Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2321/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 41
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Bank [...] S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 września 2020 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.284.2020.2.EK w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS", "organ interpretacyjny") z 25 września 2020 r. dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z opodatkowania usług wykonywanych w ramach pełnienia funkcji animatora emitenta.

1.2. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Bank [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżąca", "Bank") przedstawił następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką prowadzącą działalność bankową. Bank świadczy usługi między innymi w zakresie udzielania kredytów, prowadzenia rozliczeń pieniężnych, prowadzenia rachunków papierów wartościowych, działalności maklerskiej związanej z rynkiem papierów wartościowych, jest organizatorem, agentem emisji, depozytariuszem, agentem ds. płatności, agentem zabezpieczeń oraz gwarantem. Działalność Wnioskodawcy jest uniwersalna, w związku z tym Wnioskodawca posiada szeroki zakres usług skierowanych zarówno do osób fizycznych, małych i średnich przedsiębiorstw jak i do podmiotów korporacyjnych.

Istotną działalnością Banku jest świadczenie usług w zakresie rynku kapitałowego, w ramach tej działalności Wnioskodawca zawiera również umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta.

Funkcja animatora emitenta nie została zdefiniowana ustawowo. Zgodnie z postanowieniami Oddziału II Regulaminu Giełdy Papierów Wartościowych animatorem emitenta jest członek Giełdy lub podmiot, o którym mowa w § 60 ust. 2 Regulaminu GPW, niebędący członkiem Giełdy, który na podstawie umowy zawartej z emitentem zobowiąże się do wspomagania płynności danego instrumentu finansowego. Przy czym, podmiot niebędący członkiem Giełdy, zgłasza oferty kupna i sprzedaży za pośrednictwem członka Giełdy.

W Regulaminie Giełdy zawarto również postanowienia, zgodnie z którymi Zarząd Giełdy może zobowiązać emitenta do zawarcia umowy, gdy uzna, że wymaga tego płynność instrumentu finansowego a także szereg postanowień związanych z umową ustanawiającą animatora emitenta. Odpis umowy emitent obowiązany jest niezwłocznie przekazać Giełdzie, Zarząd Giełdy może wyrazić sprzeciw co do wykonywania na Giełdzie funkcji animatora emitenta na podstawie umowy, której postanowienia są sprzeczne z przepisami obowiązującymi na giełdzie. Strony obowiązane są również do niezwłocznego poinformowania Giełdy o dokonaniu wypowiedzenia, wygaśnięciu lub o zmianie treści umowy (z wyjątkiem zmiany warunków wynagrodzenia).

W zgodzie z powyższymi unormowaniami Bank zawiera umowy, na podstawie których przyjmuje pełnienie funkcji animatora emitenta i zobowiązuje się do wspomagania płynności instrumentów finansowych (np. obligacji) poprzez składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży na określonych w umowie warunkach. Przykładowo w umowie zawarte są postanowienia określające wolumen obrotu, ustanawiające zakaz składania zleceń, w wyniku których doszłoby do zawarcia transakcji, w której Bank występowałby jako sprzedający i kupujący jednocześnie oraz określające przewidywany minimalny okres utrzymania zleceń kupna/sprzedaży. W ramach pełnienia funkcji animatora emitenta Bank nie dokonuje innych czynności, w tym w szczególności, nie przechowuje instrumentów finansowych.

Z tytułu pełnienia funkcji animatora emitenta Wnioskodawcy przysługuje wynagrodzenie.

Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem świadczonych usług są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2020 r., poz. 89 ze zm.). Poprzez składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży określonych instrumentów finansowych w ramach wykonywania usług animatora emitenta dochodzi do nabycia/zbycia przez Bank instrumentów finansowych emitenta. W konsekwencji, dochodzi do zmiany sytuacji prawnej i finansowej pomiędzy stronami. Usługi wykonywane przez Wnioskodawcę, na podstawie umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta ograniczają się tylko do składania na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych.

Bank składa zlecenia w ramach wydzielonego w strukturach Banku – Biura Maklerskiego na rynku regulowanym, prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w W. S.A. (GPW). Zlecenie (kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych) zawiera informację o liczbie instrumentów finansowych, cenie oraz terminie ważności zlecenia. Zlecenia są widoczne dla wszystkich uczestników obrotu. Dodatkowo, zlecenie to jest oznaczone jako składane przez animatora emitenta – jest to informacja widoczna dla GPW. Zlecenie przekazywane jest drogą elektroniczną bezpośrednio do systemu transakcyjnego GPW. Po przekazaniu, zlecenie widoczne jest w tzw. arkuszu zleceń danego instrumentu finansowego. W przypadku zawarcia transakcji, Bank otrzymuje drogą elektroniczną w czasie rzeczywistym komunikat o tej transakcji.

Ponadto, Wnioskodawca wskazał, że w ramach umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a emitentem, Wnioskodawca nabywa i sprzedaje akcje w obrocie wtórnym na Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW). Wnioskodawca, jako animator emitenta podtrzymuje tym samym płynność obrotu akcji notowanych na GPW. Wnioskodawca nie ma wiedzy kto jest drugą stroną transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych. W wyniku realizacji umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a emitentem niewątpliwie dochodzi do zmiany sytuacji finansowej i prawnej po stronie Wnioskodawcy, który dokonuje zleceń nabycia i sprzedaży papierów wartościowych.

W ramach wykonywania czynności animatora wszystkie transakcje zawierane są na rynku wtórnym na GPW. Animator nie kupuje akcji w ramach oferty na rynku pierwotnym. Wspomaganie płynności polega na stałym utrzymywaniu w rynku (arkuszu zleceń) ofert kupna i sprzedaży o określonych w umowie parametrach. W przypadku akcji o niewielkiej płynności oferty animatora stanowią wsparcie rynku umożliwiając potencjalnym inwestorom nabywanie lub sprzedaż akcji danego emitenta.

Wynagrodzenie animatora ma charakter stały (jest to stała kwota rozliczana miesięcznie). Animator zawiera transakcje na własne ryzyko finansując je ze środków własnych. Ewentualne zyski lub straty wynikające z ww. transakcji stanowią dochód lub stratę Wnioskodawcy i nie są powiązane z wysokością wynagrodzenia otrzymywanego od emitenta akcji.

1.3. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy wskazane w opisie stanu faktycznego usługi wykonywane przez Bank, na podstawie umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta, podlegają zwolnieniu z podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r., poz. 106 ze zm., dalej: "ustawa o VAT")?

W ocenie Wnioskodawcy, na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Bank argumentował bowiem, że funkcja animatora emitenta dotyczy zobowiązania się (na podstawie zawartej umowy) do wspomagania płynności danego instrumentu finansowego (co do zasady, papierów wartościowych), w konsekwencji Wnioskodawca świadczy usługę, której przedmiotem są instrumenty finansowe.

Jednocześnie Wnioskodawca nie będzie przechowywał instrumentów finansowych ani zarządzał nimi.

Bank wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym na gruncie orzecznictwa sądowego, instrument finansowy jest przedmiotem usługi, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, gdy świadczenie tej usługi skutkuje zmianą sytuacji prawnej i finansowej między stronami transakcji. Jak argumentował, usługi animatora emitenta zmierzające do podtrzymywania wolumenu i płynności obrotu określonych instrumentów finansowych polegają na składaniu zleceń kupna i sprzedaży tych instrumentów na rachunek własny Banku. Efektem tych zleceń jest zawarcie transakcji kupna/sprzedaży instrumentu finansowego. Niewątpliwie zatem, w przypadku realizacji usługi animatora emitenta, dochodzi do zmiany sytuacji prawnej i finansowej zbywców/nabywców instrumentów finansowych.

Bank z tytułu wykonywanych usług animatora emitenta otrzymuje wynagrodzenie od emitenta instrumentu finansowego. W konsekwencji, w ocenie Skarżącej, jest to usługa podlegająca opodatkowaniu VAT i jednocześnie korzystająca ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo tego, że emitent nie jest stroną transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych – to z uwagi na to, że w efekcie usługi realizowanej przez Bank dochodzi do transakcji skutkującej zmianą sytuacji prawnej i finansowej stron transakcji – usługa powinna korzystać ze zwolnienia z VAT.

1.4. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego Dyrektor KIS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

W ocenie organu interpretacyjnego, przy dokonywaniu interpretacji treści art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT uwzględnić należy orzecznictwo TSUE dotyczące usług finansowych. Zdaniem Dyrektora KIS, analiza przytoczonego orzecznictwa TSUE na gruncie opisanej sprawy prowadzi do wniosku, że świadczona przez Wnioskodawcę, na podstawie umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta, usługa polegająca na zobowiązaniu się do wspomagania płynności instrumentów finansowych poprzez składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży na określonych w zawartej umowie warunkach, stanowi odrębną całość, jednakże nie spełnia specyficznych i istotnych funkcji zwolnionej z podatku usługi finansowej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Jak wskazał organ interpretacyjny, usługa ta, polega bowiem na zobowiązaniu się do wspomagania płynności danego instrumentu finansowego. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT stanowi o usługach, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Natomiast zdaniem organu, usługa świadczona przez Wnioskodawcę, nie zmienia sytuacji prawnej i finansowej pomiędzy Wnioskodawcą a emitentem, nie jest zatem usługą której przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

W ocenie organu interpretacyjnego, zauważyć należy bowiem, że zmiana sytuacji prawnej i finansowej związanej z wykonywaniem czynności w ramach usług animatora emitenta powinna także dotyczyć samego emitenta jako drugiej strony przedmiotowej umowy. W przedstawionych okolicznościach natomiast, dochodzi do zmiany sytuacji prawnej i finansowej, jednakże w wyniku składanych na własny rachunek zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych obu stron tych czynności, tj. Banku (jako sprzedawcy/nabywcy) i odpowiednio nabywcy/sprzedawcy instrumentów finansowych. Jak podkreślił Dyrektor KIS, sam Wnioskodawca wskazuje, że w wyniku realizacji umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a emitentem dochodzi do zmiany sytuacji finansowej i prawnej po stronie (jedynie) Wnioskodawcy, który dokonuje zleceń nabycia sprzedaży papierów wartościowych. Organ interpretacyjny podkreślił, że animator zawiera transakcje kupna/sprzedaży instrumentów finansowych na własne ryzyko finansując je z własnych środków. Ewentualne zyski lub straty wynikające z ww. transakcji stanowią dochód lub stratę Wnioskodawcy i nie są powiązane z wysokością wynagrodzenia otrzymanego od emitenta. Wynagrodzenie otrzymane od emitenta ma natomiast charakter stały (jest to stała kwota rozliczana miesięcznie), co w opinii Dyrektora KIS oznacza, że nie jest wynagrodzeniem powiązanym z wykonywaniem przez Wnioskodawcę zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych.

Reasumując organ wskazał, że w analizowanej sprawie świadczone przez Wnioskodawcę usługi, nie stanowią świadczenia, którego przedmiotem są instrumenty finansowe, jak również nie stanowią – z uwagi na analizę orzeczeń TSUE – usług pośrednictwa w tym zakresie, zatem nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 oraz z art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez bezpodstawną modyfikację przedstawionego przez Bank we wniosku stanu faktycznego, tj. stwierdzenie, że wynagrodzenie otrzymane przez Bank od emitenta nie jest wynagrodzeniem powiązanym z wykonywaniem przez Bank zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych, podczas, gdy we wniosku Bank jednoznacznie wskazał, że wynagrodzenie to, choć ma charakter stały, jest należne z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta, w szczególności wspomagania płynności instrumentów finansowych, poprzez składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży na określonych w umowie warunkach (w szczególności określonego wolumenu obrotu);

- przepisów prawa materialnego, tj.: dopuszczenie się błędu wykładni oraz niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, poprzez zawężenie zakresu zwolnienia określonego tym przepisem przez wprowadzenie dodatkowych warunków jego zastosowania oraz błędne uznanie, że usługi wykonywane przez Bank na podstawie umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta nie obejmują funkcji charakterystycznych dla zwolnionej usługi finansowej (nie posiadają specyficznych i istotnych elementów operacji finansowych), co doprowadziło DKIS do bezpodstawnej odmowy prawa do zwolnienia z opodatkowania VAT z tytułu wykonywania tych usług.

Skarżąca argumentowała, że: przedmiotem świadczonej usługi polegającej na wspomaganiu płynności danego instrumentu finansowego są instrumenty finansowe (papiery wartościowe); świadczona przez Bank usługa nie ma charakteru "zwykłej usługi technicznej lub administracyjnej"; art 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, który zwalnia od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, nie zawęża jego stosowania tylko do tych sytuacji, w których "usługa zmienia sytuację prawną i finansową jej stron" (nie da się tego w żaden sposób gramatycznie wyinterpretować z tego przepisu); nawet gdyby przyjąć, że ów warunek zmiany sytuacji prawnej i finansowej jest wymagany dla zastosowania zwolnienia, to w rozważanym stanie faktycznym do takich zmian w związku z usługą Banku dochodzi: po stronie Banku – nabywanie i zbywanie papierów wartościowych zmienia sytuację prawną i finansową Banku, po stronie emitenta, (i) w przypadku akcji – usługa Banku wpływa na płynność akcji emitenta i tym samym powoduje zmiany w jego kapitalizacji oraz powoduje zmiany prawne w związku ze zmianami akcjonariatu (ii) w przypadku papierów dłużnych – usługa Banku ma wpływ na koszty finansowania dłużnego emitenta oraz powoduje zmiany prawne w związku ze zmianami wierzycieli emitenta; w konsekwencji usługa świadczona przez Bank powinna korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

4.1. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374).

4.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej – P.p.s.a. ), podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 57a zdanie pierwsze P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W tej kategorii spraw sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi zdanie drugie art. 57a P.p.s.a.

4.3. Dokonując kontroli legalności interpretacji indywidualnej, w zakresie wyznaczonym skargą, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jego eliminację z obrotu prawnego.

4.4. Istota sporu w sprawie dotyczy tego, czy w stanie faktycznym opisanym we wniosku o interpretację, usługi świadczone przez Bank jako animatora emitenta, polegające na zobowiązaniu się do wspomagania płynności instrumentów finansowych, poprzez składanie na własny rachunek zleceń ich kupna i sprzedaży, korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Zdaniem Skarżącej, przepis art 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, nie zawęża jego stosowania tylko do tych sytuacji, w których "usługa zmienia sytuację prawną i finansową jej stron". Przy czym nawet gdyby przyjąć, że ów warunek jest wymagany, usługa powinna korzystać ze zwolnienia z VAT, bowiem pomimo tego, że emitent nie jest stroną transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych, w efekcie usługi realizowanej przez Bank, dochodzi do transakcji skutkującej zmianą sytuacji prawnej i finansowej stron transakcji.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Skarżącej, organ interpretacyjny dokonał bezpodstawnej modyfikacji przedstawionego we wniosku stanu faktycznego w zakresie wynagrodzenia otrzymywanego przez Bank.

W ocenie natomiast Dyrektora KIS, usługi świadczone przez Bank jako animatora emitenta nie spełniają specyficznych i istotnych funkcji usługi finansowej zwolnionej z podatku, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Ponadto w wyniku realizacji umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a emitentem nie dochodzi do zmiany sytuacji finansowej i prawnej po stronie emitenta.

Organ interpretacyjny nie zgodził również z zarzutem Skarżącej co do modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

Zdaniem Sądu, w niniejszym sporze rację należało przyznać organowi interpretacyjnemu.

4.5. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r. poz. 94, z późn. zm.), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Przepis ten stanowi implementację obecnie obowiązującego art. 135 ust. 1 pkt f dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodane (Dz.U.UE.L.2006.347.1, ze zm.; dalej: "Dyrektywa 2006/112/WE"), który stanowi, że państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.

4.6. Mając na uwadze powyższe regulacje, nie można zgodzić się ze Skarżącą, że sama okoliczność, iż przedmiotem usługi świadczonej przez Bank na rzecz emitenta, jest wspomaganie płynności instrumentów finansowych, oznacza, że jest to usługa finansowa, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Przede wszystkim Skarżąca zdaje się nie dostrzegać różnicy pomiędzy stosunkiem łączącym ją ze zbywcą/nabywcą papierów wartościowych, gdzie w istocie pomiędzy stronami dochodzi do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron z papierów wartościowych, a stosunkiem łączącym Bank z emitentem, który nie jest stroną transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych.

O ile w pierwszym przypadku możemy mieć do czynienia z usługą finansową (transakcją), o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, o tyle takiego charakteru nie ma usługa świadczona przez Bank na rzecz emitenta.

Wbrew argumentacji Skarżącej, sformułowanie "usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe", obejmuje czynności związane z emisją instrumentów finansowych i obrotem instrumentami finansowymi, oraz pośrednictwo w tych transakcjach, w następstwie których dochodzi do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron (zob. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1708/15). Ta zmiana/powstanie/wygaśniecie praw – wbrew argumentacji Skarżącej – musi dotyczyć obu stron transakcji.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie C-44/11 Deutsche Bank AG, Trybunał stwierdził (teza 36) odnośnie zakresu art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE, że transakcje, których przedmiotem są udziały, akcje lub inne papiery wartościowe, są transakcjami na rynku zbywalnym papierów wartościowych, a obrót papierami wartościowymi obejmuje akty, które zmieniają prawne i finansowe stosunki pomiędzy stronami (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95 SDC, Rec. s. I-3017, pkt 72, 73; z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie C-259/11 DTZ Zadelhoff, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 22).

Sformułowanie "transakcje, [...] których przedmiotem są [...] papiery wartościowe" odnosi się zatem do transakcji, które mogą doprowadzić do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron w odniesieniu do papierów wartościowych (zob. w szczególności wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 CSC Financial Services, Rec. s. I-10237, pkt 33; ww. wyrok w sprawie DTZ Zadelhoff, pkt 23) (teza 37).

Z kolei w orzeczeniu w sprawie C-2/95 SDC Trybunał podkreślił, że obrót papierami wartościowymi obejmuje czynności, które zmieniają sytuację prawną bądź finansową pomiędzy stronami i są porównywalne do czynności, które występowały w przypadku przelewu lub płatności.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, mimo, że usługi nabywania i zbywania papierów wartościowych mogą być objęte zakresem art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE, nie można tego powiedzieć o usłudze wspomagania płynności instrumentów finansowych, gdyż ta ostatnia usługa nie obejmuje transakcji, które mogą prowadzić do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron w odniesieniu do papierów wartościowych.

Podkreślić w tym miejscu należy, że Skarżąca argumentuje, że po stronie Banku dochodzi do takich zmian w związku z nabywaniem i zbywaniem papierów wartościowych. Odnosząc się do powyższego jeszcze raz wyjaśnić należy, że do takich zmian w istocie dochodzi, ale w związku ze stosunkiem prawnym łączącym Bank ze zbywcą/nabywcą papierów wartościowych, a nie z emitentem.

Podzielić w związku z tym należy stanowisko Dyrektora KIS, że w opisanym stanie faktycznym dochodzi do zmiany sytuacji prawnej i finansowej, jednakże w wyniku składanych na własny rachunek zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych obu stron tych czynności, tj. Banku (jako sprzedawcy/nabywcy) i odpowiednio nabywcy/sprzedawcy instrumentów finansowych.

Ponadto, jak słusznie podnosi Dyrektor KIS do takich zmian niewątpliwie nie dochodzi po stronie emitenta. Wprawdzie Skarżąca na etapie skargi próbuje wywodzić, że usługa Banku powoduje zmiany w kapitalizacji emitenta oraz powoduje zmiany prawne w związku ze zmianami akcjonariatu, a w przypadku papierów dłużnych – ma wpływ na koszty finansowania dłużnego emitenta oraz powoduje zmiany prawne w związku ze zmianami wierzycieli emitenta, niemniej jednak – w ocenie Sądu – to że usługi świadczone przez Bank, jak animatora emitenta, niewątpliwie wpływają na działalność emitenta, nie oznacza, że Bank świadczy na rzecz emitenta usługę strice finansową, która prowadzi do powstania, zmiany lub wygaśnięcia praw i obowiązków stron w odniesieniu do papierów wartościowych. Zaważyć również należy, że usługi świadczone przez Bank, jako animatora emitenta nie są niezbędne do świadczenia samej usługi finansowej.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika, że określenia użyte do sformułowania zwolnień w art. 135 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować ściśle, gdyż stanowią one wyjątki od ogólnej zasady, wedle której podatek VAT obciąża wszelkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika (zob. w szczególności wyrok z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie C-8/01 Taksatorringen, Rec. s. I-13711, pkt 36; a także ww. wyrok w sprawie DTZ Zadelhoff, pkt 20) (teza 42).

4.7. Jako nieuzasadniony Sąd ocenił zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14b § 1 w zw. z art. 14b § 3 oraz z art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez bezpodstawną modyfikację przedstawionego przez Bank we wniosku stanu faktycznego, tj. stwierdzenie, że wynagrodzenie otrzymane przez Bank od emitenta nie jest wynagrodzeniem powiązanym z wykonywaniem przez Bank zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych, podczas, gdy we wniosku Bank jednoznacznie wskazał, że wynagrodzenie to, choć ma charakter stały, jest należne z tytułu świadczenia usług wynikających z umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta.

Odnośnie do powyższego Sąd zauważa, że we wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca wskazała, że: "Wynagrodzenie animatora ma charakter stały (jest to stała kwota rozliczana miesięcznie). Animator zawiera transakcje na własne ryzyko finansując je ze środków własnych. Ewentualne zyski lub straty wynikające z ww. transakcji stanowią dochód lub stratę Wnioskodawcy i nie są powiązane z wysokością wynagrodzenia otrzymywanego od emitenta akcji (...)".

Innymi słowy, z tego co przedstawiła Skarżąca wynika, że niezależnie od tego jakim wynikiem finansowym zakończą się transakcje związane z nabywaniem i zbywaniem akcji, wynagrodzenie, które otrzymuje Bank z tytułu pełnienia funkcji animatora emitenta jest stałe. Otrzymywane wynagrodzenie nie jest powiązane z konkretnymi transakcjami finansowymi polegającymi na kupnie/sprzedaży instrumentów finansowych.

Natomiast Dyrektor KIS w zaskarżonej interpretacji wskazał, że: "(...) Animator zawiera transakcje kupna/sprzedaży instrumentów finansowych na własne ryzyko finansując je z własnych środków. Ewentualne zyski lub straty wynikające z ww. transakcji stanowią dochód lub stratę Wnioskodawcy i nie są powiązane z wysokością wynagrodzenia otrzymanego od emitenta akcji. Wynagrodzenie otrzymane od emitenta ma natomiast charakter stały (jest to stała kwota rozliczana miesięcznie), co oznacza, że nie jest wynagrodzeniem powiązanym z wykonywaniem przez Wnioskodawcę zleceń kupna/sprzedaży instrumentów finansowych (...)".

Zdaniem Sądu, Skarżącą stawiając powyższy zarzut koncentruje się na fragmencie wypowiedzi organu integracyjnego. Natomiast istota stanowiska Dyrektora KIS w kwestii wynagrodzenia otrzymywanego przez Bank, opiera się na tym co przedstawiono we wniosku o interpretację. W istocie bowiem wynagrodzenie otrzymywane z tytułu umowy zawartej z emitentem nie jest powiązane z kupnem/sprzedażą poszczególnych instrumentów finansowych. Jest to wynagrodzenie należne za pełnienie funkcji animatora emitenta, która sprowadza się do składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych na określonych w umowie warunkach. Wyraźnie więc oddzielić należy dwa stosunki prawne, tj. pomiędzy Bankiem i nabywca/zbywcą instrumentów finansowych oraz pomiędzy Bankiem i emitentem, a w konsekwencji również – zyski lub straty wynikające z obrotu instrumentami finansowymi od wynagrodzenia otrzymywanego do emitenta.

Powyższej oceny nie może zmienić, podniesiona dopiero na etapie skargi, argumentacja Banku, że wynagrodzenie otrzymywane od emitenta ma stanowić swego rodzaju rekompensatę dla Banku z tytułu zawieranych transakcji, bowiem mogą one doprowadzić do osiągnięcia przez Bank niższych zysków/większej straty z tytułu obrotu instrumentami finansowymi.

Jak już bowiem wskazywano wynagrodzenie należne od emitenta oraz ewentualne zyski/straty z tytułu obrotu instrumentami finansowymi dotyczą różnych stosunków prawnych.

W ocenie Sądu, w ten właśnie sposób rozumieć należy stanowisko Dyrektora KIS przedstawione w zaskarżonej interpretacji odnośnie do wynagrodzenia otrzymywanego przez Bank od emitenta.

Tym samym, o ile Dyrektorowi KIS można by zarzucić, że w tej kwestii winien wypowiedzieć się bardziej precyzyjnej, o tyle ewentualne uchybienie w powyższym zakresie niewątpliwie nie stanowi naruszania prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej interpretacji. W konsekwencji, sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.

4.8. Reasumując, Sąd podziela stanowisko Dyrektora KIS, że usługa świadczona przez Bank, na podstawie umowy o wykonywanie funkcji animatora emitenta, polegająca na zobowiązaniu się do wspomagania płynności instrumentów finansowych poprzez składanie na własny rachunek zleceń kupna i sprzedaży na określonych w zawartej umowie warunkach, nie spełnia specyficznych i istotnych funkcji zwolnionej z podatku usługi finansowej, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

W związku z tym, Sąd za niezasadny uznał podniesiony w tym zakresie zarzut skargi.

4.8. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.