Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 901/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1947 nr 59 poz 318
law: Dekret z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej T. M. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego

[...] z dnia [...] sierpnia 2009r. utrzymująca w mocy własną decyzję [...] z dnia [...] marca 2009r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1954r. znak: [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości pgr 2320/15, 2320/18 i części parceli 2320/23 położonych w miejscowości J., stanowiących własność J. F. i M. F.

Wskazane orzeczenie w sprawie przejęcia względnie przejścia na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie J. pow. P. wydano

w oparciu o art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 5 września 1947r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 53, poz. 404), rozporządzenie Ministra Skarbu oraz Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 czerwca 1948r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Nr 57, poz. 277), dekret z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339).

Postępowanie wszczęto na wniosek T. M. z dnia 27 lutego 2008r.,

w którego uzasadnieniu podniesiono, że ojciec wnioskodawczyni J. F. oraz jej dziadek M. F. byli właścicielami nieruchomości pgr 2320/15, 2320/18 i części parceli 2320/23 na terenie miejscowości J. (co potwierdza akt notarialny z 12 sierpnia 1930r., L.rep. [...]), które następnie zostały przejęte na własność Państwa na podstawie powołanego wyżej orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] września 1954r., mimo iż w orzeczeniu tym brak wskazania nazwiska F. W ocenie wnioskodawczyni, Skarb Państwa władał przedmiotową nieruchomością bezprawnie, natomiast założona w latach 60 – tych ewidencja gruntów wskazująca, iż parcela 2320 zniesiona została do działki ewidencyjnej nr 456, zaś obecnie po scaleniu gruntów oznaczona jest numerem 428 w sposób bezprawny sankcjonowała i "maskowała" brak podstawy przejęcia tych gruntów. Zdaniem składającej wniosek, błędnym jest powołanie w podstawie prawnej kwestionowanego aktu dekretu z 5.09.1947r. dotyczącego osób repatriowanych do ZSRR, bowiem jej rodzice w 1946r. znajdowali się na terytorium Polski (co potwierdziła Ambasada PRL Wydział Konsularny Nr [...]). Z kolei powołanie się na dekret z 27.07.1949r. "jest jawnym pogwałceniem prawa", gdy weźmie się pod uwagę, że gdy rodzice wnioskodawczyni zwracali się o zwrot odebranych im działek, wydano odmowną decyzję, zaś

w miejsce utraconego mienia nie uzyskali żadnej rekompensaty. Powyższe świadczy - w ocenie wnioskodawczyni - o wydaniu orzeczenia z [...].09.1954r. bez podstawy prawnej.

Nadto orzeczenie to zawiera wadę formalną powodującą jego nieważność, bowiem nie wymienia nazwiska F., mimo że bez wątpienia odnosi się do niego.

Decyzją z dnia [...] marca 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

umorzyło niniejsze postępowanie. W motywach podniosło, iż

z informacji uzyskanych z Archiwum Państwowego wynika, że odnaleziony został odpis przedmiotowego orzeczenia, w którym brak wpisów na nazwisko J. F. i M. F. Znaleziono także imienne zaświadczenia potwierdzające przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości z terenu J., w których także nie występują wpisy na powyższe nazwiska. Archiwum dysponuje również zaświadczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych wskazującym na poszczególne działki położone we wsi J. przejęte przedmiotowym orzeczeniem na rzecz skarbu Państwa. Nie znaleziono innych akt dotyczących wywłaszczenia nieruchomości z miejscowości J. z roku 1954.

Kolegium zaznaczyło, iż wnioskodawczyni T. M. wykazała, iż jest spadkobierczynią swego ojca J. F. poprzez przedłożenie odpisu aktu urodzenia (Nr [...], [...] USC w B.) oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. o stwierdzeniu nabycia spadku po wyżej wymienionym (z dnia 10.11.1994r.,[...]).

Pomimo tego organ uznał, że składająca wniosek nie jest stroną postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...].09.1954r. Orzeczenie to nie wymienia bowiem nazwiska ani J. F. ani też M. F. jako właścicieli zagród (nieruchomości), które mocą tego orzeczenia przejęte zostały na własność Państwa, określając natomiast jakie nieruchomości innych konkretnych osób zostały przejęte. Wskazane nazwiska nie występują także w treści zaświadczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (z dnia 27.11.1969r. znak:[...]).

Brak interesu prawnego podmiotu wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania wyklucza jego prowadzenie i skutkuje koniecznością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. M. zwróciła się o uchylenie decyzji SKO z [...] marca 2009r. a nadto na podstawie art. 158 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...].09.1954r.

Składająca wniosek podniosła, że będąc spadkobierczynią J. F. jest również pośrednio spadkobierczynią M. F., który utracił prawo własności nieruchomości wskutek orzeczenia PPRN z [...].09.1954r. Niepoczynienie ustaleń w powyższym przedmiocie doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyznania wnioskodawczyni prawa strony niniejszego postępowania. Drugą przyczyną takiego rozstrzygnięcia były błędy prawne tkwiące w treści przedmiotowego orzeczenia. Jednym z takich błędów było niewskazanie M. F. jako osoby, którą akt ten pozbawił prawa własności. Trudności natury dowodowej odnośnie ustalenia tego faktu nie usprawiedliwiają, zdaniem składającej wniosek, błędu organu wynikającego z braku należytej oceny zaświadczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN Powiatowego Biura Geodezji

i Urządzeń Rolnych, wskazującego poszczególne działki położone we wsi J. przejęte przedmiotowym orzeczeniem na rzecz Skarbu Państwa.

T. M. podniosła, że z Urzędu Wojewódzkiego otrzymała powyższe zaświadczenie zawierające "zaczernione" a przez to nieczytelne dane odnośnie numeru działki wymienionego w wierszu 12 danych opisujących numery działek między działkami o numerach 454 i 496. W konsekwencji, identyczne "zaczernienie" dotyczy łącznej powierzchni wszystkich działek. Z załączonego do niniejszego wniosku pisma Urzędu Wojewódzkiego z 5.11.1998r. adresowanego do Ministerstwa Skarbu Państwa Departamentu Reprywatyzacji i Rekompensat wynika natomiast jednoznacznie, iż działka nr 456 została we wskazanym wyżej zaświadczeniu wymieniona. Jest to działka, którą dziadek wnioskodawczyni M. F. nabył umową z dnia 12 sierpnia 1930r. Powyższe oznacza, iż M. F. powinien być uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego orzeczenia, zaś T. M. jako spadkobierczyni J. F. – spadkobiercy M. F. winna zostać uznana za stronę niniejszego postępowania.

W ocenie wnioskodawczyni, organ naruszył art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., uchylając się od oceny istnienia wad nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz oceny wystąpienia podstaw do stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa w związku z brzmieniem art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a.

Wnioskodawczyni podniosła, że w kwestionowanym orzeczeniu powołano nieistniejący art. 443 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.). Błędnie nie powołano natomiast rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich, w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. Nr 45, poz. 416).

Rażącą wadą orzeczenia jest nadto powołanie w jego podstawie prawnej dekretu

z 5.09.1949r. oraz dekretu z 27.07.1947r. w sytuacji, gdy zastosowanie jednego

z nich wyłącza zastosowanie drugiego, z uwagi na wzajemnie wykluczające się zakresy przedmiotowe i podmiotowe wskazanych aktów prawnych.

Wnioskodawczyni zwróciła uwagę - powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.03.2005r. (IV SA/Wa 895/2004) - iż nie do przyjęcia jest, że przepisy dekretu z 27.07.1949r. dozwalały na globalne przejęcie gospodarstw leżących na terenie danej gromady jedynie z podaniem ogólnego obszaru wszystkich przejętych nieruchomości. Art. 4 ust. 1 wskazanego dekretu stanowił, iż orzeczenie o przejęciu nieruchomości ziemskiej stanowiło podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych i zbiorach dokumentów przejścia własności na rzecz Państwa. Dlatego też niezbędnym było dokładne określenie przedmiotu przejęcia. Tymczasem orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

z dnia [...] września 1954r. nie zawiera danych dotyczących poszczególnych przejmowanych nieruchomości (numerów ewidencyjnych, powierzchni), nie wymienia danych osobowych osób, których ma dotyczyć i których gospodarstwa zostały przejęte.

Nieokreślenie przedmiotu przejęcia w osnowie decyzji należy ocenić, zdaniem składającej wniosek, jako rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22.03.1928r., świadczące o niewykonalności orzeczenia.

Zdaniem składającej wniosek, przedmiotowe orzeczenie rażąco narusza także § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 16 września 1950r. poprzez jego niezastosowanie, co powoduje brak skutecznego doręczenia orzeczenia M. F., skutkując z kolei rażącym naruszeniem praw wyżej wymienionego.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009r. W uzasadnieniu podniosło, iż błędnym jest wywodzenie przez T. M. legitymacji do żądania wszczęcia niniejszego postępowania z przejścia prawa majątkowych

w wyniku spadkobrania po dziadku i ojcu, których orzeczenie z [...] września 1954r. pozbawiało prawa własności określonych nieruchomości gruntowych. Postanowienia weryfikowanego rozstrzygnięcia nie zawierają bowiem nazwiska ani J. F. ani M. F. Kolegium stanęło na stanowisku, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, nie zaś ponowne rozpatrzenie zakończonej sprawy. Dlatego więc niedopuszczalnym jest, zdaniem organu, dokonywanie rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy w oparciu o samodzielnie przeprowadzone postępowanie dowodowe w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Obowiązkiem organu jest natomiast skontrolowanie badanego aktu na podstawie analizy materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją, której wadliwość ma być ewentualnie stwierdzona.

Kolegium zwróciło uwagę, że niniejsze postępowanie dotyczy orzeczenia PPRN z [...] września 1954r., a nie treści zaświadczenia wydanego ponad 15 lat później, stanowiącego czynność materialno-techniczną. Ponadto nie można – ze względu na znaczny upływ czasu oraz szczupłość materiału dowodowego - wykluczyć faktu, że przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na własność Skarbu Państwa innym orzeczeniem.

T. M., nie zgadzając się z treścią decyzji Kolegium z [...] sierpnia 2009r. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc

o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją tego organu z dnia [...] marca 2009r. i zarzucając:

- wykroczenie w uzasadnieniu decyzji poza zakres podstaw zezwalających na utrzymanie w mocy decyzji,

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez odmowę uznania skarżącej za stronę postępowania z przyczyn natury dowodowej przez bezzasadne przyjęcie, że skoro kwestionowane orzeczenie nie wymienia nazwiska J. F. jak też M. F., nie można uznać by dotyczyło praw majątkowych wyżej wymienionych, a w konsekwencji również skarżącej,

- naruszenie art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. skutkujące odmową uznania skarżącej za stronę postępowania wskutek odstąpienia od oceny zaświadczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych

oraz pisma Urzędu Wojewódzkiego z 5.11.1998r.

Zdaniem skarżącej, argumenty organu przedstawione w uzasadnieniu jego decyzji oprócz tego wskazującego, iż nie jest stroną tego postępowania, nie należą do podstaw umorzenia postępowania administracyjnego, ponieważ nie stanowią

o jego bezprzedmiotowości.

Kolegium nieprawidłowo - zdaniem skarżącej - wskazało, że kwestie proceduralne

w odniesieniu do weryfikowanej decyzji rozstrzygają przepisy k.p.a., nie zwracając uwagi, że w dacie podjęcia tego orzeczenia obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22.03.1928r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie, z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Kontroli w powyższym zakresie podlega decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] września 1954 roku [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej własność M. F., po którym następstwo prawne wykazała jego wnuczka - skarżąca T. M.

Niesporne w sprawie jest to, że aktem notarialnym Lrep: [...] z 13 sierpnia 1930 roku dziadek skarżącej nabył od M. R. parcele gruntowe l.kat: 2320/15 i 2320/18 oraz część parceli gruntowej l.kat. 2320/23 położone w miejscowości J. Wyciąg hipoteczny potwierdza, że wymienione nieruchomości objęte whl [...] gm. kat. J. ,Okręg Sądowy B. wpisane zostały w dniu 4 pażdziernika 1930 roku na rzecz M. F. Budynki położone na tym gruncie ubezpieczone były w Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych, co potwierdza dowód ubezpieczeniowy nr [...] wydany przez Inspektora Wojewódzkiego w L. z 4 sierpnia 1936 roku.

Kwestionowane orzeczenie z [...] września 1954 roku wskazuje jako podstawę prawną przejęcia na własność Państwa nieruchomości w gromadzie J. przepisy dekretu z dnia 5 września 1947 roku o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR /Dz. U. Nr 59 poz. 318 z 1947 roku ze zm./ i rozporządzenia Ministrów Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 roku wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR .

Wskazując powyższą podstawę prawną ,Powiatowy Zarząd Rolnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wymienił w orzeczeniu 33 nazwiska osób, których zagrody uznano jako opuszczone i niezajęte w związku z akcją przesiedleńcza do ZSRR. W grupie tej nie został wymieniony dziadek skarżącej M. F.

Organ stwierdził nadto, że na własność Państwa przeszła nieruchomość – cerkiew grecko katolicka / obszar 0,10 ha / i probostwo grecko katolickie / 7,00 ha/.

W dalszej części orzeczenia stwierdzono, że 5 gromad / wymieniono 5 nazwisk / uznaje się jako opuszczone i niezajęte w związku z akcją przesiedleńczą na Ziemie Zachodnie / akcja "W" / . Wśród wymienionych osób nie zostało wyszczególnione nazwisko dziadka skarżącej.

Orzeczenie wymienia również 14 nazwisk osób, których nieruchomości położone w gromadzie J., z powodu opuszczenia i przebywania właścicieli w niewiadomym miejscu pobytu, przeszły na własność Państwa na podstawie dekretu z 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego / Dz. U. Nr 46 poz. 339 z 1949 r. ze zm./ . W tej grupie osób brak jest nazwiska dziadka skarżącej.

Skarżąca zarzuciła, że jej ojciec J. F. i dziadek M. F. byli , na terenie miejscowości J. właścicielami nieruchomości przejętej na własność Państwa decyzją z [...] września 1954 roku .W ocenie skarżącej , skoro decyzja nie wymienia jej poprzedników prawnych, to oznacza, że Skarb Państwa władał nieruchomością bezprawnie. Zarzuciła też, że rodzice jej nie otrzymali żadnej rekompensaty za utracone mienie, nadto rodzina nigdy nie została przesiedlona do ZSRR i w dacie jej wydania zamieszkiwała na terytorium Polski, dlatego zastosowanie przepisów dekretu z 5 września 1947 roku było bezprawne. Również nie miały zastosowania przepisy dekretu z 27 lipca 1949 roku , bowiem nieruchomości nie wydano rodzicom,

a następnie decyzją przejęto nieruchomości , jako nie pozostające we faktycznym władaniu właścicieli. Odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] września 1954 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało żądania skarżącej za niezasługujące na uwzględnienie. Organ przyznał, że weryfikowane rozstrzygnięcie nie wymienia nazwisk J. F., jak też M. F., jednak ocenie podlega wyłącznie orzeczenie, a nie wydane 15 lat póżniej zaświadczenie wymieniające przejęte na rzecz Skarbu Państwa działki. Organ nie wykluczył możliwości przejęcia przedmiotowych nieruchomości innym, niż weryfikowane, orzeczeniem. Wskazał też, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma podmiot, który twierdzi, że decyzja wadliwa dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. W ocenie organu skarżąca T. M. nie wykazała interesu prawnego do weryfikacji orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] września 1954 roku L.dz.[...].

Sąd tego stanowiska nie podziela. Nie została w sprawie wyjaśniona rozbieżność pomiędzy kwestionowanym orzeczeniem a zaświadczeniem [...] z 27 listopada 1969 roku, w którym Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej , zaświadczyło, że orzeczeniem z [...] września 1954 roku przeszły na Skarb Państwa we wsi J. pow. P. wymienione w zaświadczeniu działki wraz z budynkami, w tym działka nr 456. Z pisma Urzędu Wojewódzkiego z dnia 5 listopada 1998 roku skierowanego do Ministerstwa Skarbu Państwa Departament Reprywatyzacji i Rekompensat wynika, że w latach sześćdziesiątych podczas zakładania ewidencji gruntów cała parcela 2320 / a zatem – przedmiotowa działka / wraz z innymi parcelami leśnymi zniesiona została do działki ewidencyjnej nr 456, a obecnie, po scaleniu gruntów oznaczona jako działka 428 o pow. 144,88 ha pozostaje w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego.

Rodzina skarżącej nie została przesiedlona do ZSRR, co skarżąca wykazała pismem Ambasady PRL z 28 lipca 1977 roku, zatem nie miał w stosunku do niej zastosowania dekret z 5 września 1947 o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR. Jeżeli rodzina skarżącej nie znalazła się także wśród osób, które opuściły swoje miejsce zamieszkania i w dacie wydania orzeczenia były nieznane z miejsca pobytu, to nie mają również zastosowania przepisy dekretu z 27 lipca 1949 roku o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich , położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia stwierdza, że w przedmiotowej miejscowości pozostała "nieznaczna ilość rodzin", zamieszkała w miejscowości J. Nie można wykluczyć, że w tym gronie znalazła się rodzina skarżącej. Nie zostało wyjaśnione

w sprawie, czy orzeczenie z 1954 roku obejmuje całość gruntów wsi J. Jeżeli nie / a to byłoby niezgodne z zaświadczeniem z 1969 roku/ , to konieczne jest wyjaśnienie, na jakiej podstawie Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości dziadka skarżącej, skoro przedwojenne księgi wieczyste zawierają wpisy na jego rzecz. Przepis art. 4 ust.1 wskazanego wyżej dekretu z 27 lipca 1989 roku stanowi, że orzeczenie o przejęciu nieruchomości ziemskiej na własność Państwa stanowi podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych i w zbiorach dokumentów na wniosek powiatowej władzy administracji ogólnej przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa, zatem powinno być sformułowane w sposób pozwalający na dokonanie wpisu do ksiąg wieczystych, przez określenie danych dotyczących nieruchomości, jej właściciela i podstawy prawnej wpisu.

Podstawowa zasada postępowania administracyjnego wyrażona w przepisie art. 6 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa. Dotyczy to zarówno podstaw materialnych stanowiących o obowiązku lub uprawnieniu strony, jak i procedury administracyjnej regulowanej przepisami kodeksu postępowania .administracyjnego / k.p.a./. Przepisy art. 7,,77,80 k.p.a. nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej zobowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasady te dotyczą postępowania przed organami obydwu instancji, bowiem przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Sąd podziela zarzuty skargi, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji narusza przytoczone wyżej przepisy postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu organy przedwcześnie uznały, że T. M. nie wykazała interesu prawnego do weryfikacji orzeczenia z [...] września 1954 roku. Jeżeli orzeczenie objęło rodzinne nieruchomości skarżącej / a ta okoliczność musi zostać wyjaśniona /, to skarżąca ma interes prawny do weryfikacji orzeczenia, bowiem udowodniła następstwo prawne po swoim ojcu i dziadku oraz to, że M. F. był właścicielem położonych w J. nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego pozwoli na ustalenie, czy skarżąca ma legitymację do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia.

W postępowaniu ponownym organ przeprowadzi postępowanie administracyjne zgodnie z regułami k.p.a., przy uwzględnieniu powyższego stanowiska Sądu.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie naruszają prawo w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego orzekł, jak w sentencji wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w przepisie art. 200 tej ustawy.