Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 32/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2021 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2021r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania M.K. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Burmistrza D. (dalej: organ I instancji) z dnia 23 lipca 2021 r., nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 22 czerwca 2021 r. M.K. reprezentowany przez pełnomocnika zwrócił się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką W.K. Powołując się na przepis art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualny tekst jednolity Dz.U. 2022r., poz. 615), zwanej dalej ustawą, skarżący wniósł o uchylenie mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w sytuacji ustalenia spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. We wniosku wskazał, że jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz wymagającej opieki W.K., która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje.

Do wniosku załączone zostało orzeczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia 27 stycznia 2021 r., zgodnie z którym W.K. urodzona w dniu 29 czerwca 1961 r. jest zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności; niepełnosprawność istnieje od 57-roku życia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 sierpnia 2019 r.; orzeczenie wydano do dnia 31 stycznia 2024 r.

Kolegium przytoczyło treść art. 17 ust. 1 ustawy i wskazało, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę lub jej niepodejmowanie w tymże celu. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować tylko do tych stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Analizując zgromadzone w sprawie dowody Kolegium doszło do przekonania, że taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Jak wynika z akt sprawy i przeprowadzonej w dniu 7 lipca 2021 r. aktualizacji wywiadu rodzinnego, W.K. jest wdową, choruje na nowotwór, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 19 września 2019 r. oraz aktualne orzeczenie z dnia 27 stycznia 2021 r. ważne do dnia 31 stycznia 2024 r. W kwestii samodzielności W.K. ustalono, że myje się ona samodzielnie; wszystkie czynności związane z codzienną higieną wykonuje sama; posiłki przygotowuje córka A.K. , która mieszka w tym samym budynku i przynosi matce. Na pytanie pracownika socjalnego "Co robi syn M.K. w ramach sprawowania opieki" - W.K. najpierw odpowiedziała, że nic nie robi a następnie dodała, że jeździ z nią do E. (do lekarza) dwa razy w miesiącu, ale samochodem kieruje córka A. albo syn P. . Wskazała też, że syn M.K. robi zakupy i jedzie do D. do brata M. . W.K. oświadczyła przy tym, że gdyby syn M.K. pracował, to musiałby dwa razy w miesiącu zwalniać się z pracy, aby pojechać z nią do lekarza do E. W kwestii sprzątania i zakupów ustalono, że tym zajmuje się córka A. Stwierdzono także, że W.K. nie jest osobą leżącą, nie korzysta z kul, boli ją ręka i noga i w związku z tym zażywa leki przepisane przez lekarza; nie potrzebuje pomocy w nocy, chociaż często się budzi i wtedy zażywa leki nasenne; nie wymaga zmiany opatrunków, bo rana po operacji zagoiła się. W.K. zajmuje jedno pomieszczenie, syn M.K. mieszka w pokoju u siostry A.

M.K. oświadczył natomiast, że wykonuje raz w tygodniu pranie, przypomina mamie, że ma się wykąpać, sprząta dwa razy w tygodniu, pomaga siostrze A. i M. w przygotowaniu obiadu, który spożywają wszyscy łącznie z mamą; podczas zimy chodzi po opał dla mamy. Opisując swój dzień powszedni podał, że wstaje około godziny 9 rano, przygotowuje mamie śniadanie razem z siostrą A. i przynosi mamie; później robi zakupy i codziennie albo co drugi dzień jedzie do D. z siostrą A.; po powrocie przygotowuje obiad razem z siostrami A.M.; zajmuje się ogródkiem, kurami i królikami; przypomina mamie raz na tydzień aby poszła się wykąpać do córki A., na co dzień mama myje się sama w misce, ubiera się sama, w nocy nie potrzebuje pomocy. M.K. wyjaśnił, że pracował zawodowo z przerwami w tartaku w D. na ¼ etatu około 5 lat temu, tj. w 2016 r., następnie pracował przez pół roku w firmie budowlanej na cały etat około 3 lat temu (tj. w 2018 r.), obie umowy wygasły w związku z upływem czasu, na jaki zostały zawarte.

We wnioskach zawartych w treści wywiadu stwierdzono, że na podstawie złożonych oświadczeń oraz obserwacji pracownika socjalnego W.K. jest osobą samoobsługową, w znacznej części opieka jest związana z prowadzeniem gospodarstwa domowego, co nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez M.K. w niepełnym wymiarze godzin. W miejscu zamieszkania niepełnosprawnej W.K. zamieszkuje także rodzeństwo skarżącego, siostra A.K. jest osobą mobilną, zawozi matkę na chemioterapię do E. oraz organizuje życie domowe i przewodzi w codziennych czynnościach. Ponadto pozostałe rodzeństwo – M., P. i K. wspierają matkę, nie są aktywni zawodowo i przebywają całodobowo w miejscu zamieszkania W.K..

Zdaniem Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem przez M.K. zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką W.K. . Przedstawione zarówno przez skarżącego jak i W.K. czynności, które składają się na sprawowaną opiekę, nie są na tyle absorbujące czasowo lub wykonywane z taką częstotliwością, by skarżący nie mógł podjąć zatrudnienia, zwłaszcza że opieka nad matką jest współdzielona przez pozostałych członków rodziny.

M.K., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaną przez niego opieką nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje oraz niewłaściwe przyjęcie, że zakres opieki świadczonej przez skarżącego nie wypełnia dyspozycji ww. przepisu, podczas gdy w prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga, w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej lecz niekoniecznie całodobowej.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 735), dalej "k.p.a.", poprzez "niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką, oraz związku przyczynowego pomiędzy nie podejmowaniem dalszego zatrudnienia (zaniechaniem pracy w gospodarstwie rolnym) przez skarżącego a pogarszającym się stanem zdrowia jego matki, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego".

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że sprawowana przez niego nad matką opieka polega m.in. na przygotowywaniu i podawaniu posiłków, umawianiu i dowożeniu na wizyty lekarskie, nadzorowaniu leczenia, realizacji recept, zajmowaniu się gospodarstwem domowym, zastępowaniu matki w załatwianiu wszelkich spraw, robieniu zakupów, pomocy w utrzymywaniu choć minimalnych kontaktów społecznych oraz pomocy w typowych codziennych czynnościach (których wykonywanie nie nastręczałoby trudności osobie zdrowej). Tego rodzaju czynności składających się na sprawowanie opieki organ nie wziął jednak pod uwagę przy podejmowaniu przedmiotowej decyzji, uznając w sposób nieznajdujący oparcia w przepisach prawa, że nie mają one znaczenia dla oceny spełnienia przesłanej ustawowych. Zdaniem skarżącego, stan zdrowia osoby wymagającej opieki uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Powyższe nie powinno budzić wątpliwości z uwagi na samą treść orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na ocenę sprawowania przez skarżącego opieki nad matką nie powinien rzutować fakt okazjonalnego (sporadycznego) korzystania przez skarżącego z pomocy siostry przy wywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego wobec matki.

Skarżący przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych i stwierdził, że za nieuprawnione należy uznać kreowanie przez organy orzekające dodatkowych, nieznajdujących oparcia w przepisach prawa, przesłanek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (tj. wymóg, aby osoba wymagająca opieki była osobą obłożnie chorą, "pampersowaną", aby opieka była sprawowana całodobowo, wymóg wspólnego zamieszkiwania opiekuna i osoby niepełnosprawnej, czy wymóg aby opieka sprowadzała się jedynie do czynności ściśle samoobsługowych i medycznych). Gdyby wolą ustawodawcy było, aby świadczenie pielęgnacyjne było świadczeniem należnym jedynie opiekunom osób niepełnosprawnych niezdolnych do samodzielnego poruszania się, to wymóg taki znalazłby odzwierciedlenie w treści art. 17 ustawy.

Dalej skarżący podkreślił, że od chwili, w której konieczne stało się sprawowanie opieki nad matką, opieka ta jest sprawowana przez niego. Skarżący istotnie, we wcześniejszym okresie, w którym stan zdrowia matki na to pozwalał, próbował łączyć opiekę nad matką z podejmowaniem zatrudnienia. Co normalne, pogarszający się z czasem stan zdrowia matki skarżącego wymagał zwiększenia zakresu opieki. Obecnie skarżący nie jest w stanie pogodzić opieki nad matką z pracą choćby w niepełnym wymiarze czasu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022r., poz. 615), zwanej dalej "ustawą", a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powołanego unormowania wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).

Omawiane świadczenie, co należy podkreślić, nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza aby opiekun miał możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (celem) rezygnacji – a w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy w istocie niepodejmowania - zatrudnienia przez skarżącego była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (matką), w tym również rozważenie tego, czy wymiar faktycznie sprawowanej przez skarżącego i koniecznej w związku ze specyfiką niepełnosprawności jego matki opieki rzeczywiście stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia przez niego jakiegokolwiek - choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy - zatrudnienia.

W aktach sprawy znajduje się orzeczenie Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia 27 stycznia 2021 r., zgodnie z którym W.K. urodzona w dniu 29 czerwca 1961 r. jest zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności; niepełnosprawność istnieje od 57-roku życia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 sierpnia 2019 r.; orzeczenie wydano do dnia 31 stycznia 2024 r.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że wszystkie czynności związane z codzienną higieną wykonuje sama. Nie jest osobą leżącą, nie korzysta z kul, boli ją ręka i noga i w związku z tym zażywa leki przepisane przez lekarza. Posiłki przygotowuje i przynosi córka A., która mieszka w tym samym budynku. Zajmuje się ona również robieniem zakupów i sprzątaniem. Na pytanie pracownika socjalnego "Co robi syn M.K. w ramach sprawowania opieki" - W.K. najpierw odpowiedziała, że nic nie robi, a następnie dodała, że jeździ z nią do E. (do lekarza) dwa razy w miesiącu, ale samochodem kieruje córka A. albo syn P.

M.K. oświadczył natomiast, że wykonuje raz w tygodniu pranie, przypomina mamie, że ma się wykąpać, sprząta dwa razy w tygodniu, pomaga siostrze A. i M. w przygotowaniu obiadu, który spożywają wszyscy łącznie z mamą; podczas zimy chodzi po opał dla mamy, zajmuje się ogródkiem, kurami i królikami.

W ocenie Sądu opisane czynności wykonywane przez skarżącego składają się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego i nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu (zob. m.in. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21).

Należy też zauważyć, odwołując się do informacji z wywiadu środowiskowego, że w miejscu zamieszkania niepełnosprawnej W.K. zamieszkuje także rodzeństwo skarżącego, siostra A.K. jest osobą mobilną, zawozi matkę na chemioterapię do E. oraz organizuje życie domowe i przewodzi w codziennych czynnościach. Pozostałe rodzeństwo – M., P. i K. także wspierają matkę, nie są aktywni zawodowo i przebywają całodobowo w miejscu zamieszkania W.K. Wskazane przez skarżącego czynności, które wykonuje, jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji (np. wcześniejszym przygotowaniu posiłków) - tym bardziej właśnie w sytuacji wspólnego zamieszkiwania z innymi domownikami - dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 858/21).

Skoro obowiązki wykonywane przez skarżącego w związku ze sprawowaną przez niego opieką nie wypełniają całego dnia, to zakres tej opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia choćby na część etatu. Jak wynika z wywiadu środowiskowego, W.K. oświadczyła, że syn M. śpi do 9.00, potem "jeździ do D. do M. (brat) i tam jest". Z matką jeździ do lekarza dwa razy w miesiącu, ale samochód prowadzi siostra A. albo brat P. Przy czym W.K. wskazała, że cyt. "ja jestem tam od rana do ok. 18.00, M. nie może ze mną wejść, chodzi wtedy po mieście". Wskazuje to, że skarżący dysponuje czasem, który mógłby poświęcić na pracę zarobkową.

Sąd nie kwestionuje, że skarżący wykonuje czynności, jakie opisał podczas wywiadu środowiskowego, jednak aktywny udział pozostałych członków rodziny w sprawowaniu opieki pozwala na takie jej zorganizowanie, aby niezbędna matce pomoc w razie konieczności była zapewniona także podczas nieobecności skarżącego. Opieka sprawowana przez skarżącego nad matką nie wymaga więc całkowitej rezygnacji przez niego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Matka skarżącego jest osobą samodzielną, samodzielnie się ubiera, spożywa posiłki, samodzielnie porusza się po mieszkaniu. Czynności takie jak zakupy, sprzątanie i gotowanie wykonuje głównie siostra skarżącego. Przy opiece nad matką pomagają również inni członkowie rodziny, tj. rodzeństwo skarżącego – M., P. i K. , którzy nie są aktywni zawodowo i także przebywają całodobowo w miejscu zamieszkania W.K.

Sąd wskazuje, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest ustalenie, czy okoliczności danej sprawy stanowią rzeczywistą przeszkodę w podjęciu zatrudnienia (wykonywania innej pracy zarobkowej) i faktycznie uniemożliwiają wykonywanie aktywności zawodowej przez opiekuna. Takich okoliczności jednak w sprawie nie stwierdzono, zważywszy na samodzielność matki skarżącego oraz udział wszystkich domowników w udzielaniu jej koniecznej pomocy.

Zaznaczyć należy, że opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres musi wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną, faktyczną i konieczną opieką, musi być realny i bezpośredni. W rozpoznawanej sprawie stan zdrowia i związany z nim stan niepełnosprawności matki skarżącego oraz wsparcie w opiece nad matką przez innych członków rodziny, wyklucza istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego pracy zarobkowej a sprawowaniem przez niego opieki nad matką. Należy uznać, że zakres koniecznej opieki jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasowym, tym bardziej, że przy realizacji opieki nad matką skarżący nie jest zdany wyłącznie na siebie, a wręcz przeciwnie, pomoc w jej sprawowaniu okazują (lub potencjalnie mogą okazywać) także inni członkowie rodziny.

Raz jeszcze należy zatem podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcany na czynności opiekuńcze nad niepełnosprawnym członkiem rodziny absorbuje jedynie część dnia, gdyż stan taki umożliwia podjęcie zatrudnienia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest rezygnacja z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki. Opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, tak więc związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego nie podejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być rzeczywisty. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zakres deklarowanych przez skarżącego czynności związanych ze sprawowaną, wymaganą i konieczną – z uwagi na niepełnosprawność matki – opieką nie stanowi sam w sobie podstawy do powstrzymywania się od aktywności zawodowej przez skarżącego.

Zaznaczyć należy również, że ustalenia związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Ocena spełnienia przesłanki związku przyczynowo - skutkowego w danym przypadku wymaga ustalenia czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia wynikającego z treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021, I OSK 2859/20, z 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21, z 7 maja 2020 r., I OSK 1049/19).

Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się niezasadne. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).