Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 998/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: |Art. 22, art. 24
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 maja 2015r. nr [ ] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d ust. 1 oraz art. 20, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287ze zm.), § 44 pkt 2, pkt 4, pkt 5, § 52 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz art. 104 kpa – po rozpatrzeniu wniosku Z. F. - odmówił wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencyjnym dla obrębu W gmina Ś dotyczącej zmiany powierzchni bez zmiany przebiegu granic działek ewidencyjnych:

– [...] o pow. 0,47 ha, objętej księgą wieczystą [...] na działkę nr [...] o pow. 0,94 ha;

– [...] o pow. 0,94 ha, objętej księgą wieczystą [...] na działkę nr [...] o pow. 0,47 ha,

na podstawie przedłożonego operatu pomiarowego KERG [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 stycznia 2013 r. sporządzonego przez geodetę uprawnionego K. C.

W uzasadnieniu Starosta wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr/725/13 uchylona została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] 2013 r. orzekająca o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych dla obrębu W, gmina Ś, dla działek nr [...], [...] w oparciu o operat pomiarowy KERG [...].

Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta wskazał, że do wniosku inicjującego postępowanie został załączony operat techniczny dla działek nr [...] i nr [...] obręb W KERG [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego K. C., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 21 stycznia 2013 r. W operacie tym sporządzono "Mapę z danymi do aktualizacji operatu ewidencji gruntów", z której wynika, że działki nr [...] i [...] zmieniają powierzchnię. Pod mapą zamieszczono uwagę "stwierdza się błąd w operacie ewidencji gruntów polegający na zamienieniu powierzchni działek". Działka nr [...], dla której ujawniona jest powierzchnia 0,47 ha, objęta księgą wieczystą KR [...] zmienia powierzchnię na 0,94 ha, natomiast działka nr [...], dla której ujawniona jest powierzchnia 0,94 ha, objęta księgą wieczystą [...] zmienia powierzchnię na 0,47 ha. W operacie nie wskazano zmiany przebiegu granic wymienionych działek. Z informacji zawartej w krótkim sprawozdaniu technicznym wynikało, że w trakcie prac kameralnych dokonano: obliczenia powierzchni, sporządzenia wykazu zmian gruntowych sporządzenia mapy uzupełniającej i skompletowania całego operatu. Prac polowych na okoliczność sporządzania operatu nie wykonywano.

Starosta ustalił, że według danych obecnie ujawnionych w bazie danych ewidencji gruntów obręb W działka nr [...] posiada powierzchnię 0,47 ha, natomiast działka nr [...] posiada powierzchnię 0,94 ha. Dokonując analizy treści mapy ewidencyjnej, stwierdzono, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] winna być większa niż powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...]. W tym względzie stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków nie jest właściwy. Starosta wskazał, że działki nr [...] [...] obręb W posiadają założone księgi wieczyste [...] i [...], zaś podstawę ujawnionego w księgach wieczystych prawa własności stanowiły akty własności ziemi wydane na oznaczenia parcel katastralnych oraz wykazy zmian gruntowych. Akt Własności Ziemi AWZ [...] z dnia 10 sierpnia 1977 r. wydany przez Naczelnika Gminy Ś na nazwisko T. P. obejmuje następujące parcele katastralne pgr l. kat: [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], pb. l. kat. [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 2.1500 ha. W roku 1979 r. przy zakładaniu nowej ewidencji gruntów dla obrębu W, gmina Ś, w jednostce rejestrowej nr [...], ujawniono działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...] o pow. 0,94 ha jako własność T. P. na podstawie ww. aktu własności ziemi. W tym samym roku do tej jednostki rejestrowej dopisano również działki nr: [...], [...], [...], wobec czego łączna powierzchnia gruntów w jednostce rejestrowej nr [...] wynosiła 2,12 ha. Akt Własności Ziemi AWZ [...] z dnia 10 sierpnia 1977 r. wydany przez Naczelnika Gminy Ś na nazwisko J. F. i J. J. obejmuje następujące parcele katastralne pgr l. kat. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. 2,0200 ha. W pierwszym rejestrze nowej ewidencji gruntów założonym w roku 1979 w jednostce rejestrowej nr [...] ujawniono następujące działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...] o pow. 2,13 ha jako własność J. i F. J. W tym samym roku do wym. jednostki rejestrowej dopisano również działkę nr [...] o pow. 0,60 ha, wobec czego powierzchnia gruntów w jednostce rejestrowej wynosiła łącznie 2,73 ha.

Starosta podał, że obwieszczenie Prezydenta Miasta z dnia 25 sierpnia 1980 r. w sprawie założenia nowej ewidencji gruntów dla części gminy Ś, w tym m.in. dla miejscowości W położonej w Gminie Ś ukazało się w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta nr 3 poz. 61 z dnia 3 października 1980 r. Dokumentacja z założenia operatu nowej ewidencji gruntów przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], zawiera spisany protokół ustalenia stanu władania działek [...] i [...], w którym figurują podpisy ówczesnych właścicieli tych działek, tj. T. P. i F. J. potwierdzające ustalony stan władania. Przebieg granic przedmiotowych działek uwidoczniony podczas założenia nowej ewidencji gruntów pozostawał niezmieniony do czasu ujawnienia na mapie ewidencyjnej zmiany wynikającej z pomiaru kontrolnego dokonanego w roku 1984 przez Biuro Geodezji i Terenów Rolnych. Na okoliczność wykonywania pomiaru został sporządzony operat pomiarowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr KERG [...]. Operat ten zawiera spisany protokół graniczny, który podpisali J. P. (następca T. P.) oraz J. J. Z treści sporządzonej mapy wynika że zmianie uległ przebieg granic między działkami oraz numeracja działek. Kolorem czerwonym zaznaczono nowy przebieg granic, a także wprowadzono zmianę numeracji działek: działka nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...], a działka nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...]. Mapa sytuacyjna zawiera również wykaz zmian, w którym powołano iż "dz. nr [...] zmienia powierzchnię, konfigurację i oznaczenie na [...], dz. nr [...] zmienia powierzchnię, konfigurację i oznaczenie na dz. [...]". W stanie starym wykazano powierzchnie: działka nr [...] o pow. 0,4682 ha, [...] o pow. 0,9370 (0.94 ha), w stanie nowym powierzchnie: nr [...] o pow. 0,4505 ha (0,45), nr [...] o pow. 0,9547 (0,96) ha. Z mapy wynika również, że pod względem obszaru działka nr [...] jest znacznie większa niż działka nr [...]. Zatem należy stwierdzić, że powołany na mapie stan "po zmianie" bardziej odpowiada stanowi rzeczywistemu, tj. część kartograficzna i opisowa są zgodne. Natomiast w odrębnym tabelarycznym wykazie zmian, w którym zawarto również rozliczenie powierzchni klas i użytków w poszczególnych działkach wykazano: J. F. i żona J. J. - w stanie dotychczasowym działka nr [...] o pow. 0,47 ha w tym: Rlllb o pow. 0,44 ha, B/RIIIb o pow. 0,03 ha - w stanie nowym działka nr [...] o pow. 0,45 ha w tym: Rlllb o pow. 0,43 ha, B/RIIIb o pow. 0,02 ha; F. J. i ż. F. M. ziałka nr [...] o pow. 0,94 ha w tym: Rlllb o pow. 0,21 ha, RIVa o pow. 0,36 ha, S/RIIIb o pow. 0,11 ha, LzIV o pow. 0,12 ha, B/RIIIb o pow. 0,14 ha - w stanie nowym działka nr [...] o pow. 0.96 ha w tym: Rlllb o pow. 0,22 ha, RIVa o pow. 0,36 ha, S/RIIIb o pow. 0,11 ha, LzIV o pow. 0,12 ha, B/RIIIb o pow. 0,15 ha. Powierzchnie dziełek [...] i [...] w tabelarycznym wykazie zmian są inne niż wykazane na mapie sytuacyjnej. Starosta zauważył, że z analizy tabelarycznego wykazu zmian wynikało, że poza zmianą numeracji działek nie sprostowano błędu powierzchniowego.

Organ wyjaśnił, że w ewidencji gruntów dane z operatów technicznych ujawniane są na podstawie tabelarycznych wykazów zmian, ze względu na zawarte w nich niezbędne dane odnośnie powierzchni użytków i klas. Wobec sprzecznej treści powierzchni wykazanych na mapie uzupełniającej i w tabelarycznym wykazie zmian, operat ten nie został ujawniony w części opisowej ewidencji gruntów. W części kartograficznej wprowadzono zmiany przebiegu granic prawdopodobnie w 1985 r. i od tamtego momentu stan w ewidencji gruntów pozostaje niezmieniony. W ocenie organu strony nie złożyły skutecznie wniosku o aktualizację operatu ewidencji gruntów, a sporządzony operat zawiera błędy. Na podstawie dokonanej analizy stanu prawnego i własnościowego Starosta stwierdził, iż mimo założenia ksiąg wieczystych obejmujących już ewidencyjne oznaczenia działek nr [...], [...] obręb W, przebieg granic tych działek wymaga dalszych czynności regulacyjnych. Starosta zaznaczył, że porównanie treści mapy katastralnej, mapy ewidencyjnej i zasięgu prawa własności określonego w wydanych aktach własności prowadzi do wniosku, że nie pokrywa się on z przebiegiem granic działek ewidencyjnych. Starosta uznał, że propozycje zawarte w operacie dołączonym do wniosku Z. F. byłyby jedynie czynnością zastępczą, ponieważ w operacie brak jest wiarygodnej dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej ustalenia proponowane przez tego geodetę. Starosta wyjaśnił, że ustalenia właściwej powierzchni działki nie można dokonać na podstawie opracowania kameralnego, w którym nie ustalono przebiegu punktów granicznych granic działek ewidencyjnych, gdyż powierzchnia działki stanowi funkcję przebiegu granic. Należy najpierw ustalić przebieg granic i dopiero na podstawie ustalonego przebiegu określić powierzchnię działki. W rozpatrywanej sprawie nie spisywano protokołu z czynności ustalenia przebiegu granic w terenie, co jest konieczne w przypadku aktualizacji operatu ewidencji gruntów w trybie przyjętym w w/w operacie. Starosta podkreślił, że rezultatem pracy geodezyjnej ma być wiarygodna dokumentacja geodezyjna, z której jasno winno wynikać, co zostało ustalone i na jakiej podstawie. Pozyskanie współrzędnych punktów granicznych w drodze jedynie pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniego pomiaru w terenie, jest możliwe - jednak dane takie pozwalają jedynie na określenie numerycznego opisu granicy działki - nie dają podstaw do określenia jej pola powierzchni działki z dokładnością o której mowa w § 62, rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Starosta zaznaczył też, że wezwał Z. F. do przedłożenia operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającego wykazy zmian danych ewidencyjnych, w którym nastąpiło ustalenie przebiegu granic zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, lecz wnioskodawczyni stwierdziła, że Starosta winien we własnym zakresie wykonać stosowny operat lub zlecić jego wykonanie. Starosta wyjaśnił, że w jego ocenie dokonanie aktualizacji stanu prawnego jest konieczne dla działek [...] i [...] obręb W, lecz na drodze postępowania ewidencyjnego, aktualizacja przebiegu granic może się odbyć w trybie art. 36-39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Warunkiem jest jednak spełnienie wymogów z § 39, zaś innym trybem do ustalenia granicy prawnej między w/w działkami jest postępowanie rozgraniczeniowe. Zdaniem Starosty zasadniczą kwestią w omawianej sprawie jest ustalenie zasięgu prawa własności właścicieli przedmiotowych działek, a następnie obliczenie powierzchni działek z wymaganą dokładnością, gdyż powierzchnia działek zawsze wynika z przebiegu jej granic.

Odwołanie od decyzji Starosty złożyła Z. F., która zarzuciła, że organ I instancji błędnie przyjął, iż w sprawie znajduje zastosowanie § 37-39 i 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczyła, że przepisy te dotyczą przebiegu granic, co nie stanowi przedmiotu sprawy. Odwołująca się podniosła, że nie domagała się ustalenia innych granic, lecz prawidłowego wskazania powierzchni działek [...] i [...]. Zatem w sprawie nie chodzi o aktualizację powierzchni działek poprzez określenie ich powierzchni na nowo (np. na skutek zmiany granic), lecz o dokonanie aktualizacji w oparciu o granice istniejące, które były podstawą do opracowań znajdujących się w zasobach ewidencji gruntów. Dlatego przedłożony operat, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego był wystarczający do dokonania aktualizacji. Odwołująca się podkreśliła, że także sam organ I instancji zauważył, że stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków nie jest właściwy. Zatem Starosta winien podjąć z urzędu działania zmierzające do usunięcia niezgodności.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 22 maja 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył ustalenia dokonane przez Starostę i stwierdził, że pozyskanie współrzędnych punktów granicznych w drodze pomiaru kartometrycznego, bez uprzedniego pomiaru w terenie jest możliwe, jednak dane takie nie dają podstaw do określenia pola powierzchni działki z dokładnością, o której mowa w § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ponadto na obowiązującej mapie ewidencyjnej działki stanowiące przedmiot opracowania oznaczone są jako nr [...] i nr [...]. Tymczasem na "Mapie z danymi do aktualizacji operatu ewidencji gruntów" zawartej w operacie pomiarowym KERG [...] działki wyjściowe oznaczone są numerami: [...] i [...], co jest zgodne z częścią opisową operatu ewidencyjnego, lecz niezgodne z częścią kartograficzną. Brak jest jakiegokolwiek komentarza oraz wyjaśnienia w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, geodeta, wykonując opracowanie KERG [...], winien odnieść się do powyższych nieścisłości. WINGiK podkreślił, że ze znajdującej się w aktach sprawy "Mapy uzupełniającej porównania mapy katastralnej z mapą ewidencyjną dla działki nr [...]" sporządzonej przez geodetę uprawnionego inż. F. – K. (karta 52 akt sprawy), pozyskanej przez pełnomocnika M. B. ze zbioru dokumentów księgi wieczystej nr [...] wynika, iż przebieg granic działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] wymaga regulacji z uwagi na rozbieżności w zakresie stanu prawnego, określonego aktami własności ziemi, które były podstawą założenia ksiąg wieczystych dla ww. działek ewidencyjnych a obecnym stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż fakt, że w sprawie prowadzone było postępowanie administracyjne na wniosek Z. F. oparty o dokumentację geodezyjną oznaczał, iż organ administracji publicznej był zobowiązany do oceny, czy przedłożony operat techniczny przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 21 stycznia 2013 r. pod numerem KERG [...] był wystarczający jako podstawa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. WINGiK uznał, że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji było prawidłowe, wyjaśniono bowiem okoliczności istotne dla postępowania oraz zrealizowano wytyczne wskazane w wyroku WSA w Krakowie.

W odniesieniu do zarzutów wskazanych w odwołaniu WINGiK wyjaśnił, że obowiązujące obecnie przepisy, zwłaszcza § 61 i § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wskazują, że powierzchnię działki wyznacza się w oparciu o współrzędne jej punktów granicznych. Zatem w pierwszej kolejności należy dokonać wnikliwej analizy stanu prawnego przedmiotowych działek ewidencyjnych, następnie ustalić przebieg ich granic, dokonać pomiarów na gruncie i dopiero na podstawie wyników tych pomiarów obliczyć powierzchnię. WINGiK stwierdził również, że Starosta powinien mieć na względzie przeprowadzenie z urzędu postępowania mającego na celu aktualizację ww. informacji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję WINGiK z dnia 22 maja 2015 r. wniosła Z. F., zarzucając naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 ppkt "d" w związku z art. 61 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że wszczęcie postępowania nastąpiło przy zastosowaniu zasady skargowości, w sytuacji gdy z uwagi na niekwestionowany przez organy obu instancji fakt wykrycia błędnych informacji, postępowanie należało traktować jako wszczęte wedle zasady oficjalności, zaś wniosek skarżącej winien być traktowany jedynie jako zawiadomienie o błędnych informacjach figurujących w ewidencji gruntów i budynków, dające podstawę organowi I instancji do wszczęcia postępowania z urzędu. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł prowadzi do uznania, że skargę należało uznać za uzasadnioną.

Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014r. sygn. akt III SA/Kr 725/13 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2013r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty jako wydane przedwcześnie, bez kompletnego i pełnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd uznał, że naruszenie przez organy przepisów postępowania – art. 7, 9 i 77 kpa nie pozwala na dokonanie oceny, czy wniosek skarżącej o aktualizację ewidencji zasługuje na uwzględnienie.

Mając na uwadze treść powyższego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie powołanego przepisu art.153 ppsa uznał, że jest związany oceną prawną w nim zawartą, jednak w takim zakresie, w jakim nie uległy zmianie przepisy ustawy z dnia 7 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2013.267), dalej pgik. Ustawa ta została zmieniona Ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2014.897), która weszła w życie z dniem 12 lipca 2014 r., a więc w okresie po wydaniu przez Sąd w/w wyroku, a przed wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Nie utraciła mocy wiążącej ocena Sądu polegająca na uznaniu wydania przez MWINGiK poprzedniej decyzji przedwcześnie, z powodu naruszenia przepisów postępowania. Ponadto nie doszło w niniejszej sprawie do zmiany istotnych okoliczności faktycznych.

Przypomnienia więc tylko wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17

maja1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. 2005. 2027 ze zm.) dalej pgik, w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 lipca 2014r.

ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny

zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla

kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych

podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub

lokalami.

Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie egib. Z przepisu art. 24 ustawy wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2a pkt.1), lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, w dwojaki sposób:

1. w trybie czynności materialno-technicznej w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2b pkt.1) pgik,

2. w drodze decyzji administracyjnej w pozostałych przypadkach, a także w przypadku odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków – art. 24 ust. 2b pkt. 2) i ust. 2c pgik.

Z powyższego wynika również, ze zmiany w zapisach ewidencji mające za przedmiot aktualizację ewidencji wprowadzane są z urzędu lub na wniosek.

Z przepisów tych wynika, że inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie

wymiany danych ewidencyjnych należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, tj. do starosty, bądź do podmiotów posiadających interes prawny we wszczęciu i prowadzeniu postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych. Podkreślenia wymaga, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji a nie jej prostowania. Jednakże usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289). W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy jednak wskazać, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wynikające z ustawy i rozporządzenia nie stanowią wystarczającej gwarancji wykluczającej możliwość istnienia w rejestrze i wpisów niedopuszczalnych, bezprawnych lub błędnych. Wpis błędny to wpis niezgodny z treścią dokumentu urzędowego stanowiącego jego podstawę, lub wpis niezgodny ze złożonym wnioskiem. Wadliwość taka może być wadliwością nieistotną, możliwą do usunięcia w przewidzianym w postępowaniu administracyjnym postępowaniu rektyfikacyjnym, lub istotną, wymagająca wydania decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (tak. D. Felcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gali, Wyd. I, 2009 r., str. 88 i nast.). W sytuacji zatem, kiedy uwidoczniony w katastrze nieruchomości wpis jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy winien podjąć niezwłocznie czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości, z urzędu lub na wniosek strony, stosując w tym zakresie odpowiednio przepisy k.p.a. W kontrolowanej sprawie, w wyniku uzupełnienia po wyroku tut. Sądu dokumentacji stanowiącej podstawę aktualnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działek ewidencyjnych nr nr [...] i [...] WINGiK ustalił, że podstawą wykazania przebiegu granic w/w działek ewidencyjnych były kolejno: dokumentacja z założenia operatu nowej ewidencji gruntów – KERG [...] zawierająca protokół ustalenia stanu władania, oraz operat pomiarowy KERG [...] sporządzony w wyniku pomiaru kontrolnego dokonanego w 1984 r. przez Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, również zawierający protokół graniczny. Z dokumentacji sporządzonej w wyniku pomiaru kontrolnego w 1984 r. wynika, że zmianie uległ przebieg granic, oraz oznaczenia działek w sposób szczegółowo opisany przez organ odwoławczy (str. 4 uzas.) i wyżej przytoczony. Ustalił równocześnie organ, że operat KERG [...] przyjęty w całości do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, został ujawniony jedynie w części kartograficznej – tj. ujawniono zmianę przebiegu granicy, natomiast z uwagi na sprzeczność pomiędzy danymi z tabelarycznego wykazu zmian i danymi wynikającymi z powierzchni wykazanych na mapie uzupełniającej, nie ujawniono zmian wynikających z części opisowej tego operatu. W wyniku takiego działania powstał w ewidencji stan, w którym na skutek błędnie sporządzonej dokumentacji, przyjętej do zasobu geodezyjno-kartograficznego, organy ewidencyjne dokonały błędnego wpisu danych ewidencyjnych, który doprowadził do istniejącej sprzeczności części kartograficznej z częścią opisową operatu. Błąd ten polegał na ujawnieniu zmian wyłącznie w części kartograficznej, bez koniecznej w takiej sytuacji zmiany w części opisowej ilustrującej i uzasadniającej zmianę w części kartograficznej operatu, którą to część opisową pominięto z uwagi na istniejące błędy. Sytuacja powyższa jest dowodem na zasadność utrwalonego już poglądu, iż samo przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do zasobu, bez dokonania przez organ kontroli zasadności danych z niej wynikających nie daje podstaw do uznania, że dokumentacja taka stanowi wystarczającą podstawę aktualizacji ewidencji. Nie ma przy tym żadnego znaczenia dla uzasadnienia końcowego rozstrzygnięcia, stwierdzenie przez organ, że od dnia wprowadzenia tej błędnej, bo niekompletnej a więc powodującej niespójność danych ewidencyjnych zmiany strony nie wnosiły o aktualizację informacji nią objętych. Ustalił też organ, co jest oczywistą konsekwencją takiej sytuacji, że operat KERG [...] zawiera błędy i z powodu tych błędów istnieje rozbieżność między częścią opisową a częścią kartograficzną operatu ewidencji gruntów i budynków. W świetle treści przepisów pgik oraz rozporządzenia egib nie wymaga szerszego uzasadnienia, że w sytuacji, kiedy wpis w operacie ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z dokumentem źródłowym, organ rejestrowy powinien podjąć z urzędu lub na wniosek czynności zmierzające do usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości. Wymaga to oczywiście uprzedniego zbadania i ustalenia rodzaju błędu (czy jest on istotny, czy nieistotny) oraz jego genezy. Z przytoczonych przyczyn, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, żądanie skarżącej uznał organ za uzasadnione, jednocześnie stwierdzając, że do dokonania aktualizacji celem wyeliminowania niespójności powstałej na skutek wcześniejszych uchybień, nie jest wystarczające przedłożone przez skarżącą opracowanie geodezyjno-kartograficzne. Pomimo stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, że operat KERG [...] zawiera błędy, które są przyczyną istniejącej rozbieżności między częścią opisową a częścią kartograficzną operatu ewidencji gruntów i budynków, oraz stwierdzenia konieczności wyeliminowania rozbieżności, co więcej, stwierdzenia, że zasadne jest przeprowadzenie z urzędu postępowania mającego na celu aktualizację ewidencji w zakresie, w jakim wnosiła o to skarżąca (co winien mieć na względzie Starosta - str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), WINGiK wydał decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych na podstawie przedłożonego przez skarżącą operatu. Zdaniem Sądu zaskarżona została wydana z naruszeniem art. 24 ust. 2a pkt 1d pgik, a stanowisko organu w powiązaniu z treścią aktualnie obowiązujących przepisów ustawy jest wewnętrznie niespójne. Na mocy art. 24 ust. 2a pkt.1d pgik informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Przepis powyższy obowiązuje od dnia 12 lipca 2014 r. Jednocześnie zmianie uległa treść art. 22 pgik, który w ust. 3 w nowym brzmieniu uregulował wyczerpująco sytuacje, w których w kompetencjach starosty leży nałożenie na podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt. 1 pgik obowiązków, o których mowa w art. 24 ust. 3 pkt. 1-3 pgik, łącznie z możliwością wykonania zastępczego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012.1015) – art. 24 ust. 4 pgik. Jednocześnie od dnia 12 lipca 2014 r. nie obowiązuje ust. 3 art. 22 pgik w jego poprzednim brzmieniu, który to przepis stanowił podstawę do żądania przez starostę dostarczenia dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji, w toku postępowań wszczynanych na wniosek. Z aktualnej regulacji wynika, że możliwość żądania przez starostę niezbędnych do aktualizacji danych ewidencyjnych dokumentów odnosi się tylko do sytuacji wskazanych w art. 22 ust. 2 pgik, a więc dotyczących zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Przepis powyższy należy odczytywać łącznie z § 47 ust. 3 rozporządzenia egib, który przewiduje w przypadku konieczności wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów przeprowadzenie postępowania administracyjnego lub zastosowanie art. 22 ust. 3 pgik. Zatem poddanie kwestii aktualizacji operatu trybowi postępowania administracyjnego a nie zastosowanie art. 22 ust. 3 pgik (który zresztą w niniejszej sprawie zastosowania nie znajduje, z uwagi na jego aktualną treść) nakłada na organ prowadzący ewidencję obowiązek - obok zawsze istniejącego obowiązku aktualizacji danych ewidencyjnych - przestrzegania zasad wynikających z przepisów kpa.

Zwrócić należy uwagę, że organy w toku postępowania nie ustaliły, aby w istniejących zasobach brak było danych i dokumentów pozwalających rozpatrzyć wniosek skarżącej, stwierdzając, że do usunięcia zaistniałej niespójności konieczne jest podjęcie czynności polegających na analizie stanu prawnego przedmiotowych działek, ustalenie przebiegu ich granic w oparciu o istniejący i wykazany w zasobach ewidencji stan prawny, dokonanie pomiarów na gruncie i obliczenie powierzchni działek – innymi słowy - sporządzenie stosownej dokumentacji, mogącej stanowić podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych. Zgromadzone przez organ w toku postępowania dowody doprowadziły słusznie do uznania, że wniosek skarżącej dotyczy wyeliminowania błędów powstałych w wyniku działania organu prowadzącego ewidencję a nie jest wnioskiem dotyczącym wprowadzenia zmiany ewidencji na podstawie nowych, nieznanych organowi dokumentów. Okoliczność powyższa, w powiązaniu z ciążącym na Staroście na mocy art. 24 ust. 2a pkt. 1d pgik obowiązkiem utrzymywania ewidencji w stanie aktualności w razie wykrycia błędnych informacji powoduje, że błąd ten, nie wywołany przez skarżącą nie może powodować odsunięcia do bliżej nieokreślonej przyszłości ciążącego na organach obowiązku dokonania aktualizacji z urzędu. Jest bowiem oczywiste, że strona nie dysponuje żadnym sformalizowanym narzędziem skutecznego spowodowania podjęcia przez organ postępowania z urzędu. Narzędziem tym pozostaje wyłącznie ciążący na organach prowadzących ewidencję gruntów i budynków obowiązek utrzymywania ewidencji w stanie aktualności. W tej więc konkretnej sytuacji, odmowa dokonania aktualizacji i skierowanie skarżącej na drogę oczekiwania na podjęcie przez Starostę czynności wynikających z ustawowych obowiązków i wszczęcie kolejnego postępowania narusza przepis art. 24 ust. 2a pkt. 1d pgik, a przerzucanie na stronę postępowania administracyjnego skutków błędów będących wynikiem nieprawidłowych działań organów prowadzących ewidencję narusza zasadę zaufania wyrażoną w treści art. 8 kpa, oraz jest sprzeczne z zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 12 § 1 kpa. Stanowi także wyraz nieuzasadnionego formalizmu, którego wynik pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności. Organy powinny więc kontynuować postępowanie zmierzające do dokonania aktualizacji, podejmując czynności stosownie do trybu i zasad przewidzianych w rozporządzeniu egib, tj. takie, które powinny być dokonane w oparciu o istniejące w zasobach materiały źródłowe i działać przy tym zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów kpa. Czynności te to dokonanie analizy dokumentacji stwierdzającej stan prawny przedmiotowych działek, a następnie obliczenie rzeczywistej, aktualnej powierzchni działek w sposób wynikający z przepisów rozporządzenia egib.

Skoro zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji dotknięte są wadami polegającymi na naruszeniu wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego – art. 24 ust. 2a pkt.1d pgik w sposób mający wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania – art. 7, 8 12 § 1 i art. 77 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa, należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 i art. 250 ppsa.