Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 603/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk, Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska, sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant: Specjalista Aleksandra Połaczewska, po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki, za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., za odsetki za zwłokę od tej zaległości, za odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 2010 r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 25 sierpnia 2015 r. nr [...] w części dotyczącej odpowiedzialności: za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., za odsetki za zwłokę od tej zaległości, za odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, sierpień i wrzesień 2010 r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego; II. oddala skargę w części dotyczącej odpowiedzialności za odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2010 r.; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. na rzecz skarżącego A.S. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 25 sierpnia 2015 r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej A.S., jako byłego członka zarządu A. sp. z o.o. z siedzibą w L., za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., w wysokości 18.198,00 zł, za odsetki za zwłokę od tej zaległości (naliczone od dnia następującego po terminie płatności zobowiązania tj. od 1 kwietnia 2011 r.), w wysokości 9.146,00 zł, za odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r. od stycznia do czerwca i za sierpień i wrzesień 2010 r. oraz za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.312,10 zł.

Jak wynika z akt sprawy, A. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Spółka) 30 marca 2011 r. złożyła deklarację CIT-8 w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., w której wykazała podatek należny do zapłaty 18.190 zł. Następnie w złożonej 17 maja 2011 r. korekcie tej deklaracji Spółka wykazała do zapłaty kwotę 18.198 zł. W korekcie wykazano też kwoty należnych zaliczki na podatek, w tym za miesiące od stycznia do czerwca za sierpień i wrzesień 2010 r. Spółka nie zapłaciła ani podatku, ani wykazanych zaliczek.

Egzekucja administracyjna ww. należności podatkowych prowadzona względem Spółki okazała się bezskuteczna. Egzekucję prowadzono na podstawie wystawionych 14 czerwca 2011 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. trzech tytułów wykonawczych (zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. – [...], odsetki za zwłokę od niezapłaconych zaliczek za okres: od maja do września 2010 r. - [...] i od stycznia do kwietnia 2010 r. - [...]). Postępowanie egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postanowieniem z 8 października 2013 r., stwierdzając bezskuteczność egzekucji. Wobec Spółki prowadzono także egzekucję z innych tytułów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z 9 lipca 2015 r. wszczął 15 lipca 2015 r. wobec A.S. (były członek zarządu Spółki), postępowanie w zakresie odpowiedzialności podatkowej za opisane wyżej zaległości podatkowe Spółki, odsetki i koszty egzekucyjne.

Decyzją z 25 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. orzekł o odpowiedzialności podatkowej A.S. (dalej: Strona, Skarżący) stwierdził bowiem, że zostały spełnione warunki wskazane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.). Płatność dochodzonych należności przypadała bowiem w trakcie pełnienie przez Stronę funkcji w zarządzie Spółki, egzekucja skierowana od majątku Spółki okazała się bezskuteczna, zaś Strona nie wykazała, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w odpowiednim terminie, względnie, że nie złożyła takiego wniosku bez swojej winy, nie wskazała też majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.

Przyjęto, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki (prezesa zarządu) od 10 lipca 2009 r. do 30 września 2013 r. Jakkolwiek z dniem 9 kwietnia 2010 r. Skarżący został odwołany z funkcji prezesa zarządu Spółki, to nadal, w ocenie organu podatkowego, pozostawał członkiem zarządu. Dalsze pełnienie funkcji w zarządzie (pomimo formalnego odwołania w dniu 9.04.2010 r.) wynikać ma, zdaniem organu I instancji, z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla W. we W. z 2 czerwca 2014 r., sygn. akt WR [...] Ns Rej. KRS [...] (jak wynika z akt administracyjnych – wydanego w sprawie w przedmiocie ustanowienia kuratora dla Spółki). W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano bowiem, że Skarżący został wykreślony z rejestru KRS dopiero na mocy orzeczenia sądu karnego z 30 września 2013 r. skazującego Skarżącego za przestępstwa przeciwko mieniu, na podstawie art. 18 §1 i §3 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz. U z 2013 r., poz. 1030 ze zm. – dalej: K.s.h.) Ponadto po odwołaniu Skarżącego z funkcji prezesa zarządu Spółki (uchwałą wspólników z dnia 9.04.2010 r.), jak ustalono, podpisywał on dokumentację Spółki, posługując się pieczęcią prezesa zarządu.

Organ I instancji ustalił też, że wniosek o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego należało złożyć jeszcze w 2009 r. w związku z nieuregulowaniem zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za sierpień 2009 r. (termin płatności 20.09.2009 r.), a Skarżący wniosku takiego nie złożył.

W odwołaniu Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zarzucił, że nie można mu przypisać odpowiedzialności za długi podatkowe Spółki wymagalne po 9 kwietnia 2010 r. W tym bowiem dniu został odwołany ze stanowiska prezesa zarządu Spółki uchwałą wspólników. Czynności podejmowane przez byłego prezesa po tym terminie stanowiły bezprawne przypisanie sobie kompetencji członka zarządu Spółki i nie powodują odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Zauważył też, że zapisy w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) dotyczące zmian władz spółek handlowych mają charakter wyłącznie deklaratoryjny.

Skarżący podniósł nadto, że pozostawał prezesem Spółki zbyt krótko, aby mógł zapoznać się z rzeczywistym stanem finansów Spółki. Nie można mu więc zarzucić, iż nie podjął działań przewidzianych w obowiązującym wówczas prawie upadłościowym i naprawczym.

Wyjaśnił też, że podpisywał pewne dokumenty już po odwołaniu z funkcji prezesa, co wynikało z mylnego przekonania o takim obowiązku, ponieważ w aktach KRS nadal figurował jako prezes zarządu Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej we W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu, podobnie jak organ I instancji, ocenił, że w sprawie zostały spełnione, warunki odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego prezesa Spółki za zaległości podatkowe Spółki, odsetki i koszty egzekucyjne, przewidziane w art. 116 O.p.

Funkcję prezesa zarządu Skarżący pełnił od 10 lipca 2009 r. (uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników ) do września 2013 r., w tym zakresie organ odwoławczy powołał się na te same ustalenia co organ I instancji.

Organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za ww. zaległości Spółki wszczęto także wobec drugiego członka zarządu Spółki D.S. i zostało zakończone decyzją ostateczną z 8 września 2015 r.

Wskazano, na stwierdzoną postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8.10.2013 r., bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki. Z postanowienia wynika, że Spółka od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej pod wskazanym adresem i nie jest znane inne miejsce prowadzenia takiej działalności, nie złożyła zeznania o wysokości uzyskanego dochodu (CIT) za 2011 r., a za 2012 r. wykazano dochód 0. W deklaracjach VAT wykazuje jedynie nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym wynikającą z poprzednich deklaracji, ostatnia dotyczyła grudnia 2012 r. Opisano też podejmowane czynności zmierzając do ustalenia majątku Spółki.

Strona nie wykazała okoliczności, które pozwoliłyby na uwolnienie jej od odpowiedzialności. Jak ustalono, nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości ani o zawarcie układu z wierzycielami. Wniosek o upadłość wg organu odwoławczego należało zgłosić już w 2009 r., kiedy to Spółka zaprzestała regulowania należności publicznoprawnych. Ponadto z bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2009 r. wynika, że kapitał własny Spółki (podstawowy) wyniósł 203.770 zł (w tym aktywa trwała 80.403,21 zł) przy zobowiązaniach w łącznej kwocie 641.046,51 zł, a ponadto strata za 2008 r. wyniosła 63.757 zł. Zła sytuacja Spółki nie miała zatem charaktery przejściowego. Zdaniem organu podatkowego termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości minął bezskutecznie w dniu 5.10.2009 r. Strona nie wykazała, że nie ponosi winy za nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Oceny tej nie zmieniają podnoszone przez Stronę okoliczności, tj. częste zmiany członków zarządu i brak możliwości zapoznania się z sytuacją finansową Spółki. W tym zakresie organ powołał się stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.04.2014 r., sygn. akt I FSK 1516/13, "wina w ujęciu art. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak "świadomości" ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych".

Strona nie wskazała też majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Andrzej Ślusarz, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucił naruszenie:

1) art. 247 § 2 K.s.h. poprzez przyjęcie, że uchwała zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki co do powierzenia Skarżącemu dalszego pełnienia funkcji prezesa podjęta w dniu 30 czerwca 2010 r. jest ważna i wywołuje skutki prawne, podczas gdy uchwała ta ze względu na brak zachowania tajności głosowania jest nieważna z mocy samego prawa;

2) art. 201 § 4 K.s.h., art. 203 § 1 K.s.h., art. 202 § 4 K.s.h. poprzez błędne przyjęcie, że powołanie (odwołanie) członka zarządu Spółki jest skuteczne tylko w stosunkach wewnętrznych Spółki;

3) art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie istnienia po stronie Skarżącego przesłanek uzasadniających przeniesienie na niego odpowiedzialności z tytułu zobowiązania Spółki mimo, że wobec odwołania Skarżącego z funkcji uchwałą z 9 kwietnia 2010 r. - w odniesieniu co najmniej do miesięcy roku 2010 następujących po kwietniu 2010 - Skarżący nie był członkiem zarządu i tym samym nie mógł złożyć bez swej winy we właściwym czasie wniosku o ogłoszeniu upadłości Spółki;

4) art. 122 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i przyjęcie, że w toku postępowania podatkowego wykazano, że Skarżący w okresie powstania zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej był członkiem zarządu Spółki;

5) art. 187 § 1 O.p. i art. 180 O.p. poprzez brak przesłuchania wszystkich zarówno byłych i obecnych członków zarządu Spółki na okoliczność okresów funkcjonowania Skarżącego w składzie osobowym, w szczególności w okresach wskazanych w decyzji; nie zgromadzenie wszystkich dokumentów dotyczących powoływania i odwoływania członków zarządu Spółki, w tym zwłaszcza Skarżącego oraz dokumentacji finansowej Spółki dotyczącej roku 2010; przyjęcie, że odwołanie Skarżącego uchwałą z 9 kwietnia 2010 r. z funkcji prezesa zarządu Spółki, nie było równoznaczne z odwołaniem z zarządu; oparcie ustaleń faktycznych o treść postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia 2 czerwca 2014 r. sygn. akt WR [...] Ns Rej. [...], w sytuacji, gdy postanowienie owo nie dotyczyło skarżącego, lecz następnego prezesa spółki – w rzeczywistości bowiem wykreślenie z rejestru w dniu 30 września 2013 r. dotyczyło kolejnego prezesa gdyż to on był skazany za przestępstwa przeciwko mieniu, a nie Skarżący;

6) art. 120 O.p. i art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie wskazanych w tych przepisach podstawowych zasad postępowania podatkowego;

7) art. 210 § 4 O.p. poprzez dokonanie uzasadnienia faktycznego i prawnego przy bezkrytycznym powieleniu stanowiska organu pierwszej instancji;

Powołując się na art. 106 § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w postaci akt KRS Spółki oraz odpisu KRS Spółki ze wszystkimi wpisami dotyczącymi zmian w członkostwie w zarządzie Spółki, a także zaświadczenia o niekaralności Skarżącego na okoliczność, że Skarżący nie był skazany za przestępstwa przeciwko mieniu, został wykreślony z w KRS w dniu 2 listopada 2010 r., zaś wykreślenie z rejestru w dniu 30 września 2013 r. dotyczyło kolejnego prezesa Spółki, gdyż to on był skazany za przestępstwa przeciwko mieniu, a nie Skarżący.

Do skargi załączono kserokopię zaświadczenia potwierdzającą, iż Skarżący nie figuruje w rejestrze skazanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że wobec dowodów przedłożonych na etapie skargi do tut. Sądu w postaci ww. zaświadczenia, istotnie nie można przyjąć, że Skarżący sprawował funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia 30 września 2013 r. W zaistniałej sytuacji należy, zdaniem organu podatkowego, przyjąć, iż Skarżący wykonywał obowiązki członka zarządu co najmniej do dnia 9 lipca 2010 r. W tym bowiem dniu Skarżący podpisał jako prezes Spółki dokument znajdujący się w materiale dowodowym. Z tego powodu Skarżący nie odpowiada za zobowiązania podatkowe Spółki za rok 2010. Ich płatność wypada bowiem w roku 2011 r. Odpowiada jednak za odsetki od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące styczeń – maj 2010 r., ich płatność wypada bowiem w okresie, kiedy Skarżący z pewnością sprawował jeszcze funkcję prezesa. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 20 grudnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Wr 116/16) uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził na rzecz Skarżącego od organ podatkowego koszty postępowania sądowego. Nie podzielił jednak wszystkich zarzutów skargi, przychylił się do stanowiska wyrażonego przez organ odwoławczy, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej jedynie w zakresie odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy za miesiące styczeń – maj 2010 r., których płatność przypadała w okresie, kiedy Skarżący pełnił funkcję prezesa Spółki.

Odwołując się do treści art. 116 § 1 i § 2 O.p., Sąd wskazał, że organ podatkowy jest zobowiązany w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu wykazać okoliczności prawne lub faktyczne pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziły o się w dochodzoną zaległości podatkową Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki. Natomiast ciężar dowodu wykazania okoliczności uwalniającej od odpowiedzialność spoczywa na członku zarządu.

W sprawie nie jest sporne, że egzekucja wobec Spółki była bezskuteczna.

Organy podatkowe wykazała, że Skarżący pełnił w Spółce funkcję członka zarządu do 9 lipca 2010 r. (data podpisania pisma jako prezes zarządu Spółki), tj. w okresie w którym przypadał termin płatności zaliczek na podatek dochodowy za miesiące od stycznia do maja 2010 r. zatem za te zobowiązania może ponosić odpowiedzialność.

Ponieważ wniosek o ogłoszenie upadłości winien być zgłoszony już w 2009 r. (najpóźniej 5 października 2009 r.), a Skarżący pełnił funkcje prezesa zarządu od 10 lipca 2019 r. do 9 lipca 2010 r. to był zobowiązany do zgłoszenia takiego wniosku i miał także taką możliwość.

Podsumowując Sąd stwierdził, że zarzuty skargi uznano za uzasadnione jedynie w części dotyczącej okresu pełnienia funkcji w zarządzie Spółki w pozostałam zakresie zarzuty są niezasadne.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 marca 2019 r. (sygn. akt II FSK 1143/17) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Za zasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 134 § 1 oraz art. 141 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organy podatkowe orzekły o przeniesieniu na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości Spółki z szeregu szczegółowo wymienionych tytułów, w tym z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.312 zł. Skarżący zaskarżył decyzję w całości, zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie (odpowiedzialności z tytułu kosztów egzekucyjnych) mieściło się w granicach sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji, Tymczasem Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jako przedmiot rozstrzygnięcia organu wskazał: " orzeczenie o odpowiedzialności (...), za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. oraz odsetki za zwłokę". Także przedstawiając stan sprawy Sąd nie wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji było rozstrzygnięcie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu kosztów egzekucyjnych. Kwestia ta została pominięta w rozważaniach odnoszących się do zasadności skargi oraz zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak również przyczyn uchylenia decyzji organów obu instancji. Sąd nie odniósł się też do niej formułując wskazania dla organów co do dalszego postępowania. W tej sytuacji Sąd kasacyjny za uprawniony uznał zarzut skargi kasacyjnej pominięcia weryfikacji orzeczonej w decyzji odpowiedzialności Skarżącego z tego tytułu. Oznacza to, że Sąd nie dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji w jej pełnym zakresie i nie wywiązał się należycie z obowiązku wynikającego z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także zasadność zarzutów organu podatkowego co do prawidłowości uchylenia decyzji organów obu instancji w całości, a zatem także w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości z tytułu odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2010 r. Sąd I instancji w tym zakresie nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 116 § 1 i § 2 O.p., ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienie wyroku wynika, że spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki w zakresie odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do maja 2010 r. i w tym zakresie zarzuty skargi Sąd I instancji uznał za nieuzasadnione, a mimo to uchylił decyzje organów obu instancji w całości, czyli także w tym, zakresie, mimo że odsetki za zwłokę określono kwotowo za każdy ze wskazanych miesiący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponieważ sprawa rozpoznawana jest ponownie przez WSA we Wrocławiu, tj. po uchyleniu wcześniejszego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd w niniejszej sprawie stosownie do art. 190 P.p.s.a. związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Na wstępie należy podkreślić, że organ podatkowy w odpowiedzi na skargę uznał zasadności skargi w części dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki powstałe po dacie 9 lipca 2010 r., to jest za zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. oraz odsetki za zwłokę od tego zobowiązania, a także odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, sierpień oraz wrzesień 2010 r. Skarżący, jak wynika z przedstawionych przez niego dowodów, których Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionował, obowiązki członka zarządu Spółki pełnił od 10 lipca 2009 r. do 9 lipca 2010 r. Nie pełnił zatem tej funkcji w dacie gdy powstało zobowiązanie Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r., odsetki ze zwłokę od tego zobowiązania oraz odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za czerwiec, sierpień i wrzesień 2010 r. Nie została zatem spełniona wskazana w art. 116 § 2 O.p. przesłanka odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległe zobowiązania takiej spółki. Ponieważ Skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu Spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oraz powstały odsetki za zwłokę od tej zaległości, a także w okresie gdy upłynął termin płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r. za czerwiec, sierpień i wrzesień 2010 r., obciążając Skarżącego odpowiedzialnością za te zaległe zobowiązanie Spółki odsetki za zwłokę i odsetki od niezapłaconych zaliczek za ww. miesiące organy podatkowe naruszyły art. 116 § 1 i § 2 O.p. Sąd uznając zarzuty skargi w tej części za uzasadnione, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej części (pkt I sentencji wyroku).

Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a, oddalił skargę w części dotyczącej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2010 r. w kwocie 315 zł, za luty 2010 r. w kwocie 296 zł, za marzec 2010 r. w kwocie 314 zł i za maj 2010 r. w kwocie 51 zł (pkt II sentencji wyroku). W okresie kiedy przypadały termin płatności tych zobowiązań Skarżący pełnił funkcję członka zarządy Spółki (tj. od 10 lipca 2009 r. do 9 lipca 2010 r.). Jak wynika z zaskarżonej decyzji, nie tylko czynności podejmowane przez Skarżącego po 9 kwietnia 2010 r. (data odwołania z funkcji prezesa zarządu), ale i uchwały podjęte przez Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki (wyrażono zgodę wspólników utrzymania składu zarządu w jego dotychczasowym składzie aż do odwołania), które odbyło się 30 czerwca 2010 r., potwierdzają, że Skarżący co najmniej do 9 lipca 2010 r. pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu jest bowiem także podstawą odpowiedzialności za długi Spółki. Należy wskazać w tym zakresie na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.08.2013 r. sygn. akt II FSK 2401/11 i z dnia 16.09.2011 r., sygn. akt II FSK 561/10 (publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie uznał za zasadny zarzutu skargi naruszenia art. 247 § 2 K.s.h. z uwagi na brak tajności głosowania. Uchwała Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 30 czerwca 2010 r., nie została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 25.03.2013 r., sygn.. akt I FSK 521/12 publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych także uchwała z 9 kwietnia 2019 r. o odwoływaniu Skarżącego z funkcji prezesa Spółki pojęta została z naruszeniem tajności głosowania, zatem uznanie zarzutu skargi w powyższym zakresie za zasadne skutkowałaby uznaniem także za nieważną tej uchwały, tj. za niewywołującą skutków prawnych. Uwzględniając jednak, że dla ustalenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania tej spółki kluczowe znaczenie ma faktyczne wykonywanie czynności polegających na prowadzeniu spraw spółki zasadne jest przyjęcie jako okresu pełnienia funkcji członka zarządu Spółki przez Skarżącego w okresie od 10 lipca 2009 r. do 9 lipca 2010 r.

W rozpoznawanej sprawie, nie jest między stronami sporne, że egzekucja skierowana do majątku Spółki okazała się bezskuteczna (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 8.10.2013 r. nr [...]).

Spełnione zostały zatem przesłanki wskazane w art. 116 § 1 i § 2 O.p. uzasadniające przeniesienie na Skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki z tytułu odsetek od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do maja 2010 r. Nie wystąpił też wskazane w ww. przepisach okoliczności uwalniające Skarżącego od takiej odpowiedzialności. Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, mimo, że przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku wystąpiły już w 2009 r., kiedy Spółka zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań (zobowiązanie za w podatku dochodowym od osób fizycznych za sierpień 2009 r.). Uwzględniając termin płatności tego zobowiązania, przepisy art. 11 i art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej: P.u.n) oraz datę powołania Skarżącego na prezesa zarządu Spółki (10.07.2009 r.) Skarżący powinien i mógł wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki najpóźniej w października 2009 r. Chybione są też zarzuty skargi, iż Skarżący był zbyt krótko prezesem Spółki, aby zapoznać się z rzeczywistym stanem jej finansów. W ocenie Sądu, dwa miesiące są okresem wystarczającym na zapoznanie się z bieżącą sytuacją Spółki. Skarżący nie wskazał także majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległych zobowiązań. Prawidłowo zatem w odniesieniu do tych zaległych zobowiązał organy podatkowe obciążyły Skarżącego odpowiedzialnością.

Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej obciążenia Skarżącego odpowiedzialnością za koszty egzekucyjne jakie zostały poniesione w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec Spółki (pkt I sentencji wyroku). Koszty te wskazano bowiem w jednej kwocie, która obejmowała zarówno koszty egzekucji prowadzonej w związku z zaległościami Spółki, za które nie było podstaw prawnych do obciążenia odpowiedzialnością Skarżącego, jak i za takie, za które Skarżący ponosi odpowiedzialność. Jak wynika z zaskrzonej decyzji egzekucja wyżej opisanych zaległości odbywała się na podstawie trzech tytułów wykonawczych:

1) [...] - zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wraz z odsetkami,

2) [...] - odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od maja do września 2010 r.;

3) [...] - odsetki od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do kwietnia 2010 r.

Skarżącego, zgodnie z art. 116 §1 i §2 w związku z art. 107 §2 pkt 4 O.p. mogą obciążać jedynie takie koszty egzekucyjne, które związane są tymi zaległościami, za które może przypisać Skarżącemu odpowiedzialność jako byłemu członkowi zarządu Spółki, tj. w niniejszej sprawie związane z egzekucją odsetek od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące od stycznia do maja 2010 r. Ponownie prowadząc w tym zakresie postępowanie organ podatkowy zobowiązany będzie do ustalenia prawidłowej wysokości kosztów egzekucyjnych, tj. koszów związanych z tymi tylko zaległymi zobowiązaniami, za która można przypisać odpowiedzialność Skarżącemu.

W pozostałym zakresie ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien uwzględnić stanowisko przedstawione przez Sąd w uzasadnieniu.

Orzeczenia o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. (pkt. III sentencji wyroku).