Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 240/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 19 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi R P na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania R P od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 i art. 29 ust. 1, 2, 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji oraz akt postępowania wynika, że strona skarżąca (wcześniej "S") złożyła w dniu 29 marca 2005r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...]2006 roku, wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał wnioskodawcy płatność na 2005 rok z tytułu JPO i UPO w łącznej wysokości 12.671,41 zł. Przyznaną płatność przekazano w dniu 27 kwietnia 2006 r. na rachunek bankowy producenta rolnego wskazany we wniosku.

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. wznowiono postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] 2006 r.

Kierownik B.P. ARiMR decyzją z dnia[...], na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa stwierdził wydanie decyzji organu I instancji z dnia [...] 2006 r. z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że strona otrzymała płatność JPO na 2005 r. w wysokości 7.191,00 zł do działek rolnych A i B o łącznej powierzchni 28,91 ha (położonych na działce ewidencyjnej n[...]r) i do działki rolnej C o pow. 3,05 ha, oraz płatność z tytułu UPO w wysokości 5.480,41 zł do działki B. W toku postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji o przyznaniu płatności na rok 2004 ustalono jednak, że działka ewidencyjna nr [...]nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i winna zostać wobec tego wykluczona z przyznania płatności na 2004 r. Powołano się na kontrole na miejscu przeprowadzone w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 22 i 25 marca 2005r. Organ wskazał ponadto, że powyższe okoliczności (fakt, że działka nr [...]nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej) wykluczają powyższą działkę z przyznania płatności JPO i UPO na 2005r. Powierzchnia, co do której płatność JPO i UPO powinna zostać naliczona wynosi bowiem 0,00 ha.

Ponieważ od dnia decyzji z [...]2006 r. upłynął wskazany w art. 146 § 1 kpa termin (pięć lat) organ musiał ograniczyć się do wydania decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z dnia 3 kwietnia 2006 r. z naruszeniem prawa.

R nie wniósł odwołania od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r., wobec czego stała się ona ostateczna i prawomocna.

Pismem z dnia 15 marca 2013r. Kierownik B.P. ARiMR poinformował R o możliwości zwrotu nienależnie pobranych płatności obszarowych w wysokości 12.671,41 zł. W przypadku braku zwrotu w.w kwoty wszczęte natomiast zostanie z urzędu postępowanie administracyjne mające na celu wydanie decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W dniu 15 kwietnia 2013r. Kierownik B.P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych na mocy decyzji z dnia [...]2006 r.

Decyzją z dnia [...]organ I instancji ustalił R kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 12.671,41 zł, w tym 7.191,00 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i 5480,41 zł z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych należności.

Po rozpatrzeniu odwołania R, reprezentowanego przez radcę prawnego, Dyrektor WOR ARMiR wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...]2014 r. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98 poz. 634 ze zm.), organ wskazał, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 powołanej ustawy jest ustalenie, czy w sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków publicznych oraz ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie.

Organ II instancji wyjaśnił, że nienależne pobranie środków ma miejsce wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie zostanie stwierdzone, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa, bowiem strona nie spełniła przesłanek do przyznania płatności.

Mając na względzie, że postępowanie w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych środków, zostało wszczęte po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2005 rok organ uznał, że sprawa nienależnie pobranych przez stronę płatności została poprawnie rozstrzygnięta. Wnioskodawca otrzymał płatności JPO i UPO do powierzchni, które nie kwalifikowały się do przyznania tych płatności.

Środki pieniężne w wysokości 12.671,41 zł przyznane na podstawie decyzji z dnia [...]2006 r., a przekazane na konto bankowe wnioskodawcy w dniu 27 kwietnia 2006 r. stanowiły nienależnie pobrane płatności. Producent rolny zadeklarował prowadzenie działalności rolniczej na łącznej powierzchni działek rolnych wynoszącej 31,96 ha w ramach JPO i 19,41 ha w ramach UPO, natomiast zostało ustalone, że prowadził on działalność rolniczą zachowując dobrą kulturę rolną tylko na powierzchni wynoszącej łącznie 3,05 ha w ramach JPO.

Organ podkreślił też, że nie ma podstaw do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z uwagi na to, że kwota nienależnie pobranych płatności przekracza równowartość 100 Euro ( art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. ).

Nie zachodzą również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranych płatności, gdyż wypłacenie wnioskowanych w 2005r. płatności bezpośrednich na ten rok, nie było spowodowane błędem organu a błąd mógł zostać wykryty przez rolnika.

Organ odwoławczy dalej wskazał, że sporne płatności zostały przekazane na rachunek bankowy wnioskodawcy na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...]2006 r. i nie wynikały z pomyłki ARiMR. Decyzja powyższa została bowiem wydana na podstawie danych zawartych we wniosku strony o płatności bezpośrednie na 2005 rok – zadeklarowanych przez wnioskodawcę, a to producent rolny ponosi odpowiedzialność za treść wniosku.

Organ wyjaśnił, że nie miał w sprawie ponadto zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze okres wskazany powyżej jest ograniczony do czterech lat.

Płatności zostały przekazane na rachunek wnioskodawcy w dniu 27 kwietnia 2006 r., a za datę pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 należało uznać dzień doręczenia mu decyzji z dnia [...] 2012 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 12 września 2012 r. Między tymi dwoma datami nie upłynął zatem podstawowy dziesięcioletni termin przedawnienia, a nie było podstaw do zastosowania w sprawie czteroletniego terminu przedawnienia, gdyż beneficjent nie działał w dobrej wierze. Składając w 2005r. wniosek o płatności (na druku urzędowym) wnioskodawca oświadczył, że zna warunki i zasady przyznawania tych płatności. Podanie przez niego we wniosku danych dotyczących powierzchni działek rolnych użytkowanych rolniczo, które okazały się niezgodne ze stanem faktycznym, stwierdzonym w trakcie kontroli, oznacza, że wniosek został złożony nierzetelnie. Wyklucza to więc działanie w dobrej wierze i działanie z należytą starannością wymaganą od każdego beneficjenta pomocy unijnej.

W przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z art. 73 ust. 1 powyższego rozporządzenia nr 796/2004. Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, R P reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucił naruszenie :

- art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący składając wniosek o płatności działał w złej wierze i winien wobec tego zwrócić otrzymane płatności

- art. 8, art. 77, art. 80 i art. 136 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału oraz niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, a także błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że decyzja o przyznaniu płatności z dnia [...] 2006 roku (omyłkowo podano "2004 roku") nie jest słuszna, a w związku z powyższym R utracił uprawnienie do uzyskania płatności, a tym samym zostały one pobrane nienależnie.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że składając wniosek o płatności bezpośrednie działała w dobrej wierze, albowiem w jej ocenie zgłaszane grunty kwalifikowały się w całości do otrzymania wnioskowanych płatności. Organ nie przedstawił żadnych dowodów, czy faktów pozwalających na przyjęcie, że skarżący pozostawał wówczas w złej wierze. Skarżący opierał się na danych wynikających, jego zdaniem, z odpowiednich dokumentów urzędowych, (umowy dzierżawy, protokoły przekazania mu nieruchomości rolnych). Działanie strony nie było obarczone niedbalstwem, brak też podstaw do przyjęcia, że skarżący nie dołożył należytej staranności przy składaniu wniosku. Dane zawarte we wniosku o płatności miały pochodzić od Agencji Nieruchomości Rolnych, a strona działała w zaufaniu do tego organu.

Od daty wypłaty płatności do powiadomienia o stwierdzonych nieprawidłowościach upłynął okres ponad 4 lat, wobec czego organ nie ma prawa dochodzić spornych płatności.

Strona podniosła, że decyzja z dnia [...] 2006 r. nie została formalnie wyeliminowana z obrotu prawnego i nadal wywołuje skutki prawne, a zatem przyznane nią płatności jej przysługują.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności tj. zgodności z obowiązującym prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa procesowego jak i materialnego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu.

Niesporne jest to, że na skutek ostatecznej decyzji Kierownika B.P. ARiMR z dnia [...]2012r. stwierdzono wydanie decyzji z dnia [...] o przyznaniu stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na 2005 rok z naruszeniem prawa. Decyzja przyznająca płatności nie została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu upływu 5 letniego terminu z art. 146 § 1 kpa. Strona nie wniosła odwołania od tej decyzji. Decyzja ta jest zatem ostateczna i wywołuje skutek prawny w postaci stwierdzenia, że decyzja Kierownika B.P. ARiMR z dnia [...]2006 r. w przedmiocie przyznania płatności (JPO i UPO) na 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Przedmiotem skargi jest decyzja o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005r.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm. ), organ ten w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej a także krajowych, przeznaczonych na: współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych funduszy. Dochodzi zaś do tego, gdy wspomniane środki zostaną przyznane oraz wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej, wyeliminowanej następnie z obrotu prawnego, bądź decyzji wobec której stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa (po uprzednim wznowieniu postępowania) – zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1663/14, orzeczenia.nsa.gov.pl. Chodzi zatem również o sytuację, gdy decyzja przyznająca płatności została wydana z naruszeniem prawa, gdyż strona od momentu złożenia wniosku nie spełniała przesłanek do przyznania określonych płatności (zob. m. in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 264/14, lex nr 1495496). Środki finansowe przekazane na rachunek strony stanowią w takiej sytuacji płatności nienależne.

Jak już wskazano powyżej niesporne w sprawie jest to, że na skutek ostatecznej decyzji Kierownika B.P. ARiMR z dnia [...]2012r. stwierdzono wydanie decyzji z dnia [...]r. o przyznaniu wnioskodawcy płatności bezpośrednich na 2005 rok z naruszeniem prawa. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego jedynie z powodu upływu 5 letniego terminu z art. 146 § 1 kpa. Jest ona zatem w obrocie prawnym, ale nie może wywoływać skutków prawnych w postaci stwierdzenia uprawnienia strony do otrzymania spornych płatności na 2005 rok.

Kwota przekracza równowartość 100 Euro, pobranych płatności (12.671,41 zł) w tym z tytułu JPO – 7.191,00 zł, a z tytułu UPO – 5.480,41 zł) organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że nie istnieją przesłanki wyłączające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich, o których mowa art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r, o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.).

Nie zachodzą również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności wynikające z art. 73 rozporządzenia nr 796/2004r., który w ust. 4 stanowi, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się że błąd organu, o którym mowa w tym przepisie dotyczyć może elementów za które wyłącznie organ ponosi odpowiedzialność, a więc takich jak np. określone stawki płatności, co do których to elementów rolnik może nie mieć wiedzy. Błąd ten nie dotyczy natomiast stanu faktycznego zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności, gdyż to jedynie wnioskodawca zna stan faktyczny swoich nieruchomości, w tym sposób ich zagospodarowania i jedynie on ponosi odpowiedzialność za prawidłowość składanego wniosku.

W rozpoznawanej sprawie strona otrzymała płatność JPO na 2005 r. do działek rolnych A i B o łącznej powierzchni 28,91 ha (położonych na działce ewidencyjnej nr[...]) i do działki rolnej C o pow. 3,05 ha, oraz płatność z tytułu UPO do działki rolnej B. W toku postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji o przyznaniu płatności na rok 2004 ustalono jednak, że działka ewidencyjna nr [...]nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i winna zostać wobec tego wykluczona z przyznania płatności za 2004 r. Organ wskazał ponadto, że powyższe okoliczności wykluczały przyznanie wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów rolnych również na 2005 r. Powołano się na wyniki kontroli na miejscu i brak utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

W tym miejscu wskazać należy, że odrębne postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji o przyznaniu płatności na 2004 rok zakończyło się prawomocnie wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 4 listopada 2011 r. (sygn. III SA/Po 536/11), oddalającym skargę R. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że przesłanką decydującą o zasadności przyznania dopłat było faktyczne posiadanie i odpowiednie rolnicze użytkowanie ziemi, a warunek ten nie został spełniony. Za niezasadne Sąd uznał przy tym zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości przeprowadzonych kontroli na miejscu w 2005 roku i sporządzonych protokołów pokontrolnych.

We wniosku o płatności bezpośrednie na rok 2005 wnioskodawca zadeklarował działki rolne uprawnione do otrzymania płatności o łącznej powierzchni 31,96 ha w ramach JPO i 19,41 ha w ramach UPO, natomiast działki rolne A i B w ramach JPO i działka rolna B (płatność JPO) nie były uprawnione do tych płatności, co wykazały kontrole na miejscu. Błąd producenta rolnego dotyczył więc stanu faktycznego zadeklarowanego we wniosku. Źródłem zaś danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek o przyznanie płatności. Wnioskodawca zobowiązany jest podać we wniosku faktycznie użytkowane rolniczo działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a nie powierzchnie wynikające z ewidencji gruntów, czy innych dokumentów urzędowych.

Zdaniem Sądu nie zachodzą również przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności wynikające z art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004r., który stanowi że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze okres ten ogranicza się do czterech lat.

Prawidłowo Dyrektor OR ARiMR zauważył, że przepis art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji z dnia 11 grudnia 2001r. nr 2419/2001 nie ma zastosowania do płatności na 2005 r. i że organ I instancji też go błędnie powołał.

W przedmiotowej sprawie płatności zostały przekazane na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu 27 kwietnia 2006 r. Za datę pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 należało zaś uznać dzień doręczenia stronie decyzji z dnia [...]2012 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z dnia [...]2006r. z naruszeniem prawa. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie w dniu 12 września 2012 r. Między tymi dwoma datami nie upłynął zatem podstawowy dziesięcioletni termin przedawnienia, a nie było podstaw do zastosowania w sprawie czteroletniego terminu przedawnienia, gdyż beneficjent nie działał w dobrej wierze.

Podkreślić należy bowiem, że składając wniosek płatności bezpośrednie wnioskodawca oświadczył, że zna warunki i zasady przyznawania tych płatności. Podanie zaś we wniosku danych dotyczących działek rolnych użytkowanych rolniczo, które okazały się niezgodne ze stanem faktycznym stwierdzonym w trakcie kontroli oznacza, że wniosek był nierzetelny. Beneficjent powinien zadeklarować powierzchnię działek rolnych faktycznie użytkowanych-uprawnionych do otrzymania płatności. Dlatego też ponosi on odpowiedzialność za zadeklarowanie działek rolnych niekwalifikujących się do przyznania danej płatności zgodnie z przepisami prawa. Wyklucza to więc działanie wnioskodawcy w dobrej wierze i działanie z należytą starannością wymaganą od każdego beneficjenta pomocy unijnej.

Przyjmuje się w orzecznictwie, że dobrą wiarę uchyla już brak należytej staranności, bowiem w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan faktyczny i prawny, albo nawet go nie zna, ale mógł się o nim dowiedzieć przy dołożeniu należytych starań. Dobrą wiarę wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które u przeciętnego człowieka winny wzbudzić poważne wątpliwości. Już zwykłe niedbalstwo, czyli brak należytej staranności wyklucza dobrą wiarę ( zob. m.in. cytowany już wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1663/14).

W skardze podniesiono, że w momencie składania wniosku skarżący opierał się na danych wynikających, jego zdaniem, z odpowiednich dokumentów urzędowych. Dane zawarte we wniosku miały pochodzić od Agencji Nieruchomości Rolnych i strona działała w zaufaniu do tego organu.

W opinii Sądu te okoliczności nie przemawiają jednak za tezą o działaniu skarżącego w dobrej wierze. Stwierdzić bowiem należy, że skoro wnioskodawca znał warunki i zasady przyznawania płatności bezpośrednich to winien weryfikować wnikliwie i bardzo rzetelnie posiadane przez siebie dane dotyczące deklarowanych powierzchni działek rolnych. Powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo i uprawniona do płatności nie musi bowiem wynikać jednoznacznie z dokumentacji dotyczącej danej działki rolnej, a tym bardziej działki ewidencyjnej.

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że to na rolniku ciąży obowiązek wykazania, że działał w dobrej wierze, a nie natomiast na organie obowiązek udowodnienia , że beneficjent płatności podejmował działania w złej wierze (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1365/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy ponadto, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z art. 73 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia nr 796/2004.

Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

W myśl art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. Organ I instancji zasadnie zatem stwierdził, że kwota nienależnie pobranych płatności bezpośrednich podlega zwrotowi w terminie 60 dni od dnia doręczenia stronie decyzji tego organu bez stosowanych odsetek. Jednakże w przypadku niezwrócenia spornej kwoty w powyższym terminie, to od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia tej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności należy naliczać odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Zdaniem Sądu bezpodstawne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy działały zgodnie z zasadą praworządności, na podstawie przepisów prawa, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły oraz prawidłowo oceniły cały materiał dowodowy. Prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa. Uzasadnienia decyzji spełniają w pełni wymogi określone art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Wobec powyższego ani w postępowaniu administracyjnym prowadzącym do wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ani w samym rozstrzygnięciu organów nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.