Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 207/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 26 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1, art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia WSA Bożena Kasprzak, , po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Centrum Nauki i Biznesu "A" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. w dniu 20 lutego 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność dokonaną przez Prezydenta Miasta Łodzi w postaci błędnego ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej wypłacanej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "A" w Ł. w kwocie 2,62 zł na rok 2023 r.

W skardze strona wskazała, że poprzez dokonaną czynność doszło do naruszenia:

- art. 26 § 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. 2022, nr 2082) – dalej "u.f.z.o." w zw. z art. 1 ust. 1 , 3, 4, 9, 10,11, 14 , art. 10 art. 11 art. 170 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.1082), dalej u.p.o. poprzez ustalenie miesięcznej stawki dotacji na 1 słuchacza w kwocie 2,62 zł, co stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w konsekwencji pozyskiwać środków na kredytowanie działalności szkoły,

- art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483), dalej - Konstytucja, poprzez ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci błędnego ustalenia wysokości stawki należnej dotacji oświatowej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu spółka podniosła, że w dniu 20 stycznia 2023 r. organ dotujący przekazał na jej rachunek bankowy dotację oświatową za styczeń 2023 r. Na tej podstawie skarżąca ustaliła, iż stawka na słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych wynosi poniżej 3 zł, podczas gdy w 2022 r. miesięczna dotacja na 1 słuchacza niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych kształcącego się w systemie zaocznym kształtowała się na poziomie około 60 zł miesięcznie.

Zdaniem skarżącej powyższe oznacza, że kwota dotacji oświatowej na 1 ucznia na rok 2023 nie pokrywa nawet 1 godziny pracy zatrudnianego przez szkołę nauczyciela, a liczba przedmiotów nauczanych w szkole oznacza konieczność zatrudnienia większej liczby nauczycieli aniżeli tylko jednego. Ponadto takie ustalenie poziomu przekazywanych środków stanowi jedynie pozorne dotowanie bieżącej działalności szkół niepublicznych, bowiem nie pozwoli na pokrycie nawet ułamkowej części ponoszonych kosztów prowadzenia szkoły, na które składa się wynagrodzenie kilkunastu nauczycieli zatrudnionych w oparciu o umowy o pracę z minimalnym wynagrodzeniem 3490 zł miesięcznie, dyrektora szkoły oraz koszt niezbędnej obsługi oraz lokali.

Zdaniem strony skarżącej ustalona przez organ kwota dotacji uniemożliwia realizację prawa do nauki wynikającego z art. 70 Konstytucji RP. Ponadto, zdaniem strony, skoro z treści art. 170 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe wynika, że "prowadzenie szkoły (...) nie jest działalnością gospodarczą", a podmioty prowadzące szkołę realizują zadania publiczne powiatu, to dla realizacji wynikającego z ustawy zasadniczej powszechnego prawa do nauki konieczne jest finansowanie sektora oświaty spoza sektora finansów publicznych w sposób umożliwiający realizację tego zadania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi i w sposób pełny wskazał sposób wyliczenia kwoty przyznanej dotacji oraz wskazał zastosowaną podstawę prawną.

Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że przyznanie wskazanej kwoty dotacji na jednego ucznia zostało dokonane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2082) - dalej "u.f.z.o.". Z kolei algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2023 został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2820; dalej "rozporządzenie MEiN") oraz metryczki subwencji oświatowej na rok 2022 dla Miasta Ł.. Organ wskazał, że wzór na wyliczenie stawki dla słuchacza w liceum ogólnokształcącym został oparty o następujące wartości:

1. Standard A z uwzględnieniem aktualizacji – 6295,241397,

2. Wskaźnik Sh,i – oznacza liczbę słuchaczy niepublicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych kształcących w formie zaocznej, w tej jednostce samorządu terytorialnego – 0,005,

tj. 6295,241397*0,005/12 miesięcy = 2,62 zł.

Następnie organ wyjaśnił, że wypłata dotacji za styczeń 2023 r. dla niepublicznego liceum ogólnokształcącego odbyła się m.in. na podstawie miesięcznych informacji o faktycznej liczbie uczniów, w szkole w której nie jest realizowany obowiązek szkolny i nauki w miesiącu styczniu roku 2023 oraz informacji o faktycznej liczbie uczniów w miesiącu lutym 2023. Z kolei warunki oraz tryb udzielania dotacji w związku z art. 38 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych zostały dookreślone w § 4 uchwały nr LXVIIl/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi 16 listopada 2022 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, funkcjonującym na terenie Miasta Ł., a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. tj. "1. Podmiot dotowany jest zobowiązany do wprowadzenia, w systemie informatycznym udostępnionym przez Miasto, informacji o faktycznej liczbie uczniów, według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, 3. Wydruk informacji, odzwierciedlający dane wprowadzone do systemu informatycznego wskazanego przez Miasto, o której mowa w ust. 1 i 2, podpisanej przez organ prowadzący podmiot dotowany lub osobę upoważnioną na piśmie przez organ prowadzący, składa się w terminie do 6. dnia każdego miesiąca". Po spełnieniu powyższych warunków organ wypłacił na rzecz Liceum Ogólnokształcącego dla dorosłych A w Ł. następujące kwoty dotacji: styczeń 2023 r. liczba słuchaczy 149 *2,62 = 390,38 zł; luty 2023 r. liczba słuchaczy 58 *2,62 =151,96 zł- 88 słuchaczy którzy nie spełnili 50% frekwencji w miesiącu styczniu 2023 r. (230,56 zł) = dotacja na minusie 78,60 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 259; dalej "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Regulację zawartą w treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądu jest w niniejszej sprawie czynność dokonana przez Prezydenta Miasta Ł. w postaci ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej.

Na marginesie Sąd pragnie wskazać, iż w odpowiedzi na skargę, organ wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie, jednakże nie poparł tego żądania żadną argumentacją.

Wobec powyższego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem jeżeli strona kwestionuje czynność dokonaną przez Prezydenta Miasta Łodzi w postaci błędnego ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej wypłacanej na słuchaczy, to miała prawo, w terminie 30 dni na złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zgodnie z ustalonym w przedmiotowej sprawie stanem faktycznym Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "A" w Ł. jest niepubliczną szkołą dla dorosłych, dla których organem rejestrującym jest Miasto Ł. i jest w niej realizowany obowiązek szkolny.

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2267) kwoty przeznaczone na części subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz kwoty wpłat, o których mowa w art. 7 ust. 2, odpowiednio dla gmin, powiatów i województw określa ustawa budżetowa.

Miasto Ł., jako organ rejestrujący, dotuje ww. szkołę na podstawie art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w wysokości równej kwocie przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta Ł..

Zgodnie z art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego to Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego, określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części oświatowej subwencji ogólnej między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem m.in. typów i rodzajów szkół i placówek prowadzonych przez te jednostki czy liczby uczniów w szkołach i placówkach. W związku z powyższym Prezydent Miasta Ł. był obowiązany do wyliczenia miesięcznej kwoty dotacji na jednego ucznia placówki zgodnie z algorytmem podziału wskazanym w ww. akcie oraz na podstawie metryczki subwencji oświatowej na rok 2022 dla Miasta Ł., co obrazuje poniższy wzór:

1. Standard A z uwzględnieniem aktualizacji – 6295,241397,

2. Wskaźnik Sh,i – oznacza liczbę słuchaczy niepublicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych kształcących w formie zaocznej, w tej jednostce samorządu terytorialnego – 0,005,

tj. 6295,241397*0,005/12 miesięcy = 2,62 zł.

Sąd stwierdza ponadto, że wypłata dotacji za wskazany w skardze okres dla niepublicznego liceum ogólnokształcącego odbyła się na podstawie miesięcznych informacji o faktycznej liczbie uczniów, w szkole w której nie jest realizowany obowiązek szkolny i nauki w miesiącu styczniu roku 2023 oraz informacji o faktycznej liczbie uczniów w miesiącu lutym 2023, przy uwzględnieniu trybu udzielania dotacji wynikającego z art. 38 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, dookreślonych w § 4 uchwały nr LXVIIl/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi 16 listopada 2022 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, funkcjonującym na terenie Miasta Ł., a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.

Po spełnieniu powyższych warunków Miasto Ł. wypłaciło na rzecz Liceum Ogólnokształcącego dla dorosłych A w Ł następujące kwoty dotacji: styczeń 2023 r. liczba słuchaczy 149 *2,62 = 390,38 zł. 2. luty 2023 r. liczba słuchaczy 58 *2,62 =151,96 zł- 88 słuchaczy którzy nie spełnili 50% frekwencji w miesiącu styczniu 2023 r. (230,56 zł) = dotacja na minusie 78,60 zł. Organ dotujący przy naliczaniu i przekazywaniu dotacji od dnia 1 stycznia 2023 r. uwzględnił comiesięczne informacje o liczbie uczniów przedkładanych w Urzędzie Miasta Ł. przez dyrektora szkoły.

Z przywołanych powyżej przepisów wyłania się mechanizm określania podstawowej kwoty dotacji dla określonych placówek.

Po wnikliwej analizie stanowisk obu stron postępowania w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, których treść Sąd przytoczył, skład orzekający w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, iż przyjęta przez organ metoda wyliczenia jest oparta na literalnym brzmieniu przepisów i polega na obliczaniu części dotacji wyłącznie w oparciu o ucznia dotowanego w każdym miesiącu roku budżetowego (tak jak to wprost stanowi ustawa).

Natomiast treść skargi nie precyzuje w żaden sposób na czym miałoby polegać błędne ustalenie przez organ wysokości należnej stawki dotacji, a raczej sprowadza się do polemiki z obowiązującym obecnie systemem dotowania.

Mając na uwadze treść przywołanych przepisów prawa oraz ustalony na dzień dokonania przez Prezydenta Miasta Ł. czynności stan faktyczny, sąd uznał, że czynność ustalenia przez organ wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej w 2023 roku, została dokonana z poszanowaniem przepisów prawa i jako taka nie jest dotknięta zarzucaną przez stronę skarżącą wadą prawną, a kwota dotacji została obliczona w sposób prawidłowy. Sąd nie dopatrzył się naruszeń, w szczególności opisanych przez stronę w skardze będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.

W ocenie sądu, Miasto Ł. prawidłowo ustaliło stawki dotacji na 2023 rok czym wypełniło zapisy ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych. Oznacza to, iż rozpatrywana skarga jest niezasadna.

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bądź ocenianej czynności organu bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1668/17).

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności i argumenty, sąd stwierdził, że zaskarżona czynność organu nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność uchylenia aktu albo stwierdzenia bezskuteczności czynności wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

P.C.