Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1267/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2010 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 roku i za 2004 rok postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata


UZASADNIENIE

Skarżący R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że jego żona od sześciu lat pozostaje na urlopie wychowawczym. W okresie od 1 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. odbyła staż pielęgniarski celem odnowienia uprawnień. W tym czasie otrzymywała wynagrodzenie w kwocie1.709 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że sam również pozostaje bez pracy, a jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z pracy w gospodarstwie oraz pomocy finansowej najbliższych mieszkańców. Podniósł, że komornik dokonał zajęcia ich samochodu marki [...] obciążając kosztami egzekucyjnymi w kwocie 942,20 zł.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci ( ur. w 2003 , 2005 oraz 2007 roku). Posiada dom z 1926 r. o powierzchni 60 m² nieruchomość rolną o powierzchni 2,32 ha.

Z oświadczenia wynika także, że Skarżący z tytułu dzierżawy uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.004,25 zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedstawił zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), z których wynika, że w 2009 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 44.160,53 zł, a jego żona dochód w kwocie 16.765,68 zł., w 2008 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 40.362,31 zł natomiast jego żona 5.826,25 zł. ponadto skarżący oświadczył, że na utrzymanie każdego z dzieci przeznacza 1.000 zł, a dodatkowo ponosi koszt przedszkola 150 zł oraz koszt obowiązkowych szczepień 300 zł każda oraz koszty leków w przypadku choroby dzieci. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył także opłatę za telefon 50 zł opłatę za gaz około 310 zł, energię elektryczną 120 zł oraz podatek od nieruchomości 30 zł rocznie. Ponadto Skarżący ponosi koszty remontu domu, budynku gospodarczego, wynajęcia narzędzi i maszyn rolnych w kwocie około 300 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył , że jego rachunek bankowy został zablokowany oraz, że posiada zaległości w opłatach za czynności komornika oraz że spłaca pożyczki zaciągnięte od znajomych i sąsiadów. Skarżący oświadczył, że ani on ani jego rodzina nie korzysta z pomocy społecznej.

Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 376 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA

z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

Za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy przemawia okoliczność, że Skarżący uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej w kwocie 4.004,25 zł brutto. Ponadto Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostanie trzy miesiące, ograniczył się jedynie do oświadczenia, że jego konto zostało zablokowane.

Ponadto oświadczenia Skarżącego budzą wątpliwości. Z jednej strony Skarżący oświadcza, że uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.004,25 zł brutto, co (jak wynika z przedstawionego druku PIT-36 za 2009 r.) daje miesięcznie kwotę netto około 3.680 zł. Z drugiej natomiast strony jak wynika z przedstawionych przez Skarżącego wyliczeń, wydatkuje on miesięcznie kwotę około 3.930 zł, przy czym do kwoty tej nie zostały doliczone wydatki np. na żywność, ubiór oraz spłatę pożyczek zaciągniętych u znajomych i sąsiadów. Pozwala to przypuszczać, że Skarżący posiada dochody, których nie ujawnił.

Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych / wpisu sądowego należnego w sprawie oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat.

Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.