Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 345/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 24 § 1, Art. 18 § 1, art. 18 i 19 ,  art. 22 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Po 28/22 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 21 maja 2021 r., nr 564/20/2021, w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Po 28/22 oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 21 maja 2021 r., nr 564/20/2021, w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w sprzeciwie na postanowienie referendarza sądowego skarżący wniósł między innymi o wyłączenie referendarza sądowego z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. W uzasadnieniu podniósł, że referendarz działa na jego szkodę.

Do akt sprawy dołączono wyjaśnienia referendarza sądowego Marka Nowaka, w których wskazano, że nie występują żadne przesłanki do wyłączenia z mocy ustawy wymienione w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jak również nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu I instancji, żądanie wyłączenia referendarza sądowego – w świetle nie mogło odnieść skutku. Skarżący nie wskazał na żadne konkretne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności referendarza sądowego Marka Nowaka. Okoliczność, że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne referendarza nie może sama w sobie powodować wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Jest to okoliczność, do której merytoryczne odniesienie się będzie możliwe na etapie rozpoznania sprzeciwu. Należy przy tym wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś brak w sprawie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie, gdyż jego treść jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożył w dniu 3 lutego 2021 r. oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku strony nie może być subiektywne przekonanie strony o stronniczości referendarza sądowego i działaniu na szkodę skarżącego, w sytuacji gdy nie przedstawiono żadnej okoliczności na poparcie tej tezy.

Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). We wniosku o wyłączenie referendarza sądowego nie wskazano jednak takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego w tej sprawie oświadczenia. Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.