Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2441/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 273 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi K. B. i M. B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 410/16 oddalającego skargę kasacyjną K. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 653/15 w sprawie ze skargi K. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udrożnienia rowu i do zlikwidowania przeszkody w odpływie wody oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 410/16.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 410/16 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę kasacyjną K. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 653/15 w sprawie ze skargi K. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Mszana Dolna z dnia [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. 2012 r. poz. 145 ze zm.; dalej: p.w.), którą zobowiązano 1. właściciela działki ew. [...] położonej w L. do udrożnienia istniejącego rowu znajdującego się na granicy działek [...] i [...] od strony działki [...] w L. odprowadzającego wodę z działek położonych powyżej, w tym z działki [...] przez usunięcie przeszkód w postaci wbitych żerdzi i zasypanej ziemi; 2. właścicieli działek ew. [...] i [...] do zlikwidowania przeszkody w odpływie wody na granicy z działką [...] i udrożnienia wylotu przepustu znajdującego się pod częścią działki [...] na granicy z działką [...] oraz z działkami [...] i [...], poprzez usunięcie wbitych żerdzi obsypanych ziemią w celu umożliwienia swobodnego spływu wody z działek położonych powyżej.

Skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 410/16 wnieśli K. B. i M. B. powołując art. 273 § 2 p.p.s.a., jako podstawę wznowienia i wnosząc o uchylenie powołanego wyroku oraz uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 maja 2018 r. zastępca Wójta Gminy Mszana Dolna T. K. poinformował skarżących, iż do akt postępowania administracyjnego przekazanych przez organ I instancji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N., a następnie, na skutek wniesienia przez skarżących skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] kwietnia 2015 r., Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, nie zostały dołączone protokoły oględzin nieruchomości z dnia 10 września 2012 r. oraz z dnia 6 listopada 2013 r. W dniach 10 września 2012 r. oraz 6 listopada 2013 r. odbyły się bowiem oględziny nieruchomości, z których zostały sporządzone protokoły obejmujące zapis stanu faktycznego i przebieg powyższych czynności. W obu powyższych przypadkach skarżący byli powiadomieni o oględzinach, a także podpisali protokoły sporządzone w ich trakcie, jednakże nie zostały one dołączone przez organ I instancji do akt przekazanych Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N., a następnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Tymczasem, skoro oględziny faktycznie miały miejsce, zaś protokoły zostały podpisane przez skarżących, powinny one znaleźć się w aktach postępowania administracyjnego.

Dodatkowo w skardze o wznowienie postępowania wskazano, że po uzyskaniu opisanych informacji od T. K., skarżący zwrócili się do Wójta Gminy Mszana Dolna o udostępnienie wszystkich dokumentów, w tym kompletnych protokołów, którymi powinien dysponować Referat Ochrony Środowiska. Ww. dokumenty nie zostały udostępnione skarżącym. W efekcie jedynym środkiem prawnym mogącym skutecznie zobligować organ administracyjny do przekazania przedmiotowych protokołów, jest instytucja przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z dalszych informacji uzyskanych od T. K. wynika, iż w protokołach z oględzin nieruchomości z czerwca 2012 r. oraz z dnia 3 sierpnia 2012 r., brak jest jakiejkolwiek wzmianki o istotnych faktach, które ustalono podczas pierwszej i kolejnych wizji dokonanych przez organ I instancji na nieruchomościach objętych niniejszym postępowaniem, w których brał udział T. K., jak również o szeregu poleceń i wskazówek odnośnie dalszego prowadzenia sprawy, wydanych przez niego ówczesnej kierownik Referatu Ochrony Środowiska K. S., które nie zostały wykonane.

Skarżący zarzucili, że niedołączenie przez organ I instancji do akt przekazanych Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N., a następnie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, protokołów oględzin, jest samo w sobie wystarczającym argumentem przemawiającym za wznowieniem niniejszego postępowania. W celu ustalenia w prawidłowy sposób stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie, niezbędne jest wznowienie postępowania, a następnie zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. o przekazanie kompletnych akt sprawy, pod rygorem nałożenia grzywny w trybie art. 55 § 2 p.p.s.a. – wobec faktu, że powyższe uprawnienia nie przysługują skarżącym.

Ponadto, opisane braki w treści protokołów, w tym zwłaszcza w zakresie poleceń służbowych wydanych przez zastępcę Wójta Gminy Mszana Dolna T. K., zdaniem skarżących również miały znaczący wpływ na treść decyzji administracyjnych, a następnie wyroków wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji skarżący zarzucają również, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. oraz poprzedzająca ją decyzja organu i instancji winny zostać uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po wznowieniu postępowania, z uwagi na oparcie ich na protokołach sporządzonych sprzecznie z prawem, które nie zawierały pełnego stanu faktycznego i poleceń służbowych wydanych przez ówczesnego zastępcę Wójta Gminy Mszana Dolna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Według skarżących podstawą do wznowienia postępowania sadowego stanowią uzyskane przez nich informacje od zastępcy Wójta:

– po pierwsze, co do braku w aktach sprawy protokołów z oględzin przeprowadzonych 10 września 2012 r. i 6 listopada 2013 r.;

– po drugie, co do braku pełnej treści ustaleń faktycznych w protokołach oględzin z czerwca i sierpnia 2012 r. oraz braku odnotowania w nich poleceń dotyczących dalszego prowadzenia sprawy, udzielonych przez zastępcę Wójta pracownikom Urzędu Gminy.

Odnosząc się do powyższych okoliczności oraz dołączonych do skargi oświadczeń T. K. i skarżących – stwierdzić należy, że nie mogły one stanowić podstawy do wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., wydanym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 października 2015 r. Wymienionym wyrokiem Sąd Wojewódzki oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy Mszana Dolna w przedmiocie udrożnienia rowu i zlikwidowania przeszkody w odpływie wody.

Wbrew twierdzeniom podniesionym przez skarżących w aktach administracyjnych znajduje się protokół z rozprawy i oględzin z 10 września 2012 r. (k. 11), w którym zawarto ustalenia dokonane w toku oględzin oraz złożone oświadczenia stron, w tym m.in. M. B. Z kolei protokół z rozprawy i oględzin, przeprowadzonych w dniu 6 listopada 2013 r., dołączony został do opinii biegłego, znajdującej się w aktach sprawy (k. 39).

W treści tego protokołu odnotowano m.in. udział K. B. i M. B., którzy odmówili złożenia podpisów. Dodać należy, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym okazano pełnomocnikowi skarżących protokoły z rozpraw i oględzin z 10 września 2012 r. i 6 listopada 2013 r. (k. 11 i k. 39 akt administracyjnych).

Z powyższego wynika, że informacje przekazane skarżącym przez T. K. nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych, którymi dysponował organ odwoławczy oraz sądy obu instancji przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Tym samym nie zaistniała okoliczność, która według skarżących miała warunkować wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a.

Przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. nie mogły być też twierdzenia skarżących wskazujące na to, że w protokołach oględzin z czerwca i sierpnia 2012 r. nie wpisano części ustaleń faktycznych dotyczących stanu nieruchomości objętych postępowaniem, jak też nie odnotowano poleceń służbowych co do dalszego prowadzenia sprawy.

Zauważyć należy, że skarżący jako strony biorące aktywny udział w toku całego postępowania administracyjnego, mogli zgłaszać uwagi dotyczące treści sporządzonych protokołów. Ewentualne zarzuty w tym zakresie mogły być przez nich sformułowane w złożonym odwołaniu lub skardze, bądź skardze kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika.

W takim stanie sprawy należało przyjąć, że powołane przez skarżących okoliczności i środki dowodowe nie mogły stanowić przesłanki do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Analiza akt sądowych i administracyjnych wykazała, że organ odwoławczy oraz sądy obu instancji orzekające w sprawie dysponowały kompletnym materiałem dowodowym, a w szczególności nie wystąpiła sytuacja wskazywana w skardze o wznowienie, mianowicie co do nieprzekazania oznaczonych protokołów oględzin przez organ pierwszej instancji. W toku całego postępowania nie wystąpiły też formalne przeszkody do ujawnienia przez skarżących swych zastrzeżeń dotyczących prawidłowości sporządzonych w sprawie protokołów z przeprowadzonych rozpraw i oględzin. Skarżący wyczerpali wszystkie środki zaskarżenia, w których mogli zgłosić zarzuty dotyczące ewentualnych uchybień proceduralnych.

Niedopuszczalne jest natomiast formułowanie takich zarzutów w ramach skargi o wznowienie postępowania sądowego.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. podstawą wznowienia może być późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. nie dotyczy okoliczności i dowodów wynikających z materiału zebranego w poprzednim postępowaniu, jednak nie dostrzeżonych przez stronę.

Z tych wszystkich względów brak było podstawy do wnioskowanego wznowienia postępowania sądowego, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi, zgodnie z art. 282 § 2 p.p.s.a.