Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2741/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Zofia Lasińska (spr), Sędziowie Wojciech Mazur, Anna Szymańska, Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Fabryki Drożdży [...] Spółka z o.o. w J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nowego wymiaru kary biegnącej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] Fabryki Drożdży "[...]" Spółka z o.o. w J. kwotę 400 zł (czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] marca 2003 r. na podstawie art. 304 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 poz. 627 ze zm.) oraz art. 9 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 100 poz. 1085) ustalił dla [...] Fabryki Drożdży "[...]" Spółka z o.o. w J. nowy wymiar kary biegnącej w wysokości 2. 895,60 zł /dobę poczynając od 1 stycznia 2002 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzją z [...] grudnia 2000 r. Fabryce Drożdży "[...]" wymierzona została kara pieniężna w wysokości 176,71 zł /dobę za wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym z 3.12.1998 r. Decyzją z [...].10.2002 r. została ustalona łączna kara pieniężna za odprowadzanie ścieków w 2001 r.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 w/w ustawy z 27.07.2001 r. w razie ustalenia kary pieniężnej łącznej za okres do 31 grudnia 2001 r. i braku stwierdzenia zmiany wielkości przekroczeń związanych z wprowadzeniem do wód lub do ziemi ścieków, dotychczasowe kary dobowe stają się z mocy prawa karami biegnącymi z dniem 1 stycznia 2002 r. Art.304 ustawy Prawo ochrony środowiska wymaga wydania decyzji ustalającej wymiar kary biegnącej w razie nastąpienia zmiany jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków stanowiących podstawę wymiaru kary. Wobec tego, że stwierdzone przekroczenie warunków wprowadzania ścieków nie ustało a nastąpiła zmiana stawek kar rozporządzeniem Rady Ministrów 11.12.2001 r. (Dz. U. nr 146 poz. 1640) konieczne stało się wydanie decyzji ustalającej nowy wymiar kary biegnącej z zastosowaniem stawek od dnia jego obowiązywania. Do ustalenia nowego wymiaru kary biegnącej przyjęto wielkość stwierdzonego przekroczenia w skali doby określonego w załączniku do decyzji z [...].12.2000 r. (Ch Z T o 241,3 kg 02 /dobę). Nowy wymiar kary ustalono przy zastosowaniu w/w przekroczenia i nowych jednostkowych kar. Wysokość tak obliczonej kary od.01.2002 r. wynosi 2.895,60 zł.

W odwołaniu od tej decyzji [...] Fabryka Drożdży "[...]" Spółka z o. o. w J. podniosła zarzut naruszenia § 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11.12.2001r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi i niewłaściwe obliczenie dobowej wysokości kary.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i wskazał, iż do obliczenia nowego wymiaru kary biegnącej bierze się wielkość przekroczenia określonego w ostatecznej decyzji i mnoży przez nową stawkę jednostkową kary właściwą dla wskaźnika, w którym ustalono wielkość przekroczenia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Fabryka Drożdży "[...]" wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w części dotyczącej wielkości nałożonej kary biegnącej.

Zdaniem strony skarżącej, jeżeli przekroczenie dotyczy więcej niż jednej substancji to karę ustala się w zależności od grupy substancji, których dopuszczalna obecność w ściekach została przekroczona. Jeżeli przekroczenie dotyczy więcej niż jednej substancji wymienionej w załączniku pod poz. 59-74, w tym substancji wymienionej jako wskaźnik, wymiar kary ustala się przyjmując wyższą jednostkową stawkę kary. Tak obliczona kara wyniosłaby 1001,40 zł.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi organ wskazał, że art. 304 Prawa ochrony środowiska nie zezwala na ponowne określenie wielkości przekroczenia albowiem postępowanie w tym zakresie zostało już przeprowadzone i zakończone ostateczną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Jak wynika z art. 9 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 100 poz. 1085 ze zm.) w przypadku ustalenia kary pieniężnej łącznej za okres do 31 grudnia 2001 r. i braku stwierdzenia po wejściu w życie art. 272-321 prawa ochrony środowiska zmiany wielkości przekroczeń związanych z wprowadzeniem do wód lub do ziemi ścieków, dotychczasowe kary dobowe stają się z dniem 1 stycznia 2002 r. karami biegnącymi w rozumieniu tego prawa. Bezsporne jest, że dla strony skarżącej decyzją z [...] października 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił łączną karę pieniężną za wprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego za okres od 1.01.2001 - 31.12.2001 r. Ponadto nie stwierdzono również zmiany wielkości przekroczeń związanych z wprowadzeniem do wód ścieków przez stronę skarżącą i wobec tego dotychczasowa kara dobowa stała się karą biegnącą w rozumieniu ustawy prawo ochrony środowiska.

Przepis art. 304 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – prawo ochrony środowiska ( Dz. U. nr 62 poz. 627 ze zm.) stworzył Wojewódzkiemu Inspektorowi ochrony środowiska podstawę prawną do ustalenia nowego wymiaru kary biegnącej, jeżeli do dnia zmiany stawek kar o których mowa w art. 310 tej ustawy stwierdzone przekroczenie lub naruszenie nie ustało. Organ ten nowy wymiar kary biegnącej ustala w drodze decyzji, stosując nowe stawki od dnia ich wprowadzenia.

Rada Ministrów 11 grudnia 2001 r. wydała rozporządzenie w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie wprowadzania ścieków do wód i ziemi ( Dz. U. nr 146 poz. 1640), które weszło w życie od 1 stycznia 2002 r. Rozporządzenie to określiło wysokość jednostkowych stawek kar za przekroczenie dopuszczalnej ilości substancji w ściekach oraz sposób ustalania kary, gdy przekroczenie dotyczy więcej niż jednej substancji.

Poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalania kar pieniężnych za naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód i ziemi, oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych ( Dz. U. nr 79 poz. 400 ze zm.) na podstawie którego ustalono dla strony skarżącej karę dobową w § 10 różnicowało stawki kar pieniężnych za jednostkę ładunku zanieczyszczeń w zależności od tego jakiej to jednostki organizacyjnej dotyczyło i np. inne stawki były dla jednostek organizacyjnych utworzonych przez gminę dla zadań komunalnych, dla zakładów opieki zdrowotnej, szkół, placówek oświatowych itp. W § 10 ust. 5-7 rozporządzenie to określało zasady ustalania kar w przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości równocześnie dwóch lub więcej wskaźników zanieczyszczeń w zależności od tego do jakiej grupy zanieczyszczeń te wskaźniki zostały zaliczone ustalono wymiar kary pieniężnej.

Jeżeli przekroczenie dopuszczalnych wartości dwóch lub więcej wskaźników grupy I dotyczyło wskaźników wymienionych pod poz. 2-8, to dobowy wymiar kary ustalało się przyjmując ten ze wskaźników, którego przekroczenie pociągało za sobą najwyższą karę - § 10 pkt 5 rozporządzenia z 1995 r.

Jeżeli przekroczenie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń dotyczyło wskaźników grupy II wymienionych pod poz. 9-13 i 25-40, to dobowy wymiar kary ustalało się łącznie za wszystkie wskaźniki zanieczyszczeń - § 10 pkt 6 rozporządzenia 1995 r.

Natomiast, gdy przekroczenie dopuszczalnych wartości dotyczyło zanieczyszczeń z grupy I i II to stosowano karę wyższą - § 10 pkt 7 w/w rozporządzenia.

Rozporządzenie z 11 grudnia 2001 r. przy ustalaniu wysokości kary za przekroczenie dopuszczalnych wartości więcej niż jednej substancji wprowadziło inny sposób ustalania kary w § 7 i tak:

1) jeżeli przekroczenie dopuszczalnych wartości dotyczy substancji z poz. 1-58 to wymiar kary ustala się szacując wysokość kar za wszystkie substancje;

2) jeżeli przekroczenie dotyczy substancji z poz. 59-74 to wymiar kary ustala się przyjmując wyższą jednostkową stawkę kary;

3) jeżeli przekroczenie dotyczy zarówno substancji z poz. 1-58 jak i poz. 59-74 to kary szacuje się z uwzględnieniem pkt 1 i 2;

Porównanie zasad obliczania kary oraz jednostkowych stawek kar w obu rozporządzeniach wskazuje na zupełnie odmienną "filozofię" wymiaru tej kary. Zatem nie można art. 304 Prawa Ochrony Środowiska z 2001 r. interpretować w ten sposób, że organ stosuje sposób ustalania kary z rozporządzenia z 1995 r. a stawki z rozporządzenia z 2001 r. skoro przepis ten wyraźnie mówi tylko o zmianie stawek. Przepis ten nic nie mówi o zmianie sposobu ustalania kary. W tej sytuacji należało karę biegnącą obliczyć zgodnie z zasadami określonymi w § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi ( Dz. U. nr 146 poz. 1640).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 304 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) oraz art. 97 § 1 i 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271) Sąd orzekł jak w sentencji.