Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1678/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. art. 57 ust. 1 lit. f, 58 ust. 2, 77
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - przywołując art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 119 z 4 maja 2016), zwanego dalej "RODO", wobec skarg p. M. M.,, zwanego dalej "Wnioskodawcą", na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych - odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- skarga na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych Wnioskodawcy (przez wskazanego adwokata oraz komornika sądowego) zawierajałą żądanie nałożenia kary pieniężnej; wymieniono domniemane nieprawidłowości oraz wniesiono o wszczęcie podstępowania, zmierzającego do nałożenia kary finansowej na sprawców,

- zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu; stosownie natomiast do art. 61a § 1 K.p.a. - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., wniosła osoba niebędąca stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte - wydaje się postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania; jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 listopada 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 1504/19, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), przez "inne uzasadnione przyczyny odmowy wszczęcia postępowania", rozumie się sytuacje, stanowiące oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania - np., gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, albo gdy w przepisach brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym; odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych - niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić brak podstaw do prowadzenia postępowania (tak wyrok WSA o sygn. akt I SA/OI 712/19 – dostępny w CBOSA),

- rozpatrując wniosek o wszczęcie postępowania organ jest obowiązany zbadać, czy nie zachodzi żadna z przesłanek to wykluczających - o których mowa w art. 61a K.p.a.,

- organ może podejmować tylko czynności, znajdujące się w zakresie jego uprawnień oraz tylko w tych sprawach, które należą do jego właściwości; uprawnienia i właściwość wynikają m.in. z RODO, jak również z szeregu regulacji szczegółowych, wskazujących ograniczenia kompetencji organu w odniesieniu do przetwarzania danych przez określone podmioty bądź w określonych okolicznościach,

- uprawnienia organu jako nadzorczego, określono w art. 58 RODO; wśród nich znajduje się m.in. możliwość nakładania administracyjnych kar pieniężnych – na mocy art. 83 RODO - zależnie od okoliczności konkretnej sprawy (art. 58 ust. 2 lit. i),

- skorzystanie z tego środka naprawczego jest jednak autonomiczną decyzją organu - niezależną od woli osoby składającej skargę,

- osoba, której dane dotyczą, może natomiast skutecznie dochodzić przed organem przysługujących jej praw, określonych w rozdziale III RODO; wśród nich są m.in.: prawo do przejrzystej komunikacji z administratorem danych (art. 12), prawo do informacji o których mowa w art. 13 i 14, prawo dostępu do danych (art. 15), do ich sprostowania (art. 16), usunięcia - w tym "prawo do bycia zapominanym (art. 17), do ograniczenia ich przetwarzania (art. 18), prawo przeniesienia danych (art. 20) i do wniesienia sprzeciwu wobec ich przetwarzania (art. 21),

- Wnioskodawca nie sformułował jednak w tym zakresie względem organu swych oczekiwań,

- skierowane do organu żądanie obejmuje wyłącznie wniosek o nałożenie kary pieniężnej (na adwokata i komornika sądowego), wobec tego organ nie mógł rozstrzygnąć inaczej, niż na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. - wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem:

- art. 7, 8, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie przy wydaniu postanowienia dowodów z przedstawionych przez Wnioskodawcę dokumentów,

- art. 10 K.p.a. - poprzez uniemożliwienie Wnioskodawcy wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozstrzygnięcia,

- art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez brak wskazania dowodów, na jakich organ się oparł, wydając kwestionowane postanowienie,

- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) - poprzez brak działania na podstawie przepisów prawa wobec jego niewłaściwego zastosowania.

W uzasadnieniu przywołano argumentację, która przemawiała - zdaniem Wnioskodawcy - za zasadnością jego skierowanej do organu skargi - w przedmiocie przetwarzania jego danych osobowych bez podstawy prawnej (przez wskazanego adwokata oraz komornika sądowego).

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd - w związku z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Trafnie wskazał organ, jak w judykaturze postrzega się podstawę odmowy wszczęcia postępowania, określaną jako "inne uzasadnione przyczyny", dla których należy to uczynić wedle art. 61a § 1 K.p.a. Wobec uprzedniego pełnego zreferowania, ponowne przywoływanie tych tez byłoby bezzasadne. Należy jednak skonstatować, że - wbrew stanowisku organu - w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. – mianowicie, gdy postępowania nie można wszcząć "z innych uzasadnionych przyczyn".

Sąd miał na względzie następujące uwarunkowania formalnoprawne sprawy.

Zasadnie wywodzi wprawdzie organ, że zakres jego kompetencji determinuje bezpośrednio RODO. Trafnie też odnotowuje, że zastosowanie wymienionych w art. 58 ust. 2 RODO środków zaradczych (naprawczych bądź dyscyplinujących), pozostawiono jego uznaniu. Nie wynika stąd jednak przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie skargi Wnioskodawcy, gdzie - przywołując domniemane naruszenia w zakresie przetwarzania swoich danych osobowych - żądano zastosowania konkretnej sankcji. Organ nie jest wprawdzie tym związany. Nie zwalnia go to niemniej z powinności rozpoznania zasadności zarzutów w kontekście swojej właściwości, a następnie rozważenia, czy i które przewidziane prawem środki zastosować. Obowiązek prowadzenia postępowania wobec skargi statuuje zaś bezpośrednio art. 77 w zw. z art. 57 ust. 1 lit. f RODO. Ze wskazanych regulacji nie wynika, aby organ był rozwiązany granicami wniosku w kwestii zastosowania środków zaradczych - w kontekście zasadności wszczęcia postępowania.

Wobec wskazanych uwarunkowań prawnych nie wystąpiły przesłanki wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, przemawiające za odmową wszczęcia postępowania. Naruszono więc przepis procedury administracyjnej, zakreślający ramy orzekania w tym przedmiocie.

Przedwczesne byłoby natomiast odnoszenie się przez Sąd do zarzutów Wnioskodawcy. W kwestii zasadności jego skargi na przetwarzanie danych, musi wpierw zająć stanowisko, co do meritum, właściwy organ - jeżeli oczywiście nie występują inne - nie powołane w zaskarżonym akcie - przeszkody dla wszczęcia danego postępowania. Kwestie niebędące przedmiotem rozważań organu, nie mogły być oceniane obecnie przez Sąd.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono, jak w pkt 2 sentencji – w myśl art. 200 danego aktu. Koszty stanowił uiszczony wpis sądowy od skargi.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.