Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 820/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 § 3, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1573/14 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. oddalił skargę E. B. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] maja 2013 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania po stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej.

I

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał płatności ONW na rok 2009.

Po wznowieniu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił swoją decyzję o przyznaniu płatności na rok 2009. W uzasadnieniu organ podniósł, iż do Biura Powiatowego w Z. wpłynęło pismo z KRUS informujące o tym, że E. B. w okresie, którego dotyczy płatność, nie użytkował własnych gruntów rolnych. W konsekwencji organ wznowił postępowanie i ze względu na dostrzeżone różnice pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną, odmówił przyznania płatności.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organowi I instancji zarzucono, że wznowienie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną uzasadnione jest w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które mają istotne znaczenie dla sprawy, natomiast istniały one w dacie wydawania decyzji i nie były znane organowi. W sprawie niniejszej okoliczności, o których mowa, znane były jednak organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Wobec powyższego organ odwoławczy nakazał ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie wznowieniowe z powodu braku przyczyny do wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor ARiMR stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2010 r., przyznającej płatność na rok 2009. Podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji było wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na przyznanie płatności do gruntów E. B. pomimo, iż nie był on ich posiadaczem. W dacie składania wniosku o płatność podmiot wydzierżawił sporne grunty i tym samym zaprzestał prowadzenia na nich działalności rolniczej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. B.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył E. B.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania E. B. płatności ONW strefa nizinna I z sankcjami w okresie 3 lat kalendarzowych. W uzasadnieniu organ wskazał na treść § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013", zgodnie z którym warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie gruntów rolnych oraz utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej. Organ wyjaśnił, że skarżący nie użytkował zgłoszonych we wniosku na 2009 r. gruntów rolnych, bowiem zaistniała sytuacja, w której producent rolny, przekazując w dzierżawę sporne działki na rzecz dzierżawcy nie był ich posiadaczem w rozumieniu § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia.

W odwołaniu od tej decyzji E. B. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 16, art. 61 , art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu podniósł, że decyzja organu II instancji narusza zasadę jednolitości i tożsamości postępowania w jednej sprawie. Organy wprowadzały wnioskodawcę w błąd i nie reagowały na jego zgłoszenia odnośnie przepisania gospodarstwa, a także naruszyły zaufanie strony do organów państwa.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż zgodnie z treścią § 5 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 11 marca 2009 r. we wniosku o przyznanie płatności rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu. Warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie gruntów rolnych oraz prowadzenie działalności na zgłoszonych do płatności działkach rolnych zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Fakt bycia właścicielem nie jest zaś przesłanką do otrzymania płatności. Zdaniem organu odwoławczego bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, iż E. B. przekazywał dopłaty faktycznemu dzierżawcy. Organ podkreślił, że uczestnictwo producenta rolnego w wybranym programie pomocowym powoduje, iż jego prawa i obowiązki regulują obowiązujące przepisy prawa krajowego i wspólnotowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł E. B., przedstawiając zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu. Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka W. T. na okoliczność zawarcia umowy dzierżawy oraz wniósł o zwrócenie się do WSA w Warszawie o przesłanie informacji w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1981/12, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. przyznającej skarżącemu dopłaty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że wydanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji poprzedzone zostało nadzwyczajnym postępowaniem, w którym stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. przyznającej pierwotnie E. B. płatności. Wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. o sygn. akt V SA/Wa 1981/12 sąd administracyjny stwierdził nieważność powyższej decyzji. Następnie NSA wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1004/13, oddalił skargę kasacyjną E. B., w konsekwencji czego prawomocnie rozstrzygnięto, iż decyzja o przyznaniu płatności wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że wystąpiła oczywistość naruszenia przepisu o przyznaniu skarżącemu płatności. Sąd uznał, iż rażącym naruszeniem prawa jest przyznanie płatności osobie, która w dacie składania przedmiotowego wniosku nie była faktycznym użytkownikiem gruntów.

Sąd stwierdził, że po przeprowadzeniu nadzwyczajnego trybu weryfikowania orzeczeń organów uznano, iż decyzja z [...] stycznia 2010 r. o przyznaniu płatności obarczona była wadą kwalifikowaną od dnia jej wydania. Organy zobligowane były do ponownego wydania decyzji w sprawie przyznania wnioskowanych płatności.

W ocenie WSA, nie zachodzą podstawy do uznania, że decyzje administracyjne obu instancji nie są zgodne z prawem. Sąd przywołał treść § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r., wprowadzającego warunki jakie musi spełniać producent rolny by przyznano mu płatność ONW. Zgodnie z tą regulacją, uprawnionym do płatności jest zatem rolnik, który posiada działki rolne w rozumieniu powyższego przepisu i utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej, przy czym oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Przeniesienie posiadania gruntów na mocy umowy dzierżawy w celu uzyskania prawa do renty uniemożliwia gospodarowanie tymi gruntami i faktyczne ich użytkowanie, a w konsekwencji pozbawia wnioskodawcę płatności. Sąd wskazał, że wnioskodawca zobowiązany jest do przedstawienia we wniosku obszarowym aktualnego stanu posiadania działek rolnych - zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia, zaś organy ustalają, czy strona była użytkownikiem spornych działek w dniu 31 maja 2009 r.

Sąd I instancji wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż E. B. wniosek o przyznanie płatności złożył w dniu [...] kwietnia 2009 r., gdy tymczasem z dokumentacji przekazanej przez KRUS w Pile wynika, iż wnioskodawca wydzierżawił grunty objęte wnioskiem w dniu [...] października 2002 r. Podmiot dokonał przeniesienia gospodarstwa, ponieważ było to warunkiem uzyskania renty rolniczej. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. wnioskodawca oświadczył, iż działki wydzierżawił, umowa jest wykonywana i realizowana, z tym że środki z tytułu dopłat przekazywane były dzierżawcy. W odwołaniu od decyzji I instancji skarżący potwierdził fakt zawarcia umowy dzierżawy i stwierdził, że wielokrotnie zgłaszał się do organów ARiMR w celu przepisania użytkowania gospodarstwa na dzierżawcę, jednak pracownicy Agencji wprowadzali go w błąd. Okoliczność powyższa dowodzi, że osobą uprawnioną do płatności był więc dzierżawca – W. T., ponieważ użytkował on grunty rolne będące w jego posiadaniu.

WSA uznał, iż prawidłowo ustalony stan faktyczny dał organom podstawę do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności. Sąd nie stwierdził ponadto naruszeń art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 k.p.a. oraz podniósł, że podstawą uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wówczas, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto WSA nie uwzględnił złożonego na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka W. T. W tym zakresie WSA stwierdził, że przed sądem administracyjnym możliwe jest jedyne uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do przeprowadzenia dowodu z dokumentu, zaś przeprowadzenie innych środków dowodowych jest niedopuszczalne.

II

Skargę kasacyjną złożył E. B., zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego, tj.:

a) art. 7 k.p.a., który stanowi, iż: W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia słusznego interesu prawnego i uwzględnienia go w miarę wątpliwości oraz, że istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, a także z uwagi na fakt, że organ administracyjny za złe i błędne zbadanie sprawy przerzuca odpowiedzialność na skarżącego E. B.;

b) art. 8 k.p.a., który stanowi, iż: Organy administracji publicznej obowiązane są

prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do

organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia słusznego interesu prawnego i uwzględnienia go w miarę wątpliwości oraz, że istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, a także z uwagi na fakt, iż organ administracyjny za złe i błędne zbadanie sprawy przerzuca odpowiedzialność na skarżącego E. B.;

c) art. 9 k.p.a., który stanowi, iż: Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i

prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących

przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby

strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu

nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia słusznego interesu prawnego i uwzględnienia go w miarę wątpliwości oraz, że istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, a także z uwagi na fakt, iż organ administracyjny za złe i błędne zbadanie sprawy przerzuca odpowiedzialność na skarżącego E. B.;

d) art. 12 § 1 k.p.a., który stanowi, iż: Organy administracji publicznej powinny w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia słusznego interesu prawnego i uwzględnienia go w miarę wątpliwości oraz, że istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, a także z uwagi na fakt, iż organ administracyjny za złe i błędne zbadanie sprawy przerzuca odpowiedzialność na skarżącego E. B.;

2. przepisów postępowania, tj.:

a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi: Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, polegające na tym, że decyzja ARiMR nie znajduje oparcia w powoływanych przez nią przepisach prawa;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który stanowi: Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - polegający na tym, że Sąd I instancji oddalił skargę, podczas gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, albowiem uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik;

c) art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym: Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie - i pominięcie kluczowego w niniejszej sprawie dokumentu - wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 czyli spersonalizowany formularz - na okoliczność dalszego uporczywego wprowadzania skarżącego w błąd przez Agencję mimo wiedzy, że dzierżawi grunty Panu W. T. od 2002 r.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, powyższa okoliczność zasługuje na uwagę ponieważ Agencja po wydaniu przedmiotowej decyzji, przesłała mu kolejny wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, który jest elektronicznie wypełniony danymi skarżącego i praktycznie wystarczy tylko uzupełnić go o podpis i datę, przez co - w ocenie skarżącego - nakłania do jego złożenia.

Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego nie może być ona uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Kasator zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 § 1 k.p.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ administracji jest zobowiązany do rozpatrzenia słusznego interesu prawnego i uwzględnienia go w miarę wątpliwości oraz, że istnieje domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony, a także z uwagi na fakt, iż organ administracyjny za złe i błędne zbadanie sprawy przerzuca odpowiedzialność na skarżącego. Dodatkowo skarżący kasacyjnie podnosi, że organy wprowadzały go w błąd poprzez przesłanie mu spersonalizowanego formularza wraz z pismem przewodnim z dnia [...] stycznia 2010 r. Odnosząc się do tej okoliczności należy zauważyć, że w załączonym do akt sprawy (k. akt sądowych - nr 85) piśmie ARiMR z dnia [...] stycznia 2010 r. wyraźnie zaznaczono, że prosi się o sprawdzenie aktualności powyższych (wskazanych) danych, skorygowanie występujących niezgodności i ich ewentualne uzupełnienie. Powyższe wskazuje, że zarzuty skarżącego w tym zakresie są niezasadne. Odnosząc się także do innych twierdzeń skarżącego, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie uznał, iż postępowanie przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami wynikającymi z ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a organy administracyjne w pełni wywiązały się z obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że nie ma usprawiedliwionych podstaw, by Sądowi I instancji zarzucić naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznaje również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegający - zdaniem kasatora - na tym, że decyzja ARiMR nie znajduje oparcia w powoływanych przez nią przepisach prawa. Jak trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedzone zostało nadzwyczajnym postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., przyznającej pierwotnie E. B. powyższe płatności. Należy zauważyć, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r., o sygn. V SA/Wa 1981/12, sąd ten oddalił skargę na decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o płatnościach z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 sierpnia 2014 r. (sygn. II GSK 1004/13) oddalił skargę kasacyjną E. B. na to orzeczenie. Powoduje to, że prawomocnie rozstrzygnięto, iż decyzja o przyznaniu płatności wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreślono w uzasadnieniu tego wyroku, rażącym naruszeniem prawa było przyznanie płatności osobie, która w dacie składania wniosku o przyznanie płatności nie była faktycznym użytkownikiem gruntów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdy dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowym, jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie może być oceniane jako naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 982/06, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 354691). Kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych, do czego sprowadzała się omawiana podstawa kasacji, nie może być dokonywane w oparciu o zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1026/06, niepublikowanego, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 322261; Bogusław Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Zakamycze 2006, s. 244-245). Ustalenia faktyczne można podważyć podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2004 r., sygn. akt FSK 1290/04, ONSA i wsa 2005/5/95). Niezależnie od wadliwej konstrukcji podstawy proceduralnej skargi kasacyjnej należy ponownie podkreślić, że Sąd I instancji nie popełnił uchybienia akceptując ustalenia faktyczne organów administracyjnych. Materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i wszechstronnie rozpatrzony, a następnie oceniony w sposób nienaruszajacy zasady swobodnej oceny materiału dowodowego. Stanowisko Sądu I instancji także w zakresie ustaleń faktycznych zostało wyczerpująco przedstawione i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, włącznie z odniesieniem się do zarzutów podniesionych w skardze.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdził, iż Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego oparto na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. i odstąpiono od zasądzania ich zwrotu w całości, z uwagi na trudną sytuację materialną strony skarżącej.