Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1067/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 24 ust. 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2018 r. sprawy ze skargi G.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 30 stycznia 2017 Nr [...] 7772 na podstawie art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2284) i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r. poz. 1238) oraz art. 104 k.p.a. odmówiono przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz G. S. (dalej też jako "skarżąca").

W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że w dniu 30 września 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na siebie. Do akt sprawy dostarczyła orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13.11.2012 [...] zaliczające Ją do lekkiego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 11.02.2013 [...] utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie. Jednocześnie dostarczyła Wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 25.04.2016 sygn. akt. VI U [...], który na skutek odwołania od orzeczenia z dnia 11.02.2013 zmienił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 13.11.2012 nr [...] w ten sposób, że zaliczył G. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do planowanego ukończenia przez Nią szkoły średniej tj. do 31.08.2016 r. oraz ustalił, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 03.09.2012 r., a sama niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Powyższe orzeczenie Sądu Rejonowego w P. jest prawomocne z dniem 09.08.2016.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku;

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

3. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.

Stosownie do art. 24 ust. 1 w/wym. ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c tej ustawy. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 16 ust. 2 w/wym. ustawy). W myśl art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, Zgodnie z ust. 4 art. 24 w/wym. ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W takim przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Organ przywołał treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10.04.2012 II SA/Sz189/12, zgodnie z którym termin na dokonanie czynności liczony powinien być od dnia doręczenia odpisu orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem. Wobec braku takiego zastrzeżenia, termin "wydać" interpretowany powinien być zgodnie z powszechnie przyjmowanym w języku polskim jego rozumieniem, jako "uchwalić lub coś ogłosić". W związku z powyższym zawarte w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.

W ocenie organu termin trzymiesięczny na złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego rozpoczął biegł od dnia 25-04-2016 tj. od dnia, w którym Sąd Rejonowy orzekł o tym, że zaliczył Skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do planowanego ukończenia przez Nią szkoły średniej tj. do 31-08-2016 r. W związku z powyższym koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 25-07-2016. W związku ze złożeniem wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 30.09.2016 r. termin ważności stopnia niepełnosprawności skarżącej minął 31.08.2016 r. i brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. S. Odwołująca wskazała, że datą wydania orzeczenia nie może być data sporządzenia samego dokumentu, bowiem po ogłoszeniu wyroku można jeszcze zgłosić w terminie 7 dni od jego ogłoszenia wniosek o uzasadnienie wyroku, a od momentu doręczenia uzasadnienia biegnie 14-dniowy termin wniesienia apelacji. Tak więc jest to 21 dni, nie licząc czasu przygotowania uzasadnienia wyroku i jego doręczenia. Natomiast dopiero w dniu 12 sierpnia 2016 r. kancelaria Sądu listem poleconym wysłała do Ojca Odwołujące wyrok Sądu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podzielając argumentacji odwołania, decyzją z dnia 28 lipca 2017 r. Nr [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

Uzasadniając ją podało, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w toku długotrwałego postępowania odwoławczego G. S. uzyskała ostatecznie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności dopiero na mocy wyroku Sądu Rejonowego P. - G. i J. w P. z dnia 25 kwietnia 2016 r. Kwestia zastosowania w niniejszej sprawie powołanego przez organ I instancji art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych miałaby tylko to znaczenie, że przepis ten pozwala na orzeczenie o uprawnieniu do świadczenia za okres przypadający przed datą decyzji ustalającej to uprawnienie. Przepis ten jest instrumentem zapewniającym ciągłość otrzymywania świadczeń przyznawanych na czas określony. Organ I instancji prawidłowo wskazał, że zastosowanie tego przepisu uwarunkowane jest złożeniem wniosku w terminie 3 miesięcy od wydania orzeczenia, co należy rozumieć jako 3 miesiące od daty wyroku. Fakt złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia po upływie w/w 3 miesięcy nie stanowi jednak samoistnej przesłanki do odmowy przyznania świadczenia, gdyż w takiej sytuacji możliwe jest uwzględnienie wniosku i przyznanie świadczenia na zasadach ogólnych, bez zachowania w/w ciągłości świadczeń. W niniejszej sprawie zastosowanie tej podstawy nie było jednak możliwe, gdyż w dniu składania wniosku (30.09.2016r.) G. S. nie legitymowała się już umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ustalonym w wyroku z dnia 25 kwietnia 2016 r., gdyż ustalony on został do sierpnia 2016 r.

Dodatkowo zgodnie z art. 24 a ust. 2 i 3 ustawy w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Dopiero niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Co więcej, w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym, w odrębnych przepisach, terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony.

Tak więc w ocenie SKO należało złożyć wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego niezwłocznie po wydaniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2016r. załączając do niego chociażby zwykły odpis wyroku (bez poświadczenia prawomocności), a w dalszym toku postępowania administracyjnego uzupełniać wymagane dokumenty.

Skargę na decyzję SKO w P. złożyła G. S., nie zgadzając się z dokonaną przez organ interpretacją przepisu art. 24 ust 2a u.ś.r W ocenie Skarżącej termin trzymiesięczny należy liczyć od momentu w którym otrzymała korespondencję poleconą – czyli wyrok (wcześniej znany był tylko Sądowi). Postanowienie otrzymała Skarżąca w dniu 14 bądź 16 sierpnia 2016 r.(Sąd nadał list w dniu 12-08-2016). Ponadto W związku z tym, że przez 4 lata składane były wnioski o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego (wnioskodawcą był Ojciec Skarżącej), ostatecznie chcąc dopełnić formalności i uzupełnić załączniki, to w ostatnich dniach miesiąca sierpnia 2016 dokument postanowienia Sądu (sygnatura akt VI U [...]) został do PCS dostarczony. Dokument ten był dostarczany kilkakrotnie. Zachęcony przez Pracownika PCS podczas rozmowy telefonicznej - podczas bodajże 4 już wizyty w biurze PCS ojciec Skarżącej złożył kolejny wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, wyjaśniając bardzo szczegółowo i po raz kolejny dołączając postanowienie Sądu prosząc o odnotowanie na odwrocie pozostawianej kserokopii, że to Postanowienie dotyczy kilku wniosków o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i wniosku o zasiłek pielęgnacyjny.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym, związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy obydwu instancji nieprawidłowo uznały datę wydania wyroku przez Sąd Rejonowy Poznań- G. i J. w P. za datę wydania orzeczenia o niepełnosprawności, o której stanowi art. 24 ust. 2a ustawy.

Zgodnie z tym przepisem jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności."

Organy w niniejszej sprawie nie dostrzegły różnicy między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w art. 24 ust. 2a), które to orzeczenia są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydanego przez sąd powszechny, które to orzeczenia w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom, a nadto nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie – wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje środek zaskarżenia. Tym samym organy obu instancji nie zauważyły, że w przypadku wyroku sądu rejonowego data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji. Tymczasem, wobec obowiązku nałożonego na stronę przepisem art. 24 ust. 2 ustawy złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub o jego kontynuację wraz z kompletem dokumentów, nie można nie dostrzec różnicy między datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawanego przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wyrokiem sądu powszechnego.

W niniejszej sprawie organy orzekające o niepełnosprawności obu instancji zaliczyły skarżącą do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Dopiero na skutek odwołania skarżącej od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 11.02.2013 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 25.04.2016 sygn. akt. VI U [...], zmieniono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 13.11.2012 w ten sposób, że zaliczono G. S. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do planowanego ukończenia przez Nią szkoły średniej tj. do 31.08.2016 r. oraz ustalono, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 03.09.2012 r., a sama niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Powyższe orzeczenie Sądu Rejonowego w P. jest prawomocne z dniem 09.08.2016 r. Natomiast odpis wyroku Skarżąca otrzymała 14 sierpnia 2016 r.

Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów w dniu 30 września 2016 r.

W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 24 ust. 2a ustawy w związku z art. 69 Konstytucji RP i przyjęcie, że trzymiesięczny termin do złożenia przez uprawnionego do świadczenia - zasiłku pielęgnacyjnego - uzależnionego od orzeczenia o niepełnosprawności wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia, biegnie zawsze od dnia wydania orzeczenia, w tym wyroku sądu powszechnego o niepełnosprawności, bez względu na datę jego uprawomocnienia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy wynikami wykładni celowościowej uwzględniającej funkcję, którą realizować ma świadczenie pielęgnacyjne oraz mechanizm jego przyznawania uzależniony od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Tytułem przykładu wskazać należy na reprezentatywne w tym zakresie wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 553/16 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 817/16 (dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając te poglądy, wskazać zatem należy, na konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji art. 24 ust. 2a ustawy, różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydawanego przez sąd powszechny w formie wyroku.

Szczególną uwagę należy zwrócić na istotny walor wyroku sądu powszechnego w postaci prawomocności, która determinuje moc wiążącą takiego wyroku. Przepis art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) stanowi bowiem, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma niebagatelne znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a ustawy.

W świetle zasady wynikającej z art. 24 ust. 2 ustawy, nakładającej na ubiegającego się o świadczenie obowiązek przedłożenia prawidłowo wypełnionych i kompletnych dokumentów, w tym orzeczenia o niepełnosprawności, nie sposób pominąć istotnej różnicy między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekania o niepełnosprawności a datą wydania wyroku przez sąd powszechny w tym samym przedmiocie, który wiąże inne organy w rozumieniu art. 365 KPC dopiero od daty jego prawomocności, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 09 sierpnia 2016 r.

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 (OTK-A 2007/9/106), badając zgodność z Konstytucją przepisu art. 24 ust. 2 ustawy, nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać – w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przerzucenie na osobę pozostającą pod ochroną art. 69 Konstytucji ryzyka nieprawidłowego działania administracji, stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1863/16, Legalis nr 1688199).

Z takim przerzuceniem skutków niewystarczających wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czego nie można było zaakceptować z punktu widzenia praworządności.

Sposób wykładni przepisu art. 24 ust. 2a ustawy zastosowany przez organy administracji, biorąc pod uwagę cały system przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji, który stanowi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej.

W ocenie Sądu niekwestionowanym jest, że skarżąca złożyła wniosek przed upływem trzech miesięcy od uprawomocnienia się wydanego w sprawie niepełnosprawności wyroku, zatem w sprawie miał zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy, co uzasadniało ustalenie prawa do świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, oczywiście nie wcześniej niż ustalona data tej niepełnosprawności. Na uwagę zasługuje fakt, iż jak wskazywała Skarżąca składała już wcześniej wniosek o zasiłek pielęgnacyjny informując organ o wydanym w kwietniu wyroku Sądu Rejonowego.

Przedmiotowe rozwiązanie umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez organ właściwy do ustalania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Co więcej, obowiązująca treść przepisu umożliwia wsteczne przyznanie prawa do wszystkich świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, nie ograniczając tego uprawnienia, jak było wcześniej, wyłącznie do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Przy czym skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu przez osobę niepełnosprawną obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w ściśle określonym terminie, tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane na skutek błędnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, w tym zaopatrzonego w klauzulę prawomocności wyroku sądowego ustalającego niepełnosprawność – zgodnie z ustawą - powoduje konieczność pouczenia osoby działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, w jakich okolicznościach wyrok sądu powszechnego (innych dla wyroku sądu I instancji, a inny dla wyroku sądu II instancji) staje się prawomocny. Zdaniem Sądu - nie jest w stanie dokonać tego osoba nieobeznana z przepisami prawnymi, a może tego dokonać profesjonalny pełnomocnik, na wynajęcie którego najczęściej nie stać osoby starające się o świadczenia pielęgnacyjne, czy w ogóle rodziny dotknięte niepełnosprawnością, wobec znacznego wzrostu z tego względu kosztów utrzymania. Zainteresowany może nie być zorientowanym nawet w przybliżeniu, kiedy może wystąpić do Sądu o doręczenie mu odpisu wyroku z klauzulą prawomocności, bowiem nie tylko on jest uprawniony to złożenia środka odwoławczego od wyroku sądu I instancji i brak jest ustawowego zobowiązania sądu do doręczania stronom z urzędu wydanych wyroków czy doręczanie z urzędu wyroków prawomocnych. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., I OSK 2143/15, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., II SA/Kr 553/16).

W ocenie Sądu nie jest istotne to, w jakiej dacie Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o kontynuację świadczenia, ale czy rzeczywiście, w świetle orzeczenia właściwej władzy publicznej, była w dalszym ciągu osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a więc uprawnioną do pobierania tego świadczenia. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji w zakresie niepełnosprawności, a także ryzyko długotrwałości postępowania sądowego, czy w zakresie nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu mającemu być dołączonym do wniosku, miałoby być przerzucone na ubiegającego się o zasiłek pielęgnacyjny. Dlatego zaskarżone decyzje organów obydwu instancji odmawiające przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego naruszają art. 24 ust. 2a ustawy w związku z art. 69 Konstytucji. W świetle wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego powołany przepis winien być rozumiany w ten sposób, że skarżąca powinna otrzymać zasiłek pielęgnacyjny za okres, w którym – zgodnie z orzeczeniem właściwej władzy publicznej – została uznana za niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Istotne jest bowiem to, czy rzeczywiście, w świetle orzeczenia właściwej władzy publicznej, była ona osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym., a więc uprawnioną do pobierania zasiłku.

Skoro nie do przyjęcia jest sytuacja, w której ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji w zakresie niepełnosprawności, a także ryzyko długotrwałości postępowania sądowego, czy w zakresie nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu mającemu być dołączonym do wniosku miałoby być przerzucone na ubiegającego się o świadczenia uzależnione od wykazania stopnia niepełnosprawności - Sąd uznał, że zaskarżone decyzje organów obydwu instancji naruszają normę wynikającą z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 69 Konstytucji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne wyjaśnią stan faktyczny sprawy mając na względzie przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz przedstawione wskazania.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.