Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 94/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg A Sp. z o.o. w T., B Sp. z o.o. w T. na decyzje [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargi.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. (dalej: PPIS) decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził u T. C. (dalej: T.C., strona) chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, T. C. była zatrudniona w latach 1995-2000 w Przedsiębiorstwie A w T. (zakład uległ likwidacji)- jako szwaczka, następnie w latach 2000-2002 w B Sp. z o. o. w T. (obecnie B1 Sp. z o. o.) - jako pracownik fizyczny i w latach 2002-2009 w C Sp. z o.o. z siedzibą w T. - jako szwaczka (2002-2007) i audytor (2008-2009). Wedle oceny narażenia zawodowego, sporządzonej przez Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w T., warunki pracy świadczonej przez stronę w latach 1995-2006 i 2008-2009 stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Zgodnie z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869; dalej: rozporządzenie RM z 2009 r.) T. C. została poddana badaniom lekarski w celu stwierdzenia choroby zawodowej Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (dalej: WOMP) (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...] ). Lekarze specjaliści, biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, jak również przeprowadzoną diagnostykę różnicową orzekli, że istnieją podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii schorzenia. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego WOMP z dnia [...] znajduje się informacja, iż w badaniu neurograficznym z dnia [...] stwierdzono u T. C. cechy obustronnego, zaawansowanego zespołu cieśni nadgarstka. W dniu [...] przeprowadzono zabieg uwolnienia lewego nerwu pośrodkowego, a w dniu [...] - zabieg uwolnienia prawego nerwu pośrodkowego. Po leczeniu operacyjnym ustąpiły bóle nocne obu rąk. Kontrolna neurografia z dnia [...] wykazała cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka o niewielkim nasileniu z przewagą po stronie prawej.

W uzasadnieniu decyzji odniesiono się również do wniosków składanych w trakcie postępowania przez pracodawców: C Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej:C ) oraz B1 Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: B1).

Pełnomocnik C wnosił o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zebranie i włączenie do akt sprawy kompletnej dokumentacji medycznej strony z lat 1993-2009, ponowne przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego podczas pracy T. C. w tej firmie oraz o wystąpienie do jednostki orzeczniczej w celu uzupełnienia orzeczenia lekarskiego. Organ pierwszej instancji uznał te wnioski za nieistotne dla prowadzonego postępowania i służące jego przedłużeniu.

Pełnomocnik B1 wnosił o ustalenie w decyzji, iż nie stwierdzono choroby zawodowej u T. C. w związku z pracą jaką wykonywała w firmie B sp. z o.o. Wedle PPIS, z kart narażenia zawodowego wynika, iż narażenie zawodowe T. C. w latach 200-2002,a więc w okresie zatrudnienia strony w tej firmie, stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej.

Od powyższej decyzji PPIS odwołanie złożyły obydwaj pracodawcy, biorący udział w postępowaniu.

Zdaniem pełnomocnika C, stwierdzenia choroby zawodowej u T. C. dokonano w oparciu o niepełne orzeczenie lekarskie WOMP, bez sprawdzenia wszystkich przesłanek, w tym dokumentacji medycznej z lat 1980-2009 (m.in. z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w C), a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców celem ustalenia, czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u w/wym. Pełnomocnik podnosił również zastrzeżenia do oceny narażenia zawodowego w związku z tym że, T. C. w okresie od 1 stycznia 2008r. do 30 kwietnia 2009 r. była zatrudniona na stanowisku audytora, gdzie nie wykonywała czynności powodujących przeciążenie kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, tym samym okres narażenia upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r. Wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy przez PPIS oraz o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich.

W odwołaniu z dnia [...] pełnomocnik B1 podnosił, że skoro pierwsze dolegliwości ze strony kończyn górnych pojawiły się u T. C. w 2006 roku (po upływie ponad 5 lat od ustania jej zatrudnienia w Spółce) to brak było podstaw do stwierdzenie u niej choroby zawodowej w związku z jej zatrudnieniem B sp. z o.o.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej:[...]) rozstrzygnięciem nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji podkreślił, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej, zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z 2009 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Wskazał na postępowanie dowodowe prowadzone w tym zakresie przez organ pierwszej instancji oraz jego wyniki, jak również na postępowanie wyjaśniające prowadzone przez niego. W trakcie postępowania odwoławczego, jak podniósł, T. C. była poddana badaniom w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej:IMPiZŚ) w dniach [...] w wyniku których wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia RM z 2009 r. Rozpoznania choroby zawodowej dokonano po analizie dostępnej dokumentacji medycznej oraz danych dotyczących warunków pracy zawodowej w aspekcie obciążenia układu ruchu. Przeprowadzono także specjalistyczną konsultację neurologiczną i ortopedyczną. Badanie EMG z dnia [...] wskazywały na obustronny zaawansowany zespół cieśni nadgarstka. Badanie EMG z dnia [...] wykonane po obustronnym leczeniu operacyjnym, wykazały obustronny zespół cieśni nadgarstka o niewielkim nasileniu z przewagą po stronie prawej. Kolejne badanie EMG z dnia [...] wykazywało nadal zwolnienie szybkości przewodzenia we włóknach czuciowych prawego nerwu pośrodkowego i niewielkiego stopnia obniżenie amplitudy czuciowej w obu nerwach pośrodkowych. Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji specjalistycznych, dane z dokumentacji medycznej oraz analizę sposobu wykonywania pracy IMPiZŚ uznał, że istnieją podstawy do rozpoznania u T. C. przewlekłej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach stwierdził, że rozpoznana u T. C. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwalała przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem zezwolił w art. 2351 k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych.

Ponadto, jak stwierdza, przepisy rozporządzenia R.M. z 2009 r. nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia zawinienia poszczególnych zakładów pracy, u których sposób wykonywania pracy mógł spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie u którego z pracodawców wystąpiła przedmiotowa choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Stanowisko takie jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.05.2009r. sygn. akt IV SA/G1 896/08, wyrok NSA z dnia 19.01.2010r. sygn. akt II OSK 1743/09).

W jego ocenie, na podstawie rozpoznania u T. C. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy zachodzą podstawy do przyjęcia, z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana m.in. u odwołujących B1 oraz C mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka.

Skargi na powyższą decyzję [...]PWIS nr [...] z dnia [...] wnieśli pełnomocnicy C i B1

Pełnomocnik C w skardze z dnia [...] podnosi wobec decyzji [...]PWIS następujące zarzuty:

Po pierwsze - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego wynik, a w szczególności:

1) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia T. C. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, przez IMPiZŚ w S., orzeczenia lekarskiego z dnia [...] w którym to lekarze orzecznicy nie wskazali konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie na wynik badania EMG, ( może ono być obrazem również innych zmian chorobowych, w tym, w szczególności schorzenia samoistnego pod postacią zwyrodnienia kręgosłupa, jakie nie zostały u badanej wykluczone), a na podstawie którego została wydana decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej;

2/ naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej u T. C. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas, gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia;

Po drugie - naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

§ 8 ust. 2 rozporządzenia RM z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zwrócenie się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, które stanowiło podstawę do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, a także poprzez niepodjęcie innych niezbędnych czynności do uzupełnienia materiału dowodowego.

Pełnomocnik wnosi o:

uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie, ze wskazaniem konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, które stanowiły bądź stanowić będą podstawę do wydania orzeczenia;

bądź:

uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej,

zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).Orzekając o chorobie zawodowej, organ inspekcji sanitarnej winien mieć na względzie, iż orzeczenie uprawnionego lekarza co do rozpoznania choroby zawodowej, jest również środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. Bez tego orzeczenia bądź sprzecznie z nim organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Jednakże nie zwalnia to organu od oceny orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem kontrolować, czy wydane orzeczenie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Orzeczenie lekarskie jest bowiem dowodem, o którym mówi art. 84 § 1 k.p.a. i w związku z tym musi być szczegółowo uzasadnione, a zgodnie z art. 80 k.p.a. podlega ocenie organu administracji, który wydaje na jego podstawie decyzję administracyjną. Jeżeli przed wydaniem decyzji inspektor sanitarny stwierdzi, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. W takim przypadku lekarz orzecznik, zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, obowiązany jest do wystąpienia o uzupełnienie zakresu informacji zawartych w dokumentacji do pracodawcy, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pracownika lub byłego pracownika.

W ocenie pełnomocnika, orzeczenie lekarskie z dnia [...], które stanowiło podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, nie spełniało kryterium dowodu w rozumieniu przepisów k.p.a. Zgodnie z orzecznictwem oraz poglądem doktryny, orzeczenie lekarskie powinno zawierać przepisane prawem uzasadnienie, a w szczególności: wskazywać dokumentację medyczną, która stanowiła podstawę do jego wydania, wskazywać znajdujące się w niej konkretne zapisy, świadczące o występowaniu określonego schorzenia, a opisywać badania dodatkowe i konsultacje przeprowadzone przez lekarza orzecznika oraz w sposób jednoznaczny i uzasadniony wykluczać pozazawodową etiologię choroby.

Lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania choroby zawodowej, nie wskazali także konkretnej dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wcześniej wskazując jedynie na wynik badania EMG, (który może być obrazem również innych zmian chorobowych, w tym, w szczególność schorzenia samoistnego pod postacią zwyrodnienia kręgosłupa, a które nie zostały i badanej wykluczone).

Pełnomocnik B1 w skardze z dnia [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z uchyleniem poprzedzającej ją decyzji PPIS z dnia [...] oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącego, w tym w szczególności kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuca obrazę przepisów postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2352 Kodeksu pracy i przepisów rozporządzenia RM z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych , w tym § 1 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia oraz poz. 20.1 załącznika do wskazanego rozporządzenia.

W pierwszej kolejności skarżący podnosi, że w dniu [...] na piśmie przedstawił organowi swoje stanowisko w sprawie oraz odniósł się do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. Pismo to zostało wysłane listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej w tym samym dniu. W związku z powyższym uznać należy, że organ wydał zaskarżoną decyzję bez rozpatrzenia stanowiska strony przedstawionego w sprawie. Organ nie przeprowadził tym samym prawidłowego i kompletnego postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie ani nie dokonał prawidłowej oceny wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Powiązanie schorzenia T. C. z pracą, jaką wykonywała ona u skarżącego narusza art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 1 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia RM z 2009 r. w zw. z poz. 20.1 załącznika do wskazanego rozporządzenia. Błędnie bowiem organ uznał jakoby zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że praca u skarżącego mogła spowodować u niej chorobę zawodową. Nie jest bowiem możliwe stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego udokumentowane objawy schorzenia wystąpiły w okresie późniejszym niż ustalony w wykazie chorób zawodowych — w przypadku zespołu cieśni w obrębie nadgarstka jest to 1 rok. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w okresie zatrudnienia T. C. u skarżącego, ani w okresie dłuższym niż 4 lata od ustania zatrudnienia, żadne udokumentowane objawy chorobowe schorzenia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka u T. C. nie wystąpiły.

Ponadto, jak podnosi skarżący, w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego numer [...] z dnia [...] zostało jednoznacznie stwierdzone, że "potwierdzono narażenie zawodowe T. C. w latach 19.08.2002r. - 24.11.2006r. i 04.01.2008r. - 01.02.2009r. stwarzające narażenie na chorobę". W tym okresie czasu nie była ona zatrudniona u skarżącego, gdyż jej stosunek pracy zakończył się w dniu [...]. W związku z powyższym należy uznać, że we wskazanym powyżej orzeczeniu lekarskim nie powiązano okresu zatrudnienia T. C. u skarżącego z występującym u niej schorzeniem cieśni w obrębie nadgarstka. Brak jest zatem podstaw, aby rozpoznany u T. C. zespół cieśni w obrębie nadgarstka powiązać z wykonywaną przez nią pracą zawodową u skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. nr [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] z dnia [...] w sprawie stwierdzenia u T. C. choroby zawodowej -przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienionej w pozycji 20.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869).

Na wstępie podnieść trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia obie sprawy wywołane skargami pełnomocników C oraz B1

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: k.p.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r. Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przywołane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, podjęte na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p., określiło wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

Wobec tego rozpoznanie choroby zawodowej powinno przebiegać na zasadach i w trybie przewidzianym w tym rozporządzeniu.

Zgodnie z § 5 ust. 1 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych oraz jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2 § 5). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy.

Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania ("orzeczenie lekarskie"), na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie, we wskazanym zakresie, do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pracownika lub byłego pracownika .

Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (.§ 7 ust. 1). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie (§ 7ust. 2) .

Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia.

Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2).

W przedmiotowej sprawie u T. C. w toku postępowania epidemiologicznego stwierdzono chorobę zawodową- zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Stwierdzenie wystąpienia wyżej wskazanej choroby zawodowej zostało poprzedzone, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu RM z 2009 r., poddaniem jej badaniom lekarskim we dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych: w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]) oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (na etapie postępowania odwoławczego - orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]). W treści obu wspomnianych orzeczeń, wydanych w oparciu o wyniki stosownych, specjalistycznych badań, jednoznacznie zdiagnozowano istnienie u T.C. choroby zawodowej. Jednocześnie potwierdzono jej pracę zawodową w narażeniu stanowiącym przyczynę choroby zawodowej w latach w latach 1995-2006 i 2008-2009. W orzeczeniu IMPiZŚ w S. co prawda, okres narażenia zawodowego określono na lata 2002-2006 i 2008-2009, jednakowoż uznać należy to za oczywistą omyłkę wobec ustaleń poczynionych przez Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. , który w analizie oceny ryzyka zawodowego wyraźnie wskazał lata 1995-2006 i 2008-2009 (odnosząc poszczególne okresy zatrudnienia do wskazanych wyżej pracodawców, k. 12), podobnie jak organ pierwszej i drugiej instancji orzekające w sprawie. Podkreślono, że uwzględniając wyniki przeprowadzonych badań oraz konsultacji specjalistycznych, dane z dokumentacji medycznej oraz analizę sposobu wykonywania pracy istnieją podstawy do rozpoznania u T.C. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wywołanej sposobem wykonywania pracy.

W tym miejscu należy podkreślić, ze Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Lekarze obu tych jednostek wydali jednobrzmiące orzeczenia stwierdzające istnienie choroby zawodowej. Zostały one oparte na zbieżnych wynikach badań, ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, przez co wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010 r. , I OSK 335/10 (LEX nr 597546): "Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej."

Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć.

Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze przez pełnomocnika C. Nie stwierdza naruszeń przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., bowiem organy orzekające w sprawie zgromadziły oraz rozpatrzyły pełny materiał dowodowy. Nie zachodziła, zdaniem Sądu, konieczność wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego przez IMPiZŚ w S., orzeczenia lekarskiego z dnia [...] Nie stwierdzono także przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu choroby zawodowej u T. C. wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, z ograniczeniem się do powołania na lakoniczne konkluzje zawarte w orzeczeniu, podczas, gdy nie zostały one sporządzone w przepisanej prawem formie, tj. bez wymaganego zgodnie z art. 84 k.p.a. uzasadnienia. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych I i II zostały wystarczająco uzasadnione.

Sąd nie stwierdza naruszeń prawa materialnego, w tym § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, bowiem decyzje były podejmowane w oparciu o orzeczenie lekarskie sporządzone zgodnie z wymogami tego rozporządzenia. Nie zachodziła także, jak zauważono wyżej, potrzeba uzyskania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego oraz podjęcia innych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego (zarzut naruszenia § 8 ust. 2

Orzeczenia lekarskie uzyskane w sprawie spełniały wymagania określone przepisami praw, tym samym stanowiły dowody w rozumieniu przepisów k.p.a.

Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze złożonej przez pełnomocnika B1. Przedmiotem decyzji podejmowanej na podstawie art. 235¹ k.p. jest stwierdzenie istnienia choroby zawodowej, a nie ustalenie odpowiedzialności poszczególnych pracodawców za powstanie tej choroby. W związku z tym zgłaszane, od momentu wszczęcia postępowania w sprawie, przez B1 żądanie polegające na stwierdzeniu w decyzji, że praca u skarżącego mogła spowodować u niej chorobę zawodową nie mogło zostać rozpatrzone i w tym zakresie organy orzekające w sprawie nie były uprawnione do orzekania. Stąd nie ma istotnego znaczenia dla sprawy kwestia nierozpatrzenia stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia [...] Przyjdzie także zauważyć, iż w karcie oceny narażenia zawodowego (k.11), obejmującej okres pracy T. C. w firmie B sp. z o.o. (poprzednik B1) od 8 listopada 2000 r. do 9 lutego 2002 r. wyraźnie stwierdzono, że narażenie zawodowe stwarzało możliwość powstania stwierdzonej choroby zawodowej. Ponadto, w świetle 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten, jak należy zauważyć, wiąże możliwość stwierdzenia choroby zawodowej jedynie z zakończeniem pracy w narażeniu zawodowym, a nie z zakończeniem pracy u konkretnego pracodawcy. Jeśli objawy choroby zawodowej wstąpią w terminie określonym w rozporządzeniu RM z 2009 r., a w rozpatrywanej sprawie tak właśnie było, to nie ma przeszkód do jej rozpoznania. Co do mylnego wskazania okresu narażenia zawodowego w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego numer [...] z dnia [...]. Sąd odniósł się wyżej.

Ostatecznie przyjdzie stwierdzić, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych, organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji - zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia przeprowadził prawidłowe ustalenia i w oparciu o te ustalenia wydał stosowne rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, skoro choroba zawodowa została rozpoznana przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, a prawidłowo ustalone warunki pracy u skarżących mogły doprowadzić do jej powstania, bądź rozwoju, to przyjęcie związku przyczynowego między chorobą, a tymi warunkami, zasługuje na aprobatę. Dlatego też na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji