Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2334/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 203, art. 145, art. 188, art. 174
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 23f ust. 1 pkt 1, art. 23b ust. 5
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 267, art. 260, art. 197, art. 130, art. 269
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant asystent sędziego Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 202/14 w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania automatu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz S. Spółki z o.o. w B. kwotę 615 (sześćset piętnaście) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

II GSK 2334/14

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę "S." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.-B. (dalej: Skarżąca), na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Łodzi (dalej: DIC) z dnia [...] grudnia 2013 r., [...], wydanej przedmiocie określenia kosztów postępowania badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że:

Naczelnik I Urzędu Celnego w Łodzi, w dniu [...] grudnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych o nazwie VIKING.

W toku powyższego postępowania, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., wobec podejrzenia, że w/w automat narusza warunki określone w przepisach ustawy o grach hazardowych, Naczelnik I Urzędu Celnego w Łodzi zlecił upoważnionej przez Ministra Finansów jednostce badającej tj. Izbie Celnej Wydział Laboratorium Celne w Przemyślu przeprowadzenie badania sprawdzającego powyższego automatu i sporządzenie opinii technicznej.

Opinia z badania sprawdzającego z dnia [...] września 2013 r. potwierdziła m. in. niespełnienie warunku, o którym mowa w art.129 ust.3 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych ( t.j. Dz.U. 2015 poz. 612 ze zm. dalej: u.g.h.) w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę, warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, nie zapewnienia warunku zabezpieczenia liczników elektronicznych przed próbą zmiany wskazań oraz warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie, bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Naczelnik I Urzędu Celnego w Łodzi obciążył Skarżącą kosztami sporządzenia opinii z badania sprawdzającego. przez jednostkę badającą, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych - Izbę Celną w Przemyślu Wydział Laboratorium Celne w kwocie 900,00 PLN.

Na skutek złożonego przez Skarżącą zażalenia DIC w dniu [...] grudnia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wskazując na treść art. 23b ust.1, 3, 4 i 5 u.g.h. stwierdził, że istniało uzasadnione podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych w przepisach u.g.h., w związku z powyższym organ pierwszej instancji uprawniony był do zlecenia jednostce badającej przeprowadzenia badania w/w automatu do gier.

W ocenie DIC spełniony został również warunek przeprowadzenia badania przez uprawnioną jednostkę. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu, jako jednostka badająca dysponuje, bowiem upoważnieniem Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 2011r., co zostało wskazane w treści samej opinii.

Minister Finansów w dniu 8 kwietnia 2011 r. upoważnił Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier oraz sporządzania opinii technicznych. Upoważnienie to zachowało ważność również po wejściu w życie nowelizacji ustawy o grach hazardowych dokonanej ustawą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw (Dz.U. nr 134 poz. 779), która to nowelizacja weszła w życie od dnia 14 lipca 2011 r. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu figuruje na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w wykazie jednostek upoważnionych do badań automatów. Wyjaśnił również, że organ nie posiada uprawnienia do podważania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym do przeprowadzania badań automatów.

DIC wskazał również, że stosownie do treści art. 23b ust. 5 u.g.h. w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący automat lub urządzenie. Podkreślił, iż koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (art. 23b ust. 4 u.g.h.). Zaznaczył, iż przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika, w jaki sposób organ ma ustalić wysokość kosztów postępowania. W związku z powyższym określając koszty badania sprawdzającego odniósł się do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne z dnia 26 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 94, poz. 913). W załączniku tego rozporządzenia pozycja 136 odnosi się do rodzaju badania, wskazując na badanie automatów lub urządzeń do gier, określając stawkę za to badanie w kwocie 900,00 zł.

Odnosząc się do kwestii akredytacji posiadanej przez Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu DIC powołał art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. i wskazał, że jednostka badająca spełnia warunki określone w art. 23f ust. 2 u.g.h. Przedłożyła, bowiem dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1 i uzyskała status jednostki badającej. Równocześnie jako podmiot ustawowo umocowany zobligowana jest do zachowania bezstronności przy przeprowadzaniu badań automatów i urządzeń do gier, oraz zapewnienia odpowiedniego standardu przeprowadzanych badań. Zaznaczył, że na stronie Ministerstwa Finansów znajduje się aktualne zestawienie jednostek badających upoważnionych do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier oraz osób upoważnionych do podpisywania opinii z przeprowadzonych badań, nad którymi sprawuje nadzór Ministerstwo Finansów. Natomiast Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu jest obecne na w/w wykazie.

Nadto, Dyrektor Izby Celnej w Łodzi zauważył, że organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu a tym bardziej audytorzy techniczni nie mają kompetencji do kwestionowania czy weryfikacji upoważnień Ministra Finansów udzielonych jednostkom badającym do przeprowadzania badań automatów. Udzielenie takiego upoważnienia wiąże się z tym, że jednostka ta spełnia restrykcyjne wymagania ustawowe, w tym dotyczące zapewnienia odpowiedniej wiedzy technicznej osób badających i ich bezstronności.

Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie:

- art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. nr 2015 poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) w związku z art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 6 oraz art. 23b ust. 6 u.g.h. i art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw (Dz.U. nr 134 poz. 779) poprzez bezzasadne uznanie, wbrew dowodom m. in. w postaci zakresu akredytacji nr AB 826 udzielonej przez Polskie Centrum Akredytacji Izbie Celnej w Przemyślu oraz przepisom obowiązującego prawa, iż Izba Celna w Przemyślu Wydział Laboratorium Celne jest jednostką posiadającą status jednostki badającej. Zarzucił również, iż po dniu 14 lipca 2012 r. w/w upoważnienie udzielone Izbie Celnej w Przemyślu Wydział Laboratorium Celne wygasło z mocy prawa, a w konsekwencji bezzasadne była obciążenie Skarżącej kosztami badania sprawdzającego,

- art. 120 O.p. i art. 23b ust. 3, ust. 5, art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity: Dz.U. 2010 r., Nr 138, poz. 935 z późn. zm. dalej: ustawa o systemie zgodności) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że badanie sprawdzające może być wykonane również przez inną jednostkę niż jednostka badająca w sytuacji, gdy zakres udzielonej akredytacji Izbie Celnej w Przemyślu nie obejmuje badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi z racji definicji ustawowej są automaty o niskich wygranych. Izba Celna w Przemyślu nie jest, więc jednostką badającą uprawnioną do przeprowadzenia badania sprawdzającego a w konsekwencji strona nie może zostać obciążona kosztami tego badania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił powyższą skargę.

W motywach uzasadnienia Sąd stwierdził, że interpretacja art. 23 b pkt 5 u.g.h. nie budzi wątpliwości. Koszty badania obciążają tego, kto eksploatuje urządzenie, w przypadku, gdy wynik badania wskazuje, że badane urządzenie nie spełnia warunków ustawowych. Oznacza to, że kosztami badania można obciążyć podmiot w sytuacji stwierdzenia w wyniku badań sprawdzających, że automat nie spełnia wymagań zarówno w trakcie prowadzonego postępowania, jak również po jego zakończeniu.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że badanie wykonała jednostka uprawniona do badań automatów do gier, bowiem Izba Celna w Przemyślu, Wydział Laboratorium Celne na dzień zlecenia wykonania badania oraz jego wykonania dysponowała upoważnieniem Ministra Finansów nr [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r. Podkreślił, iż ustalenie kosztów i obciążenie nimi Skarżącej nastąpiło w postępowaniu odrębnym od postępowania głównego, które ma charakter wpadkowy.

Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez:

1. błędną wykładnię art. 23 b ust. 3 ust. 5, art. 23 f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 będącą następstwem niezastosowania przez sąd art. 16 ust. 2 pkt ust. 4 ustawy o systemie oceny oraz art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 26.05.2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. nr 134 poz. 779) i w konsekwencji niezasadne stwierdzenie, że organ prawidłowo obciążył Skarżącą kosztami badania sprawdzającego. Badanie, bowiem nie zostało przeprowadzone przez jednostkę badającą legitymującą się w dniu przeprowadzenia badania ważnym upoważnieniem Ministra Finansów. Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu nie przedłożyło, bowiem Ministrowi Finansów, w zawitym terminie wskazanym w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych ustaw właściwego, certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt. 1 u.g.h. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie zgodności. Upoważnienie to wygasło z mocy samego prawa z upływem 14 lipca 2012. W konsekwencji wbrew stanowisku Sądu organ nie mógł oprzeć swych ustaleń na podstawie opinii jednostki badającej niebędącej upoważnioną przez Ministra Finansów oraz obciążyć strony kosztami badania sprawdzającego. Nadto, zakres udzielonej akredytacji Izby Celnej w Przemyślu nie obejmuje badań automatów do gier o niskich wygranych, a więc Izba Celna w Przemyślu nie jest jednostką badającą, uprawnioną do przeprowadzenia badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych.

2. niewłaściwe zastosowanie art. 23 b pkt 5 w sytuacji, gdy opinia dotycząca automatu do gier sporządzona została przez podmiot nieposiadający w dniu przeprowadzenia badania ważnego upoważnienia do prowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

W ocenie Skarżącej, dowód z opinii z badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę nieposiadającą ważnego upoważnienia, nie spełnia wymagań z art. 23b ust. 3 u.g.h.. W konsekwencji organ nie może zastosować art. 23 b ust. 5 u.g.h.

Skarżąca wskazała, że jedynym certyfikatem akredytacji posiadanym przez Izbę Celną w Przemyślu jest wydany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat nr AB 826. Według zakresu tej akredytacji, jej zdaniem Izba Celna w Przemyślu jest kompetentna w dziedzinie badań chemicznych chemikaliów; wyrobów chemicznych; badań chemicznych materiału roślinnego podejrzanego o obecność substancji psychoaktywnych, badań chemicznych wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności, badań chemicznych tekstyliów, badań właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów chemicznych; badań właściwości fizycznych chemikaliów, wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi - w tym żywności; badań właściwości fizycznych tekstyliów.

Podniosła również, że wykładnia przepisów art. 23 f ust. 1 pkt 1 u.g.h. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 4 ustawy o systemie zgodności oraz w związku z art. 129 ust. 3 u.g.h. prowadzi do wniosku, że jednostką badającą może być podmiot posiadający udzieloną akredytację z zakresem adekwatnym do badań automatów o niskich wygranych. Nadto, zdaniem Skarżącej, upoważnienia do przeprowadzania badań automatów lub urządzeń do gier Minister Finansów udzielił Laboratorium Celnemu Izby Celnej w Przemyślu w dniu 08.04.2011 r. Natomiast jedynym certyfikatem akredytacji przedłożonym Ministrowi w zawitym terminie do dnia 14.07.2012 r. przez Izbę Celną w Przemyślu jest certyfikat akredytacji nr AB 826, z którego zakresu nie wynika, aby Izba Celna w Przemyślu pomimo rocznego okresu dostosowawczego, zdołała zdobyć fachowe kompetencje do badania urządzeń, jakimi są automaty do gier o niskich wygranych.

Zdaniem Skarżącej art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.h. w zakresie wymagającym przedstawienia przez podmiot ubiegający się o status jednostki badającej certyfikatu akredytacji wystawionego przez Polskie Centrum Akredytacji, odsyła do przepisów ustawy o systemie zgodności. Natomiast z wykładni przepisów art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 4 ustawy o systemie zgodności wynika, że aby w prawidłowy sposób stać się jednostką badającą, zainteresowany podmiot musi przedłożyć Ministrowi Finansów właściwy certyfikat akredytacji (adekwatny do badań urządzeń, jakimi są automaty o niskich wygranych z racji definicji ustawowej - art. 129 ust. 3 u.g.h.).

Podkreśliła, że w dniu 8 kwietnia 2011 r., przepisy obowiązującego prawa, nie przewidywały kompetencji Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Przepis art. 23 f ust. 6 u.g.h. jest adresowany jest do Ministra Finansów. Zgodnie z tą normą Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Z treści cytowanego przepisu nie wynika nadrzędny charakter poglądu Ministra Finansów, co do posiadania przez daną jednostkę statusu jednostki badającej, w stosunku do obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarżąca sformułowała w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, a więc oparte na podstawie określonej, w art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Zarzuciła, iż jednostka badająca, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu, nie posiadała właściwego certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt. 1 u.g.h., co skutkuje uznaniem tejże jednostki badającej za jednostkę niemającą uprawnień do przeprowadzania badania sprawdzającego automatu do gier.

Twierdziła przy tym, iż Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu nie uzyskało do dnia 14 lipca 1012r. stosownego certyfikatu akredytacji upoważniającego do badania automatów do gier, a zakres posiadanego certyfikatu akredytacji nie obejmuje badań automatów do gier o niskich wygranych

Natomiast w ocenie Sądu I instancji jednostka badająca mogła przeprowadzać badania sprawdzające automatów do gier, ponieważ posiadała przewidziane ustawą upoważnienie do takich badań, udzielone przez Ministra Finansów.

Przedmiotem złożonej skargi kasacyjnej jest postanowienie obciążające Skarżącą kosztami postępowania dotyczącego badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych, wydane w toku prowadzonego postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Jak wynikało z dokonanych badań przez jednostkę badającą, Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Przemyślu, badany automat Viking, nie spełniał warunków określonych w przepisach u.g.h.

Przepis art. 23f ust. 1 u.g.h. stanowi, że upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki :

1. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European co-operation for Accreditation Multilateral Agrement),

2. zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym przeprowadzenie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym,

3. osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

4. posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia, co do bezstronności.

Z przepisu art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, iż jednostka upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier musi posiadać akredytację wydaną przez Polskie Centrum Akredytacji.

Określenie wymagań, co do akredytacji określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 ( Dz.U. UE.L. 2008.218.30, dalej: rozporządzenie nr 765/2008).

Postanowienia preambuły powyższego rozporządzenia określają cele dla których akredytacja jest wydawana. Stanowi ona część ogólnego systemu obejmującego ocenę zgodności i nadzoru rynku, który ma służyć ocenie i zapewnieniu zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami (pkt 8). Wartość akredytacji polega na tym, że stanowi ona wiarygodne potwierdzenie technicznych kompetencji jednostek, których zadaniem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymaganiami (pkt 9). Podkreślono też, że akredytacja w formie przewidzianej w rozporządzeniu, zapewniająca niezbędny stopień zaufania do certyfikatów zgodności, powinna być uważana za uprzywilejowany sposób wykazywania kompetencji technicznych tych jednostek (pkt 12).

Przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 765/2008 stanowi, iż krajowa jednostka akredytująca, na wniosek jednostki oceniającej zgodność, sprawdza, czy ta jednostka oceniająca zgodność posiada kompetencje do wykonywania określonych czynności z zakresu oceny zgodności. W przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że posiada ona takie kompetencje, krajowa jednostka akredytująca wydaje certyfikat akredytacji, poświadczający te kompetencje.

Treść tych uregulowań wskazuje na to, że akredytacja stanowi urzędowe, autorytatywne potwierdzenie kompetencji technicznych do wykonywania zadań polegających na ocenie i zapewnieniu zgodności produktów z określonymi wymaganiami. Uzyskanie przez jednostki oceniające zgodność, akredytacji, potwierdzającej posiadanie przez nią odpowiednich kwalifikacji technicznych, daje gwarancję, iż cechować się będą one wysoką wiarygodnością i zaufaniem. Natomiast certyfikat akredytacji może spełnić swą funkcję gwarancyjną tylko wówczas, gdy kompetencje jednostki oceniającej zostaną sprawdzone i potwierdzone w tym certyfikacie przez jednostkę akredytującą.

W świetle tych regulacji certyfikat nie może być traktowany jako wiarygodne potwierdzenie kompetencji do wykonania dowolnych czynności polegających na ocenie zgodności. Potwierdzają to uregulowania ustawy o systemie zgodności. Celem uregulowań tej ustawy jest stworzenie warunków do rzetelnej oceny wyrobów i procesów ich wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty (art. 2 pkt 3). Z tego też względu ustawa nakazuje, aby wniosek o udzielenie akredytacji zawierał określenie zakresu akredytacji. Natomiast potwierdzeniem udzielenia akredytacji jest certyfikat akredytacji, który winien zawierać zakres udzielonej akredytacji (art. 16 ust. 2 pkt 5).

Ustawa o systemie zgodności definiuje w art. 5 pkt 11 pojęcie akredytacji przez odesłanie do art. 2 pkt 10 rozporządzenia nr 765/2008. Według tego przepisu akredytacja oznacza poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach – wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne dla realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności..

Oznacza to, iż Polskie Centrum Akredytacji udzielając akredytacji jednostce oceniającej zgodność, sprawdza czy jednostka ta spełnia nie tylko wymagania określone w normach zharmonizowanych, ale także wszelkie inne wymagania m.in. czy posiada kompetencje do wykonywania określonych czynności.

Na podstawie wskazanych uregulowań można wskazać, iż zakres udzielonej akredytacji jest uzależniony od wskazanych przez jednostkę ubiegającą się o akredytację i posiadanych kompetencji technicznych w tym również badań technicznych automatów do gier hazardowych (automatów do gier o niskich wygranych), jako że ustawa o grach hazardowych wymaga od jednostki badającej posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji (art. 23f ust. 1 pkt. 1 u.g.h.).

Jak wynika z powyższego, upoważnienie do badań technicznych udzielone przez Ministra Finansów jest dokumentem wtórnym w stosunku do akredytacji, informującym o tym, że jednostka posiadająca odpowiednią akredytację spełnia również inne wymagania warunkujące wykonywanie takich czynności. Upoważnienie to jednak nie zastępuje akredytacji, nie może też jej modyfikować. Udzielenie akredytacji jest, bowiem autorytatywnym poświadczeniem kompetencji technicznych jednostki badającej, określonych w certyfikacie akredytacji. Nie można tym samym przyjąć, że o zdolności do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier decyduje upoważnienie Ministra Finansów, a nie akredytacja. Jednostkę badającą, posiadającą upoważnienie do badań technicznych udzielone przez Ministra Finansów obowiązują, bowiem zasady badania i oceny zgodności określone w rozporządzeniu nr 765/2008, a także w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r o systemie oceny zgodności.

Tym samym wykładnia art. 23f ust. 1 u.g.h., która pozwala na ocenę kompetencji do badania automatów do gier o niskich wygranych wyłącznie na podstawie upoważnienia do badań, udzielonego przez Ministra Finansów, z pominięciem zakresu akredytacji udzielonej przez Polskie Centrum Akredytacji jest nie uzasadniona. Jeżeli akredytacja jest udzielana jedynie w zakresie określonym w certyfikacie akredytacji, to badania automatów do gier przez jednostkę nieposiadającą akredytacji obejmującej badanie takich produktów należy uznać za badania przeprowadzone bez akredytacji, czyli niezgodnie z wymaganiem określonym w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Tak, więc jeżeli jednostka badająca posiada akredytację obejmującą np. artykuły rolno – spożywcze albo chemikalia to nie można uznać, iż posiada ona akredytacje do badania automatów do gier o niskich wygranych.

Dodać również należy, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779), podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się, za jednostki badające, upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f u.g.h.

Jednakże podmioty te zobowiązane są do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, certyfikatu akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji. W przypadku niewykonania tego obowiązku upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wygasa z mocy prawa. Przy czym obowiązek złożenia akredytacji należy rozumieć jako obowiązek złożenia akredytacji obejmującej poświadczenie kompetencji technicznych do badań automatów i urządzeń do gier.

W tym stanie rzeczy, jeżeli jednostka badająca nie przedstawiła odpowiedniej akredytacji w wymaganym terminie i nie posiada akredytacji zakresie badania automatów do gier, uznać należy, że udzielone jej upoważnienie zostało wydane z naruszeniem art. 23f ust. 1 pkt 1 u. g.h. W konsekwencji zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 23b pkt 5 u.g.h.

W powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016r. wydany w sprawie II GSK 1595/14).

Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego za uzasadnione i dlatego na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał również skargę wniesioną do Sądu I instancji i uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).