Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1419/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z dnia 10 września 2021 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 627/23 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z dnia 10 września 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 627/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. w przedmiocie zwrotu kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Jednocześnie skarżący kasacyjnie, odwołując się do poprzedzającej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. decyzji Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z dnia 10 września 2021 r. wskazał, że natychmiastowe wykonanie decyzji doprowadzi do konieczności zwrotu przez skarżącego całej kwoty uzyskanej bonifikaty jednorazowo, co może mieć istotny wpływ na jego stan majątkowy, a co w świetle tego, że na nieruchomości ustanowione jest zabezpieczenie w postaci hipoteki, nie jest czynnością konieczną do natychmiastowego przeprowadzenia.

W ocenie strony wykonanie decyzji organu I instancji jest w chwili złożenia skargi kasacyjnej zabezpieczone ze względu na istniejącą na nieruchomości hipotekę, która w całości zabezpiecza wykonanie zaskarżonej decyzji - uwzględniając brak innych wpisów, oraz wartość nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na następujące okoliczności. Mianowicie decyzją Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z dnia 10 września 2021 r. zobowiązano skarżącego kasacyjnie do zapłaty kwoty 168.298,06 zł, tytułem zwrotu kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej o powierzchni [...]m2, położonej w Warszawie przy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], udzielonej decyzją z dnia 7 grudnia 2012 r. Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy, która stała się ostateczna z dniem 31 grudnia 2012 r. oraz ustalającej, że zapłaty zwaloryzowanej kwoty bonifikaty należy dokonać w terminie 14 dni, licząc od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r.

Następnie skarżący wniósł skargę na ww. decyzję z dnia 7 lutego 2023 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego został poparty ogólną argumentacją odnoszącą się do jego sytuacji majątkowej. Wskazał on, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do konieczności zwrotu przez niego całej kwoty uzyskanej bonifikaty jednorazowo. W jego ocenie może to mieć istotny wpływ na stan majątkowy, a co w świetle tego, że na nieruchomości ustanowione jest zabezpieczenie w postaci hipoteki, nie jest czynnością konieczną do natychmiastowego przeprowadzenia.

Odnosząc się do powyższych argumentów Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego nie zostały poparte jakąkolwiek dokumentacją, która obrazowałaby jego stan majątkowy. Dokumenty takie pozwoliłyby Sądowi na dokonanie oceny czy uiszczenie należności stanowiłoby dla skarżącego szkodę, której rozmiary należałoby określić jako znaczne oraz czy zaciągnięcie ewentualnego kredytu lub pożyczki na poczet spłaty należności wynikającej z decyzji powodowałoby, że uiszczenie należności, a następnie jej ewentualny zwrot z uwagi na koszty kredytu lub pożyczki nosi znamiona trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I OZ 415/23.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację Sądu I instancji, że skarżący nie podał przekonywujących argumentów, które mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. Skarżący nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie zapłacić na rzecz organu 168.298,06 zł jednorazowo, lecz podniósł, że konieczne jest zaciągnięcie przez niego w tym celu kredytu lub pożyczki. Samo twierdzenie skarżącego w tym zakresie nie jest wystarczające. Koszty związane z waloryzacją owej kwoty, jak i zaciągnięciem kredytu lub pożyczki mogą stanowić faktyczną szkodę po stronie skarżącego, ale brak jest przesłanek do stwierdzenia, by łącznie z kwotą podlegającą zwrotowi mogły one spowodować znaczne zaburzenie budżetu skarżącego, które zagrażałoby jego sytuacji bytowej lub zawodowej. Skarżący nie wyjaśnił, jakie konkretne konsekwencje wywoła dla niego wykonanie zaskarżonej decyzji.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wszelkie dodatkowe koszty związane ze zwrotem (waloryzacja bonifikaty, oprocentowanie kredytu lub pożyczki) w przypadku uwzględnienia wywiedzionej skargi mogą stanowić przedmiot roszczenia skarżącego względem organu dochodzonego na drodze cywilnoprawnej, zgodnie z art. 4171 § 2 K.c. Koszty regresowe, które w takiej sytuacji będzie musiał ponieść organ administracji nie stanowią o interesie skarżącego przemawiającym za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do podnoszonego przez stronę argumentu, że na nieruchomości, do której odnosi się spór stron w aspekcie zwrotu kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, organ posiada zabezpieczenie w postaci ustanowionej na nieruchomości hipoteki wskazano, że o ile faktycznie zabezpieczenie w postaci ustanowionej hipoteki przymusowej jest gwarancją dla m.st. Warszawy zabezpieczającą wierzytelność z tytułu opłaty za przekształcenie w wysokości 205.957 zł, o tyle to zabezpieczenie jest instytucją niezależną od konieczności wykonania zaskarżonej decyzji. Ustanowiona hipoteka przymusowa nie stanowi ustawowej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w tego rodzaju sprawach, tj. w sprawach o zwrot kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które to przesłanki są jasno wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. w przedmiocie zwrotu kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, od którego skarżący wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania "decyzji organu z dnia 10 września 2021 r. Zarządu Dzielnicy Żoliborz".

W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że wykonanie decyzji organu I instancji doprowadzi do konieczności zwrotu przez skarżącego całej kwoty uzyskanej bonifikaty jednorazowo, co może mieć istotny wpływ na jego stan majątkowy, a co w świetle tego, że na nieruchomości ustanowione jest zabezpieczenie w postaci hipoteki, nie jest czynnością konieczną do natychmiastowego przeprowadzenia. W ocenie strony wykonanie decyzji jest w chwili złożenia skargi kasacyjnej zabezpieczone ze względu na istniejącą na nieruchomości hipotekę, która w całości zabezpiecza wykonanie zaskarżonej decyzji - uwzględniając brak innych wpisów oraz wartość nieruchomości.

Oceniając zasadność ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Podkreślić przy tym należy, że z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Przechodząc do oceny zasadności wniosku zawartego w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek ten nie zawiera żadnych dodatkowych argumentów w stosunku do pierwotnego wniosku, który został poddany ocenie zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I chociaż uprzednio złożony wniosek odnosił się do żądania wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lutego 2023 r. to również na etapie postępowania kasacyjnego strona ograniczyła się do sformułowania samego żądania wstrzymania decyzji nakazującej zwrot kwoty stanowiącej równowartość bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując że zwrot całej kwoty uzyskanej bonifikaty jednorazowo może mieć istotny wpływ na jego stan majątkowy skarżącego. Nie przedstawiono jednakże na tę okoliczność dodatkowych informacji potwierdzających zasadność wniosku. Skarżący nie złożył dokumentów źródłowych pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne, w tym dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że skarżący nie wykazał, aby decyzja Zarządu Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy z dnia 10 września 2021 r. w razie jej wykonania spowodowałaby skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W treści wniosku strona nie odwoływała się do okoliczności świadczących o tym, że jej wykonanie decyzji może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Strona nie złożyła dokumentów przedstawiających sytuację finansową, a zatem nie powiązała potencjalnych skutków wykonania decyzji ze zmianami w jej obszarze majątkowym. Podnoszone twierdzenia są ogólnikowe i nie zostały poparte stosownymi dokumentami takimi jak np. aktualne wyciągi z rachunków bankowych, oświadczenia o posiadanych oszczędnościach, nieruchomościach (lub o ich braku) oraz ponoszonych wydatkach. Na podstawie przedstawionej przez skarżącego argumentacji nie była zatem możliwa ocena czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.