Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 895/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: wymierzono grzywnę w kwocie 100 zł za niewykonanie punktu I wyroku odrzucono skargę na niewykonanie punktu III wyroku
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 34/06 i wymierzenie grzywny organowi I. wymierza Prokuratorowi Rejonowemu w [...] grzywnę w kwocie 100 zł (sto zł) za niewykonanie w całości punktu I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 34/06; II. odrzuca skargę na niewykonanie punktu III wyroku, o którym mowa w punkcie I; III zasądza od Prokuratora Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 14 listopada 2005 r. P. B. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego dla [...] w K. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w której znajdować się będą: "wzór podpisu, kserokopia tego podpisu lub podpis wszystkich zatrudnionych w Prokuraturze Rejonowej w [...] funkcjonariuszy publicznych oraz odcisk pieczęci służbowej, kserokopia tego odcisku lub jej wzór". Wniosek ten został sprecyzowany w piśmie z dnia 21 grudnia 2005 r., w którym P. B. wyjaśnił, że pod pojęciem pieczęci służbowej rozumiał wzór konkretnej pieczęci każdego funkcjonariusza (pieczęci imiennej), a nie chodziło mu o pieczęć urzędową prokuratury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 34/06 po rozpoznaniu skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Rejonowego dla [...] w K. w pkt 1 zobowiązał Prokuratora do załatwienia w terminie 14 dni wniosku P. B. z dnia 14 listopada 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej pieczęci służbowej, w pkt 2 odrzucił skargę w pozostałym zakresie oraz w pkt 3 zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zwrócił uwagę, że w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej imienne pieczęcie używane przez prokuratorów, jako element funkcjonowania organu władzy, są nośnikiem informacji publicznej. Pieczęć imienna prokuratora jest samodzielną, niezależną od dokumentu, na którym jej odcisk byłby umieszczony, informacją publiczną. Sąd wskazał też, że pierwotny wniosek skarżącego w części dotyczącej pieczęci nie był precyzyjny i mógł być rzeczywiście wadliwie odczytany. Z uwagi na to, że wniosek sprecyzowany został w piśmie z dnia 21 grudnia 2005 r. nie było przeszkód, aby nadać mu właściwy bieg.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r. sygn. I OSK 1918/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prokuratora Rejonowego w [...]. Odpis tego wyroku doręczono Prokuratorowi w dniu 2 maja 2008 r.

5 maja 2008 r. Prokurator przesłał P. B. pismo, w którym stosownie do treści punktu I prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Kr 34/06 udzielił mu odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 14 listopada 2005 r. odnośnie udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej pieczęci służbowej poprzez umieszczenie na tym piśmie odcisku pieczęci o treści: "Prokuratura Rejonowa [...]". Tego samego dnia Prokurator zwrócił się do Wydziału Budżetowo - Administracyjnego Prokuratury Okręgowej w [...] o przesłanie P. B. zasądzonych w pkt III powyższego wyroku kosztów sądowych w kwocie 100 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po otrzymaniu akt sprawy od Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłał Prokuraturze Rejonowej odpis prawomocnego wyroku i akta administracyjne. Prokuratura otrzymała tę przesyłkę 19 maja 2008 r.

Pismem z 3 czerwca 2008 r. P. B. zwrócił się do Prokuratora o wykonanie wyroku otrzymanego 19 maja 2008 r.

Pismem z 6 czerwca 2008 r. Prokurator odpowiedział na powyższe pismo informując P. B., że wyrok w sprawie II SAB/Kr 34/06 został już wykonany.

W dniu 13 czerwca 2008 r. P. B. złożył skargę na niewykonanie pkt I i III wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Kr 34/06 polegające na niezałatwieniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14 listopada 2005 r. w zakresie odcisku pieczęci służbowej prokuratorów, kserokopii tego odcisku lub jego wzoru. Skarżący domaga się wymierzenia Prokuratorowi grzywny w wysokości [...] zł i zasądzenia kosztów postępowania oraz wnosi o uznanie przez WSA prawa do otrzymania od skarżonego organu odcisku pieczęci służbowej prokuratorów, kserokopii tego odcisku lub jego wzoru.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy dla [...] w K. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że wyrok w sprawie II SAB/Kr 34/06 został wykonany zarówno w zakresie przekazania skarżącemu odcisku pieczęci służbowej, jak i zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie z dnia 8 września 2008 r. skarżący wyjaśnił, że przedmiotem jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie była pieczęć urzędowa prokuratury, lecz pieczątki imienne prokuratorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i Naczelny Sąd Administracyjny badały bezczynność w zakresie tak uzupełnionego i rozumianego wniosku, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu wyroków. Skarżony organ tej informacji nie udostępnił, ani też w żaden inny sposób nie ustosunkował się do wniosku w zakresie, w jakim sąd stwierdził jego bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą.

Skarga P. B., początkowo zarejestrowana jako skarga na bezczynność, w rzeczywistości jest skargą na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność i znajduje oparcie w art. 154 p.p.s.a. Z tego też względu należało sprawę wykreślić z repertorium SAB i wpisać do repertorium SA, co też uczyniono zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 17 września 2008 r.

Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. P. B. przed złożeniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 34/06 zwrócił się do Prokuratora Rejonowego dla [...] w K. o wykonanie tego wyroku, spełniając warunek formalny dopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. Z tego względu jego skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że o niewykonaniu wyroku można mówić dopiero po bezskutecznym upływie pewnego terminu, w którym organ miał faktyczną możliwość podjęcia nakazanych w wyroku czynności. W prawomocnym wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. termin do jego wykonania tj. do załatwienia wniosku P. B. z 14 listopada 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej został określony na 14 dni. W tym miejscu należy przywołać treść art. 286 p.p.s.a., w myśl którego po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zgodnie z powyższym przepisem czternastodniowy termin do wykonania wyroku zaczął biec 19 maja 2008 r. tj. w dniu, w którym Prokurator otrzymał od sądu I instancji odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok WSA uprawomocnił się jednak wcześniej - w dniu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną. Prokurator podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku w dniu 5 maja 2008 r., niezwłocznie po uzyskaniu odpisu wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną. Wykonanie prawomocnego wyroku przed doręczeniem organowi akt administracyjnych przez sąd nie stanowi naruszenia art. 286 p.p.s.a., które uzasadniałoby uwzględnienie skargi na niewykonanie wyroku. Istotą tego przepisu jest bowiem określenie terminu maksymalnego, w którym organ powinien wykonać obowiązek wynikający z prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Wcześniejsze wykonanie takiego obowiązku jest dopuszczalne i w żaden sposób nie narusza praw strony postępowania.

Dla oceny zasadności skargi P. B. niezbędna jest szczegółowa analiza treści wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt II SAB/Kr 34/06, wniosku, o którym rozstrzygał ten wyrok, a także ocena czynności podjętych przez Prokuratora Rejonowego w [...].

W pkt I powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Prokuratora Rejonowego w K. do załatwienia w terminie 14 dni wniosku P. B. z dnia 14 listopada 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej pieczęci służbowej.

We wniosku z dnia 14 listopada 2005 r. skarżący domagał się udzielenia informacji publicznej, w której znajdować się będą: odcisk pieczęci służbowej, kserokopia tego odcisku lub jej wzór. W piśmie z dnia 21 grudnia 2005 r. P. B. wyjaśnił, że pod pojęciem pieczęci służbowej rozumiał wzór konkretnej pieczęci każdego funkcjonariusza (pieczęci imiennej), a nie chodziło mu o pieczęć urzędową prokuratury.

Po otrzymaniu odpisu wyroku NSA Prokurator przesłał P. B. pismo zawierające odcisk pieczęci z danymi teleadresowymi Prokuratury Rejonowej dla [...] w K.

W kwestii pieczęci używanych w powszechnych jednostkach prokuratury należy stwierdzić, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2007 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 169 poz. 1189 ze zmianami) w § 8 ust. 1 stanowi: "Prokuratura Krajowa, prokuratury apelacyjne, okręgowe i rejonowe używają pieczęci urzędowych z nazwą prokuratury i wizerunkiem orła określonym w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600)". Definicję pieczęci urzędowej zawiera art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235 poz. 2000 ze zmianami), jednakże P. B. kategorycznie stwierdził, że jego wniosek nie obejmuje tej pieczęci, lecz pieczęć służbową. § 65 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia przewiduje, że "udzielenie aprobaty lub odmowa jej udzielenia następuje przez zamieszczenie na rękopisie albo odpisie pisma procesowego odpowiedniej adnotacji, daty i podpisu oraz odciśnięcie pieczęci służbowej". Jednocześnie żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie zawiera definicji pojęcia "pieczęć służbowa", w szczególności w odniesieniu do prokuratury. W ocenie Sądu pieczęć zawierająca dane teleadresowe prokuratury może zostać uznana za pieczęć służbową. Wniosek skarżącego z dnia 14 listopada 2005 r. w części obejmującej "udostępnienie informacji w postaci odcisku pieczęci służbowej, kserokopii tego odcisku lub jej wzoru" został więc częściowo wykonany.

Ponieważ skarżący w późniejszym okresie sprecyzował, że przedmiotem jego wniosku jest pieczęć imienna każdego funkcjonariusza, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że taka imienna pieczęć funkcjonariusza podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, Prokurator Rejonowy dla [...] w K. miał obowiązek rozpatrzyć wniosek P. B. również w tej części. W tym zakresie wyrok WSA nie został wykonany. Prokurator nie udostępnił tak rozumianej informacji publicznej, nie poinformował też skarżącego o odmowie udostępnienia informacji. Dlatego też zasadne było wymierzenie grzywny na podstawie powołanego wcześniej art. 154 p.p.s.a.

Art. 154 § 6 p.p.s.a. wskazuje maksymalną wysokość grzywny, która może zostać wymierzona za niewykonanie wyroku - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2007 r. i w drugim półroczu 2007 r. przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2007 r. wyniosło [...] zł, a więc grzywna może wynosić maksimum [...] zł. Co do minimalnej kwoty grzywny należy stwierdzić, że nie określa jej żaden przepis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.10.2006 r. sygn. III SA/Wa 1237/06 (LEX nr 276797) podkreślił, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, tak więc w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy, nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko, a wymierzając grzywnę w kwocie 100 zł uznał, iż kwota ta jest adekwatna biorąc pod uwagę, że wyrok nie został wykonany jedynie częściowo.

Sąd wbrew żądaniu skargi nie orzekł o istnieniu uprawnienia skarżącego do uzyskania żądanej przez niego informacji, bowiem w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a. na takie orzeczenie musi pozwalać charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W wyroku z dnia 26 lipca 2007 r. WSA w Krakowie przesądził, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej i podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta przewiduje jednak możliwość odmowy udostępnienia informacji w określonych sytuacjach, przy czym decyzja w tej kwestii należy do adresata wniosku o udzielenie informacji publicznej. Brak jest w niniejszej sprawie nie budzących uzasadnionych wątpliwości okoliczności stanu faktycznego i prawnego, gdyż Sąd nie jest w stanie ocenić, czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające odmowę udzielenia informacji publicznej. Z tego względu orzekanie na obecnym etapie postępowania przez Sąd byłoby przedwczesne.

Przedmiotem skargi P. B. było także niewykonanie pkt III wyroku w sprawie II SAB/Kr 34/06, a więc w części zasądzającej na jego rzecz od Prokuratora Rejonowego [...] koszty postępowania w kwocie 100 zł. W tej części skarga na niewykonanie wyroku podlega odrzuceniu na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9.01.2007 r. sygn. II SA/Wa 1258/06, LEX nr 301759, postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 25.03.2004 r., sygn. SA/Sz 2291/03, ONSAiWSA 2005/6/123) skarga na niewykonanie wyroku w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych jest niedopuszczalna. Przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie ma bowiem zastosowania w tym zakresie, albowiem nie występuje tu konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Pomiędzy organem a stroną, na rzecz której zasądzono zwrot kosztów postępowania, powstaje jedynie stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, zaś strona wierzycielem. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami k.p.c.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.