Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 706/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi J. P. – G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. P. – G. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Zakopane decyzją z 11 kwietnia 2019 r., znak: [...], działając na wniosek W. M., B. G., K. G., J. P. oraz G. P., zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie [...] Gminy Miasto Zakopane, składającej się z działki ewid. nr [...] obręb [...] stanowiącej współwłasność: W. M., B. G., K. G., J. P. oraz G. P., na podstawie ksiąg wieczystych nr [...] w następujący sposób: w miejsce dotychczasowej działki nr [...] powstały działki oznaczone numerami: [...] (pow. 0,0762 ha) i [...] (pow. 0,0164 ha).

Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 93 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1a i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018 r., poz. 2204; dalej u.g.n.).

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wyjaśnił, że podział działki nastąpił na wniosek wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości. Wydzielona działka nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna" z 2010 r. jest przeznaczona pod drogę publiczną klasy głównej, w terenie oznaczonym symbolem KDG. Nadto wskazał Burmistrz Miasta Zakopane, że działka ta, stosownie do art. 98 ust. 1 u.g.n. staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa.

Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z 11 kwietnia 2019 r. wniósł Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Odwołujący się zarzucił, że jako stronę postępowania błędnie organ l instancji wskazał Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Zgodnie z art. 4 pkt 9 u.g.n., organem właściwym w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Wskazał nadto, że przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę krajową nie oznacza podjęcia inwestycji w zakresie realizacji tej konkretnej drogi. Przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym nie daje bowiem uprawnień do objęcia nieruchomości Skarbu Państwa w trwały zarząd.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 11 października 2019 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta Zakopane i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO w Nowym Sączu powołało art. 98 ust. 1 u.g.n. Wskazało, że wynikające z tego przepisu skutki prawne (utrata prawa własności działek wydzielonych pod drogi publiczne) nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości ale są następstwem wydania tej decyzji. W ocenie Kolegium, skoro skutkiem decyzji o podziale nieruchomości jest przejście własności wydzielonej działki na podmiot publiczny, to podmiot ten winien brać udział w postępowaniu o podział. Decyzja podziałowa powinna zawierać informację o skutkach prawnych wydzielenia działki pod drogę publiczną. Wg SKO w Nowym Sączu, kwestię kategorii planowanej drogi publicznej winna przesądzać treść planu miejscowego. Wskazane w planie zamiast kategorii dróg - ich klasy, nie jest właściwe. Klasyfikacja dróg jest bowiem dokonywana na podstawie kryterium funkcjonalno-technicznego a nie funkcji drogi w sieci drogowej. Kolegium wskazało, że z zaskarżonej decyzji wynika jedynie, że podział nieruchomości dokonany jest w celu wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna" z 2010 r. pod drogę publiczną klasy głównej, oznaczonej symbolem KDG. Wg SKO w Nowym Sączu, organ l instancji nie wyjaśnił do jakiej kategorii dróg została zaliczona powyższa droga, a zatem nie można uznać, że z treści decyzji wynika, iż podział dokonywany jest w celu wydzielenia działki pod konkretne drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe. Wskazanie w decyzji klasy drogi zamiast ich kategorii nie jest wystarczające, gdyż klasyfikacja jest dokonywana na podstawie kryterium funkcjonalno-technicznego, a nie funkcji drogi w sieci drogowej.

Nadto, organ odwoławczy podał, że Burmistrz Miasta Zakopane nie wskazał w swojej decyzji stron postępowania (poza wnioskodawcami), co stanowi naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. Objętą odwołaniem decyzję organ l instancji doręczył także Skarbowi Państwa - Staroście Tatrzańskiemu oraz GDDKiA oddział w Krakowie. Nie zostało jednak jasno wskazane kto w istocie jest stroną tego postępowania.

Sprzeciw od opisanej wyżej decyzji SKO w Nowym Sączu z dnia 11 października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. P.. Podniosła, że zaskarżona decyzja narusza wymagania wynikające z art. 138 § 2 K.p.a., który dotyczy dopuszczalności uchylenia decyzji przez organ odwoławczy. Podkreśliła, że podstawą uchylenia decyzji organu l instancji przez Kolegium Odwoławcze był brak wskazania dokumentu, z którego wynika przeznaczenie działki pod drogi publiczne. Wg SKO, decyzja powinna zawierać informację o skutkach prawnych podziału działki w celu utworzenia z niej drogi publicznej oraz winna zawierać wskazanie, że podział jest dokonywany w celu wydzielenia działki pod drogę publiczną określonej kategorii. SKO wskazało także, iż decyzja Burmistrza zawiera informację, że wydzielona część nieruchomości przeznaczona jest w planie miejscowym pod drogę klasy głównej. Natomiast w ocenie skargi, celem podziału jest wydzielenie działki pod przyszłą drogę, która jak wskazał organ l instancji jest przeznaczona zgodnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Brak jest przy tym prawnych możliwości przyporządkowania i kategoryzacji drogi publicznej jeszcze nieistniejącej. Taki obowiązek nie wynika z art. 98 u.g.n. Wg planu miejscowego Szkolna-Kamieniec-Szpitalna (§12) sporna działka znajduje się w terenach dróg i parkingów – tereny komunikacji - droga publiczna (krajowa nr 47) klasy głównej, oznaczona symbolem KDG.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 31 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Kr 1381/19 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 11 października 2019 r. stwierdzając, że jako nietrafne należało ocenić stanowisko SKO w Nowym Sączu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wskazane w planie miejscowym przeznaczenie działki nie jest wystarczające dla dokonania jej podziału. Kwesta bowiem tego do jakiej kategorii dróg publicznych będzie należeć droga, dla której wydzielana jest działka gruntu, jako zagadnienie aktualizujące się w przyszłości (tj. po wybudowaniu drogi) pozostaje w realiach ocenianego przypadku bez wpływu na samą dopuszczalność dokonywanego podziału nieruchomości i prawidłowość decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 11 kwietnia 2019 r. Sąd stwierdził również, że sam brak sporządzenia rozdzielnika decyzji, a przez to brak wskazania stron postępowania nie stanowi uchybienia mogącego skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, ponieważ w oparciu o zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji można ustalić, które podmioty organ ten uznał za strony tego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że sprzeciw był zasadny, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji SKO w Nowym Sączu z dnia 11 października 2019 r. w oparciu o art. 151a § 1 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, kierując się wyżej przedstawionymi uwagami.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 30 kwietnia 2021 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 – K.p.a.) oraz art. 93 i art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1990 ze zm. – u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowanej przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, od decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak: [...] zatwierdzającej podział nieruchomości, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że uwzględniając zalecenia zawarte w powyższym wyroku WSA Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu rozpatrzyło sprawę ponownie i uznało, że odwołanie Skarbu Państwa Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowanej przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości - jest nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku planu stosuje się przepisy art 94. Z przepisów art. 97 i 98 u.g.n. wynika, iż w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości.

W razie wszczęcia postępowania na wniosek, obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Organ administracji publicznej ma obowiązek ocenić żądanie strony w świetle przepisów prawa materialnego, po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. Wszelkie ustalenia poczynione w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy oraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Uprawnienia właściciela we wskazanym zakresie mogą być ograniczone tylko w przypadkach, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podział działki ew. nr [...] dokonany został na wniosek jej współwłaścicieli w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n., a w jego wyniku została wydzielona działka, która w planie miejscowym została przeznaczona pod drogę publiczną klasy głównej, oznaczoną symbolem KDG.

Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n.: "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.".

Cytowany przepis dotyczy wyłącznie podziałów dokonywanych na wniosek właściciela nieruchomości lub na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości i dotyczy zarówno dróg, które dopiero mają powstać, jak i dróg istniejących.

Skutki zaś prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne, nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji. Przejście prawa własności następuje bowiem w tym przypadku z mocy samego prawa, a wpis prawa własności w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny.

SKO podkreśliło, że o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bo to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje dotychczasowym właścicielom odszkodowanie. Aby można było mówić o skutku, jaki przewiduje art. 98 ust. 1 u.g.n., z decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości musi wynikać, że z nieruchomości zostały wydzielone działki pod drogi publiczne - pod drogi publiczne, a nie jedynie pod drogi jako ciąg komunikacyjny, który nie ma charakteru publicznego. Z przepisu art. 98 ust. 1 u.g.n. nie można natomiast wyprowadzić wniosku, aby organ administracji dokonujący podziału nieruchomości sam mógł ustalać kategorię dróg wymienionych w tym przepisie. Kwestię kategorii planowanej drogi publicznej z uwagi na daleko idące skutki przewidziane w art. 98 ust. 1 u.g.n., polegające na przejściu prawa własności działek drogowych na właściwe podmioty - gminę, powiat, województwo bądź Skarb Państwa, w zależności od kategorii planowanej drogi winna przesądzać treść planu zagospodarowania przestrzennego.

SKO powołało stanowisko WSA zawarte w powołanym wyżej wyroku z dnia 31 stycznia 2020 r., z którego wynika, że wydzielenie działki pod drogę publiczną może nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...). Nie chodzi przy tym o samo wybudowanie drogi (która może zostać wybudowana w innym czasie), ani o nadanie drodze określonej kategorii drogi publicznej (gminnej, powiatowej, wojewódzkiej czy krajowej), lecz o samo przeznaczenie gruntu pod drogę (...) publiczną w planie miejscowym. Określona kategoria może zostać bowiem nadana drodze publicznej (zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 - u.d.p.) dopiero wtedy, gdy droga spełnia ustawową funkcję w sieci drogowej, co jest możliwe wtedy, gdy uzyska ona określone parametry techniczno-użytkowe i związaną z nimi klasę (por. art. 2 ust. 3 u.d.p.). Podobnie WSA w Lublinie w wyroku z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 921/11, publ. Lex nr 1109809 stwierdził, że w art. 98 ust. 1 u.g.n. mowa jest nie o takich drogach, które mają już nadaną kategorię drogi publicznej w rozumieniu przepisów u.d.p., lecz o samym przeznaczeniu działki gruntu pod drogę publiczną. Wydzielanie działek gruntu pod drogi publiczne w rozumieniu art. 98 ust. 1 u.g.n. należy odnieść nie tyle do istniejących już dróg publicznych, ile do terenów, na których dopiero planowane jest wybudowanie dróg publicznych.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uznało, że postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ I instancji wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podział dokonany był na wniosek wszystkich współwłaścicieli działki ew. nr [...] obr. [...] Gminy Miasto Zakopane, w celu wydzielenia działki ew. nr [...] o pow. 0,0762 ha przeznaczonej w planie miejscowym "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna", zatwierdzonym uchwałą Nr LIX/950/2010 Rady Miasta Zakopane z dnia 9 września 2010 r., opubl. w Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 30 września 2010 r., Nr 505, poz. 3767, pod drogę publiczną klasy głównej oznaczonej symbolem KDG.

Zaproponowany podział jest zatem zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego " Szkolna-Kamieniec-Szpitalna".

SKO stwierdziło ponadto, że w przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela organ jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydzielenia części działki pod drogę publiczną, jeżeli takie jest przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie mają przy tym znaczenia plany inwestycyjne zarządcy drogi, a jedynie przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Art. 98 ust. 1 u.g.n. nie zawiera rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani też nie uzależnia przejścia własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi.

O wydzieleniu działek pod drogi publiczne nie przesądza również fakt, czy dany teren został uchwałą rady gminy zaliczony do kategorii dróg publicznych, ani też fakt, czy w pobliżu przebiega droga publiczna, ale przesądza o tym właśnie przeznaczenie danego terenu w planie zagospodarowania. Rzutuje ono na obowiązkowy w tym zakresie sposób przeprowadzenia podziału nieruchomości, w wyniku którego powstają niejednokrotnie działki o powierzchni dyskwalifikującej je z punktu widzenia interesu ekonomicznego byłego właściciela.

Podmiot publicznoprawny (gmina, powiat, województwo), który w wyniku decyzji o podziale nieruchomości stanie się właścicielem działki wyodrębnionej pod drogę publiczną jest stroną postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie takiej decyzji. Okoliczność, że decyzja może orzekać o prawach lub obowiązkach określonego podmiotu czyni właśnie z tego podmiotu stronę postępowania. Skoro skutkiem decyzji o podziale nieruchomości pod drogę publiczną jest przejście własności wydzielonej działki na odpowiedni podmiot publicznoprawny oraz powstanie po stronie tego podmiotu obowiązku zapłaty odszkodowania za nabyty w ten sposób grunt, to podmiot ten winien brać udział w postępowaniu administracyjnym.

Kolegium wyjaśniło również, że skutki prawne, o których mowa w cytowanym przepisie art. 98 ust. 1 u.g.n. w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem tej decyzji i nie mają na nie wpływu ani dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty, ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.

W ocenie Kolegium stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz w obowiązujących przepisach prawa, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

J. P. wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 30 kwietnia 2021 r. znak [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji.

Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji SKO skarżąca zarzuciła:

- błędne oznaczenie przedmiotu sprawy w decyzji poprzez błędne wskazywanie w petitum decyzji oraz w uzasadnieniu działki o nr ewidencyjnym [...] (organ również używa w decyzji oznaczenia nr ewid. [...]) w obrębie [...] gdzie prawidłowy obręb to [...] Zakopane, a działka powstała po podziale z art. 98 u.g.n. to działka nr [...] obr [...]

- skierowanie decyzji do osoby zmarłej, tj. zmarłego W. M. w sytuacji gdy postępowanie przed organem II instancji powinno być zawieszone do czasu wskazania następcy prawnego po zmarłym, tj. jedynego spadkobiercy - syna T. M..

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie kwestionuje prawidłowości - co do zasady - rozstrzygnięcia przez organ II instancji, lecz z uwagi na dosyć istotne błędy formalne uniemożliwiające realizację decyzji, wnosi o jej uchylenie i poprawę.

Skarżąca wskazała, że dalszym ciągu strony (współwłaściciele) i następcy prawni stron podtrzymują swoją zgodę na wydanie decyzji o podziale ich nieruchomości w trybie art. 98 u.g.n.

Z uwagi jednak na błędne oznaczenie działki podlegającej podziałowi poprzez podanie obrębu geodezyjnego – obr. [...] zamiast obr. [...] decyzja może nie być wykonalna i skuteczna. Nieprawidłowe oznaczenie działki ewidencyjnej i obrębu w decyzji, niezgodnie z projektem podziału, będzie powodowało brak możliwości ujawnienia decyzji w księdze wieczystej, jak również będzie skutkowało nieskutecznością realizacji decyzji w procesie ustalenia odszkodowania.

Podobnie skierowanie decyzji wobec osoby zmarłej, tj. W. M. jest nieskuteczne, a decyzja dotknięta wadą nieważności. Po zmarłym W. M. spadek nabyli jego syn T. M. oraz żona E. M.. E. M. zmarła w dniu 3 maja 2021 r. i jedynym następcą prawnym po niej jest jej syn T. M..

Z uwagi na powyższe istotne problemy formalne decyzji musi zostać ona zmieniona i poprawiona oraz skierowana do właściwego kręgu osób w sprawie.

Skarżąca wskazała, że zachodzą przesłanki nieważności decyzji, a przedmiotem skargi są wyłącznie zarzuty formalne, bowiem z rozstrzygnięciem co do zasady strona się zgadza, jako zatwierdzeniem podziału nieruchomości w trybie art. 98 u.g.n.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Kolegium wyjaśniło, że należy przyznać rację skarżącej, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji omyłkowo wskazano, że wydzielona działka ew. nr [...] o pow. 0,0762 ha przeznaczona jest w planie miejscowym "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna" pod drogę publiczną klasy głównej oznaczonej symbolem KDG. W rzeczywistości, to działka ew. nr [...] o pow. 0,0164 ha przeznaczona jest na ten cel w planie miejscowym i to właśnie ta działka podlega wydzieleniu w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n.

Błąd popełniony w uzasadnieniu decyzji nie ma jednak wpływu na merytoryczną treść decyzji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skierowania decyzji do osoby zmarłej Kolegium wskazało, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji Kolegium nie posiadało wiedzy, że W. M. nie żyje. O fakcie tym Kolegium dowiedziało się dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, kiedy przesyłka adresowana do W. M. została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją, że adresat zmarł.

W piśmie z 4 lipca 2021 r. uczestnik T. M. oświadczył, że wyraża zgodę na podział nieruchomości o nr [...] obr. [...] w Zakopanem zgodnie z wnioskiem. W całości poparł skargę wniesioną przez J. P. – G. i wskazał, że decyzja co do zasady jest zgodna z wnioskiem, ale z uwagi na błędy istotne nie może być wykonana, w tym nie może zostać ujawniona w księdze wieczystej (błędne oznaczenie nieruchomości).

Poinformował, że obecnie jest jedynym następcą prawnym po zmarłym ojcu W. M., co należycie udokumentował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga, zgodnie z wnioskiem w niej zawartym, została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności zaskarżonego aktu bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że obecnie poddana kontroli sądowej decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym powtórnie, po uchyleniu przez WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 31 stycznia 2020 r. sygn. II SA/Kr 1381/19, kasatoryjnej decyzji SKO z 11 października 2019 r..

Zatem przed oceną dokonanych w sprawie przez organy ustaleń należy wyjaśnić, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a. W związku z powyższym na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej przez Sąd kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organ administracji dostosował się do wskazań z ww. wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie NSA podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłym w sprawie wyroku WSA, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem. Nie nastąpiła również zmiana mającego zastosowanie w sprawie stanu prawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO dostosowało się do wskazań z ww. wyroku i na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy dokonało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnego wywodu prawnego, który został podzielony przez Sąd w niniejszej sprawie.

Rację ma Kolegium, że podział działki ew. nr [...] dokonany został na wniosek wszystkich współwłaścicieli działki, w celu wydzielenia - w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. działki przeznaczonej w planie miejscowym "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna" pod drogę publiczną klasy głównej, oznaczonej symbolem KDG. Zaproponowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna". W przypadku dokonywania podziału nieruchomości na wniosek jej właściciela organ jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do wydzielenia części działki pod drogę publiczną, jeżeli takie jest przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie mają przy tym znaczenia plany inwestycyjne zarządcy drogi, a jedynie przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Art. 98 ust. 1 u.g.n. nie zawiera rozróżnienia działek wydzielonych pod drogi publiczne ze względu na stopień zaawansowania planów inwestycyjnych dróg ani też nie uzależnia przejścia własności działki od faktycznych zamiarów zarządcy drogi.

Jednak zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, bowiem jak słusznie zarzuciła skarżąca w skardze, organ odwoławczy w swojej decyzji nie skorygował błędów decyzji organu I instancji, a co więcej - sam je powielił.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przyznał rację skarżącej, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również w uzasadnieniu decyzji organu I instancji omyłkowo wskazano, że wydzielona działka ew. nr [...] o pow. 0,0762 ha przeznaczona jest w planie miejscowym "Szkolna-Kamieniec-Szpitalna", pod drogę publiczną klasy głównej oznaczonej symbolem KDG.

W rzeczywistości to działka ew. nr [...] o pow. 0,0164 ha przeznaczona jest na ten cel w planie miejscowym i to właśnie ta działka podlega wydzieleniu w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n.

Organ błędnie też wskazał nr [...], podczas gdy prawidłowy obręb to [...]

Błędy te, dotyczące oznaczenia działki ewidencyjnej i obrębu, wymagały korekty w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., co nie nastąpiło.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skierowania decyzji do osoby zmarłej, to fakt ten nie powoduje nieważności zaskarżonej decyzji. Kolegium podniosło, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie posiadało wiedzy, iż W. M. nie żyje. O fakcie tym Kolegium dowiedziało się dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, kiedy przesyłka adresowana do W. M. została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją, że adresat zmarł.

Z akt sądowych wynika, że jedynym następcą prawnym W. M. jest T. M., który fakt ten udokumentował i któremu zostaje doręczony wyrok z uzasadnieniem wydany w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. T. M. organ powinien także doręczyć decyzję po ponownym jej wydaniu w niniejszej sprawie, a decyzja ta winna korygować wytknięte powyżej błędy dotyczące oznaczenia działki ewidencyjnej i obrębu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi.