Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 782/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.3, 134, 145,152,153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.98 ust.3, 129 ust.5
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłacenia odszkodowania za objęte podziałem działki 1. uchyla zaskarżoną decyzję I oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w B. z dnia [...].08.2008r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody Podlaskiego na rzecz B. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołania Pani B. W. i Burmistrza C., uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za grunt wydzielony pod drogi w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela, oznaczony jako działki nr [...] o łącznej pow. 0,1573 ha, położony w P., gm. C. (pkt 1 decyzji) oraz odmówił ustalenia i wypłacenia odszkodowania na wydzielone w wyniku podziału - działki oznaczone nr geod. [...](pkt. 2 decyzji).

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją z dnia [...] września 1990 r. Kierownik Urzędu Rejonowego

w B. zatwierdził, na wniosek właściciela B. W., podział nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] i [...]położonej we wsi P. W decyzji stwierdzono jednocześnie, że grunty przeznaczone pod budowę nowo projektowanych ulic wydzielone jako działki o nr geod. [...] przechodzą z mocy postanowień art. 12 ust.5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na własność Skarbu Państwa, za odszkodowaniem, którego ustalenie nastąpi od rębną decyzją.

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. skarżąca B. W. wystąpiła z żądaniem przyznania i wypłaty odszkodowania za wydzielone decyzją

z dnia [...] września 1990 r. z nieruchomości Nr [...]i [...]położonej we wsi P., objętej podziałem, grunty przeznaczone pod budowę nowoprojektowanych ulic w postaci działek o nr geod.[...].

Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...]sierpnia 2006 r.,na podstawie art. 105 kpa w zw. z art. 98 ust. 3 i 129 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty żądanego odszkodowania.

Od tej decyzji B. W. złożyła odwołanie do Wojewody P.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Wojewoda P. decyzją

z dnia [...] września 2006 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie godząc się z powyższą decyzją B. W. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie.

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Bk 706/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. stwierdzając, iż nie podlegają one wykonaniu oraz zasądził od Wojewody P. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

W ocenie Sądu, organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie pominęły fakt, że mimo cywilnoprawnego charakteru roszczenia o odszkodowanie za przejęcie własności nieruchomości, ustalenie odszkodowania przekazane zostało do postępowania administracyjnego. Roszczenie o odszkodowanie nie mogło, zatem ulec przedawnieniu przed jego powstaniem tj. ustaleniem. Termin przedawnienia biegnie, bowiem od dnia wymagalności roszczenia, a roszczenia o odszkodowanie ustalone w drodze decyzji administracyjnej stają się wymagalne dopiero po ich ustaleniu i przyznaniu. Natomiast żądanie administracyjnoprawne o ustalenie wysokości odszkodowania w drodze decyzji nie ulega przedawnieniu.

W konsekwencji obowiązek ustalenia odszkodowania odrębną decyzją obciążał organ administracji i to na organie ciążyła powinność wszczęcia z urzędu oraz przeprowadzenia odrębnego postępowania zmierzającego do ustalenia kwoty odszkodowania. Wskazując w tym zakresie na naruszenie prawa materialnego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, podkreślając, iż upływ przedawnienia roszczenia o odszkodowanie jest przesłanką materialnoprawną, która może powodować odmowę przyznania odszkodowania, a nie przesłanką procesową prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 kpa. Końcowo Sąd wskazał, iż wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie wymagać będzie określenia przez organ podmiotu zobowiązanego do jego zapłacenia.

Starosta B., rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 105 kpa w zw. z art. 98 ust.3 i art. 129 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, umorzył postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania na grunt wydzielony pod drogi w wyniku podziału dokonanego na wniosek B. W., oznaczony jako działki o nr[...],[...]położony w P., gm. C.

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że skoro, zdaniem Sądu, nie nastąpiło w niniejszej sprawie przedawnienie roszczeń odszkodowawczych, konieczne było ustalenie, czy działki o nr [...]przeszły na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. nr [...]z dnia [...] września 1990 r. zatwierdzającej podział. Ustalić, zatem należało, czy wniosek o podział pochodził od właściciela gruntu, czy przebieg ulic był wyraźnie określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie podziału oraz, czy grunty zostały wydzielone pod budowę nowych ulic.

Analizując powyższe warunki, organ stwierdził, że w stosunku do działek o nr [...][i [...] brak jest możliwości ubiegania się o odszkodowanie, albowiem została ona przeznaczona na poszerzenie istniejącej drogi, a nie budowę ulicy od podstaw. Również w zakresie działek o nr[...], organ stwierdził brak podstaw do wypłaty odszkodowania, argumentują, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie zatwierdzenia na przedmiotowych działkach nie przewidziano przebiegu ulic. Oznacza to, że w dacie zatwierdzenia podziału nie został spełniony jeden z warunków przesądzających o przejściu w/w działek na własność Skarbu Państwa. Ponadto w/w działki nigdy nie były wykorzystywane jako droga, są porośnięte trawą i pojedynczymi drzewami, natomiast działka o nr [...]stanowi jedynie nieurządzony dojazd do kilku posesji i nie można jej uznać za drogę powszechnego korzystania.

Końcowo organ wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] września 1990 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonych jako działki o nr [...] w zakresie dotyczącym stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa gruntów wydzielonych pod budowę ulic, oznaczonych w projekcie podziału jako działki nr geod.[...]. Na tej podstawie organ uznał, że skoro w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przejście gruntu oznaczonego jako działki o nr [...]na rzecz Skarbu Państwa, to postępowanie w zakresie ustalenia i wypłacenia odszkodowania na w/w grunt, należało umorzyć.

Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody P. złożyła B. W.

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2008 r. uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia i wypłacenia odszkodowania za grunt wydzielony pod drogi w wyniku podziału dokonanego na wniosek właściciela, oznaczony jako działki nr [...]o łącznej pow. 0,1573 ha, położony w P., gm. C.(pkt 1 decyzji) oraz odmówił ustalenia i wypłacenia odszkodowania na wydzielone w wyniku podziału - działki oznaczone nr geod. [...](pkt. 2 decyzji).

W uzasadnieniu podjętej decyzji organ odwoławczy, podzielił stanowisko organu l instancji, stwierdzając, że własność działek o nr [...]nie przeszła na rzecz Skarbu Państwa, a więc nie doszło do wywłaszczenia. Podkreślił, że decyzja z dnia [...] września 1990 r. w zakresie dotyczącym stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa gruntów wydzielonych pod budowę ulic, oznaczonych w projekcie podziału jako działki nr[...], została unieważniona decyzją SKO w dnia [...] kwietnia 2008r. Przebieg dróg nie był, bowiem zaznaczony w obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w chwili obecnej działki nr [...]są drogą wewnętrzną, a działki nr [...]drogą publiczną gminną, lecz nie pełnią roli drogi i nie są wykorzystywane jako droga. Jedynie działka nr [...]stanowi nieurządzony dojazd do kilku posesji, ale nie można jej uznać za drogę powszechnego korzystania. Powołując się na powyższe okoliczności, organ odwoławczy, podzielił, co do zasady stanowisko organu l instancji, stwierdzając, iż w sytuacji, gdy nieruchomość nie przeszła na własność Państwa, odszkodowanie nie może być ustalone, jednocześnie uznał, iż w takim przypadku należy wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, a nie decyzję umarzającą postępowanie na podstawie art. 105 kpa.

Od tej decyzji pełnomocnik B. W. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 12 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez:

* błędne przyjęcie, że podział nieruchomości skarżącej, w wyniku czego wydzielono

działki pod budowę ulic nie był zgodny z zapisami obowiązującego w dacie

wydania decyzji zatwierdzającej plan podziału miejscowego planu

zagospodarowania Gminy C.;

* błędne przyjęcie, że niektóre z wydzielonych działek stanowiące drogę

wewnętrzną nie mogą być zrekompensowana stosownym odszkodowaniem;

* błędne przyjęcie, że wydzielona działki stanowiące drogę publiczną w

rzeczywistości pozbawioną są tej funkcji, a zatem i za nie odszkodowanie nie

przysługuje;

* błędne przyjęcie, że w świetle wskazanych ustaleń w ogóle nie doszło do

przejęcia przez Państwo własności wydzielonych pod drogi gruntów.

W ocenie pełnomocnika skarżącej organy administracyjne błędnie wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zawarte w wyroku z dnia 16 stycznia 2007 r. (II SA/Bk 706/06), uznając, że w/w orzeczenie otworzyło organom drogę do merytorycznego badania sprawy w kierunku, czy faktycznie w sprawie doszło do wywłaszczenia, a tym samym, czy roszczenie odszkodowawcze skarżącej jest w ogólne zasadne. Takie postępowanie, zdaniem skarżącej, narusza art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stoi w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w art. 8 kpa. Kolejne zaś badanie decyzji z dnia [...] listopada 1990 r. zatwierdzającej plan podziału jest sprzeczne również z art. 16 kpa. Skarżąca podkreśliła również, że wszystkie sporne drogi wydzielone wskutek podziału z nieruchomości skarżącej spełniają funkcję dróg publicznych i jako takie podlegają wywłaszczeniu za odpowiednim odszkodowaniem, niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Końcowo, powołując się na orzeczenie ETPC w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007r. w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż niezależnie od formalnego zakwalifikowania danej drogi jako publicznej bądź wyłącznie wewnętrznej, przeznaczenie prywatnego gruntu pod drogę, prowadzi do faktycznego wywłaszczenia i musi skutkować przyznaniem stosownego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania Gmina C. w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2009 r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie uzasadnienia poprzez przyjęcie, że działki nr [...]nie przeszły na własność Skarbu Państwa. Uzasadniając powyższy wniosek podniósł, że na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej nr geod.[...], spełnione były przesłanki niezbędne dla przejścia nieruchomości na własność Skarbu Państwa z mocy prawa; w ewidencji gruntów działek o nr[...], jako właściciel figuruje Skarb Państwa, a jako użytkownik Gmina C. Końcowo uczestnik postępowania podkreślił, że decyzja Wojewody P. wadliwa, co do przesłanki na podstawie, której odmówiono ustalenia

i wypłacenia odszkodowania, jest jednak słuszna, albowiem doszło do przedawnienia roszczenia z upływem 10 lat od dnia kiedy decyzja o podziale stała się ostateczna. Za odmową ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącej przemawia dodatkowo fakt, iż ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwości wypłaty odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone przed dniem wejście w życie w/w ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu

z prawem. Oznacza to, iż kontrola sądu nie ogranicza się do zbadania zasadności zarzutów, lecz sąd kontroluje czy przy wydawaniu decyzji nie doszło do innych jeszcze naruszeń prawa.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy

i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż została ona wydana

z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 stycznia 2007 r. II SA/BK 706/06. Element ten ma doniosłe znaczenie, bowiem z przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena ta i wskazania znalazły się w uzasadnieniu tegoż wyroku i w takim znaczeniu uzasadnienie ma moc wiążącą. W tej sytuacji zarówno organ przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie, jak i sąd oceniając obecnie decyzje wydane w tym postępowaniu, co do zasady, nie mogą czynić ustaleń sprzecznych z oceną wyrażoną w uzasadnieniu w/w wyroku. Przez ocenę prawną powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych

i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie, przy czym dotyczy ona zarówno zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 625/07, Lex nr 344933).

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, str. 345).

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż - jak słusznie podniosła to strona skarżąca - organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie, nie uwzględniły oceny prawnej jak i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2007 r. II SA/BK 706/06.

W wyroku tym sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za grunty przejęte przez Skarb Państwa (gminę)

z mocy prawa – w następstwie podziału nieruchomości – pod budowę ulic albowiem takie roszczenie nie może ulec przedawnieniu przed jego powstaniem tj. ustaleniem w drodze decyzji przez właściwy organ, przy czym to właśnie na organie ciążyła powinność wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia odrębnego postępowania zmierzającego do ustalenia kwoty odszkodowania. Sąd wskazał przy tym, iż obowiązek wypłacenia w przedmiotowej sprawie odszkodowania wynika m.in.

z art. 129 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), gdzie ustawodawca zobowiązał starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do wydawania decyzji

o odszkodowaniu między innymi w przypadku, gdy w przeszłości nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Jak podkreślono w uzasadnieniu w/w wyroku obowiązek odszkodowawczy za przejęcie z mocy prawa nieruchomości objętej podziałem gruntów pod drogę publiczną został utrzymany w art. 98 ust. 3 cytowanej ustawy.

Uchylając zaskarżone decyzje sąd wskazał na konieczność określenia w ponownym postępowaniu podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, wskazując na brak jednoznacznych ustaleń w kwestii formalnego zaliczenia przejętych pod ulice gruntów do dróg gminnych. Podkreślił przy tym, iż dla odpowiedzialności odszkodowawczej (Skarbu Państwa lub gminy) brak stosownego wpisu do Księgi Wieczystej urządzonej dla nieruchomości nie miałby znaczenia, albowiem w tym przypadku miałby on charakter wyłącznie deklaratoryjny. Własność gruntu wydzielonego pod budowę ulic z nieruchomości objętej podziałem przechodziła bowiem z mocy prawa na rzecz Państwa (od 05.12.1990r. na rzecz gminy) z momentem uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołanym wyżej wyrokiem przesądził o tym, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały warunki, od których zależne jest ustalenie odszkodowania dochodzonego przez B.W. za grunty przejęte przez Skarb Państwa (gminę) z mocy prawa, a niezbędne jest jedynie ustalenie wysokości tego odszkodowania oraz podmiotu zobowiązanego do jego zapłacenia.

Tymczasem organy administracji publicznej rozpoznając ponownie sprawę sformułowały nową ocenę prawną przedmiotowego zagadnienia, sprzeczną

z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem. Zarówno organ I jak i II instancji uznały bowiem, iż skoro w sprawie niniejszej nie nastąpiło przedawnienie roszczeń odszkodowawczych, to koniecznie jest ustalenie, czy dochodzone roszczenie jest w ogóle zasadne, tj. czy przedmiotowe działki przeszły na własność Państwa na mocy decyzji zatwierdzających podział. Argumentując swoje stanowisko organy wskazały na decyzję SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji podziałowej w zakresie dotyczącym przejścia na własność Skarbu Państwa gruntów wydzielonych pod budowę ulic. Wskazały ponadto – powołując się na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 lutego, sygn. akt II SA/BK 669/06 - iż konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest obowiązek organu orzekającego w sprawie o odszkodowanie wyjaśnienia, czy przy podziale nieruchomości rzeczywiście doszło do wydzielenia działek pod budowę ulic.

Takie stanowisko organów orzekających w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż wprawdzie przywołaną wyżej decyzją SKO stwierdziło nieważność decyzji z [...] września 1990 r. zatwierdzającej podział nieruchomości w zakresie dotyczącym przejścia na własność Skarbu Państwa gruntów wydzielonych pod budowę ulic, nie oznacza to jednakże iż zlikwidowany został w ten sposób skutek w postaci przejścia tych gruntów na rzecz Skarbu Państwa. Podkreślić bowiem należy – na co zresztą Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w uzasadnieniu swojej decyzji - iż skutek taki następuje z mocy prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna i dlatego też zbędne jest stwierdzanie tego faktu odrębną decyzją, a organ administracji zatwierdzając podział winien ograniczyć się do określenia działki, która zostaje wydzielona pod budowę ulicy.

Także powoływanie się przez organy administracji na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 lutego, sygn. akt II SA/BK 669/06, jako podstawę przyjętej oceny prawnej, nie znajduje w przedmiotowej sprawie uzasadnienia. Wyrok ten wydany został bowiem w odmiennej od przedmiotowej sytuacji faktycznej, na tle stosowania art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdy z kolei kwestie rozważane w niniejszej sprawie dotyczą art.12 ust. 1, 3 i 5 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji o podziale, czego organy orzekające w sprawie zdają się w ogóle nie zauważać.

Niezależnie od tego raz jeszcze należy podkreślić, iż związanie organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie i to – jak już wskazano wcześniej - bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych jak i orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).

W świetle powyższego wywodu należało uchylić zaskarżoną decyzję jako naruszającą art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), co w konsekwencji spowodowało również uchylenie poprzedzającej jej wydanie decyzji

I instancji.

Rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie ustalenie wysokości odszkodowania należnego za grunty przejęte przez Skarb Państwa (gminę) z mocy prawa – w następstwie podziału nieruchomości – pod budowę ulic oraz ustalenie podmiotu zobowiązanego do jego zapłacenia według wskazań określonych w niniejszym sprawie jak i orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2007 r. II SA/BK 706/06.

Mając całokształt rozważań na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1

lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Następstwem uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy p.p.s.a. oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego – art. 200 ustawy p.p.s.a.