Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 574/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 27 lipca 2023 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Łopuszno decyzji z 12 stycznia 2023 r. odmawiającej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że niniejsza sprawa była rozpatrywana już dwukrotnie przez Kolegium, które zwracało ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpatrując obecnie przedmiotową sprawę Kolegium zleciło organowi I instancji dodatkowe postępowanie dowodowe. W sprawie tej bezsporne jest, że K. G. legitymuje się orzeczeniem z 19 października 2021 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu wskazano, że nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności. Na etapie kolejnego postępowania dowodowego odwołująca przedłożyła orzeczenie z 11 maja 2023 r. zaliczające K. G. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na czas określony do 31 maja 2025 r.

Kolegium zaznaczyło, że orzekając w przedmiotowej sprawie organ I instancji, będąc związanym wcześniejszymi decyzjami, znając stanowisko organu odwoławczego, niezmiennie dokonuje błędnej interpretacji art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), dalej zwanej "u.ś.r.", uważając, że stronie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., w sytuacji kiedy zgodnie z orzeczeniem niepełnosprawność u osoby chorej nie powstała przed 18 lub 25 rokiem życia. Kolegium wyjaśniło, że w wyroku z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13., TK orzekł, że art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ II instancji podkreślił, że orzeczenia TK wiążą wszystkich adresatów bez wyjątku i winny być przez nich respektowane oraz stwierdził, że na tle powyższego wyroku ugruntowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Pomimo jednak błędnej interpretacji ww. przepisów, rozstrzygnięcie organu I instancji, zdaniem Kolegium jest prawidłowe. Nie zostało bowiem w sprawie dowiedzione, że odwołująca zrezygnowała z aktywności zawodowej. Organ II instancji zauważył, że odwołująca podała, że jest jedyną osobą, która może sprawować opiekę nad matką. Życzeniem matki, jest aby to ona sprawowała opiekę nad nią. Nie zgadza się na pomoc opiekuna socjalnego lub opakunki, a także na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Rodzeństwo nie może opiekować się matką ponieważ są osobami aktywnymi zawodowo, nie mieszkają w sąsiedztwie (część z nich), mają swoje rodziny i trudną sytuację materialną. W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby rodzeństwo wnioskodawczyni nie miało możliwości wywiązania się z ciążącego na nich (w tym samym stopniu) obowiązku alimentacyjnego względem matki. Przede wszystkim w sprawie konsekwentnie nie przedstawiono sytuacji materialnej rodzeństwa. Jedynie podano, że sytuacja pozostałych dzieci jest trudna, ponieważ pracują, mają rodziny i mieszkają daleko. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że sytuacja dzieci niepełnosprawnej, jest na tyle dobra, że mogą one partycypować w kosztach zapewnienia jej prawidłowej opieki. Organ odwoławczy powołał wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2022 r. sygn. III SA/Kr 1148/21, który zapadł w podobnym stanie faktycznym sprawy, jak obecnie rozpatrywana. W tym wyroku Sąd wskazał, że: "[...] Niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach. Ustawodawca wskazując katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawił organom dowolności w przyznawaniu tego świadczenia, dowolnością tą nie dysponują także osoby z kręgu rodziny, które nie mogą wskazać, komu ich zdaniem należy przyznać świadczenie. W sytuacji, w której osoby zobowiązane do alimentacji z różnych przyczyn nie świadczą opieki nad osobą jej wymagającą, mogą swój obowiązek alimentacyjny realizować nie poprzez starania osobiste, a poprzez przykładowo opłacenie osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni". Warto dodać, że cytowanym wyrokiem Sąd poparł stanowisko organu odwoławczego, który w swoim wystąpieniu wyraził pogląd, że: " [...] obowiązek alimentacyjny nie musi polegać na osobistym staraniu, lecz może ograniczać się do łożenia na osobę uprawnioną. Stąd też, jeżeli dzieci z subiektywnych względów nie mogą sprawować osobistej opieki nad matką (realizować obowiązku alimentacyjnego w ww. sposób), to nie ma przeszkód, aby opiekę taką sprawowało jedno z nich, zaś koszty związane z opieką (jako ekwiwalent za rezygnację przez niego z zatrudnienia lub podjęcia zatrudnienia) pokrywane były przez pozostałe dzieci w ramach obowiązku alimentacyjnego, zobowiązane w takim samym stopniu do alimentacji względem matki".

Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z sytuacją, w której uprawniona do opieki ma siedmioro dzieci, które nie dowiodły okoliczności zwalniających ich z obowiązku alimentacyjnego względem wstępnej, a tym samym nie dowiodły braku możliwości zorganizowania matce opieki poprzez partycypowanie w kosztach stanowiących ekwiwalent za rezygnację strony z aktywności zawodowej w zamian za podjęcie się opieki. Organ zauważył, że w toku postępowania odwołująca oświadczyła, że życzeniem matki jest, by to ona sprawowała opiekę nad nią. Niemniej w pierwszej kolejności kosztami opieki powinny być obciążone osoby zobowiązane, a dopiero w dalszej kolejności należy obciążać ogół społeczeństwa. W ocenie Kolegium nie jest moralnym i sprawiedliwym społecznie akceptowanie sytuacji, w której zstępni uchylają się od obowiązku alimentacyjnego względem rodzica, nie podejmują nawet przy tym próby wykazania okoliczności zwalniających ich z tej powinności i występują o świadczenie pielęgnacyjne (dla jednego z zstępnych), które jest świadczeniem finansowanym z środków publicznych, czyli od ogółu obywateli. W cytowanym wyroku Sąd podsumował: "Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż w opisanym stanie faktycznym przyznanie skarżącej świadczenia byłoby niezgodne z przepisami prawa, jak również przerzucałoby na barki wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który - z mocy prawa - w pierwszej kolejności ciąży na wszystkich dzieciach M. G."

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją odwołującej z aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. W sprawie nie wykazano, aby odwołująca wraz z rodzeństwem nie mogła zorganizować opieki w taki sposób, że strona nie musiałaby rezygnować z aktywności zawodowej lub (jeżeli już zrezygnowała) by nie mogła otrzymywać od pozostałych zobowiązanych ekwiwalentu za rezygnację z pracy w związku z wykonywaniem opieki nad mamą.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, J. G., zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię polegającą na:

- pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy,

- niezasadnym uznaniu, że strona jako córka niepełnosprawnej podopiecznej nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zstępni mogą wywiązać się ze swoich obowiązków poprzez sprawowanie osobistej opieki, jak również poprzez partycypowanie w kosztach zapewnienia prawidłowej opieki i w związku z tym strona nie musi rezygnować z zatrudnienia,

- nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalają organowi na ustalanie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to bezpodstawne wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego.

2. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:

art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, twierdząc, że w sprawie "...nie wykazano, aby rodzeństwo skarżącej nie miało możliwości wywiązywania się z ciążącego na nich w tym samym stopniu obowiązku alimentacyjnego względem matki.'', co ostatecznie skutkowało odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stronie.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, decydować winno przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście sprawuje ona opiekę nad matką oraz, czy z powodu tej opieki (w tym jej zakresu) rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc ustalenie, czy spełnia ona podstawowe przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zaznaczył, że w sytuacji, gdy opieki podejmuje się jeden z członków rodziny, który należy do kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na istnienie innych osób, które mogłyby świadczyć pomoc osobie niepełnosprawnej. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej negatywnej przesłanki przyznania świadczenia. Jeżeli zatem jest kilka osób zobowiązanych w jednakowym stopniu do alimentacji, to można przyznać świadczenie jednej z nich, jeżeli tylko spełnia przewidziane prawem warunki.

Wnoszący skargę również podkreślił, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji oraz Kolegium nie kwestionują, że strona, jako jedyna z rodzeństwa, wzięła na siebie pełny ciężar opieki nad matką i zakres tej opieki wyklucza możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia, a badanie możliwości sprawowania tej opieki również przez pozostałe osoby zobowiązane w równym stopniu do alimentacji wobec matki, pozostało zbędne, jako niemające umocowania prawnego w obowiązujących przepisach czy też w utrwalonym orzecznictwie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności, była decyzja SKO w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w Łopusznie odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepodejmowaniem lub rezygnacją zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką.

Zasadniczą przyczyną zaakceptowania odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było uznanie przez organ odwoławczy, że nie zostało wykazane, aby skarżąca wraz z rodzeństwem nie mogła zorganizować opieki w taki sposób, żeby nie musiała rezygnować z aktywności zawodowej lub (jeżeli już zrezygnowała) by nie mogła otrzymywać od pozostałych zobowiązanych ekwiwalentu za rezygnację z pracy w związku z wykonywaniem opieki nad mamą. K. G. ma bowiem siedmioro dzieci, które nie dowiodły okoliczności zwalniających ich z obowiązku alimentacyjnego względem wstępnej, a tym samym nie dowiodły braku możliwości zorganizowania matce opieki poprzez partycypowanie w kosztach stanowiących ekwiwalent za rezygnację skarżącej z aktywności zawodowej w zamian za podjęcie się opieki. W nawiązaniu do ustawowych przesłanek prawa do świadczenia pielęgnacyjnego SKO w Kielcach zauważyło, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej strony, a sprawowaniem opieki. Odnośnie pozostałych ustawowych przesłanek prawa do wnioskowanego świadczenia, w sprawie nie było co do zasady kwestionowane, że skarżąca je spełnia. Kolegium wyraziło jednak pogląd, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na charakter i źródło finansowania ze środków publicznych, powinno mieć miejsce dopiero wtedy, kiedy nie jest możliwe obciążenie kosztami opieki osób zobowiązanych w pierwszej kolejności.

Odnosząc się do takich argumentów Sąd wyraża pogląd, że opierają się one na błędnej wykładnia przepisów prawa, które miały w sprawie zastosowanie.

Świadczenie, którego skarżąca się domagała – zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. - przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jedyną z przewidzianych w przytoczonym przepisie przesłanek prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, której brak stwierdziło Kolegium, było nieistnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Przyczyny braku tego związku przyczynowego organ upatrywał natomiast przede wszystkim w tym, że skarżąca ma możliwość korzystania przy sprawowaniu tej opieki z pomocy rodzeństwa, które nie dowiodło, że występują okoliczności, zwalniające je z obowiązku alimentacyjnego względem matki, a przy tym nie dowiodło możliwości zorganizowania tej opieki poprzez ponoszenie jej kosztów.

Odnosząc się do wskazanych powodów braku związku przyczynowego należy stwierdzić, że pogląd Kolegium opiera się na błędnym i niesprawiedliwym rozumieniu istoty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z treścią art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.).

W świetle przedstawionych wyżej regulacji oczywiste jest, że wszystkie dzieci K. G., w tym skarżąca, są zobowiązane w pierwszej kolejności do wykonywania na jej rzecz świadczeń alimentacyjnych, zaś ze względu na równy stopień ich pokrewieństwa, obowiązek ten obciąża ich w równym stopniu. Wszystkie te osoby, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., należą więc do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W tej sytuacji, o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, decydować winno przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście sprawuje ona opiekę nad matką oraz, czy z powodu tej opieki (w tym jej zakresu) rezygnuje ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc ustalenie, czy spełnia ona podstawowe przesłanki uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (a także pozostałe warunki zawarte w tym artykule). Wbrew natomiast stanowisku Kolegium, przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, w żaden sposób nie jest uzależnione od stwierdzenia możliwości sprawowania tej opieki przez kogokolwiek z jej rodzeństwa, którego obowiązek alimentacyjny wobec matki – co należy ponownie podkreślić – nie wyprzedza obowiązku alimentacyjnego skarżącej, lecz jest z nim równy. Takich bowiem kryteriów art. 17 u.ś.r. nie przewiduje. Niedopuszczalne jest natomiast wprowadzanie przez organy administracji dodatkowych negatywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 28 czerwca 2023 r., IV SA/Wr 45/23 i WSA w Lublinie z 18 kwietnia 2023 r., II SA/Lu 93/23, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela tym samym przedstawiany w orzecznictwie pogląd, że w sytuacji, gdy opieki podejmuje się jeden z członków rodziny, który należy do kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na istnienie innych osób, które mogłyby świadczyć pomoc osobie niepełnosprawnej. Ustawodawca nie przewidział bowiem takiej negatywnej przesłanki przyznania świadczenia. Jeżeli zatem jest kilka osób zobowiązanych w jednakowym stopniu do alimentacji, to można przyznać świadczenie jednej z nich, jeżeli tylko spełnia przewidziane prawem warunki (zob. przykładowo wyroki: NSA z 9 sierpnia 2023 r. I OSK 1661/22, WSA w Gdańsku z 7 czerwca 2023 r., II SA/Gd 1097/22, WSA w Lublinie z 24 stycznia 2023 r., II SA/Lu 662/22, dostępne jw.).

Nie można się również zgodzić z tezą przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z uwagi na charakter i źródło finansowania ze środków publicznych, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego powinno być ostatecznością. Obowiązujące przepisy w żadnym razie nie upoważniają do takiego wniosku. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zależne jest od spełnienia wszystkich przesłanek określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale zarazem tylko tych przesłanek. Niedopuszczalne jest uzależnianie przyznania, bądź odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od warunków nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach. Przy rozstrzyganiu wniosków o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy administracji nie dysponują uznaniem administracyjnym, przez co niedopuszczalne jest ich ocenianie w kategoriach innych niż wynikające z przesłanek ustawowych.

Dodatkowo trzeba zauważyć, że twierdzenie w okolicznościach niniejszej sprawy, że osoby zobowiązane do alimentacji w równym stopniu, co skarżąca, tj. jej rodzeństwo, również mogłyby świadczyć pomoc matce, jest nieusprawiedliwione w sytuacji, gdy jak podniesiono w zaskarżonej decyzji, wolą niepełnosprawnej jest, aby opiekowała się nią właśnie skarżąca. Nadto organ nie jest uprawniony, by decydować za dzieci osoby niepełnosprawnej o sposobie zapewnienia jej opieki. Nie było zatem podstaw w niniejszej sprawie do badania alternatywnych sposobów zapewnienia matce skarżącej niezbędnej opieki, poprzez nakazywanie dokonywania ustaleń odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej pozostałych osób zobowiązanych względem niej do alimentacji, tj. rodzeństwa skarżącej, jeżeli opiekę tę sprawuje faktycznie skarżąca. Jedynie ustalenie, że rodzeństwo partycypuje w opiece nad matką, przez co zakres opieki przypadający skarżącej nie jest na tyle duży, by konieczna była rezygnacja przez nią z zatrudnienia, pozbawiałoby skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O ile jednak ustalenia faktyczne wskazują, że skarżąca, jako jedyna z rodzeństwa, wzięła na siebie pełny ciężar opieki nad matką i zakres tej opieki wyklucza możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia, badanie możliwości sprawowania tej opieki również przez pozostałe osoby zobowiązane w równym stopniu do alimentacji, pozostaje zbędne.

Powyższe rozważania świadczą o naruszeniu przez organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., które miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji, podlegały uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Uchylenie decyzji organu I instancji jest następstwem naruszenia przez ten organ prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sposób wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, na co szczegółowo i zasadnie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji, kierując się przedstawioną wyżej wykładnią przepisów prawa, przeprowadzi ponownie postępowanie zmierzające do merytorycznej oceny zasadności wniosku skarżącej.