Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 36/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1 pkr 4, ust. 1c, ust. 1d, ust. 1e
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 5 sierpnia 2022 r. Starosta Powiatu [...] (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 102 ust. 1d oraz ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r" poz. 1212 ze zm.), dalej: "u.k.p.", art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) przedłużył R.Z. (dalej: "skarżący") okres zatrzymania prawa jazdy kategorii A/AM/B1/B, wydane przez DVLA (Wielka Brytania) do 6 miesięcy, licząc od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy do depozytu Starostwa. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu Starosta podał, że 11 marca 2021 r. wydał decyzję o zatrzymaniu skarżącemu angielskiego prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h

w obszarze zabudowanym na okres 3 miesięcy, licząc od dnia zwrotu prawa jazdy. Decyzja stała się ostateczna, wobec niewniesienia odwołania. Do dnia wydania decyzji skarżący nie zwrócił prawa jazdy do depozytu, dlatego decyzja nadal pozostaje w obrocie prawnym. Następnie, 25 lutego 2022 r. Komenda Powiatowa Policji [...] poinformowała Starostę, że skarżący 27 stycznia 2022 r. kierował pojazdem w okolicznościach, o których mowa w art. 102 ust. 1d u.k.p., tj. kierował pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W związku z tym, że po zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. skarżący kierował pojazdem pomimo obowiązującej ostatecznej wyżej wymienionej decyzji, zastosowanie miał art. 102 ust. 1d u.k.p.

Starosta wywiódł, że jako równoważne z fizycznym zwrotem dokumentu prawa jazdy uznać można złożenie przez posiadacza prawa jazdy oświadczenia o zagubieniu dokumentu - nie może on bowiem zwrócić dokumentu, skoro go nie posiada. Datą zwrotu w tym przypadku jest data złożenia stosownego oświadczenia. Starosta zaznaczył, że

8 marca 2022 r. skarżący złożył oświadczenie o zagubieniu prawa jazdy, lecz organ nie dał wiary temu oświadczeniu. Stwierdził, że teza o zagubieniu dokumentu brytyjskiego prawa jazdy jest potwierdzona wyłącznie oświadczeniem strony, a pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jej przeczy. Wskazują na to zeznania funkcjonariuszki Komendy Powiatowej Policji [...], która 27 stycznia 2022 r. zatrzymała skarżącego do kontroli drogowej i w zeznaniu złożonym 22 lutego 2022 r. wskazała, że skarżący podczas kontroli tłumaczył się, że posiada aktualny dokument prawa jazdy w domu. Twierdził, że dokument faktycznie został mu zatrzymany, ale został mu już zwrócony, ponieważ ustała przyczyna zatrzymania prawa jazdy. Organ dodał, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego jego twierdzenia, że wielokrotnie zgłaszał zagubienie dokumentu prawa jazdy w Starostwie. Starosta wyjaśnił, że ściśle przestrzeganą zasadą jest, że takie oświadczenia zawsze przybierają formę pisemnego oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej i poprzedza złożenie wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy. W aktach skarżącego nie ma oświadczeń o tej treści oprócz oświadczenia z 8 marca 2022 r. Nie znajduje oparcia w materiale dowodowym również jego twierdzenie o składaniu takiego powiadomienia w Komendzie Powiatowej Policji [...]. Jak wynika z informacji z Policji żadne tego rodzaju powiadomienie do Komendy [...] nie wpłynęło. Tezie o zagubieniu brytyjskiego dokumentu przeczy też fakt, że przez okres niemal 2 lat skarżący nie zgłosił tego tamtejszym organom ani nie wystąpił do nich o wydanie duplikatu zagubionego dokumentu. Informacja z 17 czerwca 2022 r. z DVLA w Wielkiej Brytanii wskazuje na ważność brytyjskiego prawa jazdy, które zdaniem skarżącego, miało zaginąć.

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący wywiódł, że w przedmiotowym stanie faktycznym rozpoczęcie biegu terminu zatrzymania prawa jazdy rozpoczyna się z dniem fizycznego złożenia prawa jazdy do depozytu organu. Skoro skarżącemu nigdy nie zostało zatrzymane prawo jazdy, to trudno mówić o przedłużeniu terminu, gdyż nigdy on nie rozpoczął biegu. Dodał, że organ nie dał wiary jego wyjaśnieniom i złożonemu przez niego oświadczeniu, że zgubił przedmiotowy dokument, zatem nie sposób określić, od kiedy należy liczyć okres zatrzymania prawa jazdy. Ponadto z uwagi na fakt, że skarżący nie posiada fizycznie prawa jazdy, nałożenie przez organ tego obowiązku jest niemożliwe do spełnienia. Wydana decyzja jest więc krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż skarżący nigdy nie odzyska prawa jazdy, skoro nie jest w jego fizycznym posiadaniu. Dodał, że skarżący nie miał obowiązku zgłoszenia do organu w Wielkiej Brytanii zgubienia prawa jazdy, wystąpienia o jego wtórnik czy zastrzeżenia zgubionego prawa jazdy, tym bardziej że fizyczna forma dokumentu prawa jazdy nie jest konieczna w polskim i angielskim systemie prawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium") decyzją z 24 października 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w toku ponownego postępowania pełnomocnik skarżącego pismem z 27 czerwca 2022 r. wyjaśnił, że skarżący kilkukrotnie zgłaszał zagubienie brytyjskiego prawa jazdy w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatu [...]: w marcu 2021 r. i 8 marca 2022 r. Zgłoszenia te miały formę ustną i skarżący nie posiada potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia przez pracownika wydziału. Stwierdził, że skarżący nie ubiegał się w Wielkiej Brytanii o wtórnik zagubionego prawa jazdy, gdyż kierowca nie musi posiadać fizycznie karty prawa jazdy, ponieważ informacja o uprawnieniach do kierowania znajduje się bazie danych DYLA i w bazie danych Policji. Ponadto skarżący wskazał, że informował o zagubieniu przedmiotowego dokumentu Komendę Powiatową Policji [...], która pismem z 19 lipca 2022 r. poinformowała organ pierwszej instancji, że w okresie od października 2020 r. do marca 2022 r. nie odnotowano zgłoszenia zgubienia (utraty) dokumentu brytyjskiego prawa jazdy.

Kolegium zacytowało treść art. 102 ust. 1d, 1c, 1e u.k.p. Stwierdziło, że z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla prowadzenia przez starostę postępowania w trybie art. 102 ust. 1c i ust. 1d u.k.p. nie jest niezbędne fizyczne zatrzymanie prawa jazdy podczas kontroli, w trakcie której zostało ujawnione zdarzenie spełniające przesłanki dla zatrzymania prawa jazdy. Dla przedłużenia okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do sześciu miesięcy konieczne jest stwierdzenie kierowania pojazdem silnikowym w okresie obowiązywania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Nie jest zaś konieczne, by sama decyzja o przedłużeniu tego okresu była wydana w przedziale czasowym, w którym obowiązywała decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. W przedmiotowej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z 11 marca 2021 r. obowiązywała 27 stycznia 2022 r. (data kierowania pojazdem silnikowym), gdyż prawo jazdy zatrzymane tą decyzją nie zostało zwrócone do depozytu organu. Z art. 102 ust. 1e u.k.p. wynikają wyłącznie dwie możliwości ustalenia początku okresu zatrzymania prawa jazdy decyzją wydaną na podstawie art. 102 ust. 1c i ust. 1d u.k.p. Dla ustalenia początku okresu właściwa jest data zatrzymania prawa jazdy jedynie, gdy prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu - okres zatrzymania prawa jazdy liczy się wówczas od dnia wydania tej decyzji. W przypadkach gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane na miejscu zdarzenia, dla ustalenia początku okresu właściwa jest - co do zasady - data zwrotu dokumentu do organu. W przedmiotowej sprawie prawo jazdy nie zostało zatrzymane skarżącemu ani w trakcie zdarzenia (przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na terenie zabudowanym), ani przez zwrot dokumentu, do czego skarżący został zobligowany decyzją z 11 marca 2021 r. Kolegium stwierdziło, że decyzja zobowiązująca kierującego do zwrotu prawa jazdy może być wydana, gdy prawo jazdy nie zostało zatrzymane na miejscu kontroli, a brak zatrzymania dokumentu ma jedynie wpływ na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z art. 102 ust. 1e u.k.p., biegnie w takim wypadku od daty zwrotu dokumentu do właściwego organu.

Kolegium, uwzględniając treść protokołów przesłuchania funkcjonariuszki Komendy Powiatowej Policji, przesłuchania skarżącego, niepotwierdzenia zgłoszenia o zagubieniu prawa jazdy w Komendzie Powiatowej Policji, oceniło, że wątpliwości organu pierwszej instancji są uzasadnione. Skarżący znał treść decyzji z 11 marca 2021 r., gdyż osobiście pokwitował jej odbiór 8 kwietnia 2021 r. Tak więc wiedział, że okres zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące liczony jest od dnia zwrotu prawa jazdy do depozytu i że został zobowiązany do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy. Oświadczenie o zagubieniu prawa jazdy ("około października 2020") zostało złożone przez skarżącego dopiero 8 marca

2022 r. w toku postępowania w sprawie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy. Twierdzenia o zgubieniu prawa jazdy nie potwierdzają również zeznania funkcjonariuszki KPP.

Kolegium zauważyło, że od 5 grudnia 2020 r. obowiązuje art. 135b ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że zatrzymanie prawa jazdy wydanego przez państwo inne niż Rzeczpospolita Polska następuje przez zatrzymanie okazanego dokumentu niezwłocznie po stwierdzeniu wystąpienia przesłanek określonych w art. 135a ust. 1. Nieposiadanie dokumentu prawa jazdy wydanego przez inne państwo przez kierującego pojazdem na terenie Rzeczpospolitej Polskiej oznaczałoby w efekcie niemożność zatrzymania prawa jazdy przez funkcjonariusza Policji lub inny uprawniony podmiot, a także możliwość niezwrócenia prawa jazdy właściwemu organowi po wydaniu decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy czy po orzeczeniu tej kary przez sąd. W takiej sytuacji kierujący pojazdem na terenie Polski, któremu prawo jazdy zostało wydane przez inne państwo, znajdowałby się w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do kierujących posiadających prawo jazdy wydane w kraju.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że decyzja wydana w trybie art. 102 ust. 1d u.k.p. jest rozstrzygnięciem przedłużającym okres zatrzymania prawa jazdy z pierwotnie orzeczonych 3 miesięcy do 6 miesięcy. Ten "przedłużony" okres 6 miesięcy liczy się więc od tego samego zdarzenia, jak pierwotnie orzeczony okres 3 miesięcy. Art. 102 ust. 1e u.k.p. wyraźnie stanowi, że w obu przypadkach początkiem okresu jest data zatrzymania prawa jazdy, chyba że prawo jazdy było w posiadaniu starosty z innego tytułu (wówczas okres zatrzymania liczy się od dnia wydania decyzji). Niezatrzymanie prawa jazdy podczas kontroli lub zdarzenia (o którym np. mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.) wpływa jedynie na sposób obliczania okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z art. 102 ust. 1e u.k.p. biegnie w tym przypadku od daty zwrotu dokumentu do właściwego organu.

W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 15 w z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: "k.p.a.", polegające na zaniechaniu rozpoznania merytorycznego sprawy i ograniczeniu się do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia,

- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji, polegające na przyjęciu, że termin rozpoczęcia biegu zatrzymania prawa jazdy winien być liczony od dnia fizycznego zwrotu prawa jazdy, w sytuacji gdy w odniesieniu do zagubienia fizycznego dokumentu prawa jazdy termin ten winien być liczony od dnia wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy przez organ pierwszej instancji,

- art. 102 ust. 1e w zw. z art. 102 ust. 1c i 1d u.k.p. przez nieuzasadnione przyjęcie, że 27 stycznia 2022 r. skarżący prowadził pojazd silnikowy pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h, mimo że bieg terminu wynikający z pierwotnego zatrzymania prawa jazdy mającego miejsce 26 września 2020 r. nigdy się nie rozpoczął, co skutkuje uznaniem, że 27 stycznia 2022 r. skarżący prowadził pojazd silnikowy posiadając uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B,

- art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przez wydanie decyzji dotyczącej przedłużenia zatrzymania prawa jazdy, gdy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. K 4/21 orzeczono, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p., stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, z uwagi na zarzuty dotyczące naruszenia ww. przepisów u.k.p., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że Kolegium zaniechało jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej i oparło się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji. Wywiódł, że do chwili obecnej nie zwrócił prawa jazdy do depozytu urzędu, a w tym stanie faktycznym rozpoczęcie biegu terminu zatrzymania prawa jazdy rozpoczyna się z dniem fizycznego złożenia prawa jazdy do depozytu organu. W związku z powyższym nie sposób zgodzić się z zaskarżoną decyzją, gdyż prawo jazdy nigdy nie zostało skarżącemu fizycznie zatrzymane, zatem trudno mówić o przedłużeniu terminu, gdyż nie rozpoczął on biegu. Zaznaczył, że z powodu zagubienia dokumentu, nie złożył i nie ma możliwości złożenia do depozytu Starostwa przedmiotowego prawa jazdy. W związku z powyższym należy zastosować wykładnię rozszerzającą z uwagi na to, że ustawodawca nie przewidział, w jaki sposób i od którego momentu należy liczyć bieg terminu zatrzymania prawa jazdy w przypadku jego fizycznego nieposiadania oraz niemożności liczenia terminu od dnia złożenia oświadczenia złożonego przez skarżącego.

Podniósł ponadto, że w związku z wydaniem ww. wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, należałoby rozważyć czy również w sytuacji dotyczącej skarżącego nie zachodzą okoliczności do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest możliwość przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy skarżącemu na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.

o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), dalej: "u.k.p.", w sytuacji gdy skarżący nie wykonał obowiązku zwrotu prawa jazdy, który został na niego nałożony ostateczną decyzją starosty z 11 marca 2021 r. o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzję tę wydano na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1 c i ust. 1e u.k.p., gdyż skarżący kierując pojazdem, przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Decyzja ta, na mocy ust. 1c art. 102 jest wydawana na okres 3 miesięcy.

Na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p., jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie

ust. 1 pkt 4, 5 lub 7 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lub 2a albo art. 135a ust. 1 pkt 2 lub 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy.

Zgodnie z art. 102 ust. 1e u.k.p. okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zatrzymania prawa jazdy. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4, 5 lub 7, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

Nie można przyjąć, jak to wskazano w skardze, że skoro skarżący nie zwrócił prawa jazdy, to termin ten nie rozpoczął biegu, w konsekwencji czego posiadał on uprawnienia do kierowania pojazdami 27 stycznia 2022 r., a więc nie została spełniona przesłanka przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy. Należy zauważyć, że art. 102 ust. 1d u.k.p. obliguje organ administracji do przedłużenia orzeczonego uprzednio okresu zatrzymania prawa jazdy, w przypadku gdy zostanie stwierdzone, że osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4. W przepisie tym jest mowa o "wydaniu decyzji" o zatrzymaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej w obszarze zabudowanym prędkości o więcej niż 50 km/h. Ustawodawca nie uzależnił więc obowiązku wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1d od zwrotu przez kierującego pojazdem prawa jazdy do organu lub fizycznego zatrzymania tego dokumentu przez funkcjonariusza Policji czy inny uprawniony podmiot, lecz m.in. od wydania decyzji o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4, a ta okoliczność jest w sprawie bezsporna.

W orzecznictwie NSA powszechny jest pogląd, że z art. 102 ust. 1c i ust. 1e u.k.p. jednoznacznie wynika, że ustawodawca przewidział wystąpienie sytuacji, w których pomimo braku faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy podczas kontroli drogowej, starosta wydaje decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (zob. np. wyrok NSA z 23.08.2019 r., I OSK 2726/17). Skoro ustawodawca przewidział obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy także, gdy policjant nie zatrzyma dokumentu, to starosta również może wydać decyzję o przedłużeniu okresu zatrzymania, mimo zaniechania zwrotu tego dokumentu przez kierującego pojazdem.

Nadto trzeba też wskazać, że skoro w myśl art. 102 ust. 1e u.k.p. dla ustalenia początku okresu właściwa jest - co do zasady - data zwrotu dokumentu do właściwego organu, a jeżeli doszło już do fizycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), dalej: "P.r.d.", wówczas o początku biegu okresu zatrzymania prawa jazdy decyduje data tej czynności, to powyższa regulacja jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca przewidział wystąpienie sytuacji, w których nie dojdzie do fizycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy podczas kontroli drogowej, a i tak wskazał, że nie będzie to stanowić przeszkody dla procedowania przez starostę i wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy.

Dodać należy, że w ust. 1d zd. drugie przewidziano, że jeśli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje decyzję o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, na okres 6 miesięcy. Z tego zapisu również wynika, że przedłużenie okresu zatrzymania prawa jazdy nie jest uzależnione od fizycznego zatrzymania tego dokumentu.

Podnieść również trzeba, że zasady praworządności (art. 2 Konstytucji RP) i równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) sprzeciwiają się różnicowaniu sytuacji prawnej obywateli z uwagi na nieznajdujące uzasadnienia i usprawiedliwienia zachowania tych podmiotów. Tym samym sytuacja prawna uczestnika ruchu drogowego, spełniającego swoim zachowaniem przesłanki do przedłużenia okresu zatrzymania mu dokumentu prawa jazdy o kolejne trzy miesiące, który wcześniej udaremnił zatrzymanie tego dokumentu na miejscu zdarzenia, nie może być lepsza od sytuacji osoby, która posiadając dokument prawa jazdy, okazała go funkcjonariuszowi w czasie kontroli drogowej, czym wypełniła ustawowy obowiązek wynikający z art. 38 ust. 1 pkt 1 P.r.d. Celem art. 102 ust. 1d u.k.p. jest napiętnowanie wszystkich przypadków lekceważenia i braku poszanowania dla obowiązku powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w sytuacji zatrzymania prawa jazdy m.in. w przypadku zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. (por. np. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., I OSK 1214/17 czy wyrok NSA z 19.07.2019 r., I OSK 2571/18, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), co należy odnieść również do art. 102 ust. 1d u.k.p. Z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej wynika, że wprowadzenie instytucji czasowego zatrzymywania prawa jazdy miało na celu poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego, a konieczność wprowadzenia zmian w tym zakresie potwierdzały przypadki szczególnie tragicznych wypadków drogowych, w wyniku których śmierć ponosi wiele osób (zob. druk nr 2586 Sejmu VII kadencji). Przyjęcie interpretacji prezentowanej przez skarżącego nie służyłoby osiągnięciu tego celu, a wręcz cel ten w jaskrawy sposób kontestowało.

Brak prawa jazdy podczas kontroli wpływa jedynie na sposób obliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z art. 102 ust. 1e u.k.p. biegnie w takim wypadku od daty zwrotu dokumentu do organu właściwego (zob. wyrok NSA z 10.12.2019 r., I OSK 1872/17, CBOSA). Wykładnia celowościowa przedstawionych wyżej przepisów przemawia bowiem za uznaniem, że w sytuacji gdy kontrolowany uczestnik ruchu drogowego, spełniający swoim zachowaniem przesłanki do zatrzymania mu dokumentu prawa jazdy na miejscu zdarzenia, udaremnia to zatrzymanie – winien być traktowany na równi z osobą posiadającą dokument prawa jazdy i okazującą go policjantowi w czasie kontroli drogowej, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 38 ust. 1 P.r.d. Zasada praworządności i zasada równości obywateli wobec prawa sprzeciwia się bowiem różnicowaniu sytuacji prawnej obywateli z uwagi na nieznajdujące uzasadnienia ani usprawiedliwienia zachowania tych podmiotów, pozostające w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 18 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 66/17, CBOSA).

Skoro więc w trakcie obowiązywania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy skarżący kierował pojazdem silnikowym, to ta okoliczność uzasadniała wydanie w stosunku do niego kolejnej decyzji, tym razem o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy na okres do sześciu miesięcy. Tym samym prawidłowo orzekające w sprawie organy administracji oceniły ustalony stan faktyczny sprawy i zasadnie zastosowano art. 102 ust. 1d u.k.p.

W świetle powołanych przepisów u.k.p., nie ma w sprawie znaczenia przyczyna, dla której skarżący dotychczas nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wyłącznie od inicjatywy skarżącego zależy, czy uzyska on wtórnik dokumentu, który jak twierdzi, zgubił. Zaniechanie w tym zakresie nie może być premiowane niemożnością wydania decyzji o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy .

Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Kolegium art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez uznanie za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji, polegające na przyjęciu, że termin rozpoczęcia biegu zatrzymania prawa jazdy winien być liczony od dnia fizycznego zwrotu prawa jazdy, w sytuacji gdy w odniesieniu do zgubienia dokumentu prawa jazdy termin ten winien być liczony od dnia wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy przez organ pierwszej instancji. Taki sposób liczenia ww. terminu jest w sposób oczywisty sprzeczny z treścią art. 102 ust 1e u.k.p., który przewiduje jednoznacznie, że dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zatrzymania prawa jazdy, chyba że w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4, 5 lub 7, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, wówczas okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji. Skoro prawo jazdy skarżącego nie było w posiadaniu starosty, gdyż skarżący nie zwrócił tego dokumentu, to nie jest możliwe liczenie początku okresu zatrzymania prawa jazdy w sposób wskazany w skardze.

Odnosząc się do wywodów skargi dotyczących skutku wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, należy zauważyć, że w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541,

z późn. zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa

w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Trybunał przychylił się do stanowiska prezentowanego m.in. przez Rzecznika Praw Obywatelskich, że zasady demokratycznego państwa prawnego i bezpieczeństwa prawnego wymagają, by minimalny standard postępowania dowodowego przed organem administracji zapewniał stronie możliwość kształtowania swojej sytuacji prawnej, tak aby umożliwić jej kwestionowanie stwierdzenia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4. Strona nie powinna być pozbawiona możliwości przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego. Zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie na nią sankcja.

Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z 11 marca 2021 r. nie podnosił, że informacja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 18 stycznia 2021 r. o przekroczeniu przez skarżącego 26 września 2020 r. na obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o 56 km/h, nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i nie kwestionował, że faktycznie dopuścił się ww. naruszenia prawa. Zarzutu takiego nie podnosił również profesjonalny pełnomocnik skarżącego na żadnym etapie kontrolowanego postępowania administracyjnego i w skardze. Nie wskazał też, aby zainicjował postępowanie nadzwyczajne w celu usunięcia z obrotu prawnego decyzji z 11 marca 2021 r., takie w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym nie ma podstaw do kwestionowania w niniejszym postępowaniu legalności ww. ostatecznej decyzji Starosty z 11 marca 2021 r., a tym bardziej stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 145 § 1

pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, aby takie naruszenie zaistniało, a Sąd rozstrzygając sprawę w granicach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Kolegium - w odpowiedzi na skargę - złożyło wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w stosownym terminie.