Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 478/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 par. 2 , art. 75 par. 1, art. 72 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 27b
journal: Dz.U. 2020 poz 1426
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi podatkowemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. (dalej jako: "Dyrektor" lub "Organ"), po rozpatrzeniu zażalenia K. W. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca", “Podatniczka") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] nr [...],którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 2 kwietnia 2021 r. wpłynęło do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. pismo Sądu Okręgowego w O. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt [...], przy którym doręczono odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] w sprawie K. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość emerytury oraz odpis odwołania celem rozpoznania wniosku zawartego w odwołaniu dotyczącego zwolnienia z podlegania obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Jak wynika z akt sprawy ww. wyrokiem Sąd Okręgowy w O. oddalił odwołanie Skarżącej od decyzji ZUS w O. z dnia [...] nr [...], a zawarty w tym odwołaniu wniosek o zwolnienie z podlegania obowiązkowi podatkowemu w Polsce postanowił przekazać Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w O. celem rozpoznania.

Formułując wniosek o zwolnienie z obowiązku podatkowego w Polsce Skarżąca podniosła, iż wypłacana jej przez ZUS w O. emerytura podlega opodatkowaniu tylko w N., tj. w kraju jej zamieszkania, stąd też wnosi - w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania - o cyt. "przeliczenie" emerytury i przekazanie na jej konto w kwocie brutto". Wskazała, że ma zagwarantowane, na podstawie postanowień Unii Europejskiej oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1 z dnia 30 kwietnia 2004 ze zm.) oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (WE) NR 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, że jej emerytura nie może doznać żadnego uszczerbku, czyli nie może zostać obniżona, zmieniona, co ma jednak miejsce (liczenie podatku dochodowego 18% i pozbawienie ulg podatkowych, a zarazem składek na Fundusz Zdrowia) i jest nieuczciwe oraz niezgodne z przepisami.

Nadto Skarżąca wniosła o wyrównanie od 11 listopada 2017 r. i zwrócenie jej pieniędzy, które niesłusznie ZUS w O. przekazał do urzędu skarbowego jako podatek dochodowy, który podatkiem dochodowym nie jest. Wyjaśniła w związku z tym, iż obecnie opłaca składki na Fundusz Zdrowia i podatki z jej prywatnych pieniędzy.Za pomyłkę urzędnika ZUS Skarżąca uznała w związku z tym zwrócenie jej składek (tu: zdrowotnych), skoro potem nieuczciwie ją rozliczono i przekazano te składki do urzędu skarbowego jako podatek dochodowy (urząd skarbowy nakazał jej oddanie tych pieniędzy, co uczyniła).

Mając na uwadze treść powyższego odwołania, w piśmie z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. wyjaśnił Skarżącej, że stosownie do umowy z dnia [...] zawartej między Rzecząpospolitą Polską a [...] N. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z [...], nr [...], poz. [...] ze zm.), emerytury otrzymane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czyli z obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce, przez osobę mającą miejsce zamieszkania w N., podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce. Natomiast zwolnienie z opodatkowania dochodów w Polsce, w świetle tej umowy, ma zastosowanie do emerytur związanych z wykonywaniem funkcji publicznych i dotyczy pracowników państwowych i osób otrzymujących emerytury z tytułu wykonywanej w przeszłości pracy najemnej dla państwa.

Odnosząc się do argumentów Skarżącej zawartych w ww. odwołaniu, dotyczących tego, że obecnie opłaca ona składki na Fundusz Zdrowia z prywatnych pieniędzy, organ podatkowy I instancji wyjaśnił, wskazując na art. 27b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1426 ze zm.), że przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie, odliczeniu od podatku (podatek zostaje obniżony) w zeznaniu rocznym, podlegają m.in. składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia co do stanu prawnego oraz sposób sformułowania żądań przez Skarżącą, które budziły wątpliwości organu co do zakresu postępowania, jakie Skarżąca zamierzała zainicjować przed organem podatkowym, organ podatkowy I instancji w ww. piśmie z dnia 15 kwietnia 2021 r. zwrócił się do Skarżącej o sprecyzowanie ww. pisma (odwołania) w zakresie żądań kierowanych do organu podatkowego poprzez wskazanie:

- czy pismo (odwołanie) dotyczy zwolnienia płatnika (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) z poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłacanego świadczenia emerytalnego, na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) – dalej: "Ordynacja podatkowa", przy spełnieniu warunków w nim wymienionych (organ podatkowy I instancji przytoczył treść tego przepisu). Organ podatkowy wyjaśnił przy tym, że stosownie do § 5 tego przepisu nie zwalnia to jednak z zapłaty przez Skarżącą podatku w terminie określonym w decyzji wydanej w tym zakresie,

- czy wniosek dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata poprzednie, na podstawie art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy przytoczył treść tego przepisu).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżąca skierowała do organu pismo z dnia 23 kwietnia 2021 r, w którym nie odniosła się do wskazanych przez organ trybów postępowania. Wyjaśniła natomiast, iż od 1991r. mieszka w N. W roku 1999 nabyła prawo do emerytury polskiej. Z polskiej emerytury opłacała składki na Fundusz Zdrowia i podatek dochodowy w Polsce. Dalej wskazała, że jej sytuacja zmieniła się od 10 listopada 2017 r., kiedy nabyła prawa do emerytury [...]. Instytucja [...] wystosowała wówczas pismo do Narodowego Funduszu Zdrowia w W. z prośbą o wyrejestrowanie jej z ustawodawstwa polskiego. NFZ w W. wskutek tego poinformował Skarżącą, że zgodnie z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoby, do których stosuje się to rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami tego tytułu.

Na podstawie powyższego Skarżąca wywiodła, że z chwilą jej wyrejestrowania, emerytura powinna być przeliczona i brutto przekazana na jej konto, czego nadal żąda. Zgodnie bowiem z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz nr 987/2009, emeryt, aby uniknąć podwójnego opodatkowania podlega ustawodawstwu państwa, w którym mieszka, a w jej przypadku są to N. Dodatkowo podniosła, że z art. 18 ust. 1 umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawartej między Rzecząpospolitą Polską a [...] N., wynika, że emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą zamieszkanie w umawiającym się Państwie (N.) z drugiego umawiającego się Państwa (Polska), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie (N.), czyli jej zdaniem, nie są opodatkowane w Polsce. Nadmieniła przy tym, iż bardzo ważna jest Konwencja Wielostronna MLI z dnia 23 marca 2018 r. zawierająca aktualne zmiany i decyzje dotyczące unikania podwójnego opodatkowania świadczeń wypłacanych w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.

Odnosząc się do wyjaśnień organu podatkowego I instancji z dnia 15 kwietnia 2021r. Skarżąca stwierdziła, że dotyczą emeryta pobierającego emeryturę polską i mieszkającego w Polsce. Ona natomiast podlega ustawodawstwu [...].

Wskazała ponadto, że w dniu 24 kwietnia 2018 r. ZUS Oddział w O. Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych przesłał na jej konto składki na Fundusz Zdrowia za okres od 11 listopada 2017 r. do 1 listopada 2018 r. w kwocie 828,56 zł. Jednocześnie ZUS rozliczył składki na Fundusz Zdrowia jako podatek dochodowy i przekazał informację do urzędu skarbowego (PIT-37). Następnie pismem z dnia 24 maja 2019 r. [...] Urząd Skarbowy w O. zażądał natychmiastowej wpłaty pieniędzy w kwocie 715 zł.

Do pisma z dnia 23 kwietnia 2021 r. Skarżącą dołączyła m.in.

- kopie rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A/informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego PIT-11A: za 2017 r. (przychód/dochód z emerytury - 15.563,08 zł, pobrana zaliczka na podatek - 1.042,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne/odliczenie od podatku -1.206,14 zł, podstawa obliczenia podatku -15.563,00 zł, podatek należny - 1.039,00 zł, nadpłata - 3 zł); za 2018 r. (przychód/dochód z emerytury - 15.970,08 zł, pobrana zaliczka na podatek - 1.805,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne/odliczenie od podatku - 512,20 zł, zwrot uprzednio zapłaconej i odliczonej składki na ubezpieczenie zdrowotne, otrzymany bezpośrednio od organu rentowego/doliczenie do podatku-713,48 zł); za 2019 r. (przychód/dochód z emerytury -17.847,48 zł, pobrana zaliczka na podatek - 2.620,00 zł, podstawa obliczenia podatku - 17.847,00 zł, podatek należny - 2.620,00 zł); za 2020r. (przychód/dochód z emerytury - 18.787,48 zł, pobrana zaliczka na podatek - 2.664,00 zł, podstawa obliczenia podatku - 18.787,00 zł, podatek należny - 2.669,00 zł, do zapłaty - 5 zł),

- kopię pisma ZUS w O. z dnia 10 maja 2018 r. skierowanego do niej o planowanym przekazaniu w dniu 17 maja 2018 r. na jej konto bankowe kwoty 828,56 zł tytułem zwrotu składki zdrowotnej za okres od 11 listopada 2017 r. do 31 maja 2018 r.

Mając na uwadze, treść odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 23 kwietnia 2021 r., organ podatkowy I instancji kolejnym pismem z dnia 11 maja 2021 r., ponownie wezwał Skarżącą o wskazanie, czy jej żądanie dotyczy:

- zwolnienia płatnika (ZUS) z poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłacanego świadczenia emerytalnego, na postawie art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy I instancji ponownie przytoczył jego treść),

- stwierdzenia nadpłaty za lata poprzednie, na podstawie art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy ponownie przytoczył jego treść).

W piśmie z dnia 19 maja 2021 r. Skarżąca powtórzyła swoje dotychczasowe stanowisko, iż dochody z emerytur wypłacanych z Polski osobie mającej zamieszkanie w N., mogą być opodatkowane tylko w N., natomiast nie mogą być opodatkowane w Polsce. W związku z tym Podatniczka stwierdziła, że skoro podatek dochodowy od osób fizycznych nie dotyczy osób zamieszkałych na stałe w N., to w jej przypadku (nie ma innych dochodów), nie ma podstaw prawnych do zastosowania przepisów: art. 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podkreśliła, że nie występuje o zwolnienie z podatku, ale uczciwe przeliczenie emerytury i brutto, zgodnie z ustawą, i przekazanie jej na konto. Nie podlega bowiem od dnia 11 listopada 2017 . ustawodawstwu polskiemu, a jedynie [...], gdzie zgodnie z umową między Polską a N. ma obowiązek opłacania składek na Fundusz Zdrowia w N. Zarzuciła, iż ZUS w O. źle rozlicza jej emeryturę potrącając podatek w wysokości 18% (obecnie 17%), ulgę podatkową w wysokości 556,02 zł rocznie oraz składki na Fundusz Zdrowia w wysokości 9%.Wskazała ponadto, iż otrzymane od ZUS w O. składki na Fundusz Zdrowia wpłaciła na konto urzędu skarbowego. Nie są one jednak podatkiem dochodowym. W obecnej chwili opłaca składki dwa razy - w Polsce i w N. z obowiązku umowy między krajami.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 165a § 1 oraz 216 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto. Stwierdził bowiem, iż zgodnie z wyjaśnieniami Podatniczki, nie żąda ona zwolnienia płatnika z obowiązku pobrania podatku od wypłaconej emerytury (art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej), ani też nie wnosi o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 75 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej), natomiast jej wolą jest, aby ZUS w O. zaprzestał naliczania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (wypłacał emeryturę w kwotach brutto, tj. bez pomniejszania o zaliczkę na podatek), bowiem neguje ona obowiązek ponoszenia w Polsce obciążeń podatkowych.

Odnosząc się do tak odczytanego żądania Podatniczki organ podatkowy I instancji stwierdził zatem, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie dają podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku. Organy podatkowe nie mogą bowiem podejmować działań, których nie przewidują przepisy prawa materialnego, czy też procesowego prawa podatkowego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie. W treści zażalenia wskazała, że organ podatkowy I instancji rozpatruje jej sprawę stosując przepisy mające zastosowanie do emeryta mieszkającego w Polsce, ona natomiast mieszka w N. i obowiązują ją przepisy Unii Europejskiej oraz umowa między Polską a N. Następnie cytując fragmenty postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] nr [...] podniosła, iż nie podlega ustawodawstwu polskiemu, obowiązek ustawodawstwa przejęły N. i to tam musi spełnić warunki umowy polsko-[...]. Podobnie musi postępować obywatel N. mieszkający w Polsce. Następnie powołała art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 roku poz. 1398 ze zm.) oraz art. 27b ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 roku poz. 1426 ze zm.) i wyjaśniła, że nie neguje prawa podatkowego w Polsce, a także obowiązku ponoszenia w Polsce obciążeń podatkowych, ale obowiązują ją umowy, z których musi się wywiązać, tak jak opłacanie składek na Fundusz Zdrowia w N. W ocenie Podatniczki Zakład Ubezpieczeń Społecznych potrąca jej składki na Fundusz Zdrowia, licząc je jako dochód, co jest błędne. Składki nie są bowiem podatkiem dochodowym. W dalszej części zażalenia Podatniczka wskazała, że przedmiotowych składek zdrowotnych nie chce dla siebie, w celach konsumpcyjnych, musi je natomiast opłacić w N., aby być ubezpieczona. Obecnie opłaca składki w Polsce, chociaż ZUS inaczej je nazywa, i potrąca z jej emerytury i drugi raz ze środków prywatnych do jednostki [...].

Odnosząc się do informacji, iż emerytura wypłacana jej przez ZUS w O. podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce i stosuje się wobec niej przepisy polskiego prawa podatkowego, chyba, że emerytura została przyznana z tytułu świadczenia usług na rzecz Polski (służba publiczna) i jednocześnie jest obywatelem N., Podatniczka zarzuciła, iż informacja ta jest błędna i "pomieszana z innymi zarządzeniami", bowiem stosownie do art. 18 ust. 2 polsko-[...] umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatności otrzymywane przez osobę mającą zamieszkanie w jednym umawiającym się państwie (N.) z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego umawiającego się państwa (Polska), podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie (Polska), przy czym jej zdaniem, dotyczy to pracowników służb publicznych, tzn. osób, które pobierały wynagrodzenie z budżetu. Podatniczka wskazała również na treść art. 18 ust. 1 ww. umowy (opodatkowanie w N. emerytur i podobnych świadczeń lub rent otrzymywanych z Polski, przez osobę mającą miejsce zamieszkania w N.), stwierdzając, że te dwa artykuły wymagają wyjaśnienia, gdyż są zagmatwane i nie można nimi manipulować.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O., rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym uznał, iż zarzuty zażalenia pozostają bez wpływu na wynik sprawy i postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał postanowienie organu podatkowego I instancji w mocy. Biorąc pod uwagę żądania Podatniczki, tj., aby ZUS zaprzestał naliczania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych organ stwierdził, że zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wydania decyzji nakazującej płatnikowi, w przedmiotowej sprawie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w O., definitywnego zaprzestania naliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (tj. "ponownego przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto"). Brak jest bowiem w przepisach podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania o tej treści w trybie postępowania podatkowego. To powoduje, że postępowanie podatkowe w tym zakresie nie mogło być wszczęte, co prawidłowo stwierdził organ podatkowy I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Końcowo organ wskazał, że również art. 76c Ordynacji podatkowej stwarza możliwość złożenie wniosku o nadpłatę, co do zaliczek pobranych przez podatnika w trakcie roku podatkowego. Nadto organ wskazał, że rozpatrując zażalenie nie odniósł się do podnoszonego przez Skarżącą braku podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wypłacanej przez ZUS emerytury, bowiem wykracza to poza zakres postępowania zażaleniowego. Przedmiotem postępowania zażaleniowego była bowiem ocena zasadności odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie wskazanym we wniosku.

W skardze z dnia 6 września 2021 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zatytułowanej "Odwołanie" Skarżąca podała, iż odwołuje się od niżej wymienionych decyzji (pism):

1. decyzji Sądu Okręgowego w O. [...] wydział Pracy I Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...],

2. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

3. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

4. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

5. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

6. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia [...],

7. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

8. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...]

9. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...],

10. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych z dnia [...] (załącznik nr 1 do skargi),

11. decyzji Sądu Okręgowego z dnia [...],

12. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...],

13. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], w której pouczono ją o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Odnosząc się do treści zaskarżonego aktu (postanowienia) Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] Skarżąca zarzuciła urzędom (mającym w nazwie cyt. "Wydziały Realizacji Umów Międzynarodowych"), że nie przestrzegają przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004, z których jasno wynika (art. 7), że transfer świadczeń polega na przekazywaniu pieniędzy niezależnie od tego, w którym państwie członkowskim Skarżąca mieszka. Zgodnie z przepisami unijnymi, emerytury nie mogą doznać żadnego uszczerbku, czyli nie mogą być obniżone, zmienione, zawieszone, uchylone tylko z tego powodu, że jako osoba uprawniona mieszka na terytorium innego państwa członkowskiego niż to, które jest zobowiązane do wypłaty świadczenia. Skarżąca podniosła, że prawo nie może być tłumaczone przez polskie urzędy odmiennie niż w pozostałych państwach Unii Europejskiej. Nie można także przełożyć obowiązków urzędu na emeryta, który nie ma mocy prawnej. Zdaniem Skarżącej jej emerytura nie powinna być traktowana w N. jako dodatkowy dochód. Z kolei kwestia opłaty składek na Fundusz Zdrowia w N. powinna być uregulowana między urzędami. Skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie z dnia [...] nr [...] dotyczy emeryta mieszkającego w Polsce, a nie Skarżącej, gdyż mieszka w N. i w takiej sytuacji powinny być brane pod uwagę prawo i ustawodawstwo Unii Europejskiej.

Następnie Skarżąca wyjaśniła, iż od 2009 roku posiada prawo do emerytury polskiej, którą wypłacono jej trzy lata później, czyli w 2012 r. Natomiast od 1 stycznia 2018r. otrzymuje emeryturę [...]. W związku z powyższym urząd [...] wystosował do Narodowego Funduszu Zdrowia Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych pisma z prośbą o wyrejestrowanie jej w zakresie rzeczowych świadczeń zdrowotnych w Polsce (załącznik nr 5 do skargi). W tym samym czasie otrzymała pismo z nakazem opłacania składek na Fundusz Zdrowia do [...] w N. (załącznik nr 6 do skargi). Podkreśliła, że od dnia 11 listopada 2017 r. zgodnie z pismem Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 grudnia 2018 r. znak: [...] (załącznik nr 7 do skargi) nie podlega ustawodawstwu polskiemu. Następnie powołując się na art. 11 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004, zgodnie z którym osoby do których stosuje się rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego, podniosła, iż mieszka w N. i to tam musi wywiązać się z art. 82.1 (Rozporządzenia). Takie przepisy Unii Europejskiej dotyczą Polski i N. Nadto Skarżąca zarzuciła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Polsce potrąca jej podatek w wysokości 18% (obecnie 17%) i przekazuje do Urzędu Skarbowego. W jej ocenie w tym podatku są jej składki na Fundusz Zdrowia, które zgodnie z prawem i zobowiązaniami względem rozporządzeń Unii Europejskiej powinny trafić na konto ubezpieczenia [...]. Skarżąca podniosła również, iż państwo polskie nie ma względem niej żadnych zobowiązań, bo ją wyrejestrowało, z czego wynikają nie tylko skutki pisemne (decyzje), ale i finansowe. W dalszej części uzasadnienia skargi, Skarżąca poinformowała, że wystąpiła do urzędu [...] o wyjaśnienie, jak wygląda sytuacja, gdy obywatel mający dwie emerytury np. polską i [...] mieszkający w N. wyjeżdża z N. i zamieszkuje w Polsce. Podała, że w odpowiedzi na powyższe zapytanie otrzymała pismo, w którym wyjaśniono, że jeżeli ZUS potwierdzi, że nie ma obowiązku ubezpieczenia w N., nastąpi ponowne przeliczenie emerytury i zostanie ona wypłacona brutto (załącznik nr 8.) W ocenie Skarżącej urząd polski ma obowiązek dokonać takiego przeliczenia. Dalej podniosła, że nie można swobodnie interpretować przepisów, a uzgodnienia między krajami wspólnoty muszą być przez nie respektowane, co ma na celu zapewnienie swobody zamieszkiwania w nich na tych samych warunkach.

W ocenie Skarżącej w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 27b (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych), gdyż nie opłaca składek na Fundusz Zdrowia w Polsce. Niemniej te pieniądze nie trafiają na konto w N. i to już jest niezgodne z prawem. Ponadto urząd skarbowy nie może składek na fundusz zdrowia liczyć jako podatek dochodowy. Nadto Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jest dla niej niezrozumiałe i nie odpowiada na żadne jej pytanie. Wyjaśniła, iż nie wnosi o zwolnienie z podatku dochodowego, gdyż nie ma trudności podatkowych, zna natomiast przepisy Rozporządzenia, a także umowę między Polską a N. Cytując treść art. 18 ust. 1 i ust. 2 umowy między Rzecząpospolitą Polską a [...] N. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków, podniosła, że emerytury wypłacane z Polski mogą być opodatkowane w N.; czyli nie mogą być opodatkowane w Polsce, co potwierdza Konwencja Wielostronna MLI z dnia 23 marca 2018 r.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o przeliczenie emerytury i brutto przekazanie jej na konto, ponieważ nie podlega ustawodawstwu polskiemu (pisemnie oraz finansowo), lub uzgodnienie między urzędami Wydziału Realizacji Umów Międzynarodowych a [...] instytucją, jakie są jej prawa w N. w kwestii składek na fundusz zdrowia oraz aby jej emerytura nie była traktowana jako następny dochód, lub jeżeli nie są respektowane umowy Unii Europejskiej i polskie urzędy nie chcą ich przyjąć jako ustaw prawnych, przywrócenie jej ustawodawstwa polskiego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, że zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również przepisy Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości wydania decyzji nakazującej płatnikowi, w przedmiotowej sprawie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w O., definitywnego zaprzestania naliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (tj. "ponownego przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto"), w przedmiotowej sprawie organy podatkowe obu instancji stwierdziły, iż brak jest w przepisach podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania o tej treści w trybie postępowania podatkowego. To powoduje, że postępowanie podatkowe w tym zakresie nie mogło być wszczęte, co stwierdzono zaskarżonym postanowieniem. Nadto organ wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono, że skoro organy podatkowe nie mają kompetencji do nakazania płatnikowi definitywnego zaprzestania naliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, to w zasadzie jedynym sposobem zakwestionowania takich działań płatnika, tj. pobrania przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych - jest wniesienie przez podatnika o stwierdzenie nadpłaty podatku za rok podatkowy (w przypadku Skarżącej za 2020 r. i wcześniejsze), na podstawie art. 75 § 1 i § 3 w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 i art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. O takiej możliwości Skarżąca została poinformowana w ww. pismach Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia 15 kwietnia 2021 r. i z dnia 11 kwietnia 2021 r., jednak z niej nie skorzystała. Co więcej w piśmie z dnia 19 maja 2021 r. Skarżąca wskazała, że w jej przypadku zastosowanie ww. przepisów dotyczących stwierdzenia nadpłaty nie ma podstaw prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021, poz. 137) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi może nastąpić tylko jeśli: a) zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Względnie, jeśli akt administracyjny dotknięty jest wadą nieważności lub zachodzą podstawy uzasadniające stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.).

Istotne znaczenie w tej sprawie ma art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie). Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd operuje w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem. Granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone więc zostają przez granice sprawy administracyjnej, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto.

Tym samym, na obecnym - sądowym etapie rozpoznawania sprawy - istotą postępowania sądowego jest wyłącznie do ocena, czy istniały podstawy prawne do prowadzenia postępowania w przedmiocie objętym żądaniem Strony. Inaczej mówiąc, ocenie Sądu, na tym etapie postępowania, poddana została wyłącznie zasadność wydania przez organy podatkowe - w okolicznościach tej konkretnej sprawy - postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przeliczenia emerytury Skarżącej i przekazania kwoty brutto tej emerytury, bowiem takie żądanie zostało sformułowane i podtrzymane przez Skarżącą, po wezwaniu jej przez organ do doprecyzowania treści złożonego przez nią wniosku - przy czym organ pouczył Skarżącą o możliwych trybach postępowania pozostających we właściwości organów podatkowych mogących pozostawać w związku z podnoszonymi przez Skarżącą okolicznościami. Z uwagi na procesowy charakter rozstrzygnięć organów obu instancji, a mianowicie odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury Skarżącej i przekazania kwoty brutto na jej konto, w pierwszej kolejności niezbędnym jest odniesienie się do oceny prawidłowości, przyjętego przez organy przedmiotu postępowania, wynikającego ze zgłoszonego przez Stronę żądania. Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych powyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Niewątpliwie pierwszym pismem w sprawie, wniesionym przez Skarżącą, było odwołanie wniesione do Sądu Okręgowego w O., w którym to Skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie z podlegania obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Wniosek ten został następnie przekazany do rozpatrzenia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w O. W ww. odwołaniu Skarżąca zarzuciła, iż wypłacana jej przez ZUS w O. emerytura podlega opodatkowaniu tylko w N., tj. w kraju jej zamieszkania, stąd też wnosi - w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania - o "przeliczenie" emerytury i przekazanie na jej konto w kwocie brutto. W związku z argumentami zawartymi w ww. odwołaniu i niejasnymi żądaniami w nim zawartymi, organ podatkowy I instancji, wyjaśnił stronie treść przepisów dotyczących kwestii podwójnego opodatkowania oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne i pismem z dnia 15 kwietnia 2021 r. zwrócił się o sprecyzowanie wniosku skierowanego do organu podatkowego poprzez wskazanie:

- czy pismo (odwołanie) dotyczy zwolnienia płatnika (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) z poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłacanego świadczenia emerytalnego, na podstawie art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej, przy spełnieniu warunków w nim wymienionych (organ podatkowy I instancji przytoczył treść tego przepisu). Organ podatkowy wyjaśnił przy tym, że stosownie do § 5 tego przepisu nie zwalnia to jednak z zapłaty podatku w terminie określonym w decyzji wydanej w tym zakresie;

- czy wniosek dotyczy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata poprzednie, na podstawie art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy przytoczył treść tego przepisu).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Skarżąca skierowała do organu pismo z dnia 23 kwietnia 2021 r., w którym nie odniosła się do wskazanych przez organ trybów postępowania. Przedstawiła natomiast swoje stanowisko w zakresie sposobu opodatkowania przysługującej jej emerytury. Organ podatkowy I instancji kolejnym pismem z dnia 11 maja 2021 r. ponownie wezwał Skarżącą o wskazanie, czy jej żądanie dotyczy:

- zwolnienia płatnika (ZUS) z poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłacanego świadczenia emerytalnego, na postawie art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy I instancji ponownie przytoczył jego treść),

- stwierdzenia nadpłaty za lata poprzednie, na podstawie art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy ponownie przytoczył jego treść).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca stwierdziła, że skoro podatek dochodowy od osób fizycznych nie dotyczy osób zamieszkałych na stałe w N., to w jej przypadku (nie ma innych dochodów), nie ma podstaw prawnych do zastosowania wymienionych przez organ przepisów: art. 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Skarząca podkreśliła przy tym, że nie występuje o zwolnienie z podatku, ale uczciwe przeliczenie emerytury brutto, zgodnie z ustawą i przekazanie jej na konto. Nie podlega bowiem od dnia 11 listopada 2017 r. ustawodawstwu polskiemu, a jedynie [...], gdzie zgodnie z umową między Polską a N. ma obowiązek opłacania składek na Fundusz Zdrowia w N.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo przeanalizowały treść żądania Skarżącej, we wszystkich aspektach, mając na uwadze formułowane przez Skarżącą żądania oraz skutki, jakie zamierzała ona osiągnąć i prawidłowo uznały, iż w realiach tej konkretnej sprawy brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy podatkowe. Skarżąca bowiem w sposób jasny oświadczyła, że w jej ocenie nie ma podstaw prawnych do zastosowania wymienionych przez organ przepisów: art. 27b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej i nie doprecyzowała wniosku w kierunku żadnej z podstaw wskazanych przez organ. Skarżąca podkreśliła przy tym, że nie występuje o zwolnienie z podatku, ale uczciwe przeliczenie emerytury i brutto, zgodnie z ustawą, przekazanie jej na konto.

Z akt sprawy wynika, co prawda, że Skarżąca kwestionowała zasadność opodatkowania w Polsce przysługującego jej świadczenia emerytalnego, podnosząc, że zaliczki na podatek dochodowy zostały pobrane niezgodnie z prawem, jednakże pomimo pouczenia organu o treści art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazała, iż w jej ocenie nie ma podstaw do zastosowania art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie doprecyzowała też zgłoszonego żądania w kierunku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy podatkowe - wobec braku wniosku Strony - nie mogły prowadzić postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, ani postępowania w trybie art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej.

Z treści art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W literaturze wskazuje się, że przyczyny, które powodują, iż postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć:

1) braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego,

2) sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe oraz

3) przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna).

Nadto, jak przyjmuje się w literaturze przedmiotu, użyty w przepisie art. 165a Ordynacji podatkowej zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (vide Anna Znamiec, sposoby zakończenia postępowania podatkowego (w:) CASUS z 2008 r. nr 2, s. 39). Z treści art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Samo bowiem złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, gdyż na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ podatkowy przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu, czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (vide wyroki NSA z dnia: 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA 1632/96; 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA 367/90, publ. ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). W sytuacji zaś, gdy żądanie strony jest zredagowane niezręcznie, w sposób niedostatecznie zrozumiały bądź budzący wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony inicjującej postępowanie. Powyższe wynika z ogólnych zasad postępowania zawartych w art. 122, art. 121 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, zasady należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Wątpliwości, co do sensu podania i intencji jego autora powinny być zatem usunięte poprzez zwrócenie się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień (porównaj: wyroki NSA z dnia: 1 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1774/07; 23 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 999/05; 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00; 14 listopada 2001 r., sygn. akt V SA 552/01). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, iż Skarżąca była dwukrotnie wzywana do doprecyzowania zgłoszonego żądania. Pouczana była również o treści przepisów art. 75 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej – dotyczących stwierdzenia nadpłaty nienależenie pobranego, a także art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej – zwolnienie płatnika (ZUS) z poboru podatku dochodowego od osób fizycznych. Mimo poinformowania Skarżącej o możliwości zakwalifikowania jej wniosku jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty, Skarżąca nie skorzystała z takiej możliwości i w ww. piśmie z dnia 19 maja 2021 r. stwierdziła, że w jej przypadku zastosowanie ww. przepisów dotyczących stwierdzenia nadpłaty nie ma podstaw prawnych. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, organy podatkowe, nie mogły rozpoznać wniosku Skarżącej w oparciu o przepisy dotyczące stwierdzenia nadpłaty. Jednocześnie mając na uwadze, iż zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie przewidują możliwości wydania decyzji nakazującej płatnikowi, w przedmiotowej sprawie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w O., definitywnego zaprzestania naliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (tj. "ponownego przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto"), organy podatkowe obu instancji zasadnie stwierdziły, iż brak jest w przepisach podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania o takiej treści w trybie postępowania podatkowego. To skutkowało uznaniem, że postępowanie podatkowe zgodne z treścią żądania Skarżącej nie mogło być wszczęte. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe prawidłowo wskazały, iż w sytuacji gdy, nie mają kompetencji do nakazania płatnikowi definitywnego zaprzestania naliczania i pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, to w zasadzie jedynym sposobem zakwestionowania takich działań płatnika, tj. pobrania przez niego podatku dochodowego od osób fizycznych - jest wniesienie przez podatnika o stwierdzenie nadpłaty podatku za rok podatkowy (w przypadku Skarżącej za 2020 r. i lata wcześniejsze), na podstawie art. 75 § 1 i § 3 w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 i art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Co jednak istotne w rozpoznawanej sprawie Skarżąca pomimo wezwań i pouczeń nie złożyła wniosku w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym, zatem organy podatkowe nie mogły prowadzić postępowania podatkowego w tym kierunku.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż przy odmowie wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania podatkowego i nie rozstrzyga sprawy, co do jej istoty. Z tego też powodu postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego nie może ze swej istoty przesądzać ani o prawach, ani o obowiązkach strony, bo te mogą być kształtowane (określone) wyłącznie decyzją zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne. Z tego też względu w ramach niniejszego postępowania dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto, niedopuszczalnym jest zawarcie w ich uzasadnieniu ocen merytorycznych w zakresie opodatkowania w Polsce świadczenia emerytalnego wypłacanego w Polsce osobie zamieszkującej na terenie N. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie może ze swej istoty przesądzać ani o prawach, ani o obowiązkach strony, bo te mogą być kształtowane (określone) wyłącznie decyzją zawierającą rozstrzygnięcie merytoryczne. Zaś przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie ocena prawidłowości wydania postanowienia dotyczącego odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto.

Podsumowując, Sąd wyjaśnia, że w przypadku gdy podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo jego wysokość może – zgodnie z art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zaś zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, a także kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Inaczej mówiąc, podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). Jednakże jak już wskazano powyżej, Skarżąca mimo pouczenia jej o treści art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej i wezwania do sprecyzowania zgłoszonego żądania nie złożyła wniosku w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Stąd, poza zakresem rozważań Sądu, w niniejszym postępowaniu, musiała pozostać zarówno argumentacja skargi, dotycząca opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych emerytury, w sytuacji, gdy emerytura pobierana jest i wypłacana w Polsce na rzecz osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium N. Czyniąc bowiem rozważania w takim zakresie Sąd uczyniłby przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd operuje w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem - w tym przypadku oceniał wyłącznie zasadność odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przeliczenia emerytury i przekazania kwoty brutto na konto. Jednocześnie Sąd podkreśla, że powodem wydania postanowienia o odmowie wszczęcia podstępowania zadecydowały wyłącznie przesłanki formalne, a w zaskarżonym postanowieniu organy podatkowe nie odnosiły się do zasadności opodatkowania świadczenia emerytalnego. Co prawda w piśmie skierowanym do Strony z dnia 15 kwietnia 2021 r. organ podatkowy I instancji zawarł swoje stanowisko, co do sposobu opodatkowania emerytury, jednak pismo to miało charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi aktu podlegającego zaskarżeniu, a w konsekwencji kontroli sądowej. W piśmie tym organ wskazał również, że jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania podatku przez płatnika może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż ramach polskiej procedury podatkowej, oprócz wymienionej powyżej instytucji nadpłaty, istnieje również instytucja wiążącej indywidulanej interpretacji podatkowej. Interpretacja podatkowa jest oficjalną interpretacją organu skarbowego (Krajowej Administracji Skarbowej) przedstawionego przez wnioskodawcę problemu prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie. Interpretacja indywidualna przedstawia odpowiedź organu na pytanie dotyczące skutków prawno-podatkowych sytuacji opisanej we wniosku wnioskodawcy. W swoim wniosku podatnik zadaje pytanie oraz przedstawia swoje stanowisko w zakresie rozumienia i stosowania przepisów prawa podatkowego w jego sytuacji, a organ podatkowy stwierdza, czy stanowisko zaprezentowane we wniosku jest prawidłowe, czy też nie. Stanowisko to jest zaskarżalne i podlega ocenie sądowej.

Końcowo Sąd zwraca uwagę, że w sytuacji, gdy Skarżący domaga się od organów określonego działania, jego obowiązkiem jest dostosowanie się do procedury obowiązującej w Polsce, albowiem to ona ma zastosowanie przed krajowymi organami podatkowymi. Dlatego też, zarówno kierowane pod ich adresem wnioski i żądania, jak i tryb postępowania przed organami, musi uwzględniać polską procedurę postępowania podatkowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Op 167/16).

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Informacyjnie Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.

-----------------------

2