Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 697/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. - na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2018 r. postanawia: - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2018 r. o odmowie zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 697/17.


UZASADNIENIE

Prawomocnym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 697/17 Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W toku postępowania skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie [...]zł.

Następnie, w ustosunkowaniu się do wezwania Sądu do uiszczenia opłaty od wniosku o sporządzenie i nadesłanie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w niniejszej sprawie, skarżąca ponownie zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe razem z małżonkiem oraz trzema uczącymi się synami (20, 19 i 15 lat). Rodzina posiada dom i udział w działce, ok. pół ha gruntów leśnych i prawie dwa ha gruntów rolnych, myjnię samochodową z terenem przyległym. Małżonkowie posiadają też działkę budowlaną (538 m2) w trakcie realizacji inwestycji (rozbudowa myjni). Rodzina utrzymuje się z umowy o pracę A. G. ([...] zł netto) oraz świadczenia emerytalnego R. G. ([...] zł) i dochodów z umowy zlecenia ([...] zł), co sumarycznie daje kwotę [...]-[...] zł.

Odnośnie ponoszonych wydatków podała: kredyt (ok.[...] zł miesięcznie), koszty związane z mieszkaniem (ok. [...] zł), leczenie (ok. [...] zł), czynsz studencki ([...] zł).

Postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r. Referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2018 r.

Od powyższego postanowienia Referendarza sądowego skarżąca reprezentowana przez swojego małżonka wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu argumentowano, że postępowanie podatkowe zostało "bezzasadnie rozdrobnione", w związku z czym koszty sądowe przewyższają sporną należność główną i odsetki od niej. To, że skarżąca zapłaciła wymaganą kwotę wpisu od skargi, wynikało jedynie z takiej koniczności (aby mogła bronić swoich praw przed sądem).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm, dalej: "Ppsa") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy zatem dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku, tylko porównać sytuację zakreśloną w tych dwóch wnioskach.

W myśl art. 167a § 1 Ppsa, do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 Ppsa leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego.

Zgodnie z art. 260 § 1 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 Ppsa).

Jak prawidłowo wyjaśnił w swoim postanowieniu z dnia 12 lipca 2018 r. Referendarz sądowy, zmiana postanowienia referendarza sądowego, o której mowa w art. 165 Ppsa, możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Z uwagi na to, że powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym złożonym przez skarżącą w niniejszej sprawie, a poprzedni o tożsamym zakresie (w obu skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, w przypadku pierwszego – również o ustanowienie radcy prawnego) został rozpoznany prawomocnym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., należy go potraktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia.

Przepis art. 165 Ppsa umożliwia uchylanie i zmianę postanowienia niekończącego postępowania w sprawie wskutek zmiany okoliczności sprawy, zauważyć trzeba jednak, że przepis ten przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Zatem złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 Ppsa. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen kondycji finansowej strony na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 Ppsa nie będzie możliwe.

Rozpatrując ponowne żądanie skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych, podzielić należy stanowisko Referendarza sądowego, że okoliczności sprawy nie uległy zmianie, bowiem skarżąca, działająca przez swojego pełnomocnika nie wykazała, by w jakikolwiek sposób zmieniła się jej sytuacja materialna.

We wniosku o prawo pomocy datowanym na 17 czerwca 2018 r., skarżąca podała, tak jak poprzednio, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trzema synami, że rodzina utrzymuje się z umowy o pracę skarżącej, świadczenia emerytalnego jej męża i drobnych kwot z umowy zlecenia, podobne dane odnośnie dochodów poszczególnych członków gospodarstwa domowego widnieją w obu wnioskach PPF (w pierwszym wniosku strona dodatkowo tylko wskazuje, że z tytułu działalności myjni osiągnęła stratę). Podobnie przedstawia się też kwestia wydatków. Obecna sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawczyni jest analogiczna do tej, w jakiej znajdowała się w momencie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy za pierwszy razem. Aktualna zatem pozostaje ocena sytuacji faktycznej skarżącej wyrażona w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2016 r. Skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby jej zmianę.

W świetle powyższego, brak jest podstaw do uznania, że sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie, co uprawniałoby sąd do zmiany prawomocnego postanowienia Referendarza sądowego ze stycznia 2018 r.

W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa, utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego z 12 lipca 2018 r