Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1117/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1984 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, zwanej dalej "Prawem budowlanym") postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. nr [...].AT nałożył na spółkę C. P. M. B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (tj. na skarżącą Spółkę) obowiązek dostarczenia w terminie do [...] września 2022 r. informacji geodezyjnej określającej odległość budynku biurowego, położonego w C. na działce o numerze ewidencyjnym [...], od granicy z działką o nr ew. 143. Organ wskazał, że informacja winna być sporządzona przez uprawnionego geodetę.

Organ wskazał, że prowadzi postępowanie w sprawie wykucia 5 otworów okiennych i wstawienia 5 okien w murze ww. budynku biurowego od strony działki nr [...]. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że ściana budynku, w której wykonano otwory okienne znajduje się w odległości ca 2,45 m od ogrodzenia od strony działki nr [...]. Obecny w czasie oględzin C. S. (Prezes Zarządu skarżącej Spółki) oświadczył, że granica pomiędzy działkami przebiega około 0,50 m dalej tj. w odległości 3 m od budynku biurowego. Podniósł także, że okna wstawił w roku 2014 za zgodą obecnie nieżyjącego właściciela działki nr [...], na potwierdzenie czego przedłożył "oświadczenie z mocą przysięgi", w którym zawarta jest także informacja o przebiegu granicy w innym miejscu niż jest wykonane ogrodzenie pomiędzy działkami nr [...] Wobec tego organ stwierdził, że żądana informacja geodezyjna ma charakter dokumentu, który powinien odpowiedzieć na stwierdzone wątpliwości odnośnie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...]

Skarżąca spółka wniosła zażalenie od ww. postanowienia.

K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 134 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), postanowieniem z 14 września 2022 r. nr [...].AI stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.

Inspektor Wojewódzki podniósł, że stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy jest zobowiązany orzec o niedopuszczalności zażalenia m.in. wówczas, gdy wyłączona jest możliwość wniesienia środka zaskarżenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia wydanego na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wobec czego Inspektor Wojewódzki był zobowiązany do wydania postanowienia o niedopuszczalności wniesionego zażalenia.

W skardze do sądu spółka C. P. M. B. wniosła o stwierdzenie nieważności "decyzji" organu I i II instancji ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na wydaniu postanowienia bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

2. art. 6, 7, 8, 11, 12, 77, 80, 124 § 2 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w sprawie, a także braku w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnienia istoty sprawy, w szczególności wskazania faktów które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, przerzuceniu ciężaru na skarżącego poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia informacji geodezyjnej, a także braku rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i prawidłowego wyjaśnienia dokonanego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu postanowienia,

3. art. 123 k.p.a. polegające na wydaniu postanowienia o nałożeniu na skarżącą Spółkę obowiązku dostarczenia w terminie do [...] września 2022 r. informacji geodezyjnej określającej odległość budynku biurowego od graniczy z działka nr [...], podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak podstaw prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia,

II. naruszenie prawa materialnego:

1. art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że organ może żądać informacji lub dokumentów poprzez nałożenie w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia we wskazanym terminie informacji geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę oraz zastosowanie tego przepisu do wydanego postanowienia,

2. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka podniosła, że art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego może być podstawą żądania udostępnienia dokumentów tj. informacji geodezyjnej, o ile ona istnieje. Nie ma natomiast podstaw, aby zobowiązać skarżącą Spółkę do utworzenia takiej informacji przez geodetę. Zdaniem skarżącej Spółki w niniejszej sprawie organ w istocie posłużył się zarówno art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jak też art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, co jest niedopuszczalne.

Spółka podniosła także, że sporządzenie informacji geodezyjnej jest bezprzedmiotowe z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe m.in. pomiędzy działkami nr [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie, czy organ odwoławczy prawidłowo uznał postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2022 r. za wydane w granicach art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Konsekwencja uznania, że ww. postanowienie było wydane w granicach art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego skutkuje bowiem stwierdzeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie, jako że zgodnie z art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego zażalenie przysługuje tylko na postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Powyższe wymaga rozważenia różnicy pomiędzy czynnościami organu podejmowanymi na podstawie art. 81c ust. 1 oraz art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Z kolei zgodnie z art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że organ może żądać informacji, żądać udostępnienia dokumentów, nakładać obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub nakładać obowiązek dostarczenia ekspertyz.

Należy zauważyć, że samo pojęcie "żądania informacji" jest szerokie, jako że ustawodawca nie sprecyzował, co może być źródłem "żądanej informacji". Nie sposób przy tym pominąć, że informacja – rozumiana jako pewna wiedza – może wynikać także z ocen technicznych lub ekspertyz. Skoro jednak ustawodawca rozróżnia przypadek dostarczenia organowi oceny technicznej lub ekspertyzy od przypadku przedstawienia organowi "zwykłej" informacji, konieczne jest wskazanie różnic pomiędzy "zwykłą" informacją (o której mowa w art. 81c ust.1) a oceną techniczną czy ekspertyzą.

Należy zauważyć, że przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wymienia trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do: jakości wyrobów budowlanych, jakości wykonywanych robót budowlanych i stanu technicznego obiektu budowlanego. Zawarte w tym przepisie sformułowania: "uzasadnione wątpliwości", "oceny techniczne" oraz "ekspertyzy", wskazują, że celem organu administracji nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2612/17).

Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ocena techniczna lub ekspertyza ma być "dostarczona" organowi, co wskazuje na taki przypadek, kiedy owa ocena techniczna lub ekspertyza jeszcze nie istnieje, konieczne jest dopiero jej wykonanie.

Istotne jest także, że przy kwestii dostarczania oceny technicznej lub ekspertyzy ustawodawca wyraźnie wskazuje, że koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia (art. 81c ust. 2 zd. 2), przy osoba zobowiązana poniesie ów koszt także wtedy kiedy nie dostarczy żądanej oceny technicznej lub ekspertyzy i jej wykonanie zleci organ (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego).

Z powyższego wynika, że organ nie może na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego żądać takiej informacji, która ma wszystkie powyższe cechy, tj.: wynika z wiedzy specjalistycznej, ma być dopiero wytworzona oraz jej wytworzenie wymaga znacznych kosztów. Oznacza to jednak także, że nie jest przekroczeniem granic art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego żądanie przedstawienia takiej informacji, nawet specjalistycznej, która już istnieje i z jej przedstawieniem nie są związane znaczne koszty, odpowiadające kosztom sporządzenia oceny technicznej czy ekspertyzy.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zażądał od skarżącej Spółki przedstawienia informacji pochodzącej od uprawnionego geodety, a więc niewątpliwie od osoby dysponującej wiedzą specjalistyczną. Organ nie sprecyzował jednakże formy żądanej informacji. Pozwala to na przyjęcie, że może być to np. sama pisemna informacja o istnieniu dokumentu (ze wskazaniem jego daty i miejsca przechowywania) sporządzonego w przeszłości przez uprawnionego geodetę, w którym wskazano, że istniejące w pobliżu przedmiotowego budynku ogrodzenie nie znajduje się w granicy pomiędzy działkami nr [...] Mając na względzie, że organ dokonał oceny odległości ściany budynku od granicy ww. działek jedynie na podstawie kserokopii projektu zagospodarowania działki (por. notatka służbowa k. 15 akt administracyjnych), wyżej wskazana informacja może być podstawą do podjęcia przez organ dodatkowych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego, w tym może być jedną z okoliczności przemawiających za potrzebą wydania postanowienia w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że na obecnym etapie postępowania żądnie organu pierwszej instancji ujęte w postanowieniu z [...] sierpnia 2022 r. nie przekroczyło granic art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zasadnie zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mając na względzie podstawę prawną ww. postanowienia stwierdził, że nie przysługuje na nie zażalenie i stosownie do art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącą Spółkę zażalenia.

Na obecnym etapie sprawy poza oceną Sądu jest natomiast skuteczność podejmowanych przez organ pierwszej instancji działań mających doprowadzić do załatwienia sprawy.

Niezasadne są zarzuty skarżącej Spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te dotyczą sposobu prowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia odległości pomiędzy budynkiem biurowym a granicą działki, tymczasem istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest jedynie kwestia dopuszczalności zażalenia, a nie ocena prawidłowości postępowania organu pierwszej instancji celem ustalenia ww. okoliczności faktycznej tj. odległości budynku od granicy działki.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Sąd oddalił skargę.