Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 18 ust 1, art 9 ust 5
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.
article: art 8
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 107 ust. 2
journal: Dz.U. 1970 nr 16 poz 134
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
article: par 2
journal: Dz.U. 1993 nr 23 poz 101
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy.
article: art 17 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 06 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. /-/ I.Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ B.Popowska


UZASADNIENIE

Skarżący E.Z. na mocy prawomocnego wyroku sądowego z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) został skazany na karę pozbawienia wolności i degradację, co spowodowało zwolnienie Skarżącego z zawodowej służby wojskowej (rozkaz personalny Dowódcy Wojsk OPK z dnia [...] r. (nr [...])).

Wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) Sąd Najwyższy uchylił ww. wyrok skazujący i uniewinnił E.Z..

W konsekwencji Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją nr [...] z [...] r., uchylił rozkaz personalny Dowódcy Wojsk OPK z dnia [...] r. (nr [...]) i stwierdził, iż E.Z. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z tej służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień.

Pismem z dnia [...] r. Skarżący wniósł, na podst. art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz.U.02.76.693 j.t. ze zm., dalej - upż) o wypłacenie Mu uposażenia za okres roczny po zwolnieniu ze służby.

Decyzją z dnia 11 października 2007 r. (nr 334/2007) Dowódca Jednostki Wojskowej [...], na podstawie art. 104 kpa, art. 57 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 1970 o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 70/16/134), art. 93, 86 ust. 1 pkt 1,2, art. 87 ust. 1. pkt 1,2,4 ustawy z dnia 06 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz.U. 58/36/164 ze zm., dalej - o służbie wojskowej szeregowców...), odmówił przyznania Skarżącemu prawa do dwunastomiesięcznego uposażenia przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby.

W uzasadnieniu Organ wskazał, iż Skarżący był informowany, że jego żądanie 12 miesięcznego uposażania nie może być spełnione, gdyż takie świadczenie mu nie przysługuje (pismo MON z [...] r.). Obecnie jednak Skarżący ponownie wystąpił o to świadczenie, składając wniosek inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie. Organ stwierdził, iż rozstrzygnięcie w sprawie należy oprzeć o przepisy obowiązujące w chwili faktycznego zwolnienia Skarżącego ze służby. Przywołując konkretne jednostki redakcyjne, organ wskazał, że problematykę świadczenia żądanego przez Skarżącego regulują przywołane w decyzji: ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawa o służbie wojskowej szeregowców...), z których wynika, że Skarżący został zwolniony z innych, aniżeli wskazane w tych ustawach powodów, determinujących powstanie uprawnienia do rzeczonego świadczenia.

Od powyższej decyzji odwołał się Skarżący pismem z dnia [...]r., wnosząc o jej uchylenie, zarzucając niewłaściwą podstawę prawną oraz obrazę art. 7, 9, 10, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.

Skarżący odwołuje się do przepisów ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz.U.02.76.693 j.t. ze zm.) - art. 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z 9 ust. 3 pkt 2 i ustęp 3a, jako właściwych podstaw rozstrzygnięcia, oraz podkreśla, że na takie rozwiązanie wskazuje m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA 1657/03 oraz decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z [...] r. [...]. Powołując art. 153 ppsa, Skarżący wskazuje na związanie organów wojskowych wyrokiem ww. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Dowódca Jednostki Wojskowej [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podtrzymano argumentację organu I instancji oraz wskazano, że zarzuty są niezasadne. Organ ustosunkował się do zarzucanego naruszenia przepisów proceduralnych. Następnie zaś, odwołując się do konkretnych przepisów, odniósł się do zarzutu nieprawidłowego określenia stanu prawnego w sprawie, wskazując, iż decydującym momentem dla ustalenia uprawnień Skarżącego jest data zwolnienia Go ze służby. W nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 153 ppsa Organ podniósł, iż zarówno wskazana przez Skarżącego decyzja, jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wiążą w sprawie, gdyż wydane były co do innych żądań Skarżącego, w innej sprawie i pozostają bez związku z niniejszym postępowaniem.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...] r., zarzucając jej nieważność - "wydanie z rażącym naruszeniem prawa z powodu wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego i wadliwego zastosowania prawa, skutkującego sankcją z art. 156 § 1 pkt 2 kpa." Skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie 145 § 1 pkt 4 i pkt 7 kpa.

Skarżący stwierdza, że podstawowym błędem w sprawie jest uznanie, iż znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w chwili zwolnienia Go ze służby. Zdaniem Skarżącego, obowiązek organów wojskowych do wypłaty stosownych świadczeń powstał po [...] r. i od tego dnia organy pozostają w zwłoce. Podstawę prawną stanowi - obowiązująca w dacie wydania decyzji MON z [...] r. - ustawa z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, w szczególności znajdujący zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 3a. oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.08.141.892 j.t.). Skarżący stwierdził, iż zagadnienie prawidłowej podstawy prawnej zostało już - jako zagadnienie wstępne - rozstrzygnięte. W tej mierze przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/05 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007 roku sygn. akt II SA/Wa 592/07. Podkreślając, iż powyższą ocenę prawną akceptuje Dowódca Sił Powietrznych, wskazano także decyzję z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...]. Skarżący, powtarzając argumentację z odwołania, zarzucił uchybienia proceduralne, które Jego zdaniem winny skutkować wznowieniem postępowania. Ostatecznie, Skarżący podsumowując skonstatował, że wskazane uchybienia winny skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku, organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania, uznając skargę za całkowicie bezzasadną. Przytoczył w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej.

Na rozprawie dnia [...] roku, Skarżący złożył do akt pismo, precyzujące zarzuty skargi wraz z załącznikami, zarzucając niewłaściwość organu II instancji w sprawie. W przedłożonym piśmie Skarżący wnosi o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, przedstawiając odnośne argumenty. Końcowo Skarżący wnosi "o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji I instancji." Skarżący dodaje: "Natomiast w uzasadnieniu wyroku umieszczenia wskazania: wznowienie postępowania w wykonaniu obowiązku zaległego a pominiętego uposażenia rocznego stanowiącego przysługującą należność finansową z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej."

Pełnomocnik Organu zobowiązał się do przesłania dokumentacji, z której wynika, iż organem II instancji, właściwym w sprawie, jest Dowódca Jednostki Wojskowej [...], zaś co do meritum, podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Sąd postanowił rozprawę odroczyć.

Na rozprawie w dniu [...] r. Skarżący odniósł się do dostarczonych Sądowi wyjaśnień dotyczących podległości Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] - Dowódcy Jednostki Wojskowej [...], twierdząc, że ma ona charakter organizacyjny; zaś "uprawnienia dyscyplinarne wobec JW. w B. ma wyłącznie Dowódca Wojsk Powietrznych z siedzibą w Warszawie."

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa). Zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

1. Przed rozpatrzeniem zarzutów skargi w świetle przepisów prawa materialnego, należy odnieść się do dwóch kwestii natury procesowej. Chodzi o podniesiony przez Skarżącego zarzut braku właściwości organu orzekającego w II instancji oraz o żądanie "wznowienia postępowania administracyjnego".

Odnośnie pierwszej kwestii, Sąd wyjaśnia, iż pojęcie "organów wyższego stopnia" zdefiniowane jest w kpa. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 17 pkt 3 "Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów administracji publicznej (innych niż określone w pkt 1 i 2 - organów jednostek samorządu terytorialnego i wojewodów) - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością". Z powyższego przepisu nie wynika wprost, jaki organ jest organem wyższego stopnia w niniejszej sprawie.

Do roku 2005 obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 2003 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U.93.23.101), wydane na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 8, poz. 31 i Nr 54, poz. 254) oraz art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 5, poz. 18), które normowało kwestię organów wyższego stopnia. Jak wynika z brzmienia § 2 tego rozporządzenia, istotnym elementem konstrukcyjnym instytucji "organu wyższego stopnia" były uprawnienia dyscyplinarne. Wprost przepisy te nie wskazywały, jakie organy, w jakich sprawach, w stosunku do jakich organów rozstrzygających w I instancji - są organami wyższego stopnia. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone na mocy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.03.179.1750).

Ta ostatnio wymieniona ustawa nie normuje kwestii organu wyższego stopnia ani wprost, ani nie zawiera delegacji do jej unormowania w przepisach wykonawczych.

W niniejszej sprawie nie można powoływać się na przepisy ww. rozporządzenia, z uwagi na zasadę, w myśl której, właściwość organu ustala się według przepisów obowiązujących w dniu podjęcia decyzji. Jak już wskazywano, w dniu [...] (data wydania decyzji II instancji) właściwe przepisy materialnoprawne, normujące także podstawowe kwestie dotyczące procedury, ze wskazaniem na stosowanie przepisów kpa (art. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.03.179.1750), nie wskazywały, jaki organ w jakich sprawach jest organem wyższego stopnia.

W tym stanie prawnym, Sąd oparł się na wyjaśnieniach Organu II instancji, wskazujących ich źródła. Pełnomocnik organu - adwokat K.J.- przesłał do Sądu pismo z dnia [...] r., będące odpowiedzią na zarzuty Skarżącego co do niewłaściwości Jednostki Wojskowej [...] w P. - jako organu odwoławczego w stosunku do Jednostki Wojskowej [...] w B.. Wskazano w nim, że z decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r. "wynika wprost podległość Jednostki Wojskowej [...] w B. wobec Jednostki Wojskowej [...]." Wymieniona decyzja objęta jest klauzulą tajności, stąd nie jest możliwym jej załączenie. Do ww. pisma załączono pismo Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w P., z dnia [...] r. W piśmie tym Organ, powołując się na rzeczoną decyzję nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r., wskazuje i potwierdza podległość Jednostki Wojskowej [...] w B. Jednostce Wojskowej [...] w P.. Na wezwanie Sądu, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, iż podległość ta ma także charakter instancyjny. Tak więc, Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. jest organem II instancji wobec Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B..

Wobec powyższego, za nieuzasadnione należy uznać zarzuty Skarżącego, dotyczące niewłaściwości organu II instancji; tym samym nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji drugoinstancyjnej.

W drugiej kwestii o charakterze proceduralnoprawnym, tj. odnośnie do żądań Skarżącego dotyczących "wznowienia postępowania administracyjnego" w sprawie należy uwzględnić, iż Skarżący formułuje też żądanie stwierdzenia nieważności przez Sąd zaskarżonej decyzji oraz uchylenia decyzji I instancji. Zdaniem Sądu, Skarżący najwyraźniej wyjaśnia sposób pojmowania tych relacji i swoje intencje w piśmie przedłożonym do akt sądowych na rozprawie w dniu [...] r. Żąda mianowicie zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku wskazania co do konieczności "wznowienia postępowania w wykonaniu obowiązku zaległego a pominiętego uposażenia rocznego stanowiącego przysługującą należność finansową z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej." Powyższe wskazuje, iż Skarżący oczekuje "skasowania" decyzji obu instancji i ponownego rozpatrzenia Jego wniosku przez właściwy organ.

2. Przechodząc do rozważań merytorycznych, Sąd zauważa, iż istota sporu sprowadza się do ustalenia, według jakiego stanu prawa organy winny rozpatrywać wniosek Skarżącego i rozstrzygać w tej sprawie. Według obu Organów, właściwymi przepisami są te, które normowały przedmiotowe kwestie w dniu zwolnienia Skarżącego ze służby rozkazem personalnym z [...] r. Według Skarżącego, właściwymi przepisami są te, które normowały przedmiotowe kwestie w dniu, w którym ostateczną stała się decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] MON z [...] r. (dalej decyzja MON [...] z [...] r.). Obie Strony, uzasadniając swoje stanowisko, powołują się na art. 153 ppsa. Skarżący wskazuje na związanie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/05 oraz z 5 lipca 2007 roku sygn. akt II SA/Wa 592/07. Natomiast Organ podnosi, iż wskazywane wyroki zostały wydane "co do innych żądań i w innej sprawie".

W niniejszej sprawie, rację przyznać trzeba Skarżącemu, choć Sąd nie w pełni podziela argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i w skardze. Niewątpliwie słusznym jest jednak odwoływanie się do ww. wyroków zapadłych wcześniej w sprawach dotyczących należności Skarżącego w związku ze zwolnieniem Go ze służby wojskowej oraz ich motywów, wyjaśnionych w uzasadnieniach. Chodzi przede wszystkim o wywód prawny i wyrażoną w wyrokach ocenę prawną co do tego, jakie przepisy materialnoprawne winny mieć zastosowanie w tych sprawach. Należy dodać, że w wyniku skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 5 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 592/07, dnia 21 października 2008 r. zapadł wyrok NSA, utrzymujący w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Pogląd o konieczności odwoływania się do ww. wyroków zapadłych wcześniej w sprawach dotyczących należności Skarżącego w związku ze zwolnieniem Go ze służby wojskowej, Sąd opiera na stwierdzeniu, że tak jak wcześniej zapadłe wyroki dotyczą rozstrzygnięć w kwestiach ww. należności, tak i objęte niniejszą skargą decyzje dotyczą należności związanej ze zwolnieniem Skarżącego ze służby. Chodzi zatem o konsekwencje prawne tego samego zdarzenia prawnego, jakim jest zwolnienie Skarżącego ze służby na podstawie prawomocnej decyzji MON nr [...] z dnia [...] r. Nie sposób pominąć tego faktu, oceniając prawidłowość podstaw materialnoprawnych zaskarżonych decyzji.

W decyzji MON nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono, iż Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r., z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących żołnierzowi zwolnionemu z tej służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. Orzekający skład w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku II SA/Wa 592/07, iż źródłem i podstawą decyzji MON z [...] r. był wyrok SN w Warszawie - Izba Wojskowa z 24.09.2009 r., zaś "decyzja Ministra Obrony Narodowej była decyzją kształtującą, która przyznawała skarżącemu prawa do należności związanych z zakończeniem służby i od daty jej uprawomocnienia świadczenia związane z zakończeniem służby uzyskały przymiot wymagalności." Takie samo stanowisko zawarto wcześniej w wyroku z 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/05, wskazując, iż "(...) dopiero od tej daty można mówić o obowiązku organów wojskowych do wypłaty stosownych świadczeń i pozostawania organu w zwłoce z ich wypłaceniem."

Wyjaśniając: przymiotem decyzji kształtującej jest to, że ma ona charakter twórczy, czyli tworzy zmienia lub uchyla stosunki prawne, a skutek taki powstaje właśnie z mocy danego aktu, a nie z mocy ustawy. Akty konstytutywne obowiązują zatem ex nunc (od teraz), czyli od momentu ich wydania ( doręczenia) w ostatecznej formie. ( Patrz np. J. Zimmermann, Prawo administracyjne. Wydanie II, Wolters Kluwer 2006, s. 296-297).

Jeżeli zatem orzekający skład WSA w Poznaniu podziela pogląd prawny, wyrażony we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych, w przedmiocie należności z tytułu zwolnienia Skarżącego ze służby wojskowej, dotyczący znaczenia decyzji MON nr [...] z dnia [...] r. dla rozstrzygania w sprawach należności Skarżącego w związku ze zwolnieniem Go ze służby wojskowej, to akceptuje też jego konsekwencje. Chodzi o wskazanie przepisów materialnoprawnych, które winny mieć zastosowanie w tych sprawach; mianowicie te, właściwe przedmiotowo, które obowiązywały w dacie uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzje MON nr [...] z dnia [...] r.

W nawiązaniu do powyższego, należy jednak dodać, iż wcześniejszy wywód i wniosek nie oznacza, iż orzekający skład działa "związany" na mocy art. 153 ppsa, wcześniej zapadłymi wyrokami sądów administracyjnych w sprawach: II SA/Wa 592/07 i II SA/Wa 1776/05). Sąd dostrzega odrębność niniejszej sprawy - w porównaniu do tych spraw. Wyraża się ona w odrębnym przedmiocie (tu chodzi o należność pieniężną odpowiadającą uposażeniu rocznemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, która nie była przedmiotem wcześniejszych rozstrzygnięć administracyjnych), a także w tym, iż inne organy administracyjne podejmowały w niej decyzje. Trudno zatem uznać, iż niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawami z wcześniejszych wniosków Skarżącego w związku z decyzją MON nr [...] z dnia [...] r. Nie występuje tu bowiem ani tożsamość podmiotowa ani przedmiotowa; nie występuje też "identyczność skonkretyzowanego w akcie stosunku prawnego" (patrz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2005, s. 478). W tym kontekście Sąd rozumie stanowisko Organu, iż nie sposób powoływać się wprost na zasadę wyrażoną w art. 153 ppsa, co do - wiążącej w niniejszej sprawie - mocy zapadłych wcześniej wyroków. Zasada ta, interpretowana literalnie ( a to jest regułą), stanowi, iż orzeczenie sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Równocześnie jednak nie sposób nie uznać, że objęta niniejszą kontrolą sprawa administracyjna oraz sprawy administracyjne objęte kontrolą sądową w sprawach II SA/Wa 592/07, oraz II SA/Wa 592/07, opierają się na tej samej przesłance faktycznej oraz na tej samej podstawie prawnej. Źródłem tych spraw jest to samo zdarzenie - zwolnienie Skarżącego ze służby wojskowej, na podstawie decyzji MON nr [...] z dnia [...] r. W tym zaś zakresie, Sąd podziela argumentację towarzyszącą wywodowi prawnemu zaprezentowanemu we wcześniej zapadłych, wymienionych wyżej wyrokach, dotyczącemu znaczenia dla sprawy decyzji MON nr [...] z dnia [...] r. i jej kwalifikacji prawnej. Konsekwencją uznania ww. decyzji za kształtującą sytuację prawną Skarżącego, jest opinia co do tego, jakie przepisy należało stosować w niniejszej sprawie. Jak z dotychczasowych rozważań wynika, są to przepisy obowiązujące w dacie, gdy decyzja MON nr [...] z dnia [...] r. stała się ostateczna.

W związku z powyższym wywodem można też wskazać na kolejny argument, który potwierdza słuszność ww. wniosku. Chodzi mianowicie o uwzględnienie skutku prawnego decyzji MON nr [...] z dnia [...] r., która jest decyzją uchylającą rozkaz personalny Dowódcy Wojsk OPK z dnia [...] r. (nr [...]), a nie - decyzją stwierdzającą nieważność ww. rozkazu. Różnica między obu rodzajami decyzji polega m.in. na tym, że każda nich wywołuje skutki wobec decyzji weryfikowanej od innego dnia. I tak, decyzja stwierdzająca nieważność stanowi o eliminacji z obrotu prawnego weryfikowanej decyzji i o zniesieniu jej skutków prawnych "wstecz", tzn. od dnia wejścia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej nieważnością (skuteczność ex tunc), zaś decyzja uchylająca działa od dnia, w którym stała się ostateczna (ex nunc). Innymi słowy, decyzja uchylająca "dopiero" z dniem, w którym stała się ostateczną, powoduje wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej, wprowadzając w to miejsce nowe rozstrzygnięcie. Zatem decyzja MON nr [...] z dnia [...] r. tworzy dla Skarżącego nową sytuację prawną z dniem, w którym stała się ostateczną. Stąd konieczność rozpoznawanie żądań Skarżącego w świetle przepisów obowiązujących właśnie w tym dniu.

W związku z przyjęta oceną prawną dotyczącą faktu zwolnienia Skarżącego ze służby wojskowej, na podstawie decyzji MON nr [...] z dnia [...] r., Sąd w niniejszej sprawie uznaje, iż właściwymi przepisami dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o uposażenie za okres roczny po zwolnieniu ze służby są przepisy prawne normujące daną materię, obowiązujące w dniu, w którym stała się ostateczna decyzja MON z [...] r., tj. przepisy ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (j.t. Dz.U.92.5.18).

Warto dodać, iż przyjęcie powyższego poglądu prawnego odpowiada idei spójności działania systemu organów państwa. Nadto, wykazuje też pozytywny aspekt aksjologiczny, bowiem wskazuje na przepisy, które szeroko określają przesłanki uzyskania świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby, tym samym przyznając przedmiotowe prawa szerszemu kręgowi żołnierzy zwolnionych ze służby. To zaś może mieć ten skutek, że również Skarżący będzie objęty dyspozycją odnośnego przepisu.

W świetle powyższego, za błędne uznać należy stanowisko Organów w niniejszej sprawie, prowadzące do zastosowania przepisów obowiązujących w chwili faktycznego zwolnienia Skarżącego ze służby. W konsekwencji, wadliwe są też: decyzja zaskarżona i decyzja ją poprzedzająca.

Ponownie rozpoznając sprawę, właściwy Organ zastosuje przepisy wskazanej przez Sąd ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (j.t. Dz.U.92.5.18). Należy uwzględnić, iż art. 18 ust. 1 ww. ustawy, normujący kwestię uprawnień żołnierzy zawodowych zwolnionych z zawodowej służby wojskowej - do należności pieniężnych, w tym do uposażenia za okres roczny po zwolnieniu ze służby ( pkt 1), normuje też przesłanki negatywne przyznania ostatnio wymienionej należności ( pkt 4). Zatem zastosowanie odnośnego przepisu wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, celem zbadania, zarówno przesłanek pozytywnych jak i negatywnych zastosowania właściwej normy. W sytuacji, gdy Organ stwierdzi, iż Skarżącemu przysługuje żądane uprawnienie, należy także uwzględnić zwłokę w wypłacie należności.

W myśl art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a/ ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a/ ppsa, należało orzec jak w sentencji.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska

JH