Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 206/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 i § 2, art. 141 § 4, art. 134 § 1, art. 106 § 3, art. 133
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 233 § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Krystyna Anna Stec Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 lipca 2012 r.; sygn. akt III SA/Gl 333/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.; nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Celnej w [...] kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/GI 333/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 28 kwietnia 2011 r. działająca z upoważnienia [...] agencja celna [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu pochodzący z Chińskiej Republiki Ludowej czosnek świeży - 48078 kg, dla którego zadeklarowano kod CN 0703 20 00 (kod Taric 0703 20 00 00).

Dla wskazanego towaru zgłaszający zadeklarował stawkę celną 9,6% ustanowioną dla niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego nr porządkowy 09.4105, w związku z posiadanym pozwoleniem na przywóz wydanym dnia [...] stycznia 2011 r. pod nr [...] oraz kwotę cła 3.6924,00 zł. Zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) zostało przyjęte, bez weryfikacji, na podstawie art. 63 rzeczonego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji towarów OGL pod numerem [...].

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] dokonał kontroli ww. zgłoszenia celnego i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie retrospektywnego zaksięgowania kwoty wynikającej z długu celnego dla towaru ujętego w ww. zgłoszeniu celnym.

Przeprowadzona kontrola zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów wykazała, iż do swobodnego obrotu dopuszczono 30.618 kg czosnku świeżego z zastosowaniem stawki celnej 9,6%, bez wymaganego pozwolenia, podczas gdy po przekroczeniu ilości objętej pozwoleniem winna być zastosowana stawka celna w wysokości 9,6% + 120 EUR za 100 kg netto.

Do zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r. zgłaszający dołączył pozwolenie na przywóz czosnku świeżego lub schłodzonego nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Pozwolenie to dołączane było również do wcześniej składanych zgłoszeń celnych, w których objęto procedurą dopuszczenia do obrotu przywieziony z Chińskiej Republiki Ludowej czosnek. Jak wynika z pozwolenia podczas dokonywania kolejnych zgłoszeń celnych funkcjonariusz celny dokonywał adnotacji w rubrykach 28 do 32 pozwolenia.

Organ kontrolny ustalił, iż w pozwoleniu dokonano nieprawidłowej adnotacji ilości dostępnego w ramach kontyngentu towaru w dniu 13 kwietnia 2011 r. w ten sposób, że funkcjonariusz dokonujący adnotacji zamiast odjąć od pozostałej do wykorzystania ilości towaru w kontyngencie ilość towaru przywiezionego z Chińskiej Republiki Ludowej, dodał ją do tej ilości. Powyższe spowodowało, że podczas ostatniego z dokonanych zgłoszeń celnych z dnia 28 kwietnia 2011 r. adnotacje na pozwoleniu wskazywały, że ilość dostępna w ramach kontyngentu wyniosła 48.078kg, podczas gdy zgodnie z pozwoleniem było to 17.460 kg czosnku.

W dniu 31 maja 2011 r. organ celny dokonał korekty ustalając, iż 30.618 kg czosnku zostało zgłoszonych poza pozwoleniem [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., a co za tym idzie dla tej ilości towaru nie przysługiwała stawka celna w wysokości 9,6% wynikająca z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego. Dla czosnku w ilości 30.618 kg należy zastosować zgodnie z obowiązującą Wspólną Taryfą Celną stawkę celną konwencyjną w wysokości 9,6% + 120 EUR/100 kg netto.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał decyzję nr [...], w której uznał, iż importowany towar winien być zgłoszony w dwóch odrębnych pozycjach SAD, tj.

- w pozycji 1 - z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 9,6% wynikającej z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego (w związku z posiadanym pozwoleniem) dla 17460 kg czosnku świeżego (kwota cła 13.409,00 PLN);

- w pozycji 2 - z zastosowaniem stawki celnej dla krajów trzecich 9,6% + 120 EUR/100 kg netto dla 30618 kg czosnku świeżego przywiezionego poza posiadanym przez zgłaszającego pozwoleniem (kwota cła 170.316,00 PLN). W konsekwencji określono niezaksięgowaną kwotę długu celnego 146.801,00 PLN, nie znajdując podstaw do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego na mocy art. 220 ust. 2 lit. b WKC, gdyż nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone w tym przepisie.

Dyrektor Izby Celnej w [...] w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w [...], co do zastosowanej stawki celnej dla przywiezionego z Chin czosnku przekroczeniem ilości tego towaru, przyznanej w ramach niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego w pozwoleniu z dnia [...] stycznia 2011 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich - art. 20 ust. 1 WKC. Wspólna Taryfa Celna została ustanowiona na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 256, z 7.09.1987, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 2, str. 382). Zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisja przyjmuje każdego roku w formie rozporządzenia pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz z odpowiadającymi autonomicznymi i umownymi stawkami celnymi Wspólnej Taryfy Celnej, wynikającą ze środków przyjętych przez Radę lub przez Komisję, a zostaje ono opublikowane nie później niż do dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym UE i obowiązuje od dnia 1 stycznia następnego roku. W 2011 roku obowiązywało w Unii Europejskiej rozporządzenie Komisji (UE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284, z 29.10.2010r.). Obowiązująca w dacie zgłoszenia celnego Wspólna Taryfa Celna przewidywała dla czosnku świeżego, tj. towaru objętego kodem CN 0703 20 00 stawkę celną konwencyjną 9,6% + 120 EUR/100 kg netto.

Zgodnie z odnośnikiem (1) w rubryce zawierającej stawkę celną we Wspólnej Taryfie Celnej dla towaru klasyfikowanego do kodu CN 0703 20 00 otwierane są kontyngenty taryfowe WTO. Załącznik 7 do Wspólnej Taryfy Celnej obejmuje kontyngenty taryfowe WTO, które mają zostać otwarte przez właściwe władze wspólnotowe. Włączenie do kontyngentów podlega warunkom ustanowionym w odpowiednich przepisach wspólnotowych. W poz.55 załącznika 7 wyszczególniono klasyfikowany do kodu CN 0703 20 00 czosnek, ilość kontyngentu 58 870 t, przydzielony państwom dostarczającym, jak następuje: Argentyna – 19 147 t, Chiny – 33 700 t, pozostałe – 6 023 t. Dla towarów przywożonych w ramach kontyngentu ustanowiona została stawka celna w wysokości 9,6%. Art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzającego system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich (Dz.Urz. UE L Nr 90 z 30.03.3007r. str. 12 z późn.zm.) stanowi: zgodnie z porozumieniami zatwierdzonymi decyzją 2001/404/WE i decyzją 2006/398/WE niniejszym otwiera się kontyngenty taryfowe na przywóz do Wspólnoty świeżego lub chłodzonego czosnku objętego kodem CN 0703 20 00 (dalej zwanego "czosnkiem") na warunkach ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Wielkość każdego z kontyngentów taryfowych, okres i podokresy ich obowiązywania oraz ich numery porządkowe podane są w załączniku I do niniejszego rozporządzenia. Stawka celna ad valorem stosowana wobec czosnku przywożonego w ramach kontyngentów określonych w ust. 1 wynosi 9,6 % (art. 1 ust. 2 rozporządzenia).

Dyrektor Izby Celnej w [...] powołując art. 78 WKC wskazał, iż stwarza on podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów w sytuacji, gdy objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych. Stanowi on zatem odpowiednik art. 68 WKC, dotyczącego podjęcia przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego, lecz przed zwolnieniem towaru. W odróżnieniu jednak od art. 68 WKC, w art. 78 WKC, ustawodawca wspólnotowy stworzył podstawy prawne dla zgłaszającego do wnioskowania o przeprowadzenie wspomnianej kontroli, jak również dla organu celnego do działania z urzędu. Wprowadzenie możliwości dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów jest wynikiem ogólnoeuropejskiej tendencji do ograniczania kontroli w chwili przedstawiania towaru organowi celnemu i umożliwienie jak najszybszego zwolnienia i podjęcia towaru przez zgłaszającego. W sytuacji, gdy organ celny stwierdzi (w wyniku przeprowadzonej kontroli a posteriori), że przepisy regulujące procedurę celną, pod którą został umieszczony towar, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to obowiązkiem organu celnego jest podjęcie niezbędnych kroków w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane uzyskane z postępowania kontrolnego (art. 78 ust. 3 WKC). Według organu odwoławczego taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika z zapisu w polu "J" zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji, a kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów dokonano w ramach art. 78 ust. 2 WKC. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że zgłoszenie celne zostało przyjęte właśnie w oparciu o nieprawidłowe dane. Zgłaszający zadeklarował dla całości towaru zgłaszanego do procedury - stawkę celną 9,6% wynikającą z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego (dla zastosowania której konieczne jest posiadanie pozwolenia), podczas gdy w rzeczywistości stawka ta przysługiwała jedynie dla części towaru, gdyż ilość zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu była większa niż ilość towaru przyznana w ramach kontyngentu. Skarżąca zgłosiła, zatem inną ilość (większą) niż przyznana w pozwoleniu. Ilość ta wynikała z rubryki 17 pozwolenia i nie zmieniło tej ilości błędne kontowanie w rubryce 29. Nowymi danymi w sprawie, w rozumieniu art. 78 ust. 3 WKC, były dane wynikające z pozwolenia [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w którym skorygowano saldowanie w dniu 31 maja 2011 r.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W tym kontekście podniósł, że zgłaszający ma obowiązek wskazać określone elementy w momencie dokonywania zgłoszenia, zaś przyjęcie zgłoszenia ogranicza się do ich sprawdzenia. Automatyzm ma tu istotne znaczenie, gdyż zapewnia pewność prawną zarówno podmiotom gospodarczym, jak i organom celnym, ograniczając w ten sposób dyskrecjonalne uprawnienia nadzorcze wykonywane przez organy celne. Ponadto zgłaszającego nakłania się do przedstawienia danych zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż w przeciwnym wypadku, w razie pojawienia się podejrzeń i poddania towarów kontroli zgłaszający traci uprawnienie do sprostowania zgłoszenia. W konsekwencji rygoryzm, jakiemu poddane jest zgłoszenie i jego przyjęcie, stanowi podstawowe założenie systemowe.

Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie nie mogło być mowy o odmowie przyjęcia zgłoszenia celnego, bowiem organ przyjmujący zgłoszenie celne bada jedynie elementy, o których mowa w art. 62 ust. 1 i 2 WKC.

Dyrektor Izby Celnej w [...] podkreślił, iż dokonywanie adnotacji na pozwoleniu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. i nie stanowi weryfikacji zgłoszenia celnego. Przepisy tego rozporządzenia nie stanowią o kontroli/weryfikacji zgłoszenia celnego i nie mogą one stanowić lex specialis w stosunku do przepisów WKC. Natomiast przepis art. 23 ust. 4 dotyczy sprostowania ilości towarów faktycznie przywiezionych lub wywiezionych w granicach ilości, dla której zostało wydane pozwolenie, a korekty zapisów można dokonać po zwolnieniu towaru. Jednocześnie organ celny może wydać decyzję w przedmiocie długu celnego, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, w terminie trzech lat od dnia powstania długu celnego zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC.

Dyrektor Izby Celnej w [...] zauważył, że organ przyjmujący zgłoszenie celne nie dokonywał weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 28 kwietnia 2011 r., co wynika z zapisu w polu "J" dokumentu SAD, a zatem w przypadkach, w których organ w ogóle nie dokonuje weryfikacji zgłoszenia przed zwolnieniem towaru do procedury, brak jest podstaw do twierdzenia, iż doszło do błędu organu celnego, a co za tym idzie wypełnienia jednej z przesłanek odstąpienia od retrospektywnego księgowania. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w [...] w sprawie bezsporne jest, że funkcjonariusz celny popełnił błąd polegający na niewłaściwym saldowaniu ilości towaru dostępnej na podstawie pozwolenia Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2011 r., dokonując adnotacji w dniu 13 kwietnia 2011 r., przy jednym z wcześniejszych zgłoszeń celnych.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w [...] nie ma dla sprawy znaczenia okoliczność, iż kontroli zgłoszenia celnego dokonano po piśmie Agencji Rynku Rolnego z dnia 12 maja 2011 r., a pismo to nie znajdowało się w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji. Pozwolenie po jego wykorzystaniu zwracane jest organowi, które je wydał, a Agencja Rynku Rolnego po otrzymaniu wykorzystanego pozwolenia od razu stwierdziła niewłaściwe wyliczenia. Organ celny natomiast ma 3 lata na dokonanie kontroli zgłoszenia celnego i wydanie decyzji dotyczącej długu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał ponadto, że zgodnie z art. 199 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) m 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny zgłaszający ponosi odpowiedzialność za podane w zgłoszeniu dane.

Dyrektor Izby Celnej w [...] odnosząc się do twierdzeń strony w zakresie art. 201 ust. 3 WKC, iż to funkcjonariusz celny dostarczył błędnych danych i winien być uznany za dłużnika wskazał, że wywody te nie znajdują odzwierciedlania w przepisach prawa. Zgodnie z art. 201 ust. 3 dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru jedną z procedur określoną w ust. 1 zostało sporządzone na podstawie danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna, osoby, które dostarczyły tych danych, wymaganych do sporządzenia zgłoszenia, i które wiedziały lub powinny były wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, mogą również zostać uznane za dłużników. Prawidłowe dokonanie zgłoszenia celnego ciąży na dokonującym zgłoszenia zgodnie z art. 199 ust. 1 WKC.

Instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia przez organ celny od zobowiązanego. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218-219 WKC, a kwotą, która powinna zostać zaksięgowana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie całość kwoty wynikającej z długu celnego.

Dyrektor Izby Celnej w [...] podkreślił, że o całości długu celnego organ I instancji orzeka w przypadkach, o których mowa w art. 202-205, art. 210, art. 211 i art. 216 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Konieczność określenia kwoty wynikającej z długu celnego w całości występuje w przypadkach, w których nie było księgowania "pierwotnego". W niniejszej sprawie dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego z art. 201 ust. 2 WKC. Organ celny rozstrzyga o retrospektywnym zaksięgowaniu w formie decyzji.

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/GI 333/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r.

Sąd I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, art. 20 ust. 1 WKC. Wspólna Taryfa Celna została ustanowiona na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 256, z 7.09.1987, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 2, str. 382). Zgodnie z art. 12 rozporządzenia Komisja przyjmuje każdego roku w formie rozporządzenia pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz z odpowiadającymi autonomicznymi i umownymi stawkami celnymi Wspólnej Taryfy Celnej, wynikającą ze środków przyjętych przez Radę lub przez Komisję, a zostaje ono opublikowane nie później niż do dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym UE i obowiązuje od dnia 1 stycznia następnego roku. W 2011 roku obowiązywało w Unii Europejskiej rozporządzenie Komisji (UE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284, z 29.10.2010r.). Obowiązująca w dacie zgłoszenia celnego Wspólna Taryfa Celna przewidywała dla czosnku świeżego, tj. towaru objętego kodem CN 0703 20 00 stawkę celną konwencyjną 9,6% + 120 EUR/100 kg netto. Zgodnie z odnośnikiem (1) w rubryce zawierającej stawkę celną we Wspólnej Taryfie Celnej dla towaru klasyfikowanego do kodu CN 0703 20 00 otwierane są kontyngenty taryfowe WTO. Załącznik 7 do Wspólnej Taryfy Celnej obejmuje kontyngenty taryfowe WTO, które mają zostać otwarte przez właściwe władze wspólnotowe. W poz.55 załącznika 7 wyszczególniono klasyfikowany do kodu CN 0703 20 00 czosnek, ilość kontyngentu 58 870 t, przydzielony państwom dostarczającym, jak następuje: Argentyna – 19 147 t, Chiny – 33 700 t, pozostałe – 6 023 t. Dla towarów przywożonych w ramach kontyngentu ustanowiona została stawka celna w wysokości 9,6%. Art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzającego system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich (Dz.Urz. UE L Nr 90 z 30.03.3007r. str. 12 z późn.zm.) stanowi, że zgodnie z porozumieniami zatwierdzonymi decyzją 2001/404/WE i decyzją 2006/398/WE otwiera się kontyngenty taryfowe na przywóz do Wspólnoty świeżego lub chłodzonego czosnku objętego kodem CN 0703 20 00 (dalej zwanego "czosnkiem") na warunkach ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Wielkość każdego z kontyngentów taryfowych, okres i podokresy ich obowiązywania oraz ich numery porządkowe podane są w załączniku I do rozporządzenia. Stawka celna ad valorem stosowana wobec czosnku przywożonego w ramach kontyngentów określonych w ust. 1 wynosi 9,6 % zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007r. określenie "Tradycyjni importerzy" oznaczają importerów, którzy mogą udowodnić, że:

a) otrzymali i wykorzystali pozwolenia przywozowe na czosnek wydane na mocy rozporządzenia Komisji (WE) m 565/2002 lub pozwolenia typu "A" wydane zgodnie z rozporządzeniem (WE) m 1870/2005 lub niniejszym rozporządzeniem w każdym z trzech poprzednich zamkniętych okresów obowiązywania przywozowego kontyngentu taryfowego;

b) w ostatnim zakończonym okresie obowiązywania przywozowego kontyngentu taryfowego poprzedzającego złożenie przez nich wniosku przywieźli do Unii co najmniej 50 ton owoców i warzyw, o których mowa wart. 1 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Rady (WE) m 1234/2007 lub wywieźli do krajów trzecich co najmniej 50 ton czosnku.

Według Sądu I instancji organ celny prawidłowo jako podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego wskazał art. 78 WKC podkreślając, iż objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych. Funkcja kontrolna wskazanego przepisu odnosi się do funkcji kontrolnej art. 68 WKC, dotyczącego podjęcia przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, lecz przed zwolnieniem towaru. W odróżnieniu jednak od tego przepisu art. 78 WKC daje podstawy prawne dla przeprowadzenia kontroli zarówno dla zgłaszającego jak i dla organu celnego z urzędu. Takie sformułowanie przepisu miało bowiem na celu ułatwienie niezakłóconego przepływu towarów oraz ograniczenia kontroli w czasie przedstawiania towaru organowi celnemu. W sytuacji, gdy organ celny stwierdzi, w wyniku przeprowadzonej kontroli a posteriori, że przepisy regulujące procedurę celną, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to podejmuje czynności w celu uregulowania zaistniałego stanu, a to zgodnie z art. 78 ust. 3 WKC.

Odnosząc powyższe uregulowania do rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, iż zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji na podstawie art. 63 WKC. Postępowanie kontrolne przeprowadzone zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 WKC wykazało, że zgłoszenie celne zostało przyjęte w oparciu o nieprawidłowe dane. Organ kontrolujący stwierdził, że zgłaszający zadeklarował dla całości towaru zgłaszanego do procedury - stawkę celną 9,6% wynikającą z preferencyjnego kontyngentu taryfowego dla zastosowania, której konieczne jest posiadanie pozwolenia, podczas gdy w rzeczywistości stawka ta przysługiwała jedynie dla części towaru, gdyż ilość zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu była większa niż ilość towaru przyznana w ramach kontyngentu. W ocenie Sądu, w rozumieniu art. 78 ust. 3 WKC nowymi danymi w sprawie były dane wynikające ze skorygowania sald w dniu 13 maja 2011 r. wynikające z pozwolenia [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.

WSA podkreślił, że organ celny posiłkował się treścią uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 września 2011 r. w sprawie C-138/1O - DP grup EOOD, z którego wynika zgłoszenie celne stanowi czynność, poprzez którą zgłaszający wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. W konsekwencji zgłoszenie to, mające charakter czynności jednostronnej, nie stanowi decyzji w rozumieniu art. 4 pkt 5) wskazanego kodeksu (pkt 35 wyroku). Co się tyczy zgłoszenia celnego sporządzonego pisemnie art. 68 kodeksu celnego przyznaje organom celnym uprawnienie do weryfikacji informacji przedłożonych przez zgłaszającego (pkt 36). W ramach celu wyrażonego w szóstym motywie kodeksu celnego, polegającego na ograniczeniu do minimum formalności i kontroli celnych kodeks ów nie nakłada na organy celne obowiązku systematycznego dokonywania tego rodzaju weryfikacji. W związku z tym, zgodnie z art. 71 ust. 2 wskazanego kodeksu, w przypadku niedokonania weryfikacji zgłoszenia przepisy regulujące procedurę celną, którą objęte są towary stosuje się na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu (pkt 37). Artykuł 199 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia wykonawczego przewiduje, że złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu (pkt 38). Odnosząc się natomiast do pkt 29 opinii rzecznika generalnego, gdy organy celne przyjmują zgłoszenie celne podpisane przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela, art. 63 kodeksu celnego zobowiązuje je do zawężenia kontroli do poszanowania warunków przewidzianych w art. 62 kodeksu. W konsekwencji, przy akceptacji zgłoszenia celnego organy te nie orzekają w przedmiocie prawidłowości informacji przedstawionych przez zgłaszającego, natomiast on sam ponosi za nie odpowiedzialność. Z brzmienia art. 68 kodeksu wynika, że przyjęcie zgłoszenia nie pozbawia wskazanych organów możliwości dokonania następczej weryfikacji prawidłowości tych informacji, nawet po zwolnieniu towarów (pkt 39). Należy podkreślić, że przedstawiony w oparciu o treść uzasadnienia sposób działania przyjęty przez organ celny jest w pełni prawidłowy, a wskazana podstawa prawna podjętych działań kontrolnych jest zasadna. Zdaniem WSA nie zasługują na uznanie twierdzenia skarżącej, iż po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne nie mogą już dokonywać kontroli i weryfikacji danych wskazanych w zgłoszeniu oraz dokumentacji im towarzyszącej, gdyż samo zwolnienie stanowi przyjęcie bez uwag zgłoszenia celnego.

Sąd I instancji podkreślił, że organ celny nie mógł odmówić przyjęcia zgłoszenia celnego, gdyż dokonuje on jedynie weryfikacji elementów, o których mowa w art. 62 ust. 1 i 2 WKC, a w przypadku gdy stwierdzi ich istnienie przyjmuje zgłoszenie.

W ocenie WSA niezasadne są zarzuty Strony Skarżącej odnośnie naruszenia art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz. Urz. L 114, s.3 z 26.04.2008r.). Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa przedstawia się w urzędzie celnym, który przyjął zgłoszenie o dopuszczenie do swobodnego obrotu, w przypadku pozwolenia na przywóz lub zgłoszenie dotyczące wywozu, w przypadku pozwolenia na wywóz lub świadectwa o wcześniejszym wyznaczeniu refundacji. Zgłoszenie celne musi zostać dokonane przez właściciela tytularnego lub, gdzie stosowne, osobę, na której rzecz dokonano przeniesienia uprawnień do pozwolenia lub świadectwa, lub ich przedstawiciela w rozumieniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92. Zgodnie z art. 23 ust. 2 - egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa przedstawia się lub przechowuje do dyspozycji organów celnych przy przyjmowaniu zgłoszenia określonego w ust.1. Po dokonaniu wpisu i poświadczeniu przez urząd określony w ust. 1 egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa zwracany jest zainteresowanej stronie. Jednakże państwa członkowskie mogą nakazać lub dopuścić, aby zainteresowane strony dokonały wpisu na pozwoleniu lub świadectwie. We wszystkich przypadkach wpis taki jest sprawdzany i poświadczany przez właściwy urząd zgodnie z art. 23 ust. 3 rozporządzenia. W sytuacji, gdy ilość przywiezionych lub wywiezionych towarów nie odpowiada ilości wpisanej na pozwoleniu lub świadectwie, wpis ten należy sprostować w taki sposób, aby uwzględniona została ilość towarów faktycznie przywiezionych lub wywiezionych w granicach ilości, dla której wydane zostało pozwolenie lub świadectwo (art. 23 ust. 4 rozporządzenia). Dokonywanie adnotacji na pozwoleniu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. i nie stanowi weryfikacji zgłoszenia celnego. Przepisy tego rozporządzenia nie stanowią o kontroli/weryfikacji zgłoszenia celnego i nie mogą stać w sprzeczności z odpowiednio te kwestie regulującymi przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Natomiast przepis art. 23 ust. 4 reguluje kwestie sprostowania ilości towarów faktycznie przywiezionych lub wywiezionych w granicach ilości, dla której zostało wydane pozwolenie, a korekty zapisów można dokonać po zwolnieniu towaru.

Zdaniem Sądu I instancji organ celny przyjmujący zgłoszenie celne nie dokonywał weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 28 kwietnia 2011 r., a skoro tak to organ ten nie mógł popełnić błędu, a co za tym idzie nie jest spełniona jedna z wymienionych przesłanek odstąpienia od retrospektywnego księgowania. W rozpoznawanej sprawie nie budzi jednak wątpliwości, iż funkcjonariusz celny popełnił błąd polegający na niewłaściwym saldowaniu ilości towaru dostępnej na podstawie pozwolenia Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2011 r., dokonując adnotacji w dniu 13 kwietnia 2011 r., a ustaleń tych strona skarżąca nie neguje, wskazując jednakże na charakter tego błędu i na jego konsekwencje w dalszych działaniach strony, a to odnosząc się do treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Organ odwoławczy dokonując weryfikacji charakteru popełnionego błędu wskazał, iż był to błąd o charakterze rachunkowym, polegający na niewłaściwym wskazaniu salda na pozwoleniu po kolejnej dostawie towaru. Błąd ten powinien być łatwy do wykrycia przez zgłaszającego, gdyż po przywiezieniu kolejnej partii towaru dostępna w ramach pozwolenia ilość towaru nie mogła się zwiększyć, a musiała się zmniejszyć. Organ w tym zakresie słusznie odwołał się do statusu skarżącej jako importera tradycyjnego, a to zgodnie z wydanym przez Agencje Rynku Rolnego pozwoleniem, w rozumieniu art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007 r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzającego system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich (Dz. Urz. UE L Nr 90 z 30.03.3007r. str.2 z poźn.zm.). Jak wynikało z bazy danych dotyczącej zgłoszeń celnych dokonanych we właściwości Dyrektora Izby Celnej w [...] w latach 2006-2011, skarżąca dokonała 70 zgłoszeń celnych towarów w procedurze dopuszczenia do obrotu, z tego 58 zgłoszeń objętych procedurą czosnek świeży, zatem można było uznać, iż posiada doświadczenie w tym zakresie.

WSA podzielił pogląd zaprezentowany przez Dyrektora Izby Celnej w [...], odnośnie oceny kwestii kontroli zgłoszenia celnego dokonanej po piśmie Agencji Rynku Rolnego z dnia 12 maja 2011 r. oraz kwestii, iż pismo to nie znajdowało się w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji. Zagadnienie to nie ma przesądzającego znaczenia dla oceny sposobu dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego, tym bardziej, iż organ podjął działania kontrolne już w 4 miesiące po dokonaniu zgłoszenia, a błąd wbrew twierdzeniom skarżącej nie był nie do wykrycia przez nią samą, tym bardziej iż zgodnie z art. 199 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) m 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny zgłaszający ponosi odpowiedzialność za podane w zgłoszeniu dane.

Za niezasadny Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia przepisu art. 869b rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. (RWKC), który stanowi, iż organy celne same podejmują decyzję o nie księgowaniu nie pobranych należności po zwolnieniu towarów w przypadkach, w których uznają one, że warunki określone w art. 220 ust. 2 lit. b) Kodeksu zostały spełnione, z wyjątkiem tych, na których dokumentację należy przekazać Komisji zgodnie z art. 871. Jednakże tam gdzie stosuje się art. 871 ust. 2 tiret drugie, organy celne nie mogą podjąć decyzji o odstąpieniu od księgowania przedmiotowych należności do czasu zakończenia procedury wszczętej zgodnie z art. 871-876. W wyniku przeprowadzonej kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w [...] ustalił, że 30 618 kg czosnku zostało zgłoszonych poza pozwoleniem [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Dla tej ilości nie przysługiwała stawka celna w wysokości 9,6% wynikająca z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego, której zastosowanie uzależnione jest od posiadanego pozwolenia. Organ I instancji ustalił, że dla czosnku w ilości 30 618 kg należy zastosować zgodnie z obowiązującą Wspólną Taryfą Celną stawkę celną konwencyjną w wysokości 9,6% + 120 EUR/100 kg netto. Konsekwencją powyższego było określenie nie zaksięgowanej kwoty długu celnego 146 801,00 PLN. Prawidłowo, zatem zastosowano przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284, z 29.10.2007r., str. 1). W sprawie dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC.

W ocenie WSA nie zasługiwały na uwzględnienie podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 180 § 1, art. 188, art. 191 i art. 199 Ordynacji podatkowej, gdyż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ celny miał pełną możliwość ustalenia stanu faktycznego.

[...] zaskarżyła powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ewentualnie - w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, iż nie występują naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy a zachodzą jedynie naruszenia prawa materialnego - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011 roku, nr [...], oraz uchylenie w całości decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 roku, nr [...].

Ponadto wniesiono zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesieniem niniejszej skargi oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 151 p.p.s.a. w związku z 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 121 ust. 1, art. 122, art. 123, art. 127, art. 180, art. 187, art. 188, art 191 oraz art. 199 o.p. polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organy celne w/w przepisów ordynacji podatkowej, co oznacza wadliwą kontrolę rozstrzygnięć organów celnych;

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 194 § 1 i 2 o.p. w związku z art. 4 pkt 5 WKC poprzez przyjcie, że pozwolenie na przywóz czosnku wraz z adnotacjami na nim dokonywanymi przez organy celne nie stanowi dokumentu urzędowego;

3) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 233 § 1 pkt 2 a o.p. oraz art. 233 § 2 o.p. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia organu celnego;

4) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy powinno dojść do jej uwzględnienia i uchylenia w całości zaskarżonej decyzji przez co doszło do zaniechania obowiązku skontrolowania działalności organów celnych;

5) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w odniesieniu do dowodu z dokumentu a to z pisma Agencji Rynku Rolnego z dnia 12 maja 2011 r. pomimo, że skarżąca załączyła je do skargi i pomimo, że pismo to było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a nie spowodowałoby to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie w związku z art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie rozprawy w sytuacji, gdy sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona oraz w związku z art. 133 § 1 p.p.a.a. poprzez wydanie wyroku w sprawie w oparciu o niepełne akta sprawy przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przez organy celne;

6) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do części zarzutów skargi, jak również poprzez brak wzięcia pod uwagę z urzędu naruszenia art. 5 ust 1 i ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007 r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzające system pozwoleń na przewóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich w związku art. 1 ust 2 a (i) oraz załącznikiem II część I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 376/2008 z dnia 28 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych pomimo, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skarżącej w tym poprzez przepisanie w wyroku stanowiska organu II instancji wyrażonego w decyzji oraz poprzez brak szczegółowego uzasadnienia stanowiska Sądu, jak również poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;

7) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007 r. w związku art. 1 ust. 2 a (i) oraz załącznikiem II część I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 376/2008 z dnia 28 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych w związku z § 6 ust. 2 pkt 1 oraz § 8 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania kontroli przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów z dnia 21 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 121) poprzez wadliwe przyjęcie, że przepisy § 6 ust. 2 pkt 1 oraz § 8 w/w Rozporządzenia Ministra Finansów nie mają zastosowania w niniejszej sprawie oraz poprzez przyjęcie, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania do pozwoleń na przywóz mających za przedmiot zastosowanie stawki celnej wynikającej z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego pomimo, że przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 376/2008 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 341/2007 nie czynią w tym przedmiocie żadnego rozróżnienia w związku z art. 4 pkt 22 WKC;

8) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 23 ust. 3 i ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów poprzez przyjęcie, że powołany przepis nie stanowi o weryfikacji dokumentu stanowiącego załącznik do zgłoszenia celnego a mianowicie pozwolenia Agencji Rynku Rolnego w związku z art. 4 pkt 14 WKC;

9) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. w związku z art. 78 WKC w związku z art. 62 WKC oraz art. 21 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, że poprzez pojęcie "nieprawidłowe i niekompletne dane" Sąd rozumiał dane uzyskane na podstawie pozwolenia wystawionego oraz saldowanego przez organy celne, jak również poprzez wykładnię art. 78 WKC w ten sposób, że dopuszczalna jest ponowna kontrola danych uprzednio już skontrolowanych przez organy celne, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu, gdyż kontrola celna w zakresie danych objętych uprzednio weryfikacją organu celnego nie może być przeprowadzona;

10) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. w związku z art. 199 ust. 1 RWKC poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że złożenie zgłoszenia celnego w oparciu o dane z pozwolenia na przywóz Agencji Rynku Rolnego wraz z dokonaną na pozwoleniu adnotacją /saldowaniem/ przez pracownika urzędu celnego nie stanowi zgłoszenia celnego zawierającego prawdziwe informacje oraz że takie pozwolenie wraz z operacją saldowania na nim dokonaną nie jest autentycznym dokumentem;

11) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a. w związku z art. 201 ust. 3 WKC w związku z art. 213 WKC poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pracownik urzędu celnego, który dostarczył dane, na podstawie których zostało wypełnione zgłoszenie celne, które to dane okazały się następnie nieprawidłowe nie może być uznany za dłużnika w rozumieniu tego przepisu, wskutek czego doszło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów /niezastosowania/ w związku z art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i 2 o.p., co stanowi naruszenia przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie obowiązku poszukiwania wszystkich osób, które stały się z mocy prawa dłużnikami celnymi;

12) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 220 ust. 1 WKC w związku z art. 221 ust. 3 WKC przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że dwudniowy termin na dokonanie zaksięgowania retrospektywnego należności celnych ma jedynie charakter techniczny a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu poprzez dokonanie retrospektywnego zaksięgowania należności celnych pomimo, że uprawnienie organu do dokonania zaksięgowania wygasło oraz naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 220 ust. 2 b WKC poprzez jego błędne zastosowanie /niezastosowanie/ w sytuacji, w której spełnione były przesłanki odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, gdyż błąd nie mógł być przez skarżącą w racjonalny sposób wykryty, oraz działała ona w dobrej wierze, jak również przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego;

13) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 869 b RWKC poprzez nieuznanie przez Sąd, że organ II instancji powinien podjąć decyzję o nieksięgowaniu niepobranych należności celnych;

14) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w związku z 65 ust. 5 Prawa celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało pobraniem odsetek od należności celnych od dnia 29 kwietnia 2011 r. pomimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie prawidłowych i kompletnych danych, ewentualnie pomimo, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z zaniedbania odwołującego oraz z jego świadomego działania;

15) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, jak również Rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie /niezastosowanie/ a mianowicie poprzez zastosowanie do towaru o masie 30.618 kg stawki celnej konwencyjnej na przywóz czosnku objętego kodem CN 0703 20 00 składającej się ze stawki ad valorem w wysokości 9,6 % oraz szczególnej kwoty równej 120 EUR za 100 kg netto a nie preferencyjnej stawki celnej ad valorem w wysokości 9,6 % przewidzianej przez art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007 r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzające system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich dla kontyngentu taryfowego.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Wynika ona z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, weryfikuje wyłącznie zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest tylko w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Powołany przez kasatora przepis ma charakter ustrojowy, a sąd administracyjny może go naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, brak jest również podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Na wstępie należy zaznaczyć, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. statuuje zasadę, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma art. 134 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze. Jednakże brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, czy skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a pominięcie wątków, które mają charakter uboczny i na rozstrzygnięcie nie rzutują, nie stanowi uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

O naruszeniu przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I FSK 56/06, LEX nr 280385). Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi.

Równocześnie za niezasadny należało uznać postawiony przez autora skargi kasacyjnej Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić należy, iż przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. daje sądowi administracyjnemu prawo przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisu tego wynika po pierwsze, że sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego nawet w takim uzupełniającym zakresie. Po wtóre zaś, dokumenty, które zostały załączone do sprawy sądowej nie stanowią o istotnych wątpliwościach związanych z kontrolowanym rozstrzygnięciem administracyjnym. Takich wątpliwości nie budzi powoływany przez kasatora dowód z dokumentu w postaci pisma Agencji Rynku Rolnego z dnia 12 maja 2011 r. Poza tym Sąd I instancji wbrew twierdzeniom skarżącej odniósł się do ww. pisma, podzielając jednocześnie stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...] w tym zakresie.

Także zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. jest chybiony. Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu (wyrok NSA z 23 stycznia 2007r. sygn. akt: II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 31.). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Podstawą orzekania Sądu jest materiał zgromadzony w toku całego postępowania przed organem oraz przed sądem. Przepis art. 133 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji, z którą nie zgadza się kasator. Naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże konkretne zdarzenia wynikające z akt sprawy, których Sąd I instancji nie uwzględnił oraz ich wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie wyszedł poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy.

Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121 ust. 1, art. 122, art. 123, art. 127, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, art. 194 § 1 i 2, art. 199, art. 233 § 1 pkt 1, art. 233 § 1 pkt 2 a oraz art. 233 § 2 o.p.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że organ odwoławczy rozpoznał i rozstrzygnął sprawę w całości z jednoczesnym ustosunkowaniem się do zarzutów i wniosków skarżącej zawartych w odwołaniu, przytoczono i omówiono przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, a uzasadnienie dokonanego rozstrzygnięcia jest bardzo obszerne.

W tym miejscu należy podkreślić, iż dowody z zeznań świadków, przesłuchania strony zasadne są jedynie w przypadku wątpliwości co do stanu faktycznego. W niniejszej sprawie natomiast stan faktyczny nie budził żadnych wątpliwości, stąd przeprowadzenie dowodów z przesłuchań nie znajdowało uzasadnienia. Organy celne mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy.

Ustaleń dokonano w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 o.p. na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Zdaniem NSA ocena materiału dowodowego dokonana została zgodnie z normami prawa procesowego, zachowaniem reguł tej oceny oraz wymogami doświadczenia i logiki.

Ponadto w sprawie prawidłowo zastosowano dyspozycję art. 233 § 1 pkt 1 o.p., gdyż w nie było podstaw do uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] i umorzenia postępowania na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit.a o.p., jak również uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na mocy art. 233 § 2 o.p.

Nieuzasadnione są również te zarzuty skargi kasacyjnej, które odnoszą się do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że w przypadku powstania długu celnego, wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, art. 20 ust. 1 WKC. Zgodnie z art. 12 WKC Komisja przyjmuje każdego roku w formie rozporządzenia pełną wersję Nomenklatury Scalonej wraz z odpowiadającymi autonomicznymi i umownymi stawkami celnymi Wspólnej Taryfy Celnej, wynikającą ze środków przyjętych przez Radę lub przez Komisję, a zostaje ono opublikowane nie później niż do dnia 31 października w Dzienniku Urzędowym UE i obowiązuje od dnia 1 stycznia następnego roku. W 2011 roku obowiązywało w Unii Europejskiej rozporządzenie Komisji (UE) Nr 861/2010 z dnia 5 października 2010r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284, z 29.10.2010r.). Obowiązująca w dacie zgłoszenia celnego Wspólna Taryfa Celna przewidywała dla czosnku świeżego, tj. towaru objętego kodem CN 0703 20 00 stawkę celną konwencyjną 9,6% + 120 EUR/100 kg netto. Zgodnie z odnośnikiem (1) w rubryce zawierającej stawkę celną we Wspólnej Taryfie Celnej dla towaru klasyfikowanego do kodu CN 0703 20 00 otwierane są kontyngenty taryfowe WTO. Załącznik 7 do Wspólnej Taryfy Celnej obejmuje kontyngenty taryfowe WTO, które mają zostać otwarte przez właściwe władze wspólnotowe. W poz.55 załącznika 7 wyszczególniono klasyfikowany do kodu CN 0703 20 00 czosnek, ilość kontyngentu 58 870 t, przydzielony państwom dostarczającym, jak następuje: Argentyna – 19 147 t, Chiny – 33 700 t, pozostałe – 6 023 t. Dla towarów przywożonych w ramach kontyngentu ustanowiona została stawka celna w wysokości 9,6%. Art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzającego system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich (Dz.Urz. UE L Nr 90 z 30.03.3007r. str. 12 z późn.zm.) stanowi, że zgodnie z porozumieniami zatwierdzonymi decyzją 2001/404/WE i decyzją 2006/398/WE otwiera się kontyngenty taryfowe na przywóz do Wspólnoty świeżego lub chłodzonego czosnku objętego kodem CN 0703 20 00 (dalej zwanego "czosnkiem") na warunkach ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Wielkość każdego z kontyngentów taryfowych, okres i podokresy ich obowiązywania oraz ich numery porządkowe podane są w załączniku I do rozporządzenia. Stawka celna ad valorem stosowana wobec czosnku przywożonego w ramach kontyngentów określonych w ust. 1 wynosi 9,6 % zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007r. określenie "Tradycyjni importerzy" oznaczają importerów, którzy mogą udowodnić, że:

a) otrzymali i wykorzystali pozwolenia przywozowe na czosnek wydane na mocy rozporządzenia Komisji (WE) m 565/2002 lub pozwolenia typu "A" wydane zgodnie z rozporządzeniem (WE) m 1870/2005 lub niniejszym rozporządzeniem w każdym z trzech poprzednich zamkniętych okresów obowiązywania przywozowego kontyngentu taryfowego;

b) w ostatnim zakończonym okresie obowiązywania przywozowego kontyngentu taryfowego poprzedzającego złożenie przez nich wniosku przywieźli do Unii co najmniej 50 ton owoców i warzyw, o których mowa wart. 1 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Rady (WE) m 1234/2007 lub wywieźli do krajów trzecich co najmniej 50 ton czosnku.

Skarżąca jest importerem tradycyjnym, co wynika z pozwolenia z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 341/2007. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia produkty objęte obowiązkiem przedłożenia pozwolenia na przywóz określa art. 1 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 376/2008. Okres ważności pozwolenia na przywóz oraz kwota zabezpieczenia jakie należy złożyć są określone w części I załącznika do tego rozporządzenia. Pozwolenie na przywóz czosnku dopuszczonego do swobodnego obrotu w ramach kontyngentów, o których mowa w załączniku I są dalej zwane pozwoleniami typu "A". Pozostałe pozwolenia na przywóz określa się dalej jako pozwolenia typu "B". Skorzystanie ze stawki celnej w wysokości 9,6% w ramach kontyngentu uzależnione jest od posiadania przez importera zgodnego z rozporządzeniem pozwolenia na przywóz. Przywóz czosnku świeżego lub schłodzonego nie jest uzależniony od posiadania pozwolenia, a od posiadania takiego pozwolenia uzależnione jest jedynie zastosowanie wskazanej powyżej stawki celnej.

Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji organ celny prawidłowo jako podstawę prawną dla dokonania kontroli zgłoszenia celnego wskazał art. 78 WKC podkreślając, iż objęte takim zgłoszeniem towary, po uiszczeniu należności celnych, zostały zwolnione i nabrały statusu towarów wspólnotowych. Funkcja kontrolna wskazanego przepisu odnosi się do funkcji kontrolnej art. 68 WKC, dotyczącego podjęcia przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, lecz przed zwolnieniem towaru. W odróżnieniu jednak od tego przepisu art. 78 WKC daje podstawy prawne dla przeprowadzenia kontroli zarówno dla zgłaszającego jak i dla organu celnego z urzędu. Takie sformułowanie przepisu miało bowiem na celu ułatwienie niezakłóconego przepływu towarów oraz ograniczenia kontroli w czasie przedstawiania towaru organowi celnemu. W sytuacji, gdy organ celny stwierdzi, w wyniku przeprowadzonej kontroli a posteriori, że przepisy regulujące procedurę celną, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to podejmuje czynności w celu uregulowania zaistniałego stanu, a to zgodnie z art. 78 ust. 3 WKC.

W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji na podstawie art. 63 WKC. Postępowanie kontrolne przeprowadzone zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 WKC wykazało, że zgłoszenie celne zostało przyjęte w oparciu o nieprawidłowe dane. Organ kontrolujący stwierdził, że zgłaszający zadeklarował dla całości towaru zgłaszanego do procedury - stawkę celną 9,6% wynikającą z preferencyjnego kontyngentu taryfowego dla zastosowania, której konieczne jest posiadanie pozwolenia, podczas gdy w rzeczywistości stawka ta przysługiwała jedynie dla części towaru, gdyż ilość zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu była większa niż ilość towaru przyznana w ramach kontyngentu. W ocenie organu, w rozumieniu art. 78 ust. 3 WKC nowymi danymi w sprawie były dane wynikające ze skorygowania sald w dniu 13 maja 2011 r. wynikające z pozwolenia [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, według którego organ celny przyjmujący zgłoszenie celne w dniu 28.04.2011 r. nie miał obowiązku dokonywania weryfikacji zgłoszenia celnego w dniu jego przyjęcia. Dokonywanie adnotacji na pozwoleniu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. i nie stanowi weryfikacji zgłoszenia celnego. Zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji, co jasno wynika z pola "J" dokumentu SAD (karta 33 akt administracyjnych) i oznacza, iż zostało przyjęte w oparciu o dane podane przez zgłaszającego.

Przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 nie stanowią o kontroli/weryfikacji zgłoszenia celnego i nie mogą one stanowić lex specialis w stosunku do przepisów WKC, jak twierdzi skarżąca.

Organ celny nie ma obowiązku dokonywania weryfikacji zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towaru, tj. w trybie art. 68 WKC. Kontrola ta jest fakultatywna, a jej ewentualny zakres ustalają organy celne.

Wobec powyższego niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.Urz. L 114, s.3 z 26.04.2008 r.) we wszelkich podniesionych aspektach.

W sprawie nie doszło również do naruszenia § 6 ust. 2 pkt 1 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie wykonywania kontroli przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów (Dz. U. z 2011 r., Nr 23, poz.121).

Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia stanowi, iż kontrola towarów wprowadzanych na obszar celny Unii Europejskiej przed nadaniem przeznaczenia celnego jest wykonywana w szczególności przez weryfikację dokumentów wymaganych na podstawie przepisów prawa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji w niniejszej sprawie decyzja wydana została w wyniku kontroli po zwolnieniu towaru, w trybie art. 78 WKC, a organ przyjmujący zgłoszenie celne nie miał obowiązku weryfikacji zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towaru, nie nastąpiło, więc naruszenie § 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Nie miał też zastosowania § 8 ust. 2 rozporządzenia, gdyż przepisy nie uzależniają od posiadania pozwolenia możliwości przywozu czosnku świeżego. Posiadanie pozwolenia pozwala jedynie na zastosowanie stawki celnej wynikającej niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego.

Nie mogą także zasługiwać na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 78 w zw. z art. 62 WKC oraz art. 21 Prawa celnego. Jak to zostało już powiedziane powyżej, kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów dokonano w ramach art.78 ust. 2 WKC. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że zgłoszenie celne zostało przyjęte właśnie w oparciu nieprawidłowe dane. Zgłaszający zadeklarował bowiem dla całości towaru zgłaszanego do procedury - stawkę celną 9,6% wynikającą z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego (dla zastosowania której konieczne jest posiadanie pozwolenia), podczas gdy w rzeczywistości stawka ta przysługiwała jedynie dla części towaru, gdyż ilość zgłoszona do procedury dopuszczenia do obrotu była większa niż ilość towaru przyznana skarżącej w ramach kontyngentu. Strona zgłosiła zatem inną ilość (większą) niż przyznana w pozwoleniu. Ilość ta wynikała z rubryki 17 pozwolenia i nie zmieniło tej ilości błędne kontowanie w rubryce 29. Nowymi danymi w sprawie (w rozumieniu art.78 ust. 3 WKC) były zatem dane wynikające z pozwolenia AGRIM z dnia [...] 01.2011 r., w którym skorygowano saldowanie w dniu 31.05.2011 r.

Zatem w pełni należy podzielić ocenę Sądu I instancji, zgodnie z którą przyjęcie zgłoszenia celnego nie oznacza, iż organ ten zaakceptował deklarowaną przez zgłaszającego klasyfikację taryfową, stawkę celną, wartość celną. Przyjęcie zgłoszenia celnego czy nawet dokonanie weryfikacji przed zwolnieniem - w trybie art. 68 WKC (przy czym w niniejszej sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego przed zwolnieniem nie było), nie pozbawia organu możliwości kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów o czym stanowi art. 78 ust. 2 WKC, weryfikacji danych podanych przez zgłaszającego i uregulowania sytuacji w oparciu już o prawidłowe dane, tj. wydania decyzji w przedmiocie długu celnego, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, iż szczegółowe dane jakie winno zawierać zgłoszenie, opisane są w art. 63 WKC, a wymagane tam są jedynie trzy elementy, a to podpis, "elementy niezbędne" i towary. Przepis ten zobowiązuje organ do przyjęcia zgłoszenia, gdy tylko stwierdzi, że wymogi te są spełnione. Z powyższych względów należy zauważyć, iż art. 63 WKC pozbawia organy celne możliwości odmowy przyjęcia zgłoszenia na podstawie innych elementów niż te, które zostały określone w tym przepisie. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 62 WKC, a w konsekwencji art. 21 Prawa celnego. Przepis ten daje organom celnym możliwość odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego, jeżeli zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w art. 62 WKC, nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną lub nadania przeznaczenia celnego lub objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną lub nadanie przeznaczenia celnego nie może nastąpić z powodu obowiązujących zakazów lub ograniczeń.

Zakres dokumentów dołączanych do zgłoszenia celnego reguluje art. 218 ust.1 RWKC oraz § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U z 2004r. Nr 94, poz.902 z późn. zm.). Zgłoszenie odpowiadało wymogom formalnym zatem nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 21 Prawa celnego, gdyż zgłoszenie odpowiadało wymogom formalnym, o których mowa w art. 62 ust. 1 i 2 WKC, jak również nie zaistniała żadna z przesłanek, o których mowa w art. 21 pkt 1-3 Prawa celnego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny nie oznacza automatycznie, iż organ zaakceptował deklarowaną przez zgłaszającego klasyfikację taryfową, stawkę celną, wartość celną. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie pozbawia organu możliwości kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 WKC, a w jej konsekwencji weryfikacji danych podanych przez zgłaszającego i wydania decyzji w przedmiocie długu celnego. Z takim postępowaniem organu celnego zaakceptowanym przez Sąd I instancji należało się w pełni zgodzić.

Niezasadne są zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz. Urz. L 114, s.3 z 26.04.2008r.). Zgodnie z tym przepisem egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa przedstawia się w urzędzie celnym, który przyjął zgłoszenie o dopuszczenie do swobodnego obrotu, w przypadku pozwolenia na przywóz lub zgłoszenie dotyczące wywozu, w przypadku pozwolenia na wywóz lub świadectwa o wcześniejszym wyznaczeniu refundacji.

Zgłoszenie celne musi zostać dokonane przez właściciela tytularnego lub osobę, na której rzecz dokonano przeniesienia uprawnień do pozwolenia lub świadectwa, lub ich przedstawiciela w rozumieniu art. 5 ust. 2 WKC. Zgodnie z art. 23 ust. 2 - egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa przedstawia się lub przechowuje do dyspozycji organów celnych przy przyjmowaniu zgłoszenia określonego w ust.1. Po dokonaniu wpisu i poświadczeniu przez urząd określony w ust. 1 egzemplarz nr 1 pozwolenia lub świadectwa zwracany jest zainteresowanej stronie. Jednakże państwa członkowskie mogą nakazać lub dopuścić, aby zainteresowane strony dokonały wpisu na pozwoleniu lub świadectwie. We wszystkich przypadkach wpis taki jest sprawdzany i poświadczany przez właściwy urząd zgodnie z art. 23 ust. 3 rozporządzenia. W sytuacji, gdy ilość przywiezionych lub wywiezionych towarów nie odpowiada ilości wpisanej na pozwoleniu lub świadectwie, wpis ten należy sprostować w taki sposób, aby uwzględniona została ilość towarów faktycznie przywiezionych lub wywiezionych w granicach ilości, dla której wydane zostało pozwolenie lub świadectwo (art. 23 ust. 4 rozporządzenia). Dokonywanie adnotacji na pozwoleniu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. i nie stanowi weryfikacji zgłoszenia celnego. Przepisy tego rozporządzenia nie stanowią o kontroli/weryfikacji zgłoszenia celnego i nie mogą stać w sprzeczności z odpowiednio te kwestie regulującymi przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Natomiast przepis art. 23 ust. 4 reguluje kwestie sprostowania ilości towarów faktycznie przywiezionych lub wywiezionych w granicach ilości, dla której zostało wydane pozwolenie, a korekty zapisów można dokonać po zwolnieniu towaru.

Należy także podkreślić, że w terminie trzech lat od dnia powstania długu celnego zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC organ celny może wydać decyzję w przedmiocie długu celnego, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i art. 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowanie kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne). W tym miejscu NSA podziela w pełni pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji, że dwudniowy termin, o którym mowa w art. 220 ust. 1 jest wyłącznie terminem technicznym mającym znaczenie dla rozliczeń między państwem członkowskim a Unią Europejską.

Dokonując weryfikacji wskazanych powyżej przesłanek należy wskazać, Sąd I instancji słusznie zauważył, iż organ celny przyjmujący zgłoszenie celne nie dokonywał jego weryfikacji, a skoro tak to nie mógł popełnić błędu, a co za tym idzie nie jest spełniona jedna z wymienionych przesłanek odstąpienia od retrospektywnego księgowania.

Niemniej jednak, na co zwrócił również uwagę Sąd I instancji – nie może budzić wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie funkcjonariusz celny popełnił błąd polegający na niewłaściwym saldowaniu ilości towaru dostępnej na podstawie pozwolenia Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2011 r., dokonując adnotacji w dniu 13 kwietnia 2011 r., a ustaleń tych skarżąca nie neguje, wskazując wszak na charakter tego błędu i na jego konsekwencje w dalszych jej działaniach, a to odnosząc się do treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego popełniony przez funkcjonariusza celnego błąd należy w świetle powyższych wywodów potraktować jako błąd o charakterze rachunkowym, polegający na niewłaściwym wskazaniu salda na pozwoleniu po kolejnej dostawie towaru, na co wskazywał organ celny i co słusznie zaakceptował Sąd I instancji. W całej rozciągłości należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że błąd ten powinien być łatwy do wykrycia przez zgłaszającego, gdyż po przywiezieniu kolejnej partii towaru dostępna w ramach pozwolenia ilość towaru nie mogła się zwiększyć, a musiała się zmniejszyć. Organ, za nim Sąd I instancji w tym zakresie słusznie odwołał się do statusu skarżącej jako importera tradycyjnego, a to zgodnie z wydanym przez Agencje Rynku Rolnego pozwoleniem, w rozumieniu art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 341/2007 z dnia 29 marca 2007 r. otwierającego i ustanawiającego zarządzanie kontyngentami taryfowymi i wprowadzającego system pozwoleń na przywóz i świadectw pochodzenia czosnku i niektórych innych produktów rolniczych przywożonych z krajów trzecich (Dz. Urz. UE L Nr 90 z 30.03.3007r. str.2 z poźn.zm.). Jak wynikało z bazy danych dotyczącej zgłoszeń celnych dokonanych we właściwości Dyrektora Izby Celnej w [...] w latach 2006-2011, skarżąca dokonała 70 zgłoszeń celnych towarów w procedurze dopuszczenia do obrotu, z tego 58 zgłoszeń objętych procedurą czosnek świeży, zatem można było uznać, iż posiada doświadczenie w tym zakresie.

Wnioskowanie skarżącej, iż poprzez błąd rachunkowy saldującego funkcjonariusza zwiększyła się ilość towaru przyznanego skarżącej w kontyngencie jest nieuprawnione. Ilość towaru w ramach kontyngentu przyznaje Prezes Agencji Rynku Rolnego, a nie funkcjonariusz celny. Skarżąca wiedziała zatem jaką ilość towaru przyznano jej w ramach kontyngentu (140469 kg czosnku świeżego), a zsumowanie ilości towaru przywiezionego w kolejnych dostawach (części drugie rubryki 29 oraz rubryka 30 - "słownie"), wskazuje, iż ilość towaru przyznana w kontyngencie przez właściwy organ (Prezesa Agencji Rynku Rolnego) została przekroczona.

Okoliczność czy błąd był prosty do wykrycia przez skarżącą nie powinno budzić wątpliwości. W sprawie nie mamy bowiem do czynienia np. z błędem dotyczącym interpretacji przepisów prawa, a błędem rachunkowym. Jeżeli skarżąca zakupiła większą ilość czosnku świeżego niż przyznana przez uprawniony organ w pozwoleniu, nie mogła sobie nie zdawać sprawy, że dla partii towaru przywiezionej poza pozwoleniem konieczne będzie zastosowanie wyższej stawki celnej. Taka jest bowiem istota tego kontyngentu. Wymaga podkreślenia, że pozwolenie Agencji Rynku Rolnego z dnia 27.01.2011 r. jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. Jednakże saldowanie tego dokumentu jest już jedynie czynnością materialno-techniczną. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji – skarżąca z tych czynności nie może skutecznie wywodzić wniosku o zwiększeniu wartości kontyngentu. Saldowanie ilości towaru w pozwoleniu nie jest też decyzją w rozumieniu przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Natomiast art. 199 ust. 1 tiret pierwsze RWKC przewiduje, że złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 869b RWKC, który stanowi, iż organy celne same podejmują decyzję o nie księgowaniu nie pobranych należności po zwolnieniu towarów w przypadkach, w których uznają one, że warunki określone w art. 220 ust. 2 lit. b) Kodeksu zostały spełnione, z wyjątkiem tych, na których dokumentację należy przekazać Komisji zgodnie z art. 871. Jednakże tam gdzie stosuje się art. 871 ust. 2 tiret drugie, organy celne nie mogą podjąć decyzji o odstąpieniu od księgowania przedmiotowych należności do czasu zakończenia procedury wszczętej zgodnie z art. 871-876.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Naczelnik Urzędu Celnego w [...] ustalił, że 30 618 kg czosnku zostało zgłoszonych poza pozwoleniem [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Dla tej ilości nie przysługiwała stawka celna w wysokości 9,6% wynikająca z niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego, której zastosowanie uzależnione jest od posiadanego pozwolenia. Organ I instancji ustalił, że dla czosnku w ilości 30 618 kg należy zastosować zgodnie z obowiązującą Wspólną Taryfą Celną stawkę celną konwencyjną w wysokości 9,6% + 120 EUR/100 kg netto. Konsekwencją powyższego było określenie nie zaksięgowanej kwoty długu celnego 146 801,00 PLN. Prawidłowo, zatem zastosowano przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284, z 29.10.2007r., str. 1). W sprawie dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego zgodnie z art. 201 ust. 2 WKC.

Chybiony jest także zarzut naruszenia 65 ust. 5 Prawa celnego. Przepis ten pozwala organowi celnemu na pobieranie odsetek w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od nie zaksięgowanej i nie pobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.

W rozpoznawanej taka właśnie sytuacja miała miejsce. Dług celny powstał w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z art. .201 ust. 2 WKC, w dniu 28 kwietnia 2011 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji rozpoznający skargę nie uchybił obowiązkom wynikającym z omawianych przepisów i zasadnie skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził wnikliwą kontrolę zaskarżonej decyzji i na tej podstawie zasadnie przyjął, iż w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które uzasadniałoby jej uchylenie.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 204 pkt 1 p.p.s.a.