Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 124/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18; art. 19.
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 387/23 w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 maja 2023 r., nr SKO/CZ/400/2228/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R.S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 387/23 ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 18 maja 2023 r., nr SKO/CZ/400/2228/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r.

Przedstawiając stan sprawy w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący opiera swój wniosek na niezadowoleniu ze sposobu rozstrzygania wniosków składanych w toku postępowania, zarzucając, że sędzia błędnie ocenia istotę sprawy, nie rozpoznaje sprawy merytorycznie lub procesowo. Odnosząc się do tego, Sąd wskazał, że sama tylko okoliczność, iż sędzia rozpoznając wnioski skarżącego nie wydaje korzystnych rozstrzygnięć w postępowaniach wpadkowych, nie stanowi samodzielnej podstawy postawienia takiemu sędziemu zarzutu stronniczości (braku obiektywizmu lub negatywnego nastawienia do strony), a niniejsze postępowanie nie służy badaniu zasadności i prawidłowości czynności podejmowanych w postępowaniu sądowym (w tym w postępowaniach wpadkowych).

Skarżący pismem z 9 lutego 2024 r. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie i zawnioskował o uwzględnienie wniosku, przez odsunięcie sędziego B.S. od wydawania jakichkolwiek decyzji procesowych i merytorycznych w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji wniosek skarżącego rozpoznał na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji słusznie zastosował regulacje zawarte w tych przepisach.

Przywołane przepisy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyroki NSA z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2560/17; z 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2627/17; CBOSA). Przyczyny te opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania.

Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W tym przypadku podstawą wyłączenia sędziego jest istnienie obiektywnej okoliczności, która mogłaby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W szczególności, wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. może podlegać sędzia, który z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 p.p.s.a., mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy. Trzeba jednak podkreślić, że wnioskowanie o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., nie może prowadzić do wyeliminowania z postępowania sędziów, których strona w swoim subiektywnym przekonaniu uznaje za stronniczych. Innymi słowy, subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela dotychczasowe stanowisko sądów administracyjnych, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania (por. post. NSA z 11 lipca 2023 r., III FZ 235/23; CBOSA).

W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znalazł obiektywnych okoliczności, dających podstawę do wyłączenia sędziego wskazanego przez skarżącego mocą art. 18 p.p.s.a. i art. 19 p.p.s.a, a ocenę tę w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie nie zostały spełnione przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy zawarte w art. 18 p.p.s.a.

Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego. W złożonym wniosku o wyłączenie brakuje jakiegokolwiek odniesienia się przez stronę do realiów danej konkretnej sprawy i wykazania, iż w tej konkretnej sprawie, zachodzą specyficzne dla niej okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego B.S. od jej rozpoznawania ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności.

Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, że argumenty przedstawione przez skarżącego mają charakter generalny i nie zostały poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Sędzia, o którego wyłączenie wniósł skarżący złożył do akt sprawy oświadczenie, z których wynika, że ze Skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a.

Ponieważ Skarżący nie wykazał w swoim wniosku żadnej okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w niniejsze sprawie wskazanego sędziego, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska wojewódzkiego sądu administracyjnego zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

W konsekwencji, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.