Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 83/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: umorzono postępowanie w sprawie bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A sp. z o.o. w T. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdów 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" Sp. z o.o. wniosło skargę na bezczynność Prezydent Miasta w sprawie wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania skarżącej wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad pojazdami przyjętymi przez skarżącą, które na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 130a ust. 10 ustawy o ruchu drogowym (w brzmieniu do dnia [...] września 2010 r.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów przeszły na własność Skarbu Państwa, a które do chwili obecnej dozorowane są przez skarżącą na terenie parkingu strzeżonego prowadzonego przez skarżącą w miejscowości T., zarzucając ww. organowi naruszenie art. 35 k.p.a. przez przekroczenie terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Wnioskiem z dnia [...].10.2016 r. skarżąca, P.P.U.H. "[...]" Sp. z o.o. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad pojazdami przyjętymi przez nią pod dozór.

P. z dnia [...].11.2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. zawiadomił skarżącą o przekazaniu przedmiotowego wniosku Prezydent Miasta, jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia, uzasadniając powyższe m.in. postanowieniem NSA z dnia [...].2.1015 r. sygn. akt I O W 171/15 w przedmiocie rozpoznania sporu kompetencyjnego w podobnej sprawie między naczelnikiem urzędu skarbowego, a starostą.

P. z dnia [...].02.2017 r. Zarząd Dróg Powiatowych w I. (znak [...]) poinformował skarżącą, iż nie została ona wyłoniona jako wykonawca w postępowaniu o zamówienie zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych, w związku z powyższym brak jest podstawy do przyznania wynagrodzenia za sprawowanie dozoru.

Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 29.11.2010 r. I OPS 1/10, jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może zostać przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W okresie do [...] czerwca 2009 r. Skarb Państwa nabywał własność pojazdu usuniętego z drogi, z mocy samej ustawy po upływie 6 miesięcy od daty usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruch drogowym w brzmieniu obowiązującym do 11.06.2009 r.), zaś o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego w drodze decyzji o charakterze wyłącznie deklaratoryjnym (tak wyroki NSA z dnia 10.03.2009 r. I OSK 1399/08, z dnia 08.09.2006 r. I OSK 1185/05). Ponadto w art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw wyraźnie przewidziano, iż koszty powstałe po terminie do odebrania pojazdów i dotyczące przechowywania pojazdów, dla których okres odbioru upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. i 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa.

Zgodnie zestawieniem pojazdów, dozorowanych przez skarżącą wskazanym w złożonym wniosku, 6-miesięczne terminy na odbiór pojazdów przez ich właścicieli upływały w latach 2007, 2008 oraz 2009. Własność pojazdów wymienionych w pkt 1 do 45 przeszła z mocy prawa na Skarb Państwa, w związku z powyższym zobowiązanym do przyznania wynagrodzenia za sprawowanie ich dozoru od dnia ich przyjęcia na teren parkingu w miejscowości T. do dnia wezwania w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest Skarb Państwa.

W kwestii zaś podstaw prawnych do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej przez Prezydent Miasta skarżąca wskazała, że regulacje art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dotyczące zasad postępowania z pojazdami usuniętymi z drogi, uległy istotnym zmianom na mocy ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późn. zm). Co do zasady, ta weszła w życie w dniu 4 września 2010 r., przy czym część jej przepisów weszła w życie dopiero w dniu 21 sierpnia 2011 r. Przed zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 10 lit. j ustawy nowelizującej art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn akt P 4/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu - w zakresie, w jakim dopuszczał on utratę prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu - z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust 3 Konstytucji RP. W następstwie powyższego wyroku przepis art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym utracił we wskazanym zakresie moc obowiązującą z dniem 12 czerwca 2009 r., natomiast ustawą nowelizującą komentowany przepis zmieniono w ten sposób, że od dnia 4 września 2010 r. orzeczenie o przepadku własności pojazdu przekazano do właściwości sądu powszechnego, orzekając, iż następuje ono na rzecz powiatu, a nie jak dotychczas - na rzecz Skarbu Państwa. Jako organ właściwy do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o przepadku własności pojazdu wskazano starostę, ustalając jednocześnie, że w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, organ ten występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W tej samej dacie weszły w życie ustępy 10a-10l, dodane do art. 130a przepisem art. 1 pkt 10 lit. k ustawy nowelizującej, stanowiące między innymi, że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu (ust. 10g) oraz że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i, a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h).

Natomiast na mocy art. 1 ust. 10 lit. d i f ustawy nowelizującej, z dniem 21 sierpnia 2011 r. uchylone zostały między innymi przepisy art. 130a ust. 5a, 5b, 5d i 5e ustawy Prawo o ruchu drogowym, uprawniające starostę do władczego wyznaczania jednostki organizacyjnej upoważnionej do usuwania pojazdów z drogi oraz prowadzenia parkingu strzeżonego, na którym pojazdy te są przechowywane i ustalające kryteria, jakimi starosta winien kierować się przy tym wyznaczaniu. Dopiero w tej dacie, w to miejsce, na mocy art. 1 ust. 10 lit. g wprowadzono do art. 130a ustęp 5f, zgodnie, z którym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, należy do zadań własnych powiatu, a starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Wprowadzenie przez ustawodawcę 21 sierpnia 2011 r. zmiany polegającej na rezygnacji z wyznaczania przez starostę podmiotu upoważnionego do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego i zastąpienie władczej formy wyłaniania wykonawcy tych czynności powierzeniem ich wykonywania zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, zasadniczo zmieniło charakter stosunku prawnego łączącego organ reprezentujący powiat i podmiot, któremu powierzono usuwanie pojazdów i prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych. Do czasu ewentualnego zawarcia umowy w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, świadczenie sprawującego nadzór miało charakter dozoru administracyjnego.

W okresie, kiedy skarżąca przyjęła pod dozór pojazdy wskazane we wniosku i kiedy zaczęły powstawać koszty związane z dozorem, skarżąca wykonywała zadania z zakresu administracji publicznej o charakterze administracyjnoprawnym, w ramach stosunku administracyjnego. Stosunek ten powstał bowiem na skutek władczych działań organu administracji, który wykonywał swoje zadania przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, jakimi były jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów i był on oparty na założeniu, że skarżący miał otrzymywać wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na niego obowiązków. Skarżąca wraz z wnioskiem przedłożyła kopie dyspozycji wydanych przez organy jednostek Policji usunięcia pojazdów w trybie art. 50a ust. 1/art. 130a ust. 4 ustawy- Prawo o ruchu drogowym, w których wskazywano miejsce docelowe usunięcia pojazdów tj. parking należący do skarżącej spółki.

W wyroku z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w poprzednim stanie prawnym, tj. m.in. w czasie, gdy skarżąca rozpoczęła przechowywanie pojazdów, ustawodawca nie dookreślił zarówno materialnoprawnych podstaw orzekania o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, trybu orzekania o tych kosztach, jak też charakteru należności przysługującej z tego tytułu podmiotowi prowadzącemu parking. Sąd zaznaczył, że wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnięto w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., akt I OPS 1/10, stwierdzając, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy, nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449). W uzasadnieniu tej uchwały, w ślad za Sądem Najwyższym akcentowano, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowanie usuniętego z drogi pojazdu, jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych. Wskazano również, że jakkolwiek, co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

Na gruncie przedstawionych rozważań skarżąca przyjęła, że podmiot, który pełnił zadania jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu na skutek władczych dyspozycji jednostek administracji publicznej, może dochodzić w trybie administracyjnym należności z tytułu usunięcia pojazdu i jego przechowania. Przedstawiona konstrukcja stosunku administracyjnoprawnego powstałego, tak jak w niniejszej sprawie, na gruncie poprzedniego stanu prawnego, skutkuje z kolei tym, że obecnie to starosta jest organem właściwym do załatwienia wniosku dotyczącego kosztów usunięcia i przechowania pojazdu. W kwestii właściwości starosty, na tle sporu kompetencyjnego pomiędzy naczelnikiem urzędu skarbowego a prezydentem miasta na prawach powiatu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez ustawę nowelizującą, w której zamieszczone zostały również przepisy międzyczasowe, w tym art. 13, gdzie zawarto unormowania o kosztach przechowywania pojazdów powstałych po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Rozstrzygając o tych kosztach ustawodawca ogólnie jednak wskazał tylko na Skarb Państwa, bez określenia statio fisci. Jednocześnie nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Dlatego przyjąć należy, zdaniem skarżącej, że organem właściwym w sprawie zwrotu wydatków związanych z przechowywaniem pojazdu jest starosta (por. postanowienia NSA: z 17 lipca 2012 r., I OW 95/12; z 13 lipca 2012 r., I OW 94/12; z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11; z 4 sierpnia 2011 r., I OW 72/11; z 9 listopada 2012 r., I OW 139/12; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt III SAB/Kr 45/16).

Prezydent Miasta mimo złożonego wniosku, do chwili obecnej nie realizuje swoich ustawowych obowiązków wynikających z przywołanych powyżej przepisów. P. ZDP w I. z dnia z dnia [...].02.2017 r. w ocenie strony skarżącej w żadnej mierze nie może zostać uznane jako załatwienie sprawy przez ww. organ, a winno być traktowane raczej w kategoriach odsunięcia od siebie ww. problemu.

W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżąca złożyła zażalenie na bezczynność Prezydent Miasta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. sygn. akt: SKO-431/39/2017 uznało, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i jednocześnie zobowiązało starostę do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Powyższe postanowienie doręczone zostało do organu w dniu [...] lipca 2017 r. Organ oświadczył, że sprawa zostanie załatwiona w wyznaczonym przez SKO terminie, a decyzja zostanie niezwłocznie przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w ślad za powyższym pismem.

W odpowiedzi na skargę organ potwierdził podjęcie czynności dotyczących złożenia wniosku (13 października 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.), przekazania go [...] listopada 2016 r przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. do organu celem załatwienia sprawy.

Działający w imieniu Prezydent Miasta Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w I., zwrócił się pismem [...] z dnia [...] lutego 2017 r. do pełnomocnika strony o wskazanie stosunku prawnego, będącego podstawą prawną roszczenia. Wynikało to z faktu, że spółka prowadziła parking dla pojazdów usuniętych z dróg Powiatu Inowrocławskiego tylko w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] czerwca 2006 r. na mocy podpisanej ze Prezydent Miasta umowy, natomiast przedmiotowy wniosek dotyczy pojazdów przyjętych pod dozór w późniejszym okresie tj. już po zakończeniu umowy.

Pełnomocnik strony nie ustosunkował się do powyższego pisma z [...] lutego 2017 r., natomiast pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. skierował do Prezydent Miasta ponaglenie, które wpłynęło w dniu [...] czerwca 2017 r., a następnie pismem również z dnia [...] czerwca 2017 r. złożył zażalenie na bezczynność Starosty skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., które wpłynęło w dniu [...] czerwca 2017 r.

Nie czekając na rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., strona skierowała skargę na bezczynność Prezydent Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które zostało przekazane pismem z [...] lipca 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, Sąd uznał, że mieści się ona w granicach kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyczerpany został też tryb poprzez wcześniejsze złożenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie skarga została złożona na bezczynność Prezydent Miasta w sprawie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych z drogi w latach 2007,2008 i 2009.

W orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność jest kwalifikowaną postacią przewlekłości. Bezczynność występuje wówczas, gdy w ustawowo określonym czasie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub niespiesznie prowadzi postępowanie, nie podejmując rozstrzygnięcia. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12, LEX nr 1341597).

Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 § 1-3 k.p.a., z którego wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Oznacza to, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:, sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. i:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd, wydano decyzję, postępowanie sądowoadministracyjne, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w części obejmującej zobowiązanie organu do dokonania czynności (wydania aktu) podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26.11.2008r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła zażalenie [...] czerwca 2017r. w przedmiocie wniosku z [...].10.2016 r. przekazanego do organu [...].11.2016 r. SKO wyraziło stanowisko w przedmiocie zgłoszonej bezczynności w postanowieniu z dnia [...] lipca 2017r. W dniu [...] lipca 2017r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność. Po wniesieniu skargi, w dniu [...] sierpnia 2017 r. organ wydał decyzję umarzającą postępowanie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za sprawowanie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi i przechowanymi na strzeżonym parkingu. Wydanie decyzji usunęło zatem stan bezczynności co uzasadniało uznanie postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu za bezprzedmiotowe.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności postępowania wykazała jednak, że skarga w dniu jej wniesienia była zasadna, gdyż istniały podstawy faktyczne i prawne do stwierdzenia bezczynności organu w zakresie obowiązku rozpoznania wniosku skarżącej o ustalenie kosztów dozoru przechowywanych pojazdów. Fakt wydania aktu nie zwalnia Sądu z oceny bezczynności i orzeczenia o kosztach postępowania.

Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają więc jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca. Podkreślić należy, że celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności w zakresie praw i obowiązków strony. Jednocześnie Sąd nie przesądza o treści czy skutkach tych działań, a także nie ocenia wydanego aktu. Jego kontrola ogranicza się do ustalenia, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność działań organu załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność działania, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana czynność, czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., I OSK 2509/13). Z tego też powodu w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia rozważań w kwestii istnienia materialnoprawnych przesłanek orzeczenia przez organ w przedmiocie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu. Ocena z tym zakresie ma bowiem charakter wtórny i dokonywana jest w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej- przekazanego dnia [...] listopada 2016r., na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia i dozoru pojazdów. Bezczynność ta istniała od chwili przekazania wniosku o zwrot kosztów do dnia wydania decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych, po przekazaniu sprawy według właściwości, w dniu [...] lutego 2017r. w imieniu organu stanowisko w sprawie wniosku zajął Zarząd Dróg Powiatowych (zakwestionował legitymację skarżącej do złożenia wniosku, wskazując na wygaśnięcie umowy ze starostą, regulującą zasady dozoru), ale organ nie podejmował dostatecznych działań zmierzających do załatwienia wniosku. Poinformowano więc o ewentualnym powstaniu przeszkody w rozpoznaniu sprawy, ale jej nie rozpoznano ani w sposób merytoryczny ani formalny. Strona na otrzymane pismo również nie zareagowała. Dopiero [...] czerwca 2017r., skarżąca wysłała ponaglenie w przedmiocie wydania decyzji i jednocześnie zażalenie na bezczynność do SKO.

Do przedmiotowego postępowania, jak wskazano na wstępie, zastosowanie znajdują przepisy procedury administracyjnej, w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, tj. art. 35-36 K.p.a. W sprawie doszło do naruszenia tych regulacji. Od chwili przekazania akt sprawy, do dnia wydania decyzji podjęto jedną nieefektywną czynność, która nie pozwala na zakwestionowanie zarzucanej bezczynności. Wymagane było podjęcie rozstrzygnięcia - czy to merytorycznego, czy też procesowego - w sprawie o ustalenie kosztów usunięcia i przechowania pojazdu a postępowanie w tym przedmiocie powinno zostać zakończone w ustawowym terminie i w formie odpowiedniej do okoliczności faktycznych i prawnych. Jak się okazało organ pozostawał w błędnym przekonaniu, że przesłane wyjaśnienie zakończyło sprawę a to z kolei doprowadziło do wydłużenia stanu bezczynności.

Strona działająca w zaufaniu do organów państwowych ma prawo oczekiwać, że organ podejmie stosowne działania zmierzające do załatwienia wniosku zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Strona nie może też ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania organów, zarówno w zakresie ustalenia przez nie swojej właściwości do załatwienia sprawy, jak i ustalenia okoliczności faktycznych związanych ze złożeniem wniosku podlegającego rozpoznaniu w formie prawem przewidzianej.

Dlatego Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że organ powinien był ustosunkować się do wniosku w przewidzianej prawem formie, zależnej od oceny, czy istnieją podstawy do merytorycznego rozpoznania wniosku, czy też wniosek nie może być merytorycznie rozpoznany w ogóle, albo czy wystąpiły czasowe przeszkody do jego merytorycznego rozpoznania.

Rozstrzygając tą sprawę należy jednak zauważyć, że zdarzenia, które spowodowały wystąpienie z roszczeniem, nastąpiły w latach 2007-2009. Po tym okresie przepisy w przedmiocie własności pojazdów, obowiązków właścicieli parkingów, zasad dozoru pojazdów ulegały zmianie a tym samym zasady zwrotu kosztów. Zmieniła się również właściwość podmiotów zobowiązanych. Skarżąca [...] października 2016r. wystąpiła z wnioskiem do urzędu skarbowego. Wniosek do starosty został przekazany [...] listopada 2016 r.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, biorąc pod uwagę złożoność prawnej regulacji i próbę wyjaśnienia sprawy, przy biernej postawie skarżącej, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do uznania, że wystąpiła kwalifikowana forma bezczynności.

W tych okolicznościach, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, ale bez rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie wniosek skarżącej pozostawał niezałatwiony przez prawie rok, ale ostatecznie decyzję wydano w zasadzie w ciągu miesiąca, po zwrocie akt od SKO.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów w kwocie [...]zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości [...] zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804) oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego w wysokości [...] zł.