Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 533/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 657/07 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 657/07 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] października 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydaną w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. K.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną G.K.

Działający z upoważnienia Burmistrza Bolkowa Kierownik Gminno-Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bolkowie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., powołując się na art. 17, art. 20, art. 24, art. 26, art. 30 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałej współpracy na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z powyższego wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne jest formą pomocy skierowaną do osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem.

W sprawie wnioskodawca nie spełnił przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, gdyż G. K. jest żoną strony.

J. K. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że oczekuje pomocy finansowej. Podkreślił, że nie potrafi nazwać zasiłków, ponieważ ich nie zna. Po raz kolejny prosi o przyznanie zasiłku stałego w związku z opiekowaniem się niepełnosprawną małżonką. Zaznaczył, iż zgodnie z poglądami Trybunału Konstytucyjnego o tym, czy opiekunowi należy się zasiłek decyduje fakt sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, niepodejmowanie zatrudnienia oraz niskie dochody we wspólnie prowadzonym gospodarstwie. Stopień pokrewieństwa, w ocenie strony, ma w tym przypadku drugorzędne znaczenie.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymało w mocy decyzję organu niższej instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 tej ustawy są świadczenia opiekuńcze, tj. zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. Następnie organ powołał treść art. 17 ust. 1 ustawy określający krąg osób uprawnionych do świadczenia.

Na podstawie wniosku i załączonych do niego dokumentów m.in. odpisu skróconego aktu małżeństwa ustalono, że J. K. i G. K. w dniu [...] sierpnia 1992 r. zawarli związek małżeński. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Legnicy z dnia [...] lutego 2005 r., G. K. została zaliczona do osób niepełnosprawnych na stałe, ze wskazaniem konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. J. K. jest osobą bezrobotną od dnia [...] stycznia 2005 r. W 2006 r. rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] zł.

W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i zebrał niezbędny materiał dowodowy. Zgodnie z ustaleniami wnioskodawca nie jest osobą uprawnioną do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zrezygnował z zatrudnienia w związku z opieką nad małżonką, a nie nad dzieckiem, o czym stanowi ustawa o świadczeniach rodzinnych.

Na marginesie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że katalog świadczeń pomocy społecznej nie zawiera świadczenia, które organ pomocy społecznej mógłby przyznać stronie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną małżonką. Świadczenie takie istniało w starym stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 maja 2004 r., chodzi o ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), która utraciła moc obowiązującą z dniem 1 maja 2004 r. W art. 27 tej ustawy określała prawo do zasiłku stałego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. P 23/05 powyższy przepis, w zakresie w jakim uniemożliwiał nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Stąd też przed datą utraty mocy obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r., tj. przed dniem 1 maja 2004 r. istniała prawna możliwość przyznania pomocy finansowej, o którą ubiega się strona. Obecnie brak jest podstaw prawych do jej przyznania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. powtórzył żądania i argumentację odwołania. Podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji wskazał, że spór w istocie nie dotyczy faktów, bo te są niesporne, a dokonanej przez organy wykładni zastosowanych przepisów. W ocenie Sądu organy naruszyły prawo materialne, gdyż dokonały nieprawidłowej wykładni przepisów art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, co miało wpływ na wynik sprawy.

Z treści powyższej regulacji wynika wprost, że celem przedmiotowego świadczenia jest materialne wsparcie osób, które nie zarobkują z konieczności opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli osoba niepełnosprawna wymaga osobistej i bezpośredniej pielęgnacji polegającej na systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. Trybunał Konstytucyjny uznał art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał podniósł, iż "wybranie z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji (a więc tych, na które państwo nakłada obowiązek opieki nad potrzebującą pomocy osobą najbliższą) jedynie rodziców (naturalnych, przysposabiających, zastępczych) i przyznanie wyłącznie im prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji)." Nie ulega wątpliwości, zdaniem Trybunału, "że choć zasiłek stały nominalnie przysługiwał opiekunowi, to realną korzyść odnosił z niego podopieczny, który w ten sposób miał zapewnioną opiekę osoby bliskiej. Korzyść odnosiło również państwo, bo zapewniając osobie potrzebującej pomocy opiekę członka rodziny, nie musiało organizować tejże opieki w innych formach. /.../ Problem w tym, że chroniąc "dziecko" potrzebujące pomocy ze strony najbliższych, ustawodawca utracił z pola widzenia "człowieka", na którego rzecz przyznawany jest w istocie zasiłek stały."

Zdaniem Sądu pierwszej instancji cytowane rozstrzygnięcie Trybunału ma zastosowanie do sytuacji prawnej skarżącego. Obowiązek sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą pełnoletnią wynika z obowiązku alimentacyjnego, normowanego ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (k.r.o.). Obciąża on małżonków, rodziców oraz wstępnych, zstępnych i rodzeństwo. To właśnie ten obowiązek stanowi istotną cechę wspólną wymienionych podmiotów w zakresie ich relacji z pełnoletnim, niepełnosprawnym, wymagającym określonych form pomocy członkiem rodziny, czy małżonkiem. Wobec tego pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych niż rodzice osób, obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec pełnoletniego, niepełnosprawnego członka rodziny stanowi formę nieuzasadnionej i niekonstytucyjnej dyskryminacji.

Przepis art. 23 k.r.o. nakłada na małżonków między innymi obowiązek wzajemnej pomocy. Ten obowiązek ma szczególne znaczenie w niepomyślnych okolicznościach życiowych, w szczególności takich jak choroba, czy niepełnosprawność uniemożliwiająca normalną egzystencję. Porzucenie małżonka w takiej sytuacji, a więc wówczas, gdy potrzebuje on specjalnie troskliwej opieki i serdecznego współczucia z reguły spotyka się ze sprzeciwem moralnym ze strony społeczeństwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 1997 r. I ACr 162/1997, OSA 1998/9/42, OSAB 1997/3).

Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie i argumentację Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 23/05 właściwe organy powinny kierować się treścią i zakresem obowiązku alimentacyjnego, o jakim mowa w art. 128 i 129 k.r.o., a w stosunku do małżonków - treścią art. 23 k.r.o. Tym samym uzależnienie możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie, pielęgnującej pełnoletniego niepełnosprawnego, nie powinno zależeć od relacji dziecko - rodzic, lecz od podstawowego prawnego obowiązku, wypełniającego tę relację, czyli alimentacji. Takie ustalenie normatywnej treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniające rezultaty wykładni funkcjonalnej, jest zgodne z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 ust. 1) i urzeczywistniania przez państwo sprawiedliwości społecznej (art. 2) oraz nakazem szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1).

Sąd wskazał, że wykładnia sądowa mająca charakter wykładni operatywnej, powinna zmierzać do rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zatem zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnianie norm, zasad i wartości konstytucyjnych. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu pierwszej instancji taka sytuacja zachodzi.

Sąd stwierdził, że jego obowiązkiem było dokonanie zabiegu interpretacyjnego normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. Utrata domniemania konstytucyjności norm wynikających z przepisów art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do zasiłku stałego "osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki /.../ nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym, pełnoletnim członkiem rodziny", obligowała Sąd orzekający w sprawie do zastosowania, jako wzorca normatywnego oceny decyzji, także stan prawny ukształtowany przez wyrok TK z dnia 15 listopada 2006. Ze względu na realizację konstytucyjnych wartości oraz jedność porządku prawnego, Sąd uznał, że jest zobowiązany do dokonywania wykładni prawa zgodnej z Konstytucją, dlatego w niniejszej sprawie skorzystał z prawa bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP).

Jako podstawę prawną wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, reprezentowane przez radcę prawnego J. S., zaskarżyło opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej domagało się uchylenia wyroku i oddalenia skargi J. K. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Skarżący kasacyjnie organ zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że stwarza on podstawę prawną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego małżonkowi z tytułu opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem, podczas gdy literalne brzmienie powołanego przepisu prawa dopuszcza możliwość przyznania pomocy wyłącznie matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka;

2) art. 8 w zw. z art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji RP zezwala sądowi administracyjnemu na dokonywanie oceny konstytucyjności przepisu ustawowego i pominięcie skutków prawnych przepisu będącego w ocenie sądu niezgodnym z Konstytucją RP;

3) naruszenie art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu jego treści, która uprawnia do badania zgodności ustaw z Konstytucją jedynie Trybunał Konstytucyjny.

Uzasadniając zarzuty organ powołał się na art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i zauważył, że analiza tego przepisu jednoznacznie wskazuje na krąg osób uprawnionych. Wynika z niego, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, przy zachowaniu określonych warunków. Tekst przepisu jest jasny i nie pozostawia żadnych wątpliwości, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wskazanym. Nie ma więc potrzeby, dla ustalenia kręgu osób uprawnionych, stosowania zabiegów interpretacyjnych w postaci dokonywania innych rodzajów wykładni aniżeli literalna, gdyż narusza to zasadę clara non sunt interpretanda.

W ocenie skarżącego kasacyjnie organu odrębną kwestię, stanowi ocena zgodności art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP. Sąd pierwszej instancji dokonał takiej oceny, nie będąc do tego uprawnionym. W szczególności takiej możliwości nie daje art. 8 w związku z art. 178 ust. 1, a z całą pewnością wyklucza art. 188 pkt 1 Konstytucji RP.

Potwierdzeniem słuszności wskazanego stanowiska jest orzecznictwo sądowe. W wyroku z dnia 12 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 548/2006 (Lex nr 275509) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania zgodności ustaw z Konstytucją, ponieważ jest to prerogatywa zastrzeżona do właściwości Trybunału Konstytucyjnego. W rezultacie sąd administracyjny nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy, choćby uznał go za niekonstytucyjny. Chociaż w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wyrażono zasadę bezpośredniego jej stosowania, to jednak dopóki niekonstytucyjny przepis nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego skutkiem orzeczenia TK, podlega stosowaniu. (por. wyroki SN z 7 listopada 2002 r. sygn. akt V CKN 1493/00, Lex nr 57238, i NSA z 27 listopada 2000r. sygn. akt II SA/Kr 609/98, Przegląd Sejmowy 2001, nr 3, s. 84). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt III CK 536/2002 (Lex nr 172784) stwierdził, że sąd nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy, uznając za niezgodny z Konstytucją. Jeżeli sąd ma przekonanie co do niezgodności przepisu ustawy, uznając go za niezgodny z Konstytucją lub ma wątpliwość w tym względzie, to - na podstawie art. 193 Konstytucji i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym - ma obowiązek zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym.

Do tej pory Trybunał Konstytucyjny nie badał zgodności z Konstytucją RP art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaś przepisy prawa nie stwarzają możliwości stosowania do niego, w drodze analogii, orzeczeń Trybunału dotyczących innych przepisów. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd pierwszej instancji naruszył wspomniane przepisy Konstytucji RP o charakterze kompetencyjnym. Wkroczył bowiem w materię zastrzeżoną dla innego organu jakim jest Trybunał Konstytucyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty zmierzały do wykazania, że Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do dokonania prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Na wstępie rozważań należ wskazać, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, regulujący prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zastąpił art. 27 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, który regulował prawo do zasiłku stałego. Oba wskazane przepisy dotyczą tej samej materii, a mianowicie prawa do pomocy ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w sytuacji, gdy na osobie tej ciąży obowiązek alimentacyjny. Znajduje to potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w którym wyraźnie wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpi funkcjonujący w pomocy społecznej zasiłek stały. Zatem w istocie rzeczy w obu przypadkach mamy do czynienia z tą samą normą prawną.

Norma zawarta w art. 27 ust. 1, 2, i 3 ustawy o pomocy społecznej została uznana przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05). Ten wyrok Trybunału Konstytucyjnego posłużył zaś Sądowi pierwszej instancji do wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnej z Konstytucją. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazuje, iż wykładni przepisów prawa należy dokonywać zawsze w zgodzie z Konstytucją. W konsekwencji przepisy winny być stosowane w sposób nienaruszający zasad konstytucyjnych, lecz w sposób, jak słusznie zauważył Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, który umożliwia najpełniejsze urzeczywistnianie norm, zasad i wartości konstytucyjnych. Wartości konstytucyjne oraz reguły wykładni zgodnej z zasadami konstytucyjnymi wskazują oraz precyzują wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Wobec tego w procesie prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa nie można pomijać dorobku Trybunału Konstytucyjnego zawartego w jego wyrokach.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że skoro normy zawarte w art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej uznane zostały w wyroku Trybunały Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. (P 23/05) za niezgodne w określonym zakresie z art. 32 ust. 1 Konstytucji, to ich powtórzenie w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie powoduje, iż stały się one konstytucyjne tylko z tego względu, że znalazły się w innym akcie prawnym w innej jednostce redakcyjnej. Należy bowiem mieć na względzie, że jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 maja 2005 r. (sygn. akt SK 22/99, OTK 2000/4/107) "orzeczenie o zgodności przepisu z konstytucją oznacza przypisanie atrybutu konstytucyjności nie pewnej jednostce redakcyjnej bez względu na jej treść, lecz określonej treści normatywnej zawartej w tym przepisie, ustalonej w wyniku interpretacji. Trafnie określa się w doktrynie funkcję sądownictwa konstytucyjnego jako kontrolę norm, a więc kontrolę ustanowionych przez władze państwowe reguł postępowania, "zakodowanych" w przepisach prawnych. Orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny o zgodności z konstytucją przepisu, który może być i bywa interpretowany zarówno zgodnie, jak i niezgodnie z konstytucją, bez jednoczesnego sprecyzowania, który z kierunków wykładni pozostaje w zgodzie z konstytucją, uniemożliwiałoby osiągnięcie celu kontroli, jakim jest eliminowanie z porządku prawnego niekonstytucyjnych norm. W wyniku tej kontroli norma zgodna z konstytucją pozostaje w mocy, norma zaś niezgodna ulega uchyleniu."

Zatem skoro ustawodawca, zastępując zasiłek stały świadczeniem pielęgnacyjnym, w treści normatywnej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uwzględnił możliwości nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby rezygnujące z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, wobec którego obciążone są obowiązkiem alimentacyjnym, to tym samym utrzymał w systemie prawnym normę uznaną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego za niekonstytucyjną w tym zakresie. Wobec tego Sąd, rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, był uprawniony do dokonania wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zgodzie z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nadając mu normatywną treść, określoną już w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r. w sprawie P 23/05.

W konsekwencji należy stwierdzić, że brak jest uzasadnienia dla zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów błędnej wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 8 w zw. z art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Również bezzasadny jest zarzut niewłaściwego zastosowania art. 188 pkt 1 Konstytucji, gdyż Sąd tego przepisu nie stosował.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.