Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 688/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 3d
journal: Dz.U. 2017 poz 2198
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Z. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości, podlegającej zwrotowi do budżetu powiatu, dotacji oświatowej przekazanej w 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 2 i 3, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Z. w Ł. kwotę 5.117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Starosta K. określił Zakładowi D. w Ł. (dalej jako: "Zakład", "ZDZ"), prowadzącemu B. w K., kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu K. w wysokości 272.740,17 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od podanych miesięcznych kwot ich przekazania do dnia zapłaty oraz nakazał zwrot dotacji wraz z odsetkami w terminie 14 dni od dnia doręczenia tejże decyzji na rachunek bankowy Powiatu K., w związku ze stwierdzeniem w trakcie kontroli nieprawidłowości mających wpływ na rozliczenie przekazanej dotacji w 2017 r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w okresie od dnia 20 listopada do dnia 1 grudnia 2017 r. w B. w K. została przeprowadzona kontrola, która wykazała, że posiadaczem rachunku bankowego, na który przekazywana była dotacja dla szkoły, jest nie ta szkoła, lecz organ ją prowadzący, tj. ZDZ, oraz że na dokumentacji dotyczącej wydatków sfinansowanych z dotacji nie zostały wyodrębnione wydatki poniesione na uczniów niepełnosprawnych tej szkoły. W związku z tym nieprawidłowościami Zarząd Powiatu K. wydał zalecenie pokontrolne, zobowiązując Zakład do założenia rachunku bankowego dla B. w K. ZDZ w Ł. oraz do wyodrębnienia na dokumentacji księgowej dotyczącej 2017 r. wydatków poniesionych na uczniów niepełnosprawnych tej szkoły. Zastrzeżono, że w przypadku niewykonania zalecenia w zakresie wyodrębnienia wydatków na uczniów niepełnosprawnych, organ dotujący może zażądać zwrotu wypłaconej dotacji.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] stycznia 2018 r. ZDZ złożył roczne rozliczenie z pobrania i wykorzystania dotacji za rok 2017, skorygowane pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Rozliczenie to w związku z wydaniem zaleceń pokontrolnych nie zostało zatwierdzone.

Podczas kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia [...] marca do dnia [...] czerwca 2018 r. przedłożona została jedynie dokumentacja w postaci faktur, list płac i not księgowych wykazanych w miesięcznych sprawozdaniach z wykorzystania za miesiące listopad i grudzień 2017 r. Nie przedstawiono dokumentów księgowych potwierdzających zaksięgowanie w księdze rachunkowej szkoły poniesionych wydatków, które zostały opłacone i potwierdzone przelewami i wyciągami bankowymi; nie udostępniono umów z kontrahentami, umów o pracę, umów zlecenia, wykazów godzin ponadwymiarowych, etc. Faktury przedłożone do kontroli były wystawione na ZDZ w Ł.. Niemożliwe było, zdaniem organu, stwierdzenie, czy wydatki poniesione na realizację zadań szkoły, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, finansowanych z dotacji otrzymanej z budżetu Powiatu K. w 2017 r. są zgodne ze złożonymi do Powiatowego Zespołu Obsługi Oświaty w K. miesięcznymi sprawozdaniami z wykorzystania dotacji oraz czy wydatki poniesiono zgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 80 ust. 3d ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2198, dalej jako: "u.s.o."). Jednocześnie stwierdzono, że nie zostały wykonanie zalecenia pokontrolne.

Zaznaczono, że w miesiącach styczeń-grudzień 2017 r. dotacja z budżetu Powiatu K. była przekazywana w częściach odpowiednio za każdy miesiąc, przy czym w każdym miesiącu w treści przelewu bankowego dokonywano podziału przekazywanych kwot dotacji na dwa rozdziały: 80130 (dot. szkół zawodowych) i 80150 (dot. realizacji zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w szkołach podstawowych, gimnazjach, liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych i szkołach zawodowych oraz szkołach artystycznych). W załączniku nr 6 do uchwały nr [...]Rady Powiatu K. z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia budżetu powiatu K. na rok 2017, określono podmiot dotowany, tj. Zakład, kwotę dotacji w 2017 r. i nazwano przedmiot dotacji – cel, tj. dotacja na prowadzenie B. w K. ZDZ w Ł. i dotacja na uczniów niepełnosprawnych. Szkoła nie posiadała wyodrębnionego rachunku bankowego do przekazywania dotacji. Z uwagi na brak okazania wymaganych dokumentów, nie można było stwierdzić, czy prowadzona jest księga rachunkowa obejmująca zbiory zapisów księgowych dla B. w K. ZDZ w Ł., zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Z uwagi na to, w myśl art. 61 w zw. z art. 253 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") i § 12 uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół publicznych oraz niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych prowadzonych przez inny organ niż jednostka samorządu terytorialnego na terenie Powiatu K., oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobierania i wykorzystywania oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o zwrocie przekazanej dotacji (Dz. Urz. Woj. Pod. z 2016 r., poz. 4972 ze zm., dalej jako: "uchwała"), zażądano zwrotu dotacji wraz z odsetkami w trybie decyzji administracyjnej.

Po rozpatrzeniu odwołania Zarządu od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało decyzję z dnia [...] października 2018 r., nr [...], uchylającą zaskarżoną decyzję w całości oraz określającą wysokość podlegającej zwrotowi dotacji wraz z odsetkami w kwocie 71.130,34 zł.

Przywołując właściwe podstawy prawne z u.f.p. i uchwały, organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja jest w części nieprawidłowa, dlatego należało ją uchylić i orzec co do istoty sprawy. Organ podniósł, że przedmiotowa dotacja była częściowo przeznaczona na szczególny cel, tj. dla uczniów niepełnosprawnych i w tym zakresie ZDZ nie wykazał, że wydatkował otrzymaną dotację zgodnie z przeznaczeniem, a więc dla uczniów niepełnosprawnych; w tej mierze nie prowadził żadnej dokumentacji. W związku z tym SKO przyjęło, że dotację w kwocie 201.609,83 zł wydatkowano prawidłowo i nie podlega ona zwrotowi, natomiast kwota dotacji udzielona na uczniów niepełnosprawnych w wysokości 71.130,34 zł podlega zwrotowi. W pozostałej części, tj. co do kwoty 201.609,83 zł, postępowanie pierwszej instancji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Organ podkreślił, że Zakładowi były znane warunki udzielenia dotacji, gdyż były określone w przepisie powszechnie obowiązującym (w uchwale). Organ zauważył, że zawarte w art. 252 ust. 6 pkt 1 u.f.p. pojęcie "przekazania dotacji" jest związane z treścią art. 90 ust. 3c u.s.o. Użyty w tym przepisie zwrot "dotacje są przekazywane w 12 częściach" precyzuje pojęcie "przekazania dotacji" z u.f.p. Skoro więc dotacje są przekazywane w 12 miesięcznych częściach, to odsetki należą się od przekazania poszczególnych części dotacji. Z art. 90 ust. 3c u.s.o. wynika również, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, skoro na etapie przekazania dotacji (jej poszczególnych części) następuje zindywidualizowanie świadczenia przekazanego przez jednostkę samorządu terytorialnego, to na takiej samej zasadzie powinno nastąpić zindywidualizowanie wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że skoro odsetki od dotacji podlegających zwrotowi od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, to powinnością organu orzekającego było ustalenie w jakich datach dotacja została przekazana i określenie od jakiej kwoty oraz od jakiej daty odsetki te się nalicza. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji postąpił tak odnośnie całości miesięcznie przekazanych kwot w 2017 r., błędnie jednak wskazał, że zwrot dotacji ma nastąpić w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. przewiduje bowiem zwrot w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem. Przez "stwierdzenie okoliczności" w tym kontekście rozumieć należy tylko czynność stanowczą i niepozostawiającą wątpliwości co do jej merytorycznej zasadności; taką czynnością jest ostateczna decyzja organu pierwszej instancji lub ostateczna decyzja organu odwoławczego.

W pozostałej części SKO uznało zarzuty odwołania za niezasadne.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Zakład wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Reprezentujący stronę skarżącą pełnomocnik zaskarżył decyzję w części, tj.

1) co do punktu 2 – określającego wysokość dotacji oświatowej przekazanej w 2017 r. dla B. w K. ZDZ w Ł. (do dnia [...] sierpnia 2017 r. – Zasadniczej S. w K. ZDZ w Ł.), podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu K. przez ZDZ w Ł. w kwocie 71.130,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od miesięcznych kwot ich przekazania (jak wyszczególniono);

2) co do punktu 3 – nakazującego dokonanie zwrotu przez ZDZ w Ł. dotacji wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych wymienionych w pkt 2 decyzji w terminie 15 dni od dnia wydania niniejszej decyzji na rachunek bankowy Powiatu K.

Autor skargi postawił zarzuty rażącego naruszenia:

1) art. 61 w zw. z art. 253 u.f.p. i § 12 uchwały, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o zwrocie przekazanej dotacji;

2) art. 80 u.s.o., poprzez błędną wykładnię skutkującą wprowadzeniem przez organ dotujący wymogów nieprzewidzianych w tym przepisie;

3) art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), które polegało na sporządzeniu uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji z niedostatecznym wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów prawnych rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze tak postawione zarzuty, Zakład wniósł o uchylenie w części zaskarżonej decyzji – co do punktu 2 i punktu 3, umorzenie postępowania co do kwoty 71.130,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od miesięcznych kwot ich przekazania oraz o przyznanie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z normami przypisanymi.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2019 r. WSA w Białymstoku, odnosząc się do wniosku zawartego w skardze, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Spór w sprawie zawęża się do oceny prawidłowości uzasadnienia stanowiska organów w zakresie określenia wysokości dotacji oświatowej przekazanej w 2017 r. dla Skarżącego podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami i nakazowi dokonania jej zwrotu.

W ocenie organu część udzielonej dotacji na uczniów niepełnosprawnych podlegała zwrotowi. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do uchwały nr [...] Rady Powiatu K. z dnia [...] grudnia 206 r. w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu K. na rok 2017 określono podmiot dotowany tj. Zakład D. w Ł., kwotę dotacji w 2017 r. i nazwano przedmiot dotacji - cel tj.: dotacja na prowadzenie B. w K. Zakład D. w Ł. i dotacja dla uczniów niepełnosprawnych. Udzielona dotacja miała charakter przedmiotowo – podmiotowy. Organ wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że szkoła nie posiadała wyodrębnionego rachunku bankowego do przekazywania dotacji. Skarżąca wydatkowała całą kwotę dotacji na potrzeby prowadzonej B. w K., co potwierdzają składane miesięczne sprawozdania i roczne sprawozdanie za 2017 r, oraz posiadane dowody jak rachunki i faktury.

W ocenie organu dotacja była częściowo przeznaczona na szczególny cel tj. dla uczniów niepełnosprawnych i w tym zakresie Skarżąca nie wykazała, że wydatkowała otrzymaną dotację zgodnie z przeznaczeniem, a więc dla uczniów niepełnosprawnych. Nie prowadziła w tej mierze żadnej dokumentacji. Organ uznał, że skoro Skarżąca przyjęła dotację, to również godziła się na spełnienie warunków na jakich dotacja była udzielona, a twierdzenie, że warunki te jej nie obowiązują nie można uznać za uzasadnione.

Z takim stanowiskiem Sąd w składzie orzekającym się nie zgadza.

Zgodnie z art. 80 ust. 3d u.s.o. w treści mającej zastosowanie w niniejszej sprawie dotacje, o których mowa w ust. 2-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na: (a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, (b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe - z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: (a) książki i inne zbiory biblioteczne, (b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, (c) sprzęt rekreacyjny i sportowy, (d) meble, (e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Z treści przepisu art. 80 ust. 1 u.s.o. wynika, że przedszkola, szkoły i placówki publiczne niewymienione w art. 79 prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę. Szkoły takie otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. W przypadku nieprowadzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego szkoły tego samego typu i rodzaju podstawą ustalenia wysokości dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. (art. 80 ust. 3. u.s.o.)

Ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458, z późn. zm.) z mocą obowiązującą od dnia 22 kwietnia 2009 r. dodano do art. 80 u.s.o. przepisy ust. 3d-3h, dotyczące (poza ust. 3h) kwestii przeznaczenia i kontroli wydatkowania dotacji dla publicznych niesamorządowych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek. Przepis art. 80 ust. 3d u.s.o. stanowi, że dotacje, o których mowa w ust. 2-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 2-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek. (art. 80 ust. 3e).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Po 894/12, w którym stwierdzono, że w ramach "dofinansowania realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej" o którym mowa w art. 80 ust. 3d u.s.o. mieści się praktycznie cała podstawowa działalność statutowa szkoły i mogą być finansowane wszystkie potrzeby związane z jej funkcjonowaniem w sferze zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Charakter dotacji oświatowej wskazuje, że są one dotacjami podmiotowo-celowymi, a nie tylko podmiotowymi, gdyż udziela się je jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel - realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Należy podkreślić, że dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy w pełni przyznać racje Skarżącemu. Obowiązek odrębnego rozliczenia dotacji wydatkowanej na uczniów niepełnosprawnych wprowadzony został dopiero w art. 34 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych z dnia 27 października 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203), zgodnie z którym "Dotacja, o której mowa w art. 15-21. art. 25. art. 26. art. 28-30 i art 32. przekazana na uczniów i wychowanków, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz na uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań związanych z organizacją kształcenia specjalnego, o którym mowa w art 127 ust 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz na organizację zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w art 36 ust 17 ustawy – Prawo oświatowe". Zgodnie z art. 147 pkt 4 przedmiotowej ustawy przepis ten wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., więc konstruowanie wymogu dokumentacyjnego w oparciu o treść uchwały uznać należy za działanie bezprawne i jako takie nie może ono skutkować negatywnymi dla organu prowadzącego konsekwencjami prawnymi w postaci zobowiązania do zwrotu dotacji.

Rację ma Skarżący wskazując, że powoływanie się w tym zakresie na uchwałę Rady Powiatu z uwagi na zasadę hierarchiczności źródeł prawa nakłada na organy stosujące prawo obowiązek stosowania bezpośrednio przepisów ustawy. Tym bardziej, że przekazanie dotacji stanowi realizacje obowiązku ustawowego przez organ dotujący nie zaś realizację umowy pomiędzy stronami, w szczególności umowy umożliwiającej modyfikowanie merytorycznych elementów realizowanego obowiązku dotacyjnego.

Trafnie też Skarżący przytacza pogląd zawarty w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Rz 211/13), w którym Sąd stwierdził, że "za niedopuszczalne uznać należy modyfikowanie w uchwałach organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego regulacji ustawowych poprzez nakładanie na dotowane jednostki dodatkowych obowiązków, od spełnienia których zależy uzyskanie dotacji". Analogicznie uchwała RIO w P. z dnia [...]"Przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.) w sposób jasny określają zasady ustalania podstawy obliczenia dotacji - zatem brak jest podstaw do ustalania odmiennych reguł w tym zakresie, zaś organy jednostek samorządu terytorialnego wykonujące kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym są obowiązane działać ściśle w granicach tego upoważnienia." Uchwała RIO w O. z dnia [...] "W myśl art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 ze zm.), radzie gminy przyznana została kompetencja do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Określenie tryb rozliczania dotacji należy odnieść do czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu rachunkowości i księgowości."

Odnosząc się do kwestii konieczności wyodrębnienia rachunku bankowego, Sąd w wyroku z dnia 13 czerwca 2018 r. o sygn. akt I SA/Bk 209/18 wypowiedział się w tej kwestii.

W myśl art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203) dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8 oraz art. 28-30, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6, 7 i 8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Zgodnie ze stanowiskiem składu orzekającego w ww. sprawie, które to stanowisko rozpoznający niniejszą sprawę skład orzekający w pełni popiera przywołany przepis określa sposób i termin wypłaty dotacji m.in. na rzecz szkoły. Zdaniem Sądu, jego zasadniczą funkcją nie jest wskazanie, że dotacje są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, ale przede wszystkim to, kiedy i w jakiej wysokości mają być przekazywane. Przekazywanie dotacji na rachunek szkoły oznacza w istocie, że dotacja ma być przekazana na rachunek bankowy wskazany jako rachunek szkoły we wniosku o udzielenie dotacji. Skoro dotacja jest przekazywana podmiotowi, który wnioskuje o tę dotację, nie ma racjonalnych powodów, aby mogła być ona przekazana wyłącznie na rachunek należący do danej szkoły, a nie na rachunek wskazany przez podmiot, który dotację ma otrzymać, jako rachunek szkoły. Skoro przepisy nie stawiają wymogu, że wydatki dotyczące dotacji mają być dokonywane tylko w ramach rachunku należącego do dotowanej szkoły, nie ma przeszkód, aby po otrzymaniu dotacji nawet na rachunek należący do szkoły mogła być ona wydatkowana za pośrednictwem innych rachunków. Trzeba mieć jednak na uwadze, że w sytuacji, gdy wskazywany rachunek należy nie do szkoły, a do podmiotu prowadzącego szkołę, to ten podmiot jest zobowiązany w taki sposób dokumentować ponoszone wydatki, aby umożliwić ustalenie, że konkretna dotacja w ramach operacji dokonywanych na tym rachunku została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem.

Organ tym samym naruszając treść art. 80 ust. 3d u.s.o. bezpodstawnie w pkt 2 i 3 decyzji zobowiązał Skarżącego do zwrotu dotacji.

Podkreślenia wymaga też fakt, że zgodnie z treścią art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., zwanej dalej: "k.p.a.") uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu administracyjnego, który poprzedza wydanie decyzji, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (albo odwoławczym, jeśli chodzi o decyzje organu I instancji). Brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji nawet syntetycznych rozważań na temat okoliczności relewantnych z punktu widzenia ustaleń faktycznych, które kwestionuje podmiot administrowany w środku zaskarżenia, rodzi podejrzenie, czy prawdopodobieństwo, że organ nie dokonał kompleksowej analizy materiału dowodowego, a tym samym tylko pozornie rozpoznał środek zaskarżenia (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1151/16).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę uzasadnienie wydanej decyzji w sprawie nie spełniało powyższych wymogów. Organ w niewystarczający sposób uargumentował swoje rozstrzygnięcie, a jeżeli doszło już do jakiejkolwiek argumentacji to mijała się ona diametralnie z rzetelnym rozpoznaniem sprawy.

Zapis określony w art. 252 ust. 1 u.f.p. wskazuje, że zwrotowi do budżetu podlegają dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Istotnym w tym zakresie jest zatem określenie zakresu zgodności wykorzystanej dotacji, bądź jej braku w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa, a nie w oparciu o treść niedającej się pogodzić z ustawą uchwały.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił w zaskarżonej części decyzję organu odwoławczego. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni dokonaną wykładnię przepisów prawa i dokona oceny prawidłowości wydatkowania dotacji w oparciu o kryteria ustawowe.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 5.117 zł składają się: wpis od skargi w wysokości 1.500 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.