Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 498/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 par. 1 i 6, art.65 par.5, art.222 par.4
journal: Dz.U. 2001 nr 100 poz 1084
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o  samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: par.11 pkt 1, par.13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 130 poz 851
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego  pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem  pochodzenia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Ilona Szyszkowska-Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych. oddala skargę


UZASADNIENIE

T.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2006 r., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] dnia [...] czerwca 2003 r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz ponownie określiła kwotę długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Przedsiębiorstwo Spedycji, działające z upoważnienia T.K. dokonało zgłoszenia celnego towaru tj. - tkaniny z syntetycznych włókien odcinkowych barwionych, które objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w procedurze uproszczonej. W zgłoszeniu na podstawie świadectwa pochodzenia nr FORM A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. oraz FORM A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. (wystawionych w Indonezji) zadeklarowano stawkę celną w wysokości 9 %.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego i dokonał ich ponownego obliczenia. Decyzja ta stała się ostateczna.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie celne w związku z ustaleniem w trybie przepisów § 20 a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) zwanego dalej rozporządzenie RM, że przedłożone przy zgłoszeniu celnym świadectwo pochodzenia towaru jest sfałszowane. Postanowieniem z [...] sierpnia 2005r. organ zawiesił postępowanie, które ponownie podjął do prowadzenia [...] września 2006r.

W trakcie prowadzonego postępowania, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2005r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie właściwości miejscowej (Dz. U. Nr 135, poz. 1139) organem właściwym do rozpatrzenia sprawy stał się Naczelnik Urzędu Celnego, który decyzją z [...] października 2006r. uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz ponownie dokonał określenia kwoty długu celnego i należnego podatku od towarów i usług. Powodem takiego rozstrzygnięcia był negatywny wynik przeprowadzonej przez władze celne Indonezji weryfikacji świadectw : nr FORM A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. oraz FORM A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. Z treści pism z [...] października 2004r. oraz [...] czerwca 2006r. pochodzących od Biura Przemysłu i Handlu Prowincji otrzymanych przez organ celny wynikało, że po przeprowadzeniu weryfikacji stwierdzono, iż podpis i pieczęć urzędowa zostały sfałszowane. Jednocześnie poinformowano, że wskazane Biuro nigdy nie wystawiło przedstawionych do weryfikacji certyfikatów.

Skarżący w ustawowym terminie złożył od powyższej decyzji odwołanie, której rozpoznanie zakończyło się wydaniem przez Dyrektora Izby Celnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji.

Powyższą decyzję T.K. zaskarżył do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu l instancji i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Decyzji zarzucił, iż została wydana bez uprzedniego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Wskazano, że decyzja wydana została po wykonaniu czynności procesowych m.in. powołaniu biegłego, które to czynności są typowymi dla postępowania administracyjnego nie mieszczącymi się w granicach weryfikacji zgłoszenia celnego dokonywanej na zasadach zawartych w art. 70 kodeksu celnego. W ocenie skarżącego wszelkie dowody zebrane przed datą wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego i podatkowego nie mogą być uwzględnione w procesie rozstrzygania. Ponadto skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego wyników weryfikacji. W ocenie skarżącego to zagraniczny organ celny rozstrzygał w sprawie, bowiem skarżący nie miał żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, bowiem przed dokonaniem zgłoszenia nie miała żadnego kontaktu z tymi dokumentami Wskazano, że organy celne nie posiadają żadnego ustawowego upoważnienia do występowania z wnioskiem do zagranicznej instytucji o weryfikację świadectwa pochodzenia. W ocenie skarżącego nie do przyjęcia jest odpowiedź organów tajwańskich w której lakonicznie stwierdzono, że świadectwo pochodzenia jest sfałszowane. To ogólne sformułowanie winno być uszczegółowione, organ winien w swoich decyzjach wyjaśnić na czym polegało sfałszowanie świadectwa pochodzenia. Organ przyjmując wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia naruszył normę art. 180 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej jak również art. 7 i art. 22 Konstytucji, albowiem ograniczona została wolność w działalności gospodarczej strony, ponieważ dopuszczona została nieograniczona ingerencja organów zagranicznych w sferę działalności gospodarczej polskiego podmiotu. Skarżonej decyzji zarzucono również wydanie jej na podstawie materiałów dowodowych sporządzonych w obcym języku, które do tej pory nie zostały przetłumaczone na język polski. Jednocześnie decyzji organu I instancji zarzucił wydanie jej z uchybieniem terminowi do jej wydania określonemu w art. 65 § 5 kodeksu celnego, bowiem zawieszenie postępowania którego dokonał organ I instancji w oparciu o art. 201 narusza obowiązujący porządek prawny i nie może mieć zastosowania w zakresie przerwania biegu terminów przedawnienia. W ocenie skarżącego weryfikacji dowodu pochodzenia nie można uznać za rozstrzygającego zagadnienie wstępne, co do którego organ celny wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art. 13 § 1 kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz ustalenia pochodzenia towarów, stosownie do art. 19 § 1 kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia RM towary wymienione w wykazie nr 3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju z którego dokonano wywozu towaru. W wyniku weryfikacji świadectwa przedłożonego przy zgłoszeniu celnym okazało się, że jest ono sfałszowane. Organ wskazał, że mając na uwadze wynik weryfikacji dokonanej przez zagraniczne organy, administracja celna była uprawniona do nie uznania faktu stwierdzonego w świadectwach pochodzenia dołączonych do zgłoszenia celnego, na podstawie których zastosowano 9 % stawkę celną konwekcyjną. Wg organu wynik weryfikacji zagranicznej świadectwa pochodzenia jest dla polskich organów celnych wiążący i nie może być kwestionowany. Ponadto na mocy art. 270 kodeksu celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Organ wskazał, że na mocy art. 279 § 1 kodeksu celnego - organami celnymi są: naczelnik urzędu celnego oraz dyrektor izby celnej. Zgodnie z § 20 a rozporządzenia MF w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectw. W ocenie organu w toku postępowania zachowano zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego iw sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy zebrany zarówno przez stronę jak i organ celny.

Po wyznaczeniu terminu rozprawy skarżący złożył pismo procesowe z dnia 6 marca 2008r. w którym ponownie powtórzył zarzuty zawarte w skardze, a dodatkowo wskazał, iż organ odwoławczy wskazując podstawą prawną wydanej decyzji podał ją niepełną, ponieważ wskazał art. 15 § 1 Kodeksu celnego, a nie sprecyzował jego ustępu (punktu), a zatem nie mógł stworzyć prawidłowego uzasadnienia decyzji bez świadomości jakie przepisy powołuje. Natomiast w przypadku odsetek wyrównawczych wskazał błędną podstawą prawną - rozporządzenie obowiązujące w chwili orzekania, a nie dokonania zgłoszenia celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, póz. 623 z późn. zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuję się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego.

Z art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, póz. 1084 z późn. zm.), obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Zatem w dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celne (Dz. U. nr 226, póz. 1885), która stanowi załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 cyt. wyżej Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16-19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, póz. 851 z późn. zm.). W §11 pkt 1 ustalono, iż pochodzenie towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

W postanowieniach wstępnych taryfy celnej wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone i ryczałtowe oraz zasady ich stosowania. W pkt 10 wskazano, iż do towarów wymienionych we wskazanym wyżej Wykazie nr 3, których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej.

Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony jest w "Wykazie nr 3". Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. W powołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Warunkiem skorzystania przez skarżącą ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Winno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymieniane w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru.

Na podstawie art.83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. Natomiast w myśl § 20 a ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji od organu wystawiającego świadectwo.

W niniejszej sprawie w wyniku dokonanych przez organ celny czynności weryfikujących okazało się, że na przedstawionych przez importera świadectwach pochodzenia stwierdzono, że podpisy i pieczęć urzędowa zostały sfałszowane, a organ ten nigdy nie wystawiał wskazanych certyfikatów - co wynika z treści pism z [...] października 2004r. oraz [...] czerwca 2006r. nadesłanych przez Biuro Przemysłu i Handlu Prowincji.

Konsekwencją tych ustaleń było uchylenie w trybie wznowieniowym dotychczasowej decyzji w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej oraz ponowne dokonanie określenia kwoty długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar.

Dyrektor Izby Celnej zasadnie przyjął, iż przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia RM w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3 przedłożenia przez importera świadectwa pochodzenia. Takiego wymogu strona skarżąca nie spełniła , gdyż przedłożony dokument nie posiadał wskazanych powyżej cech, określonych w § 13 ust. 1 rozporządzenia RM . Z tych też powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 19 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów.

Słusznie też Dyrektor Izby Celnej zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem.

Treść tego dokumentu była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia dołączone przez skarżącego do zgłoszenia celnego zostało sfałszowane (zawierały sfałszowany podpis i pieczęć urzędową). Organ celny związany był treścią § 13 ust. 2 rozporządzenia RM, w myśl którego tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w wykazie nr 3. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są argumenty skarżącego, że świadectwo pochodzenia otrzymał od kontrahenta zagranicznego i działał w zaufaniu, że dokument jest prawidłowy. Ocena skutków sfałszowanego dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia, bowiem istotne jest, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego. Wbrew zatem zarzutom strony nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, gdyż jak już wyżej wskazano, bezsporne jest, że importowany towar znajduje się w wykazie towarów, których przywóz musi być dokumentowany świadectwem pochodzenia a nadto, że ilość i rodzaj towaru jednoznacznie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Nie zachodziła zatem okoliczność przewidziana w przepisie § 11 ust. 3 rozporządzenia RM, gdyż tylko w sytuacji, gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 nie musi być dokumentowane.

Wskazać należy, że na mocy przepisu art. art. 270 kodeksu celnego - organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Z tego też względu dokumenty otrzymane z Biura Przemysłu i Handlu Prowincji mogły stanowić dowód w prowadzonym postępowaniu. Przyjęcie wskazanych pism jako dowodu w sprawie nie stanowi również naruszenia przepisów Konstytucji, albowiem działanie organów nie narusza w żaden sposób swobody działalności gospodarczej skarżącego. Również nie jest uzasadniony zarzut, iż dokumenty te nie zostały przetłumaczone na język polski. W aktach administracyjnych znajdują się tłumaczenia - sporządzone przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego - wskazanych pism.

Niezasadny jest również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia §3 i § 5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż podstawa do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art.222 § 4 Kodeksu celnego (w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku) , pozostając przy tym w związku z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej ( Dz. U. Nr 120 , poz.1122) nakazującej jedynie stosowanie dotychczasowych przepisów kodeksu celnego do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji , przy czym i do takich postępowań m.in. w przypadku postępowań dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe stosować należy przepisy nowe, bowiem wynika to z zastrzeżenia w ust.2 art.3.

Zgodnie z nowym brzmieniem art.222 § 4 Kodeksu celnego w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Nie ma więc już w omawianych przepisach warunku uzyskania korzyści finansowej , którego wykazania domagał się pełnomocnik T.K., twierdząc , iż jest to przesłanka pobrania odsetek wyrównawczych przez organ celny. Z kolei w art. 222 § 5 Kodeksu celnego , w jego nowym brzmieniu , określono, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób naliczenia odsetek wyrównawczych, biorąc pod uwagę okoliczności przesunięcia daty powstania długu celnego oraz zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z powołanych przepisów , Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. Nr 155, poz. 1515). To nowe rozporządzenie , również na podstawie art. 3, a także art. 4 ustawy nowelizującej z dnia 23 kwietnia 2003r. miało w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Zgodnie z § 3 cyt. rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. Sposób obliczania odsetek reguluje § 4 ust.5 tego rozporządzenia. Wskazany przez strony skarżące § 5 ust.3 rozporządzenia stwierdza, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych mimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania tych okoliczności obciąża nie organy celne, ale osobę będącą dłużnikiem, przy czym muszą być to "szczególne okoliczności", a nie dotyczące podawania danych i przedstawiania dokumentów przez nią otrzymanych. Takie działania strony skarżącej są normalnymi czynnościami. "Szczególne okoliczności", to natomiast takie, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym, czy wyjątkowym. Organy celne słusznie zwróciły uwagę ,iż w tym aspekcie należy również brać pod uwagę fakt, zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.

Za chybiony należy również uznać pogląd, iż rozstrzygnięcie pierwszej instancji (wydane po wznowieniu) zostało wydane z naruszeniem art.165 §2 i §3 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Niewątpliwie, sprawa będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji - którym jest wznowienie postępowania.

W trybie art. 243 §1 i § 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej właściwy organ wydał w dniu 12 lipca 2005 r. stosowne postanowienie wznawiające postępowanie. Dodatkowo należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy to postanowienie o wznowieniu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne - decyzji. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., I SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80). W niniejszej sprawie motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był, jak wynika z treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia i w związku z tym zachodziła konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym) - por. uchwała SN z dnia 19 lipca 1991 r., III AZP 4/91, ONSA 1993, nr 4, poz. 92. Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z uwagi na powyższe, zarzut nie wydania przez organy celne postanowienia o wszczęciu postępowania w trybie art.165 Ordynacji podatkowej i podnoszoną w związku z tym argumentację pełnomocnika należało uznać za bezpodstawne.

Również niezasadny jest zarzut wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 65 § 5 kodeksu celnego. Zgodnie z jego treścią decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe nie może zostać wydana jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie natomiast z art. 230 § 5 pkt 2 kodeksu celnego w związku z art. 65 § 5a tego kodeksu - bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem zawieszenia postępowania w sprawie celnej. Terminy biegną dalej z dniem podjęcia z zawieszenia postępowania w sprawie celnej (art. 230 § 6 kodeksu celnego). W niniejszej sprawie z uwagi na wystąpienie do Biura Przemysłu i Handlu Prowincji o weryfikację formularza A nr [...] wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania. Organ wydał i doręczył skarżącemu postanowienie z dnia [...] sierpnia 2005r. o zawieszeniu postępowania celnego i podatkowego (postanowienie zostało skarżącemu doręczone 22 sierpnia 2005r.). Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż skarżący nie złożył zażalenia na postanowienie o zawieszeniu. Tym samym wywołało ono skutki prawne związane z zawieszeniem postępowania celnego i podatkowego. Postępowanie zostało podjęte [...] września 2006r. W okresie zawieszenia tj. od [...] sierpnia 2005r. do [...] września 2006r. bieg trzyletniego terminu przedawnienia uległ zawieszeniu. Na marginesie wskazać należy, że za okres w którym postępowanie było zawieszone organ prawidłowo nie naliczył odsetek.

Za zasadny z kolei wypada uznać zarzut podnoszony przez pełnomocnika, iż zaskarżona decyzja w podstawie prawnej nie wskazuje w sposób precyzyjny art.15 Kodeksu celnego. Należy zgodzić się z twierdzeniem, iż istnieje wymóg, aby podstawa prawna decyzji była podana w sposób dokładny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu, lub innej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, albowiem bez sprecyzowania odpowiedniego ustępu (punktu) artykułu nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji.

Z drugiej jednak strony, w orzecznictwie wyraża się pogląd, iż nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na niewskazaniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne. Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94). Wytknięta przez pełnomocnika nieprawidłowość należy właśnie do tego typu uchybień. Przepis art.15 Kodeksu celnego rozpoczyna Dział II "Pochodzenie towarów" zawiera ogólne unormowania zagadnienia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. W myśl §1 powyższej normy niepreferencyjne pochodzenie określa się w celu stosowania taryfy celnej (pkt1), środków polityki handlowej (pkt 2), oraz sporządzania i wydawania świadectw pochodzenia (pkt 3). Paragraf 2 tego przepisu z kolei wprost wskazuje, iż reguły ustalania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów określają art. 16-19 Kodeksu celnego. Analiza treści decyzji wskazuje bez wątpliwości, iż art.15 Kodeksu celnego nie był ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Uchybienie to jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie może więc skutkować uchyleniem tej decyzji przez Sąd.

W końcu należy również podkreślić, iż w myśl art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych przepisy działu IV Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto bowiem, że powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż to te normy powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Termin "odpowiednio " oznacza, że dopiero gdy brak jest w Kodeksie celnym stosownych postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - "Postępowanie podatkowe". Bez wątpienia, co do problematyki pochodzenia towaru w pierwszej kolejności zastosowanie mają regulacje zawarte w Dziale II Kodeksu celnego, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami.

W świetle przedstawionych zważeń należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z powyższym skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 tej ustawy należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.

|Asesor WSA |Sędzia WSA |Asesor WSA |

|Anna Juszczyk -Wiśniewska |Dariusz Skupień |Alina Rzepecka |