Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1430/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 6 ust. 2, art. 7, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 75 poz 474
law: Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 188, art. 200, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. B. i S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1322/21 w sprawie ze skargi B. B. i S. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 września 2021 r. znak WI-I.7840.28.12.2021.MA w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na solidarnie rzecz B. B. i S. L. kwotę 1724 (tysiąc siedemset dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1322/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. B. i S. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], Starosta L., na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U.2020.1333 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku B. B. odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku usługowego na działce ew. nr [...], obręb ew. [...], jednostka ew. miasto L.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta L. uchwalonym uchwałą Rady Miasta L. budynek, o którego rozbiórkę wnioskuje inwestor położony jest w obrębie ustalonej w studium i oznaczonej na rysunku planu strefy ochrony konserwatorskiej, obejmującej tereny objęte ochroną układu urbanistycznego, struktury zabudowy, jej gabarytów oraz ochroną charakteru i stylu architektonicznego - położonych bezpośrednio na obrzeżu wymienionych w pkt a obiektów i zespołów zabytkowych, względnie obejmujących obiekty o szczególnych historycznych wartościach architektonicznych, w obrębie których obowiązuje uzgadnianie projektów budowlanych z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków.

W toku postępowania Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie z [...] kwietnia 2021 roku, znak: [...] odmawiające uzgodnienia rozbiórki ww. budynku usługowego (art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane). Taki stan rzeczy, zdaniem Starosty, obligował go do wydania decyzji odmownej.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli B. B. i S. L. podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że obiekt stanowi zabytek i jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków. W ocenie odwołujących brak było podstaw do wystąpienia o uzgodnienie z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U.2021.735 ze zmianami), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że przedmiotowy budynek zgodnie z pismem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] oraz postanowieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znak: [...] ujęty jest w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Co więcej w aktach organu l instancji znajduje się pismo Urzędu Miasta L. z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] z którego wynika, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] ujęty jest w projekcie gminnej ewidencji zabytków.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że brzmienie art. 39 ust. 3 jest wynikiem uchwalenia ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która wprowadziła instytucję gminnej ewidencji zabytków. Ustawa weszła w życie w dniu 5 czerwca 2010 r. W myśl art. 7 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, w terminie 6 miesięcy od jej wejścia w życie, wojewódzki konserwator zabytków zobowiązany jest do przekazania wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) oraz staroście wykazu zabytków w celu założenia, w przeciągu 2 lat, gminnej ewidencji zabytków. Natomiast w art. 8 ust. 3 ustawa z dnia 18 marca 2010 r. przewiduje, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, uzgodnieniu o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, podlegają zabytki znajdujące się w wykazie przekazanym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Wykaz ten obejmuje m.in. zabytki nieruchome ujęte dotychczas w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z informacji uzyskanych od Urzędu Miasta L. wynika, że brak jest dowodów w archiwum tamtejszego urzędu by Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków przekazał wykaz zabytków, o którym mowa wyżej. Niemniej jednak z informacji tych również wynika, że do Urzędu Miasta L., została skierowana prośba o włączenie przedmiotowego budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków. Zatem pomimo nie przesłania listy zabytków, właściwy organ konserwatorski wskazał jednoznacznie, że budynek objęty wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę winien być ujęty w gminnej ewidencji zabytków.

Organ II instancji nie podzielił argumentacji zawartej w odwołaniu zmierzającej do wykazania, że w sytuacji, gdy nie dojdzie do założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat przewidzianym w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r., to ustaje ochrona konserwatorska wynikająca z przepisu art. 8 ust. 3 tej ustawy. Wskazany w art. 6 ust. 2 ww. ustawy okres 2 lat na założenie gminnej ewidencji zabytków ma bowiem charakter instrukcyjny, a ustawodawca nie określił konsekwencji prawnych jego przekroczenia. Pomimo braku utworzenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji gminnej ewidencji zabytków konieczne jest aby uznać, że budynek ten podlegał ochronie przewidzianej w art. 8 ust. 3 tej ustawy. Tym samym wydanie decyzji pozwalającej na rozbiórkę tego budynku poprzedzać musiało stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków, stosownie do art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Pomimo że wojewódzki konserwator zabytków nie przesłał Gminie wykazu zabytków, to jest on ujęty w projekcie gminnej ewidencji zabytków, zatem należy uznać, że podlega on ochronie.

Małopolski Konserwator Zabytków odmówił dokonania uzgodnienia. W postanowieniu przedstawiono wartość artystyczną, historyczną i naukową jaką charakteryzuje się analizowany obiekt. Wojewódzki Konserwator Zabytków jest organem ochrony zabytków i to on stoi na staży ochrony zabytków i opieki nad nimi. Zatem skoro organ właściwy w zakresie ochrony zabytków odmówił uzgodnienia przedmiotowej inwestycji, to nie można uwzględnić wniosku inwestora i wydać pozwolenia na rozbiórkę budynku wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków i ujętego w projekcie gminnej ewidencji zabytków.

Organ zaznaczył, że analiza akt sprawy nie wykazała naruszenia prawa procesowego i materialnego, które uprawniałoby go do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji. Stanowisko zawarte w decyzji uwzględnia zaistniały stan faktyczny i prawny, mający wpływ na prawa i obowiązki nie tylko wnioskodawców ale ogółu, ponadto organ pierwszej instancji wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i administracyjnego.

Odnosząc się do naruszenia art. 28 K.p.a. poprzez niedoręczenie postanowienia S. L., organ II instancji wyjaśnił, że kwestia ta nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Organ nie ma kompetencji by oceniać działania organu konserwatorskiego. Jeśli strona odwołująca uważa, że została pominięta w postępowaniu prowadzonym przez ww. organ to może skorzystać z przysługującego uprawnienia zawartego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Za niezasadne organ uznał również zarzuty odnośnie zawieszenia postępowania na czas oczekiwania na uzyskanie stanowiska konserwatora zabytków.

Organ II instancji wskazał, że w dniu [...] września 2021 r., zobowiązał inwestora do przedłożenia ostatecznej decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu przedmiotowego obiektu z rejestru zabytków. Działanie to było błędne, gdyż budynek nie znajduje się w rejestrze zabytków tylko w wojewódzkiej ewidencji zabytków, zatem nie podlegało to reglamentacji art. 39 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewody Małopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli B. B. i S. L., domagając się jej uchylenia, jak i uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 10 K.p.a. poprzez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możności składania wniosków co uniemożliwiło stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w szczególności w zakresie statusu nieruchomości jako nie wpisanej do gminnej/miejskiej ewidencji zabytków, intencji organu wydającego decyzją przy uwzględnieniu spotkań z osobami postronnymi na temat budynku, pozyskania wiedzy o zebranych dokumentach;

2. art. 7, 8,10 § 1 oraz art. 77, 80 i art. 84 K.p.a. w zw. z art. 7a K.p.a., polegające na nie ustaleniu czy przekazano Miastu L. "Wykaz zabytków" w rozumieniu ustawy o zmianie czy tylko "prośbę" i rozstrzygnięciu tych wątpliwości na niekorzyść strony wbrew nakazowi ustawy;

3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej niezgodnie z przepisami prawa w stopniu istotnym, a to przy dowolnej i niemającej poparcia w przepisach interpretacji art. 39 ustawy Prawo budowlane;

4. art. 32 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie i uznanie, że do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu konieczne jest uzyskanie opinii konserwatora zabytków, podczas gdy budynek nie figuruje w rejestrze zabytków ani w miejskiej ewidencji zabytków;

5. art. 39 ust 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten odnosi się do sytuacji skarżących i stanowi podstawę do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a co za tym idzie oparcie decyzji o takie uzgodnienie, podczas gdy obiekt budowlany oraz obszar gdzie się znajduje nie jest wpisany do rejestru zabytków nie jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków, bowiem taka do dnia dzisiejszego nie została uchwalona a jest jedynie w fazie projektu;

6. art. 39 ust 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez uznanie wbrew obowiązujący przepisom prawa, że nieistniejąca i nie uchwalona, ale znajdująca się w fazie projektu gminna ewidencja zabytków jest równoznaczna i mająca równą moc prawną z uchwaloną ewidencją, jak i że ewidencji takiej jest równe samo przekazanie "Wykazu" co jest sprzeczne z zasadą praworządności;

7. art. 3 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez zastosowanie, podczas gdy w sprawie nie wystąpiła podstawa prawna do zwrócenia się organu administracyjnego o uzgodnienie projektu z wojewódzkim konserwatorem zabytków i nie uznanie takiego sprzecznego z prawem działania organu I instancji za wadliwe;

8. art. 8 ust 3 i ust 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych innych ustaw poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację co spowodowało, że uznano termin 2 letni za termin instrukcyjny, co doprowadziło do zastosowania, gdy w sprawie nie wystąpiła podstawa prawna do zwrócenia się organu administracyjnego o uzgodnienie projektu z wojewódzkim konserwatorem zabytków i nie uznanie takiego sprzecznego z prawem działania organu I instancji za wadliwe;

9. art. 31 ust 3 w zw. z art. 64 ust 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie nadrzędnej zasady o prymacie ochrony własności prywatnej i ograniczeniu tej własności wbrew zapisom ustawy.

Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z pisma Zastępcy Biura Wojewody z dnia [...] lipca 2021 r. oraz zobowiązanie Wojewody Małopolskiego do przedłożenia notatki/protokołu ze spotkania Wojewody Małopolskiego lub jego zastępcy z P. Z., a z pominięciem właścicieli nieruchomości z dnia [...] lipca 2021 r. – na okoliczność zobowiązania się przez Wojewodę do podjęcia działań celem zachowania budynku i ochrony przed rozbiórką na fakt braku bezstronności w rozstrzyganiu postępowania przez Wojewodę, dokonywania ustaleń co do budynku z osobami trzecimi nie mającymi praw do budynku i z pominięciem właścicieli, bezpodstawnego i bezprawnego dokonania utrzymania decyzji odmownej w mocy w odniesieniu do ustaleń z osobami trzecimi, a nierzeczywistymi podstawami prawnymi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma sporu, że inwestor zainicjował postępowanie o uzyskanie decyzji o rozbiórce budynku o charakterze usługowym na działce ew. nr [...], obręb ew. [...], jednostka ew. miasto L. /k.22 akt adm. I inst./, w celu wykonania innych zamierzeń inwestycyjnych. Przedmiotowy budynek figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Nie został wpisany do gminnej ewidencji zabytków, albowiem nie została ona założona /k.61 akt II inst./. Natomiast figuruje w projekcie gminnej ewidencji zabytków. W tym stanie rzeczy organ administracji architektoniczno-budowlanej zwrócił się w trybie art. 39 ust. 3 p.b. o uzgodnienie do Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w N., który postanowił odmówić uzgodnienia stanowiska konserwatorskiego tej rozbiórki. W efekcie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że należy odmówić wydania zezwolenia na rozbiórkę.

Zdaniem Sądu, o ile za prawidłowe uznać zwrócenie się o uzgodnienie do organu ochrony zabytków, to konsekwencja wydania negatywnego uzgodnienia w postaci odmowy rozbiórki jest bezdyskusyjna. Orzeczona przez organ ochrony zabytków odmowa uzgodnienia robót budowlanych związanych z rozbiórką, stanowiła bowiem wystarczającą podstawę do odmowy pozwolenia na rozbiórkę. Podkreślić należy, że stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 p.b.., jest wiążące dla organu właściwego w sprawie pozwolenia na budowę. Wynika to już z językowego znaczenia zawartego w tym unormowaniu terminu "uzgodnienie" - w świetle definicji słownikowej "uzgodnić", znaczy bowiem tyle co "obopólnie wyrazić na coś zgodę" (zob. S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2006). Negatywne stanowisko organu uzgodnieniowego, zajęte z zachowaniem terminu określonego w art. 39 ust. 4 Pr.bud., wyklucza zatem możliwość udzielenia pozwolenia na rozbiórkę. "Uzgodnienie z konserwatorem zabytków, dokonywane w trybie art. 39 ust. 3 p.b., ma na celu uzyskanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej stanowiska profesjonalnego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności takich robót budowlanych, w wyniku których zabytek wpisany do gminnej ewidencji zabytków przestanie istnieć; ulegnie całkowitej likwidacji" (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. VII SA/Wa 1901/20).

W ocenie Sądu, powstaje zatem pytanie, czy słusznie organ wystąpił o uzgodnienie i czy miał do tego podstawę prawną. Zgodnie z art. 39 ust. 3 p.b. w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W przepisie jest mowa o gminnej ewidencji zabytków, niemniej jednak trzeba mieć na uwadze przepisy, które określiły zawartość gminnej ewidencji zabytków. Uczyniła to ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 474 dalej "cytowana ustawa"). W wyniku jej postanowień, w gminnej ewidencji zabytków winny się znaleźć 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W ustawie został też określony sposób powstania jej zawartości. Otóż zgodnie z art. 7 cyt. ustawy, W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b cytowanej ustawy (czyli zabytki wymienione wyżej w punktach 1-3) oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Natomiast według art. 6 ust. 2 w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków. W efekcie tych rozstrzygnięć w art. 8 ust. 3 wskazano, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 cytowanej ustawy, czyli w wykazie zawierającym między innymi zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Ponieważ Wojewódzki Konserwator Zabytków nie przekazał najprawdopodobniej wykazu, o którym mowa powyżej, Burmistrzowi Gminy L., nie została założona gminna ewidencja zabytków, na chwilę obecną istnieje jedynie jej projekt. Wobec tego, w trakcie okresu przejściowego, należało zastosować art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy w zw. z art. 39 ust. 3 p.b. i zwrócić się o uzgodnienie do wojewódzkiego konserwatora zabytków, co uczyniono w sprawie. Takie stanowisko wyraził NSA w wyroku z dnia 12 lutego 2019 r. II OSK 722/17: "Założenie ewidencji zabytków przez organ wykonawczy gminy pozostaje w związku z działaniami wojewódzkiego konserwatora zabytków obowiązanego do sporządzenia wykazu zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b ustawy z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz wykazu zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W okresie przejściowym, wykaz ten stanowić miał wiążącą informację co do wyznaczenia nieruchomości, wobec których decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzje o warunkach zabudowy, decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzje o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, jak również decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 p.b., wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 8 ustawy zmieniającej)". Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. II OSK 817/14: "Decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków: - w odniesieniu do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, a nadto - do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 474)".

Mając powyższe na uwadze, Sąd przyjął, iż w przypadku zabytku wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków, nawet w sytuacji przekroczenia przez organy terminów wskazanych w art. 6 i 7 cytowanej ustawy, przysługuje ochrona z art. 8 ust. 3. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 8 maja 2019 r. II OSK 203/19: "Jeżeli przedmiotowy obiekt budowlany znajdował się w wykazie zabytków nieruchomych przekazanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 474), to oznacza, że pomimo braku utworzenia na dzień wydania postanowienia gminnej ewidencji zabytków podlegał on ochronie przewidzianej w art. 8 ust. 3 tej ustawy. Tym samym wydanie decyzji pozwalającej na jego rozbiórkę wymagało uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków, stosownie do art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane". Wprawdzie w omawianym wypadku wykaz nie został przez wojewódzkiego konserwatora sporządzony, ale tak czy inaczej miały się w nim znaleźć z mocy ustawy zabytki ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków. W cytowanym wyroku w uzasadnieniu podniesiono, że wskazany w art. 6 ust. 2 ww. ustawy okres 2 lat na założenie gminnej ewidencji zabytków ma charakter instrukcyjny, a ustawodawca nie określił konsekwencji prawnych jego przekroczenia. Dokładnie to samo należałoby powiedzieć o terminie z art. 7 ustawy.

W judykaturze wyrażono także pogląd odmienny, wskazujący, że konsekwencją przekroczenia terminów, o których mowa, jest ustanie ochrony nad zabytkiem ( tak wyroki NSA z dnia 29 listopada 2018 r. II OSK 25/17 oraz z dnia 18 kwietnia 2019 r. II OSK 1065/18). Sąd stwierdził, że drugiego z przytoczonych poglądów nie podziela. Skoro bowiem ustawodawca nie wskazał wprost w omawianym wypadku tak drastycznych konsekwencji upływu terminów, to nie wydaje się słuszne dodawanie ich drogą wykładni. Należy pamiętać, że w sytuacji niniejszej sprawy mowa jest o budynku, który jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2021.710 t.j.). Zgodnie z tym przepisem zabytek – to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. "Wartość historyczna obiektu jest oceniania przez pryzmat jego walorów dokumentacyjnych dla określonych zdarzeń historycznych - im ważniejsza jest kwestia, którą dokumentuje dany przedmiot, tym większa jest jego wartość historyczna. Wartość artystyczna obiektu oceniana poprzez ustalenie czy obiekt stanowi dzieło sztuki, czyli czy oprócz funkcji użytkowych zawiera w sobie element piękna postrzegalny przez odbiorcę. Wartość naukowa jest kryterium aktualnej naukowej oceny danego obiektu. Charakter klauzuli generalnej ma kategoria interesu społecznego, która podkreśla społeczny wymiar chronionej wartości. Interes społeczny stanowi korzyść, jaką może przynieść społeczeństwu zachowanie zabytku nieruchomego" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2018 r. VII SA/Wa 1985/17).

Przedmiotowy obiekt jest to tzw. [...], powstały w 1-szej połowie XX wieku, pod względem kształtu budynku istotny dla krajobrazu miasta (wartość artystyczna). [...] od 1907r. był siedzibą [...], ważnego dla życia gospodarczego regionu, a od czasu wojny i po jej zakończeniu był miejscem [...] (wartość historyczna – charakter [...]). W obiekcie nadal prowadzone są badania historyczne (wartość naukowa). Szczegółowy opis obiektu zamieszczono w postanowieniu wojewódzkiego konserwatora /k.68 akt adm. I inst./. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie tylko od strony formalnej (wpis do wojewódzkiej ewidencji zabytków) ale i faktycznej ocena budynku jako zabytku nie budzi wątpliwości. Wobec tego powstaje pytanie, czy na skutek zaniedbania organów w formalnych czynnościach, w sytuacji, gdy ustawodawca nie przewidział takiego rezultatu, należy uznać, że zabytek przestał być chroniony? Sens bowiem art. 39 ust. 3 p.b. przedstawił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 lutego 2021 r. VII SA/Wa 1168/20: "Instytucja uzgodnienia z konserwatorem zabytków, dokonywana w trybie art. 39 ust. 3 p.b., ma na celu uzyskanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej stanowiska wyspecjalizowanego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności przeprowadzenia robót budowlanych, w wyniku których obiekt, jak w niniejszej sprawie - ujęty w wykazie zabytków, które powinny zostać ujęte w gminnej ewidencji zabytków - przestanie istnieć. Organy konserwatorskie stoją zatem na straży zachowania w jak najlepszym stanie obiektu chronionego" (tak samo tenże Sąd w wyroku z dnia 5 maja 2021 r. VII SA/Wa 1901/20). Podobnie w przypadku wykładni przepisów art. 6 i 7 oraz 6 ust. 3 cytowanej ustawy, celem jest ochrona zabytków, także przed zniszczeniem czy unicestwieniem, jak w przypadku rozbiórki. W świetle tego, że cytowana ustawa wskazała w art. 1 pkt 5 lit. a brzmienie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków, a więc co powinno być ujęte w gminnej ewidencji zabytków - przewidziano w niej pewien automatyzm. Mianowicie do gminnej ewidencji przechodzą inne (niż w rejestrze zabytków) zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Jak to trafnie wskazał WSA w Gliwicach w wyroku wyrok z dnia 21 grudnia 2021 r. II SA/Gl 811/21: "(...)Czynność materialno-techniczna polegająca na wpisie do gminnej ewidencji zabytków obejmuje jedynie stwierdzenie, czy dany obiekt jest faktycznie wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a organ gminy nie ma podstaw do badania cech obiektu podlegającego wpisowi w kontekście przesłanek uznania go za zabytek, co pozwala uznać, że działanie organu gminy oparte jest na swoistym automatyzmie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2020 r., II SA/Gd 634/20, podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 września 2019 r., IV SA/Po 377/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r., VII SA/Wa 1122/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2021 r., II SA/Lu 35/21. Ustawodawca nie przewidział dla organu wykonawczego gminy w omawianym zakresie żadnej swobody(...)". Skoro aktualnie jest to automatyzm, to trudno nie pamiętać o tym, oceniając charakter przepisów dotyczących formalnych czynności przy tworzeniu wykazu zabytków do umieszczenia w gminnej ewidencji i terminów dla tych czynności. W realiach niniejszej sprawy upływ tych terminów nie spowodował, że przedmiotowy budynek przestał być zabytkiem wpisanym do wojewódzkiej ewidencji zabytków i dlatego w ocenie Sądu nie ustała ochrona z art. 8 ust. 3 cytowanej ustawy.

Nadto, zdaniem WSA, zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Ustawa o ochronie zabytków jest właśnie taką ustawą, o której mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji. Organy były zatem obowiązane do działania na podstawie zawartych w niej przepisów. Wpis określonej nieruchomości do rejestru zabytków z pewnością powoduje pewne ograniczenia w wykonywaniu prawa własności i nakłada na właściciela dodatkowe obowiązki związane z utrzymaniem takiej nieruchomości, nie ingeruje natomiast w istotę tego prawa. "Ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji leży w interesie społecznym, który ma prymat przed interesem ekonomicznym właściciela obiektu, jeżeli realizacja planowanej inwestycji miałaby doprowadzić do destrukcji autentycznych obiektów posiadających walory historyczne" (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. VII SA/Wa 1795/18).

Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możności składania wniosków co uniemożliwiło stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, nie mógł odnieść skutku. Jak to wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 października 2016 r. VII SA/Wa 1544/15: "Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a.". Podobnie WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 września 2016 r. II SA/Bd 787/16, zauważył, że "Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy". W niniejszym wypadku strona mogła odnieść się do wszystkich dowodów w skardze, zatem uchybienie organu nie miało charakteru istotnego wpływu na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wnieśli B. B. i S. L. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 32 ust 1 pkt 2 Ustawy Prawo budowlane (dalej Pb) poprzez zastosowanie i uznane że do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu wymagane było pozyskanie uzgodnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej WKZ) podczas gdy budynek nie figuruje w rejestrze zabytków ani w miejskiej/gminnej ewidencji zabytków, a sam projekt gminnej ewidencji zabytków nie ma mocy prawnej równej uchwalonej ewidencji co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy decyzji obu organów opartej o odmowę uzgodnienia rozbiórki wydana przez WKZ;

2. art. 39 ust 3 i 4 Pb poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten odnosi się do sytuacji skarżących i stanowi podstawę do zwrócenia się o uzgodnienie planowanej rozbiórki budynku z WKZ a co za tym idzie przyjęcie w wyroku prawidłowości zastosowania uzgodnienia przez organ podczas gdy obiekt budowlany oraz obszar gdzie się znajduje nie jest wpisany do rejestru zabytków ani nie jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków bowiem taka do dnia dzisiejszego nie została uchwalona a jest jedynie w fazie projektu;

3. art. 39 ust 3 Pb w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez uznanie wbrew obowiązującym przepisom prawa, że nieistniejąca i nie uchwalona ale znajdująca się w fazie projektu gminna ewidencja zabytków jest równoznaczna i mająca równą moc prawną z uchwaloną ewidencją jak i że ewidencji takiej jest równe samo przekazanie "Wykazu" jak również zrównanie mocy prawnej poprzedniej i niewiążącej wojewódzkiej ewidencji zabytków z mocą prawną gminnej ewidencji zabytków co jest sprzeczne z zasadą praworządności;

4. art. 3 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej uoz) poprzez nieprawidłowe zastosowanie podczas gdy w sprawie nie wystąpiła podstawa prawna do zwrócenia się organu administracyjnego o uzgodnienie projektu z WKZ i nie uznanie takiego sprzecznego z prawem działania organu I i II instancji za wadliwe

5. art. 8 ust 3 i ust 7 w zw. z art. 6 ust 2 ustawy z dnia 18.03.2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych innych ustaw (dalej ustawa o zmianie uoz) poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację co spowodowało, że uznano termin dwuletni za termin instrukcyjny mimo, że z przepisów wynika jednoznacznie charakter zawity terminu co doprowadziło do objęcia budynku jak zabytku ochroną w czasie nieokreślonym i bez podstawy prawnej gdy w sprawie nie wystąpiła podstawa prawna do zwrócenia się organu administracyjnego o uzgodnienie projektu z WKZ w związku z wygaśnięciem ochrony spowodowanym nie wykonaniem obowiązku organów samorządowych stworzenia obowiązującej ewidencji gminnej zabytków i nie uznanie takiego sprzecznego z prawem działania organu I i II instancji za wadliwe;

6. art. 31 ust 1 i lb w zw. z art. 64 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (dalej KRP) poprzez niezastosowanie nadrzędnej zasady o prymacie ochrony własności prywatnej i ograniczeniu tej własności wbrew zapisom ustawy bowiem o ile ustawa o ochronie zabytków może być podstawą do ograniczenia prawa własności to jej nieprawidłowe zastosowanie i nie wykonanie wymogów ustawowych przez organy administracyjne do objęcia nieruchomości ograniczeniem ustawowym nie może stanowić podstawy ograniczenia właściciela w jego własności;

7. art. art. 145 § 1 pkt 1 a poprzez niezastosowanie w związku z art. 151 P.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie mimo, że w sprawie doszło do błędnego ustalenia jakoby budynek usługowy położony na działce ew. nr [...], obr. ew. [...], jednostka ewidencyjna miasto L. stanowił zabytek mimo braku dowodów w tym zakresie i wbrew jednoznacznym dowodom z dokumentów ustalających brak przymiotu zabytku dla tego budynku a także poprzez uznanie za prawidłowe wydanie decyzji odmawiającej pozwolenia na rozbiórkę na podstawie odmowy uzgodnienia przez WKZ mimo bezpodstawności wydania takiego uzgodnienia oraz błędne zinterpretowanie przepisów materialnych dotyczących konieczności uzgodnienia decyzji z WKZ mimo, że z akt wynika iż gminna ewidencja nie została utworzona;

8. art. 7, 8, 10 § 1 oraz art. 77, 80 i art. 84 k.p.a. w zw. z art. 7a K.p.a., poprzez nie dołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, jego dowolną interpretację sprzeczną z dokumentami w aktach i poprzez to zbadanie sprawy w sposób niewnikliwy i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, jak również poprzez dokonywanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym, obejmujących:

a. kwestię braku przekazania Miastu L. "Wykazu zabytków" w rozumieniu ustawy o zmianie czy przekazania tylko "prośby" i rozstrzygnięciu tych wątpliwości na niekorzyść strony wbrew nakazowi ustawy,

b. kwestię przekazania wykazu burmistrzowi miasta L. - skarżący podnoszą fakt nieprzedstawienia burmistrzowi miasta L. w wymaganym ustawą terminie takiego wykazu,

c. kwestię braku rozpoznania okoliczności iż [...] czerwca 2021 r. S. L. wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 148 K.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Kierownika Delegatury WKZ w N. z dnia [...] kwietnia 2021 r. o odmowie uzgodnienia rozbiórki budynku bowiem został on pozbawiony prawa strony w tym postępowaniu i postępowanie dotyczące wznowienia do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone a ma istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zwrócono się o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez B. B. i S. L. ma usprawiedliwione podstawy.

Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku w celu przeprowadzenia planowanej inwestycji wymagało uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Zgodnie z treścią art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że gminna ewidencja zabytków w Gminie L. nie została utworzona. Wynika to wprost z informacji zawartej w piśmie Urzędu Miasta L. z dnia [...] lutego 2021 r., z którego wynika, że budynek przy ul. [...] jest ujęty w projekcie gminnej ewidencji zabytków.

Z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75 poz. 474) wynika, że do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy.

Z kolei z art. 7 ww. ustawy wynika, że w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Nadto z art. 6 ust. 2 ww. ustawy wynika, że w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) założy gminną ewidencję zabytków.

Okoliczność, że w ciągu dwóch lat od przekazania wójtowi przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków gminna ewidencja zabytków nie została założona nie oznacza, że obowiązek uzgodnienia projektu inwestycji z wojewódzkim konserwatorem zabytków przestaje istnieć. Wskazany w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. jest terminem instrukcyjnym nie zaś terminem zawitym.

Termin zawity, to termin, którego naruszenie powoduje wygaśnięcie prawa do dokonania czynności, która w tym terminie powinna być dokonana. W art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. nie zawarto żadnej sankcji za niedochowanie wskazanego w tym przepisie terminu. Niezałożenie gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków nie powoduje dalszej niemożności założenia tej ewidencji jak również nie powoduje utraty mocy sporządzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju skutki można wyprowadzić z wykładni funkcjonalnej oraz wykładni systemowej przepisów prawa regulujących kwestie związane z ochroną zabytków. Niemniej jednak jak to zostało już wcześniej wskazane obowiązek wystąpienia o uzgodnienie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku związany jest z umieszczeniem tego budynku przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w wykazie zabytków i przekazaniu tego wykazu gminie w celu założenia gminnej ewidencji zabytków.

Z pisma Burmistrza Miasta L. z dnia [...] września 2021 r. znak [...] wynika, że w Urzędzie nie ma korespondencji od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie przekazania wykazu zabytków oraz że Burmistrzowi nie jest znany wykaz zabytków WUOZ w Krakowie zawierający budynek przy ul. [...].

Wobec faktu nieprzekazania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Gminie L. wykazu zabytków mającego posłużyć utworzeniu gminnej ewidencji zabytków nie było podstaw uzgadniania projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W konsekwencji odmowa uzgodnienia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku nie mogła być podstawą odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku. Obowiązek uzyskania uzgodnienia jednoznacznie związany jest z faktem sporządzenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, które powinny zostać ujęte w gminnej ewidencji zabytków i przekazanie tego wykazu gminie.

Powyższe nie oznacza oczywiście, że organ administracji w tych okolicznościach miał obowiązek wydania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku znajdującego się ul. [...] w L. Odmowa uzgodnienia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku nie mogła być wyłączną podstawą odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku. Nie zwalania to jednak organu administracji od dokonania oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to plan zawiera przepisy normujące m.in. kwestię ochrony zabytków.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a i art. 203 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.