Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 68/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 1, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 1, art. 2 ust. 1, art. 42 ust. 5, art. 100c, art. 100d
journal: Dz.U. 2023 poz 103
law: Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
article: art. 109, art. 112a
journal: Dz.U. 2023 poz 519
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, par. 2, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego M. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący M. (dalej: "strona", "skarżący") w dniu 5 marca 2024 r. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a." przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu.

Skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) przyznanie skarżącemu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

3) zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Skarżący wskazał, że złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 21 sierpnia 2023 r. Następnie w dniu 2 listopada 2023 r. wniósł ponaglenie, jednak do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku.

Skarżący stwierdził, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. W toku postępowania organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Zaistniała więc bezczynność organu administracji publicznej, ponieważ mimo istnienia ustawowego obowiązku, w ustawowym terminie nie zakończył on postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.

Skarżący wskazał, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.) - dalej jako: "ustawa o pomocy", wobec treści art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy, które ściśle określają zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

W ocenie skarżącego na rażące naruszenie prawa wskazuje fakt, że przekroczenie ustawowego i maksymalnego zarazem terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które z pewnością nie można uznać twierdzeń organu o brakach kadrowych.

Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o umorzenie postępowania w części żądania zobowiązania organu do wydania decyzji z uwagi na wydanie przez Wojewodę Pomorskiego w dniu 14 marca 2024 r. decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy oraz o oddalenie skargi z uwagi na treść art. 100d ust. 1 pkt 2 lit. a oraz ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy, zgodnie z którymi zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, zaś z ostrożności procesowej o uznanie, że do bezczynności nie doszło z rażącym naruszeniem prawa, niewymierzanie organowi grzywny i niezasądzanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

W uzasadnieniu organ przedstawił podjęte w sprawie czynności i wskazał, że w dniu 14 marca 2024 r. wydał decyzję zezwalającą skarżącemu na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która to decyzja na mocy art. 127 § 1a k.p.a. stała się ostateczna z chwilą jej wydania. Decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 21 marca 2024 r. Organ wskazał na znaczną liczbę złożonych wniosków o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w 2023 r. i małą obsadę pracowników merytorycznych, co przekłada się na możliwości procedowania organu.

Organ podkreślił jednocześnie, że zgodnie z art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy, w okresie do dnia 24 sierpnia 2023 r. bieg terminów na załatwienie wymienionych w tym przepisie rodzaju spraw (w tym spraw o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy) w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy, w okresie do dnia 30 czerwca 2024 r. zaprzestanie czynności lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.

Organ dodał, że art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy dotyczą również postepowań w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały o pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Regulacja przesłanek udzielenia tychże zezwoleń związana z minimalnym nieprzerwanym pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed złożeniem wniosku powoduje, że nie przepisy art. 100d ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o pomocy nie mogłyby dotyczyć obywateli Ukrainy przybyłych do Polski po 24 lutego 2023 r. w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Wojewodzie Pomorskiemu bezczynność w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Skarżący spełnił powyższy wymóg, gdyż poprzedził skargę ponagleniem złożonym do właściwego organu, nadając je w urzędzie pocztowym w dniu 3 listopada 2023 r. Ponaglenie wpłynęło do organu w dniu 7 listopada 2023 r. Tym samym przesłanka do wniesienia skargi w niniejszej sprawie została spełniona.

Pojęcie bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a., jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.

Przedmiotem skargi na bezczynność jest zatem brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ma na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu.

Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów konkretny akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane lub dokonane.

Ustawa o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie zawiera przepisy określające czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy powinno się zakończyć. Przepisy tę materię regulujące stanowią lex specialis w stosunku do przywołanych już ogólnych uregulowań kodeksowych.

Przepisem art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91) - dalej jako: "ustawa nowelizująca", która weszła w życie w dniu 29 stycznia 2022 r., do ustawy o cudzoziemcach dodany został art. 112a, dotyczący terminu wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Zgodnie z tym przepisem decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1); termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2); w przypadku postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) jednostka przyjmująca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 2) jednostka przyjmująca przedłożyła dokumenty, o których mowa w art. 106a ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106a ust. 3, upłynął bezskutecznie (ust. 3); postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni (ust. 4); jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków (ust. 5).

Zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. W myśl zaś art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Tym samym od dnia 29 stycznia 2022 r. termin wydania decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy reguluje zacytowany przepis szczególny (art. 35 § 4 k.p.a.). Wniosek skarżącego został złożony po wejściu w życie przepisów ustawy nowelizującej, w związku z czym przepisy te znajdowały w sprawie zastosowanie.

Pozostając przy kwestiach procesowych odnieść się należy do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, w której organ domagał się umorzenia postępowania w zakresie żądania skargi dotyczącego zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni. Ustalenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi, nie uzasadnia umorzenia postępowania, lecz skutkuje stwierdzeniem dopuszczenia się bezczynności przez organ ( art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), któremu nie towarzyszy jednak rozstrzygnięcie zobowiązujące organ do dokonania czynności, która wszakże została już przez organ dokonana. W takiej sytuacji nie ma podstaw do umorzenia postępowania sądowo-administracyjnego.

Dodać należy, że powoływane przez Wojewodę Pomorskiego w odpowiedzi na skargę przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa określają szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z treścią art. 100d ust. 1 tej ustawy w okresie do dnia 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (ust. 2). W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (ust. 3). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (ust. 4).

Przepis ten dodany został do ustawy o pomocy na podstawie art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy (...) – Dz. U. z 2023 r. poz. 185, i obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. Dodać należy, iż uprzednio obowiązywał wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy (...) – Dz. U. z 2022 r. poz. 830 i obowiązujący od 15 kwietnia 2022 r., art. 100c ustawy o pomocy, identyczny w brzmieniu jak art. 100d, z tą różnicą, że w ust. 1 przewidywał zawieszenie biegu terminu do 31 grudnia 2022 r.

W ocenie Sądu przepis art. 100c, jak i art. 100d ww. ustawy może zatem, co do zasady, znajdować zastosowanie jedynie do ściśle określonego kręgu postępowań - z wniosków obcokrajowców - obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.

Zdaniem Sądu powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, którym jest obywatel Indii i który nie przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Oceniając przywołane regulacje prawne wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Pomorskim w niniejszej sprawie, jak i - w konsekwencji - podczas kontroli legalności tego postępowania, dokonywanej przez sąd administracyjny (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 146/22 oraz w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 175/22 oraz sygn. akt III SAB/Gd 174/22, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 1 ust. 2 ustawy o pomocy, ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i nie jest obywatelem polskim, ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Z kolei ust. 3 powołanego przepisu wskazuje, jakie obszary pomocy obywatelom Ukrainy zostały uregulowane w ustawie. Zwrócić należy w tym względzie uwagę na uzasadnienie projektu ustawy o pomocy (druk sejmowy nr 2069). W projekcie wskazano, iż ustawa o pomocy jest desygnowana tylko dla tych obywateli Ukrainy, którzy opuścili swój kraj w związku z wojną (s. 2-3 uzasadnienia projektu ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż ustawa o pomocy jest regulacją szczególną i z tego też względu nie można interpretować jej zapisów rozszerzająco. W wyroku z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 146/22 WSA w Poznaniu (co prawda odnoszącym się do art. 100c ustawy o pomocy, który jednak odpowiada w istocie treści aktualnie obowiązującego art. 100d ustawy o pomocy), słusznie zwrócił uwagę, iż w większości przepisów omawianej ustawy o pomocy ustawodawca wskazuje na "obywatela Ukrainy", a w przepisie 100c ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o pomocy użył sformułowania "cudzoziemiec". Jednak Sąd zwrócił uwagę, że w art. 100a ust. 1 ustawy o pomocy ustawodawca odwołał się do pojęcia cudzoziemca w rozumieniu art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady Unii Europejskiej nr 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r., w której stwierdza się istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy, a którymi są następujące osoby opuszczające Ukrainę począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z inwazją wojskową rozpoczętą w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne: obywatele Ukrainy zamieszkujący Ukrainę przed 24 lutego 2022 r. (art. 2 ust. 1 lit. a), bezpaństwowcy lub obywatele państw trzecich innych niż Ukraina, którzy przed dniem 24 lutego 2022 r. korzystali z ochrony międzynarodowej lub równoważnej ochrony krajowej w Ukrainie (art. 2 ust. 1 lit. b) oraz członkowie rodzin tych wszystkich osób (art. 2 ust. 1 lit. c). Zdaniem WSA w Poznaniu, gdyby zamiarem ustawodawcy było stosowanie art. 100c ustawy o pomocy do wszystkich cudzoziemców, to w tym zakresie dałby temu wyraz odwołując się choćby do definicji zawartej w u.o.c. Dokonując powyższej interpretacji Sąd miał przy tym na uwadze uzasadnienie projektu ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Druk sejmowy nr 2147), na mocy którego dodano do ustawy o pomocy komentowany art. 100c. W uzasadnieniu tym wskazano, że "Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy (...) została uchwalona w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do legalnego pobytu obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia swojego kraju pochodzenia. W dniu 24 lutego 2022 r. doszło do ataku wojsk Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy. W wyniku tych zdarzeń w kierunku terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaczęły kierować się tysiące obywateli Ukrainy, poszukujących schronienia. Ponad dwutygodniowy okres obowiązywania ww. ustawy przyniósł doświadczenia wskazujące na potrzebę doprecyzowania niektórych jej przepisów, a także uzupełnienia kwestii pominiętych w obowiązującej ustawie". Dodatkowo WSA w Poznaniu zauważył, że przy interpretacji omawianej regulacji art. 100c ustawy o pomocy należy pamiętać, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny w okresie 18 miesięcy licząc od dnia 24 lutego 2022 r. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż w okresie od dnia 24 lutego do dnia 24 sierpnia 2023 r. pobyt obywateli Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przebywa na terytorium RP legalnie. W tym okresie, stosownie do art. 22 ustawy o pomocy, jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zgodnie z art. 42 ust. 5 ustawy o pomocy jeżeli ostatni dzień okresu ważności zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego obywatelowi Ukrainy przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., okres ważności tego zezwolenia ulega przedłużeniu z mocy prawa do dnia 31 grudnia 2022 r. Natomiast stosownie do art. 42 ust. 1 tej ustawy jeżeli ostatni dzień okresu pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej przypada w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., okres pobytu na podstawie tej wizy oraz okres ważności tej wizy ulegają przedłużeniu z mocy prawa do dnia 31 grudnia 2022 r. Tym samym, to właśnie w odniesieniu do obywateli Ukrainy, o których mowa wyżej znajduje zastosowanie regulacja art. 100c ustawy o pomocy. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu, że inna interpretacja powyższych przepisów byłaby nieracjonalna, ponieważ pozbawiałaby możliwości uzyskania przez innych cudzoziemców możliwości uzyskania dokumentów legalizujących ich pobyt w Polsce, a art. 100c ustawy o pomocy dotyczy postępowań prowadzonych z wniosku osób, które na mocy przepisów szczególnych mają zagwarantowany legalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 31 grudnia 2022 r.

Podobną interpretację art. 100c (co odnieść należy też do art. 100d ustawy o pomocy) co do jego ograniczonego - jak wskazano powyżej - podmiotowo i przedmiotowo zastosowania zaprezentowały też Wojewódzkie Sądy Administracyjne w Gorzowie Wlkp. w wyrokach z dnia 13 lipca 2022r., sygn. akt II SAB/Go 42/22 i II SAB/Go 51/22, w Szczecinie w wyroku z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 288/22, we Wrocławiu w wyrokach z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 1113/22 i z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SAB/Wr 1348/22, w Łodzi w wyroku z 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Łd 6/23, w Gdańsku w wyroku z 3 marca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 178/22.

Sąd nie podziela odmiennej interpretacji ww. przepisów prezentowanej w cytowanych w odpowiedzi na skargę wyrokach sądów administracyjnych.

Dodać należy, że treść art. 100d ustawy o pomocy nie oznacza, że nie mógłby on mieć zastosowania do przewidzianych w nim postępowań o udzielenie zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, których uzyskanie wiąże się z wykazaniem określonego nieprzerwanego pobytu na terytorium RP. W art. 195 ust. 4, jak i w art. 212 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach zawarto regulację określającą zasady uznawania pobytu na terytorium RP za nieprzerwany, która to regulacja dopuszcza określone przerwy w tym pobycie. Określenie w ustawie o pomocy daty 24 lutego 2023 r. wyznaczającej zakres stosowania ustawy o pomocy nie uniemożliwia zatem jej zastosowania do osób objętych omawianą regulacją. Nie ma zatem podstaw do wnioskowania o możliwości stosowania art. 100d ustawy o pomocy do wszystkich cudzoziemców, w tym do skarżącego, z powołaniem się na przesłanki do uzyskania zezwolenia na pobyt stały lub na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

Mając zatem na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy, jako nieznajdujące zastosowania w niniejszej sprawie, nie uzasadniały oddalenia skargi.

Podkreślić należy, że ustanie stanu bezczynności organu na skutek wydania decyzji już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego (co ma miejsce w niniejszej sprawie), nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny, czy bezczynność miała miejsce oraz oceny charakteru stwierdzonej bezczynności poprzez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie sądu wydane w tym trybie ma bowiem charakter deklaratoryjny i stwierdza retrospektywnie dopuszczenie się przez organ bezczynności w okresowym czasie trwania postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że oddalenie skargi tylko z tego powodu, że w momencie orzekania stan bezczynności ustał prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków w świetle zasad legalności i praworządności działania organów administracji publicznej (orzeczenia powołane w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19).

Jednocześnie to Sąd ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (lub obie postaci łącznie) na dzień wniesienia skargi. Co do zasady, skarżący może domagać się w konkretnych okolicznościach stwierdzenia bezczynności organu, skoro organ nie załatwił sprawy administracyjnej w ustawowym terminie, wskazując jednocześnie na tempo podejmowanych czynności w postępowaniu administracyjnym, które w ocenie skarżącego wskazują na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W tych okolicznościach, zadaniem Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę było dokonanie oceny postępowania organu, z punktu widzenia zarzucanej w skardze bezczynności i przewlekłości postępowania.

W świetle poczynionych wyżej uwag oraz realiów przedmiotowej sprawy Sąd uznał za zasadny zarzut bezczynności Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że postępowanie w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostało zainicjowane złożonym osobiście wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2023 r., którego treść wyznaczyła przedmiot niniejszego postępowania. Przeprowadzona w tym samym dniu analiza formalna wniosku wykazała, że złożono odciski linii papilarnych, wniosek nie zawiera braków formalnych, wniesiono opłatę skarbową oraz że należy przygotować pisma opiniujące wniosek. Organ dokonał sprawdzenia danych cudzoziemca w systemie "POBYT" celem ustalenia, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia, o których mowa w art. 99 u.c. W dniu 29 sierpnia 2023 r. dokonano sprawdzenia osoby wnioskodawcy w Systemie Informacyjnym Schengen. Następnie, w dniu 13 września 2023 r., zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 109 ust. 1 u.c. Wojewoda Pomorski zwrócił się do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku, Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku oraz Naczelnika Wydziału IX Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Gdańsku z prośbą o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa publicznego. Sprawę tę ww. organy załatwiły milcząco.

W dniu 7 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenie, a następnie przedłożył zaświadczenie o zakwaterowaniu oraz o kosztach zamieszkania, po czym w dniu 30 stycznia 2024 r. zaświadczenie o kontynuacji nauki oraz o niezaleganiu w opłatach.

W dniu 14 marca 2024 r., a więc po wniesieniu niniejszej skargi, Wojewoda Pomorski wydał decyzję o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ważnego do dnia 14 czerwca 2025 r.

Sąd miał na względzie, że dla oceny zaistnienia bezczynności organu, wobec regulacji zawartej w wyżej cytowanym art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, koniecznym jest odniesienie się do zagadnienia momentu wszczęcia postępowania administracyjnego.

Sąd miał na względzie, że jak to wynikało z akt sprawy, wniosek nie zawierał braków formalnych, stąd też w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 21 sierpnia 2023 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Chociaż analizę wniosku pod względem zachowania warunków formalnych organ przeprowadził niezwłocznie, a także zwrócił się do właściwych organów o udzielenie stosownych informacji w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stwierdzić należy, że po upływie maksymalnego terminu 60 dni, określonego w art. 109 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, przysługującego tymże organom na zajęcie stanowiska, organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, aż do czasu wydania decyzji załatwiającej wniosek. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy wniosek nie zawiera braków formalnych, a organ nie uzyskał w ww. terminie informacji o pobycie cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (co w świetle art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach oznacza, że warunek uzyskania informacji został spełniony), brak było podstaw do dalszego zwlekania organu z załatwieniem sprawy. Od dnia upływu okresu 60 dni oczekiwania na odpowiedź organów, o których mowa w art. 109 ust. 1 u.c. do dnia wydania decyzji w dniu 14 marca 2024 r. wyroku upłynął - określony w art. 35 k.p.a., a także w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - termin załatwienia sprawy i to niezależnie od podjęcia przez organ czynności w sprawie. Mieć należy na względzie, że organ mimo złożenia przez skarżącego wniosku pozbawionego braków formalnych, a także mimo upływu terminu na udzielenie informacji przez organy, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie w sprawie wydał po 4 miesiącach. Jednocześnie organ w toku postępowania nie realizował, wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., obowiązku zawiadomienia strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, nie zostały wypełnione także pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie miał zatem wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a.

Podkreślić należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt wydania decyzji przez organ. Nie można bowiem zobowiązać organu do załatwienia sprawy, która została w momencie orzekania już załatwiona. Skoro zatem po wniesieniu skargi organ wydał decyzję załatwiająca wniosek skarżącego Sąd nie był uprawniony do zobowiązywania organu do rozpoznania wniosku skarżącego, czego domagał się skarżący w skardze. W dacie rozpoznawania sprawy przez tutejszy Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, ponieważ wydał decyzję.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w pkt. 1. sentencji stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Orzekając w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd miał na względzie, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego.

Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, przekroczenie terminu załatwienia sprawy musi być znaczne. W orzecznictwie sądowym zwraca się też uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2451/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie znaczące (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 2546/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w świetle powyższego, należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, albowiem organ, mimo że bez jakiegokolwiek uzasadnienia oczekiwał na rozpoznanie wniosku, to pierwsze czynności w sprawie zmierzające do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku, podjął niemalże natychmiast, skoro analizy formalnej wniosku dokonał w dacie wpływu wniosku, oraz w niewielkim odstępie czasu wystosował także do właściwych organów wniosek o udzielenie informacji w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ostatecznie organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji po upływie 4 miesięcy. Działania organu nie można w konsekwencji rozpatrywać jako przejawu braku woli w rozpoznaniu wniosku. Z tych względów Sąd – na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. – stwierdził w pkt. 2. sentencji wyroku, że bezczynność Wojewody Pomorskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności lub przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Sądowi pozostawiono również ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują także na konieczność zrekompensowania tego faktu stronie skarżącej.

W przypadku grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., główną funkcją jej wymierzenia jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, które nie wykonują nałożonych na nie obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą szybkości postępowania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Wskazana grzywna służy nie tylko zdyscyplinowaniu organu w konkretnym postępowaniu, którego dotyczy skarga na bezczynność organu czy przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania, lecz ma także służyć zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Poza jednak funkcją prewencyjną i dyscyplinującą nałożenie grzywny realizuje także funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za utrudnienie lub uniemożliwienie stronie otrzymania istotnego dla niej rozstrzygnięcia w zakresie jej praw i obowiązków o charakterze administracyjnym.

Z kolei uprawnienie sądu administracyjnego do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i przyznanie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód ewentualnie poniesionych przez stronę. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 17/21 oraz we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 505/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że skoro organ podejmował niezwłocznie w sprawie prawidłowe czynności, a opóźnienie w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nie było znaczne, a nadto organ ostatecznie w dniu 14 marca 2024 r. wydał decyzję załatwiająca wniosek skarżącego, zasadnym było odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny.

Sąd uznał, że brak jest również okoliczności przemawiających za przyznaniem skarżącemu wnioskowanej przez niego sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3094/19 (publ. CBOSA) wyjaśnił, że "wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją."

Skarżący nie podał konkretnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez niego uszczerbku, straty czy krzywdy, które są wynikiem bezczynności organu, a które wymagałyby zrekompensowania. Brak jest informacji wskazujących na fakt rzeczywistego ubiegania się o uzyskanie lepiej płatnej pracy, a także podejmowanych rzeczywistych działań zmierzających do wyjazdu do kraju pochodzenia. Jak zaś wynikało z analizy dokumentów składanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, wnioskował on o zezwolenie na pobyt czasowy, uczęszcza na studia niestacjonarne, nie posiada osób na swym utrzymaniu, zamieszkuje w domu studenckim. Oczekiwanie na wydanie decyzji nie rodzi zatem po stronie skarżącego szczególnie negatywnych skutków w jego codziennym życiu, a przynajmniej w tym zakresie nie przytoczył on w skardze konkretnych okoliczności, które w konsekwencji uzasadniałyby żądanie przyznania sumy pieniężnej i to w maksymalnej wysokości. Wobec powyższych uwag Sąd, w braku wskazania tych okoliczności, nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - w zakresie żądania wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej – skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako bezzasadną oddalił (pkt 3. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4. sentencji wyroku), zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, albowiem nie przemawiają za tym charakter sprawy i nakład pracy pełnomocnika skarżącego. Ponadto w myśl § 15 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.