Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1986/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżącego M.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosków wniesionych przez M.P. oraz Burmistrza Miasta H. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1968 r. nr [...] w zakresie pkt 1 dotyczącego wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w H. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] (obecnie [...]), stanowiącej własność A.P., w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części w/w orzeczenia, stwierdzającą jego nieważność.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia wystąpił następca prawny A.P. M.P., działający osobiście oraz w imieniu swoich braci J. i J.P., zarzucając mu rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] października 1968 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 3076/02 uchylił obie te decyzje.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1968 r. w zakresie pkt 1 dotyczącego wywłaszczenia za odszkodowaniem przedmiotowej nieruchomości położonej w H. przy ul. [...], w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali zostało wydane z naruszeniem prawa z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych, a w pozostałej części w/w orzeczenia, stwierdził jego nieważność.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli M.P. oraz Burmistrz Miasta H.. Po ich rozpatrzeniu organ odwoławczy stwierdził, że nie mogą one zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Minister wyjaśnił, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz przyznania odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94).

Przywołując treść art. 3 ust. 1-2 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Minister uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka wywłaszczenia określona jako "cele użyteczności publicznej". Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotową nieruchomość wywłaszczono ze względu na budowę budynku produkcyjnego Zakładu Pracy [...] w H., objętego decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] grudnia 1966 r. nr [...], zaś ubiegającym się o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.

Jednocześnie Minister stwierdził, że zgodnie z treścią art. 6 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przed wystąpieniem do organu administracji państwowej z wnioskiem o wszczęcie postępowania ubiegający się o wywłaszczenie zobowiązany był zwrócić się do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości lub umowę zamiany nieruchomości. Umowa taka mogła być zawarta również w razie porozumienia stron w toku postępowania wywłaszczeniowego. Z akt sprawy wynika, że Spółdzielnia [...] w H., pismem z dnia 7 marca 1967 r. zwróciła się do A.P. o dobrowolne odstąpienie przedmiotowej nieruchomości, wskazując kwotę kupna w wysokości [...] zł. Z pisma A.P. z dnia 3 maja 1968 r., skierowanego do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w L. wynika, że po otrzymaniu powyższej oferty wyraziła ona zgodę na dobrowolną sprzedaż nieruchomości, którą pod koniec marca 1967 r. przesłała listem poleconym do Spółdzielni [...] w H. Ponadto innym dowodem świadczącym o tym, iż A.P. wyraziła zgodę na zbycie nieruchomości za cenę proponowaną przez Spółdzielnię jest notatka dołączona do protokołu z rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej przeprowadzonej w dniu 18 kwietnia 1968 r. Z treść natomiast pisma Spółdzielni [...] w H. z dnia 14 czerwca 1968 r. wynika, że na wykup przedmiotowej nieruchomości za zaoferowana kwotę nie wyraził zgody Wojewódzki Związek Spółdzielni [...] w L.. Biorąc pod uwagę te fakty Minister stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie nie został zachowany wymóg art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy. Brak było również przeszkód uniemożliwiających zawarcie wspomnianej umowy. W tej sytuacji organ stwierdził, że przy wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości doszło do rażącego naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] października 1968 r. Jednakże, zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, co zdaniem organu ma miejsce w niniejszej sprawie, w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali wraz z udziałami w częściach wspólnych budynku i udziałami w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu. Z pisma Burmistrza Miasta H. z dnia 9 maja.2005 r. oraz dołączonych do pisma - wypisu z rejestru gruntów na dzień 10 maja 2005 r., odpisu z księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jak również nadesłanych aktów notarialnych wynika bowiem, że wywłaszczona nieruchomość (obecnie działka nr [...] stanowiącą własność Gminy Miejskiej H. w oraz ułamkową część własności Przedsiębiorstwa [...] w H.) wraz z działkami nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, stanowi nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym, składającym się z 34 lokali mieszkalnych i 16 lokali użytkowych, położoną przy ul. [...]. W budynku tym na mocy aktów notarialnych umowy sprzedaży odrębnej własności lokali, sprzedano lokale mieszkalne i użytkowe wraz z udziałami w częściach wspólnych budynku oraz udziałami w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu. Zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego powoduje, że powrót do poprzedniego stanu prawnego nie jest możliwy w drodze administracyjnoprawnej, a organ administracji nie jest władny do działania w tym zakresie przy pomocy dostępnych mu środków prawnych.

Mając powyższe na uwadze Minister Budownictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r.

Skargę na decyzję Ministra Budownictwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.P.. W obszernym uzasadnieniu skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznał, że organ naruszył prawo, ponieważ orzekł wbrew złożonemu wnioskowi, w którym skarżący domagał się stwierdzenia wydania całej decyzji wywłaszczeniowej z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego orzeczenie o takiej treści w dalszym ciągu nie czyni zadość zgłoszonym roszczeniom i nie daje możliwość uzyskania należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W tej sytuacji skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Budownictwa oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a w przypadku kiedy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tej decyzji lub postanowienia w całości lub w części.

Zgodnie z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzekając w niniejszej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej organ nadzoru związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 3076/02. W orzeczeniu tym Sąd zwrócił uwagę na uchybienia, do jakich doszło w procesie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz na fakt ustanowienia użytkowania wieczystego na spornym gruncie oraz sprzedaży lokali mieszkalnych w budynku posadowionym na gruncie obejmującym między innymi przedmiotową nieruchomość. Podniesione przez Sąd okoliczności faktyczne i prawne organ miał wziąć pod uwagę zarówno w kontekście możliwości wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, jak i w kontekście właściwego określenia kręgu stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wykonując zalecenia Sądu organ nadzoru ponownie rozpatrzył sprawę i ostatecznie decyzją z dnia [...] września 2006 r. po rozpatrzeniu wniosków wniesionych przez M.P. oraz Burmistrza Miasta H. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1968 r. w zakresie pkt 1 dotyczącego wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w H. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] (obecnie [...]), stanowiącej własność A.P., w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części w/w orzeczenia, stwierdzającą jego nieważność.

Z analizy akt administracyjnych sprawy oraz treści wydanych decyzji wynika, że prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ nadzoru nie dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie dokonał ustaleń dotyczących aktualnego stanu prawnego nieruchomości gruntowej oraz wzniesionego między innymi na spornej nieruchomości budynku, co było warunkiem niezbędnym do właściwego rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W szczególności należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art.156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art.156 § 2 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art.156 § 1 kpa. Organ nadzoru w tym postępowaniu działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (patrz wyrok NSA z 27 października 1995 r. III SA 829/95 niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r. III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).

Zgodnie z treścią art. 156 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa zostało omówione w orzecznictwie jak i w literaturze uwzględniającej dotychczasowe orzecznictwo. J. Borkowski w monografii pt. "Nieważność decyzji administracyjnej" (Łódź - Zielona Góra 1997, s. 68 i n.) przedstawił dorobek orzecznictwa sądowego określającego nieodwracalność skutków prawnych decyzji z różnych punktów widzenia. Autor ten w innym opracowaniu (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 1996, s. 709 i n.) zamieścił rozważania teoretyczne dotyczące tego pojęcia. Istotne są zwłaszcza stwierdzenia, że decyzja dotknięta nieważnością nie jest aktem bezskutecznym, lecz "pozostając w obrocie prawnym może wywołać skutki prawne i niektóre z nich należy zachować, właśnie z racji ich nieodwracalności". Kryterium pozwalające na odróżnienie skutków prawnych nieodwracalnych od innych skutków prawnych decyzji, według tego autora, uzależnione jest od możliwości działania organu administracji w formach prawnych władczych i jednostronnych. Jeżeli organ administracji na podstawie przepisów ustawowych lub przepisów wydanych z upoważnienia ustawowego ma możliwość cofnięcia, zniesienia, odwrócenia skutków prawnych decyzji, skutki te będą odwracalne. Ich nieodwracalność natomiast będzie występować w razie braku takiej możliwości, gdyż wykracza to poza właściwość, zadania i kompetencje organu.

W niniejszej sprawie Minister Transportu i Budownictwa w sentencji wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. orzekł, że "orzeczenie (...) w części dotyczącej sprzedanych aktami notarialnymi lokali, zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części (...) stwierdzam nieważność ww. orzeczenia". To samo sformułowanie powtórzone zostało w sentencji decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] września 2006 r. utrzymującej w mocy cytowaną decyzję. Zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniu obu decyzji organ nadzoru nie wskazał jednak, jaką część nieruchomości (działki nr [...] o powierzchni [...] m2 według wypisu z ewidencji gruntów z dnia 10 maja 2005 r.), stanowiącej własność Gminy Miejskiej H., obciąża prawo użytkowania wieczystego, przysługujące konkretnym właścicielom 34 lokali mieszkalnych i 16 użytkowych, co zdaniem organu stanowi przesłankę zastosowania art. 156 § 2 kpa. Sentencja zaskarżonej decyzji nie określa więc, dla jakiej części nieruchomości (ułamkowej lub określonej w jednostkach powierzchni) organ nadzoru stwierdził nieważność kontrolowanego orzeczenia, a w jakiej uznał, że wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Organ nadzoru poprzestał jedynie na sformułowaniu pewnej ogólnej reguły, jednak nie odniósł jej do konkretnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w rozpatrywanej sprawy. Taki sposób sformułowania rozstrzygnięcia czyni wydaną decyzję nadzorczą niemożliwą do wykonania, przynajmniej bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania mającego na celu ustalenie stanu prawnego lokali na dzień wydania tej decyzji i dokonanie na tej podstawie obliczenia części działki nr [...] o powierzchni [...] m2, których dotyczą odpowiednie części zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, żaden organ egzekucyjny nie posiada uprawnień do samodzielnego dokonania takiej konkretyzacji zaskarżonej decyzji. Taki sposób rozstrzygnięcia rażąco narusza prawa stron postępowania. Nie wiedząc bowiem, w jakiej części kontrolowane przez organ nadzoru orzeczenie zostało uznane za nieważne, nie mogą one określić, czy wydana decyzja zaspokaja ich żądania (w przypadku wnioskodawcy), narusza lub nie narusza ich praw (np. w przypadku aktualnego właściciela lub użytkowników wieczystych gruntu). W efekcie wydana decyzja w istocie nie rozstrzyga sprawy będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. W ten sposób rażąco (w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa) naruszony został przepis art. 104 § 2 kpa stanowiący, że decyzje (wydawane przez uprawniony organ) rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Niezależnie od omówionej powyżej wadliwości zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że orzekając w sprawie organ nadzoru pominął okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 grudnia 1994 r. aktem notarialnym nr [...] Gmina Miejska H. oddała m.in. działkę nr [...] w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni [...] w H. Następnie aktem notarialnym z dnia 24 lutego 1995 r. nr [...] [...] Spółdzielnia [...] w H. zbyła (sprzedała) prawo użytkowania wieczystego m.in. działki nr [...] na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w H.. Na gruncie, którego część stanowiła przedmiotowa działka, Przedsiębiorstwo [...] w H. wzniosło budynek mieszkalny. Poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe były wyodrębniane i sprzedawane przez Przedsiębiorstwo aktami notarialnymi (których kserokopie znajdują się w aktach sprawy). W aktach notarialnych przenoszono na nabywców lokali odpowiedni udział w przysługującym do tej pory Przedsiębiorstwu prawie użytkowania wieczystego do gruntu, w tym w szczególności przedmiotowej działki nr [...] opisanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Oznacza to, że już od 1994 r., czyli jeszcze przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, całość działki była przedmiotem prawa użytkowania wieczystego. Prawo to zostało ustanowione w formie aktu notarialnego, wpisane do właściwej księgi wieczystej, a następnie w całości stało się przedmiotem obrotu cywilno-prawnego. W tej sytuacji późniejsza sprzedaż lokali mieszkalnych i użytkowych ma oczywiście istotne znaczenie dla określenia stron postępowania, ale nie decyduje o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych, które jak wynika z akt sprawy, wystąpiły już wcześniej. Akt notarialny sprzedaży lokalu mieszkalnego nie ustanawiał użytkowania wieczystego w części ułamkowej (co ma miejsce przy sprzedaży tak zwanych lokali komunalnych w budynkach stanowiących własność gminy), a jedynie przenosił w ułamkowej części istniejące już użytkowanie wieczyste działki na kolejnego nabywcę. W efekcie stwierdzając nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu w bliżej nieokreślonej części, która jak można się domyślać w dniu wydawania zaskarżonej decyzji pozostawała w użytkowaniu wieczystym Przedsiębiorstwa [...] w H., organ rażąco naruszył przepis art. 156 § 2 kpa, bowiem do tej części gruntu również zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego, którego organ nie był władny wygasić w ramach swoich kompetencji a w szczególności zaskarżoną decyzją administracyjną. W stanie faktycznym występującym w niniejszej sprawie prawo wieczystego użytkowania gruntu jest następstwem zdarzenia cywilnoprawnego, jakim jest umowa sprzedaży. Kompetencje organów administracji pozwalają na pozbawienie podmiotów tych praw, ale tylko na podstawie konkretnych przepisów, którymi są przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości. W granicach swoich kompetencji organ administracji nie jest uprawniony do spowodowania takiego skutku w drodze innych władczych i jednostronnych form działania. Oznacza to, że zdarzenie cywilnoprawne wywołało nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. W konsekwencji nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej w tym zakresie.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzji była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 §1 pkt 5 kpa). Gdyby bowiem wykonując zaskarżona decyzję przyjąć, że sprzedane zostały wszystkie lokale mieszkalne i użytkowe, orzeczenie o stwierdzeniu nieważności części decyzji wywłaszczeniowej byłoby "puste", a więc nie mogłoby być faktycznie wykonane. Gdyby przyjąć, że w dniu wydania decyzji istniała jakaś określona część nieruchomości nieobciążona prawem użytkowania wieczystego wynikającego z ustanowienia odrębnej własności lokali, wykonanie zaskarżonej decyzji stwierdzającej w tym zakresie nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego, działającej ze skutkiem "ex tunc", oznaczałoby przywrócenie w tej części prawa własności spadkobiercy byłej właścicielki nieruchomości. Prowadziłoby to do rażącego naruszenia art. 232 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym. W wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków. Zwrócony bowiem spadkobiercy byłego właściciela udział w prawie własności nieruchomości byłby obciążony prawem użytkowania wieczystego niezwiązanego z wyodrębnionymi lokalami, co oznacza istnienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie należącym do osoby fizycznej, czyli sytuacji prawnie niedopuszczalnej.

Prowadząc postępowanie organ nadzoru nie odniósł się do kwestii wcześniejszego powstania użytkowania wieczystego do całej przedmiotowej nieruchomości i nie rozważył skutków prawnych istnienia tego prawa. Orzekając w sprawie Sąd opierał się jedynie na materiałach zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ samodzielnie ustali aktualny stan prawny przedmiotowej nieruchomości i weźmie go pod uwagę rozstrzygając sprawę.

Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.