Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3552/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust.1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13ha ust. 1, 2 i 6, art. 5 ust. 1 pkt 1-7, art. 13hc ust. 1, art. 4, art. 13i ust. 1, art. 13hd ust. 1, art. 13i ust. 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: załącznik nr 2 pkt 8 lit. b, par. 4
journal: Dz.U. 2011 nr 80 poz 433
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
article: art. 2 pkt 33, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 3, par. 5 ust. 10, par. 5 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 91 poz 524
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania  opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego
journal: Dz.U. 2011 nr 77 poz 417
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie obliczania maksymalnej stawki opłaty elektronicznej
journal: Dz.U. 2012 poz 467
law: Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie stawek opłat za przejazd autostradą

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. L. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej; Kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 w zw. z art. 13k ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260; dalej: udp), oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1265; dalej: utd), po rozpoznaniu wniosku P.L. (strony, skarżącego) o ponowne rozpatrzenie decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 złotych z tytułu nieuiszczenia opłaty w pełnej wysokości, utrzymano zaskarżoną decyzje w mocy.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 ze zm.), z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej w pełnej wysokości, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazuje, iż nałożona kara pieniężna jest wynikiem nieprawidłowego działania urządzenia viaBox lub nieprawidłowości w systemie Viatoll. Skarżący wskazuje, iż nie można było na urządzeniu viaBox uruchomić opcji dla pojazdu z przyczepą. Skarżący zwraca uwagę na swoją trudną sytuację finansową.

Organ ponownie rozpoznając sprawę ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu [...] stycznia 2012 r., o godz. [...] w G., na drodze ekspresowej [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów: samochód ciężarowy o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował p. P.L. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 20 980 kg. Zespół pojazdów był wyposażony w urządzenie do elektronicznego poboru opłat o numerze [...].

W trakcie manualnego sprawdzania urządzenie sygnalizowało jeden impuls błyskowy koloru zielonego. Poprawnie ustawione urządzenie w tym przypadku powinno sygnalizować jeden sygnał błyskowy koloru zielonego wraz z cyfrą 2.

W toku kontroli ustalono, iż ww. zespół pojazdów posiada cztery aktywne zapisy ewidencyjne.

Na podstawie danych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, iż w dniu [...] grudnia 2012 r., o godz. [...] za przejazd ww. zespołem pojazdów nieuiszczono opłaty w pełnej wysokości na drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł K. – G. (węzeł G.) [bramownica [...]].

Na podstawie wydruku z tachografu cyfrowego ustalono, iż pojazdem w tym dniu kierował p. P.L.

Odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów, został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 8 lit. [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Ponownie rozpoznając sprawę GITD pismem z dnia [...] marca 2013 r. wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem.

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Kapsch Telematic Services sp. z o.o. wskazała, iż opłata elektroniczna za przejazd ww. zespołem pojazdów na wskazanym odcinku drogi została uiszczona dla pojazdu o masie bez przyczepy poniżej 12 t. Pojazd został zarejestrowany jako pojazd ciężki: masa z przyczepą powyżej 12 t, masa bez przyczepy poniżej 12 t. Operator przedstawił dokumentację fotograficzną wskazującą, iż [...] grudnia 2012 r., o godz. [...] pojazd poruszał się wraz z przyczepą oraz przesłał wykaz pobranych opłat

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. GITD zawiadomił stronę o nowym materiale dowodowym i poinformował, że strona przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone w dniu [...] kwietnia 2013 r.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następujących dowodów: protokół kontroli nr [...], dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów, wydruku z tachografu cyfrowego i pisma Kapsch Telematic Services Sp. zo.o. z dnia [...] marca 2013 r.

Organ ponownie rozpoznając sprawę podniósł na wstępie, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.

W myśl art. 5 ust. 1 udp do dróg krajowych zalicza się: 1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych; 2) drogi międzynarodowe; 3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych; 4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów); 5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych; 6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich; 7) drogi o znaczeniu obronnym.

Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13 1 ust. 1 udp.

Według art. 50 pkt 1 lit. j utd do zadań Inspekcji należy kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Zgodnie z art. 51 ust. 6 lit. b utd Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w udp. Zgodnie z art. 51 ust. 5 utd czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 w zakresie określonym w art. 68-75 wykonują inspektorzy Inspekcji. Stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 3 utd inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych w zakresie określonym w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Według art. 131 ust. 1 pkt 2 udp do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.; dalej: urd), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Zgodnie z art. 13i ust. 4a kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3, jest obowiązany do:

1) włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę;

2) wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu;

3) używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem.

Zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 2 za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną:

1) bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł;

2) bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kierujący pojazdem nieprawidłowo użytkował urządzenie viaBox, tj. nieprawidłowo operował przełącznikiem włączającym pojazd na tryb "z przyczepą". Fakt ten został potwierdzony również w toku kontroli drogowej, podczas której ustalono, iż urządzenie sygnalizowało jeden impuls błyskowy koloru zielonego. Poprawnie ustawione urządzenie w tym przypadku powinno sygnalizować jeden sygnał błyskowy koloru zielonego wraz z cyfrą 2.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drogach wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, natomiast za przejazd nieuiszczono opłaty w pełnej wysokości.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią osoba która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp.

Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdza, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wymaganej wysokości i wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 pkt. 2 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wymaganej wysokości. Z tych względów przyczyny z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Należy wyjaśnić, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Tu przesłankami odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

Skarżący wskazuje na swoją trudną sytuację materialną. Organ podniósł, iż nie jest to okoliczność istotna dla rozpoznania sprawy. Jednakże zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: ufp) należności pieniężne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Na podstawie art. 57 ufp strona może wystąpić do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty. Jednakże jest to odrębne postępowanie administracyjne. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie jest organem właściwym w przedmiocie stosowania przepisów ustawy o finansach publicznych do kar nakładanych z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej.

Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy to fakty dotyczące przedmiotu postępowania, których ustalenie jest niezbędne dla prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Znaczenie ma tylko taki fakt, z którym prawo wiąże skutek prawny. Przepisy udp nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w rozpatrywanej sprawie administracyjnej, a więc jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Należy podkreślić, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ, rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 133, poz. 773) dopuszczalnym jest przeprowadzanie kontroli stacjonarnej oraz kontroli mobilnej, celem sprawdzenia prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej (por. § 2 pkt 10 ww. rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2011 r.). Kontrola mobilna polega natomiast na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywanej bezpośrednio przez kontrolującego, tj. funkcjonariusza Policji, inspektora Inspekcji Transportu Drogowego, naczelnika urzędu celnego, dyrektora izby celnej, funkcjonariusza Straży Granicznej (por. § 2 pkt 11 ww. rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2011 r., w zw. z art. 131 ust. 1 ustawy o drogach publicznych).

Wyjaśnić należy, iż w Polsce w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponderu (tzw. viaBOX) wysyłającego dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną), a jednostką pokładową (viaBOX) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

GITD ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, 77 oraz 80 Kpa, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego stwierdza, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Z pisma Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. dnia [...] marca 2013 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika bowiem, że za przedmiotowy przejazd uiszczono opłatę dla pojazdu o masie bez przyczepy poniżej 12 t, natomiast powinna zostać uiszczona opłata dla pojazdu powyżej 121. poruszającego się z przyczepą.

Z powyższych względów zaskarżoną decyzję GITD z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty w pełnej wysokości, należy utrzymać bowiem urządzenie viabox było nieprawidłowo użytkowane przez kierującego pojazdem, co skutkowało niewłaściwym poborem opłaty.

GITD informuje, że każde naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zarejestrowane w systemie elektronicznego poboru opłat w postaci zapisu ewidencyjnego (ER) stanowi odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej. W tym miejscu organ wskazuje, że zapis ewidencyjny (ER) zawiera również obraz przejazdu pojazdu po płatnym odcinku drogi krajowej. Każdy zapis ewidencyjny zawierający obraz przejazdu pojazdu należy rozumieć jako odrębną indywidualną sprawę administracyjną wymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej stosownie do treści przepisu art. 1 pkt 1 Kpa.

Ustawodawca nie przewidział możliwości sumowania kar pieniężnych za kilka naruszeń stanowiące odrębne sprawy administracyjne w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 1 Kpa, za naruszenia opisane w art. 13k ust. 1 i 2 udp w jednej decyzji administracyjnej.

Z powyższych względów GITD mając na względzie ustalenia zawarte w protokole kontroli dokonał wyodrębnienia przejazdów, które stanowiły podstawę nałożenia kar pieniężnych, bowiem każdy przejazd został zindywidualizowany w postaci zapisu ewidencyjnego (ER). Przy wyodrębnieniu spraw administracyjnych organ kierował się następującymi okolicznościami:

- dniem popełnienia naruszenia,

- innym fragmentem odcinka drogi krajowej, za który istnieje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej,

- czasem popełnienia naruszenia.

Odmienność którejkolwiek z powyższych przesłanek przesądza bowiem o fakcie dokonania odrębnego przejazdu, za który pobierana jest opłata elektroniczna. Powyższe okoliczności świadczą o dokonaniu innego naruszenia przez kierującego pojazdem, które polega na naruszeniu obowiązku w innym stanie faktycznym, co do miejsca lub czasu, a zatem stanowi odrębną indywidualną sprawę administracyjną, która powinna zostać załatwiona osobną decyzją administracyjną.

Z przyjętym w tym przedmiocie stanowiskiem organu zgodził się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu), który w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 688/12) wskazał: "Odnosząc się do trzykrotnego ukarania za jeden przejazd, Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, iż każdy zarejestrowany zapis ewidencyjny (obraz pojazdu) wskazujący na naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej powinien stanowić odrębną podstawę do wszczynania postępowań administracyjnych z art. 13k u.d.p.".

Umocowanie do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego wynika z przepisu art. 131 ust. 2 udp w zw. z przepisem § 6.1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2011 r. w sprawie trybu, sposobu i zakresu kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 240/09).

Konkludując powyższe należy stwierdzić, iż strona wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Obowiązku wprowadzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu do urządzenia viaBox, stanowiącego przedmiot decyzji kierujący pojazdem nie dopełnił, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem. Niewprowadzenie bowiem prawidłowych danych o rodzaju pojazdu wyimplikowało naruszenie w postaci nieuiszczenia opłaty w pełnej wysokości.

Skargę na powyższą decyzję GITD wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi II instancji

- naruszenie prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwą wykładnie przepisu art. 13k ust. 1 pkt 2 udp poprzez nałożenie kilku kar za to samo naruszenie; dokonanie niewłaściwej subsumcji przepisu art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, gdy do stwierdzonego stanu faktycznego powinien mieć zastosowanie art. 13k ust. 2 pkt 1 lit. b

2. naruszenie prawa proceduralnego, mogącego mieć wpływ na wynik postępowania poprzez:

- naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z art. 10 kpa. poprzez wydanie decyzji na drodze co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranego w toku

postępowania materiału dowodowego;

- naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez:

- utrzymanie w mocy decyzji w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a materiał dowodowy wymagał uzupełnienia;

W związku ze zgłoszonymi zarzutami strona wniosła o stwierdzenie że skarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- w przypadku stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji,

- wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prejudycjalnym, w kwestiach wskazanych w uzasadnieniu skargi;

a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

- wstrzymanie wykonania decyzji

W uzasadnieniu stwierdzono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. o godz. [...] w G. na drodze [...], ustalono, że w dniu [...] grudnia 20012r. urządzenie poboru opłat o numerze [...] było nieprawidłowo ustawione, co powodowało pobór opłat w niepełnej wysokości. W wyniku jednej kontroli stwierdzono iż sytuacja w której pobrano zaniżoną opłatę miała miejsce pięciokrotnie, tj. w dniu [...] grudnia 2012r. o godz. [...].[...],[...],[...]. oraz w dniu [...] stycznia 2012.r. o godz. [...]. W wyniku kontroli, bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, nałożono na skarżącego pięć kar administracyjnych, w wysokości 1500.00 zł każda, za każdą miniętą bramownicę. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; organ II instancji utrzymał decyzję w mocy.

Skarżący stwierdził iż skarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za. przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.). za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Ponadto zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3. za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Jak z powyższego wynika, kara powinna być wymierzona co najwyżej za każdy przejazd, a nie za każdą bramownicę, która zarejestrowała przejazd na danym odcinku. W związku z powyższym nakładanie pięciu kar za to samo naruszenie jest jawną próbą obchodzenia prawa przez organ administracji publicznej. Postępowanie stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 i 3, gdyż ukaranie skarżącego za to samo naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa i jednocześnie należy przyjąć iż ta sama sprawa została już rozstrzygnięta innymi ostatecznymi decyzjami: [...] z dnia [...].06.2013r., [...] z dnia [...].06.2013 r., [...] z dnia [...].06.2013 r. oraz [...] z dnia [...].07.2013 r., zatem zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji.

2. Zgodnie z art. 131 ust. 4a pkt 2 udp kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3. jest obowiązany do: wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu, z kolei stosownie do art 13 k ust.2 pkt 1 lit. b kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3. który narusza obowiązek określony w art. 13i ust. 4a pkt 2 - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Jak wynika z ustalenia stanu faktycznego, na kierującego pojazdem powinna zostać nałożona kara pieniężna za nieprawidłowe użytkowanie urządzenia, a nie za uiszczenie opłaty w niepełnej wysokości. Jak wynika z brzmienie w/w normy, za w/w naruszenie może być nałożona jedna kara pieniężna, ustawodawca nie wyraził jakikolwiek sposób woli aby ją zwielokrotniać.

W zakresie obrazy przepisów postępowania skarżący stwierdził, iż:

1. W dniu kontroli, tj. [...] stycznia 2012r. doręczono skarżącemu zawiadomienie o wszczęciu postępowania z pouczeniem o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, jednocześnie w toku tych samych czynności doręczono 5 decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Stanowi to oczywistą obrazę przepisów postępowania. Ponadto wydając decyzję i instancji bez przeprowadzania faktycznego postępowania wyjaśniającego, zaś uzupełniając materiał dowodowy w znacznej części w toku postępowania odwoławczego stanowi niewątpliwie naruszenie art. 138 § 2 kpa.

Oprócz kwestii związanych z naruszeniem przepisów, należy stwierdzić, iż rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę mogą naruszać zasady wynikające z ustawy zasadniczej, m.in. zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust.3 Konstytucji. Ustawa o drogach publicznych nakładając na kierujących pojazdami obowiązek uiszczania opłat elektronicznych za korzystanie z dróg krajowych lub ich odcinków, usankcjonowała jednocześnie brak uiszczenia tejże opłaty karą pieniężną. Z tym, że kara pieniężna jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej, czyli w oparciu o zasadę ryzyka. O ile zasada ryzyka może być dopuszczona w zakresie działalności pomiotów profesjonalnych np. przedsiębiorców, o tyle można mieć wątpliwość powinna mieć ona zastosowanie w stosunku do zwykłych obywateli. Tym bardziej, że kierowca wykonując przewóz drogowy nie ma dostępu do systemu viaTOLL - umowa jest zawierana pomiędzy właścicielem pojazdu - przewoźnikiem a operatorem systemu, zatem kierowca nie ma narzędzia do bieżącego sprawdzania stanu konta i innych parametrów urządzenia. Jest zdany jedynie na zawodne urządzenie, znajdujące się w kabinie pojazdu. Tym bardziej, iż w przedsiębiorstwach, które dysponują więcej niż jednym pojazdem nie ma osobnych rachunków na każdy pojazd tylko jest jeden wspólnych rachunek dla wszystkich pojazdów. W związku z tym bardzo często zdarzają się sytuacje, w których kierowca przed wyruszeniem sprawdza stan rachunku i pieniądze są na koncie, a po upływie kilku godzin rachunek jest niewystarczający na dokonanie opłat, zaś często jedyne urządzenie do którego kierowca ma dostęp wcale go o tym nie informuje. Zatem na osobę, która często nie ma wpływu na uiszczenie opłaty i nie posiada żadnych skutecznych narzędzi do bieżącego sprawdzania stanu konta i innych parametrów urządzenia, która jest przekonana o posiadanych środkach oraz o prawidłowym funkcjonowaniu urządzenia nakłada się odpowiedzialność w oderwaniu od stopnia przyczynienia się do naruszenia i stopnia winy. Zdaniem skarżącego, to w sposób rażący narusza wspomnianą wyżej zasadę konstytucyjną, przy odpowiedzialności administracyjnej nie obowiązują jakiekolwiek zasady wymiaru kary, przewidziane w innych rodzajach postępowań. Co więcej, jeżeli fakt przejazdu został zarejestrowany w systemie viaTOLL, wiadomo kto i jaką kwotę powinien zapłacić, to nic nie stoi na przeszkodzie aby pobrać w/w opłatę po wykonaniu przejazdu, w innych bardziej cywilizowanych krajach takich jak Republika Czeska takie rozwiązanie jest dopuszczalne. Ustawodawca nie dopuścił do zwykłej ludzkiej pomyłki, która może się zdarzyć każdemu użytkownikowi drogi i przewidział niewspółmierną karę do przewinienia. Naruszenie zasady proporcjonalności, wiąże się jednocześnie z naruszeniem inne konstytucyjnej zasady - równości wobec prawa, mianowicie podmiot, który dopuścił się niewielkiego przewinienia jest traktowany tak samo. jak ten który wykonuje przewóz bez zainstalowanego urządzenia, a tym samym działa celowo z wyrachowaniem. Nadmienić należy że to właśnie brak urządzenia w pojeździe uniemożliwia późniejsze uregulowanie płatności.

To, że każdemu zdarzają się pomyłki wynika z rozliczenia operatora systemu, który często zwraca kwoty bezpodstawnie pobranych opłat, może w tym przypadku za każdą bezpodstawnie pobraną kwotę ustawodawca powinien przewidzieć także karę płaconą przez Skarb Państwa w wysokości 1500.00 zł. W przypadku przedsiębiorstwa, w którym pracuje skarżący, też zdarzały się liczne przypadki bezpodstawnie pobranych kwot. po czym następował zwrot.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi.

W ocenie organu zarzuty skarżącego nie znajdują uzasadnienia. W niniejszej sprawie pozostaje bezsporne, iż kierowany przez p. P.L. zespół pojazdów poruszał się drogą ekspresową [...] na odcinku węzeł K. – G. (węzeł G.). Powyższy odcinek drogi krajowej po którym poruszał się ww. pojazd jest wymieniony w załączniku nr 1 pkt 8 lit. [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (Dz. U z 2011 r., nr 80, poz. 433, ze zm.). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Zatem ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości nakłada się na kierującego pojazdem. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Skarżący zarzucił, iż organ nie wyjaśnił wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany zebrać i ocenić dowody na okoliczności faktyczne, które w jego ocenie są istotne dla sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast stosownie do art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 371). W toku postępowania administracyjnego organ wzywał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Kapsch Telematic Services Sp. z o.o., do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określony w protokole kontroli została uiszczona we właściwej wysokości. Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. stwierdziła, że opłata elektroniczna została uiszczona dla pojazdu o masie bez przyczepy poniżej 12 ton. Z dokumentacji fotograficznej wynika, iż pojazd o nr rej. [...] w dniu [...] grudnia 2012 r. poruszał się wraz z przyczepą o nr rej. [...].

Zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 10 jest bezzasadny. Strona niniejszego postępowania administracyjnego brała bezpośredni udział w przeprowadzonej kontroli i miała zapewnioną możliwość zgłaszania uwag do protokołu kontroli, tym samym zapoznała się z treścią naruszenia oraz sposobem w jaki dokonano ustalenia naruszenia. Była także poinformowana o treści art. 10 kpa (dowód: podpis kierującego pod zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego - w aktach sprawy). Obowiązek udzielenia pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 zd. 1 kpa, tj. wtedy na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Granice tego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji. Z akt sprawy wynika, że strona została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla prawnej odpowiedzialności wnioskodawcy. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 240/09). Zgodnie art. 35 § pkt 2 kpa niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Organ podkreśla, iż ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 udp w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Tym samym wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Tu przesłankami odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Decyzje wydawane w oparciu o przepis art. 13k udp mają charakter decyzji związanych, a więc organ w przypadku ustalenia nieuiszczenia opłaty elektronicznej ma ustawowy obowiązek wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej kierującemu pojazdem (por. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturach: VI SA/Wa 2351/11, VI SA/Wa 2251/11, VI SA/Wa 135/12, VI SA/Wa 2214/11, VI SA/Wa 2246/11, VI SA/Wa 2087/11 ,VI SA/Wa 2253/11, VI SA/Wa 2149/11, VI SA/Wa 2234/11, VI SA/Wa 2209/11, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.)

Organ zauważa, że na podstawie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] stycznia 2013 r. stwierdzono, że w kontrolowanym pojeździe zostało zainstalowane urządzenie viaBox, jednakże nie zostało przełączone w odpowiedni tryb działania pozwalający na pobór opłaty elektronicznej w wymaganej wysokości, co nie zostało zakwestionowane przez kierującego podczas kontroli. Organ zauważył, iż to na kierowcy spoczywa obowiązek sprawdzenia przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej czy posiada wystarczające środki na koncie i czy urządzenie działa prawidłowo. Należy w tym miejscu wyjaśnić stronie, iż w instrukcji dołączanej do urządzenia viaBox znajduje się szczegółowy opis działania urządzenia. W przypadku pojazdów, które podlegają innej opłacie elektronicznej wtedy gdy poruszają się wraz z przyczepą przytrzymanie przycisku na urządzeniu viaBox przez ponad 2 sekundy umożliwi przejście urządzenia w tryb "pojazd z przyczepą", co zostanie potwierdzone pojedynczym sygnałem świetlnym diody "2". Kolejne przytrzymanie przycisku spowoduje, że viaBox wróci do trybu "pojazd bez przyczepy", a przełączenie zostanie potwierdzone pojedynczym sygnałem świetlnym diody "X". Sprawdzenie statusu urządzenia viaBox odbywa się poprze naciśnięcie przycisku przez mniej niż 2 sekundy co spowoduje włącznie się diody "X", a jeżeli została zadeklarowana przyczepa jednocześnie diody "2" oraz "X". W związku z powyższym podczas wykonywanego przejazdu kontrolowany kierowca miał możliwość sprawdzenia czy urządzenie jest włączone na prawidłowy tryb działania jak również zmiany niewłaściwego trybu pobierania opłaty elektronicznej, tym samym argument strony, iż nieuiszczenie opłaty za kontrolowany przejazd było spowodowane okolicznościami niezależnymi od strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Z brzmienia art. 13ha ust. 1 udp wynika, że opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Strona pomimo obowiązku wynikającego z litery prawa parokrotnie nie uiściła w pełnej wysokości należnej opłaty za przejazdy przez płatne odcinki drogi krajowej, co traktowane jest jako nieuiszczenie należnej opłaty wielokrotnie, ponieważ za każdy przejazd strona była zobowiązana w danym konkretnym czasie przejazdu uiścić pełną opłatę. Organ wskazuje, że każde naruszenie przez stronę obowiązku jest traktowane jako osobny incydent i stanowi podstawę do nałożenia na stronę odrębnej kary. W związku z powyższym konsekwencją wielokrotnego naruszenia przez stronę przepisów udp, było wielokrotne nałożenie kary pieniężnej na kierującego pojazdem stosownie do treści art. 13 k ust. 1 pkt 2 udp. Procedowanie GITD w zakresie przeprowadzania czynności wyjaśniających oraz wydawania decyzji administracyjnych z tytułu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, zwanej dalej udp) uwzględnia interpretację i stanowisko Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (ówczesnego Ministerstwa Infrastruktury), wyrażone w piśmie oznaczonym sygnaturą TA4-dp-024-85/2011, podtrzymane następnie w piśmie o sygnaturze TA-dp-024-85a/2011. Przyjęta przez resort interpretacja w sposób wyraźny wskazywała, iż "wszystkie zarejestrowane przez bramownice kontrolne, bramownice przygraniczne, urządzenia przenośne oraz pojazdy wykorzystywane przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego obrazy naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej winny stanowić podstawę do wszczęcia postępowań administracyjnych", a na kierującego pojazdem "może zostać nałożona więcej niż jedna kara za przejazd danym odcinkiem określonym w rozporządzeniu sieciowym", przy czym zgodnie z przedłożonym organowi stanowiskiem "przepisy ustawy o drogach publicznych nie wykluczają takiego rozwiązania". Tytułem przykładu wskazać należy, iż w jednej z połączonych spraw podstawą do nałożenia sześciu kar administracyjnych z tytułu przejazdów po płatnych odcinkach dróg krajowych, wykonywanych z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej były ustalenia jednego protokołu kontroli drogowej ([...] naruszeń odnotowanych na drodze krajowej [...], w tym [...] naruszenia z tego samego dnia). Wyrokami z dnia 13 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wszystkie wniesione w przedmiotowych sprawach skargi (sygnatury spraw: VI SA/Wa 2351/12, VI SA/Wa 2352/12, VI SA/Wa 2353/12, VI SA/Wa 2354/12, VI SA/Wa2355/12, VI SA/Wa 2356/12).

Prawodawca na gruncie przepisów ustawy o drogach publicznych nałożył na kierującego pojazdem szereg obowiązków w związku z wprowadzeniem elektronicznego systemu poboru opłat. Zgodnie z dyspozycją art. 13i ust. 4a udp kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3, jest obowiązany do:

1) włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę;

2) wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu;

3) używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem.

Stosownie do treści art. 13k ust. 2 pkt 1 lit. b kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, który narusza obowiązek określony w art. 13i ust. 4a pkt 2 wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Organ wskazuje, iż zgodnie z zapisami zawartymi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu i informacjami uzyskanymi od Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. użytkownik miał prawidłowo zawartą umowę z operatorem elektronicznego systemu poboru opłat, a do urządzenia zostały prawidłowo wprowadzone dane o rodzaju pojazdu - pojazd ciężki: masa z przyczepą powyżej/równa 12 ton, masa bez przyczepy poniżej 12 ton. Tym samym zarzut strony, iż do stwierdzonego stanu faktycznego powinien mieć zastosowanie art. 13k ust. 2 pkt 1 lit. b nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności wyjaśnić należy, iż nie jest rolą organu administracji publicznej ocena zgodności ustawy z Konstytucją Rzeczpospolitej Polski.

Odnosząc się do wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w ocenie GITD, mając na uwadze treść art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270) brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazuje, iż organem właściwym w sprawie wniosków o zmniejszenie wysokości nałożonej kary pieniężnej jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, będący beneficjentem wpływów z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji [...] czerwca 2013 r. nr [...] poinformował stronę, iż może wystąpić do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty.

Odnośnie pozostałych argumentów skarżącego podniesionych w niniejszej skardze należy stwierdzić, iż na użytek niniejszej odpowiedzi na skargę pozostaje aktualne stanowisko organu odwoławczego precyzyjnie i dokładnie wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r., którą po rozpoznaniu wniosku p. P.L. o ponowne rozpatrzenie decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, utrzymano zaskarżoną decyzje w mocy.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a zwłaszcza art. 13k ust. 1 pkt 2 udp poprzez nałożenie kilku kar za to samo naruszenie; art. 13k ust. 1 pkt 2 udp, a także naruszenie prawa proceduralnego, mogącego mieć wpływ na wynik postępowania, a w szczególności art. 10, art., 138 § 2 k.p.a., stwierdzenie że skarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Na podstawie danych z systemu elektronicznego poboru opłat stwierdzono, iż w dniu [...] grudnia 2012 r., o godz. [...] za przejazd ww. zespołem pojazdów nie uiszczono opłaty w pełnej wysokości na drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł K. – G. (węzeł G.) [bramownica [...]].

W wyniku ponownej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2012 r. o godz. [...] w G. na drodze [...] ustalono, że w dniu [...] grudnia 2012 r. urządzenie poboru opłat o numerze [...]. było nieprawidłowo ustawione, co powodowało pobór opłat w niepełnej wysokości. W wyniku jednej kontroli stwierdzono iż sytuacja, w której pobrano zaniżoną opłatę miała miejsce pięciokrotnie, tj. w dniu [...] grudnia 2012 r. o godz. [...].[...],[...],[...]. oraz w dniu [...] stycznia 2012.r. o godz. [...]. Jak twierdzi strona, w wyniku tej kontroli, bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, nałożono na skarżącego pięć kar administracyjnych, w wysokości 1500.00 zł każda, za każdą miniętą bramownicę.

W ocenie skarżącego, ta sama sprawa została już rozstrzygnięta innymi ostatecznymi decyzjami, tj.: [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz [...] z dnia [...] lipca 2013 r..

Według strony, w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji, wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a, gdyż ukaranie skarżącego za to samo naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa i jednocześnie należy przyjąć iż ta sama sprawa została już rozstrzygnięta innymi ostatecznymi decyzjami:

Tutaj należy raz jeszcze zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi jest jedna decyzja GITD - z dnia z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], którą po rozpoznaniu wniosku p. P.L. o ponowne rozpatrzenie decyzji tegoż organu z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, utrzymano zaskarżoną decyzję mocy. Naruszenie to odnotowała bramownica [...] na drodze szybkiego ruchu (ekspresowej) [...], na obwodnicy G.

Odnosząc się do przedstawionych zarzutów Sąd przede wszystkim raz jeszcze stwierdza, że przedmiotem niniejszego postępowania jest jedna, powołana wyżej decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. o w/w numerze, którą nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 1500 zł. Jest to jedna sprawa administracyjna. Jednocześnie Sąd zauważa, że ze stwierdzenia skarżącego w skardze wynika, że miało miejsce 5 (pięć) tego samego rodzaju naruszeń, za które nałożono na skarżącego odrębnymi decyzjami kary pieniężne w tej samej wysokości. (1500 zł). Natomiast w żadnej wydanej w tych sprawach decyzji nie nałożono na stronę kary łącznej (5 x 1500 zł).

Skarżący stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia w istocie z jednym naruszeniem, tzn. przejazdem po drodze krajowej pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 udp, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości, za co wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł. Jak z powyższego wynika, kara powinna być wymierzona co najwyżej za każdy przejazd, a nie za każdą bramownicę, która zarejestrowała przejazd na na danym odcinku. W związku z powyższym nakładanie pięciu kar za to samo naruszenie jest jawną próbą obchodzenia prawa prze organ administracji publicznej. Stanowi to, według skarżącego, przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wynikającą z art. 156 1 pkt 2 i 3 k.p.a., gdyż ukaranie skarżącego za to samo naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa i jednocześnie należy przyjąć iż ta sama sprawa została już rozstrzygnięta innymi ostatecznymi decyzjami.

Natomiast w ocenie organu za każdy przejazd strona była zobowiązana w danym konkretnym czasie przejazdu uiścić pełną opłatę. Organ wskazuje, że każde naruszenie przez stronę obowiązku jest traktowane jako osobny incydent i stanowi podstawę do nałożenia na stronę odrębnej kary.

Zgadzając się z organem, że mamy tutaj do czynienia z jedną sprawą administracyjną Sąd jednocześnie nie podziela poglądu organu, że każde naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości zarejestrowane w systemie elektronicznego poboru opłat powinno być traktowane jako osobny incydent, stanowiący odrębną podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Jednakże w praktyce w tego rodzaju sprawach (nakładania kar pieniężnych za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia w pełnej wysokości opłaty elektronicznej) wydawany jest przez organy Inspekcji Transportu Drogowego szereg decyzji, odpowiadających ilości przekroczonych bramownic, nakładających kary pieniężne w odpowiednich kwotach.

Obowiązek ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391), z tym że – zgodnie z art. 9 powołanej ustawy - art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, dodawany ustawą zmieniającą, stosuje się od dnia 1 lipca 2011 r.

Zgodnie z art. 13 ust 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

W myśl art. 13ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 powołanego przepisu.

Jak wskazuje R. Stachowska (LEX, Komentarz do art. 13(ha) ustawy o drogach publicznych) "Przepisy art. 13ha zostały dodane do ustawy na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Poprzez ww. nowelizację przepisów została dokonana implementacja do krajowego porządku prawnego postanowień dyrektywy 2006/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r., zmieniająca dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, s. 8).(...) Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (nr druku 562), wprowadzającej opłatę elektroniczną, system poboru opłaty za przejazd po drogach krajowych uwzględniający liczbę przejechanych kilometrów (typu "myto") jest oceniany jako wydajniejszy niż system winietowy i jednocześnie korzystniejszy dla korzystających z dróg. Winieta bowiem jest opłatą ryczałtową, natomiast myto jest opłatą za rzeczywistą liczbę przejechanych kilometrów."

Na podstawie art. 13ha ust. 6 Rada Ministrów otrzymała delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną (pkt 1), a także ustalenia dla nich wysokości stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 ustawy - mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna (pkt 2).

Na podstawie wspomnianej delegacji Rada Ministrów wydała dnia 22 marca 2011 r. rozporządzenia w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na enumeratywnie wymienionych drogach krajowych lub ich odcinkach klasy:

A i S określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

GP i G określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Drogi krajowe objęte systemem elektronicznego poboru opłat nie obejmują wszystkich dróg krajowych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o drogach publicznych, lecz obejmują jedynie drogi wymienione w załącznikach nr 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.; rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 lipca 2011 r.

Natomiast zgodnie z § 4 wspomnianego rozporządzenia początkiem lub końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest: 1) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo 2) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

Pojęcia "skrzyżowania" i "węzła" zostały zdefiniowane tak w ustawie o drogach publicznych (art. 4 pkt 9), jak i w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (§ 3 pkt 9 i 10).

W odniesieniu do trasy, która wchodzi w grę w rozpatrywanej sprawie, powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. stanowi w załączniku nr 2 (pkt 8b, a – zdaniem Sądu – pkt 9 lit b, c)), w którym wymieniono drogi krajowe lub ich odcinki klasy GP i G, na których pobiera się opłatę elektroniczną.

Zauważyć tu należy, że powołane rozporządzenie wymienia tę trasę jako jeden odcinek – niezależnie od ilości zamontowanych tam bramownic. Inaczej mówiąc, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. wymieniając drogi krajowe lub ich odcinki klasy GP i G, na których pobiera się opłatę elektroniczną, odnosi obowiązek wniesienia tej opłaty za przejazd określoną w odpowiednim załączniku do rozporządzenia drogą lub jej odcinkiem, nie wchodząc w kwestie techniczne, tzn. m.in. ilości bramownic – chyba, że za takie uszczegółowienie uzna się wspomniany § 4 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym początkiem lub końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest: 1) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo 2) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

W ocenie Sądu, przejazd każdą z dróg lub ich odcinków wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. wymaga odrębnej opłaty elektronicznej. Być może, z subiektywnego punktu widzenia kierującego pojazdem samochodowym przejazd po wymienionych odcinkach dróg stanowi jedną podróż. Jednakże z prawnego punktu widzenia, zgodnie z powołanym rozporządzeniem Rady Ministrów, na przejazd ten składa się przejazd po kilku wyodrębnionych odcinkach dróg, za które pobierana jest odrębna, indywidualnie naliczana opłata elektroniczna. Fakt, że odcinki te stykają się praktyczne ze sobą, nie ma znaczenia prawnego, gdyż ich wyodrębnienie nastąpiło w sferze prawnej, wspomnianym rozporządzeniem, w którym każdy z tych odcinków został imiennie wyodrębniony. Przepis wyodrębniający określony odcinek tworzy, wraz z przepisami powołanego rozporządzenia oraz odpowiednimi przepisami ustawy o drogach publicznych, odrębną normę prawną, z której wynika obowiązek wniesienia za przejazd tym odcinkiem określonej opłaty elektronicznej, a jej nie wniesienie jest sankcjonowane administracyjną karą pieniężną w kwocie 3000 zł.

Analiza niniejszej sprawy, jak i licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej, pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą, stosując posiłkowo § 4 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków..., gdyż teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę bądź z niej zjechać, a więc - w ocenie organu - każdy taki odcinek zawarty miedzy dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową.

Powyższy przepis jest, w ocenie Sądu, przepisem czysto technicznym, wskazującym jedynie sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za cześć odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja powyższego zapisu prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe "pododcinki", niezależne od treści zał. Nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. , korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 22 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku.

Udp nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta przez organy ITD definicja przejazdu w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia wydaje się co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest miedzy dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granica miasta na prawach powiatu lub granica państwa. W ocenie Sądu, kara pieniężna winna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu a długość przejazdu, a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami),o których mowa w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. W procesie wykładni prawa w pierwszej kolejności należy bowiem opierać się głównie na wykładni literalnej we wszystkich tych przypadkach, w których treść normy jest klarowna i jasna.

Rozporządzenie Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o drogach publicznych w art.13 ha ust.6 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powyższa delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art.13ha ustawy o drogach publicznych - mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna. Powyższa delegacja ustawowa upoważnia więc Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych, na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żądanym zaś przypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Wobec powyższego należy uznać, że w § 4 ustawodawca wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinek za jaki pobiera się opłatę elektroniczną, a odcinka powyższego w żadnym razie nie należy utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia powinien być uznany przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi - niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów.

Zgodnie z art. 13ha ust. 2 opłatę elektroniczną ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu. Przepis ten jest, jak wskazała R. Stachowska (op. cit.), bezpośrednim wyrazem przejścia na system poboru opłaty za przejazd po drogach krajowych uwzględniającym liczbę przejechanych kilometrów (typu "myto").

Zgodnie z art. 13hc ust. 1 u.d.p. uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, co wynika wprost z art. 13i powołanej ustawy. Przepis ten nawiązuje wprost do przepisu art. 13i u.d.p., który odgrywa zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opłat, określając ramy technologiczne tego systemu i podstawowe obowiązki dla kierującego pojazdem w ramach elektronicznego systemu poboru opłat (R. Stachowska, op. cit.).

Art. 4 u.d.p., ani żaden inny przepis tej ustawy, jak również przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia elektronicznego poboru opłat, czy – systemów elektronicznego poboru opłat (zgodnie z art. 13i ust. 1 mowa tu bowiem o wielu systemach i opłatach). Tym niemniej na podstawie art. 13i można ustalić:

- rodzaje opłat, do których uiszczania powinny służyć systemy elektronicznego poboru opłat; niewątpliwie należą do nich opłaty za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, o których mowa w art. 13 ust 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych;

- dopuszczalne wymagania technologiczne odnoszące się do systemów elektronicznych, które zostały najpierw wskazane w art. 2 ust. 1 dyrektywy 2004/52/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie interoperacyjności systemów elektronicznych opłat drogowych we Wspólnocie, a następnie wymienione w art. 13i ust. 1 u.d.p. Wdrażając ww. dyrektywę do krajowego porządku prawnego przepis art. 13i ust. 1 u.d.p. określa trzy dopuszczalne technologie: lokalizacji satelitarnej, systemu łączności ruchomej opartej na standardzie GSM - GPRS, zgodnym z normami państw członkowskich Unii Europejskiej wdrażających normę GSM TS 03.60/23.060 (standard telefonii komórkowej) i systemu radiowego do obsługi transportu i ruchu drogowego, pracującego w paśmie częstotliwości 5,8 GHz;

- obowiązek oferowania przez podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych (tzw. viaBOX) w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; urządzenia te powinny być interoperacyjne i zdolne do komunikowania się między systemami elektronicznego poboru opłat na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wszystkimi systemami używanymi na terytorium pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej (ust. 3 i 4);

- niejako drugostronnie – przepis ten (ust. 4a i 4b) zobowiązuje kierującego pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym wyżej mowa, do:

1) włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę;

2) wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu;

3) używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem.

W związku z rozpatrywaną sprawą należy tu podkreślić, że w powołanym wyżej pkt 2 wymaga się od kierującego pojazdem "wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu".

Jednocześnie kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w w/w urządzenie, w przypadku stwierdzenia niesprawności tego urządzenia, jest obowiązany do niezwłocznego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.

Generalnie biorąc, na podstawie powołanego przepisu można stwierdzić, że ramy technologiczne systemów elektronicznego poboru opłat tworzą – z jednej strony – odpowiednie systemy łączności i rozliczeń (komunikacji), z drugiej zaś, po stronie użytkowników dróg – odpowiednie urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych.

W świetle powołanych wyżej przepisów Sąd ma zasadnicze wątpliwości, czy przyjęta przez resort interpretacja tych właśnie przepisów [zawarta w stanowisku Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (ówczesnego Ministerstwa Infrastruktury), wyrażonym w piśmie oznaczonym sygnaturą TA4-dp-024-85/2011, podtrzymane następnie w piśmie o sygnaturze TA-dp-024-85a/2011] jest prawidłowa. Interpretacja "resortowa" w sposób wyraźny bowiem wskazywała, iż "wszystkie zarejestrowane przez bramownice kontrolne, bramownice przygraniczne, urządzenia przenośne oraz pojazdy wykorzystywane przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego obrazy naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej winny stanowić podstawę do wszczęcia postępowań administracyjnych", a na kierującego pojazdem "może zostać nałożona więcej niż jedna kara za przejazd danym odcinkiem określonym w rozporządzeniu sieciowym", przy czym zgodnie z przedłożonym organowi stanowiskiem "przepisy ustawy o drogach publicznych nie wykluczają takiego rozwiązania".

W ocenie Sądu, w tego rodzaju sprawach, których charakter ma również sprawa niniejsza, istotne znaczenie powinno mieć również pojęcie "przewozu" (przejazdu). I tak, w rozpatrywanej sprawie mamy według Sądu – inaczej niż twierdzi organ, który dostrzega tu 5 naruszeń, i zainteresowany kierowca, który widzi tutaj 1 naruszenie, i to usprawiedliwione – z 2 (dwoma) przewozami, tzn. z jednym przewozem po drodze krajowej [...] w dniu w dniu [...] grudnia 2012 r. o godz. [...].[...],[...],[...]. (był to zatem jeden przejazd) oraz w dniu [...] stycznia 2012 r. o godz. [...] (drugi przejazd). Rozstrzygające znaczeniem w tym przypadku jedność miejsca (drogi) i czasu potrzebnego na przebycie "pododcinków" między bramownicami. Przy takiej interpretacji należy na skarżącego nałożyć dwie kary, gdyż nie jest prawdą, że wszystkie naruszenia są takie same i nałożenie kary za jedno z nich wyklucza nakładanie kar za inne, zindywidualizowane naruszenia. Dlatego trafniej jest, w ocenie Sądu, posługiwać się posiłkowo również pojęciem przewozu lub przejazdu.

Niezależnie od powyższej konstatacji należy stwierdzić, że zasady obowiązującej wykładni przepisów ustawowych nie znają pojęcia wykładni resortowej.

Należy zauważyć, że użytkowanie płatnych autostrad, dróg krajowych i ich odcinków odbywa się w istocie na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej między użytkownikiem drogi a operatorem systemu poboru opłat. Art. 13 ust. 1 pkt 3 nakłada na korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z kolei art. 13ha stanowi, że opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w odpowiednich przepisach wykonawczych oraz ustala zasady ustalania wysokości (stawki) tej opłaty dla poszczególnych kategorii pojazdów. Art. 13 k ust. 1 u.d.p. stanowi zaś, że za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną:

1) bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł;

2) bez uiszczenia tej opłaty w pełnej wysokości - wymierza się karę pieniężną w wysokości 1.500 zł.

Poprzedzające ten przepis, nakładający karę administracyjną za przejazd, za który pobiera się opłatę elektroniczną, przepisy u.d.p. stanowią m.in., że opłatę elektroniczną pobiera – formalnie biorąc - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, przy czym minister właściwy do spraw transportu, za zgodą Rady Ministrów, może powierzyć przygotowanie, wdrożenie, budowę lub eksploatację systemu elektronicznego poboru opłat elektronicznych, w tym pobór opłaty elektronicznej, drogowej spółce specjalnego przeznaczenia, utworzonej w trybie ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia, z zastrzeżeniem art. 13hd ust. 3 (art. 13hb ust. 1 i 3). Zgodnie z tym zastrzeżeniem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowa spółka specjalnego przeznaczenia, o której mowa w art. 13hb ust. 3, za zgodą ministra właściwego do spraw transportu i po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, może w drodze umowy powierzyć budowę lub eksploatację systemu elektronicznego poboru opłat elektronicznych innemu podmiotowi, zwanemu dalej "operatorem" (art. 13hd ust. 1). Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu wybór operatora następuje zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.)), ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi albo ustawą z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Z kolei zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu umowa, o której mowa w ust. 1, może upoważnić operatora do poboru tych opłat.

Właściwe organy skorzystały z powyższych upoważnień powierzając funkcję operatora firmie Kapsch Telematic Services Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.

Zgodnie z art. 13i ust. 2 podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

W konsekwencji z przedstawionych przepisów u.d.p. wynika, raczej w sposób pośredni, dorozumiany, że korzystający z dróg publicznych powinni zawrzeć stosowną umowę z operatorem, która to umowa określa ich obowiązki związane z korzystaniem z dróg publicznych, a jednocześnie zobowiązuje operatora do zaoferowania korzystającym z dróg publicznych urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych.

W rezultacie znacząca ilość kwestii związanych z poborem opłaty elektronicznej zostaje niejako przerzucona do umowy cywilnej zawieranej między operatorem a korzystającym z dróg publicznych – i w związku z tym zobowiązanym do wnoszenia opłaty elektronicznej.

Tutaj należy jeszcze zauważyć, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania.... opłatę elektroniczną wnosi się na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej (§ 5 ust. 10, przy czym, zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu opłatę elektroniczną wnosi się w formie: 1) przedpłaty albo 2) płatności okresowej z zabezpieczeniem.

Zgodnie § 3 z powołanego wyżej rozporządzenia został ustanowiony pewien model (wzór) postępowania poprzedzający rozpoczęcie korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną. Zgodnie z tym wzorem użytkownik:

1) zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną (umowa);

2) odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie;

3) instaluje urządzenie w pojeździe;

4) wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1;

5) ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2.

Jednocześnie przepis ten (ust. 2) stanowi, że umowa między operatorem i użytkownikiem dróg publicznych podlegających opłacie elektronicznej zawierana jest w formie pisemnej, przy czym zawiera ona (ust. 3) w szczególności:

1) dane użytkownika, o których mowa w ust. 4;

2) dane pojazdu podlegającego obowiązkowi wniesienia opłaty elektronicznej, obejmujące w szczególności numer rejestracyjny, dopuszczalną masę całkowitą oraz oznaczenie klasy emisji spalin;

3) wskazanie formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2;

4) wskazanie numeru rachunku bankowego, na który wnoszona będzie opłata elektroniczna;

5) wskazanie formy zabezpieczenia - w przypadku wyboru formy wniesienia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2;

6) określenie warunków udostępniania urządzenia przez pobierającego opłatę elektroniczną za kaucją.

Zgodnie z ust. 4 dane, o których mowa w ust. 3 pkt 1, określane na podstawie odpowiednich dokumentów (ust. 5), obejmują:

1) firmę lub imię i nazwisko;

2) numer z Krajowego Rejestru Sądowego lub identyfikator REGON albo odpowiednik zagranicznego rejestru handlowego;

3) numer dokumentu tożsamości - o ile użytkownikiem jest osoba fizyczna;

4) numer identyfikacji podatkowej - o ile taki numer użytkownik posiada;

5) adres lub siedzibę.

W konsekwencji, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania..., w myśl którego opłatę elektroniczną wnosi się w formie m.in. (pkt 1) przedpłaty, polski system poboru opłat elektronicznych za przejazd po określonych drogach krajowych lub ich wyznaczonych odcinkach wyklucza – co do zasady – powstanie debetu na koncie użytkownika takiej drogi. Użytkownik taki albo ma zawartą umowę z operatorem, zainstalowane urządzenie viaBOX oraz odpowiednie środki na koncie, albo nie powinien w ogóle wjeżdżać na taką drogę – pod rygorem nałożenia określonej wyżej pieniężnej kary administracyjnej. W żadnym zaś razie system ten nie przewiduje możliwości późniejszego, już po wjeździe na drogę, uzupełnienia środków na koncie np. w najbliższej stacji paliw. Jest to rozwiązanie, za którym – wobec znacznej mobilności środków transportu – przemawiają istotne argumenty.

Z brzmienia całości tego przepisu wynika, w ocenie Sądu, że obowiązek wyposażenie pojazdu w odpowiednie urządzenie do rejestracji opłat, zabezpieczenie środków finansowych na te opłaty oraz ich uiszczanie, a także obowiązek zapłaty nałożonych kar obciąża – generalnie biorąc – przedsiębiorcę. Posługiwanie się w tym przypadku przez ustawodawcę pojęciem "użytkownika", którym jest - zgodnie z § 2 pkt 5 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury - podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, jest następstwem wielości desygnatów tego pojęcia, obejmującego zarówno osoby prawne, jak i osoby prowadzące działalność gospodarczą, a także (czego również nie można wykluczyć) osoby fizyczne. W rozpatrywanej sprawie strony nie podniosły zarzutu ukarania niewłaściwej osoby, a zatem zarzutu o charakterze podmiotowym.

Za pozbawione głębszej refleksji należy uznać zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważania (a właściwie ich brak) i ustalenia organu odwoławczego dotyczące kierującego pojazdem – zwłaszcza w kontekście art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych.

Już na marginesie trzeba wskazać, że późniejsze zmiany poszły w innym kierunku (por. ustawę z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych, ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym – Dz. U. 2014, poz. 1310). Jest oczywiste, że zmiany te jako późniejsze nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

Na tle przedstawionych rozważań Sąd uważa, że w rozpatrywanej sprawie miały miejsce dwa przejazdy, obejmujące pięć odcinków technicznych (między bramownicami) do poboru takiej opłaty, ale tylko dwa przejazdy w rozumieniu rozporządzenia, za które powinny zostać nałożone dwie kary po 1500 zł. Pierwszy przejazd miał miejsce w dniu [...] grudnia 2012 r. o godz. [...].[...],[...],[...] na drodze [...], na którą kierowca wjechał z nie prawidłowo włączonym viaBoxem i kontynuował przewóz do godz. z niesprawnym urządzeniem do godz. [...], co odnotowała stosowana bramownica, drugi zaś - dniu [...] stycznia 2012 r. o godz. [...], co oznacza, że obejmował on tylko jeden odcinek drogi płatnej. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie nie istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. z powodów określonych w § 1 pkt 2 powołanego przepisy, gdyż żadna z wymienionych decyzji nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną, a każda dotyczyła innego, skonkretyzowanego odcinka "technicznego" między bramownicami, służącego do ustalania wysokości opłaty za przejazd drogą płatną. Brak było także podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie § 2 pkt 1 powołanego przepisu, gdyż istota sprawy sprowadzała się do wykładni pojęcia "odcinka" drogi, za przejazd którym pobierana jest opłata.

Wjeżdżający na drogę płatną (jej odcinek) kierowca powinien zostać o tym poinformowany przez stosowny znak drogowy. Zgodnie z art. 1 udp "Drogą publiczną jest droga (...), z której może korzystać każdy (...). Nie oznacza to, oczywiście, że przejazd po każdej drodze jest bezpłatny, ale oznakowanie dróg, a w szczególności wskazanie, które z nich mają charakter płatny, powinno zagwarantować kierowcy możliwość wyboru drogi, w tym również rezygnację z przejazdu po drodze płatnej.

| W wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa2145/14 stwierdzono wprost, że odpowiednie oznakowanie drogi jest |

|przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia. Wynika to m.in. z powołanych wyżej przepisów prawnych, a w |

|szczególności z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę |

|elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, a także rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i |

|Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. (dalej rozporządzenie w sprawie |

|znaków i sygnałów drogowych) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 prd określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich |

|znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub |

|objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na |

|tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia umieszczona pod |

|znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę |

|elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z |

|9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r. |

|Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 prd, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i |

|sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki |

|techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr |

|220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 702) zmieniającym powyższe |

|rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem|

|z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E – 15d lub innej drogi krajowej E – 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.). |

|Jak wskazano w powołanym wyżej wyroku WSA z dnia 8 kwietnia 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II |

|GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12) przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych |

|unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według |

|NSA "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za |

|przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru |

|drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest |

|opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W |

|konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem |

|łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o |

|ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie |

|daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje |

|znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią |

|przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. |

|Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest |

|uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, |

|np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych|

|nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie |

|się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub |

|zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa |

|ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)". |

|Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia |

|opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, |

|uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a |

|alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać |

|odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem|

|obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do |

|zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana|

|jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy |

|administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 udp funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w|

|łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest |

|przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję |

|administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających |

|zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z |

|orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce |

|bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów |

|państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno |

|konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca |

|nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań |

|organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej |

|sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa |

|jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych |

|przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku |

|prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 |

|Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami |

|państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku |

|(por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12). |

|W niniejszej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, naruszył ten |

|przepis przez wadliwą jego wykładnię. Uznał bowiem co do zasady za prawnie obojętną dla nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego |

|przepisu okoliczność właściwego oznakowania drogi, po której poruszał się pojazd/zespół pojazdów kierowany przez skarżącego – jako drogi |

|płatnej, podczas gdy dla właściwego zrekonstruowania normy prawnej objętej tym przepisem konieczne jest ustalenie, czy droga ta/odcinek |

|drogi była oznaczona zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych (udp) i ustawy Prawo|

|o ruchu drogowym (prd). |

|Aczkolwiek skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. wykonywał przejazd zespołem |

|pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i z tego tytułu był zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej |

|sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za przejazd|

|bez uiszczenia opłaty elektronicznej w pełnej wysokości. Obowiązkiem organu było bowiem (i będzie na etapie powtórnego postępowania) |

|ustalenie czy odcinek drogi, po której poruszał się kierowany przez skarżącego zespół pojazdów (w tym wjazd na ten odcinek), był w dniu |

|kontroli należycie oznakowany, zgodnie z ww. regulacją prawną, jako droga płatna. |

|W myśl powyższego bowiem, organ nie może się ograniczyć do odnotowania obowiązku skarżącego w zakresie znajomości przepisów dotyczących |

|dróg publicznych (w tym kategorii dróg i ponoszenia opłaty elektronicznej), skoro usprawiedliwieniem dla ich naruszenia jest brak |

|stosownego oznakowania drogi jako płatnej, za wjazd na którą to drogę należy uiścić opłatę elektroniczną. Kwestia ta (oznakowania drogi) |

|nie została w sprawie jednoznacznie wyjaśniona. W decyzji pierwszoinstancyjnej brak ustaleń na temat oznakowania drogi; a w decyzji |

|drugoinstancyjnej też nie wypowiedziano się na ten temat. |

|Ponownie rozpoznając sprawę, dopiero w następstwie wyjaśnienia kwestii oznakowania ww. odcinka drogi (według stanu na dzień kontroli), |

|organ ustali, mając na uwadze poczynione wyżej oceny prawne i wskazania Sądu odnośnie dalszego postępowania, którymi jest związany, czy |

|uchybienie przez skarżącego obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na niego karę pieniężną |

|za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia tej opłaty. |

|Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu |

|przed sądami administracyjnymi – ppsa (Dz. U. 2012. 270 j.t. ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. |

|Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego |

|wyroku. |

|O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 250 ppsa. |