Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 450/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5, 6, ust. 3a, art. 32
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1, 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku sprawy ze skargi R.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn.zm.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] o odmowie umorzenia R. G. należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w łącznej kwocie: 54.709,67zł słownie: pięćdziesiąt cztery tysiące siedemset dziewięć złotych 67/100, w tym:

- składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres: 01-06.2006, 12.2007-02.2009,04.2009-06.2012 w kwocie: 23470,62zł,

- składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres: 06-07.2009, 11-12.2009, 03.2010, 05.2010, 2.2010, 02.2011, 04.2011,06-10.2011. 12.2011, 03.2012,05-06.2012 w kwocie: 2879,53 zł,

- składek na Fundusz Pracy za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek za okres: 12.2007-06.2012 w kwocie: 2470,83 zł,

- odsetek od w/w. składek w łącznej kwocie: 18.068,00zł,

- kosztów upomnienia w łącznej kwocie 84,80zł, rozpatrywanych na podstawie art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 pk 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. 141, poz. 1365) w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczeni społeczne oraz

- składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez płatnika za okres: 10.2 08-02.2009, 04.2009-09.2010, 06.2011-09.2011, 06.2012. w kwocie: 3309,62 zł,

- odsetek od ww. składek na ubezpieczenia społeczne 2 200,00 zł,

- składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek, finansowanych przez płatnika za okres: 10.2008-09.2010,06.2011-09.2011,06.2012 kwocie: 175,27zł, - odsetek od ww. składek na Fundusz Pracy i Fund sz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie: 78,00zł,

- odsetek od składek na ubezpieczenia społeczne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez samych ubezpieczonych za okres 10.2008-02.2009, 04.2009-09.2010,06.2011-09.2011,06.2012 w kwocie: 1.757,00 zł

- odsetek od składek na ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych niebędących równocześnie płatnikami składek, finansowanych przez tych ubezpieczonych za okres: 06.-07.2009, 11.2009-12.2009, 03.2010,05.2010,07-09.2011,06.2012 w kwocie: 216,00zł rozpatrywanych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1,2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odmawia umorzenia: Odsetki naliczono na dzień wpływu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z dnia 03.05.2016r. R. G. wystąpiła o umorzenie należności z tytułu składek. Wskazała, iż od 1994r. mieszka w Irlandii, z czteroletnia przerwą, w czasie której przebywała w Polsce i prowadziła kawiarnię. Poinformowała o sprawie sądowej związanej z wystąpieniem nieprawidłowości firmy ubezpieczeniowej, która zezwoliła na udzielenie pożyczki. Ze względu na brak ubezpieczenia na życie nie został uregulowany stan prawny nieruchomości. Wskazała, że ma na utrzymaniu syna, u którego zdiagnozowano autyzm. Utrzymuje się głównie z renty po mężu i z dodatków na dzieci. Nie może podjąć pracy, gdyż musi opiekować się dziećmi, a nie stać jej na zatrudnienie osoby do pomocy.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił R. G. umorzenia zadłużenia z tytułu składek.

Pismem z dnia 10.10.2016r. wystąpiła ona z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z otrzymaną decyzją o odmowie umorzenia.

Zarzuciła, że w decyzji popełniono błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji oraz wskazała na przedawnienie odsetek za zwłokę za okres 01.2006-06.2012r. oraz części składek za okres 01.2006-09.2006r. Poinformowała, że samochód marki Nissan Qashaqi rok produkcji 2007 został sprzedany, jednak osoba nabywcy nie dokonała stosownej rejestracji. Stwierdziła, że sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia zaspokojenie powstałych zaległości. Konieczność ich uregulowania wiązałaby się z pozbawieniem rodziny możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto wskazała, że choroba syna i konieczność sprawowania stałej opieki nad nim uniemożliwia podjęcie pracy w długiej perspektywie. Wniosek umotywowała również faktem, że obecnie jest matką samotnie wychowującą dwoje małoletnich dzieci. Jedno z dzieci jest osobą niepełnosprawną i wymaga stałej opieki. Osiągane dochody nie pozwalają na jednorazową spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Dodatkowo w oświadczeniu o stanie majątkowym stwierdziła, że nie będzie się starać o żadne socjalne sprawy ze strony polskiej.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mogą zostać umorzone tylko w razie ich całkowitej nieściągalności. Przez należności z tytułu składek rozumie się składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy). Przy czym możliwość umorzenia należnych składek nie dotyczy składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek - art. 30 ustawy. Całkowita nieściągalność składek ubezpieczeniowych zachodzi wyłącznie w przypadkach wymienionych w ustawie tj.:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa wart. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, 978, 1166, 1259 i 1844 oraz z 2016r. poz. 615);

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia składek mogłoby pozbawić zobowiązanego odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; - wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sągowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto zgodnie z art. 28 ust. 3a ww. ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych wypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania w związku z art. 28 ust. 3a regulowane są rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ww. rozporządzenia zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłaci tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

- gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

- poniesienia strat materialnych w wyniku klęski powodujących, że opłacenie należności z tytułu możliwości dalszego prowadzenia działalności,

- przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Za rodzinę, o której w ust. 1 pkt 1 uważa się wspólni zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające zobowiązanym w faktycznym związku. Zgodnie z art. 32 ustawy, do składek ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracownic ch w zakresie stosowania umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Tak więc podstawą umorzenia zaległości jest obiektywnie istniejący stan nieściągalności, którego granice wyznacza przepis art. 28 ust. 3 ustawy, a w sytuacji braku stanu nieściągalności (w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek to jest należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika) określona sytuacja majątkowa i rodzinna, z powodu której płatnik nie ma zdolności do spłaty należności składkowych. Ten brak zdolności do zapłaty zaległych składek w przypadku braku całkowitej nieściągalności musi wynikać z określonych sytuacji wyjątkowych takich jak: nagłe zdarzenie losowe, choroba pozbawiająca dłużnika możliwości uzyskania dochodu, czy sytuacji, gdy spłata zadłużenia naruszałaby podstawy egzystencji zobowiązanego i je rodziny. Przepisy rozporządzenia nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrze życiowych, o którym stanowi § 3 ust. 1 pkt l ww. rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Chodzi tu niezbędne minimum, a nie o coś na przeciętnym, uśrednionym poziomie. W tym znaczeniu pojęcia "niezbędnych potrzeb życiowych" uprawnione jest odwołanie się do kwoty określającej minimum socjalne, będącej wskaźnikiem mierzącym koszty utrzymania gospodarstwa domowego przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb. Zgodnie z treścią informacji Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych z dnia 21 listopada 2016 r. o wysokości minimum socjalnego we wrześniu 2016 r. dla 3 - osobowego gospodarstwa domowego wartość ta wyniosła 2.826,0 l zł. Z treści ww. przepisów wynika ponadto, że decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu składek jest tzw. decyzją uznaniową, co oznacza, że nawet w sytuacji gdy spełnione są przesłanki do umorzenia Zakład nie jest zobowiązany do wydania pozytywnej decyzji w tym zakresie. Zasadą jest bowiem opłacanie składek ubezpieczeniowych. Natomiast wszelkie ulgi, a także umorzenie należności z tytułu składek mają charakter wyjątkowy. To, czy spełnione są przesłanki umorzenia, należy oceniać w bliskim związku czasowym z datą podejmowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek i na podstawie aktualnego stanu faktycznego. Organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia organu pierwszej instancji a orzeczeniem organu drugiej instancji.

ZUS powołał brzmienie art. 7 k.p.a. Wskazał, iż z treści ww. przepisu nie da się wyprowadzić konkluzji, iż to organ administracji zobowiązany jest do poszukiwania środków dowodowych, w sytuacji gdy strona - mimo wezwania - takich dowodów nie przedstawiła. Z akt sprawy wynika, że R. G. aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jest wdową wychowującą dwoje dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne i wymaga stałej opieki. Ponosi koszty związane z opłatami za elektryczność, ogrzewanie, internet, telefon oraz za opiekę medyczną. Dzieci otrzymują 100 euro miesięcznie renty przyznanej do ukończenia 18 roku życia, natomiast skarżąca otrzymuje 750 euro miesięcznie. Poza zadłużeniem wobec Zakładu posiada zobowiązania w bankach na kwotę 3.000,00zł. W toku postępowania nie wyjaśniła, czy zobowiązania są spłacane. Z zapisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że jest właścicielką samochodu osobowego marki Nissan Qashqai rok produkcji 2007, na którym dnia 11.05.2016r. z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustanowiony został zastaw skarbowy na zabezpieczenie wierzytelności. Dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wpisu zastawu skarżąca nie kwestionowała. Pomimo wezwania Zakładu z dnia 04.11.20 16r. nie załączyła dokumentów potwierdzających sprzedaż samochodu. Ponadto posiada inne składniki mienia ruchomego o łącznej wartości 2.000,00zł. Z danych INFO - EKSPERT wynika, że cena samochodu Nissan Qashqai rok produkcji 2007 ma wartość w przedziale 27.900,00zł-31.900,00zł Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej złożonym dnia 14.06.2016r. wynika, że ponosi miesięczne wydatki w wysokości 230 euro z tytułu opłat eksploatacyjnych i 870 euro z tytułu kosztów leczenia.

Celem wyegzekwowania zadłużenia jest obecnie prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Na poczet zadłużenia w okresie sześciu ostatnich miesięcy nie dokonano żadnych wpłat.

Organ zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że w przypadku skarżącej nie wystąpił stan całkowitej nieściągalności, gdyż nie zaszła żadna z okoliczności stanowiących podstawę umorzenia należności. Nie zaistniały bowiem przesłanki stanu całkowitej nieściągalności określone wart. 28 ust. 3 pkt 3, 4a, 4b, 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej posiada ona samochód, z którego można egzekwować należności z tytułu składek. Stwierdzenie, że samochód został sprzedany nie znajduje poparcia w materiale dowodowym. Z zapisów w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika bowiem, że jest ona właścicielem samochodu osobowego Nissan Qashagi. Jednocześnie pomimo wezwania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie przedstawiła dowodu sprzedaży samochodu, jak i nie kwestionowała wpisu zastawu skarbowego na samochodzie. Przepis art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przy ustalaniu istnienia lub braku majątku, z którego można egzekwować należności, nie pozwala pomijać składników majątkowych niewyłączonych spod egzekucji. Fakt posiadania pojazdu wyklucza zastosowanie przesłanki nieściągalności na wskazanej wyżej podstawie.

Ponadto w celu wyegzekwowania zadłużeni prowadzone jest przeciwko skarżącej postępowanie egzekucyjne. W związku z prowadzoną egzekucją nie wystąpił stan związany ze stwierdzeniem przez właściwy organ egzekucyjny na podst. art.28 ust.3 pkt 5 braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ze względu na posiadany samochód i prowadzoną przeciwko niej egzekucję administracyjną nie ma też podstaw do stwierdzenia, że w przypadku nadal prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tym samym wykluczone jest zastosowanie przesłanki z art.28 ust.3 pkt 6. Dopóki postępowanie egzekucyjne jest w toku nie można bowiem definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Należy też wskazać, że ocena odnośnie braku możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji czy też wystąpienia trwałej ni ściągalności długu należy wyłącznie do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne. W sprawie nie zachodzą również przesłanki z art.28 ust.3 pkt 4a i 4b, gdyż kwota nieopłaconych składek wielokrotnie przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym i nie było prowadzonego postępowania upadłościowego lub likwidacyjnego. Nie zaistniał stan całkowitej nieściągalności, zatem należy w świetle ustaleń faktycznych rozważyć czy w niniejszej sprawie spełnione są przesłanki umorzenia zaległych należności składkowych, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Jak bowiem stwierdzono, należności składkowe ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności ze względu na określoną sytuację majątkową i rodzinną, z powodu której płatnik nie ma możliwości płaty należności. Oceniając w sprawie zebrany materiał dowodowy stwierdzić należy, że R. G. nie wykazała, że znajduje się w sytuacji, w której spłata zadłużenia pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki w postaci braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dochody skarżącej (bez uwzględniania renty przyznanej dzieciom) wyrażone w walucie euro po przeliczeniu na kurs średni z dnia 22.02.2017r. w wysokości 4,2977zł za jedno euro wynoszą kwotę 3. 23,27zł, co oznacza, że dochód rodziny jest wyższy, niż kwota minimum socjalnego wyznaczającego granice ubóstwa obowiązującego w Polsce. Jeżeli uwzględniłoby się wszystkie dochody rodziny, to przekroczenie wskazanego w kraju minimum socjalnego byłoby znaczne. Co istotne spłata zadłużenia możliwa jest nie tylko z dochodów, ale i z posiadanego majątku, w tym z samochodu. Powyższe stwierdzenie jest w pełni uprawnione, gdyż R. G. posiada samochód o znacznej wartości, z którego sprzedaży może nastąpić pokrycie znacznej części składek ubezpieczeniowych.

Skarżąca wskazała ponoszenie wydatków na leczenia dziecka w wysokości 870 euro, jednak w żaden sposób kwoty tej nie udokumentowała. Ze względu na zamieszkanie za granicą Zakład bez wykazania rachunków leczenia nie może tych wydatków w żaden sposób zweryfikować i odnieść kosztów tego leczenia do sytuacji finansowej i zdolności płatniczej. Fakt zamieszkania rodziny za granicą nie zmienia tego, że sprawa rozpatrywana jest na podstawie stanu prawnego, przesłanek umorzenia obowiązujących w Polsce. Tym samym pomimo tego, że skarżąca mieszka za granicą i uzyskuje dochody w euro ich wartość przeliczona została na walutę krajową i odniesiono do kryteriów stanu ubóstwa obowiązujących w kraju.

W sprawie nie znajduje zastosowania § 3 pkt 2 rozporządzenia związany z poniesionymi stratami materialnymi w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, gdyż działalności gospodarczej skarżąca już nie prowadzi. W toku niniejszego postępowania nie wykazała wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zakład stwierdził, że przesłanka ta ma zastosowanie tylko w sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. R. G. zaś, pomimo sprawowania opieki nad synem, który potrzebuje specjalistycznego leczenia i wymaga zindywidualizowanej pracy edukacyjnej poszerzającej zakres posiadanej wiedzy i umiejętności nie wykazała, że jest całkowicie pozbawiona możliwości zarobkowania i osiągania dochodu. Zaprowadzanie dzieci do szkół, uczestniczenie z synem w dodatkowych zajęciach czy brak możliwości korzystania z dodatkowej opieki nad dziećmi, której koszt uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia w aspekcie wskazanej informacji, że pracowała wraz z mężem nad oprogramowaniem wskazuje, że uwarunkowania zdrowotne i wychowawcze nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej działalności zarobkowej.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia należnych składek organ stwierdził, że z materiału dowodowego nie wynika, żeby takie przedawnienie wystąpiło. Zgodnie z art. 24 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2011 r., należności z tytułu składek ubezpieczeniowych przedawniały się po upływie 10 lat, licząc od dnia ich wymagalności, z możliwością zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Natomiast w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2012 r., należności z tytułu składek ubezpieczeniowych przedawniają się po upływie 5 lat. Do należności, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 01.01.20l2 r. stosuje się 5-letni okres przedawnienia liczony od dnia 01.01.2012r., chyba że przedawnienie zgodnie z przepisami obowiązującymi do dnia 31.12.2011r. nastąpiłoby wcześniej. Jednocześnie, tak w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31.12.2011r., jak i w stanie prawnym obowiązującym obecnie bieg terminu przedawnienia w zależności od podjętej przez Zakład czynności może ulec zawieszeniu lub przerwaniu. W przypadku skarżącej bieg terminu przedawnienia należnych składek ubezpieczeniowych został zawieszony w okresie od dnia 17.12.20 14r. do dnia 17.05.20 16r. to jest w okresie prowadzonego z jej wniosku postępowania na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551). Bieg terminu przedawnienia należnych składek został również zawieszony na okres od dnia 25.05.2016r. do dnia 23.07.2016r. Zakład wszczął bowiem z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek wydając dnia [...].06.2016r. decyzję znak [...], która uprawomocniła się dnia 23.07.2016r, ustalającą obowiązek opłacenia składek i kwotę zaległych składek ubezpieczeniowych.

Ponadto na istniejące zadłużenie wdrażane było na bieżąco postępowanie egzekucyjne, które również zawiesiło bieg terminu przedawnienia należności licząc od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której była powiadomiona. Administracyjne tytuły wykonawcze obejmujące zadłużenie zostały jej doręczone, wskutek czego również nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. ZUS stwierdził, że według przepisów obowiązujących przed dniem 01.01.20l2r. do najwcześniejszego terminu płatności składki za styczeń 2006r. przypadającego dnia 10.02.2006r. po dodaniu 10 lat i wyżej wymienionych okresów zawieszenia data przedawnienia wypadałaby dnia 02.08.2018r. Tym samym dług na dzień zmiany przepisów w zakresie przedawnień nie uległ przedawnieniu. Z kolei według przepisów obowiązujących od dnia 01.01.2012r. po dodaniu do daty 01.01.2012r. 5 lat i wyżej wymienionych okresów zawieszenia data przedawnienia składki o najwcześniejszym terminie płatności wystąpiłaby dnia 11.09.2017r. Biorąc pod uwagę zmianę stanu prawnego składka za 01.2006r., gdyby nie było prowadzonej egzekucji, przedawniłaby się zatem dnia 11.09.2017r. Wyliczenie to nie uwzględnia jednak okresu zawieszenia spowodowanego prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, ponieważ nie jest ono zakończone. Tym samym data 11.09.2017r., jako data przedawnienia składki za miesiąc 01.2006r. ze względu na prowadzoną egzekucję ulega cały czas przesunięciu w czasie.

Na wymienioną decyzję R. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając:

1.) naruszenie przepisu art.28 ust.2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności zaległych składek

2.) naruszenie art.28 ust.3a s.u.s. poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki umorzenia należności określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Socjalnej z 31 lipca 2003.

3.) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że :

-skarżąca jest właścicielką mienia ruchomego (samochodu Nissan Qashqai) i można wyegzekwować od niej zaległe należności

- dochody uzyskiwane przez skarżącą pozwalają na spłatę zadłużenia bez narażania ją na zbyt ciężkie skutki w postaci braku możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych rodziny.

4.) naruszenie art.188 K.c. poprzez przyjęcie, że nie nastąpiło przedawnienie należności odsetkowych za zwłokę od stycznia 2006r. do czerwca 2012r. oraz części składek za okres od stycznia 2006r. do września 2006r.

5.) naruszenie art.7,8,77§ 1,80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, wybiórcze potraktowanie i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i tym samym niewykazanie w przekonywujący sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że były podstawy do wydania decyzji o odmowie umorzenia zaległej należności.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, który pozwoliłby na wyegzekwowanie należności. Utrzymuje się w Irlandii z pomocy socjalnej w wysokości 750 euro i organ błędnie przyjął, że kwota ta przekracza minimum socjalne w Polsce podczas gdy koszty utrzymania w Irlandii są o wiele wyższe niż w Polsce. Na utrzymaniu skarżąca posiada dwójkę małoletnich dzieci przy czym syn wymaga całodobowej opieki co wyklucza możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Samochód Nissan Qashsqai darowała swojej matce J. M. i nie jest już jej właścicielką. Podniosła nadto, że składki za okres od stycznia 2006r. do września 2006r.uległy już przedawnieniu podobnie jak odsetki od składek.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2012r. poz.270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 205 z 2009r. poz.1585 z późn. zm.), zwana dalej s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.28 ust.2 ustawy z 13 października 1998r. należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust.3a.

W myśl art.28 ust.3 wymienionej ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie z treścią art.28 ust.3a wymienionej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W myśl art.32 wymienionej ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. nr 141 poz.1365) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z wymienionych przepisów wynika, iż umorzenie składek na ubezpieczenie opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym na co wskazuje użyte sformułowanie, że "należności z tytułu składek mogą być umarzane..." użyte w art.28 ust.2 i 3a ustawy z 13 października 1998r. oraz sformułowanie "Zakład może umorzyć..." użyte w § 3 ust.1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Oznacza to, że nawet w przypadku gdy spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w art.28 ust.2,3 i 3a ustawy z 13 października 1998r. oraz w § 3 wymienionego rozporządzenia nie zobowiązuje to ZUS-u do umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja w tym zakresie jest pozostawiona uznaniu Zakładu. Organ rentowy może zatem odmówić umorzenia składek mimo, iż np. opłacenie należności z tego tytułu pozbawiłoby zobowiązanego niezbędnych potrzeb życiowych.

Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ administracji obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero wnikliwa analiza stanu faktycznego stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Decyzja odmowna musi być więc należycie uzasadniona tak aby nie można jej było postawić zarzutu dowolności. W szczególności winna ona zawierać dokładne wyjaśnienie sytuacji materialnej strony skarżącej, wysokości zaległych należności oraz dokładne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając takie a nie inne rozstrzygnięcie.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji trafnie uznał, że nie zachodzi żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności określona w art.28 ust.3 ustawy z 13 października 1998r. W szczególności nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art.28 ust.3 pkt.3 s.u.s. Istnieje bowiem majątek z którego można egzekwować należności składkowe. Jest nim samochód osobowy marki Nissan Qashqai rok prod.2007 na którym w dniu 11 maja 2016r. z wniosku ZUS ustanowiony został zastaw skarbowy wpisany do rejestru zastawów skarbowych. Wpis ten nie był kwestionowany przez skarżącą. Według informacji Info – Ekspert cena wymienionego pojazdu na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiła 27 900 zł – 31 900 zł. Organ rentowy trafnie zatem uznał, że z wymienionego samochodu można egzekwować zadłużenie składkowe i nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności określona w art.28 ust.3 pkt.3 s.u.s.

Z uwagi na możliwość egzekwowania należności z pojazdu Nissan Qashqai nie został także spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art.28 ust.3 pkt.6 s.u.s.

Brak jest również podstaw do uznania, że spełniona została przesłanka wymieniona w art.28 ust.3 pkt.5 s.u.s. Przeciwko skarżącej jest obecnie prowadzone postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w T. oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. i organy egzekucyjne nie stwierdziły braku majątku z którego można prowadzić egzekucję.

Okolicznością niesporną jest, że nie zostały spełnione pozostałe przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art.28 ust.3 pkt.1,2,4,4a i 4b s.u.s.

Reasumując tę część rozważań należy stwierdzić, że organ administracji słusznie przyjął, że nie została spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, o której mowa w art.28 ust.3 s.u.s. Tym samym brak było podstaw do umorzenia składek za ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek w części finansowanej przez płatnika.

Odnośnie składek za ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek to istnieje możliwość ich umorzenia mimo brak ich całkowitej nieściągalności co wynika z treści art.28 ust.3a s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie wyjaśnił dokładnie czy spełniona została przesłanka umorzenia należności składkowych określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Organ rentowy wyliczył miesięczny dochód R. G. w walucie euro, przeliczył go na walutę polską (wg średniego kursu euro) a następnie tak wyliczoną kwotę na 1 osobę w rodzinie porównał do minimum socjalnego obowiązującego w Polsce i stwierdził, że przekracza ono minimum krajowe. Taki sposób wyliczenia dochodu rodziny, w ocenie sądu, jest błędny.

Należy zaznaczyć, że skarżąca wraz z dwójką dzieci mieszka na stałe w Irlandii. Tam osiąga dochody i ponosi wydatki na utrzymanie rodziny. W Irlandii znajduje się jej centrum życiowe. W związku z czym jej sytuację materialną należy ocenić uwzględniając warunki życia w Irlandii. Jest rzeczą zrozumiałą, że w Irlandii istnieją odmienne warunki życia niż w Polsce. Inne są dochody (w euro) i inne są koszty utrzymania. Dochody osiągane przez skarżącą w Irlandii winny być zatem porównywane do najniższego minimum socjalnego obowiązującego w tym kraju a nie w Polsce bo R.G. mieszka w Irlandii a nie w Polsce. Organ rentowy winien zatem, ocenić dochody osiągane przez skarżącą w kontekście warunków życiowych istniejących w Irlandii i dopiero wówczas należało rozważyć kwestię czy spełniona została przesłanka częściowej nieściągalności, o której mowa w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Organ administracji jednak tego nie uczynił.

Pogląd organu rentowego miałby logiczne uzasadnienie gdyby skarżąca pobierała dochody w euro lecz mieszkała na stałe w Polsce. W takiej sytuacji uzasadnione byłoby porównanie dochodów w euro (po przeliczeniu na złotówki) do minimum socjalnego obowiązującego w Polsce. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie gdyż skarżąca mieszka na stałe w Irlandii. Można zatem uznać, że organ administracji nie wyjaśnił dokładnie sytuacji materialnej skarżącej w kontekście warunków życiowych istniejących w Irlandii a tym samym nie ustalił czy spełniona została przesłanka umorzenia określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.

Organ administracji trafnie natomiast uznał, że nie została spełniona przesłanka o której mowa w § 3 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. Okolicznością niesporną jest, że syn skarżącej J. (ur. w 2005r.) ma elementy autyzmu oraz dysleksję. Chodzi on do szkoły specjalnej zaś jeden raz w tygodniu uczęszcza do szkoły na zajęcia terapeutyczne. Nie oznacza to jednak, że R.G. jest całkowicie pozbawiona możliwości zarobkowania i osiągania jakichkolwiek dochodów. O istnieniu takiej możliwości świadczy podany przez skarżącą fakt, że pracowała ona wraz z mężem nad oprogramowaniem osiągając z tego tytułu dochody. Nie można zatem przyjąć, że choroba syna wyklucza jakąkolwiek możliwość uzyskiwania dochodów przez R.G. Sąd podzielił rozważania organu w tym zakresie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należało zatem uznać, że nie została spełniona przesłanka umorzenia wymieniona w § 3 ust.1 pkt.3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r.

Mimo, że organ rentowy nie wyjaśnił dokładnie czy spełniona została przesłanka umorzenia należności składkowych określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. to zaskarżone rozstrzygnięcie w ostateczności, w przekonaniu sądu, odpowiada prawu.

Zaznaczyć należy, że nawet w sytuacji spełnienia przesłanek o których mowa w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. nie oznacza to automatycznie konieczności umorzenia należności z tytułu składek. Mimo spełnienia takich przesłanek organ administracji może zatem odmówić uwzględnienia wniosku strony o umorzenie gdyż to do organu administracji należy, w ramach uznania administracyjnego, sposób rozstrzygnięcia sprawy. ZUS w takim przypadku winien jednak wskazać ważny interes publiczny przemawiający za odmowa uwzględnienia wniosku strony. (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007r. w spr. II GSK 141/07 – Lex nr 368197 i z 14 marca 2012r. w spr. II GSK 203/11 – Lex nr 1137911, wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2006r. w spr. III SA/Wa 495/06 – Lex nr 213825 i z 13 grudnia 2006r. w spr. III SA/Wa 2927/06 – Lex nr 306955).

W rozpoznawanej sprawie organ administracji wskazał okoliczność, która przemawia za odmową uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie jej zadłużenia składkowego. Okolicznością tą jest możliwość wyegzekwowania zaległej należności z samochodu osobowego marki Nissan Qashqai, na którym został ustanowiony zastaw skarbowy. Należy zaznaczyć, że R. G. zostało doręczone zawiadomienie o ustanowieniu zastawu skarbowego i o wpisaniu zastawu do rejestru zastawów. R. G. tego nie zakwestionowała. Zastaw został ustanowiony na zabezpieczenie wierzytelności a zatem istnieje realna możliwość przynajmniej częściowo wyegzekwowania zadłużenia składkowego. Podkreślić należy, że wartość samochodu jest dość znaczna. Według informacji Info – Ekspert z daty wydania zaskarżonej decyzji wartość samochodu kształtuje się w przedziale 27900 – 31900 zaś w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] maja 2017r. wartość pojazdu ustalono na kwotę 23 200 zł. W sytuacji gdy jest rzeczywista możliwość wyegzekwowania zaległości z zastawionego pojazdu to, w ocenie sądu, ważny interes publiczny przemawia przeciwko umorzeniu należności z tytułu składek. W przekonaniu sądu nie może być tak, że zadłużenie składkowe skarżącej winno zostać umorzone mimo, że istnieje realna możliwość jego wyegzekwowania z zastawionego samochodu. Wspomnieć tylko należy, że istnieje możliwość zaspokojenia z przedmiotu zastawu skarbowego nawet jeżeli ma miejsce zmiana właściciela obciążonej rzeczy.

Przy ocenie zasadności wniosku skarżącej należy również wziąć pod uwagę jej postępowanie dotyczące samochodu Nissan Qashqai. W oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 8 czerwca 2016r. R. G. nie ujawniła, że jest właścicielką pojazdu. Organ rentowy na podstawie własnych działań ustalił w Centralnej Ewidencji Pojazdów, że skarżąca jest właścicielem samochodu. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z 10 października 2016r. R.G. podniosła, że sprzedała pojazd obcej osobie ponad rok temu. W związku z czym organ rentowy wezwał ją do złożenia dokumentu potwierdzającego fakt sprzedaży (wezwanie doręczono 8 listopada 2016r.). Skarżąca nie złożyła żadnego dokumentu w wymaganym terminie. Dopiero do skargi załączyła umowę darowizny pojazdu na rzecz swojej matki J. M., która jak wyjaśniła to skarżąca na rozprawie, ma 74 lata i jest bardzo schorowana. Umowa nosi datę 1 lutego 2016r. W dniu [...] stycznia 2017r. wydano decyzję o rejestracji pojazdu na nowego właściciela (k. 7) zaś w dniu 26 kwietnia 2017r. złożono zeznanie podatkowe do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (k. 53). Złożenie dopiero na etapie postępowania sądowego umowy darowizny pojazdu ( a nie umowy sprzedaży jak wcześniej podnosiła skarżąca) i to z datą wsteczną ( 1 lutego 2016r.) budzi wątpliwości czy umowa ta nie została sporządzona na użytek niniejszej sprawy. Trudno bowiem zrozumieć dlaczego R.G. nie złożyła jej w czasie toczącego się postępowania przez organem rentowym mimo, że była do tego wzywana oraz dlaczego nie zakwestionowała zastawu skarbowego na samochodzie dokonanego w dniu 11 maja 2016r. Nie ulega wątpliwości, że zastaw ten powinien być przez nią zakwestionowany skoro od dnia 1 lutego 2016r. nie była już właścicielem pojazdu. Skarżąca nie potrafiła w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnić tych wątpliwości. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, że istnieją duże wątpliwości, iż umowa darowizny załączona do skargi została sporządzona wyłącznie na potrzeby niniejszej sprawy.

Zakładając nawet, że w dniu 1 lutego 2016r. R.G. faktycznie darowała samochód swojej matce to okoliczność tę również należy wziąć pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku skarżącej. W dacie darowizny R. G. posiadała wysokie zadłużenie z tytułu składek zaś wartość pojazdu była stosunkowo duża bo przekraczała znacznie 20000 zł. W sytuacji gdy skarżąca posiadała wysokie zadłużenie wobec ZUS to trudno zrozumieć dlaczego nie sprzedała pojazdu przeznaczając uzyskane środki pieniężne na spłatę zadłużenia lecz darowała samochód swojej matce. Mimo posiadania dużych zaległości składkowych pozbyła się majątku, który pozwoliłby jej choć częściowo spłacić zaległość. Postępowanie skarżącej dowodzi, że kierując się własną korzyścią celowo lekceważyła ona interes publiczny jakim jest obowiązek zapłaty zaległych składek. Okoliczność, że R.G. najpierw celowo pozbywa się majątku a następnie występuje do organu rentowego o umorzenie należności z tytułu składek bo ,jak twierdzi, nie ma środków na ich spłatę również należy uwzględnić przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż doszło do przedawnienia należności z tytułu składek za okres od stycznia 2006r. do września 2006r.

Organ rentowy szczegółowo odniósł się do kwestii przedawnienia w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Rozważania organu w tym zakresie wyjaśniają dlaczego należności z tytułu składek za okres styczeń – wrzesień 2006r. nie przedawniły się. Rozważania te są logiczne i zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd organu w tym zakresie. Wspomnieć tylko należy, że do dnia 31 grudnia 2011r. należności z tytułu składek przedawniały się po upływie 10 lat licząc od dnia ich wymagalności z możliwością zawieszenia lub przerwy biegu terminu przedawnienia. W niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia powiadomienia skarżącej o wszczęciu postepowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek (25 maja 2016r.) do dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w tym przedmiocie (23 lipca 2016r.). Nadto jak wynika z akt postepowania egzekucyjnego wdrażane było postępowanie egzekucyjne za poszczególne okresy składkowe zaś tytuły wykonawcze były doręczane R. G. (dowody doręczenia w aktach egzekucyjnych – k.59) co także skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Do chwili obecnej postępowania egzekucyjne nie zostały zakończone. Organ rentowy słusznie doszedł do przekonania, że nie doszło do przedawnienia składek za okres od stycznia do września 2006r.

Odnośnie kwestii przedawnienia odsetek od należnych składek to ulegają one przedawnieniu na takich samych zasadach jak składki (art.24 ust.2 i 5 s.u.s.). W sytuacji gdy nie doszło do przedawnienia składek to nie uległy przedawnieniu także odsetki od składek.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postepowanie dowodowe wykazało, że nie została spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, o której mowa w art.28 ust.2 i 3 s.u.s. Wprawdzie organ nie wyjaśnił dokładnie czy spełniona została przesłanka częściowej nieściągalności określona w § 3 ust.1 pkt.1 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. ale nawet gdyby została ona spełniona to przeciwko uwzględnieniu wniosku skarżącej przemawia ważny interes publiczny jaki stanowi realna możliwość wyegzekwowania zaległej należności z samochodu na którym ustanowiono zastaw skarbowy. W ostateczności zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę R. G.

d.s.