Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 528/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 11, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi C.T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa (dalej określanej jako: "ARiMR") utrzymał w mocy wydaną dla C.T. (skarżącej) decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2009 r. nr [...].

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 k.p.a. w zw. art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji j Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634 z 2008 r. z późn. zm.), art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 Nr 170, poz.1051), § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44 poz. 265 ze zm.), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), art. 50 ust. 3 oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 798/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.) art. 143 b ust.4 i ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.

[...] maja 2008 r. C.T. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008.

We wniosku zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 15,98 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni 7,60 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni 2,88 ha. W wyniku weryfikacji w/w wniosku stwierdzono nieprawidłowości.

W dniu [...] września 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień ze względu na wykrycie w jej wniosku nieprawidłowości. Stwierdził bowiem, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działkach ewidencyjnych [...] (dz. rolna A), [...] (dz. rolna D), [...] (dz. rolna E), [...] (dz. rolna E i F) i [...] (dz. rolna I) jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej. Ponadto na części działek rolnych A, D, E, F i I stwierdzono powierzchnie, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca podtrzymała deklarację powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku. Podważyła wartość dowodów powołanych przez organ oświadczając, że użytkuje działki rolne zgodnie z wnioskiem.

Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił, iż na działkach ewidencyjnych: nr [...] (na części 0,23 ha), [...] (na części 0,07 ha) , [...] (na części 0,11 ha), [...] (na części 0,62 ha) i [...] (na części - 0,12 ha) znajduje się typ użytkowania nieuprawniony do uzyskania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej. Stwierdził, iż do uzyskania jednolitej płatności obszarowej (JPO)

kwalifikuje się 14,83 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) - 7,41 ha natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) łącznie 2,03 ha.

Tym samym w swej decyzji z [...] lutego 2009 r. nr [...] przyznał skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 7017,71 zł, w tym:

- jednolita płatność obszarowa w wysokości 4251,56 zł., wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 780,41 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości,

- uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1995,66 zł.,

- uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 770,49 zł.

Wskazał, iż w myśl art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.), do płatności kwalifikują się grunty rolne, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

W przypadku C.T. dotyczyło to części działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych: nr [...], na których powierzchnia nie uprawniona do płatności wyniosła 1,15 ha.

W tej sytuacji wobec stwierdzenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną zastosowanie ma w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.). Natomiast art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) ma zastosowanie w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.), zastosowanie ma w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powyższe ustalenia oparł o pomiary wykonane na "ortofotomapie" będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Wskazano, iż ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa. Rozdzielczość terenowa ortofotomapy wynosi 0,5 metra, czyli daje możliwość jednoznacznego identyfikowania obiektów.

Zgodnie z art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, który stanowi, iż "system identyfikacji działek rolnych jest ustanowiony na podstawie map, dokumentów ewidencyjnych gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych włączając w to najlepiej ortoodwzorowania lotnicze lub satelitarne".

W złożonym odwołaniu skarżąca zakwestionowała pomniejszenie płatności za rok 2008. Podważyła jednocześnie wartość dowodów zarzucając, że zdjęcia ortofotomapy są niedokładne, zrobione z kierunku zachodniego a cienie na zdjęciach

działek interpretowane są jako nieużytki. Ponadto działka ewidencyjna [...] z deklaracją działki rolnej F jest pastwiskiem od 1880 r. i nadal będzie użytkowana jako pastwisko. Stwierdziła także, iż co roku przeprowadzana jest w jej gospodarstwie kontrola przez jednostkę certyfikacyjną "B", która nigdy nie stwierdziła by powierzchnie gospodarstwa nie spełniały warunków do przyznania płatności. Skarżąca wniosła o "powołanie ekspertów oraz przeprowadzenie kontroli na miejscu".

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Motywując utrzymanie w mocy zaskarżonej doń decyzji, organ odwoławczy stwierdził, iż płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Przytaczając szereg przepisów tej ustawy stwierdził m. in., iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; wszystkie granty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przyznanie płatności warunkuje łączne spełnienie powyższych przesłanek.

W myśl art. 7 ust. 2 wskazanej ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu i roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, a także innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Ustęp 4 w/w ustawy stanowi, iż wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni.

W myśl natomiast art. 1 b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, poz. 306 ze zm.). Na podstawie art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 roku stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88. Natomiast zgodnie z załącznikiem XX do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 345/1 ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha.

W ocenie organu odwoławczego kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, czy grunty rolne C.T. położone na działkach ewidencyjnych nr [...] o powierzchni 1,15 ha spełniają warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej.

Rozstrzygając tę kwestię Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że w oparciu o posiadane przez ARiMR ortofotomapy ustalono, iż na powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] (dz. rolna A - 0,23 ha), [...] (dz. rolna D- 0,07 ha), [...] (dz. rolna E - 0,11 ha), [...] (dz. rolna F - 0,62 ha) i [...] (dz. rolna I - 0,12 ha) stanowiących 1,15 ha znajduje się typ użytkowania nieuprawniony do uzyskania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej, co w jego ocenie obligowało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w myśl art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, do wykluczenia areału, który zgodnie z ortofotomapą nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r.

Skonstatował jednocześnie, iż organ I instancji nie negował tego, że skarżąca w 2008 roku użytkowała cały areał omawianej działki, ponieważ nie stanowiło to przesłanki pomniejszenia płatności.

Podkreślił, iż powodem odmowy przyznania płatności JPO i UPO do powierzchni 1,15 ha w odniesieniu do zadeklarowanych przez stronę działek ewidencyjnych był fakt, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były one użytkowane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej na całej powierzchni zgłoszonej we wniosku.

W związku z powyższym organ I instancji nie mógł zakwalifikować do płatności w/w powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] (dz. rolna A - 0,23 ha), [...] (dz. rolna D-0,07 ha), [...] (dz. rolna E - 0,11 ha), [...] (dz. rolna F - 0,62 ha) i [...] (dz. rolna 1-0,12 ha) i zobligowany był do zastosowania pomniejszeń płatności ze względu na fakt, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła 7,75 % w przypadku jednolitej płatności obszarowej i 2,56 % w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej.

Zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.

Wobec powyższego przyznano płatności w wysokości:

jednolita płatność obszarowa 4251,56 zł

( deklarowana pow. 15,98 ha - stwierdzona pow. 14, 83 ha) / stwierdzona pow. 14,83 ha x 100% = 7,75%

7,75% - procent przedeklarowania powierzchni

Różnica między pow. deklarowaną a pow. stwierdzoną: 15,98 ha - 14,83 ha = 1,15 ha

Pomniejszenie płatności: 1,15 ha x 2 (dwukrotna różnica) x 339,31 zł =780,41 zł

Początkowa płatność: 14,83 ha x 339,31 zł = 5031,97 zł

Początkowa płatność: 5031,97 zł - 780,41 zł pomniejszenia = 4251,56 zł

W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych zastosowanie ma art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 3% powierzchni stwierdzonej, wówczas płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

Wobec powyższego przyznano płatności w wysokości:

uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych 1995,66 zł

( deklarowana pow. 7,60 ha - stwierdzona pow. 7,41 ha)/ stwierdzona pow. 7,41 ha xl00% =2,56%

2,56% - procent przedeklarowania powierzchni,

Różnica między pow. deklarowaną a pow. stwierdzoną: 7,60 ha - 7,41 ha = 0,19 ha, Przyznana płatność do powierzchni stwierdzonej: 7,41 ha x 269,32 zł = 1995,66 zł

uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę,

uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) 770,49 zł.

Powierzchnia deklarowana we wniosku - 2,88 ha,

Powierzchnia stwierdzona - 2,03 ha.

Wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe - 3,30 DJP.

Po uwzględnieniu warunków przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 5

Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie

rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) powierzchnia, do której została naliczona płatność wynosi 2,03 ha. Zgodnie z § 13 w/w Rozporządzenia do płatności zwierzęcej nie ma zastosowania art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r.ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str.18 ze zm).

Wobec powyższego przyznano uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni stwierdzonej.

Organ odwoławczy nie uwzględnił jednocześnie zarzutów odwołania stwierdzając, że zdjęcia lotnicze wykonane zostały we wrześniu roku 2004 lecz odnoszą się do stanu na dzień 30 czerwca 2003 r., a nie są robione corocznie. Wobec powyższego ustalenia organu I instancji w oparciu o będące załącznikiem do wniosku ortofotomapy zgodnie z art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 są jak najbardziej zasadne. Odnosząc się do zarzutów strony, iż kontrola przeprowadzana przez jednostkę certyfikacyjną nie stwierdziła nieprawidłowości dotyczących powierzchni upraw objętych płatnościami zadeklarowanymi we wniosku o płatności obszarowe na rok 2008, należy wskazać, że zgodnie z przepisami prawa aby gospodarstwo rolne mogło być uznane za gospodarstwo ekologiczne, musi spełniać wymogi określone przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 93, poz. 898), dotyczące sposobu uzyskania produktu rolnictwa ekologicznego, w którym zastosowano w możliwie największym stopniu naturalne metody produkcji, nie naruszające równowagi przyrodniczej. Ustalenie to dotyczy wszystkich rodzajów i etapów produkcji - zarówno produkcji roślinnej, chowu i hodowli zwierząt, jak i przetwórstwa oraz konfekcjonowania produktów rolnictwa ekologicznego. Należy wskazać, iż wykrycie nieprawidłowości w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych polegających na stwierdzeniu powierzchni, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. nie powoduje trwałego wykluczenia z płatności rolnośrodowiskowych tych działek rolnych.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, iż działka ewidencyjna [...] z deklaracją działki rolnej F jest pastwiskiem od 1880 r., wskazać należy, że organ nie kwestionuje tego sposobu użytkowania działki ewidencyjnej jako pastwiska a stwierdza jedynie, iż na powierzchni działki rolnej F deklarowanej jako pastwisko znajduje się powierzchnia 0,62 ha , której to powierzchni nie utrzymywano w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. W związku z tym zastosowanie znalazł art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003 ze zm.), który stanowi, iż do płatności kwalifikują się grunty rolne, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

W złożonej skardze C.T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części pozbawiającej ją dopłat za 2008 rok. Uzasadniając takie żądanie stwierdziła, iż sporne grunty były wykorzystywane rolniczo, w związku z czym powinna otrzymać dopłaty w pełnej wysokości, a ich odebranie jest "niesprawiedliwością".

Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając takie stanowisko ponowił argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga była konieczna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie i to pomimo niewskazania w skardze na konkretne naruszenia prawa.

Stosownie bowiem do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 - dalej "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą orzekania są akta sprawy administracyjnej (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Możliwość wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego zachodzi w sytuacji, gdy został on wydany z naruszeniem prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy: uchylenie decyzji (czy też wydanie innego rozstrzygnięcia eliminującego akt administracyjny z obrotu prawnego) dopuszczalne jest także wówczas, gdy Sąd uzna, że poddany jego kontroli akt dotknięty jest naruszeniem prawa, które nie zostało podniesione w skardze.

Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy i w jakiej części grunty skarżącej położone w [...] stanowiące działki o numerach ewidencyjnych [...] były na 30 czerwca 2003 r. utrzymane w dobrej kulturze rolnej.

Organ administracji stał bowiem na stanowisku, że nie całą powierzchnię działek utrzymywano wówczas w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Ustalił mianowicie, że na obszarze 1,15 ha z ogólnej powierzchni wszystkich zadeklarowanych gruntów 15,98 ha wymienione wcześniej działki były porośnięte drzewami i krzewami, co nie odpowiadało wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z takich ustaleń w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności wywiódł przesłankę odmowy przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.

Organy obydwu instancji jako podstawę swoich rozstrzygnięć wskazywały art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003.

W myśl tego przepisu: "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie (...)".

Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika natomiast z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym: "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę.

Jeżeli różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Jeżeli różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę".

Przepisy te nie nastręczały organom administracyjnym problemów interpretacyjnych. Ich zastosowanie warunkowało jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej".

Wyrazem oceny zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego są ustalenia faktyczne formułowane w kończącej postępowanie decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.). W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom wynikającym z przywołanych regulacji.

Zastrzeżenia Sądu dotyczą umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia w tej kwestii zawarte w zaskarżonej doń decyzji, wskazał jedynie, iż areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie wskazań ortofotomapy.

Organ I instancji motywując zasadność oparcia się na takim dowodzie powoływał się natomiast na szczegółowość pomiaru dokonywanego na podstawie ortofotomapy. Wskazywał mianowicie, że obliczenia dokonywane na jej podstawie są precyzyjne, gdyż mapa wiernie przedstawia stan pokrycia terenu. Wynika to stąd, iż ortofotomapa jest przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej.

Sąd nie neguje zasadności powyższych ogólnych stwierdzeń. Niemniej dowody zawarte w aktach sprawy nie dają podstaw do poczynienia sformułowanych na ich podstawie ustaleń faktycznych. Zdjęcia lotnicze znajdujące się w aktach sprawy to niewyraźne wydruki komputerowe. Obraz na nich jest ziarnisty i przez to na tyle nieczytelny, że nie może być uznany za źródło wiedzy co do tego jaka roślinność porasta sfotografowany grunt.

Nadto wydruki map dołączone do akt sprawy nie były opatrzone podziałką. Wskazywały jedynie przebieg granic, oznaczenie jak i graficzne oznaczenia typów pokrywającej działkę roślinności.

Nie został również wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 30 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem z czego wynika, iż dokładnie 1,15 ha działek skarżącej nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności. Ani uzasadnienie decyzji ani treść dokumentów znajdujących się w aktach postępowania nie wskazuje kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy organ ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącej jest zadrzewiona. W aktach znajduje się jedynie pismo z dnia 7 października 2008 r. zawierające "prośbę o skontrolowanie rolnika w miejscu", gdzie wskazano, iż "zgodnie z obowiązującymi procedurami w trakcie kontroli administracyjnej" ustalono, że powierzchnia części działek uprawniająca do uzyskania płatności wynosiła 4,71 ha, a nie jak deklarowała skarżąca 5,86 ha. Także to pismo nie wskazuje co stanowiło podstawę obliczenia spornej powierzchni.

Powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa). Dowodu tego nie zawierają również akta sprawy.

Tymczasem obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Obowiązywania tej zasady i wynikającego z niej obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na miarodajnym i pełnowartościowym materiale dowodowym nie uchylają odmienności w zakresie postępowania dowodowego przewidziane w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zresztą emanacją tej zasady na gruncie postępowań mających za przedmiot płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających jest zasada wynikająca z art. 3 ust. 2 pkt 2 wskazanej ustawy.

Powyższe braki powodowały, że ustalenie dotyczące powierzchni działki musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie należy uznać za dowolne. Rozstrzygnięcie takie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej, ponieważ nie przekonuje ani Sądu ani też strony postępowania o prawidłowości wydanej w jej sprawie decyzji.

Nadto organy nie wskazały w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć regulacji, z których wynikały zasady utrzymywania gruntów rolnych w "dobrej kulturze rolnej". Tymczasem stwierdzenie czy działki skarżącego w dniu 30 czerwca 2003 r. spełniały to kryterium z pewnością wymagało zestawienia dokonanych ustaleń co do sposobu utrzymania działki z przepisami regulującymi powyższe zasady. Zaniechanie wskazania konkretnych regulacji nie pozwala stwierdzić czy organ dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do właściwych przepisów i czy z przepisów tych istotnie wynikały przesłanki przyjęte w decyzji za obowiązujące. Nieodniesienie się do wszystkich przepisów regulujących warunki przyznania płatności obarcza zaskarżone rozstrzygnięcie cechą arbitralności. Zastrzec jednak należy, iż ocena czy nieruchomość skarżącej utrzymana była w dobrej kulturze rolnej jest możliwa dopiero w razie niewątpliwego ustalenia jej rzeczywistego stanu na 30 czerwca 2003 r. w oparciu o pełnowartościowe i miarodajne dowody. Jak wskazano jednak wcześniej zaskarżona decyzja warunku tego nie spełnia.

Należy też wskazać, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca sformułowała wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin gruntów rolnych.

Organ odwoławczy nie zastosował się do tego żądania.

Tymczasem z art. 78 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązkiem organu jest przeprowadzenie dowodu wskazanego przez stronę jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.).

Z powołanego przepisu art. 78 § 2 k.p.a. wynika zatem, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. Jednakże należy przyjąć, iż obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska. Organ powinien przedstawić argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko. Zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności wskazywać fakty, które organ uznał za udowodnione. Organ musi też precyzować dowody, na których się oparł, oraz podać przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Należy przyjąć zatem, iż w uzasadnieniu decyzji organ winien umotywować odmowę przeprowadzenia dowodu żądanego przez stronę wskazując na te walory dowodu przyjętego za podstawę sformułowanych ustaleń, które czynią niecelowym przeprowadzenie dowodu wskazywanego przez stronę. Musi wskazywać na pełnowartościowość przeprowadzonego dowodu i porównać, czy dowód oferowany przez stronę nie będzie bardziej przydatny do ustalenia istnienia faktów prawotwórczych. Zasadą jest zresztą przeprowadzenie wnioskowanych dowodów.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia motywów odmowy przeprowadzenia żądanych dowodów. Nie przesądzając o zasadności żądania przeprowadzenia dowodu należy stwierdzić, iż zaniechanie umotywowania odmowy przeprowadzenia żądanych dowodów stanowi kolejne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

Stwierdzenie powyższych naruszeń art. 80 art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. pociągnęło za sobą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym Sąd orzeczkł jak w punkcie 1 wyroku. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. "c" p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 152 p.p.s.a. należało orzec, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

W toku ponownego postępowania, organ odwoławczy kierując się naprowadzonymi wskazaniami uzupełni akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wyda ponowną decyzję wyczerpująco motywując swe rozstrzygnięcie.