Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 809/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.1, art. 29 ust.1, art. 48 ust.1, 5, art. 81 a ust.1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2023 r., znak: ZOA-XV.7721.11.2023 w przedmiocie wstrzymania budowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. W., Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również LWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej również PINB) z [...] lutego 2023 r., znak: [...] wstrzymujące A. W. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego o wymiarach 2,62 m x 8,05 m usytuowanego na działce nr [...] w B. , gmina A. oraz informujące o prawie do złożenia wniosku o legalizację tego budynku.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu 9 sierpnia 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB w K. przeprowadzili kontrolę w sprawie budynku gospodarczego na działkach nr [...] W trakcie kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się parterowy budynek gospodarczy, a od strony zachodniej (na działce nr [...]) do tego budynku dobudowana jest część połączona z nim konstrukcyjnie o wymiarach po obrysie zewnętrznym 2,62 m x 8,05 m i wysokości 2,48 m do 3,04 m. Wejście do środka dobudowanego obiektu jest wykonane przez drzwi dwuskrzydłowe znajdujące się w ścianie północnej budynku; w trakcie kontroli wewnątrz tego budynku znajdował się ciągnik. Dobudowana część powstała według oświadczenia A. W. przed rozpoczęciem budowy budynku mieszkalnego w 1991 r. jako obiekt tymczasowy. Po wybudowaniu budynku gospodarczego usunięto jedną ścianę, a konstrukcję oparto na budynku gospodarczym. Dobudowana część posiada konstrukcję wspartą na słupach z ceownika z oparciem krokwi na ścianie budynku gospodarczego i płatwi drewnianej (podpartej ceownikami stalowymi) z dachem jednospadowym. Obiekt budowlany nie posiada rynien i rur spustowych, odprowadzanie wody następuje na teren nieutwardzony. Ściany i drzwi obiektu budowlanego obite są deskami. Obiekt jest usytuowany w odległości 5,5 m od okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w budynku murowanym mieszkalnym na działkach [...] W trakcie kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny zawierający szczegółowe pomiary oraz odległości.

W toku postępowania PINB w K. pozyskał fotogrametryczne zdjęcia lotnicze z 2003 r. i 1997 r. Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany po dacie wykonania zdjęcia z 2003 r., ponieważ na obu zdjęciach nie ma tego obiektu. W związku z tym organ uznał, że oświadczenie właściciela nieruchomości, że powstał on jako obiekt tymczasowy na czas budowy budynku mieszkalnego w 1991 r. nie znajduje potwierdzenia. Organ I instancji pozyskał również mapę zasadniczą terenu z 1994 r., z której wynika, że w podobnej lokalizacji istniał budynek gospodarczy, jednak miał on wymiary około 5 m x 7 m i był usytuowany w odległości około 3 m od ówczesnej granicy pomiędzy działkami nr [...] (linia wyznaczająca tę granicę przylegała bezpośrednio do ściany wschodniej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...]).

PINB w K. postanowieniem z [...] lutego 2023 r., znak: [...], wstrzymał A. W. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego o wymiarach 2,62 m x 8,05 m usytuowanego na działce nr [...].

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. W..

Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., postanowieniem z 3 kwietnia 2023 r., znak: [...], zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego (oględzin).

W dniu 28 kwietnia 2023 r. upoważnieni pracownicy PINB w K. przeprowadzili oględziny, w trakcie których ustalono, że stan faktyczny nie uległ zmianie w stosunku do opisanego w protokole kontroli z dnia 9 sierpnia 2023 r. Na nieruchomości znajduje się obiekt o wymiarach całkowitych zewnętrznych (część murowana i drewniana) 5,03 m x 14,03 m i wysokości do okapu 3,04 m oraz wysokości do kalenicy 4,55 m z dobudowaną częścią od strony zachodniej o wymiarach po obrysie zewnętrznym 2,62 m x 8,05 m. Dokładne wymiary obiektów i usytuowanie wskazano na rysunkach stanowiących załącznik do protokołu. W trakcie oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną oraz szkic sytuacyjny zawierający szczegółowe pomiary oraz odległości.

W dniu 15 czerwca 2023 r. A. W. przedłożył pismo wraz z załącznikami, wskazując, że budynek gospodarczy (szopa drewniana) jest usytuowany na działkach nr [...] i był budowany przez jego ojca. Inwestor stwierdził, że pomagał przy budowie, nie będąc właścicielem tych działek. Ponadto przedłożył pismo PINB w K. z 15 listopada 2021 r., znak: [...], w którym organ I instancji poinformował, że w związku z przeprowadzoną w dniu 15 listopada 2021 r. przez pracowników PINB w K., kontrolą w sprawie budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr [...] i dokonanymi w jej trakcie ustaleniami, brak jest podstaw do podjęcia działań w przedmiotowej sprawie.

Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. LWINB wskazał, że zasadniczą kwestią w rozpatrywanej sprawie było ustalenie charakteru wykonanych robót budowlanych, daty ich wykonania oraz stwierdzenie, czy zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, a w konsekwencji określenie trybu postępowania w sprawie.

Organ odwoławczy ustalił, że sporny budynek powstał po 2003 r., na co wskazuje analiza fotogrametrycznych zdjęć lotniczych z 2003 r. i 1997 r. (k. 29 - 30 akt I instancji), z których wynika, że obiekt ten został wybudowany po dacie wykonania zdjęcia lotniczego z 2003 r. Na zdjęciach nie istnieje przedmiotowy obiekt, w związku z tym oświadczenie właściciela nieruchomości, iż powstał on jako obiekt tymczasowy na czas budowy budynku mieszkalnego w roku 1991 nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest mapa zasadnicza terenu z 1994 r., z której wynika, iż w podobnej lokalizacji istniał budynek gospodarczy, jednak miał on wymiary około 5 m x 7 m i był usytuowany w odległości około 3 m od ówczesnej granicy pomiędzy działkami nr [...]

Organ podkreślił, że A. W. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do zażalenia zdjęć celem wykazania, że obiekt, którego dotyczy postępowanie, wybudowany został w dwóch etapach. LWINB uznał, że załączone przez skarżącego zdjęcia nie stanowią podstawy do ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku, bowiem nie ma na nich informacji o dacie wykonania. Ponadto na załączonych zdjęciach brak jest obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania.

W związku z powyższym LWINB stanął na stanowisku, że do oceny, czy przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego według stanu prawnego obowiązującego po 2003 r. Ocena, czy zaistniała samowola budowlana, dokonywana jest bowiem zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych. Organ podkreślił, że okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, podlega ocenie według stanu prawnego z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej (zob. wyroki NSA: z 3 marca 2020 r., II OSK 184/19, z 29 września 2018 r., II OSK 109/18, z 23 lutego 2018 r., II OSK 1879/17).

W ocenie organu odwoławczego, słusznie PINB w K. wskazał, że biorąc pod uwagę konstrukcję spornego obiektu, a w szczególności konstrukcję dachu opierającą się na sąsiednim budynku gospodarczym, stanowi on rozbudowę budynku gospodarczego, na którą na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej wykonania, a zatem na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126; Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym inwestor, dokonując rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy około 70 m˛, miał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego nie uzyskał (sam skarżący w zażaleniu przyznał, że "część drewniana budynku mogłaby zostać uznana za postawioną bez stosownego zgłoszenia").

LWINB stanął na stanowisku, że mając na uwadze fakt, iż sporna rozbudowa budynku gospodarczego wymagała w dacie jej wykonania pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał, należało wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się bowiem również w przypadku zakończenia budowy. Stosownie do treści art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego LWINB poinformował skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, a także o zasadach obliczania tej opłaty.

LWINB wyjaśnił ponadto, że wprawdzie inwestor dołączył kopię pisma PINB w K. z dnia 15 listopada 2021 r., znak: [...], w którym organ I instancji poinformował, iż brak jest podstaw do podjęcia działań w sprawie spornego budynku gospodarczego, jednak wynik czynności kontrolnych nie przesądza o braku możliwości wszczęcia postępowania w danej sprawie w przyszłości po przeprowadzeniu kolejnej kontroli i stwierdzeniu podstaw do jego wszczęcia.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, LWINB wskazał, że w związku z ustaleniem, że rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego dokonano najwcześniej w 2003 r., to nie mogą znaleźć zastosowania regulacje związane z uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym. Ponadto, w związku z niewadliwym ustaleniem kluczowych kwestii związanych z przedmiotem postępowania, nie ma potrzeby pozyskiwania dodatkowych dowodów w postaci zeznań świadków oraz przeprowadzania rozprawy administracyjnej.

Skargę na decyzję LWINB wniósł A. W., zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego, które wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy:

1) art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy sporny obiekt istnieje od ponad dwudziestu lat i nie są względem niego prowadzone żadne roboty budowlane;

2) art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe przyjęcie, że nie zaistniały podstawy do wszczęcia uproszczonej procedury legalizacyjnej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wydaną decyzję, w szczególności:

1) art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, podczas gdy organy nie posiadały dokumentacji odnoszącej się do usytuowania budynków gospodarczych na nieruchomości w latach 2000-2002, co nie pozwala z pewnością ustalić, czy obiekty objęte zaskarżoną decyzją istniały na nieruchomościach przed rokiem 2003, podczas gdy wątpliwości powinny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego;

2) art. 123 k.p.a. poprzez uwzględnienie w całości argumentacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sytuacji, gdy nie istniały przesłanki uzasadniające wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia;

3) art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ dowodów z zeznań świadków zgłoszonych przez skarżącego w przypadku istnienia wątpliwości, których nie można rozstrzygnąć na podstawie innych zebranych w niniejszym postępowaniu dowodów, co wpłynęło na błędne ustalenie przez organ, że zachodzą podstawy do wydania zaskarżonej decyzji;

4) art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie jako strony postępowania J. W. - właścicielki nieruchomości, na której znajduje się częściowo budynek objęty niniejszym postępowaniem;

5) błędy w ustaleniach faktycznych wzięte za podstawę zaskarżonej decyzji, a

w szczególności:

- błędne uznanie, iż sporny budynek został wzniesiony po roku 2003 i stanowi samowolę budowlaną, podczas gdy skarżący wybudował dwa budynki gospodarcze na podstawie zgłoszeń dokonanych w 2000 i 2002 r.,

- błędne uznanie, że sporny budynek gospodarczy stanowi rozbudowę istniejącego budynku gospodarczego oraz samowolę budowlaną w sytuacji, gdy w 2000 i 2002 r. skarżący dokonał budowy dwóch budynków gospodarczych objętych zgłoszeniem.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków R. N. i P. W. oraz zeznań skarżącego celem wykazania czasu powstawania spornego budynku gospodarczego, a także zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący wskazał, że wprawdzie na zdjęciu z 1997 r. na miejscu, gdzie obecnie znajdują się budynki gospodarcze, nie figurował inny budynek, ale na zdjęciu z 2003 r. widnieją budynki gospodarcze w obecnym kształcie. Skarżący wyjaśnił, że zgodnie ze zgłoszeniami pierwsza część budynku powstała w roku 2000, natomiast jego druga część w 2002 roku. Skarżący w tym zakresie dopełnił wszystkich formalności wynikających z przepisów prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego organ nie dysponuje żadnymi dokumentami z tego okresu, oprócz zgłoszeń dokonanych przez skarżącego. Jednocześnie organ nie kwestionuje prawidłowości dokonanych zgłoszeń.

Skarżący wyjaśnił, że błędne są ustalenia dotyczące usytuowania budynku gospodarczego, gdyż część budynku położona jest na działce sąsiedniej należącej do J. W.. Właścicielka tej działki powinna być uczestnikiem niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem sporu jest wstrzymanie rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości B. z uwagi na jej wykonanie w warunkach samowoli budowlanej.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organy ustaliły, że sporna rozbudowa nastąpiła najwcześniej w roku 2003 (po wykonaniu fotogrametrycznego zdjęcia lotniczego dołączonego do akt administracyjnych sprawy – k. 30) bez wymaganego wówczas pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego).

Z kolei skarżący w toku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji (k. 8) początkowo wyjaśnił, że "dobudowana część powstała przed rozpoczęciem budowy budynku mieszkalnego (1991 r.) jako obiekt tymczasowy. Po wybudowaniu budynku gospodarczego usunięto jedną ścianę, a konstrukcję oparto na budynku gospodarczym". Oświadczył ponadto, że budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie dwóch zgłoszeń organowi administracji architektoniczno-budowlanej w K. – dokonanych w 2000 r. oraz w 2002 r. (k. 7). Następnie, w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący początkowo wskazał, że budynek gospodarczy o wymiarach 2,62 m na 8,05 m został wzniesiony w oparciu o stosowne zgłoszenia odpowiednio w roku 2000 oraz 2002 (k. 7 akt LWINB), a następnie podniósł, że budynek gospodarczy drewniany wybudowany został około roku 1991 przez niego i przez jego ojca (k. 6 i k. 4 akt LWINB). W uzasadnieniu zarzutów zażalenia skarżący stwierdził, że "jedynie część drewniana budynku mogłaby zostać uznana za postawioną bez stosownego zgłoszenia, jednakże z uwagi na datę jej budowy (rok 1991) oraz upływ czasu między budową budynku gospodarczego a wszczęciem postępowania administracyjnego, który wynosi ponad 20 lat, zastosowanie winny mieć przepisy dotyczące tzw. uproszczonej procedury legalizacyjnej" (k. 3 akt LWINB). W skardze na postanowienie LWINB skarżący wskazał, że budowa budynku gospodarczego miała miejsce na podstawie zgłoszenia w 2000 r., zaś jego rozbudowa nastąpiła na podstawie zgłoszenia w 2002 r.

Materiał zgromadzony w aktach sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organy prawidłowo ustaliły zarówno rodzaj wykonanych przez skarżącego robót budowlanych, datę rozbudowy budynku gospodarczego, jak i prawne konsekwencje realizacji tej inwestycji bez wymaganego w tej dacie pozwolenia na budowę.

Wykonane przez skarżącego roboty budowlane polegały niewątpliwie na rozbudowie budynku gospodarczego. Oparcie jego konstrukcji na ścianie innego budynku wyklucza przyjęcie, że mamy do czynienia z budową budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m˛. Wykonana przez skarżącego dobudowa do parterowego budynku gospodarczego o powierzchni całkowitej 70,57 m˛ (wymiary zewnętrzne: 5,03 m x 14,03 m) części budynku o wymiarach: 2,62 m na 8,05 m (tj. rozbudowa budynku gospodarczego mającego powyżej 70 m˛ powierzchni), wymagała od daty wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i wymaga nadal uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Do takiego wniosku prowadzi analiza historyczna art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, na mocy którego zwolnieniu z obowiązku uzyskania tego pozwolenia podlegały i nadal podlegają parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m˛.

Skarżący dokonał przedmiotowej rozbudowy, nie uzyskawszy wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co czyni go sprawcą samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Nie ulega również wątpliwości, że sporna rozbudowa miała miejsce najwcześniej w 2003 r., po dacie wykonania zdjęcia lotniczego zamieszczonego w aktach sprawy administracyjnej. Na zdjęciu z 1997 r. w miejscu, w którym obecnie istnieje rozbudowany budynek gospodarczy na działkach na [...] i [...], nie było żadnego budynku (k. 29), natomiast na zdjęciu z 2003 r. widnieje budynek gospodarczy, ale bez rozbudowanej części objętej niniejszym postępowaniem (k. 30). Skoro na zdjęciu z 2003 r. brak jest spornej części budynku objętej niniejszym postępowaniem, to oczywiste jest, że rozbudowa została wykonana po dacie zrobienia tego zdjęcia, czyli najwcześniej w roku 2003 (zdjęcie nie jest opatrzone dokładną datą, jedynie datą roczną). Zbędne są zatem, wbrew twierdzeniu skarżącego, zdjęcia z lat 2000-2002 (aktualne zdjęcie lotnicze tego terenu, na którym widoczna jest rozbudowana część budynku gospodarczego, jest dostępne na portalu A. – System Informacji Przestrzennej (https://annopol.e-mapa.net/; dostęp na dzień 28.11.2023 r.).

Oba zamieszczone w aktach sprawy zdjęcia – z 1997 r. oraz 2003 r. zaprzeczają w sposób ewidentny twierdzeniu skarżącego, że rozbudowana część budynku gospodarczego istnieje w tym miejscu od 1991 r. i że w latach późniejszych została ona częściowo rozebrana i oparta na budynku gospodarczym ("po wybudowaniu budynku gospodarczego usunięto jedną ścianę, a konstrukcję oparto na budynku gospodarczym"). Skoro na zdjęciu z 1997 r. w miejscu, w którym obecnie istnieje budynek gospodarczy, nie było żadnego budynku, to oczywiste jest, że sporna część budynku gospodarczego objęta niniejszym postępowaniem nie mogła zostać wzniesiona w 1991 r.

W aktach sprawy widnieje ponadto mapa zasadnicza z 1994 r., na której został wyrysowany budynek gospodarczy, jednak nie ulega wątpliwości, że jest to budynek inny niż budynek gospodarczy aktualnie tam istniejący. Wynika to wprost z zestawienia mapy z 1994 r. z aktualnymi mapami przedstawiającymi działki nr [...] i granicę między nimi. Na mapie z 1994 r. granica między działkami przebiegała inaczej niż obecnie: wzdłuż wschodniej ściany budynku mieszkalnego na działkach nr [...] Granica między tymi działkami została przesunięta i aktualnie przechodzi przez ten budynek mieszkalny. Gdy naniesie się granicę między działkami nr [...] na aktualną mapę, widoczne jest, że budynek wyrysowany na mapie z 1994 r. miał zupełnie inne położenie niż budynek gospodarczy istniejący obecnie na działce nr [...]. Budynek na mapie z 1994 r. położony jest w całości na działce nr [...], zaś gdyby nanieść poprzednią granicę między działkami na aktualną mapę, to rozbudowa część budynku gospodarczego znajdowałaby się częściowo na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...]. Ta okoliczność również zaprzecza twierdzeniom skarżącego, że sporna część budynku gospodarczego objęta niniejszym postępowaniem istniała w tym miejscu już w 1991 r.

Skarżący niezasadnie powołuje się również na fakt dokonania zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych organowi administracji architektoniczno-budowlanej w latach 2000 i 2002. Zgłoszenia te nie dotyczyły bowiem spornej rozbudowy, co wynika zarówno z całokształtu dokumentacji zamieszczonej w aktach sprawy, jak i z wyjaśnień samego skarżącego, który w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji stwierdził, że "jedynie część drewniana budynku mogłaby zostać uznana za postawioną bez stosownego zgłoszenia, jednakże z uwagi na datę jej budowy (rok 1991) oraz upływ czasu między budową budynku gospodarczego a wszczęciem postępowania administracyjnego, który wynosi ponad 20 lat, zastosowanie winny mieć przepisy dotyczące tzw. uproszczonej procedury legalizacyjnej" (k. 3 akt LWINB).

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów, należy w pierwszej kolejności ustosunkować się do zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie jako strony postępowania J. W. – właścicielki sąsiedniej działki nr [...]. Zarzut jest całkowicie bezzasadny, ponieważ J. W. była stroną postępowania administracyjnego i miała zapewniony czynny udział w każdym stadium tego postępowania, zarówno przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Wbrew zarzutowi skargi sporna rozbudowana część budynku gospodarczego znajduje się w całości na działce nr [...] (mapy: k. 33, 48, 60 akt LWINB; k. 3, 9, 15 akt PINB), nie zaś na działkach nr [...] Adresatem zaskarżonego postanowienia jest zatem wyłącznie skarżący, ponieważ, jak wynika z niewadliwych ustaleń organów, jest on inwestorem spornej rozbudowanej części budynku gospodarczego oraz współwłaścicielem działki nr [...] (art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego). Nie ma zatem żadnych racjonalnych powodów, aby adresatką obowiązków nakładanych w decyzjach organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie była J. W. – właścicielka sąsiedniej działki nr [...], na której sporna część budynku nie jest posadowiona. Organ, mając na uwadze, że inwestorem spornej rozbudowy jest skarżący, nie miał obowiązku kierować nakazów związanych z likwidacją skutków samowoli budowlanej również do B. W. jako współwłaścicielki działek nr [...], będącej stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (zob. m. in. wyrok NSA z 7 września 2023 r., II OSK 3032/20; wyrok WSA we Wrocławiu z 8 marca 2023 r., II SA/Wr 7/23).

W związku z tym, że dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy, w tym wymienione wyżej fotogrametryczne zdjęcie lotnicze z 2003 r., kopie map, protokoły oględzin oraz wykonana w ramach oględzin dokumentacja zdjęciowa, pozwoliła bez żadnych wątpliwości ustalić, że sporna rozbudowa nastąpiła najwcześniej w roku 2003, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ dowodów z zeznań zgłoszonych przez skarżącego świadków. Nie sposób także podzielić zarzutu naruszenia art. 81a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego. Takie wątpliwości w sprawie nie wystąpiły.

Sąd nie podzielił również sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy sporny obiekt istnieje od ponad dwudziestu lat i nie są względem niego prowadzone żadne roboty budowlane oraz poprzez niewłaściwe przyjęcie, że nie zaistniały podstawy do wszczęcia uproszczonej procedury legalizacyjnej. Przede wszystkim art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego wprost stanowi, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się także w sytuacji, gdy budowa została zakończona. Ponadto w sprawie nie może być zastosowany uproszczony tryb legalizacji, skoro rozbudowa miała miejsce najwcześniej w 2003 r., a co najmniej dwudziestoletni okres, o którym mowa w art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego, liczy się wstecz od momentu wszczęcia postępowania w sprawie samowoli. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte 11 sierpnia 2022 r., a zatem dwudziestoletni okres od zakończenia rozbudowy do wszczęcia postępowania nie upłynął.

Przeprowadzenie przez Sąd zawnioskowanych w skardze dowodów w postaci zeznań świadków czy przesłuchania skarżącego jest prawnie niedopuszczalne. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jedynym zatem środkiem dowodowym, który może zostać przeprowadzony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest dowód z dokumentów.

Z kolei zdjęcia, na które powołuje się skarżący (k. 2 i 8 LWINB), nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie zostały opatrzone datami ich wykonania, a co jeszcze istotniejsze, ukazują budynek gospodarczy od innej strony niż objęta sporną rozbudową, będącą przedmiotem niniejszego postępowania.

Również okoliczność, że w wyniku wcześniej przeprowadzonej przez PINB kontroli budynku gospodarczego na nieruchomościach skarżącego organ w piśmie z 15 listopada 2021 r. nie stwierdził nieprawidłowości, nie wiąże organu w niniejszej sprawie. Innymi słowy, pozytywny dla inwestora wynik kontroli organu nadzoru budowlanego przeprowadzonej w trybie art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego nie wyklucza wszczęcia w przyszłości postępowania dotyczącego zgodności z prawem wzniesionych na danej nieruchomości obiektów budowlanych i nakazania wykonania określonych czynności i robót w celu przywrócenia obiektów do stanu zgodnego z prawem, włączając w to nakazanie ich rozbiórki.

Podsumowując, w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący dokonał spornej rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr [...] najwcześniej w 2003 r., nie uzyskawszy wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co czyni go sprawcą samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z racji tego, że od daty rozbudowy do daty wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie nie upłynęło 20 lat, organy prawidłowo nie zastosowały uproszczonego trybu legalizacji samowoli budowlanej. Zarzuty naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego są zatem całkowicie bezzasadne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.