Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1320/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 79, art. 80, art. 76
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2, art. 2 ust. 35 lit b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: kpa), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, 4 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. - dalej także: prd), a także art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm. - dalej także: udp), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD, organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], o nałożeniu na A. P. przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "A." w B. (dalej skarżący, strona skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 5.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2014 r. w miejscowości B., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej.[...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował P. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem torfu w workach umieszczonych na paletach (ładunek podzielny) w imieniu i na rzecz skarżącego A. P.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.

Podczas wspomnianej kontroli inspektor Inspekcji Transportu Drogowego stwierdził, że kontrolowany pojazd członowy, poruszając się po drodze krajowej nr [...], przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,95 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,11 w górę),

- przekroczenie o 0,95 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Z protokołu kontroli wynikało ponadto, że ważenia dokonano na zatwierdzonym stanowisku pomiarowym, posiadającym wnęki fundamentowe przeznaczone na umieszczenie wag, a co za tym idzie do ważenia nie używano podkładów pod koła. Miejsce ważenia w miejscowości B. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] października 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Jednocześnie, z protokołu wynika, że pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia [...] sierpnia 2015 r. dla wagi o nr [...] i do dnia [...] maja 2015 r. dla wagi o nr [...].

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca, po przeprowadzeniu ważenia pojazdów, został poinformowany o naruszeniach i o możliwości powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników. Kierowca z możliwości tej nie skorzystał. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., protokołu przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy, dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu członowego, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, dokument z dnia [...] listopada 2014 r., dokument CMR [...] z dnia [...] listopada 2014 r., protokołu z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów, świadectwa legalizacji wag, dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli.

W trakcie czynności kontrolnych kierowca został przesłuchany w charakterze świadka (protokół przesłuchania w aktach administracyjnych). Będąc pouczonym o konsekwencjach związanych ze składaniem fałszywych zeznań, kierowca pojazdu potwierdził, że był obecny przy załadunku. Kierowca zeznał ponadto, że pojazd który prowadził jest wyposażony w system umożliwiający ocenę stopnia załadowania i nacisku jaki wywiera oś na jezdnię, ale jest on mało wiarygodny. Ponadto kierowca zeznał także, że po wyjeździe z miejsca załadunku nie przesuwał ładunku na skrzyni załadunkowej oraz że tankował prowadzony przez siebie pojazd.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz pouczył o przysługujących skarżącemu uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa. Jednocześnie, WITD poinformował stronę skarżącą o treści przepisu art. 140aa prd oraz wezwał skarżącego przedsiębiorcę do wskazania - w terminie 7 dni - faktów oraz dowodów na ich poparcie, które świadczyć mogą o tym, iż strona skarżąca, wykonując sporny przejazd, dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub też o tym, że nie miała ona wpływu na powstanie stwierdzonych w toku kontroli naruszeń.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżący podniósł, iż wykonujący przejazd w jego imieniu P. K. wykonał go z należytą starannością i nie miał wpływu na powstałe naruszenia, załadowania towaru dokonał nadawca: S., [...]. Dodał, iż nie została przekroczona rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów, a wyłącznie nacisk osi pojazdu, a poza tym przewożony ładunek był sypki (torf). Podniósł także, iż wpływ na prawidłowość pomiaru miało umieszczenie wag we wnękach, które nie zostały geodezyjnie pomierzone.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie przepisów art. 64 i art. 140aa ust. 1-3 prd oraz art. 104 § 1 kpa, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji uznał, iż mając na względzie całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, należy przyjąć, że nie ulega wątpliwości, iż strona skarżąca dopuściła się w dacie kontroli przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi napędowej pojazdu o 0,95 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t na drodze krajowej nr [...] w miejscowości B. Stwierdził, że obecny w trakcie załadunku kierowca jest przedstawicielem przewoźnika i jako osoba fachowa, w sytuacji, gdy istnieje chociażby nikłe prawdopodobieństwo, że może dojść do niewłaściwego rozmieszczenia ładunku w przestrzeni skrzyni ładunkowej, powinien zaprotestować i wnieść o inne jego rozmieszczenie. Kierowca zeznał także, iż pojazd był wyposażony w system umożliwiający ocenę stopnia załadowania i nacisku, jaki wywiera oś na jezdnię. Kierowca podniósł, iż jest to mało wiarygodne urządzenie, jednak to na przewoźniku ciążył obowiązek, aby tak skalibrować to urządzenie, by kierowca mógł przewidzieć czy ładunek został właściwie rozmieszczony. Ponadto WITD podniósł, iż co prawda przewożony torf jest ładunkiem sypkim, ale został on podzielony i znajdował się w workach po 200 litrów każdy, umieszczonych na paletach. Skorzystanie z dobrodziejstwa art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd, na który powołała się strona w wyjaśnieniach, możliwe jest, gdy ładunek jest przewożony luzem.

Jednocześnie, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał, że brak jest podstaw do umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego, albowiem w toku postępowania strona skarżąca nie przedstawiła żadnych faktów, ani dowodów na poparcie okoliczności stwierdzających dochowanie należytej staranności w realizacji przewozu wykonywanego w dniu [...] listopada 2014 r. Organ pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca nie wykazała również, że nie miała wpływu na powstałe w związku z tym przewozem naruszenia, a organ w czasie trwającego postępowania nie dostrzegł takich okoliczności z urzędu.

Biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 140aa ust. 1-3 prd.

W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji WITD z dnia [...] stycznia 2015 r. Wnosząc o uchylenie spornej decyzji podniósł, iż organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, w szczególności art. 140aa ust. 4 prd. Polemizując z definicją ładunku sypkiego przedstawioną przez organ, podniósł, iż pojęcie "ładunku sypkiego" jest pojęciem o jasnym zakresie i obejmuje wszelkie ładunki sypkie, niezależnie od takiej czy innej formy opakowania. Zarzucił również organowi, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił w jaki sposób i kiedy pomierzono wgłębienia w których umieszczono wagi w celu "ważenia na jednym poziomie". Dodał, iż nie można stwierdzić czy umieszczenie wag w tych wnękach istotnie zapewnia ważenie na jednym poziomie. Dopiero uprzednie dokonanie pomiaru wysokości wag i głębokości wnęk – w przypadku, gdy uzyskane wyniki byłyby identyczne – mogłoby doprowadzić do sytuacji w której w chwili ważenia wszystkie osie pojazdu byłyby na tym samym poziomie, a co za tym idzie pomiar byłby prawidłowo przeprowadzony. Nadto skarżący podniósł, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Świadczy o tym niewielki stopień przekroczenia nacisku na jedną oś, przy braku przekroczenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu a także fakt, iż stosował on urządzenie do kontroli nacisków na osie pojazdu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy sporną decyzję WITD z dnia [...] stycznia 2015 r. nakładającą na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do argumentów strony skarżącej, iż organ I instancji wadliwie uznał przewożony przez nią towar za ładunek podzielny, GITD wskazał, iż stosownie do art. 2 ust. 35 lit b prd ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu strony skarżącej w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu, GITD zarzut ten uznał za nietrafny. Podkreślił, że kontroli nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego dokonano ma miejscu, które legitymowało się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] października 2013 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu LP 600 o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia [...] sierpnia 2015 r. dla wagi o nr [...] i do dnia [...] maja 2015 r. dla wagi o nr [...]. Pomiary zawarte w protokole z pomiaru równości terenu wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 37% spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1%), 0,36% spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na tym miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne. Organ zauważył, że miejsce to zostało pomierzone przez geodetę, a następnie zatwierdzone przez kompetentny organ – zarządcę drogi. We wnęce fundamentowej osadzony jest "szkielet" – konstrukcja stalowa. Wagi zostały osadzone we wnęce, w której znajduje się ww. konstrukcja stalowa. GITD podkreślił, że skoro kompetentny organ jakim jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. uznał, iż miejsce ważenia jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej, to dokument taki, podobnie jak Świadectwa Legalizacji Ponownej wag użytych w trakcie kontroli drogowej, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa.

GITD wskazał ponadto, iż w niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Podkreślił, iż naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej/ rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Ustawodawca uznał bowiem, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczaniem, to może okazać się, że na którejkolwiek z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, a to skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej wyrażonych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał, iż między zachowaniem skarżącego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Według organu II instancji jeżeli ładunek przewożony jest w sposób, który powoduje przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, to trudno już o bliższy, bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy między czynnościami przewozowymi, a stanem nie normatywności kontrolowanego pojazdu.

Powołując się na brzmienie art. 64 ust. 1 prd, organ odwoławczy uznał, iż podmiot wykonujący przejazd przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom, albowiem każdy pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Według organu, jeśli przedsiębiorca wykonujący przewóz towaru ma trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru, bowiem nie kto inny, ale właśnie podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie tych regulacji.

GITD zwrócił uwagę, że WITD w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. pouczając stronę skarżącą o treści art. 140aa ust. 4 pkt 1 prd, wezwał ją do wskazania faktów oraz dowodów na ich poparcie, które potwierdzą, iż podmiot wykonujący sporny przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem lub że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia. Strona pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. złożyła - co prawda - wyjaśnienia, jednak nie stanowią one dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji ww. czynności oraz że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia. Podniósł, iż kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczenia towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Poza tym GITD zauważył, że sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka podczas kontroli przyznał, że zainstalowane w pojeździe urządzenie umożliwiające ocenę stopnia załadowania pojazdu, nacisku na oś, jest miało wiarygodne, a zatem nie sposób przyjąć stanowiska strony, iż skoro zainstalowała urządzenie "mało wiarygodne", to jednocześnie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że wynikające z zebranego materiału dowodowego okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, świadczą o tym, iż strona skarżąca miała wpływ na owe naruszenia, zaś przy realizacji spornego przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Organ odwoławczy uznał ponadto, iż w przedmiotowej sprawie WITD nie naruszył przepisów kpa, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.

GITD uznał jednocześnie, że procedura kontrolna, w trakcie której wykonano czynności ważenia za pomocą urządzeń zalegalizowanych przez kompetentny organ, przebiegała prawidłowo i w miejscu do tego przeznaczonym, a zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r.

Wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego:

- niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061 dalej rozporządzenie);

- niezastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 prd;

2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 79 i 80 kpa.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła swoje wątpliwości w kwestii ww. rozporządzania. Wskazała, iż dotyczy ono materii praw obywatelskich (swobody poruszania się, prowadzenia działalności gospodarczej), a nie jest dopuszczalne aby akt niższego rzędu ograniczał te prawa względem unormowań ustawowych. Ustawa przewiduje bowiem na drogach krajowych nacisk na oś pojazdu 11,5 ton, natomiast rozporządzenie nacisk ten ogranicza do 10 ton. Powyższe powoduje, że akt o randze podustawowej ogranicza prawa ustanowione w ustawie.

Ponadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, iż podniesione przez niego zarzuty odnośnie ważenia nie dotyczą całości terenu na którym to ważenie się odbywało, ale umieszczenia wag we wnękach. W jego ocenie aby prawidłowo przeprowadzić pomiar nacisku na osie należy zadbać o to, aby oś mierzona znajdowała się na równym poziomie z pozostałymi osiami pojazdu. Waga podkładana pod koła pojazdu ma określoną wysokość, zatem aby zniwelować podwyższenie osi mierzonej, wynikające z wjechania na wagę można, albo zastosować podkładki wyrównawcze pod koła pojazdu, albo umieścić wagi we wgłębieniach (wnękach). I właśnie tych wgłębień dotyczą zarzuty skarżącego. Zdaniem strony skarżącej ani z protokołu geodezyjnego pomiaru terenu, ani z uznania miejsca za odpowiednie do przeprowadzenia kontroli przez GDDKiA nie wynika, czy wgłębienia na wagi posiadały głębokość idealnie równą wysokości wagi, tak aby po umieszczeniu wag we wnękach, ani nie wystawały one ponad poziom gruntu, ani nie znajdowały się poniżej tego poziomu.

Następnie strona skarżąca wskazała, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd. Przepis ten przewiduje bowiem umorzenie postępowania w wypadku nieprzekroczenia rzeczywistej masy całkowitej, a przekroczenia jedynie nacisku na osie przy przewozie materiałów sypkich. Skarżący dodał, że przy braku legalnej definicji materiałów sypkich nie można dokonywać interpretacji tego przepisu w zależności czy produkt sypki znajduje się w opakowaniu czy nie.

Skarżący zaznaczył, iż wnioskował o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy, ale ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie dopuściły tego dowodu. Podniósł, że nie może być podstawą do odmowy przesłuchania świadka okoliczność, iż świadek ten został przesłuchany na miejsce zdarzenia. Skarżący przypomniał, iż stosownie do art. 79 kpa powinien był zostać zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka i ma prawa do brać udział w przesłuchaniu. Na skutek zaniechania przeprowadzenia ww. dowodu, pozbawiono go możliwości wykazania, iż dołożył należytej staranności w wykonaniu czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstałe naruszenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cytowanej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "ppsa").

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że analizowana pod tym kątem skarga A. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "A." w B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nakładającą na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych z tytułu przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV – nie naruszył obowiązujących przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności powołanych przez stronę skarżącą przepisów art. 79 kpa i art. 80 kpa, jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r.

W działaniu organów administracji publicznej, wydających wskazane powyżej decyzje, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu obu spornych rozstrzygnięć organów Inspekcji Transportu Drogowego wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi należy, na wstępie, wskazać Dyrektywę Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., która zobowiązuje państwa członkowskie do udostepnienia sieci dróg międzynarodowych dla pojazdów o nacisku na jedną oś 11,5 t. Stosownie jednak do przepisu art. 7, dyrektywa ta nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku, gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym.

Jeśli chodzi o unormowania krajowe, które wynikają z implementacji Dyrektywy Rady nr 96/53/WE, należy zauważyć, że przepis art. 41 ust. 1 udp wyraźnie stanowi, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Niemniej, z uwagi na możliwość, jaką przewiduje przepis 7 cyt. Dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., ustawodawca krajowy, mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego, zastrzegł w art. 41 ust. 2 udp., że Minister właściwy do spraw transportu - kierując się powyższymi przesłankami - ustali, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

W sytuacji, gdy ustawodawca – w ustawie - wyraźnie wskazuje rozporządzenie jako akt mający ustalić wykaz dróg na których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi mniejszym niż wskazany w ustawie 11,5 t, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż ww. rozporządzenie jest sprzeczne w swej treści z ustawą.

Wskazując na powyższe Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż we ww. sytuacji nastąpiło naruszenie swobody poruszania się czy też prowadzenia działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie miejsca ważenia (umieszczenia wag we wnękach a nie zastosowania podkładek wyrównawczych), należy wskazać, iż sam skarżący wskazał, że aby zniwelować podwyższenie osi mierzonej wynikające z wjechania na wagę można albo zastosować podkładki wyrównawcze pod pozostałe koła pojazdu albo umieścić wagi we wgłębianiach (wnękach). Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy nie wynika czy wgłębienia w których umieszczone były wagi posiadały głębokość idealnie równą wysokości wagi. Podkreślić należy, iż sporna kontrola drogowa z dnia [...] listopada 2014 r. podczas której dokonano ważenia zespołu pojazdów, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, albowiem pomiarów dokonano za pomocą wag przenośnych do pomiarów statycznych posiadających stosowną legalizację Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do [...] sierpnia 2015 r. dla wagi o nr [...] oraz do dnia [...] maja 2016 r. dla wagi o nr [...], przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji, został zapoznany z instrukcją ważenia, zaś odczytu wskazań dokonano w jego obecności. Ponadto miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] października 2013 r. Nie bez znaczenia jest również to, że kierowca, po przeprowadzonym ważeniu, nie skorzystał z prawa powtórnego ważenia, ani nie zgłosił żadnych uwag do protokołu kontroli. Sąd stwierdził, że skoro kompetentny organ (Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K.) uznał, że miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej, to taki dokument, podobnie jak Świadectwa Legalizacji Ponownej wag użytych w trakcie kontroli drogowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa. Stanowisko ważenia wraz ze strefą ważenia spełniało wszystkie wymagania do korzystania na nim nawet z wagi do pomiarów dynamicznych. Zostało ono przebadane pod tym kątem oraz właściwie opisane. Ponadto w instrukcji wag LP 600 wskazano, że ważenie powinno odbywać się na płaskiej dobrze utrzymanej nawierzchni o pochyleniu nie większym niż 5%, co zostało w niniejszym przypadku zachowane.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadził prawidłową procedurę ważenia, co znalazło pełne odzwierciedlenie zarówno w protokole kontroli, jak i uzasadnieniu decyzji.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że brak jest jakichkolwiek istotnych zastrzeżeń odnoszących się do samej procedury ważenia.

Odnosząc się do naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 prd, Sąd stwierdza, że skarżący zarówno w toku postępowania, jak i we wniesionej skardze, nie wykazał okoliczności uzasadniających uwolnienie go od tej odpowiedzialności. Strona nie dostarczyła także innych dowodów, z których wynikałoby wyłączenie je odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b prd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że strona skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych ze spornym przejazdem z dnia [...] listopada 2014 r. Jeśli bowiem ładunek przewożony jest w sposób który powoduje przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, to trudno o bliższy, bezpośredni i jednoznaczny związek przyczynowy między czynnościami przewozowymi, a stanem nie normatywności kontrolowanego pojazdu. Podzielić należy zdanie GITD, że podmiot wykonując przejazd przed jego rozpoczęciem powinien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Każdy bowiem pojazd po załadunku towaru powinien być pojazdem normatywnym. Jeśli przedsiębiorca wykonujący przewóz towaru ma trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenia nacisków osi, powinien zmniejszyć ilość przewożonego towaru. Ponieważ to właśnie on, jako podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i ww. rozporządzenia.

Jednocześnie podnieść należy, iż skarżący nie mógł skorzystać z dobrodziejstwa art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd, ponieważ przewożony przez niego ładunek był ładunkiem podzielnym. Przewożony torf byłby ładunkiem sypkim gdyby nie został podzielony i gdyby nie znajdował się w workach po 200 litrów każdy umieszczonych na paletach. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 35 lit b prd ładunek niepodzielny, to taki który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Skoro zatem przewożony torf znajdował się w podzielnych workach, to nie można uznać, aby przewożony ładunek nie mógł być rozmieszczony w inny sposób.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 79 kpa, stosownie do którego należy zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem ich przeprowadzenia, skład orzekający w przedmiotowej sprawie podzielił zdanie GITD, iż w przypadku zeznań świadka przeprowadzonych w momencie kontroli nie ma możliwości wcześniejszego zawiadomienia strony o możliwości przeprowadzenia przesłuchania kierowcy w charakterze świadka. Należy zatem przyjąć, iż jest to szczególny rodzaj zeznania świadka uzależniony od okoliczności faktycznych, które zaistniały. Jak logicznie przyjął organ odwoławczy, organ kontrolujący nie ma możliwości wcześniejszego poinformowania przedsiębiorcy o tym, że w danym dniu i w danym miejscu zostanie zatrzymany do kontroli pojazd, którego kierujący zostanie przesłuchany w charakterze świadka. Czynności kontrolne przeprowadzane na drogach nie są wcześniej planowane i ukierunkowane na konkretny podmiot. Podzielić należy zatem zdanie organu - mając na względzie charakter przeprowadzonej kontroli drogowej oraz uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych – że zarzut naruszenia art. 79 kpa jest chybiony.

W tych okolicznościach, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.