Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 26/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie NSA Rafał Stasikowski (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 343/18 w sprawie ze skargi L. C. na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w sprawie wniosku z dnia [..] czerwca 2017 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 343/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi L. C. na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w sprawie wniosku z [.] czerwca 2017 r., w punkcie I. zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku L. C. z dnia [..] czerwca 2017 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenia postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś w punkcie III. wymierzył Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [..] czerwca 2017 r. L. C. (dalej: wnioskodawca lub skarżący) skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) w przedmiocie ustalenia, że podlega wyłączeniu wobec niego stosowanie art. 15 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. organ zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 27 listopada 2017 r., co wynikało z konieczności jej wszechstronnego zbadania. Tego samego dnia organ wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z prośbą o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Zakład Emerytalno-Rentowy MSW odpowiedział na wezwanie organu pismem z dnia 30 czerwca 2017 r.. Następnie pismami z dnia 11 sierpnia 2017 r. organ zwrócił się do Komendanta Głównego Policji i Prezesa IPN o przekazanie informacji dotyczących wnioskodawcy.

Kolejnym pismem z dnia 17 listopada 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., co wynikało z konieczności jej wszechstronnego zbadania. Równocześnie organ wyjaśnił, że w dniu 11 sierpnia 2017 r. wystąpił do formacji, w której wnioskodawca pełnił służbę z prośbą o weryfikację jej okresów pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazał, że rozpoznanie wniosku będzie możliwe po otrzymaniu odpowiedzi od Komendanta Głównego Policji, co powinno nastąpić do dnia 5 lutego 2018 r.

Wnioskodawca w piśmie z dnia 2 stycznia 2018 r. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na przewlekłym prowadzeniu sprawy przez organ i nierozpatrzeniu jego wniosku w wyznaczonym terminie oraz wniósł o niezwłoczne załatwienie sprawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z dnia 11 stycznia 2018 r. poinformował wnioskodawcę, że została zebrana dokumentacja niezbędna do merytorycznego rozstrzygnięcia oraz pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Następnie pismem z dnia 1 marca 2018 r. organ poinformował wnioskodawcę, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., co wynikało z konieczności wnikliwego jej zbadania. Wskazał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia 11 kwietnia 2018 r. Kolejnym pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. organ ponownie poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku do dnia 22 czerwca 2018 r.

Pismem z dnia 1 maja 2018 r. wnioskodawca wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 czerwca 2017 r.

Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż skarżący wnioskiem z dnia [.]. czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Następnie organ pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. zwrócił się do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do renty lub emerytury i równocześnie poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu w trybie art. 36 § 1 k.p.a. aż do dnia 27 listopada 2018 r. Kolejną czynność, tj. zwrócenie się do IPN i Komendanta Głównego Policji, organ podjął w dniu 11 sierpnia 2017 r. Sytuacja ta jest tym bardziej naganna, że Zakład Emerytalno - Rentowy MSW udzielił odpowiedzi na wskazane pismo już w dniu 30 czerwca 2017 r., przy czym do pisma dołączył decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz renty inwalidzkiej, a także poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię informacji IPN o przebiegu służby skarżącego. Licząc od tej daty przez okres ponad miesiąca organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. Potem następowały kolejne przedłużenia terminów załatwienia sprawy, tj. do dnia 5 lutego 2018 r., 11 kwietnia 2018 r. i 22 czerwca 2018 r. Do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd upłynęło ponad 15 miesięcy, a wniosek nadal nie został rozpoznany. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednak we wskazanych terminach sprawa nie została przez organ załatwiona. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów Kodeksu. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. W świetle powyższego, zdaniem Sądu I instancji bezsporne jest, że organ pozostaje w przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie tego Sądu, zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego, tj. ponad 15 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Przewlekłość ta trwa nadal, bowiem do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie rozpoznał wniosku skarżącego z dnia [.]. czerwca 2017 r. i nie zakończył postępowania wydaniem decyzji. Ustalając wysokość nałożonej grzywny (500 zł) Sąd wziął pod uwagę znaczny upływ czasu od dnia [.]. czerwca 2017 r., tj. dnia złożenia wniosku do dnia rozpoznania skargi, a także okoliczność, że skarżącemu zostało znacząco obniżone świadczenie emerytalne. Miał jednocześnie na względzie bardzo dużą ilość wniosków złożonych do organu w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł organ, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.) poprzez stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy działanie organu nie wynikało ze złej woli organu, czy też z chęci lekceważenia strony postępowania, ale z konieczności podjęcia przez organ szeregu czynności, w szczególności zebrania materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22 a i art. 24a musi dokonywać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie organ w chwili wniesienia przez skarżącego wniosku z dnia [.] czerwca 2017 r. nie dysponował materiałem dowodowym i dlatego w pierwszej kolejności na organie ciążył obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno - Rentowego MSWiA z zapytaniem czy skarżący pobiera świadczenie emertytalne/rentowe/rentowe rodzinne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Następnie ustalenia wymagało, czy skarżący podlega (ewentualnie za jakie okresy, służba w jakich formacjach) regulacjom ww. ustawy ( art. 15 c, art. 22 a, art. 24 a). W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne było wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Ponadto niezbędne było wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Zatem w tym zakresie, co jest najważniejsze w sprawie, organ jest zależny od sprawności i szybkości przekazywania materiałów dowodowych koniecznych do wydania orzeczenia w sprawie przez właściwe organy. Ponadto wniosek z dnia [.]. czerwca 2017 r. został wniesiony przedwcześnie, tj. co prawda po wydaniu przez organ emerytalno - rentowy decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz decyzji o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej skarżącego ([..] czerwca 2017 r.), ale przed uzyskaniem wiedzy przez organ o wydanych decyzjach, dacie zwolnienia ze służby, wysłudze strony i informacji o przebiegu służby z IPN (10 lipca 2017 r.). Z kolei sama informacja o przebiegu służby z akt osobowych IPN wpłynęła do organu w dniu 23 października 2017 r., a informacja o przebiegu służby z Komendy Głównej Policji w dniu 8 stycznia 2018 r.,

2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) poprzez wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych, w sytuacji, gdy wymierzenie grzywny jest fakultatywne, a jej wysokość powinna zostać uzasadniona.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że w chwili wniesienia przez skarżącego wniosku nie dysponował de facto materiałem dowodowym. Skarżący złożył wniosek co prawda po wydaniu decyzji w sprawie ponownego ustalenia wysokości jego emerytury oraz renty inwalidzkiej, ale przed uzyskaniem przez organ wszystkich stosownych informacji z właściwych instancji koniecznych do wydania decyzji. Organ nie mógł procedować do czasu uzyskania informacji o wydaniu przez organ emerytalno-rentowy na rzecz skarżącego decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącego oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej. W związku z powyższym trudno mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania, przynajmniej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia otrzymania przez organ informacji o wydaniu decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz renty inwalidzkiej. Informacja o przebiegu służby z akt osobowych IPN wpłynęła do organu w dniu 23 października 2017 r., a informacja o przebiegu służby z Komendy Głównej Policji w dniu 8 stycznia 2018 r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny sprawy (wynikający z ustawy i zobowiązujący organ do przeprowadzenia szeregu czynności w sprawie zanim wyda decyzję na podstawie art. 8a ustawy) wydłużenie czasu jej załatwienia było w ocenie organu uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej nie ma prawa rozwijać, czy też doprecyzowywać, bądź uzupełniać stawianych zarzutów. Dlatego też przedmiotem oceny Sądu mogą być jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których skargę kasacyjną oparto (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2457/17, z dnia 8 marca 2018 r., sygn. I OSK 955/16, z dnia 2 marca 2018 r., sygn. I OSK 2306/17, z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1253/13, z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. I OSK 902/14 – wszystkie dostępne na www.CBOSA). Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. W skardze tej zatem winny być sprecyzowane zarzuty kasacyjne naruszenia przywołanych expressis verbis przepisów prawa w taki sposób, by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Tego wymogu nie spełniają w pełni powołane w skardze kasacyjnej zarzuty.

Ustosunkowując się do pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten, odnoszący się do orzekania przez sąd administracyjny i określający kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość dotyczy zawsze dokonanej przez Sąd oceny podejmowanych przez organ w sprawie działań lub ich braku przy uwzględnieniu obowiązujących organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub ewentualnie przepisów szczególnych.

Zarzut naruszenia tylko tego przepisu podniesiony w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie mógł podważyć stanowiska Sądu I instancji, który oceniał podejmowane przez organ w sprawie działania lub ich brak przy uwzględnieniu obowiązujących organ przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że – jak to określił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 447/18 - przepisy art. 149 § 1, 1a i 2 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy), a tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że sąd I instancji dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w przewlekłości organu, to nie można sądowi stwierdzającemu przewlekłość oraz oceniającemu jej charakter jako zaistniałej z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji orzekającemu o wymierzeniu grzywny organowi zarzucić naruszenia omawianych przepisów, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanych przez sąd I instancji norm prawnych. Naruszenie wymienionych przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w rozpoznawanej skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. jednak nie powołano (por. wyroki NSA: z 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Skarżący kasacyjne nie kwestionuje wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., lecz ocenę stopnia przewlekłości organu przekładającą się na treść orzeczenia co do rażącego naruszenia prawa przez organ w realiach niniejszej sprawy. Ujmując to inaczej, autor skargi kasacyjnej nie zarzuca błędnej wykładni tego przepisu, lecz jego niewłaściwe zastosowanie. W sytuacji, gdy strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji wadliwą ocenę stopnia przewlekłości organu przekładającą się na treść orzeczenia w kwestii rażącego naruszenia prawa przez organ, konieczne było wskazanie na przepisy, które regulują terminy załatwienia spraw przez organ, aby następnie wykazanie, że wbrew stanowisku Sądu I instancji, naruszenie tych przepisów nie nastąpiło w stopniu rażącym (por. np. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2018 r., I OSK 296/16, z dnia 19 stycznia 2018 r., I OSK 1649/17). Należy zauważyć, że Sąd I instancji w uzasadnieniu skarżonego wyroku przytoczył i zinterpretował te przepisy – art. 12 k.p.a. oraz art. 35-38 k.p.a., dochodząc do wniosku, że zwłoka jakiej dopuścił się organ w niniejszej sprawie stanowi o rażącym naruszeniu art. 35 § 1 k.p.a. Ponieważ, jak wskazano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może uzupełniać zarzutów skargi kasacyjnej, zarzut skargi kasacyjnej błędnej oceny stopnia przewlekłości organu, ograniczony do wskazania jako naruszonego wyłącznie przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a., nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony (por. wyr. NSA z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1615/18, CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił nadto zasadności zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., za pomocą którego zakwestionowano wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości.

Za wymierzeniem organowi grzywny w ustalonej wysokości przemawiało w okolicznościach rozpoznawanej sprawy to, że mimo iż skarżący wystąpił do organu z wnioskiem [..] czerwca 2017 r., organ z powołaniem na konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy o informacje będące w posiadaniu Zakładu Emerytalno-Rentowego przedłużył czas rozstrzygnięcia sprawy do 27 listopada 2018 r., przy czym po uzyskaniu niezbędnych informacji od tego Zakładu, co nastąpiło już w dniu 30 czerwca 2017 r., kolejną czynność procesową podjął dopiero 11 sierpnia 2017 r., i to mimo tego, iż Zakład do odpowiedzi na pismo organu dołączył decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz renty inwalidzkiej, a także poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię informacji IPN o przebiegu służby skarżącego. Przez okres ponad miesiąca organ nie podjął żadnej czynności procesowej, a dalej kilkukrotnie przedłużał okres rozstrzygnięcia sprawy. Do dnia rozpoznania skargi przez Sąd upłynęło ponad 15 miesięcy, a wniosek nadal nie został rozpoznany. Te okoliczności faktyczne uzasadniały wymierzenie organowi grzywny w ustalonej przez Sąd I instancji wysokości. Odpowiadając na argumentację organu należy zauważyć, że takie okoliczności jak konieczność gromadzenia materiału dowodowego sprawy, czy organizacyjne problemy organu nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Z tych przyczyn decyzję Sądu I instancji w przedmiocie wymierzenia grzywny należy uznać za odpowiadającą prawu.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publik. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także jaki stan faktyczny ustalił i przyjął za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji. Wskazał on wyraźnie, jakimi okolicznościami faktycznymi kierował się podejmując decyzję o wymierzeniu organowi grzywny oraz ustalając jej wysokość. Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.