Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 691/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1,2,3, art. 36 ust. 3, art. 38 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lutego 2007 sygn. akt III SA/Lu 1/07 w sprawie ze skargi D. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 1/07 6, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: rozkazem organizacyjnym z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] Komendant Miejski w L., z dniem 16 października 2006 r. wprowadził zmiany etatowe podyktowane m.in. koniecznością zapewnienia stanowisk dla policjantów, którzy posiadają przeciwwskazania zdrowotne do pełnienia służby patrolowej, wykonywania konwojów lub udziału w zabezpieczaniu imprez.

D. S. w chwili wdrażania powyższych zmian organizacyjnych pełnił służbę na stanowisku asystenta Sekcji Policji [...] w [...] grupie uposażenia ze stopniem etatowym aspiranta sztabowego Policji.

W dniu 28 września 2006 r. przeprowadzono z nim rozmowę kadrową, podczas której ze względu na stan swojego zdrowia nie wyraził zgody na przeniesienie go do Ogniwa [...] Sztabu Policji na równorzędne stanowisko asystenta.

Rozkazem personalnym z dnia [...], na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), Komendant Miejski Policji w L., z dniem [...] października 2006 r., zwolnił st. asp. D. S. z zajmowanego stanowiska asystenta Sekcji Policji [...] i z dniem [...] października 2006 r. mianował na równorzędne stanowisko służbowe asystenta Pomieszczenia dla osób zatrzymanych.

Po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym nr [...], z dnia [...], Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy powyższy rozkaz, wskazując, że zgodnie z zaświadczeniem lekarskim wystawionym w dniu [...] lutego 2006 r. przez lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne, D. S. zdolny jest do wykonywania pracy na stanowisku asystenta. Nie może jednak dźwigać ciężarów, nie może pełnić pieszej służy patrolowej i brać udziału w zabezpieczaniu imprez. Służbę może pełnić wewnątrz budynku.

Podkreślono także, iż niezadowolenie policjanta w sprawie przeniesienia, nie zmienia faktu, iż podjęcie decyzji mieści się w kategorii szczegółowych uprawnień przełożonego, składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant - stosownie do art. 25 ustawy o Policji - musi się podporządkować.

Na ten rozkaz, D. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając mu błędne merytoryczne rozstrzygnięcie co do zasadności przeniesienia skarżącego na inne stanowisko służbowe w aspekcie jego złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego mu wykonywanie pracy na stanowisku asystenta Pomieszczenia dla osób zatrzymanych. Podniósł także, iż praca na stanowisku asystenta w Ogniwie Pomieszczenia dla osób zatrzymanych groziłaby znacznym pogorszeniem stanu zdrowia skarżącego ze względu na charakter pełnionych obowiązków.

Wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 1/07 6, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe.

Sąd wskazał, że z przepisów art. 32, art. 38 ust. 1 i 2 i art. 36 powołanej ustawy o Policji a contrario wynika, że skoro przeniesienie na niższe stanowisko oraz do pełnienia służby w innej miejscowości jest obwarowane ściśle określonymi wymogami i trybem, to przeniesienie służbowe policjanta na stanowisko równorzędne, w tej samej miejscowości, podlega wyłącznie wymogom kompetencyjnym art. 32 ustawy o Policji i przepisom postępowania wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że właściwy komendant jest uprawniony do przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko w tej samej miejscowości bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza przepis art. 7 k.p.a., to znaczy interes społeczny.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że z zaświadczenia lekarskiego okresowych badań lekarskich z dnia [...] lutego 2006 r. wynika, że skarżący może pełnić służbę wewnątrz budynku, nie może dźwigać ciężarów, nie może pełnić pieszej służby patrolowej i brać udziału w zabezpieczaniu imprez. Zgodnie natomiast z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań i zasad organizacji policji sądowej (Dz. U. z 1999 r. nr 12, poz. 106), do szczegółowego zakresu zadań policji sądowej należy m.in. konwojowanie i doprowadzanie osób na polecenie sądów, prokuratorów i właściwych komendantów Policji. Biorąc pod uwagę powyższe przeciwwskazania zdrowotne wydano decyzję o przeniesieniu skarżącego z Sekcji Policji [...].

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim niemożności wykonywania przez skarżącego pracy w systemie zmianowym 12-godzinnym i w porze nocnej, Sąd stwierdził, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach przełożony właściwy w sprawach osobowych może wprowadzić pełnienie służby na zmiany trwające po 12 godzin na dobę. Sąd podkreślił, że z akt niniejszej sprawy nie można wywnioskować, czy w stosunku do skarżącego, przełożony właściwy w sprawach osobowych wprowadził zmiany trwające po 12 godzin na dobę oraz, czy przypadają one na porę nocną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że załączone do skargi zaświadczenia lekarskie z dnia [...] i [...] listopada 2006 r., nie mogły być przez organy uwzględnione jako wydane po zakończeniu postępowania administracyjnego, w związku z czym, Sąd badając niniejszą sprawę, nie mógł ich wziąć pod uwagę jako dotyczących zaskarżonej decyzji. Na marginesie jednak Sąd zauważył, że zaświadczenia te zostały wzięte pod uwagę przy powierzeniu skarżącemu obowiązków asystenta Ogniwa ochronnego Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w L..

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną złożył D. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 32 oraz art. 38 ust 1 i 2 powołanej ustawy o Policji, poprzez błędną ocenę merytorycznego rozstrzygnięcia, to jest zasadności przeniesienia policjanta D. S. na inne stanowisko służbowe w aspekcie jego złego stanu zdrowia uniemożliwiającego mu wykonywanie pracy na stanowisku asystenta Pomieszczenia dla osób zatrzymanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przeniesienie D. S. na inne stanowisko było sprzeczne z załączoną do odwołania dokumentacją medyczną, z której jednoznacznie wynika, iż skarżący nie może wykonywać służby w Ogniwie [...], w systemie zmianowym 12-godzinnym i w porze nocnej, a praca w Ogniwie [...] charakteryzuje się właśnie tym, iż wykonywana jest na 12-godzinnych zmianach i w porze nocnej.

W ocenie skarżącego, Komendant Miejski, pomimo powołania się na zalecenia lekarskie pominął fakt, że praca na stanowisku asystenta w Ogniwie [...] grozi znacznym pogorszeniem się stanu zdrowia D. S. ze względu na charakter pełnionych obowiązków. Podkreślono bowiem, że w wyniku badań lekarskich stwierdzono, że cierpi on na zmiany zwyrodnieniowe stawów, nadciśnienie tętnicze, dyskopatię lędźwiową oraz reakcje nerwicowe.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie podkreślił raz jeszcze, że niezadowolenie policjanta z przeniesienia na inne stanowisko służbowe nie zmienia faktu, iż podjęcie decyzji przez przełożonego mieściło się w kategorii szczegółowych uprawnień przełożonego, składających się na kształtowanie dyscypliny służbowej, której policjant - stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o Policji -musi się podporządkować.

Wskazano ponadto, że jak wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 29 stycznia 2007 r. (wydanego już po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie), skarżący jest zdolny do pełnienia służby na stanowisku asystenta w [...] w systemie zmianowym 12 godzinnym, a jedynymi przeciwwskazaniami jest pełnienie służby ochronnej, patrolowej oraz w porze wieczorowo-nocnej, a także dźwiganie ciężarów powyżej 8 kg.

Organ zauważył także, iż przepis art. 38 powołanej ustawy o Policji, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem skarżący został przeniesiony na stanowisko służbowe równorzędne do dotychczas zajmowanego, a nie na niższe stanowisko służbowe, o czym stanowi ten przepis.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie określa § 2 art. 183. W tej sprawie przesłanki nieważności nie występują.

Granice postępowania kasacyjnego wyznaczone są podstawami wskazanymi w skardze kasacyjnej. Ta zasada związania Sądu drugiej instancji podstawami zaskarżenia, nakazuje skontrolować w tej sprawie zaskarżony wyrok jedynie w aspekcie zarzucanego naruszenia określonych w skardze kasacyjnej przepisów poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania.

Ocenę zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić kilkoma uwagami natury ogólnej. Stosunek służbowy policjanta kształtowany jest w formach administracyjnoprawnych. Kandydat do służby w Policji, oprócz posiadania szeregu predyspozycji wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). winien mieć na uwadze, że służba w Policji podlega szczególnej dyscyplinie, której gotów jest się podporządkować. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I OPS 141/07, dyspozycyjność policjanta jest jednym z podstawowych elementów służby w Policji. Nie oznacza to jednak całkowitej swobody przełożonego w zakresie dokonywania jednostronnych zmian treści stosunku służbowego, lecz obowiązek policjanta poddania się prawnie umocowanym aktom administracyjnym, zmieniającym stanowisko i miejsce w ramach stosunku służbowego nawiązanego w drodze mianowania ( art. 28 ust. 1 ustawy o Policji). W przepisach rozdziału 5 ustawy o Policji wymienione są przypadki, w których dochodzi do zmiany (modyfikacji) lub rozwiązania stosunku służbowego policjanta.

Ustawa o Policji przewiduje przekształcenie stosunku służbowego policjanta w drodze przeniesienia służbowego, które następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego, a jeżeli decyzję tę ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, to od takiej decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 32 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy).

Analiza przepisów ustawy o Policji regulujących kwestie przeniesienia prowadzi do wniosku, że nie ogranicza ona możliwości przeniesienia policjanta przez określenie przesłanek uzasadniających podjęcie stosownej decyzji, lecz pozostawia to uznaniu przełożonego. Są to przesłanki kompetencyjne wskazujące, który przełożony jest właściwy do podjęcia takiej decyzji. Niekiedy występują przesłanki czasowe określające maksymalny czas, na który może być dokonana zmiana stosunku służbowego np. art. 36 ust. 3, art. 37 cyt. ustawy.

Jedyne ograniczenia w zakresie przeniesienia policjanta bez jego zgody zawiera przepis art. 38 ust. 1 i 2 tej ustawy, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie. Ustawa o Policji nie reguluje natomiast przeniesienia policjanta na inne równorzędne stanowisko. Nie oznacza to jednak, że właściwy przełożony poza tymi ustawowymi ograniczeniami nie może bez zgody policjanta przenieść go na inne równorzędne stanowisko służbowe.

Przechodząc z rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o Policji przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jest nietrafny.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w świetle wyżej przedstawionej regulacji prawnej właściwy przełożony skarżącego posiadał uprawnienia do przekształcenia jego stosunku służbowego w ten sposób, iż zwolnił go z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniósł na stanowisko równorzędne. Była to decyzja uznaniowa uzasadniona okolicznościami podanymi przez organy Policji, zaś równorzędność stanowiska nie była przez skarżącego kwestionowana. Należy przy tym mieć na względzie to, że kryteria i zakres tego uznania wyznacza proceduralna norma art. 7 k.p.a., która nie została naruszona. Skoro bowiem, jak już wyżej wspomniano, policjant może zostać przeniesiony do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu ( art. 36 ust. 1 ustawy o Policji), to kompetencja właściwego przełożonego zmiany stosunku służbowego obejmuje również przeniesienie policjanta na inne stanowisko w tej samej miejscowości ( por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt II SA 3411/01). Decyzja o przeniesieniu policjanta, która może przybrać formę zwolnienia ze służby z jednoczesnym mianowaniem na nowe stanowisko, możliwa jest wyłącznie na stanowisko równorzędne, co oznacza przeniesienie na stanowisko o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego, takim samym dodatku służbowym i stopniu etatowym (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 100/07), a taka sytuacja miała w rozpoznawanej sprawie miejsce.

Poza tym, należy zauważyć, że z zaświadczenia lekarskiego okresowych badań lekarskich z dnia 17 lutego 2006 r. (które jest w tej sprawie miarodajne) wynika, że skarżący może pełnić służbę wewnątrz budynku, nie może dźwigać ciężarów, nie może pełnić pieszej służby patrolowej i brać udziału w zabezpieczaniu imprez. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy, takie warunki służby zostały mu zapewnione po przeniesieniu na równorzędne stanowisko służbowe, co sam skarżący przyznał na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Dołączone zaś do skargi zaświadczenia lekarskie z dnia 28 i 29 listopada 2006 r., nie mogły być przez organy administracji uwzględnione, ponieważ zostały wydane po zakończeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie (chociaż były honorowane przez przełożonych – brak wyznaczania służby asystenta Ogniwa ochronnego Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w L.). Dopiero przeprowadzenie kolejnych badań lekarskich i ich wynik może być podstawą do ewentualnego podjęcia decyzji w związku ze służbą w stosunku do osoby skarżącego przez jego przełożonych.

Z tych wszystkich względów zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez dokonanie błędnej ich wykładni i niewłaściwe zastosowanie okazały się chybione.

Ponadto należy pamiętać o tym, że sądowa kontrola decyzji o przeniesieniu policjanta na inne równorzędne stanowisko nie obejmuje celowości jej podjęcia, lecz zasadniczo sprowadza się do oceny, czy organ administracji nie przekroczył granic uznania przyznanego mu ustawowo, a zatem, czy decyzja nie jest dotknięta dowolnością, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.