Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 645/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i odrzucono wniosek

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 19/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 października 2023 r. znak: DOA-WPPOH.612.95.2022.KD w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. P. (dalej "skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 października 2023 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismami z dnia 13 lutego 2024 r. wezwał M. P. do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez osobiste podpisanie skargi lub nadesłanie skargi podpisanej podpisem kwalifikowanym, podpisem elektronicznym lub podpisem własnoręcznym, jak i wezwał do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braków formalnych skargi zostało odebrane dnia 19 lutego 2024 r. przez E. T. (upoważnionego pracownika). Pismem z dnia 6 marca 2024 r. skarżącą wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do zrealizowania poleceń Sądu. Podniosła, iż dokumenty sądowe zostały odebrane i pokwitowane przez osobę, która nie posiada żadnego upoważnienia od skarżącej do odbioru tego typu przesyłek, a w szczególności pełnomocnictwa pocztowego.

W ocenie Sądu I instancji powyższa okoliczność nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi, albowiem wezwanie sądu zostało przesłane na adres wskazany w skardze i skutecznie doręczone upoważnionemu pracownikowi. Wszelkie adnotacje na zwróconym zwrotnym potwierdzeniu odbioru, opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami, mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżąca podniosła, że nigdy nie upoważniła E. T. do odbioru w jej imieniu korespondencji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny m.in. jeżeli czynność strony była dokonana w terminie lub termin nie rozpoczął swojego biegu. Warunkiem sine qua non przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem uchybienie tego terminu. Należy zatem w sposób niewątpliwy ustalić, czy i kiedy dany termin rozpoczął swój bieg, kiedy go zakończył i jak na tej osi czasu umiejscowiony jest moment dokonania przez stronę czynności procesowej. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Natomiast w przypadku, gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu, albowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia, nie może być mowy o przywróceniu terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu. Jest to konsekwencja tego, że strona nie może uchybić terminowi, który jeszcze nie rozpoczął biec (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt I OZ 773/14; z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 366/14; z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 455/18, z 27 lutego 2023 r., sygn. akt I FZ 39/23 dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 72 § 1 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma. Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (art. 72 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie listonosz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczył, że przesyłkę doręczono upoważnionemu pracownikowi skarżącej (E. T.). Z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mógł mieć jedynie art. 72 § 2 p.p.s.a., albowiem doręczenia nie dokonano dorosłemu domownikowi, dozorcy lub administracji domu. Należy zauważyć, że skarżąca nie neguje faktu, że E. T. jest jej pracownicą.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że skarżąca wyrażała wolę aby doręczenia następowały na adres S. F., któremu udzieliła pełnomocnictwa. Wobec niespełniania przez pełnomocnictwo wymogów formalnych Sąd wezwał stronę osobiście do uzupełnienia braków na widniejący w aktach adres. Nie był to jednak adres, pod którym strona oczekiwała korespondencji z sądu i nigdzie nie wskazała go jako adresu do korespondencji. W tych konkretnych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że doręczenia w trybie art. 72 § 2 p.p.s.a. nie było prawidłowe, a zatem strona nie mogła uchybić terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 88 i art. 193 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi.