Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1878/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 4 ust. 1, art. 3 pkt 10 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 304 poz 18  art. 7 ust. 1 lit. a, art. 7 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i RadyI R (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom  informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia  dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu  Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1  art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi "R." Spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanych produktów oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwany dalej organem/Głównym Inspektorem JHARS) decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. U. - współwłaściciela spółki R. Spółka jawna z siedzibą we W. (zwanej dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (zwanego dalej organem I instancji/ Wojewódzkim Inspektorem JHARS) z dnia [...] kwietnia 2016 r., wymierzającej skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego dwóch partii zafałszowanych produktów rybnych wędzonych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Rumuńskie służby kontrolne (ANVSA) poinformowały Głównego Inspektora JHARS o niewłaściwej jakości handlowej wyprodukowanych przez skarżącą 2 partii przetworów rybnych wędzonych, tj.:

75,0 kg pstrąga patr. z/gł wędzonego o nazwie "Pastrav eviscerat afumat VRAC" (dane identyfikacyjne partii: data produkcji 13.06.2015 r., termin przydatności do spożycia 27.06.2015 r., wartość brutto 1.824,56 zł),

66,0 kg pstrąga patr. z/gł. wędzonego o nazwie "Pastrav exiscerat afumat VRAC" (dane identyfikacyjne partii: data produkcji 04.07.2015 r., termin przydatności do spożycia 18.07.2015 r., wartość brutto 1.576,94 zł).

Z informacji wskazanych przez rumuńskie władze wynikało, że środek spożywczy oznakowany został nieprawidłową nazwa naukową gatunku ryby (na etykiecie podano salmo trutta, podczas gdy badania laboratoryjne służb kontrolnych Rumunii wykazały obecność oncorhynchus mykiss).

W dniach 29 i 30 grudnia 2015 r., działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli nr [...] z dnia 28 grudnia 2015 r. wydanego przez Wojewódzkiego Inspektorem JHARS, przeprowadzono u skarżącej kontrolę jakości handlowej przetworów rybnych. Wojewódzki Inspektor JHARS nie miał możliwości pobrania próbek do badań laboratoryjnych z uwagi na brak przedmiotowych partii na stanie u producenta, jednakże badania przeprowadzone przez rumuńskie służby kontrolne oraz oświadczenie producenta potwierdziły, iż przedmiotowe partie ryb należą do gatunku pstrąga tęczowego, zatem na etykiecie produktu powinna pojawić się łacińska nazwa rodzajowa oncorhynchus mykiss. Ustalenia kontroli Wojewódzkiego Inspektora JHARS potwierdziły zafałszowanie 2 ww. partii przetworów rybnych wędzonych z uwagi na podanie w oznakowaniu niezgodnej z prawdą nazwy produktu "salmo trutta", zamiast "oncorhynchus mykiss".

Organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. wymierzył skarżącej, opisaną wyżej karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu handlowego ww. partii przetworów rybnych zafałszowanych.

Skarżąca odwołała się od ww. decyzji.

Główny Inspektor JHARS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przywołując przepisy powołane w komparycji i uzasadnieniu decyzji wskazał, że oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Zdaniem organu obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta. Organ wskazał, że producent dopuścił się naruszenia przepisów prawa żywnościowego, z uwagi na umieszczenie na etykietach przedmiotowych partii przetworów rybnych niewłaściwej nazwy gatunkowej ryb. Na etykiecie producent zadeklarował obecność troci (Salmo trutta), podczas gdy badania laboratoryjne władz Rumunii wykazały obecność pstrąga tęczowego (oncorhynchus mykiss). W ocenie organu skarżący, jako profesjonalista w swej dziedzinie jest zobowiązany w taki sposób zorganizować proces produkcji i projektowania etykiet, aby wprowadzić na rynek artykuły rolno-spożywcze posiadające odpowiednią jakość handlową zgodną z wymaganiami prawa w tym zakresie oraz zgodną z własnymi deklaracjami. Nieprawidłowość wynikała z błędu brygadzistki, która nie zna języka łacińskiego i omyłkowo wyprodukowała niewłaściwą nazwę łacińską ryby.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wskazując, że zaskarżona decyzja jest bezzasadna, wadliwa i narusza szereg norm prawa materialnego.

Jej zdaniem stosownie do ustaleń faktycznych organów obydwu instancji sporny produkt był zamawiany przez podmiot rumuński, który zajmował się wprowadzaniem tego towaru do obrotu na terenie Rumunii. Rumuńska firma, dokonując tłumaczenia polskiej etykiety na język rumuński, nie poinformowała o błędnym oznakowaniu wyrobu i nie zwróciła się o poprawienie błędu w języku łacińskim. Wskazała, że zgodnie z definicją wprowadzenia do obrotu zawartą w art. 3 pkt H rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie ww. partii towaru do obrotu w Rumunii była firma [...]. Firma ta jako bezpośredni importer i dystrybutor towaru na terenie Rumunii ponosi wyłącznie odpowiedzialność za wprowadzenie produktów zawierających błędne oznakowania łacińskie produktu. Podkreślenia wymaga fakt, iż organy obydwu instancji jako podstawę prawną swoich decyzji wskazują przepis art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który w świetle ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania nie ma w niniejszej sprawie żadnego zastosowania.

Zdaniem skarżącej ustawa definiuje zafałszowany produkt żywnościowy jako "środek spożywczy, którego skład lub inne właściwości zostały zmienione, a nabywca nie został o tym poinformowany; zafałszowany jest również środek spożywczy, w którym wprowadzone zostały zmiany mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości". Za produkt zafałszowany uznaje się taki, gdzie celowo podano wprowadzającą w błąd nazwę, skład surowcowy, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności do spożycia.

Wskazała, że intencją producenta nie było celowe wprowadzanie konsumenta w błąd. Podkreśliła również, że znajomość języka (łacińskiego) oscyluje na poziomie 0,8%. Uznała, że piętnowanie polskich producentów tak wysokimi karami pieniężnymi za oczywistą omyłkę pracownika jest całkowicie bezzasadne i stoi w oczywistej sprzeczności z celami ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

W ocenie skarżącej organ niewłaściwe zastosował w niniejszej sprawie przepisy art. 40a ust. 5 c oraz art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych. Podniosła, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wywodzi, że w przypadku stwierdzenia naruszenia ma obowiązek nałożyć karę w wysokości minimum 1.000 złotych. Jej zdaniem stanowisko takie stoi w sprzeczności z art 40a 5 c ww. ustawy, który stanowi, iż w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu można odstąpić od wymierzenia kary pieniężnych.

W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r., wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego dwóch partii zafałszowanych produktów rybnych wędzonych.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa.

Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Kara została nałożona na skarżącą za wprowadzenie do obrotu handlowego dwóch partii zafałszowanych produktów rybnych wędzonych, tj.:

75,0 kg pstrąga patr. z/gł wędzonego o nazwie "Pastrav eviscerat afumat VRAC" (dane identyfikacyjne partii: data produkcji 13.06.2015 r., termin przydatności do spożycia 27.06.2015 r., wartość brutto 1.824,56 zł),

66,0 kg pstrąga patr. z/gł. wędzonego o nazwie "Pastrav exiscerat afumat VRAC" (dane identyfikacyjne partii: data produkcji 04.07.2015 r., termin przydatności do spożycia 18.07.2015 r., wartość brutto 1.576,94 zł)

Kontrolę przeprowadził i ustaleń dokonał Wojewódzki Inspektor JHARS w następstwie informacji przekazanej przez rumuńskie służby kontrolne (ANVSA). Ustalono, że środek spożywczy oznakowany został nieprawidłową nazwa naukową gatunku ryby (na etykiecie podano salmo trutta, podczas gdy badania laboratoryjne służb kontrolnych Rumunii wykazały obecność oncorhynchus mykiss). W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 r. wymierzył skarżącej, opisaną wyżej karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu handlowego ww. partii przetworów rybnych zafałszowanych.

Główny Inspektor JHARS decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy i wskazał, że producent wyrobu jest podmiotem wprowadzającym produkt na rynek europejski. Zdaniem organu w świetle prawa odpowiedzialność za prawidłowe oznakowanie oraz jakość i bezpieczeństwo produktu w przedmiotowej sprawie spoczywa na spółce R. Organ stwierdził, że umowy handlowe między kontrahentami działającymi w sektorze spożywczym nie są przedmiotem kontroli Inspekcji JHARS.

Skarżący wskazuje, że zgodnie z definicją wprowadzenia do obrotu zawartą w art. 3 pkt H rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. podmiotem odpowiedzialnym za wprowadzenie tej partii towaru do obrotu w Rumunii była firma [...]. Jego zdaniem to ta firma jako bezpośredni importer i dystrybutor towaru na terenie Rumunii ponosi wyłącznie odpowiedzialność za wprowadzenie produktów zawierających błędne oznakowania łacińskie produktu.

Organ prawidłowo wskazał, że zgodnie z artykułem 2 lit. j rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentowi informacji na temat żywności (zwanym dalej rozporządzeniem 1169/2011), "etykietowanie" oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej. W tym stanie rzeczy nieprawidłowe oznakowanie narusza art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 678 ze zm. zwaną dalej ustawą o jakości handlowej), który stanowi, że wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Stosownie do art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Zgodnie z art, 7 ust. 2 ww. rozporządzenia, informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta. Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych zgodnie z przepisami, w sposób rzetelny i nie wzbudzający wątpliwości konsumenta. W przedmiotowej sprawie producent dopuścił się naruszenia przepisów prawa żywnościowego, z uwagi na umieszczenie na etykietach przedmiotowych partii przetworów rybnych niewłaściwej nazwy gatunkowej ryb. Na etykiecie producent zadeklarował obecność troci (Salmo trutta), podczas gdy badania laboratoryjne władz Rumunii wykazały obecność pstrąga tęczowego (oncorhynchus mykiss).

Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał, że skarżący, jako profesjonalista w swej dziedzinie jest zobowiązany w taki sposób zorganizować proces produkcji i projektowania etykiet, aby wprowadzić na rynek artykuły rolno-spożywcze posiadające odpowiednią jakość handlową zgodną z wymaganiami prawa w tym zakresie oraz zgodną z własnymi deklaracjami i nie może powoływać się na błąd brygadzistki. W oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości i handlowej artykułu rolno-spożywczego albo niezgodną z prawdą. Taki produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych jest to produkt zafałszowany.

Organ prawidłowo stwierdził, że w obecnym stanie prawnym, nie tylko celowość podania nieprawidłowej informacji, ale również niewiedza producenta/kadry produkcyjnej, której konsekwencją może być wprowadzenie konsumenta w błąd, kwalifikują kwestionowane produkty do kategorii artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych. Producent nie musi być świadomy popełnionego wykroczenia aby móc uznać wprowadzony przez niego produkt jako zafałszowany. W przedmiotowej sprawie producent wprowadził na rynek rumuński artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, poprzez podanie nieprawidłowej łacińskiej nazwy gatunkowej ryby. Kwestionowana partia przetworu rybnego została zafałszowana z uwagi na zamieszczenie w oznakowaniu nieprawdziwych informacji dotyczących nazwy gatunkowej ryby.

Zgodnie z art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych: Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł. Z powyższego wynika, iż jeżeli organ administracyjny stwierdzi naruszenie, tj. wprowadzenie do obrotu artykułu rolno - spożywczego zafałszowanego, zobowiązany jest nałożyć na podmiot odpowiedzialny karę w wysokości minimum 1.000 zł. Organ wskazał, z jakich powodów kara jest w takiej wysokości.

Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.