Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 379/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Uchylono postanowienie II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104, art 110, 107 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 11 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 20 marca 2012 r., nr [...] oraz uchyla postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez L. Cz. jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 11 czerwca 2012 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 20 marca 2012 r., nr [...] nakazującą B. R. wykonanie określonych robót budowlanych, w budynku położonym w [...] przy ul. [...].

Wydanie zaskarżonych aktów poprzedziło postępowanie administracyjne i sądowe o następującym przebiegu.

Wnioskiem z dnia 29 lipca 1996 r. (data wpływu dnia 13 września 1996 r.) B. R. wystąpiła do Kierownika byłego Urzędu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę w postaci rozbudowy jej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w [...] ul. [...], przyległego do budynku mieszkalnego L. Cz. przy ul. [...].

Decyzją z dnia 2 października 1996 r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu udzielił B. R. pozwolenia na budowę w/w inwestycji. Z zatwierdzonego przez organ projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji wynikało, że inwestycja ta polegać miała na rozbudowie budynku mieszkalnego o pokój o wymiarach 4,0 x 7,2 m w części zachodniej działki oraz na wykonaniu wiatrołapu o wymiarach 3,8 x 1,5 m w północnej części budynku mieszkalnego. Rozbudowa od strony zachodniej miała być zlokalizowana w granicy z działką nr A (własność L. Cz.), a od strony północnej budynku mieszkalnego w odległości 4,0 m od granicy z działką nr B (droga). Nadto projekt budowlany przewidywał, że obie części budynku miały być parterowe kryte dachem płaskim o kącie nachylenia 5 stopni. Spadek dachu w części północnej rozbudowy zaprojektowany został w kierunku północnym (na działkę inwestora), podobnie jak spadek dachu wiatrołapu.

Pismem z dnia 19 sierpnia 1998 r. (data wpływu dnia 21 sierpnia 1998 r.) L. Cz. zawiadomił Urząd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu o wykonaniu rozbudowy budynku "w sposób niezgodny z projektem i warunkami technicznymi obowiązującymi w budownictwie, co powoduje niewłaściwe odprowadzenie wody deszczowej i zalewanie jego posesji".

Przeprowadzone w dniu 7 października 1998 r. oględziny posesji ujawniły, że roboty wykonano z odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę. W szczególności połączono w jedną całość dwie odrębne części rozbudowy. Zmianie uległa także konstrukcja dachu z płaskiego na stromy, dwuspadowy, nawiązujący wysokością do dachu istniejącego i połączonego z dachem istniejącym, gdzie jedna z połaci dachowych posiada spadek na stronę sąsiedniej działki. Nadto stwierdzono, że pod połacią dachową wykonano dodatkową kondygnację, na która składał się pokój mieszkalny oraz taras. Sama zaś budowa była w stanie zaawansowanym, a do wykonania zostały jedynie roboty wykończeniowe.

Decyzją z dnia 21 grudnia 1998 r., nr [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w Kędzierzynie — Koźlu, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał B. R. w terminie do 31 maja 1999 r. przedłożenie inwentaryzacji części rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych robót.

Decyzją z dnia 26 maja 1999 r., nr [...] Starosta Krapkowicki, w związku z wykonaniem w/w nakazu, pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu oraz zachowania warunków określonych w decyzji z dnia 2 października 1996r., udzielił B. R. pozwolenia na wznowienie robót dotyczących rozbudowy jej budynku mieszkalnego.

W wyniku złożonego przez L. Cz. na powyższą decyzję odwołania Wojewoda Opolski, stwierdzając brak właściwości Starosty Krapkowickiego w sprawie, decyzją z dnia 6 lipca 1999 r., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.

Decyzją z dnia 16 lipca 1999 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, w związku z wykonaniem nakazu określonego w decyzji z dnia 21 grudnia 1998 r., pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu oraz zachowania warunków określonych w decyzji z dnia 2 października 1996 r., udzielił B. R. pozwolenia na wznowienie robót dotyczących rozbudowy jej budynku mieszkalnego.

W związku z zaskarżeniem w/w decyzji przez L. Cz. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 13 września 1999 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jako powód uchylenia przedmiotowej decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że realizacja obiektu została zakończona w związku z czym nie zachodziła konieczność wydania decyzji na wznowienie robót budowlanych.

Decyzją z dnia 13 października 1999 r., nr [...], Starosta Krapkowicki uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę w związku z odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

W dniu 17 listopada 1999 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim przeprowadził oględziny, w toku których ustalił, że rozbudowa zlokalizowana jest w granicy działki L. Cz., na terenie inwestora wykonana została ściana oddzielenia pożarowego oraz odprowadzenia wody, nastąpił też montaż drabinek śniegowych.

Decyzją z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim nałożył na B. R. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz orzeczenia o stanie technicznym wykonanych robót.

Pismem z dnia 18 grudnia 1999 r. B. R. przedłożyła inwentaryzację budynku oraz orzeczenie techniczne o stanie wykonanych robót autorstwa J. Ł.-Sz., z której wynika, że nad częścią dobudowaną wykonano stropy ceramiczno-żelbetowe akerman, natomiast konstrukcja doprojektowanego dachu jest drewniana, dwuspadowa, układu typu płatwiowo-kleszczowego, pokryta dachówką. Z opracowania wynika też, że roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, a stan techniczny obiektu jest dobry. Wykonano nadto ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, a wody odprowadzane są na teren posesji inwestorki. Od strony sąsiada L. Cz. zamontowano drabinki śniegowe. Zdaniem autorki opracowania, w obecnym stanie budynek nie zagraża interesom osób trzecich i może być użytkowany. Dodała, że wykonana w granicy ściana jest ścianą pełną o odporności ogniowej min. 120 min. (wymagana jest 60 min.), a połać dachowa wykonana jest z dachówki ceramicznej ocieplonej wełną mineralną o gr. 20 cm i podbitą płytami gipsowymi o podwyższonej ognioodporności, spełniając wymogi ochrony przeciwpożarowej.

Po rozpatrzeniu odwołania L. Cz. od w/w decyzji Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 3 stycznia 2000 r., nr [...], utrzymał ją w mocy.

W związku ze złożeniem przy piśmie z dnia 18 grudnia 1999 r. wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części rozbudowanej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], Starosta Krapkowicki decyzją z dnia 6 marca 2000 r., nr [...], na podstawie art. 59 Prawa budowlanego, udzielił B. R. pozwolenia na użytkowanie części rozbudowanej w/w budynku mieszkalnego. W przedmiocie pozwolenia na użytkowanie toczyło się wieloletnie postępowanie administracyjne (decyzja Starosty Krapkowickiego z dnia 6 marca 2000 r., nr [...] i decyzja organu II instancji II instancji z dnia 28 kwietnia 2000 r., nr [...]; decyzja Starosty Krapkowickiego z dnia 24 czerwca 2003 r., nr [...], postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, z dnia 20 sierpnia 2003 r., nr [...]; decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 sierpnia 2005 r., nr [...]; decyzja z dnia 19 marca 2007 r., Nr [...], którą Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 22 listopada 2006 r., [...], udzielającą B. R. pozwolenia na użytkowanie opisanej inwestycji; decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 10 maja 2007 r., Nr [...], decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 marca 2008 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji oraz postępowanie sądowoadministracyjne – wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 7 marca 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1285/2000, którym uchylono decyzję organu I i organu II instancji z dnia 28 kwietnia 2000 r.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Opolu z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt: II SA/Wr 1943/03, którym uchylono postanowienie organu odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2003 r.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 lutego 2006 r., sygn. akt: II SA/Op 358/05, którym uchylono decyzje organu I i II instancji z dnia 9 sierpnia 2005 r.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wyrok z dnia 16 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Op 190/07, którym oddalono skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 19 marca 2007 r; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt: II SA/Op 181/08, którym uchylono decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 marca 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 10 maja 2007 r., Nr [...], oraz stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...] nakładającej na B. R. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz orzeczenia o stanie technicznym wykonanych robót, jak i decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 3 stycznia 2000 r., nr [...], o utrzymaniu w/w decyzji w mocy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w sprawie zapadły wcześniej wyroki sądów administracyjnych z 2002 r., 2005 r. i 2006 r., którymi Sąd i organy są związane. Podniósł, że "sąd obowiązany był ocenić, czy organy jednoznacznie ustaliły, czy dokonana rozbudowa budynku sąsiedniego, ma wpływ na budynek należący do skarżącej, czy wpływ ten pozostaje w związku przyczynowym i czy wynika to z niezgodnego z prawem budowlanymi przepisami wykonawczymi prowadzenia inwestycji, jak również czy organy zgodnie z wytycznymi sądu zastosowały w sprawie przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed 11 lipca 2003 r." Dodał, że ustalenia organu pierwszej instancji są niekompletne, albowiem organ nie odniósł się do faktu niewystarczającego zabezpieczenia ganku w postaci drabinki śnieżnej. Podkreślił, że decyzje nie spełniają wymogów art. 107 § 3 K.p.a., a przedstawione w nich twierdzenia są nieuprawnione. Sąd uznał także za wadliwe wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego, wobec czego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w z dnia 18 listopada 1999 r., nr [...], nakładającej na B. R. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz orzeczenia o stanie technicznym wykonanych robót oraz decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 3 stycznia 2000 r., nr [...], o utrzymaniu w/w decyzji w mocy. Wskazał, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie pozwalały na nałożenie na ich podstawie obowiązku przedłożenia dokumentów, jak to w tej sprawie uczyniono. Sąd nadmienił że "przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie w pierwszej kolejności zbadanie, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z postanowieniami aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z obowiązującymi aktualnie przepisami wykonawczymi (rozporządzeniem, Normami Polskimi). Jednocześnie podkreślił, że te wskazania nie stoją w sprzeczności z omówionymi wyrokami sądowymi, gdyż nie zawierają oceny prawnej w tym zakresie. Następnie podał, że "organ nadzoru winien również na etapie wydawania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonać oceny, czy nie zostały naruszone chronione art. 5 Prawa budowlnego uzasadnione interesy osób trzecich i to nie tylko pod kątem zarzutów skarżącego." Sąd wyjaśnił, że "inwestorka odstąpiła od warunków udzielonego jej pozwolenia na budowę nie tylko w zakresie zmiany konstrukcji dachu płaskiego na stromy, dwuspadowy, nawiązujący wysokością do dachu istniejącego i z nim połączonego, z jedną połacią dachową posiadającą spadek na stronę działki skarżącego, lecz jej odstępstwo polegało także na połączeniu dwóch odrębnych części dobudówki w jedną całość. Ta kwestia w ocenie Sądu w ogóle nie została zbadana przez organ. Reasumując stwierdził, że nakaz wykonania czynności, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wchodzi w rachubę, jeśli możliwe jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, natomiast gdy nie ma takiej możliwości należy orzec rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych.

Decyzją z dnia 3 czerwca 2009 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 21 grudnia 1998 r., nr [...], nakazującą B. R. przedłożenie w terminie do 31 maja 1999 r. inwentaryzacji części rozbudowanego budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] wraz z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych robót. Decyzja ta stała się ostateczna.

Z kolei decyzją z dnia 23 czerwca 2009 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim umorzył postępowanie w sprawie udzielenia B. R. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku wskazując, że wniosek został złożony w związku z prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym, zatem brak w obrocie prawnym decyzji uprawniających do złożenia takiego wniosku oznacza, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia 5 sierpnia 2009 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w/w decyzję mocy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim ponownie badając sprawę legalności inwestycji B. R. skierował do Urzędu Miejskiego w Zdzieszowicach pismo z prośbą o udzielenie informacji, w formie wypisu i wyrysu z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla działki nr C obowiązującego w latach 1996-1999 oraz obecnie obowiązującego. W odpowiedzi na powyższe pismo organu Zastępca Burmistrza Zdzieszowic wskazał, że obecnie działka leży na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Zdzieszowicach z dnia 10 października 2002 r., nr LII/419/2002 (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 120, poz. 1554), oznaczonym symbolem Mn przeznaczonym dla istniejącej i projektowanej zabudowy jednorodzinnej, wolnostojącej, bliźniaczej lub szeregowej, wysokość projektowanej i modernizowanej zabudowy max. 2 kondygnacje + poddasze użytkowe, z pokryciem dachem stromym o symetrycznych spadkach połaci w zakresie 30÷45. Natomiast wcześniej teren ten objęty był planem zatwierdzonym uchwałą z dnia 25 kwietnia 1977 r., Nr XV/50/77 Rady Narodowej Miasta i Gminy Zdzieszowice (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 21), oznaczony symbolem A11MN z przeznaczeniem dla terenów istniejącej zabudowy jednorodzinnej - adaptacji.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2009 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, nałożył na B. R. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej rozbudowy przedmiotowego budynku. Złożona przez inwestorkę ekspertyza o stanie technicznym budynku sporządzona została przez inż. T. G. i inż. G. Z. W opracowaniu tym stwierdzono, po przeprowadzeniu oględzin i badań makroskopowych istniejących elementów konstrukcyjnych budynku wraz z dobudówką B. R. oraz obliczeń statycznych sprawdzających nośność więźby dachowej nad dobudówką, że istniejące elementy konstrukcyjne budynku, takie jak ściany nośne, fundamenty, stropy parteru i poddasza oraz konstrukcja dachu nie budzą zastrzeżeń, a fakt braku spękań świadczy o prawidłowości i bezpiecznej pracy konstrukcji. Jedynym zastrzeżeniem, jakie wskazał autor opracowania odnośnie stanu technicznego konstrukcji było miejsce oparcia krokwi na płatwi przy połączeniu dachu budynku głównego z dobudówką gdzie zastosowano pod oparcie krokwi podbicia mocowane za pomocą gwoździ, które to należało wykonać przy zastosowaniu śrub Ml2 w ilości minimum 2 szt. Dodatkowo stwierdzono, że niewłaściwie wykonano obróbki blacharskie oraz rynny dachowe na przybudówce przy styku z połacią dachową budynku głównego od strony budynku mieszkalnego L. Cz. (połączenie rynny koszowej z rynną dachową nieszczelne). Zdaniem autorów ekspertyzy brak obróbek blacharskich przy styku ściany dobudówki B. R. z połacią dachu na budynku sąsiada powoduje natomiast nawilgacanie ściany wodami opadowymi. W celu wyeliminowania tych nieprawidłowości autorzy ekspertyzy zalecili: "wykonać nowe obróbki blacharskie w połaci dachowej i na ścianie zgodnie ze sztuką budowlaną zapewniając jednocześnie szczelne połączenie koryta koszowego z rynną dachową. Nadmienili, że kosze powinny być pokryte pasem blachy cynkowanej lub ocynkowanej o szerokości nie mniejszej niż 600 mm. Boczne krawędzie blachy według autora ekspertyzy zakończone powinny być rąbkami leżącymi o szerokości 20÷30 mm, wchodzącymi pod dachówkę na 150÷200 mm. Długość obróbek blacharskich pionowych, jak i poziomych biegnących wzdłuż połaci dachowych powinna wynosić natomiast min. 15 cm. Nadto zdaniem autorów, na styku ściany blachy oraz ściany należy uszczelnić za pomocą preparatów przeznaczonych do tego typu połączeń lub za pomocą taśmy uszczelniającej dekarskiej". W ekspertyzie technicznej wskazano na nieprawidłowości polegające na niewłaściwym sposobie wykonaniu obróbki blacharskiej w poziomie stropodachu nad przybudówką L. Cz. ze względu na "występujące nieszczelności oraz zbyt małą wysokość obróbki, a także jej brak na styku rynny dachowej ze ścianą co powoduje występowanie zawilgocenia ściany w części parterowej dobudówki". Jako sposób wyeliminowania usterki podano, że: "długość obróbek blacharskich pionowych jak i poziomych biegnących wzdłuż połaci dachowych powinna wynosić min. 15 cm", a na styku "ściany blachy oraz ściany należy uszczelnić za pomocą preparatów przeznaczonych do tego typu połączeń za pomocą taśmy uszczelniającej dekarskiej". W ekspertyzie zwrócono również uwagę na fakt, że dach na dobudówce inwestorki ma spadek na posesję należącą do L. Cz., co powoduje możliwość częściowego obsunięcia się zalegającego śniegu i lodu na jego podwórko. Przez inwestorkę winien być zastosowany system podgrzewania rynien za pomocą kabli grzewczych. Nadto, w celu wykonania zapory śnieżnej należy usunąć istniejącą rynnę biegnącą wzdłuż okapu, usunąć blachę wieńczącą docieplenie ściany zewnętrznej. Samą zaś zaporę śnieżną należy wykonać wzdłuż okapu przybudówki od strony budynku L. Cz., aż do styku z połacią dachu budynku. Wzdłuż zapory od strony sąsiada należy wykonać obróbkę blacharską z wywinięciem min. 15 cm na zaporę oraz na dachówkę. Na styku obróbki izolacji termicznej zapory należy uszczelnić za pomocą preparatów przeznaczonych do tego typu połączeń lub za pomocą taśmy uszczelniającej dekarskiej". Szczegóły wykonania obróbek blacharskich i miejsc projektowanych koszy został przedstawiony w załączniku graficznym dołączonym do ekspertyzy technicznej. Autor ekspertyzy technicznej stwierdził również, że inwestycja wykonana w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego, pod warunkiem wykonania powyższych zaleceń i usunięcia zaistniałych zawilgoceń ściany przylegającej do wykonanej dobudówki B. R.j, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku sąsiedniego lub jego obniżenia przydatności do użytkowania i nie powoduje naruszenia przepisów prawa budowlanego w zakresie uzasadnionych interesów osób trzecich.

Decyzją z dnia 27 października 2009 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na B. R. obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych.

Po rozpatrzeniu odwołania L. Cz. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 23 września 2010 r., nr [...], uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji winien był oprzeć swe rozstrzygnięcie na przepisach obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, a także uzasadnić podstawy prawne nałożonych obowiązków.

Decyzją z dnia 22 października 2010 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim nakazał B. R. wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Decyzją z dnia 9 grudnia 2010 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, po rozpatrzeniu odwołania L. Cz., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł L. Cz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt: II SA/Op 81/11 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznej oceny odwołania L. Cz., gdyż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 22 października 2010 r. z uwagi na nie doręczenie jej pełnomocnikowi strony nie weszła do obrotu prawnego.

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r., nr 53/12, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu stwierdził, że wniesienie przez L. Cz. odwołanie, jest niedopuszczalne.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, ponownie rozpoznał sprawę i działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, wydał decyzję z dnia 20 marca 2012 r., nr [...], w której nakazał B. R. wykonanie robót budowlanych polegających na :

1) nowej obróbce blacharskiej w połaci dachowej i na ścianie zgodnie ze sztuką budowlaną zapewniając jednocześnie szczelne połączenie koryta koszowego z rynną dachową, kosze powinny być pokryte pasem blachy ocynkowanej o szerokości nie mniejszej niż 600 mm, boczne krawędzie blachy zakończyć rąbkami leżącymi o szerokości 20-30 mm i wchodzącymi pod dachówkę na 150-200 mm, przy czym długość obróbek blacharskich pionowych i poziomych biegnąca wzdłuż połaci dachowych powinna wynosić min. 15 cm, styki ściany blachy ze ścianą budynku uszczelnić za pomocą preparatów przeznaczonych do tego typu połączeń, miejsce i sposób wykonania obróbek blacharskich wykonać zgodnie z załącznikiem nr 1 do decyzji;

2) zapory śniegu zgodnie z załącznikiem nr 2 do decyzji, podgrzewanej systemem kabli grzewczych odpornych na działanie UV;

3)obróbki blacharskiej blachy cynkowanej lub ocynkowanej przy styku ścian dobudówki inwestorki w poziomie stropodachu mad przybudówką Pana L. Cz. na szerokość i wysokość min. 15 cm, biegnącej wzdłuż połaci dachowej na całej długości połączenia tych dwóch części obu budynków, styki ścian blachy ze ścianą należy uszczelnić za pomocą preparatów przeznaczonych do tego rodzaju połączeń lub za pomocą taśmy uszczelniającej dekarskiej;

4) wymianie połączenia w miejscu oparcia krokwi na płatwi przy połączeniu dachu budynku głównego z dobudówką z istniejącego mocowania za pomocą gwoździ, na połączenie ze śrub M12 - 2 szt. na tym złączu;

Wszystkie te prace miały być wykonane w celu doprowadzenia inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] dz nr C do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z warunkami technicznymi, Polskimi Normami, sztuką budowlaną. Termin wykonania prac określono na 30 czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na stwierdzony stan faktyczny, w tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Op 181/08, oraz przedłożoną przez stronę ekspertyzę. Organ podał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z realizacją przez inwestora robót budowlanych, które wykonał w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że inwestorka prowadziła prace budowlane w oparciu o pozwolenie budowlane wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Kędzierzynie - Koźlu, dotyczące rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], na działce nr C. Stosownie do zatwierdzonej dokumentacji budowlanej B. R. miała wykonać rozbudowę budynku mieszkalnego o pokój, o wymiarach zewnętrznych 4,0 x 7,2 m w części zachodniej działki i wiatrołap o wymiarach zewnętrznych 3,8 x 1,5 m w części północnej budynku mieszkalnego. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki rozbudowa północnej części budynku miała być zlokalizowana w granicy z działką nr A należącą do L. Cz., a północna część rozbudowy budynku mieszkalnego miała być zlokalizowana w odległości 4,0 m od granicy z działką nr B. Obie rozbudowane części budynku miały być parterowe z dachami płaskimi o kącie pochylenia 5 stopni, przy czym spadek dachu części północnej rozbudowy został zaprojektowany w kierunku północnym prostopadle do granicy z działką nr A, spadek dachu wiatrołapu miał być zaś skierowany w kierunku działki nr B. Odstępstwo od pozwolenia na budowę polegało na połączeniu dwóch odrębnych części rozbudowy w jedną całość, zmianie konstrukcji dachu z płaskiego na stromy, dwuspadowy, nawiązujący wysokością i połączony z dachem istniejącym budynku mieszkalnego (przy czym jedna z połaci dachowych z uwagi na prostopadłe usytuowanie względem granicy posesji, posiada spadek na stronę działki sąsiedniej), wykonaniu pod połacią dachową dodatkowej kondygnacji (pokój mieszkalny oraz taras). Organ wskazał, że wykonane roboty budowlane, pomimo, iż odbiegają od zatwierdzonego projektu budowlanego, są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania. Plan ten nie zakazuje lokalizacji nowej zabudowy w granicy i jedynie ustala, że wysokość projektowanej modernizowanej zabudowy ma mieć maksimum 2 kondygnacje + poddasze użytkowe, z pokryciem, dachem stromym o symetrycznych spadkach połaci w zakresie 30-45 stopni. Rozbudowana część budynku, jak wskazał organ, ma II kondygnacje naziemne w tym poddasze użytkowe oraz posiada symetryczny dach (względem osi prostopadłej do ul. [...]) i kąt pochylenia dachu około 40 stopni. Organ odniósł się także do konieczności zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich dokonując takiej oceny zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie zgodności lokalizacji budynku oraz przepisów przeciwpożarowych i wpływu wykonanej inwestycji na budynek sąsiedni należący do L. Cz. Organ wskazał, że zgodnie z § 12 ust 3 pkt 1 warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej, jest możliwe sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Organ stwierdził, że szerokość działki na której została zrealizowana inwestycja wynosi 12,7 m, co wynika z projektu zagospodarowania terenu wchodzącego w skład projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę w 1996 r. Podał także, że inwestycja spełnia wymagania przeciwpożarowe, określone w § 271-273 warunków technicznych, gdyż wykonana przez inwestorkę ściana rozbudowanego budynku zlokalizowana w granicy z działką sąsiednią jest o ognioodporności równej REI 120, co wynika z dołączonego w 1999 r. orzeczenia technicznego wraz z inwentaryzacją budynku wykonaną przez inż. J. Ł.-Sz., a tym samym wykonana w granicy z działką sąsiednią należącą do L. Cz. ściana, jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Nadto, zdaniem organu, taka lokalizacja rozbudowy budynku nie wpłynęła na pozbawienie, czy ograniczenie warunków określonych w § 13 i § 60 warunków technicznych określających dostęp do naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym należącym do L. Cz. Organ stwierdził, że w sprawie został naruszony § 204 ust 5 warunków technicznych. W ocenie organu I instancji dokonane przez B. R. odstępstwo od projektu budowlanego i wadliwie wykonane roboty budowlane doprowadziły do obniżenia przydatności użytkowej budynku L. Cz., poprzez jego zamakanie, co znajduje potwierdzenie w ekspertyzie o stanie technicznym dotyczącym części rozbudowanej budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do R., sporządzonej przez inż. T. G. i inż. G. Z. oraz w ocenie stanu technicznego nr [...] sporządzonej przez inż. J. K., jak i w pięcioletniej okresowej kontroli budynku dokonanej przez mgr inż. J. O., a dotyczącej budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim podniósł następnie, że nie uznał dowodu w postaci protokołów zalania budynku sporządzonych na okoliczność wystąpienia szkody - zalania ściany zewnętrznej w budynku mieszkalnym L. Cz., która miała miejsce w 2000 r. gdyż przedstawiony dowód nie wskazuje jednoznacznie, jakie pomieszczenia uległy zalaniu i jaka była bezpośrednia przyczyna zalania. Organ nie wziął pod uwagę także dokumentów sporządzonych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oddział Katowice - dotyczących najobfitszych opadów występujących w miejscowości [...] w latach 2000, 2001 i I półroczu 2002r., oraz ich oceny dokonanej przez Starostę Krapkowickiego, gdyż w ocenie nie uwzględniono występowania warunków atmosferycznych występujących zimą, kiedy to długotrwałe zaleganie śniegu i jego powolne topnienie powoduje zamakanie ścian obu budynków, a co zostało udowodnione w ekspertyzie inż. T. G. i inż. G. Z. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim podał następnie, że zgadza się z wnioskami oceny technicznej sporządzonej przez inż. T. G. i inż. G. Z. dotyczącymi zagrożenia osunięcia śniegu na posesję L. Cz. i występującego w związku z tym zagrożenia dla życia ludzi. Organ podkreślił, że dokonana przez inwestorkę rozbudowa budynku mieszkalnego i zalewanie budynku skarżącego pozostają ze sobą w związku przyczynowo-skutkowym. Skutki powodujące zalewanie budynku skarżącego, zdaniem organu, są wynikiem wadliwego, nie zgodnego z normami budowlanymi i sztuką budowlaną wykonania robót budowlanych dotyczących w szczególności wykonania połączeń ścian rozbudowanej części budynku przez B. R. z istniejącymi dachami L. Cz. oraz z niewłaściwym połączeniem dwóch połaci dachu budynku B. R. i odprowadzenia wód opadowych z tego miejsca. Podał, że zakres obowiązków nałożonych na inwestorkę wynika z przedłożonej ekspertyzy, która w sposób jednoznaczny i wyczerpujący oceniła zaistniały stan oraz przedstawiła sposób rozwiązania stwierdzonych nieprawidłowości naruszający normę prawną wynikającą z § 204 ust 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim podał, że brak jest normy budowlanej określającej sposób montażu zapór śniegowych na połaci dachu, który jest określony w instrukcjach montażu danego producenta tych urządzeń i jest uzależniony od pochylenia dachu i rodzaju dachówki, usytuowania budynku w stosunku do stron świata i powinien być dobierany indywidualnie dla każdego przypadku, wobec czego organ przy nałożeniu obowiązku oparł się na doświadczeniu osoby posiadającej uprawnienia budowlane w tym zakresie tj. inż. T. G. Organ podał także, że pozostałe obowiązki zabezpieczenia dachu wynikają z norm budowlanych takich jak PN- 61/B-10245 Roboty blacharskie budowlane z blachy stalowej ocynkowanej i cynkowej - wymagania i badania techniczne przy odbiorze oraz PN-71/B-10241 Roboty pokrywcze - krycie dachówki ceramicznej wymagania i badania przy odbiorze. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim stwierdził, że B. R. naruszyła przepisy szeroko rozumianego Prawa budowlanego,w szczególności w zakresie § 204 ust 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków techniczny, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże wykonane roboty dają się doprowadzić do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie wyżej nakazanych robót budowlanych. W związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego wykonanej przez B. R.

W odwołaniu L. Cz. zażądał uchylenia zapadłej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. Wniósł o pełną realizację wyroku z dnia 13 listopada 2008 r. Dodał, że wobec odstąpienia przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę żąda nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych robót. Odwołujący zarzucił, że decyzja została podjęta po wykonaniu ekspertyzy na zlecenie B. R. Nadto L. Cz. podniósł, że PINB nie respektuje zapadłych rozstrzygnięć i dąży do legalizacji samowoli budowlanej.

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2010, Nr 246, poz. 1623 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, wskazał że w sprawie inwestycji B. R. i związanych z nią postępowań zapadły wyroki sądów administracyjnych, które na mocy art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.) wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Bezspornie zatem należało uznać, że badając dotychczas sprawę rozbudowy budynku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, a wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, jako zasadnicze dla prawidłowego rozstrzygnięcia uznał dwie kwestie, a to związku przyczynowego pomiędzy zrealizowaną inwestycją, a zalewaniem budynku L. Cz. oraz zastosowanie w sprawie przepisów obowiązujących w dacie "pierwotnego" orzekania, tzn. sprzed nowelizacji z 11 lipca 2003 r. W obu przypadkach, zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim zrealizował wyroki sądów. Argumentował, że stwierdzenie nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego z 1999 r. i 2000 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w drodze wyroku sądowego spowodowało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim ponownie obowiązany był prowadzić postępowanie legalizacyjne. Umorzenie zaś postępowania w sprawie z wniosku o pozwolenie na użytkowanie nie uczyniło bezprzedmiotowymi wcześniejszych rozważań z uzasadnień wyroków zapadłych w sprawie, gdyż właśnie na mocy wyroku z dnia 13 listopada 2008 r. rozważania zapadłe na gruncie tamtej sprawy stały się aktualne w obecnie prowadzonym postępowaniu, a co za tym idzie aktualne pozostają ustalenia wszystkich zapadłych w sprawie rozstrzygnięć sądowoadministracyjnych. Powyższe obligowało zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim do wzięcia pod uwagę dotychczasowych ustaleń zapadłych w sprawie. A skoro tak w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy z daty popełnienia samowoli budowlanej, a więc z roku 1996-1998, tj. daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i daty pierwszej decyzji z zakresu nadzoru budowlanego zapadłych w sprawie. Organ odwoławczy zauważył, że w dacie tej obowiązywało Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w pierwotnej wersji ogłoszone w Dzienniku Ustaw z 1994 r. Nr 89, poz. 414. Zgodnie z obowiązującym wówczas art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź przepisach. Przytaczając brzmienie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego organ zauważył, że w sytuacji prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź przepisach organ nadzoru budowlanego winien w pierwszej kolejności ustalić, czy możliwe jest zastosowanie przepisów w taki sposób, aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Z zestawienia norm zawartych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, zwłaszcza rozdzielenia hipotez i dyspozycji tych przepisów słowem "albo", wynika możliwość nałożenia jednego z dwóch obowiązków określonych w art. 51 ust. pkt 1 dopiero wtedy, gdy nie jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem organu, bezsprzeczne jest, że B. R. samowolnie odstąpiła od zatwierdzonego projektu budowlanego i że roboty budowlane zostały już zakończone. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawnia przyjęcie, że stwierdzone uchybienia mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego nie tylko ze sztuką budowlaną, lecz również z szeroko rozumianymi przepisami. Zrealizowana inwestycja nie narusza § 12 warunków technicznych z 2002 r. Z protokołu oględzin z dnia 22 maja 2003 r. wynika, że do budynku B. R. od strony L. Cz. przylega bezpośrednio przedsionek – wiatrołap, którego zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 nie jest uważany za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi, gdyż wykonywane w nim czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku. Nie został także naruszony § 60 warunków technicznych odnoszący się do czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi z powodów wyżej przytoczonych, ani § 271 warunków technicznych odnoszący się do odległości między zewnętrznymi ścianami budynków. Zgodnie z tym przepisem oraz przepisami następnymi ściana oddzielenia pożarowego pomiędzy budynkiem B. R. i L. Cz. musi być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej co najmniej REI 60. Wykonana przez inwestorkę ściana rozbudowanego budynku zlokalizowana w granicy z działką sąsiednią jest o ognioodporności równej REI 120. Z oceny technicznej wynika również, że pokrycia obu budynków są wykonane z dachówki ceramicznej, zatem z materiałów nierozprzestrzeniających ognia (zgodnie z załącznikiem 3 pkt 4 ppk 4.1 do rozporządzenia). Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że sporna inwestycja nie narusza przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż jej lokalizacja w granicy działki budowlanej jest zgodna z tym rozporządzeniem oraz jest zgodna z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obowiązujący plan nie zakazuje budowy nowych obiektów w granicy, a odnosi się wyłącznie do ich wysokości, określając ją maksymalnie na 2 kondygnacje z poddaszem użytkowy. Inwestycja B. R. składa się dwóch kondygnacji naziemnych, w tym z poddasza użytkowego, co zostało określone w ocenie technicznej obiektu z 1999 r. Plan odnosi się także do pokrycia dachu wskazując, że planowana zabudowa winna być pokryta dachem stromym o symetrycznych spadkach połaci w zakresie 30-45°. W przypadku omawianej inwestycji kąt pochylenia dachu wynosi około 40°, co wynika z projektu autorstwa J. Ł.-Sz. W ocenie organu II instancji zebrany materiał dowody uprawnia stwierdzenie, że roboty budowlane zrealizowane przez inwestorkę pogorszyły stan techniczny budynku L. Cz., poprzez jego zalewanie wodami opadowymi. Z uwzględnionych przez organ odwoławczy, dokumentów Towarzystwa Ubezpieczeniowego A S.A., wynika, że w 2000 i 2001 r. L. Cz. uzyskał wypłatę z tytułu szkody spowodowanej zalaniem mieszkania w oparciu o protokół sporządzony w jego lokalu. Powołując się na sporządzone opinie techniczne w sprawie przyjął, że przyczyną zalewania budynku L. Cz. są nieprawidłowo wykonane roboty budowlane na styku obu połaci dachu, niedostateczne zabezpieczenie łączenia, brak szczelności pokrycia dachu w osi rynny dachowej przybudówki oraz brak uszczelnienia na bazie kitu trwale plastycznego, skutecznie ograniczający ewentualny napływ wód opadowych, a tym samym inwestycja B. R. nie odpowiada przepisom wyłącznie w zakresie połączenia obu dachów i ich uszczelnienia, a więc § 204 ust. 5 warunków technicznych. Zauważył przy tym, że zgodnie z § 319 ust. 1 tego rozporządzenia dachy i tarasy powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i wewnętrznych lub zewnętrznych rur spustowych oraz, że przepisy prawa nie wskazują, w jaki sposób połączenie obu dachów winno zostać wykonane. Organ odwoławczy podzielając ustalenia ekspertyzy stwierdził, że wykonanie nowej obróbki blacharskiej w połaci dachowej i na ścianie zgodnie ze sztuką budowlaną zapewniającej jednocześnie szczelne połączenie koryta koszowego z rynną dachową i wskazanie, że kosze powinny być pokryte pasem blachy cynkowanej lub ocynkowanej o szerokości nie mniejszej niż 600 mm, nakazanie zakończenia bocznych krawędzie blachy rąbkami leżącymi o szerokości 20÷30 mm i wchodzącymi pod dachówkę na 150÷200 mm, przy czym długość obróbek blacharskich pionowych i poziomych biegnąca wzdłuż połaci dachowych powinna wynosić min 15 cm, nakazanie uszczelnienia styków ściany blachy ze ścianą budynku za pomocą preparatów przeznaczonych do tego typu połączeń, jest rozwiązaniem przewidzianym w Polskich Normach PN-61/B-10245 Roboty blacharskie budowlane z blachy stalowej ocynkowanej i cynkowej - wymagania i badania techniczne przy odbiorze oraz PN-71/B-10241 Roboty pokrywcze - krycie dachówki ceramicznej wymagania i badania przy odbiorze, które nie zostały jednak przywołane w rozporządzeniu z 2002 r. Normy te są powszechnie stosowane w budownictwie, jako zapewniające bezpieczeństwo konstrukcji i użytkowania budynku. Podobnie ocenił organ nakaz wykonania zapory śniegu zgodnie z załącznikiem nr 2 do decyzji, podgrzewanej systemem kabli grzewczych odpornych na działanie UV, gdyż jej brak bezsprzecznie powoduje zagrożenie dla sąsiedniej nieruchomości. Słusznie, zdaniem organu odwoławczego, wywiódł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim, że jej realizacja w sposób określony przez autorów ekspertyzy z 2009 r. pozwoli na usunięcie występowania tego zagrożenia, a zatem doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z prawem. Naprawa łączenia obu dachów i uszczelnienie obróbek blacharskich, montaż właściwych zabezpieczeń śniegowych spowodują, że budynek L. Cz. nie będzie zalewany wodami opadowymi, a stan zagrożenia związany z możliwością osuwania się śniegu zniknie, a tym samym inwestycja B. R. może zostać przywrócona do stanu zgodnego z przepisami w inny sposób, niż poprzez jej rozebranie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu L. Cz. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego domagając się pełnej realizacji wyroku WSA z dnia 13 listopada 2008 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Op 181/08. Wobec odstąpienia inwestorki od warunków pozwolenia na budowę zażądał nakazania rozbiórki samowolnie dokonanych robót, a nie jak w decyzji wykonania nowej obróbki blacharskiej i zapory śniegowej oraz wymiany połączenia w miejscu oparcia krokwi. Zdaniem skarżącego proponowane przez organ rozwiązania nie są w stanie w pełni zabezpieczyć jego budynku przed zalewaniem i osuwaniem śniegu. Zauważył, iż decyzja podjęta została w oparciu o ekspertyzę wykonaną na zlecenie B. R. W odczuciu skarżącego ekspertyza dotycząca rozbudowy budynku oraz jej wpływu na budynek sąsiedni powinna być wykonana zgodnie z treścią wyroku WSA tj. przez niezależnego rzeczoznawcę w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości. Skarżący wskazywał, iż niezrozumiałe pozostaje dla niego, iż w ubiegłym roku PINB wydał decyzję zezwalającą na dalsze prace budowlane polegające na rozbudowie balkonu, który jest częścią samowoli budowlanej. Zarzucił organowi I instancji, że nie jest on w stanie właściwie zrealizować poleceń organu OWINB i Sądu, a uporczywość PINB jest w jego przypadku zatrważająca, gdyż dąży on za wszelką cenę do zalegalizowania samowoli budowlanej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentów zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Powyższe oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Zauważyć należy także, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 11 czerwca 2012 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 marca 2012 r. w przedmiocie nakazania B. R. wykonania określonych robót

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, nie odpowiadają prawu, gdyż w sprawie wydane zostały dwie decyzje przez organ I instancji, w których nakazano inwestorce wykonanie określonych robót budowlanych. Mianowicie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim wydał w dniu 22 października 2010 r. decyzję, którą nakazał inwestorce wykonanie określonych robót. Decyzja ta została doręczona inwestorce oraz uczestnikowi postępowania – L. Cz., który działa wówczas poprzez swojego pełnomocnika. Z powodu wadliwego doręczenia przez organ I instancji uczestnikowi postępowania tej decyzji PINB w powiecie krapkowickim, WSA w Opolu wyrokiem z dnia 17 października 2011 r. uchylił decyzję organu II instancji, to jest Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r. (por. wyrok WSA w Opolu sygn. akt II SA/Op 81/11) i nakazał w sposób prawidłowy dokonać doręczenia decyzji organu I instancji uczestnikowi postępowania do rąk jego pełnomocnika. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w wykonaniu wyroku WSA w Opolu wydał postanowienie z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...], w którym stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania. To postanowienie OWINB w Opolu nie zostało zaskarżone, a organ I instancji po zwrocie akt przez organ odwoławczy i ustaleniu, że uczestnik postępowania nie jest już reprezentowany przez pełnomocnika, lecz działa osobiście wydał w dniu 20 marca 2012 r. kolejną decyzję nakazującą inwestorce wykonanie określonych robót, zaś organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Zaistniały zatem w sprawie stan faktyczny wymaga stwierdzenia, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy, w której poprzednio zapadła inna decyzja organu I instancji.

Zgodnie z art. 104 § 2 K.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Organ administracji publicznej, załatwiając sprawę, przez wydanie decyzji zamyka czynności postępowania w I instancji lub w II instancji. Wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wykonuje tym samym proceduralny nakaz podjęcia decyzji. Organ, stosownie do art. 110 K.p.a., jest związany własną decyzją i stąd też tylko w przypadkach przewidzianych w procedurze może lub musi ponownie zająć się tą samą sprawą. Poza tymi przypadkami sprawa dla tego organu staję się niedostępna do dalszego jej rozpoznawania, czy też do ponownego orzekania w niej. Najpierw musi być na podstawie przepisów proceduralnych obalona przeszkoda w ponownym rozpoznaniu sprawy, jaką stanowi wydana w niej i doręczona decyzja.

Art. 110 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Decyzja niewątpliwie wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia. Dopiero prawidłowe doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznanie się z jej treścią kończy proces decyzyjny oraz załatwia sprawę w rozumieniu art. 104 K.p.a. Nie oznacza to jednak, że w pojęciu "wydanie decyzji" mieści się również doręczenie tego aktu. Wynika to między innymi z unormowania zawartego w art. 107 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem do konstytutywnych elementów omawianej formy działania organu administracji publicznej zalicza się bowiem: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie, podpis piastuna funkcji organu administracji publicznej lub osoby działającej w imieniu organu, a także datę wydania decyzji. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego nie data doręczenia stronie lecz data jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe jak i materialne (por. E. Frankiewicz "Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej" PiP 2002/2/70). Zauważyć należy również, że przepis art. 110 K.p.a. zawiera regulację prawną dotyczącą stabilizacji treści rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty lub rozstrzygnięcia kończącego sprawę w danej instancji, potraktowanych jako szczególnie doniosłe czynności procesowe, z którymi wiążą się skutki materialnoprawne i procesowe. Związanie organu własną decyzją trwa, aż do momentu ustania jej mocy obowiązującej. Organ przestaje być związany decyzją, gdy zostanie ona uchylona, zmieniona lub wygaśnie. Co więcej organ jest związany własną decyzją zarówno wtedy, gdy jest ona w jego przekonaniu prawidłowa, jak i również wtedy, gdy dostrzega jej wadliwość.

Przenoszą powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji dwukrotnie orzekł o istocie sprawy, a to dwukrotnie nałożył na inwestorkę ściśle określone obowiązki. W sprawie doszło zatem do dwukrotnego ujawnienia na zewnątrz "woli organu I instancji", a to po raz pierwszy w decyzji z dnia 22 października 2010 r., gdzie organ nadzoru budowlanego w sposób władczy nałożył na adresatkę decyzji obowiązki, których wykonanie było fizycznie i prawnie możliwe oraz w decyzji z dnia 20 marca 2012 r., gdzie nastąpiło ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie decyzją tej samej sprawy (tożsamość podmiotowa i przedmiotowa), co do istoty. Zauważyć należy również, że zarówno decyzja organu I instancji z dnia 22 października 2010 r., jak i decyzja tego organu z dnia 20 marca 2012 r., która stanowi przedmiot kontroli Sądu zostały skutecznie doręczone adresatce decyzji, a to odpowiednio w dniach 3 listopada 2010 r. (k-80 akt administracyjnych) oraz 22 marca 2012 r. (k-109 akt administracyjnych).Powyższe oznacza, że zostały one wprowadzone do obrotu prawnego i wiązały organ I instancji. Wydając zatem powtórną decyzję z dnia 20 marca 2012 r. organ I instancji w sposób rażący naruszył prawo, co winno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Organ odwoławczy nie dostrzegł, że organ I instancji dwukrotnie rozstrzygnął merytorycznie tę samą sprawę. Na sprawę w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa stron postępowania, jak i przedmiotowa. Zauważyć należy także, iż decyzja organu I instancji nie stała się decyzją ostateczną, gdyż przedmiotowa sprawa była w tzw. "stanie sprawy w toku", który rozpoczyna się z chwilą wszczęcia postępowania, a kończy z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. Tym samym utrzymując w mocy decyzję organu odwoławczego doszło również do rażącego naruszenia prawa.

Przypomnieć wypada również, że zgodnie z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II SA/Op 81/11, Sąd uchylił do ponownego rozpoznania wyłącznie decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 grudnia 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim z dnia 22 października 2010 r. Sąd nakazał w sposób prawidłowy dokonać doręczenia decyzji organu I instancji uczestnikowi postępowania do rąk jego pełnomocnika.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ, a także do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy lub nie nastąpi istotna zmiana stanu faktycznego do której doszło po wydaniu wyroku. Ponowne, zatem rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt SA/Wr 1890/07; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lutego 2002 r., sygn. akt I SA/Bk 470/08 i wyrok NSA z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 591/08). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

W przedmiotowej sprawie Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w wykonaniu wyroku WSA w Opolu wydał także postanowienie z dnia 21 lutego 2012 r., nr [...], w którym stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania, przy czym nie dokonał uprzednio ustalenia, czy zmianie uległ, czy też nie stan faktyczny sprawy, a mianowicie czy uczestnik postępowania, a obecny skarżący jest nadal reprezentowany przez pełnomocnika. Przedmiotowe postanowienie objęte zostało kontrolą sądową na podstawie art. 135 P.p.s.a., gdyż z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że skarżący zrezygnował z zastępstwa procesowego, o czym poinformował organ I instancji pismem z dnia 28 lutego 2012 r. (k-103 akt administracyjnych). Stąd też ta zmiana stanu faktycznego spowodowała, że nie istniała możliwość wykonania wytycznych Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku, gdyż skarżący nie był już reprezentowany przez pełnomocnika. Zmiana stanu faktycznego skutkowała tym, że organ odwoławczy winien dokonać oceny tej okoliczności i wskazując na jej zaistnienie rozpoznać merytorycznie wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 22 października 2010 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie w punkcie 2 uzasadnia przepis art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzeknie na posiedzeniu niejawnym.