Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1494/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia del. NSA Janusz Furmanek sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.S., I.S., J.S., M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 489/08 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa Rudnik na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 489/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Nadleśnictwa [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2007 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny:

Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozpatrzenia odwołania Nadleśnictwa [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] października 1995 r. zatwierdzającą projekt scalania gruntów wsi P., gm. [...] w części dotyczącej działek oznaczonych po scaleniu nr [...], [...], [...], [...] [...] i [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej przedscaleniowych działek oznaczonych nr [...], [...], [...] wystąpił A. S, który podniósł, iż dnia 7 grudnia 1994 r., tj. przed zatwierdzeniem projektu scalenia założona została księga wieczysta nr [...] obejmująca ww. działki i w dziale II tej księgi wpisano jako właścicieli wnioskodawcę i jego ciotkę M.L., zaś Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie dokonał zmiany w ewidencji gruntów, co z kolei spowodowało, że stan ten nie został uwidoczniony w rejestrach scaleniowych i w konsekwencji właściciele wymienionych działek pozbawieni zostali przymiotu strony w postępowaniu scaleniowym.

Wojewoda Podkarpacki stwierdzając nieważność powyższej decyzji uznał, że wnioskodawca nie brał udziału w przeprowadzonym w latach 1994-1995 postępowaniu scaleniowym, pomimo tego, że prawo do nieruchomości przedscaleniowej oznaczonej numerami [...], [...] i [...] zostało uwidocznione w księdze wieczyste KW nr [...] postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 7 grudnia 1994 r. Organ prowadzący scalanie gruntów nie wprowadził zmian w ewidencji gruntów, a tym samym postępowanie scaleniowe przeprowadzone zostało z udziałem niewłaściwych stron. Ponadto Wojewoda podniósł, że organ prowadzący ewidencję gruntów, posiadając odpowiednie dokumenty będące podstawą do dokonania wpisu w rejestrze gruntów obrębu [...], nie wprowadził zmiany w zakresie własności działek w [...], [...] i [...] przez co naruszył zasady określone w § 54 i 55 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 98 ze zm.).

Uznając wniosek skarżącego za zasadny Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], która po rozpatrzeniu odwołania Nadleśnictwa [...] przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1561/06 powyższe decyzje zostały uchylone. Sąd wskazał na alternatywny charakter wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie w sprawie i konieczność sprecyzowania przez stronę żądania wniosku, w którym wniesiono jednocześnie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], jak również o wznowienie postępowania scaleniowego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda Podkarpacki wydał przedmiotową decyzję z dnia [...] maja 2007 r. Rozpoznając odwołanie Nadleśnictwa [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749) stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnie użytków i klasy gruntów określa się według danych ewidencji gruntów. Sporne działki objęte postępowaniem scaleniowym oznaczane nr [...], [...] i [...] w ewidencji gruntów wykazane były "na rzecz" Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Nadleśnictwo [...]. Jednak założenie w trakcie toczącego się postępowania scaleniowego księgi wieczystej KW nr [...], w której jako właściciele przedmiotowych działek wpisani zostali A.S. i M.L., powinno było spowodować dokonanie zmian w ewidencji gruntów, co z kolei zapewniało udział właścicieli powyższych działek w postępowaniu scaleniowym. Pominięcie ich na liście uczestników scalenia spowodowało w konsekwencji niewydzielenie im należnego ekwiwalentu pieniężnego. Zdaniem Ministra działanie takie rażąco naruszyło art. 8 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, który określa, że uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Nadleśnictwo [...] zarzucając, iż kontrolowana decyzja rażąco narusza przepisy prawa.

Strona skarżąca podniosła, że działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (przed scaleniem oznaczone numerami [...], [...] i [...]), które na mocy dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. wraz z pozostałym majątkiem dr M.L. o pow. 1104 ha (w tym powierzchnia leśna 954 ha) zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa i nieprzerwanie od tego czasu użytkowane są przez Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...]. Przejęcie majątku nastąpiło zgodnie z prawem na mocy protokołu sporządzonego w [...] w dniu 1 marca 1945 r. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, że od założenia w 1967 r. ewidencji gruntów wsi [...] do chwili obecnej przedmiotowe działki wykazane są w tej ewidencji na rzecz Lasów Państwowych – Nadleśnictwo [...]. Zdaniem strony skarżącej A.S. i M.L. nie są właścicielami spornych działek ani posiadaczami ujawnionymi w ewidencji gruntów, gdyż nie można wywodzić prawa własności z księgi wieczystej, która została prawomocnie zamknięta (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] – Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 listopada 1995 r.).

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ocena prawna organów obu instancji orzekających w sprawie, dotycząca decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 19 października 1995 r. nie znajduje uzasadniania w obowiązującym stanie prawnym i w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie bowiem z art. 20 cyt. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, o treści obowiązującej w dniu wydania kwestionowanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów należało określić według danych ewidencji gruntów. W ewidencji gruntów i budynków, w dacie wydawania decyzji scaleniowej, tj. w 1995 r. wpisane było Nadleśnictwo [...] jako posiadacz przedmiotowych działek. Ewidencja gruntów i budynków podlega stałej aktualizacji, jednak w ewidencji tej dokonuje się tylko rejestracji stanu prawnego, który jest ustalany na podstawie innych dokumentów z którymi ustawodawca wiąże taki skutek. W niniejszej sprawie właściwy organ nie dokonał skutecznej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie stanu prawnego przedmiotowych działek. Do zatwierdzenia projektu scalenia Kierownik Urzędu Rejonowego przyjął zatem dane, dotyczące stanu prawnego, zawartego w ewidencji gruntów i budynków o treści z dnia orzekania o zatwierdzeniu scalenia. Organy administracji publicznej, stwierdzając nieważność kontrolowanej decyzji przyjęły, iż pominięcie M.L. i A.S., jako uczestników postępowania scaleniowego wskutek niedokonania zmian w ewidencji gruntów polegającej na wpisaniu ich jako współwłaścicieli wymienionych wcześniej działek, spowodowało niewydzialenie im należnego ekwiwalentu zamiennego, co w ocenie organów rażąco naruszyło art. 8 pkt 1 cyt. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Okoliczność, iż wskazane osoby nie były uczestnikami postępowania scaleniowego, mogła stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie brała udziału w postępowaniu. Nie jest to natomiast okoliczność, która może spowodować stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A.S. J.S., I.S. oraz M.S., reprezentowani przez fachowego pełnomocnika procesowego, zaskarżając – na podstawie art. 173 § 1, art. 175 § 1 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) – w całości wyrok wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 489/08. Ponadto na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości oraz zasądzenie na podstawie art. 203 p.p.s.a. kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Natomiast w treści skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podniesiono w pierwszej kolejności naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów w związku z art. 34 pkt 3 tejże ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Polegało to na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że skoro A.S. i M.L. nie brali udziału w postępowaniu scaleniowym z powodu braku umieszczenia ich w sporządzonym przez organ administracji wykazie uczestników scalenia, to tenże organ administracji orzekający o zatwierdzeniu projektu scalenia uprawniony był do ich całkowitego pominięcia w decyzji i nie przyznania im gruntów o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty, których dotychczas byli oni właścicielami. Natomiast podniosła strona skarżąca, w świetle definicji zawartej w art. 34 pkt 3 przedmiotowej ustawy, dla ustalenia kto jest uczestnikiem scalenia istotne jest nie to, czy dana osoba została umieszczona w wykazie i czy faktycznie bierze ona udział w postępowaniu scaleniowym, ale to, czy jest ona właścicielem gruntu położonego na terenie scalenia. Błędnie w ocenie skargi kasacyjnej zastosowano więc powyższe przepisy, ponieważ przyjęto, że na podstawie przedmiotowej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, Nadleśnictwo [...] mogło otrzymać grunty o wartości szacunkowej wyższej niż grunty dotychczas przez to Nadleśnictwo posiadane bez obowiązku żadnej dopłaty z tego tytułu w sytuacji, gdy objęte scaleniem działki ewidencyjne [...], [...] i [...] (dawne parcele gruntowe [...], [...] i [...]) w trakcie postępowania scaleniowego były ujawnione w "lwh 1019" jako własność dr A.L., a następnie w księdze wieczystej Kw [...] jako własność jego spadkobierców, tj. A.S. i M.L. oraz nigdy nie zostały przejęte na własność Skarbu Państwa i nigdy też nie zostały przekazane na rzecz tego Nadleśnictwa. Ponadto w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów polegający na niezastosowaniu tego przepisu i pominięciu w procesie kontroli dokonywanej przez Sąd reguły ustanowionej tym przepisem. Stanowi ona, że grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela w sytuacji, gdy ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana budynkiem leśniczówki powstałym w miejsce wyburzonego domu i zabudowań gospodarczych, a jednocześnie prowadzący postępowanie scaleniowe Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wiedział, że A.S. i M.L. są właścicielami tej nieruchomości.

Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ściśle formalistycznym rozumieniu tego przepisu w ten sposób, że ustalenie przez organ prowadzący postępowanie scaleniowe stanu własności gruntów wyłącznie na podstawie danych z ewidencji gruntów jest wystarczające w każdym przypadku, w tym także w takim, który miał miejsce w przedmiotowej sprawie. Ponadto zdaniem skażących z jednej strony organ ten miał wiedzę co do tego, że dane ujawnione w ewidencji są niezgodne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej Kw [...], a z drugiej strony – pomimo takiej wiedzy – ewidentnie nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku aktualizowania tej ewidencji.

W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych mające istotny wpływ na wynik sprawy. Jest to następstwem nierozpoznania całości sprawy administracyjnej i ograniczenia się wyłącznie do oceny decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 stycznia 2008 r. i poprzedzającej jej decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 maja 2007 r. pod kątem zasadności stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1995 r. wobec wykazanych w powyższych decyzjach "nadzorczych" uchybieniach organu scaleniowego naruszających art. 8 ust. 1 i art. 20 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Ponadto, odstępując od dokonania oceny legalności samej decyzji scaleniowej pod kątem innych istniejących wad prawnych związanych z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., art. 8 ust. 1 w związku z art. 34 pkt 3 i art. 20 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, sąd I instancji w przedmiotowej sprawie ich nie ustalił w oparciu o akta administracyjne sprawy. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, to jest przepisów zawartych w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. określających podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu w dokonywanym przez Sąd I instancji procesie kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji.

W ocenie skargi kasacyjnej Sąd I instancji naruszył także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z powodu błędnego uznania, że przy wydawaniu decyzji Wojewody Podkarpackiego i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 stycznia 2008 r. doszło do naruszenia norm prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w świetle tej błędnej oceny Sąd I instancji uchylił obie decyzje. Natomiast, organy I i II instancji w sposób prawidłowy zakwalifikowały naruszenia popełnione przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi [...], jako mające charakter rażącego naruszenia prawa, uzasadniające stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie wyłącznie jako naruszenia będące przesłanką wznowienia postępowania scaleniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponadto zarzucono także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 28 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, iż Nadleśnictwo [...] jest uprawnione do reprezentowania Skarbu Państwa w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze, w skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego. Natomiast w istocie zarzut naruszenia prawa materialnego może być sformułowany kiedy zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, stan faktyczny został ustalony niewadliwie (wyrok NSA z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt OSK 1950/04 oraz wyrok NSA z dnia 27 października 2005 r. sygn. akt I FSK 175/05). Natomiast w przedmiotowej sprawie wnoszący skargę kasacyjną podnosi także zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. Jednak dopiero ustalenie stanu faktycznego w danej sprawie umożliwi ocenę prawidłowego zastosowania czy też ocenę wykładni powołanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego. W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że kluczowym zagadnieniem wymagającym w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia jest stanowisko Sądu I instancji, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wystąpienia o wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1995 r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi [...], gm. [...], w części która dotyczy działek oznaczonych po scaleniu nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to prawidłowe stanowisko. Wynika to z tego, że w świetle jednolitej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i poglądów doktryny prawa i postępowania administracyjnego w sprawach w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. Oznacza to, że dotyczy to także przesłanki wznowienia postępowania z tej przyczyny, że w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Dlatego też pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym nie można w żadnym przypadku uznać jako przesłanki wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Stąd, już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 1988 r. sygn. akt I SA 636/87, opubl. ONSA 1988/1/45 sformułowane zostało także obecnie aktualne stanowisko, że przesłanki naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniają wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 k.p.a. jednocześnie nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że jeżeli skarżący, tj. A.S., J.S. I.S. oraz M.S. stoją na stanowisku, że nie brali udziału bez własnej winy w przedmiotowym postępowaniu scaleniowym, zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 18 października 1995 r. w części dotyczącej przedmiotowych działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], to powinni wystąpić o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie można bowiem dokonać "subsumpcji" przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. w tym oczywiście z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do stanu faktycznego i prawnego unormowanego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli stwierdzenia nieważności decyzji z powodu jej wydania z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów podnoszone w skardze kasacyjnej wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego będą mogły być rozpatrzone dopiero w postępowaniu nadzwyczajnym, czyli po wydaniu ewentualnie postanowienia o wznowieniu przedmiotowego postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]. Ponadto nie wystąpiła także w przedmiotowej sprawie przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., gdyż żaden przepis szczególny cyt. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów nie stanowi, że z powodu tej przesłanki, tj. ewentualnego braku udziału strony bez własnej winy w danym postępowaniu scaleniowym, stwierdza się nieważność tej decyzji, ponieważ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Dlatego też oceny wykładni art. 20 cyt. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania powyższej decyzji z dnia 18 października 1995 r. – który to przepis stanowi, że stan własności oraz posiadania gruntów, powierzchnię użytków i klasy gruntów określa się wobec uczestników scalania według danych ewidencji gruntów w związku z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) – będzie można dokonać dopiero po wznowieniu postępowania. Dotyczy to również podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, czyli art. 8 ust. 1 i art. 2 ust. 3 cyt. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Dlatego też chybione są zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Także chybiony jest dodatkowy zarzut dotyczący naruszenia art. 28 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Należy podkreślić, że właśnie na wniosek Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] po zakończeniu przedmiotowego postępowania scaleniowego księga wieczysta nr [...] w dniu 17 listopada 1995 r. została zamknięta. Z kolei, także na wniosek Nadleśnictwa [...] Sąd Rejonowy w [...] założył na podstawie decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1995 r. księgę wieczystą KW nr [...] m.in. dla przedmiotowych działek poscaleniowych, wpisując w dziale II tej księgi prawo własności na rzecz Skarbu Państwa, w zarządzie Lasów Państwowych – Nadleśnictwo [...].

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.