Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1022/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, 138  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania J. S., K. L. i W. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Z. własności nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina Z., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, odpowiadającej [...] i [...] gm. akt. [...], objętej wykazem hipotecznym [...] gm. kat. [...], zajętej pod odcinek drogi publicznej o kategorii [...] o nazwie [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. u. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Z. prawa własności wyżej wskazanej działki, zajętej pod odcinek drogi publicznej.

Od decyzji tej złożyli odwołanie J. S., K. L. i W. L. Rozpatrując odwołanie organ II instancji podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Organ wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Organ podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością.

Minister Infrastruktury wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka stanowiła współwłasność J. S., K. L. i W. L. Organ Wojewódzki uznał, że przedmiotowa działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod odcinek drogi publicznej o kategorii [..] o nazwie [...] w W., która na podstawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] listopada 1988 r. w sprawie zaliczania dróg publicznych w województwie [...] do kategorii dróg [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] grudnia1988 r. Nr [...], poz. [....]) została zaliczona do kategorii dróg [...] i oznaczona nr [...].

Minister podkreślił, iż kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie stanowi to, czy droga pod którą została zajęta przedmiotowa działka jest droga publiczną o nazwie [...]. Organ Wojewódzki bowiem ustalił powyższe w oparciu o wizję w terenie, udokumentowaną fotograficznie, z przebiegu dróg o numerach ewidencyjnych [...] oraz mapę topograficzną mapę ewidencyjną, na podstawie których organ wojewódzki stwierdził, że "na dzień 31 grudnia 1998 r. tylko droga nr [...] miała bezpośrednie połączenie z drogami [...], od [...] była to droga [...] nr [...] (obecnie nr [...]) a od [...] droga [...] nr [...] (obecnie nazwa [...])".

Minister stwierdził, iż nie jest wiadomym z jakiego okresu pochodzą w/w mapy, a w celu ustalenia czy faktycznie działka nr [...] jest tożsama z drogą o nazwie [...] wskazane byłoby zbadanie map z okresu podjęcia uchwały Nr [...], jak również zbadanie czy dla przedmiotowego obszaru zarówno na dzień 31 grudnia 1998 r., jak i na dzień podjęcia uchwały obowiązywały plany zagospodarowania przestrzennego.

Minister wskazał ponadto, że nie jest regułą, iż każda droga kategorii lokalnej czy gminnej musiała łączyć się z dwóch stron z drogami innej kategorii. Ponadto Minister podniósł, iż organ wojewódzki wskazał, że granica ewidencyjna wykazuje zgodność z granicą użytkowania nieruchomości oraz że jest zgodna z granicą wyznaczoną na mapie ewidencyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego dnia [...]1979 r. tj. przed dniem 31 grudnia 1998 r.

W ocenie organu II instancji nie wynika z powyższych ustaleń czy uwidoczniony w badanej dokumentacji stan odnosi się do stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W tym zakresie organ wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń i nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ ten uznał, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w granicach pasa drogowego drogi publicznej. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 organ orzekający zobowiązany jest zbadać stan na dzień 31 grudnia 1998 r. Zdaniem Ministra również na podstawie arakt nie można uznać, aby została udowodniona przesłanka władztwa publicznoprawnego sprawowanego w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotowa działką.

Reasumując, Minister Infrastruktury uznał, iż rostrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138§2 kpa).

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Z.. Decyzji tej zarzuciła obrazę przepisu art. 73 ust. 1 i 3. ustawy z dnia 13 października 1998 r. polegająca na bezpodstawnym przyjęciu, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich niezbędnych przesłanek do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. przedmiotowej działki, podczas gdy prawidłowa i całościowa analiza zebranych w sprawie dowodów dostarcza pełnych podstaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa.

Skarżący wniósło uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych (Dz. u. Nr 153, poz. 1269 ze. zm). Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.

Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana na podstawie przepisu art. 138§2 kpa. Jest to decyzja kasacyjna, mocą której organ odwoławczy przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Podnieść bowiem należy, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania w zakresie wyżej wskazanym, gdyż zgodnie z art. 136 kpa organ ten może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Jak prawidłowo wskazał Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż organ I instancji nie dokonał wszechstronnej oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. i ustalenia stanu faktycznego na datę 31 grudnia 1998 r. Zatem trafnie organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] nie zbadał, czy w dacie miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowa nieruchomość położona była w granicach poza drogowego drogi [...] i czy droga zlokalizowana na działce nr [...] jest droga o nazwie [...].

Ponadto organ I instancji nie wykazał przesłanki władztwa publicznego nad sporną nieruchomością w powyższym dniu. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że z załączonych do akt map i dokumentacji geodezyjnej nie wynika, że stan przedstawiają one stan istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r.

Są to istotne okoliczności dla oceny zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., których niewyjaśnienie uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tym kontekście zarzuty skargi, które w zasadzie ograniczają się do polemiki ze stanowiskiem organu II instancji są uzasadnione.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie atr. 151 p. p. s. a.