Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1128/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1 pkt 2; art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b; art. 99 ust. 1 pkt 1; art. 125 pkt 10 lit. g
journal: Dz.U. 2020 poz 1268
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b; art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Anna Strzelec WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] sierpnia 2020 r. o skierowaniu J. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji skierował do Prezydenta Miasta C. dwa wnioski w stosunku do J. T., oba z dnia 2 grudnia 2019 r. (data wpływy 6 grudnia 2019 r.). Pierwszy wniosek (k. [...] akt adm.) dotyczy skierowania na badania psychologiczne, na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.). Drugi wniosek (k. [...]) dotyczy skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień, na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.

W świetle powyższego, dwoma pismami z dnia 9 grudnia 2019 r. (k. [...], [...], uznanymi za doręczone w trybie art. 44 k.p.a., k. [...]) Prezydent Miasta C. zawiadomił J. T. o wszczęciu z urzędu trzech postępowań:

- postępowania w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami;

- postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz postępowania w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy w formie egzaminu państwowego w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Następnie Prezydent Miasta C. wydał dwie decyzje.

Decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. (k. [...], uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. – k. [...]) Prezydent Miasta C. skierował J. T. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. (k. [...], uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. – k. [...]) Prezydent Miasta C. orzekł o zatrzymaniu J. T. prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami.

Kolejnymi pismami, z dnia 5 lutego 2020 r., 2 marca 2020 r. oraz 17 czerwca 2020 r. (k. [...], [...], uznanymi za doręczone w trybie art. 44 k.p.a.) organ wezwał J. T. do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy, w związku z ostateczną decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Kierowca złożył do depozytu prawo jazdy w dniu 21 sierpnia 2020 r. (k. [...]).

Wcześniej, bo pismem z dnia 17 czerwca 2020 r., Prezydent Miasta C. zawiadomił J. T. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami – w związku z nieprzedstawieniem w ustawowym terminie orzeczenia psychologicznego o braku lub istnieniu przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o których mowa w art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Organ wyjaśnił, że na badania psychologiczne kierowca został skierowany decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r., której doręczenie zostało uznane za dokonane w trybie art. 44 § 4 k.p.a. z dniem 21 stycznia 2020 r.

Pismem z dnia 21 lipca 2020 r. J. T. wniósł o wydanie kserokopii decyzji kierującej go na badania psychologiczne (k. [...]).

W dniu 21 sierpnia 2020 r. J. T. przedstawił organowi orzeczenie psychologiczne z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr [...]/2020 o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami.

Kolejną decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta C. skierował J. T. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy (k. [...] akt adm.). Organ zakreślił przy tym termin jednego miesiąca, licząc od dnia uprawomocnienia się tej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że skierowanie ma związek z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia 2 grudnia 2019 r. o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy z uwagi na przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, które miały miejsce w okresie od 22 listopada 2017 r. do 28 sierpnia 2018 r. Decyzja została osobiście odebrana przez kierowcę w dniu 21 sierpnia 2020 r. (k. [...] akt adm.).

Od powyższej decyzji J. T. wniósł odwołanie, kwestionując ustalenia dotyczące zdarzenia drogowego z dnia 5 sierpnia 2018 r., a tym samym zasadność przyznania punktów.

Wobec treści zarzutów odwołania, pismem z dnia 1 września 2020 r. (k. [...]), Prezydent Miasta C. zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w L. o udzielenie informacji, czy pozostają aktualne wnioski z 2 grudnia 2019 r. o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne.

W odpowiedzi na powyższe, w dniu 2 września 2020 r., drogą elektroniczną Komendant Wojewódzki Policji w L. podtrzymał zasadność wniosków z 2 grudnia 2019 r. o sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne.

Zaskarżoną decyzją z dnia 29 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść m.in. przepisów art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o sprawdzenie kwalifikacji w stosunku do J. T. do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień związany jest z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, które miały miejsce w okresie od dnia 22 listopada 2017 r. do dnia 28 sierpnia 2018 r. Z otrzymanego wniosku wynika, że kierowca otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek, czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Organ odwoławczy dodał, że w informacji z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w L. z dnia 2 września 2020 r. podtrzymano zasadność sporządzonych w dniu 2 grudnia 2019 r. wniosków Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., zaś wyrokiem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt VII W [...] kierowca został uznany winnym naruszenia na zasadzie art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń w związku a art. 24 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. T. podkreślił, że nie zgadza się z decyzją Kolegium i wniósł o jej uchylenie. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. doprecyzował stanowisko skarżącego i wniósł o:

- stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 21 sierpnia 2020 r.;

ewentualnie

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 21 sierpnia 2020 r.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędne zastosowanie przepisu w niniejszym stanie faktycznym i zakreślenie skarżącemu terminu na wykonanie obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, co stanowi przesłankę nieważności decyzji;

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji polegającego na przywołaniu podstawy prawnej nieobowiązującej w chwili wydania decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia 21 sierpnia 2020 roku, orzekającej o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2, BI, B, Cl, C, BE, C1E, CE, T w terminie jednego miesiąca licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji, co stanowi przesłankę nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w skardze podstawą prawną, gdyż rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i naruszenia nie wystąpiły.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium dotycząca skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C, B+E, C1+E, C+E, T.

Niezależnie od zarzutów strony skarżącej, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia w kontekście podstawy materialnoprawnej (co de facto nie jest także przedmiotem sporu), że w niniejszej sprawie organ uzyskał w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym informację zawartą we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., iż skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. To zaś stanowiło asumpt do wszczęcia przez Prezydenta Miasta C. z urzędu postępowania w celu wydania w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy w formie egzaminu państwowego. Wprawdzie organ pierwszej instancji jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, jednakże organ odwoławczy dodatkowo, obok wskazanego przepisu, powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji także art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Sąd jednak zauważa, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w oparciu o całokształt okoliczności, wydana została w istocie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy.

Przy czym, godnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który jak Sąd wyżej podniósł, stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia obowiązywał zarówno w dacie, w której nastąpiło przekroczenie 24 punktów, czyli 28 sierpnia 2018 r. jak i w dacie wydawania przez organ decyzji w I i w II instancji w przeciwieństwie do art. 99 ustawy o kierujących pojazdami, na który pełnomocnik powołuje się w skardze. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym został wprawdzie uchylony na mocy art. 125 pkt 10 lit. g ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze. zm.). Niemniej jednak zgodnie z art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym mocą ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016 r. poz. 2001) (...) art. 98, (...), art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r. Tym samym uchylenie przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym zostało przesunięte w czasie, tak samo jak wejście w życie art. 98 ustawy o kierujących pojazdami. Powyższa ustawa zmieniająca z dnia 30 listopada 2016 r. w art. 3 wprowadziła również zmianę art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 ze zm.), stanowiąc, że do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby kierującej tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Kierowca lub osoba kierująca tramwajem skierowani na egzamin państwowy przystępują do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, czyli ustawy o kierujących pojazdami. Następnie jednak kolejną ustawą zmieniającą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r. poz. 957) w art. 14 wskazano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów m.in. art. 125 pkt 10 lit. g (który uchylał art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym) oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2, czyli ustawy o kierujących pojazdami nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji wskazano, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".

Zgodnie z kolei z art.16 ust. 1 ustawy zmieniającej z 9 maja 2018 r. - 130 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie (ust. 2).

Komunikaty o jakich mowa w powyższych regulacjach na dzień wydawania przez organ rozstrzygnięć nie zostały ogłoszone (por. też wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Kr 872/19, II SA/Op 164/19, II SA/Rz 589/19, IV SA/Po 10/19 - dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA).

Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej.

Przechodząc dalej wskazać należy, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym ma charakter związany.

Oznacza to, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji.

Nadto, ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. to rejestr, w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych w sytuacjach przewidzianych szczegółowo w § 5 rozporządzenia (w odniesieniu do wpisów tymczasowych) oraz w § 6 (w odniesieniu do wpisów ostatecznych). W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15).

W świetle powołanych przepisów to zatem organy Policji, jako właściwe do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów, są władne do korygowania tych punktów. Organy administracji wydające decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mają kompetencji do korygowania liczby punktów. Działają one na wniosek Policji i są związane wpisem w ewidencji kierowców, zatem liczbą punktów podanych przez komendanta wojewódzkiego Policji, który z wnioskiem występuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., I OSK 2693/16). Próba kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów może być podejmowana tylko w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, lecz następuje to w odrębnym postępowaniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2358/15; z dnia 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12; z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13; z dnia 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11; z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 413/11; z dnia 9 grudnia 2011 r., I OSK 73/11; z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1721/10; z dnia 15 września 2010 r., I OSK 1456/09; z dnia 7 września 2010 r., I OSK 1451/09). Zagadnienie to nie może zatem być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 731/15

W niniejszej sprawie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. wynika, że skarżący przekroczył limit 24 punktów uzyskanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Organ orzekający o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy nie ma kompetencji do badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy (w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny), ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje bowiem komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynności tego organu.

Kompetencja organu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem jedynie do sprawdzenia, w oparciu o wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., czy wpisy wskazane we wniosku są wpisami ostatecznymi i czy liczba punktów przekracza 24. Jak wynika z treści tego wniosku, skarżący w okresie od 25 lipca 2017 r. do dnia 30 czerwca 2018 wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co otrzymał w sumie 27 punktów. Wobec powyższego organ zobligowany był zastosować wobec skarżącego instytucję przewidzianą w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., to jest skierować go na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami.

Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zakreślenia skarżącemu terminu na wykonanie obowiązku, to Sąd nie może zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącego. Sądowi znane są orzeczenia prezentowane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 29 marca 2021 r., jednakże w aktualnym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje również pogląd wyrażony min. w orzeczeniach z dnia 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1752/17 czy z dnia 17 września 2015 r w sprawie o sygn. akt I OSK 95/14, że "tego rodzaju informacja nie miała charakteru rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Stanowiła jedynie element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę, brak bowiem było podstaw do jego zamieszczenia w decyzji wydawanej na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.r.d. Identyczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2011r., wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 1066/10. Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy żadne z unormowań ustawowych nie przewidziały możliwości odmiennego uregulowania przez organ kwestii wykonalności skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to nie ulega wątpliwości, iż podlega ono wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest z tą chwilą do niezwłocznego wykonania ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji". Sąd w całości podziela prezentowane powyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Modelowa decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. zawiera:

1) oznaczenie organu administracji publicznej;

2) datę wydania;

3) oznaczenie strony lub stron;

4) powołanie podstawy prawnej;

5) rozstrzygnięcie;

6) uzasadnienie faktyczne i prawne;

7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;

8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;

9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Nadto, w art. 107 § 3 k.p.a. ustawodawca precyzuje, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wszystkie te elementy przewidziane powyższym przepisem zostały zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. W tym miejscu ponownego przypomnienia wymaga, że w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. tylko w przypadku gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to wówczas - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, co oznacza, że nie każde, a tylko istotne naruszenie przepisów postępowania skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej do sądu decyzji. Istotne naruszenie prawa to takie, które gdyby nie miało miejsca, w sprawie zapadłaby decyzja innej treści. W sprawie niniejszej mając na uwadze treść wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. w powiązaniu z normą prawną zawartą art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., obowiązkiem Starosty było skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji do prowadzenia pojazdami. Wprawdzie wskazane przez Prezydenta Miasta C. pouczenie dotyczące czasokresu w którym skarżący powinien poddać się sprawdzeniu kwalifikacji, jako nieznajdujące umocowania w przepisach prawa było bezpodstawne, to błędu tego już nie powiela decyzja organu drugiej instancji i nie zawiera obowiązku, wskazanego w decyzji organu pierwszej instancji, jednocześnie przy prawidłowym jej rozstrzygnięciu, nie stanowił – w ocenie Sądu - wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nadmierny formalizm w tego typu decyzjach zaprzecza celowi przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. którego zasadą było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagrażały bezpieczeństwu komunikacji, a w szczególności osób prowadzących pojazd w sposób naruszający przepisy ruchu drogowego. Trzeba przypomnieć, że wartością chronioną konstytucyjnie jest również bezpieczeństwo publiczne (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Bez szczelnego systemu sankcjonowania działań godzących w tą wartość, jej ochrona nie byłaby możliwa. Jak już wspomniano wyżej, regulacja zawarta w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. ma silne uzasadnienie aksjologiczne, celowościowe. Zasadniczym celem tej normy prawnej, jest kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w stosunku do osób, co do których istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich umiejętności i wiedzy w kierowaniu pojazdami wobec naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu publicznemu (bezpieczeństwu ruchu drogowego). W ten sposób następuje zabezpieczenie systemu ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z punktu widzenia chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego nie da się zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, stwarzająca realne niebezpieczeństwo w ruchu drogowym, która swoim działaniem (prowadzenie pojazdu ciężarowego z nadmierną prędkością) narusza nie tylko obowiązujące przepisy, ale godzi w elementarne poczucie rozsądku.

Podkreślić przy tym należy, że adresat tego rodzaju decyzji jest zobowiązany do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji niezwłocznie po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności ( zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 18/10, LEX nr 559749). Tak więc określenie w decyzji terminu w którym wskazane jest poddanie się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji nie spowodowało dla skarżącego żadnych ujemnych skutków, skoro nie podjął żadnych działań zmierzających do jej wykonania. Nie przystąpił w efekcie do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, ani w terminie wyznaczonym w tej decyzji, ani po tej dacie.

Końcowo wskazać należy, że prawidłowo wniosek ten powinien zostać załatwiony decyzją z zachowaniem ustawowych terminów, o których mowa w art. 35 k.p.a. Zaniechanie organu I instancji w tym względzie nie ma jednak znaczenia dla końcowego załatwienia wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., gdyż w świetle obowiązujących przepisów był on nadal wiążący dla starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Dostrzec także należy, że opóźnienie w skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zmienia sytuacji skarżącego, który badania psychologiczne wykonał dopiero w dniu 20 sierpnia 2020 r.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).