Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1346/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 36, 45 ust. 1, 54 ust. 6
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art 20
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...] w sprawie dokonania zmian ewidencji gruntów i budynków Miasta [...], obręb [...] w przedmiocie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6, zmiany ich pól powierzchni i wykreślenia oznaczenia granicy, jako spornej.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że H.S. działająca, jako pełnomocnik M. S. zwróciła się w dniu 12 lutego 2011 r. do Starostwa Powiatowego w [...] o sprostowanie "pomyłki błędnego naniesienia granicy na mapach przyjętych do Zasobu Geodezyjnego Starostwa, a dotyczącej nieprawidłowo naniesionej granicy między działkami 1986/2 (3141/3), a działką nr 1986/6 położonej w M. przy ul. W.". We wniosku podniosła, że działka nr 1986/2 należy do jej córki M. S. od czasu wydania decyzji podziałowej z dnia [...] marca 1989 r. nr [...]. Wskazała również, że część tej działki stała się własnością sąsiada, W. M., na co nie wyraża zgody.

Sprawa kilkakrotnie była przedmiotem postępowania przed organami geodezyjno – kartograficznymi, jak również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym , wydano następujące rozstrzygnięcia:

- decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...]dokonująca zmian w ewidencji gruntów zgodnie wnioskiem,

- decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...]uchylająca poprzednią decyzję w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia pierwszej instancji – nie zapoznanie stron z zebranym materiałem dowodowym, w aktach znajdowały się kopie dokumentów potwierdzone za zgodność po dacie wydania decyzji przez organ I instancji.

- decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...]dokonująca zamian zgodnie z wnioskiem,

- decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego z dnia [...] października 2011 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty,

- wyrok WSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1292/11, uchylający ostatnio wymienione decyzje WINGiK i Starosty Powiatu [...].

W ocenie Sądu decyzje zostały wydane przedwcześnie i naruszają zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie wyjaśniono, na jakiej podstawie w trakcie odnowienia operatu ewidencyjnego w 1994 r. i następnie w postępowaniu modernizacyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...]czerwca 2003 r. przyjęta została granica między działkami aktualnie oznaczonymi nr 1986/6 i 1986/2 w szczególności, czy istniały jakieś inne dokumenty, które uzasadniałyby ustalenie innego przebiegu granicy,

- decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...]odmawiająca dokonania zmian, w której organ stwierdził, że pomimo ustalenia, że do ewidencji gruntów wprowadzono błędne współrzędne określające punkt nr 439a, któremu nadano numer 9998, a później zmieniono na 17402, to organ administracji publicznej do spraw geodezji i kartografii nie jest kompetentny do dokonania żądanych zmian, ponieważ zmiana prowadzi do zmian własnościowych,

- decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...]uchylająca poprzednią decyzję i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy zarzucił nie zastosowanie się przez organ I instancji do wszystkich zaleceń Sądu. Ponadto wskazał, że z uwagi na to, że w obrocie prawnym brak jest decyzji administracyjnej zatwierdzającej modernizację ewidencji gruntów i budynków Miasta [...] Obręb [...]. Osiedle, organ I instancji winien wziąć pod uwagę § 36 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454), zgodnie z którym przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. w celu podziału nieruchomości. Nadto organ zwrócił uwagę, ze W.M. złożył również wniosek o umorzenie postępowania, który nie został rozpoznany,

-- wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , sygn. akt II SA/Rz 220/13 oddalił skargę na ostatnio wymienioną decyzję.

- decyzją z dni [...] grudnia 2013 r. Nr [...]Starosta Powiatu [...] umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Obecnie obowiązujące nie zostały zmienione żadnym dokumentem. Brak jest w związku z tym dokumentów prawnych, źródłowych, które uprawniałyby do wprowadzenia zmian. Ponadto organy rejestrowe nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu,

- decyzja z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylająca decyzję i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stwierdził, że nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Powołując się na wydane w sprawie, a opisane wyżej wyroki wskazał, że intencją Sądu była konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie i wyjaśnienia kwestii w tych wyrokach poruszonych – czyli merytoryczne rozpoznanie sprawy przez wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów lub odmowę wprowadzenia takich zmian,

– decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...]Starosta Powiatu [...] odmówił dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że strona wnosząca o dokonanie zmian zobowiązana została przez prowadzącego ewidencję gruntów do przedłożenia dokumentacji geodezyjno – prawnej stwierdzającej inny przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami niż wynikający z aktu notarialnego Nr A [...] z dnia 9 października 1997 r., do którego załącznikiem była z projektem podziału działki nr 1986/1 na działki 1986/3 i 1986/4 zatwierdzona decyzją nr [...]Urzędu Rejonowego w [...]. Ponadto nie uchylono ani decyzji zatwierdzającej podział, ani aktu notarialnego, ani żadnych innych dokumentów zawieranych po 1997 r., w związku z tym brak było podstaw do zmiany.

- decyzją z dnia[...]listopada 2014 r., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W aktualnie podlegającym kontroli postępowaniu, organ I instancji opisaną na wstępie decyzja poprawił oczywisty błąd określenia współrzędnej punktu nr 439a wg aktualnej numeracji pkt 17402 poprzez zmianę współrzędnej "Y" w sposób jak określono w operacie geodezyjnym podziału działki nr 3141/2 włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr 2/2/89 z dnia 3 marca 1989 r. Na mapie ewidencyjnej przywrócił przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 stanowiącą własność M. S., a działką nr 1986/6 stanowiącą własność W.M., zgodnie z jej przebiegiem ustalonym przy podziale działki nr 3141/2 na działki nr 3141/3 i 3141/4 ( numery przed modernizacją ewidencji gruntów) i wynikającym z operatu geodezyjnego włączonego do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...] z dna 3 marca 1989 oraz wykreśla się oznaczenie granicy, jako sporne wprowadzone do mapy operatem nr [...] z 3 lutego 2012 r. A następnie dokonano zmian w jednostce rejestrowej Nr [...] utworzonej dla nieruchomości stanowiącej własność M. S. zmieniono pole powierzchni działki nr 1986/2 z dotychczasowego 0,0031 ha, w całości stanowiącej tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B na nowe pole powierzchni wynoszące 0,0043 ha, w jednostce rejestrowej Nr [...] utworzonej dla nieruchomości stanowiącej własność W.M. zmieniono pole powierzchni działki nr 1986/6 z dotychczasowego 0,1932 ha w użytkach:

- grunty orne klasy czwartej "a" oznaczone symbolem R IV a o powierzchni 0,0130 ha

- tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o powierzchni 0,1801 ha na nowe pole powierzchni 0,1920 ha w użytkach:

-grunty orne klasy czwartej "a" oznaczone symbolem R IV a o powierzchni 0,0130 ha,

- tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o powierzchni 0,1790 ha. Wskazano przy tym, że zmian dokonano zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] dnia 26 lutego 2015 r.

Ostatecznie organ ustalił, że postępowanie prowadzone z wniosku H. S., działającej imieniem córki M. S., dotyczy sprostowania "pomyłki" błędnego naniesienia na mapie ewidencyjnej m. [...] obręb [...] po modernizacji przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6.

Przebieg przedmiotowej granicy został ustalony podczas podziału dawnej działki nr 3141/2 na działki nr 3141/3 i 3141/4 i zatwierdzony decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] znak [...] z dnia [...] marca 1989 r., a następnie przedstawiony na szkicu polowym z dnia 10 października 1988 roku i w protokole granicznym z dnia 15 października 1988 r. Aktem notarialnym Rep. [...] z dnia 22 grudnia 1989 roku zostało przeniesione prawo wieczystego użytkowania działki nr 3141/3 o powierzchni 0.0046 ha (obecnie nr 1986/2 o powierzchni 0.0031 ha) z J.i M.C. na rzecz wnuczki M. S. .

Następnie w wyniku przeprowadzonej w 1994 roku modernizacji ewidencji gruntów obrębu nr [...] działka nr 3141/3 zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/2, stanowiącą własność M. S., a działką nr 3141/4, która zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/1, będącą wówczas w wieczystym użytkowaniu J.i M.C. po ½ części. O wyłożeniu do publicznego wglądu modernizowanego operatu [...] strony zostały imiennie zawiadomione. W aktach postępowania z modernizacji jest zawiadomienie o wyłożeniu do publicznego wglądu odnowionego operatu ewidencji gruntów skierowane do J.i M.C., do T.H. - działającej imieniem córki M. S. z podpisem odbioru przez M.C.. Brak jest potwierdzenia zawiadomienia przez M. S.. Posiadane przez tut. Urząd dokumenty prawne ze zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów są niepełne i szczątkowe. Modernizacja ewidencji gruntów przeprowadzona w latach 1992-1994 dokonywana była na podstawie zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego1969 roku w sprawie ewidencji gruntów (MP Nr 11, poz. 98 z 1969 roku). Na zatwierdzenie powyższej modernizacji nie wydawano decyzji administracyjnej, a zgodnie z § 93 ust.1 powyższego zarządzenia stary operat ewidencji gruntów zastąpiono nowym operatem w 1994 roku.

W 2002 roku przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków oraz założenie ewidencji budynków dla obrębu nr 2. Osiedle zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454; dalej: "rozporządzenie"). Strony o powyższej modernizacji były zawiadamiane (imienne podpisy H. S. odbierającej zawiadomienia w imieniu M. S. i T. S. oraz podpis W.M.) i miały możliwość zapoznania się z projektem wykładanego operatu ewidencji gruntów i budynków. W trakcie wykładanego w dniach 19 sierpnia 2002 -27 sierpnia 2002 roku oraz w dniach 2 września 2002-13 września 2002 roku projektu operatu opisowo-kartograficznego można było składać do protokołu wnioski, uwagi i zastrzeżenia. Strony pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiły się i nie złożyły żadnych uwag ani zastrzeżeń. Decyzją znak [...] z dnia [...] 2003 roku Starosta Powiatu [....] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu 6 sierpnia 2003 roku. Przedmiotowa decyzja znak [...] z dnia [...] 2003 roku została uchylona przez WINGiK decyzją znak [...] z dnia [...]kwietnia 2008 roku, a z uwagi na zmiany przepisów modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...] została zakończona ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] poz. [...] z dnia [...].05.2008 roku. Również wówczas nie wpłynęły żadne zarzuty do danych ewidencyjnych obecnych działek nr 1986/2 i 1986/6.

Przeprowadzona w toku postępowania analiza dotychczasowej dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz pomiaru bezpośredniego na gruncie przedmiotowej granicy zawarta w operacie geodezyjnym włączonym go państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego pod nr [...] z dnia [...] października 2012 roku wykazała, że granica pomiędzy działkami 1986/2 (poprzednio działka 3141/3) i działką nr 1986/6 (poprzednio część dziatki nr 3141/4) powstała w wyniku podziału dokonanego w 1988 roku zatwierdzonego decyzją Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].03.1989 roku nr [...]. Przebieg granicy pomiędzy w/w działkami w aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów i budynków został uwidoczniony w 1994 roku w trakcie modernizacji ewidencji gruntów m. [...] obręb [...]. Analizując materiały geodeta uprawniony stwierdził, że w trakcie wprowadzania do elektronicznej bazy danych współrzędnych załamań granicy pomiędzy dziatkami nr 1986/2 i 1986/1 operator wprowadzający współrzędne punktu nr 439a prawidłowo wprowadził współrzędną "X" tego punktu, a błędnie wprowadził współrzędną "Y", zamiast punktu nr 439a wprowadził współrzędną "Y" punktu nr 441a. W efekcie powyższego, granica pomiędzy przedmiotowymi działkami w punkcie nr 439a przesunięta została w stronę zachodnią o 1.17 metra. Stąd zmiana pola powierzchni działki nr 1986/2 z 0.0046 ha na 0.0031 ha. Ponadto dokonał pomiaru na gruncie granic wskazanych przez strony zainteresowane, wyznaczył granicę z operatu podziału działki oraz zmierzył istniejące w terenie ogrodzenie. Przebieg tych granic uwidacznia szkic przebiegu granic z dnia 25 września 2012 roku.

Organ I instancji stwierdził, że wskazania przedmiotowej granicy przez strony są sprzeczne. Ponadto stan użytkowania działek nr 1986/2 i nr 1986/6 na gruncie nie pokrywa się ze wskazaniami stron, granicą wynikającą z obowiązującej ewidencji gruntów i budynków oraz granicą wykazaną w operacie podziałowym nr 2/2/89 i zatwierdzoną decyzją Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] marca 1989 roku nr [...].

Dokonując analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów stwierdził, że nabycie prawa wieczystego użytkowania przez W.M., działającego przez pełnomocnika S.M., działki nr 1986/4 nastąpiło aktem notarialnym Rep. A [...] od M.C. i H. S. działającej imieniem córki M. S.. Akt ten dotyczy jednak wyłącznie przeniesienia własności i nie ma wpływu na przebieg granic działek w operacie ewidencyjnym.

W wykonanym w 1997 roku podziale działki nr 1986/1 na działki nr 1986/3 i 1986/4, którego dane geodezyjne zawiera operat włączony do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...] z dnia 24 września 1997 roku (obecny numer operatu [...]), w protokole opisu granic istniejących na gruncie przyjęto, że przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/1 jest zgodny z danymi podziałowymi wydzielonej działki nr 1986/2 (oznaczonej przed modernizacją ewidencji gruntów jako działka nr 3141/3). Natomiast przy podziale działki nr 1986/1 granice zewnętrzne tej działki zostały przyjęte na podstawie danych znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, czyli z funkcjonującą już wówczas błędną współrzędną pkt nr 439a, przyjętą przy modernizacji ewidencji gruntów w 1994 roku. Współrzędnej pkt 439a nie skorygowano przy modernizacji ewidencji gruntów w 2002 roku ani z wniosku stron - bo takiego nie składali, ani z urzędu. Dane z powyższego operatu są wiążące tylko do granicy pomiędzy działkami powstałymi po podziale.

Zaznaczył, że w postępowaniu podziałowym nie można zmieniać granic zewnętrznych działki, która jest przedmiotem podziału. Podziału dokonuje się w granicach ewidencyjnych takiej działki. Jeżeli granice nieruchomości są wadliwie wykazane w ewidencji gruntów nie oznacza to, że zakres prawa własności ulega zmianie, a jedynie to, że jest źle wykazany. Korekta mapy ewidencyjnej, na której przez lata uwidocznione były błędne granice, nie oznacza pozbawienia stron części nieruchomości, bowiem strony części tej nigdy nie nabyły.

Mając na uwadze fakt, że w kwestii granicy pomiędzy działkami nr 1986/2, a 1986/6 ostatnim dokumentem znajdującym się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym jest dokumentacja z podziału wykonanego w 1988 roku zatwierdzonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...]marca1989 r. nr [...]oraz, że brak jest w obrocie prawnym decyzji administracyjnej zatwierdzającej modernizację ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...], to w ewidencji gruntów i budynków granice działek winno się wykazywać w oparciu o § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z w/w przepisem przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonego miedzy innymi w celu podziału nieruchomości. W tym przypadku o dokumentację podziałową przyjętą do zasobu ewidencji gruntów w 1989 roku.

Informacja o błędzie określenia konkretnej współrzędnej punku granicznego o obecnym numerze 17402 determinowała zastosowanie § 45 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: -zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, -wyeliminowania danych błędnych.

W tym celu Starosta Powiatu [...] zlecił sporządzenie dokumentacji geodezyjnej, co obrazuje operat techniczny z wykazem zmian danych ewidencyjnych włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr P. [...]z dnia 26.02.2015 roku. W celu zapoznania stron z powyższym operatem wyznaczono na dzień 6 marca 2015 roku rozprawę administracyjną. Pomimo prawidłowego zawiadomienia stron, uczestnikiem rozprawy była tylko H.S.. Zapoznała się z powyższym operatem i przyjęła dane wykazu zmian z dnia 26 lutego 2015 roku za rzeczywiste, nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że powyższa granica jest sporna. W.M. zapoznał się z aktami postępowania w dniu 18 marca 2015 roku, w wyniku zawiadomienia stron o zakończeniu postępowania dowodowego i podtrzymał swoje żądanie pozostawienia na mapach granicy pomiędzy działkami nr 1986/2 a 1986/6, jak na mapie ewidencyjnej po modernizacji.

W tym stanie rzeczy, organ I instancji stwierdził, że błędny zapis w ewidencji dokonany i zawiniony przez organ ma wszelkie cechy omyłki i ma charakter oczywisty. Możliwość korekt tego rodzaju nieprawidłowych wpisów przewiduje § 54 ust. 6 w związku z § 45 ust 1 pkt 3 rozporządzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji W.M. zarzucił rozstrzygnięciu niezgodność z prawem i wniósł o stwierdzenie jego nieważności i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W ocenie odwołującego organ I instancji bezpodstawnie wprowadził zmiany pola powierzchni nr 1986/2 poprzez zwiększenie jej powierzchni o 12 m2 ( z 0,0031 ha na 0,0043 ha) oraz działki 1986/6 poprzez zmniejszenie powierzchni o 12 m2 ( z 0,1932 ha na 0,1920 ha).

W uzasadnieniu podniósł, ze nabył nieruchomość w 1997 r. Podział nieruchomości sporządzono na wniosek sprzedających, Urząd Rejonowy w [...] decyzją z dnia[...] września 1997 r. podział ten zatwierdził, sprzedające podpisały protokół zatwierdzający te zmiany, nie wniosły sprzeciwu, co dowodzi jego zdaniem, że zaakceptowały ten stan. Ponadto podał, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]dokonał przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności działki nr 1985/5 i działki nr 1986/6 w granicach prawomocnego podziału, kształcie i powierzchni 0,1932 ha. Podważył również pełnomocnictwo H. S..

Organ odwoławczy nie podzielił powyższych zarzutów i wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji zastosował się do zaleceń Sądu II SA/Rz 1292/11, i tak:

-w kwestii braku w aktach sprawy dokumentów z modernizacji wykonanej w 1994 r. wyjaśnił, że posiadane dokumenty prawne ze zmodernizowanego operatu są "niepełne i szczątkowe", a na podstawie § 93 ust. 1 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ( M.P. Nr 11, poz. 98) stary operat zastąpiono nowym,

-w kwestii związanej z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia 9 października 1997 r. wyjaśniono, że dotyczył on nabycia prawa wieczystego użytkowania działki nr 1986/4 i nie ma wpływu na przebieg granicy,

- w sprawie decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2003 r., Nr [...], że decyzja została uchylona decyzją WINGiK z dnia [...]kwietnia 2008 r., NR [...], a z uwagi na zmiany przepisów modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [..] została zakończona ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] poz. [....] z dnia 2 maja 2008 r.

W związku z powyższym organ I instancji miał prawo przyjąć, że ostatnim dokumentem do ustalenia granicy jest dokumentacja z podziału wykonanego w 1988 r. zatwierdzonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia[...]marca 1989 r., nr [...].

Dokonany natomiast w 1997 r. podział działki nr 1986/1 na działki 1986/3 i 1986/4 wiąże jedynie w zakresie podziału między tymi działkami, a nie w zakresie ich granic zewnętrznych.

Odnosząc się do istnienia w obrocie prawnym ostatecznych decyzji zatwierdzających podział, aktów notarialnych, wpisów w księgach wieczystych czy decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności organ stwierdził, że nie mają one wpływu na przebieg granicy pomiędzy działkami 1986/2 i 1986/6. W kwestii pełnomocnictwa organ wyjaśnił, że znajduje się ono w aktach w tomie I.

Skargę na powyższą decyzję złożył W.M.. W uzasadnieniu wskazał, że decyzje w sposób nieuprawniony naruszają i ingerują w prawo własności, powodują zmianę granic i powierzchni działek. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko domagając się utrzymania stanu zapisów po modernizacji gruntów z 1994 r. Wskazał przy tym na rękojmie wiary ksiąg wieczystych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych ( bez wskazania sygnatur) wskazał, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów wskazał, że okoliczność zmiany powierzchni działki w operacie ewidencyjnym nie powoduje wzruszenia czy zmiany innych, wcześniejszych dokumentów związanych z własnością nieruchomości. Ponadto dokumenty, na które powołuje się Skarżący mają moc wiążącą odnośnie prawa do nieruchomości, a nie do wskazywanej w takich dokumentach powierzchni działek. Dotyczy to również zapisów w księgach wieczystych, co wynika wprost z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd stwierdza, że organy w kontrolowanej sprawie wykonały zalecenia wynikające z wyroków tut. Sądu z dnia 6 marca 2012 r., sygn. II SA/Rz 1292/11 i z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. II SA/Rz 220/13 – art. 153 P.p.s.a.

Będąca przedmiotem niniejszego postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Co do gruntów, zawiera ona informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczeniu ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach i władających (art. 20 cyt. ustawy). Spełnia ona zatem funkcje informacyjno-techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Aktualizacji danych dokonuje się na podstawie przedłożonych dokumentów: prawomocnych orzeczeń, decyzji, aktów notarialnych, aktów normatywnych ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów (art. 20 w zw. z art. 23 cyt. ustawy i § 46 cyt. rozporządzenia). Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje też przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów, której tryb szczegółowo reguluje art. 24a oraz § 55 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.

Zgodnie z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W razie braku takiej dokumentacji lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia).

Bezsporny w niniejszej sprawie był fakt zaistnienia błędu w ewidencji gruntów niezawinionego przez właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości, a spowodowanego przez organ prowadzący ewidencję.

Postępowanie prowadzone z wniosku Pani H. S., działającej imieniem córki M. S., dotyczy sprostowania "pomyłki" błędnego naniesienia na mapie ewidencyjnej m. [...] obręb [...] po modernizacji przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1986/2 a działką nr 1986/6. Tak więc przedmiotem postępowania był przebieg granicy pomiędzy w/w działkami 1986/2 i 1986/6, a także zmiana powierzchni tych działek, która jest pochodną przebiegu ich granic.

Sąd akceptuje ustalenia dokonane przez organy w kontrolowanych decyzjach. Nie były one kwestionowane, strony różniły się jedynie co do skutków zaistniałych zdarzeń i możliwości skorygowania błędu w postępowaniu aktualizacyjnym.

Przebieg przedmiotowej granicy został ustalony podczas podziału dawnej działki nr 3141/2 na działki nr 3141/3 i 3141/4 i zatwierdzony decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] znak [...] z dnia [...].03.1989 roku. Przebieg powyższej granicy przedstawia szkic polowy z dnia 10.X. 1988 roku i protokół graniczny z dnia 15.XJ.988 roku. Aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia 22.12.1989 roku zostało przeniesione prawo wieczystego użytkowania działki nr 3141/3 o powierzchni 0.0046 ha (obecnie nr 1986/2 o powierzchni 0.0031 ha) z J.i M.C. na rzecz wnuczki M. S. .

Następnie w wyniku przeprowadzonej w 1994 roku modernizacji ewidencji gruntów obrębu nr [...]działka nr 3141/3 zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/2, stanowiącą własność M. S., a działką nr 3141/4 zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/1, będącą wówczas w wieczystym użytkowaniu J.i M.C. Strony o wyłożeniu do publicznego wglądu modernizowanego operatu 2. Osiedle były imiennie zawiadomione. W aktach postępowania z modernizacji jest zawiadomienie o wyłożeniu do publicznego wglądu odnowionego operatu ewidencji gruntów skierowane do J.i M.C., do T.H. - działającej imieniem córki M. S. z podpisem odbioru przez M.C. Natomiast brak jest potwierdzenia zawiadomienia przez M. S.. Posiadane przez organ dokumenty prawne ze zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów są niepełne i szczątkowe. Modernizacja ewidencji gruntów przeprowadzona w latach 1992-1994 dokonywana była zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02.1969 roku w sprawie ewidencji gruntów (MP Nr 11, poz. 98 z 1969 roku). Na zatwierdzenie powyższej modernizacji nie wydawano decyzji administracyjnej, a zgodnie z § 93 ust. 1 powyższego zarządzenia stary operat ewidencji gruntów zastąpiono nowym operatem w 1994 roku.

W 2002 roku przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków oraz założenie ewidencji budynków dla obrębu nr [...] zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Strony o powyższej modernizacji były zawiadamiane (imienne podpisy H. S. odbierającej zawiadomienia w imieniu M. S. i T. S. oraz podpis W.M.) i miały możliwość zapoznania się z projektem wykładanego operatu ewidencji gruntów i budynków. W trakcie wykładanego w dniach 19.08.2002 -27.08.2002 roku oraz w dniach 2.09.2002-13.09.2002 roku projektu operatu opisowo-kartograficznego można było składać do protokołu wnioski, uwagi i zastrzeżenia. Strony pomimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiły się i nie złożyły żadnych uwag ani zastrzeżeń. Decyzją znak [...] z dnia 30.06.2003 roku Starosta Powiatu [...] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu 6.08.2003 roku. Przedmiotowa decyzja znak [...] z dnia 30.06.2003 roku została uchylona przez WINGiK decyzją znak [...] z dnia 11.04.2008 roku, a z uwagi na zmiany przepisów modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...] została zakończona ogłoszeniem w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] poz. [...] z dnia 2.05.2008 roku. Działka 1986/6 powstała z podziału działki 1986/4 na działki 1986/5 i 1986/6 zgodnie z operatem geodezyjnym włączonym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 maja 2003 r. pod nr [...], w którym granice zewnętrzne działki dzielonej nr 1986/4 zostały przyjęte na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Również wówczas nie wpłynęły żadne zarzuty do danych ewidencyjnych obecnych działek nr 1986/2 i 1986/6.

W prowadzonym postępowaniu zlecono opracowanie analizy dotychczasowej dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz pomiaru bezpośredniego na gruncie przedmiotowej granicy. Analiza ta zawarta jest w operacie geodezyjnym włączonym go państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego pod nr [...] z dnia [...].10.2012 roku. Z analizy wynika, że granica pomiędzy działkami 1986/2 (poprzednio działka 3141/3) i działką nr 1986/6 (poprzednio część działki nr 3141/4) powstała w wyniku podziału dokonanego w 1988 roku zatwierdzonego decyzją Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].03.1989 roku nr [...]. Przebieg granicy pomiędzy w/w działkami w aktualnie obowiązującej ewidencji gruntów i budynków został uwidoczniony w 1994 roku w trakcie modernizacji ewidencji gruntów m. [...] obręb [....]. Analizując materiały geodeta uprawniony stwierdził, że w trakcie wprowadzania do elektronicznej bazy danych współrzędnych załamań granicy pomiędzy działkami nr 1986/2 i 1986/1 operator wprowadzający współrzędne punktu nr 439a prawidłowo wprowadził współrzędną "X" tego punktu, a błędnie wprowadził współrzędną "Y", zamiast punktu nr 439a wprowadził współrzędną "Y" punktu nr 44la. W efekcie powyższego, granica pomiędzy przedmiotowymi działkami w punkcie nr 43 9a przesunięta została w stronę zachodnią o 1.17 metra. Stąd zmiana pola powierzchni działki nr 1986/2 z 0.0046 ha na 0.0031 ha. Ponadto dokonał pomiaru na gruncie granic wskazanych przez strony zainteresowane, wyznaczył granicę z operatu podziału działki oraz zamierzył istniejące w terenie ogrodzenie. Przebieg tych granic uwidacznia szkic przebiegu granic z dnia 25.09.2012 roku. Wskazania przedmiotowej granicy przez strony są sprzeczne. Ponadto stan użytkowania działek nr 1986/2 i nr 1986/6 na gruncie nie pokrywa się ze wskazaniami stron, granica wynikającą z obowiązującej ewidencji gruntów i budynków oraz granicą wykazaną w operacie podziałowym nr 2/2/89 i zatwierdzoną decyzją Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].03.1989 roku nr [...].

Nabycie prawa wieczystego użytkowania przez Pana W.M., działającego przez pełnomocnika S.M., działki nr 1986/4 nastąpiło aktem notarialnym Rep. A [...] od M.C. i H. S. działającej imieniem córki M. S.. Zatem niniejszy akt dotyczy przeniesienia własności i nie ma wpływu na przebieg granic działek w operacie ewidencyjnym.

W wykonanym w 1997 roku podziale działki nr 1986/1 na działki nr 1986/3 i 1986/4, którego dane geodezyjne zawiera operat włączony do zasobu ewidencji gruntów pod nr 7414/65/12/97 z dnia 24.09.1997 roku (obecny numer operatu [...]), w protokole opisu granic istniejących na gruncie przyjęto, że przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 a działką nr 1986/1 jest zgodny z danymi podziałowymi wydzielonej działki nr 1986/2 (oznaczonej przed modernizacją ewidencji gruntów jako działka nr 3141/3). Natomiast przy podziale działki nr 1986/1 granice zewnętrzne tej działki zostały przyjęte na podstawie danych znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, czyli z funkcjonującą już wówczas błędną współrzędną pkt nr 439a, przyjętą przy modernizacji ewidencji gruntów w 1994 roku. Współrzędnej pkt 439a nie skorygowano przy modernizacji ewidencji gruntów w 2002 roku ani z wniosku stron - bo takiego nie składali, ani z urzędu. Czyli dane z powyższego operatu są wiążące tylko do granicy pomiędzy działkami powstałymi po podziale.

W postępowaniu podziałowym nie można zmieniać granic zewnętrznych działki, która jest przedmiotem podziału. Podziału dokonuje się w granicach ewidencyjnych takiej działki, ale jeżeli granice nieruchomości są wadliwie wykazane w ewidencji gruntów nie oznacza to, że zakres prawa własności ulega zmianie a jedynie to, że jest źle wykazany. Korekta mapy ewidencyjnej, na której przez lata uwidocznione były błędne granice, nie oznacza pozbawienia stron części nieruchomości, bowiem strony części tej nigdy nie nabyły.

Zatem mając na uwadze fakt, że w kwestii granicy pomiędzy działkami nr 1986/2 a 1986/6 ostatnim dokumentem znajdującym się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym jest dokumentacja z podziału wykonanego w 1988 roku zatwierdzonego ostateczną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].03.1989 roku nr [...]oraz, że brak jest w obrocie prawnym decyzji administracyjnej zatwierdzającej modernizację ewidencji gruntów i budynków m. [...] obręb [...], to w ewidencji gruntów i budynków granice działek winno się wykazywać w oparciu o § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z w/w przepisem przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonego miedzy innymi w celu podziału nieruchomości. W tym przypadku o dokumentację podziałową przyjętą do zasobu ewidencji gruntów w 1989 roku.

Prawidłowo organy przyjęły, że w sprawie ma zastosowanie § 45 ust. 1 rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

-zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi,

-ujawnienia nowych danych ewidencyjnych,

-wyeliminowania danych błędnych.

Takim błędem jest źle wprowadzona współrzędna punku granicznego o obecnym numerze 17402. Mechanizm powstania błędu i braku udziału w jego powstaniu którejkolwiek z obecnych stron postępowania opisuje operat techniczny z wykazem zmian danych ewidencyjnych włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]z dnia [...].02.2015 roku.

W rozpoznaniu niniejszej sprawy trudno mówić o klasycznym sporze granicznym rozumianym jako spór o zasięg własności. Brak zgody jednej ze stron na wykazany na mapie po modernizacji przebieg granicy działki, który de facto powstał na skutek błędnie wprowadzonej współrzędnej w ramach prac prowadzonych przez urząd, nie jest równoznaczny z klasycznym sporem na gruncie tym bardziej, że strony użytkują w terenie grunt podobnie jak ustalono w trakcie podziału w 1988 roku, a faktyczną granicę stanowi istniejący w terenie płot. Rozbieżność zdań dotyczy doprowadzenia do zgodności stanu ustalonego w trakcie podziału z 1988 roku nie ze stanem użytkowania na gruncie, ale przebiegiem granicy na mapie ewidencyjnej po modernizacji.

W tym stanie rzeczy, błędny zapis w ewidencji dokonany i zawiniony przez organ ma wszelkie cechy omyłki i ma charakter oczywisty.

Reasumując, przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2, dawniej 3141/3, a działką nr 1986/6, dawniej 3131/4, został ustalony i pomierzony jedynie w trakcie podziału działki nr 3141/2 na działki nr 3141/3 i nr 3141/4 w 1988 roku i zatwierdzony decyzją Urzędu Miejskiego w [...] znak [...]z [...].03.1989 roku. Powstały w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w 1994 roku błąd określenia współrzędnej punktu został powielony w dalszych czynnościach tj. przy podziale działki nr 1986/1 na działki nr 1986/3 i nr 1986/4 w 1997 roku, podziale działki 1986/4 w 2003 r., przy akcie notarialnym Rep. A [...] z dnia 9.10.1997 roku przeniesieniu prawa wieczystego użytkowania na rzecz W.M. i decyzjach przekształcających prawo wieczystego użytkowania na własność oraz dokonanych na ich podstawie wpisów w księgach wieczystych.

Jeżeli granice nieruchomości są wadliwie wykazane w aktualnym operacie nie oznacza to, że zakres prawa własności ulega zmianie. Wadliwe oznaczenie granic nie jest sposobem nabycia tego prawa, jedynie błędem w dokumentacji tego prawa. Korekta mapy ewidencyjnej, na której przez szereg lat uwidocznione były błędnie granice nie oznacza pozbawienia stron części nieruchomości, bowiem strony tych części nigdy nie nabyły, co uwiarygadnia przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 a 1986/6 na gruncie i stan użytkowania działek przez obydwie strony.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że błędny wpis w ewidencji – dokonany i zawiniony przez organ ma wszystkie cechy omyłki wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – ma charakter oczywisty i wynika z dokumentów geodezyjnych.

Możliwość korekt tego rodzaju nieprawidłowych wpisów przewiduje § 54 ust. 6 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który nakłada na starostę obowiązek zapewnienia przeprowadzenia okresowych weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie:

1) zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji,

2) zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie.

Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku tej weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego (§ 54 ust. 6 rozporządzenia.).

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, dokumentacja geodezyjna, która posłużyła organowi I instancji do wprowadzenia zmian w zakresie przebiegu granic została też sporządzona zgodnie z § 36 rozporządzenia z 2001 r. – tj. w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej – i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest już pogląd, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów mieści się również prostowanie błędnych wpisów (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07, z dnia 30 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1628/10).

Oczywistym jest, że powstanie błędu nie może budzić wątpliwości, a jego sprostowanie nie może tworzyć nowego stanu prawnego, bowiem wpisy w ewidencji gruntu dokumentują określony stan prawny, ale go nie tworzą. Zasadne jest stanowisko skarżącego, że w tym trybie nie można dokonywać ustaleń co do zakresu własności nieruchomości, bo temu służą inne tryby postępowania.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło do zmian zasięgu własności. Bezsporne jest, że wpis w ewidencji gruntów nie rozstrzyga o prawie własności danej nieruchomości. Jeżeli więc nastąpił błędny wpis, to wpis ten nie mógł wprowadzić żadnych zmian co do zasięgu własności. Dotychczasowy właściciel ani nie utracił prawa, ani też nie zwiększył swojego prawa własności nieruchomości. To samo dotyczy właścicieli sąsiednich nieruchomości. Co do zasady błąd przy wykreślaniu granic nieruchomości nie spowodował żadnych zmian własnościowych, tak samo jak usunięcie tego błędu.

Czym innym jest aktualizacja ewidencji związana z ewidentnym błędem, a czym innym kwestionowanie granic nieruchomości. Należy bowiem brać pod uwagę, że wpisy w ewidencji winny być aktualne i nie powinny zawierać błędów. Jeżeli został już ujawniony oczywisty błąd, to winien być jak najszybciej wyeliminowany aby uniknąć dalszych negatywnych konsekwencji takiego wpisu. Wyeliminowanie zaś błędu nie pozbawia stron możliwości ustalenia przebiegu granic nieruchomości w stosownym trybie. W tym zakresie Sąd w całości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 647/12.

Podnoszona w skardze kwestia rękojmii wiary publicznej ksiąg wieczystych przy nabyciu nieruchomości jest pojęciem cywilistycznym. Ocena jej skutków należy do sądów powszechnych. Na marginesie jedynie należy podkreślić, że w literaturze i orzecznictwie dominuje pogląd, zgodnie z którym stosowanie rękojmi ogólnie wyłącza się w odniesieniu do wpisów w dziale I-O księgi wieczystej. Tak np. H. Ciepła, w: H. Ciepła, E. Bałan-Gonciarz, Ustawa..., s. 29; E. Gniewek, w: System prawa prywatnego, t. 3, s. 201-202; I. Heropolitańska, w: I. Heropolitańska i in., Ustawa..., s. 13.

"Wpis w dziale I-O księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 u.k.w.h." (uchwała SN z 4 marca 1994 r., III CZP 15/94, Lexis.pl nr 319486). Tak też m.in. uchwała SN z 28 lutego 1989 r., III CZP 13/89, OSNC 1990, nr 2, poz. 26; postanowienie SN z 19 sierpnia 2009 r., III CZP 51/2009, Lexis.pl nr 2069993.

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych może mieć zastosowanie w zakresie, w jakim prawo rzeczowe, które podlega nabyciu na takiej podstawie, obejmuje ten - a nie inny - zindywidualizowany przedmiot. W odniesieniu do działek ewidencyjnych gruntu, które opisano w dziale I-O księgi wieczystej, dotyczy to działek zidentyfikowanych według ich numerów oraz nazwy obrębu.

Rękojmia nie obejmuje natomiast właściwości faktycznych przedmiotu prawa rzeczowego (położenia, przeznaczenia, sposobu korzystania itp.). Na tej podstawie nabywca nie może uzyskać prawa rzeczowego odnośnie do nieruchomości o właściwościach określonych w dziale I-O księgi wieczystej.

Należy podkreślić, że rękojmia nie odnosi się do powierzchni nieruchomości ujawnionej w księdze wieczystej.

"Rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.) nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości" (uchwała SN z 28 lutego 1989 r., III CZP 13/89, LexisNexis nr 302189, OSNC 1990, nr 2, poz. 26).

Rękojmia nie obejmuje przebiegu granic działek ewidencyjnych gruntu (podobnie postanowienie SN z 19 sierpnia 2009 r., III CZP 51/2009, Lexis.pl nr 2069993; odmiennie J. Kuropatwiński, Księgi..., t. I, s. 201). Przebieg tych granic decyduje o właściwościach faktycznych danej nieruchomości, a nie jej tożsamości.

"Stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej jest wyłącznie treść wpisów obejmujących prawa. Tymczasem oznaczenie nieruchomości odzwierciedla jedynie treść dokumentów w tym względzie, przede wszystkim z zakresu ewidencji gruntów, nie tworzy natomiast stanu prawnego nieruchomości. Wyjątek dotyczy wpisu nieruchomości niebędącej w całości albo w części własnością osoby ujętej w dziale II księgi wieczystej. Wadliwość dotyczy wówczas prawa własności, a nie obszaru czy przeznaczenia gruntu" (postanowienie SN z 10 stycznia 2002 r., II CKN 677/99, Lexis.pl nr 384095 (tak słusznie Tomasz Czech w Komentarzu do art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – Dz.U. z 2014 r., Nr 08, poz. 15).

Końcowo Sąd zauważa, że akcentowane w skardze kwestie istnienia w obrocie prawnym ostatecznych decyzji zatwierdzających podział, aktów notarialnych, wpisów w księgach wieczystych, czy decyzji o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności – dokumenty te nie mają wpływu na przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 i działką nr 1986/6.

Ponadto należy zaznaczyć, ze podstawą oznaczenia, powierzchni i przebiegu granic nieruchomości w innych dokumentach (w tym w księgach wieczystych) są dane z operatu ewidencyjnego, wynikające z dostępnych organowi dokumentów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Przedstawione okoliczności doprowadziły Sąd do uznania, że w rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły sprawę w sposób wnikliwy i dokładny, dotrzymując standardów określonych przepisami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.