realizacji planu nastąpiła 21 kwietnia 2008 r., w związku z tym termin na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego upłynął 21 października 2008 r.; ostatecznym terminem na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 28 października 2008 r. natomiast oświadczenie skarżącego wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w C. w dniu 20 listopada 2008 r.;

- termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia) jest terminem prawa materialnego, nie podlega przywróceniu i jako taki nie może być przez organy prowadzące postępowanie modyfikowany.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 641/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę M. K. na w/w decyzję organu odwoławczego, zgodził się ze stanowiskiem w kwestii uznania siedmiodniowego terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego za termin prawa materialnego.

Z akt sprawy wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011r. sygn. II GSK 677/10 uwzględnił skargę kasacyjną i stwierdził, że istota problemu występującego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do określenia charakteru prawnego terminu do złożenia przez producenta rolnego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz skutków naruszenia wspomnianego terminu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analizowany termin, to termin, który ze względu na skutki jakie wywołuje charakterem najbardziej jest zbliżony do terminu porządkowego, a do jego istoty należy to, że nie powoduje on utraty prawa lub możności dokonania czynności przed właściwym organem. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy (...).

Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia "Płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2." Sformułowanie "z zastrzeżeniem ust. 2" dotyczy ust. 2 § 9 rozporządzenia. W związku z tym, naruszenie terminu do złożenia oświadczenia, określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia, nie może stanowić podstawy wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty.

Oznacza to, że prawodawca w ogóle nie określił skutków niezachowania 7 dniowego terminu do złożenia przez producenta rolnego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Wobec braku podstaw do przyjęcia, że niezachowanie wspomnianego terminu wywołuje jakiekolwiek skutki, należało uznać, że wolą prawodawcy było nadanie temu terminowi charakteru zbliżonego do terminu porządkowego.

Jeżeli beneficjent zrealizował przedsięwzięcie zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w terminie określonym w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, to złożenie oświadczenia w tym przedmiocie z naruszeniem 7 - dniowego terminu nie stanowi przesłanki wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego może być skutecznie złożone także po upływie terminu wskazanego w § 8 ust. 2 rozporządzenia, o ile nastąpi to przed wydaniem przez organ decyzji o jakiej mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie doszło do błędnej wykładni § 9 ust. 1 rozporządzenia, gdyż sąd pierwszej instancji niewłaściwie zrozumiał treść powołanego przepisu przyjmując, że jego hipoteza obejmuje również przypadek złożenia oświadczenia wymienionego w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z naruszeniem terminu określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia.

Z dalszej argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikało, że według art. 33b rozporządzenia Rady nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, warunkiem uzyskania wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych jest przedstawienie przez rolnika biznes planu, który wykazuje przyszłą ekonomiczną żywotność gospodarstwa, zawiera szczegółowy opis wymaganych inwestycji oraz określenie celów pośrednich i końcowych. Zgodność z biznes planem sprawdzana jest po upływie 3 lat, a w sytuacji, gdy cele w nim określone nie zostały osiągnięte w chwili kontroli, dalsza pomoc nie zostanie udzielona. Stosownie do tego przepisu skarżący zrealizował zadeklarowane w biznes planie inwestycje, wskutek czego nie zachodziła żadna z przesłanek do wstrzymania wypłaty płatności w czwartym i piątym roku. Jest to jedyne słuszne stanowisko, jakie można przyjąć w rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza, gdy przyjmie się, że termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jest terminem porządkowym, niepowodującym negatywnych konsekwencji dla rolnika, jeśli ten nie przekroczy go.

Powyższe – zdaniem NSA – uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Ponownie rozpoznając skargę M.a K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona z następujących względów.

Tytułem przypomnienia należy podnieść, że stosownie do art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a), Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonana przez tenże Sąd wykładnia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wskazuje, że termin do złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie ma charakteru, ani materialnego ani procesowego. W związku z tym naruszenie tego terminu nie może stanowić podstawy wstrzymania płatności dla gospodarstw w czwartym i piątym roku jej wypłaty.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r. o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku jej wypłaty jest rozstrzygnięciem wadliwym wynikającym z błędnej interpretacji przepisu § 8 ust. 2 i charakteru siedmiodniowego terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.

Nie jest sporne, że w listopadzie 2008 r. skarżący złożył pisemne oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć deklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa. Nie budzi wątpliwości również fakt, że skarżący dołączył do oświadczenia dokumentację (w tym umowę kupna – sprzedaży ciągnika marki ZETOR, fakturę dot. zakupu brony talerzowej) świadczącą o zrealizowaniu przedsięwzięć deklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa.

Organ przeprowadził kontrolę realizacji zaplanowanych przez skarżącego przedsięwzięć w tym zakresie, czego dowodzi figurujący w aktach protokół (k. 88-95 akt adm.).

Orzekające organy nie miały wątpliwości, co do tego, że skarżący wykonał plan rozwoju gospodarstwa. Zatem decyzja o wstrzymaniu płatności jest rozstrzygnięciem naruszającym prawo (§ 8 ust. 2 komentowanego rozporządzenia). Skarżonej decyzji nie można też zaakceptować z punktu widzenia art. 33b rozporządzenia Rady Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Przepis ten przewiduje, że warunkiem uzyskania wsparcia dla gospodarstw niskotowarowych jest przedstawieniem przez rolnika biznes planu, wykonującego przyszłą ekonomiczną żywotność gospodarstwa oraz zawierającego plan inwestycyjny. Skoro skarżący zrealizował zadeklarowane w planie inwestycje, nie zachodziła żadna z przesłanek do wstrzymania płatności

W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 25 maja 2009 r. Na mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.