Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1129/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 32, art. 122 par. 1 pkt 2, art. 122 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant referent stażysta Martyna Dziubałka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J.G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 28 grudnia 2009 r. o numerze [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r., [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej powoływany jako "Inspektor Wojewódzki") – po rozpatrzeniu zażalenia J.G. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu (dalej powoływanego jako "Inspektor Powiatowy") z dnia 28 grudnia 2009 r., [...], którym oddalono zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lutego 2002 r., [...] i wstrzymano postępowanie egzekucyjne do czasu prawomocnego rozpatrzenia zarzutów – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia zarzutów (orzekając o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego "do czasu rozpatrzenia zarzutów"), natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia w wydano w następującym stanie faktycznym.

Decyzją Inspektora Powiatowego z dnia 11 marca 1999 r., [...] podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.) nałożono na D. i B. G. obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego – kurnika posadowionego na działce [...] w S. (przy granicy z działką [...]) (k. 2 akt administracyjnych - tom I).

Ostateczną decyzją z dnia 14 maja 1999 r., [...], Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego (k. 11 akt administracyjnych - tom I).

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2001 r., II SA/Po 1082/99 oddalił skargę D. i B. G. na decyzję Inspektora Wojewódzkiego z dnia 14 maja 1999 r., [...] (k. 33 akt administracyjnych - tom I).

Dodać należy, że decyzja w przedmiocie rozbiórki nie została skutecznie podważona także później, pomimo inicjowanych przez następczynię prawną D. i B. G. – J.G. postępowań nadzwyczajnych (zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2010 r., VII SA/Wa 1628/10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., II OSK 314/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dnia 3 kwietnia 2001 r. wystosowano do J.G. (nabyła ona działkę [...] w marcu 2001 r., zob. księga wieczysta na k. 1 akt administracyjnych - teczka [...]) upomnienie oznaczone jako [...], w którym wezwano zobowiązaną do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu z dnia 11 marca 1999 r., [...] w terminie 7 dni, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego przewidzianego dla egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym (k. 4 akt administracyjnych - teczka [...]).

Upomnienie doręczono J.G. dnia 5 kwietnia 2001 r. (k. 3 akt administracyjnych - teczka [...])

Dnia 20 lutego 2002 r., [...] Inspektor Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy, w którym stwierdził na podstawie art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę wydania tytułu tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), że egzekucji administracyjnej podlega wymagalny obowiązek określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu z dnia 11 marca 1999 r., [...] obejmujący dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego - kurnika wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce [...] w S. (art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) (k 40 akt administracyjnych - teczka [...]). Tytuł ten doręczono pełnomocnikowi J.G. dnia 25 lutego 2002 r. (zob. dowód doręczenia na k. 41 oraz pełnomocnictwo na k. 28 akt administracyjnych - teczka [...]).

Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2002 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 119 § 2 w zw. z art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na J.G. grzywnę w kwocie 665 496 zł z zagrożeniem, że w przypadku nieuiszczenia zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej przewidzianym dla egzekucji świadczeń pieniężnych. Wezwano jednocześnie J.G. do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 20 lutego 2002 r., [...]. Wraz z postanowieniem doręczono skarżącej tytuł wykonawczy (zob. postanowienie z dnia 11 kwietnia 2002 r. z adnotacją o załącznikach na k. 46, załączniki na k. 49-51 oraz zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek wysłanych na adres J.G. oraz jej pełnomocnika M.L - k. 47 i 48 akt administracyjnych - teczka [...]).

Na powyższe postanowienie J.G. wniosła zażalenie. W zażaleniu tym - poza zarzutami dotyczącymi nałożonej grzywny - znalazł się zarzut niedoręczenia pełnomocnikowi upomnienia.

Dnia 22 maja 2002 r. Inspektor Wojewódzki uchylił postanowienie o grzywnie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (postanowienie [...] na k. 57 akt administracyjnych - teczka [...]).

Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2002 r., [...], Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowił nie uwzględnić zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi upomnienia (k. 62 akt administracyjnych - teczka [...]).

Na skutek zażalenia J.G. (k. 64akt administracyjnych - teczka [...]) Inspektor Wojewódzki uchylił postanowienie z dnia 19 czerwca 2002 r., [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie (k. 69 akt administracyjnych - teczka [...]). Na postanowienie to J.G. nie złożyła skargi.

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2002 r., [...] Inspektor Powiatowy ponownie nałożył na J.G. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 20 lutego 2002 r., [...]. Grzywnę tą nałożono w kwocie 591 552 zł (k. 72 akt administracyjnych - teczka [...]). Postanowienie z dnia 1 sierpnia 2002 r. doręczono pełnomocnikowi zobowiązanej dnia 2 sierpnia 2002 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego (zob. potwierdzenie odbioru na k. 71 i oraz adnotacja o załącznikach na odwrocie postanowienia na k. 72 verte akt administracyjnych - teczka [...]).

Od postanowienia z dnia 1 sierpnia 2002 r., [...] J.G. złożyła zażalenie (k. 76 akt administracyjnych - teczka [...]), natomiast nie składała zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2002 r., [...] Inspektor Wojewódzki utrzymał w mocy postanowienie z dnia 1 sierpnia 2002 r.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2006 r., II SA/Po 545/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia 26 sierpnia 2002 r., [...] (k. 101 akt administracyjnych - teczka [...]).

Z kolei Inspektor Wojewódzki, wykonując wyrok II SA/Po 545/06 uchylił postanowienie z dnia 1 sierpnia 2002 r., [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (k. 103 akt administracyjnych - teczka [...])

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2009 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 119 § 2 oraz art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), nałożył na J.G. grzywnę w wysokości 967 187,52 i wezwał jednocześnie zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 20 lutego 2002 r., [...] w terminie do dnia 30 grudnia 2009 r. pod rygorem orzeczenia wykonania zastępczego (k. 175 akt administracyjnych - teczka [...]).

Pismem z dnia 12 grudnia 2009 r. J.G., reprezentowana przez adwokata J.P., złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedstawiła zarzuty:

– z art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest zarzut naruszenia art. 22 § 4 ustawy i prowadzenia postępowania przez Inspektora Powiatowego w Rawiczu, podczas gdy organem właściwym powinien być organ miejsca zamieszkania zobowiązanego;

– z art. 33 pkt 5 ustawy, to jest zarzut niemożliwości wykonania obowiązku dłużniczki (wiążącej się z koniecznością przeniesienia zwierząt hodowlanych w inne miejsce, z przedawnieniem obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej oraz brakiem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę);

– z art. 33 pkt 8 ustawy, to jest zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i to nie zmierzającego bezpośrednio do realizacji obowiązku;

– z art. 33 pkt 1 ustawy, to jest zarzut wygaśnięcia obowiązku rozbiórki na skutek jego przedawnienia (k. 182 akt administracyjnych - teczka [...]).

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2009 r., [...]Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 17 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 35 § 2 pkt 1, 5, 8 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) postanowił oddalić zarzuty J.G. oraz wstrzymać postępowanie egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania zarzutów (k. 8 akt administracyjnych – teczka [...], tom III, zeszyt 2).

Pismem z dnia 6 stycznia 2010 r. J.G., reprezentowana przez adwokata J.P., wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 28 grudnia 2009 r. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu niewykonalności nałożonego na zobowiązaną obowiązku, względnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia (k. 51 akt administracyjnych – teczka [...], tom III, zeszyt 1)

Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r., [...] Inspektor Wojewódzki uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozpatrzenia zarzutów (orzekając o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego "do czasu rozpatrzenia zarzutów"), natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy (k. 156 akt administracyjnych – teczka [...], tom III, zeszyt 1). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Następnie wskazał, że podniesione przez J.G. zarzuty zostały prawidłowo oddalone przez Inspektora Powiatowego. Odnosząc się do kwestii przedawniania obowiązku rozbiórki wynikającego z decyzji z dnia 11 marca 1999 r., [...], Inspektor Wojewódzki podkreślił, że obowiązek ten nie uległ przedawnieniu ani nie wygasł. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją prawomocną i pozostaje w obrocie prawnym. Ponadto przepisy prawa budowlanego nie przewidują instytucji przedawnienia. Zdaniem Inspektora Wojewódzkiego obowiązek rozbiórki nie jest także niewykonalny. Niewykonalność obowiązku musi mieć bowiem charakter obiektywny, czyli musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć techniki i wiedzy. Rozbiórka kurnika jest z technicznego punktu widzenia możliwa do wykonania. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem dotyczącym prowadzenia postępowania przez organ niewłaściwy. Podkreślił, że zgodnie z art. 22 § 5 pkt 2 ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych - według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego organ rozpatrujący zażalenie wskazał, że z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie można wyprowadzić wyłączenia możliwości zastosowania grzywny w przypadku egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego. W kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego Inspektor Wojewódzki wskazał, iż zaszła konieczność skorygowania postanowienia pierwszej instancji. Art. 35 § 1 ustawy stanowi o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutu, nie zaś do czasu "prawomocnego rozpatrzenia zarzutu".

Pismem z dnia 12 maja 2011 r. J.G. wniosła skargę na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia 6 kwietnia 2011 r., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jak i uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 33 pkt 5, art. 33 pkt 9 w zw. z art. 22 § 5, art. 7 w zw. z art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 139 i art. 144 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W takim przypadku nie ma zastosowania zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego określony w art. 134 § 2 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie postanowienia obu instancji w postępowaniu objętym skargą dotknięte są wadą uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności. Postanowieniami tymi rozpoznano bowiem merytorycznie zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, pomimo że zarzuty te zostały złożone po upływie terminu do ich złożenia określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę wydania zaskarżonego postanowienia tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., natomiast obecnie ustawa opubl. została w Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej powoływana jako "u.p.e.a.").

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w tytule wykonawczym należy pouczyć zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W doktrynie nie budzi wątpliwości, że "przepisy ustawy łączą powstanie prawa do wniesienia zarzutów z doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (w wypadku egzekucji obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych wystarczy odpis orzeczenia sądowego), a także postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (z wyłączeniem np. tych sytuacji, gdy stosuje się egzekucję z wynagrodzenia za pracę - wówczas organ egzekucyjny wskazuje, który z tych środków został zastosowany)" (R. Hauser, Z. Leoński, [w:] R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2012, s. 223).

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarzuty mogą być wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym tylko raz, i to w terminie 7 dni od pouczenia zobowiązanego o prawie do ich zgłoszenia (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 172).

R. Hauser i Z. Leoński podkreślają również, że "zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy (wyr. NSA z 26.8.2011, II FSK 474/10, Legalis)". Wymienieni wyżej Autorzy zaznaczają ponadto, że "za pomocą zarzutu zobowiązany może poszukiwać ochrony prawnej jedynie w początkowym etapie egzekucji administracyjnej, chyba że nie zostanie jemu w sposób prawnie skuteczny doręczony odpis tytułu wykonawczego. Wówczas termin, o którym stanowi art. 27 § 1 pkt 9, w ogóle nie rozpoczyna swojego biegu i niemożliwe jest skuteczne wniesienie zarzutu. W dalszych etapach egzekucji zobowiązanemu przysługuje prawo żądania odstąpienia przez organ egzekucyjny oraz egzekutora od czynności egzekucyjnych, gdy zgodnie z art. 45 § 1 okazał on dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu jego wykonania, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Poza tym zobowiązany może domagać się zawieszenia bądź umorzenia postępowania egzekucyjnego w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 56 § 1 lub art. 59 § 1-2 albo wnosić przysługujące jemu na dalszych etapach postępowania środki prawne, takie jak przykładowo skarga na oszacowanie ruchomości na podstawie art. 99 § 2, czy też skarga na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 § 1" (R. Hauser, Z. Leoński, op. cit., s. 224).

Tak samo wypowiadają się P. Przybysz (P. Przybysz, Administracyjne środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 2012, s. 104), jak również D. Jankowiak (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 462). Wskazują oni, że przy pomocy zarzutów żądania właściwe dla tego środka można realizować jedynie w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, natomiast na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego żądania takie jak np. żądanie umorzenia postępowania można realizować w oparciu o inne tryby (art. 45 § 1 u.p.e.a.).

Również Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że "zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 1435/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Inspektor Wojewódzki powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na art. 122 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że "zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny". Można zatem mniemać (organ nie przedstawił szerszych wyjaśnień swego stanowiska), że zdaniem organu doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny powoduje, że możliwość wniesienia zarzutów niejako "otwiera się na nowo", a samodzielną podstawą jest w takim przypadku art. 122 § 3 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie art. 122 § 3 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którą można rozważać w oderwaniu od art. 33 i 34 u.p.e.a., a także art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 122 § 1 pkt 1 u.p.e.a. "grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu (...) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32". Tymczasem w myśl art. 32 ustawy "organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony".

W świetle cytowanych tu przepisów, jeżeli wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje poprzez zastosowanie środka w postaci grzywny w celu przymuszenia, zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Z uwagi na fakt, że doręczenie tytułu wykonawczego wiąże się z prawem wniesienia zarzutów (patrz wyżej), a doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny wiąże się z prawem do wniesienia zażalenia, mogłyby powstać wątpliwości co do wzajemnej relacji tych środków zaskarżenia. Z tych właśnie przyczyn ustawodawca wprowadził art. 122 § 3 u.p.e.a., który rozwiewa te wątpliwości i stanowi, że zobowiązany może jednocześnie korzystać z prawa zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawa wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Natomiast na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego zarzuty (po upływie terminu do ich wniesienia) nie przysługują, chociażby postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczane było ponownie. Taki wniosek pływnie z art. art. 122 § 1 pkt 1 w zw. z art. 32 u.p.e.a. Z przepisów tych wynika bowiem a contrario, że odpisu tytułu wykonawczego na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego nie doręcza się ponownie ("doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony"), a co za tym idzie nie można ponownie realizować prawa do wniesienia zarzutów (termin do ich wniesienia biegnie od doręczenia tytułu w myśl art. 29 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., I OSK 1943/12 podkreślając, że "wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje zaś z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego", i następnie dodając, iż "fakt, że doręczone jednocześnie postanowienie o nałożeniu grzywny zostało następnie przez organ drugiej instancji uchylone, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego". Skoro zatem doręczenie tytułu wykonawczego następuje tylko raz przy wszczęciu postępowania, to nie może budzić wątpliwości, że związane z tym skutki prawne, które immanentnie wiążą się doręczeniem tytułu wykonawczego, w tym rozpoczęcie (otwarcie) 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów, również występują tylko raz.

W niniejszej sprawie dnia 20 lutego 2002 r., [...] Inspektor Powiatowy wystawił tytuł wykonawczy, w którym stwierdził na podstawie art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę wydania tytułu tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), że egzekucji administracyjnej podlega wymagalny obowiązek określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rawiczu z dnia 11 marca 1999 r., [...] obejmujący dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego – kurnika wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce [...] w S. (k 40 akt administracyjnych - teczka [...]).

Tytuł ten doręczono pełnomocnikowi J.G. dnia 25 lutego 2002 r. (zob. dowód doręczenia na k. 41 oraz pełnomocnictwo na k. 28 akt administracyjnych - teczka [...]).

W ocenie Sądu powyższe doręczenie tytułu dokonane zostało z naruszeniem art. 122 § 1 u.p.e.a., gdyż doręczony tytuł nie został połączony z żadnym środkiem egzekucyjnym.

Naruszenie to nie ma jednak znaczenia, gdyż niecałe dwa miesiące później - postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2002 r., [...] Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 119 § 2 w zw. z art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a., nałożył na J.G. grzywnę w celu przymuszenia, a wraz z postanowieniem prawidłowo doręczono skarżącej odpis tytułu wykonawczego (zob. postanowienie z dnia 11 kwietnia 2002 r. z adnotacją o załącznikach na k. 46, załączniki na k. 49-51 oraz zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek wysłanych na adres J.G. oraz jej pełnomocnika M.L - k. 47 i 48 akt administracyjnych - teczka [...]).

Nie ulega zatem wątpliwości, że powyższe, prawidłowe doręczenie odpisu tytułu wykonawczego z całą pewnością wszczęło postępowanie egzekucyjne wobec J.G., a wszczęcie to nastąpiło zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a.

Wówczas to J.G. skorzystała z prawa do wniesienia zarzutów – w treści zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny poza zarzutami dotyczącymi tego postanowienia znalazł się zarzut niedoręczenia pełnomocnikowi upomnienia. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2002 r., [...], Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 34 u.p.e.a. postanowił nie uwzględnić zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi upomnienia (k. 62 akt administracyjnych - teczka [...]).

Na skutek zażalenia J.G. (k. 64 akt administracyjnych - teczka [...]) Inspektor Wojewódzki dnia 18 lipca 2002 r. uchylił postanowienie z dnia 19 czerwca 2002 r., [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie (k. 69 akt administracyjnych - teczka [...]), a na postanowienie to J.G. nie złożyła skargi.

Mając to wszystko na względzie należy stwierdzić, że J.G. miała prawo wnieść zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni biegnącym od dnia 12 kwietnia 2002 r. (doręczenie postanowienia z dnia 11 kwietnia 2002 r., [...] o nałożeniu grzywny wraz z odpisem tytułu wykonawczego). Co więcej, z prawa tego skorzystała, choć nie wywołało to spodziewanego skutku.

W tym miejscu Sąd uzupełniająco zauważa, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt, iż w postanowieniu Inspektora Wojewódzkiego z dnia 18 lipca 2002 r. (znajdującego się na k. 69 akt administracyjnych - teczka [...]) znajduje się pouczenie, iż skarżąca będzie mogła złożyć zarzuty ponownie, gdy zostanie na nią ponownie nałożona grzywna w celu przymuszenia. Pouczenie to uznać należy bowiem za błędne i nieskuteczne. Dodać trzeba zresztą, że J.G. do tego pouczenia i tak się nie zastosowała, ponieważ gdy wraz z ponownym postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2002 r., [...] o nałożeniu grzywny znowu doręczono jej pełnomocnikowi odpis tytułu wykonawczego, nie złożyła ona już zarzutów (zob. potwierdzenie odbioru na k. 71 i oraz adnotacja o załącznikach na odwrocie postanowienia na k. 72 verte akt administracyjnych - teczka [...]).

Mając na uwadze powyższe nie budziło wątpliwości Sądu, że zarzuty wniesione przez skarżącą w piśmie z dnia 12 grudnia 2009 r., a więc kilka lat po skutecznym i prawidłowym doręczeniu tytułu wykonawczego, były ewidentnie spóźnione i nie mogły być już merytorycznie rozpoznawane w trybie art. 33 i 34 u.p.e.a.

W tym stanie rzeczy zachodziła konieczność wyeliminowania z obrotu postanowienia objętego skargą z dnia 6 kwietnia 2011 r., [...], jak i poprzedzającego go postanowienia Inspektora Powiatowego z dnia 28 grudnia 2009 r., [...], którym rozpoznano merytorycznie zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 lutego 2002 r., [...] i wstrzymano postępowanie egzekucyjne do czasu prawomocnego rozpatrzenia zarzutów. Postanowienia te wydano bowiem z rażącym naruszeniem prawa, które przejawiało się w rozpatrzeniu środka prawnego, który został złożony w sposób oczywisty po upływie terminu do jego wniesienia (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.).

Tylko na marginesie i poza sprawą Sąd zwraca uwagę skarżącej, że upływ terminu do wniesienia zarzutów nie wyłącza możliwości składania żądań odstąpienia przez organ egzekucyjny od czynności egzekucyjnych zgodnie z art. 45 § 1 u.p.e.a., względnie żądań umorzenia postępowania z powodów określonych w art. 59 § 1-2 u.p.e.a. Rozpoznanie takich żądań nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze motywy przedstawione w niniejszym uzasadnieniu, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – stwierdził nieważność postanowienia z dnia 6 kwietnia 2011 r., [...], jak i poprzedzającego go postanowienia Inspektora Powiatowego z dnia 28 grudnia 2009 r., [...]. Sąd nie rozpoznawał natomiast zarzutów skargi, jako że zachodziła odrębna podstawa wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., natomiast o wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 P.p.s.a.