Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1210/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2022 r., nr SKO.ŚR/4111/203/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/203/2022 działając na podstawie art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej jako: "u.ś.r.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej T. S. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy S. z dnia 26 stycznia 2022 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawna córką M. S.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 1 grudnia 2021 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna córką M. S., legitymującym się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 7 lutego 2018 r. o niezdolności do samodzielnej egzystencji, która powstała przed ukończenie 18 oku życia. Skarżąca oświadczyła, że nie jest rolnikiem ani domownikiem rolnika i nie zachodzą w sprawie przeszkody z art. 17 ust. 5 pkt 2-6 u.ś.r.

Po rozpoznaniu wniosku, Wójt Gminy S. decyzją z dnia 26 stycznia 2022 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca ma ustalone prawo do renty, co jest przeszkodą do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca, domagając się uchylenia decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością otrzymywanej emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "a" u.ś.r. Powołując się na orzecznictwo sądowe wskazała na korzystną dla opiekunów pobierających emeryturę lub rentę wykładnię przepisów.

W wyniku wezwania, skarżąca w dniu 7 kwietnia 2022 r. oświadczyła, że posiada orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidów i Zatrudnienia w K. o zaliczeniu do drugiej grupy inwalidów na stałe, ze wskazaniem do zatrudnienia w warunkach specjalnych. Podała, że orzeczenie to było podstawą do ustalenia prawa do renty. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydał dla skarżącej orzeczeń o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, a skarżąca nigdy nie złożyła wniosku o stopień niepełnosprawności. Do pisma załączyła orzeczenie z dnia 22 maja 1991 r., decyzję ZUS z dnia 1 marca 2021 r. o waloryzacji renty i przelew bankowy renty z dnia 3 marca 2022 r.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 r. Kolegium poinformowało skarżącą o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty oraz wskazało, że organ uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o zawieszeniu renty i wstrzymaniu jej wypłaty.

Pismem z dnia 26 maja 2022 r. skarżąca nie zgodziła się na zawieszenie renty wskazując, że ubiega się o dodatek do renty, ponieważ renta jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach SKO stwierdziło, że skarżąca nie spełnia wymogów ustawowych do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż skarżąca ma ustalono prawo do renty w oparciu o orzeczenie Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidów i zatrudnienia w K. z dnia 22.05.1991 r., nr akt [...] o zaliczeniu do drugiej grupy inwalidów z ogólne stanu zdrowia, inwalidztwo jest trwałe ze wskazaniem do zatrudnienia w warunkach specjalnych. Od 1 marca 2021 r. obliczona renta brutto wynosi 1.369,35 zł i przysługuje do niej dodatek pielęgnacyjny kwocie 239,66 zł, a z przelewu z dnia 03.03.2022 r. wynika, że wysokość renty do wypłaty wynosi 1.589,77 zł miesięcznie.

Problematyka możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w sytuacji, gdy strona posiada prawo do świadczenia emerytalnego (rentowego), o którym jest mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., była analizowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który pierwotnie opowiedział się za wykładnią językową przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej ustalone prawo do świadczenia w postaci emerytury (renty), jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia, wskazując m.in. na odrębność systemu ubezpieczeń emerytalno-rentowych i świadczeń rodzinnych (m.in. w wyrokach z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2950/15; z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3269/15) Stanowisko to w ostatnim czasie uległo jednak zmianie, czego wyrazem jest argumentacja przedstawiona w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19;), w których wskazano na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt l lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej, wskazując, że o ile jakikolwiek proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie można się jedynie do nich ograniczać i uprawnione jest odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt l lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że potrzeba takiego działania wynika m.in ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W kwestii zróżnicowania poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) wskazał, że ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została w ustawie o świadczeniach rodzinnych zróżnicowana w ten sposób, że te podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt l lit. a u.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznano natomiast prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach. W konsekwencji przepis art. 17 ust. 5 pkt l lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury (renty), należy zatem zgodnie z konstytucyjną zasadą równości interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy osoba mająca ustalone prawo do omawianego świadczenia emerytalno-rentowego pobiera to świadczenie i nie chce z niego zrezygnować.

Kolegium podkreśliło, że znane mu jest orzecznictwo przywołane przez skarżąca, jednak nie podziela sposobu rozwiązania kwestii zależności pomiędzy uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego i uprawnieniem do świadczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt l lit. a u.ś.r. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością renty pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., którym wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Kolegium aprobuje pogląd wyrażony w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Zdaniem Kolegium w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia emerytalne -rentowego z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego należy umożliwić osobie uprawnionej dokonanie wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego, wskazanego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w którym wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W tych okolicznościach, organ odwoławczy wezwał skarżącą do zawieszenia renty i poinformowano że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od przedstawienia decyzji o zawieszeniu renty i wstrzymaniu jej wypłaty.

Pomimo pouczenia o powyższych okolicznościach i wskazania, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - poza przeszkodą w tym zakresie wynikającą z pobierania renty - skarżąca nie zawiesiła prawa do renty, nie została też wstrzymana wypłata tego świadczenia. W piśmie z dnia 26 maja 2022 r. skarżąca wyraźnie oświadczyła, że nie zgadza się na zawieszenie renty i oczekuje przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego obok pobieranej renty, w wysokości różnicy pomiędzy rentą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Takie rozwiązanie nie jest jednak dopuszczalne w świetle powołanych wyżej przepisów i ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.

Na powyższą decyzję skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., poprzez jego niewłaściwą interpretację i utrzymanie wadliwej decyzji organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu skargi Strona zwróciła uwagę na pojawiające się orzecznictwo sądów administracyjnych sprzeczne ze stanowiskiem organów. Powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt: II SA/Go 833/18 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt: III SA/Kr 137/19 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.06.2019 r., sygn. akt: I OSK 757/19 Skarżąca wskazała na korzystną dla opiekunów pobierających emeryturę lub rentę wykładnię przepisów, która powinna doprowadzić do przyznania Jej świadczenia pielęgnacyjnego w niepełnej wysokości jako różnicę pomiędzy aktualną wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością otrzymywanej renty.

Mając powyższy zarzut na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji lub zmianę decyzji i przyznanie Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy aktualną wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością otrzymywanej renty oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2022 r., a także poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S. z dnia 26 stycznia 2022 r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), zwanej dalej u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

Z kolei art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewiduje, że w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:

1) świadczenia rodzicielskiego lub

2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub

3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub

4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub

5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

W wyroku NSA z 3.08.2022 r. (I OSK 436/21, LEX nr 3417758) trafnie podkreślono, podsumowując dotychczasowych stanowiska sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego, że dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. istotną cechą osób będących adresatami zawartej w powołanym przepisie normy prawnej jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi z kolei do wyeliminowania z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę, tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. To z kolei narusza konstytucyjną zasadę równości - art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku wskazał, że sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, oraz pkt 1b u.ś.r., zostały pozbawione świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w ww. przepisach, przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. W związku z tym zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, w szczególności w zakresie możliwości wyboru prawa do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., w razie ich zbiegu ze świadczeniem pielęgnacyjnym, brak jest możliwości ustalenia racjonalnych przesłanek takiego zakresu zróżnicowania uprawnień opiekunów. Z kolei sprzeczna z zasadą równości byłaby sytuacja, w której samo przyznanie prawa do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. skutkowałoby odebraniem świadczenia pielęgnacyjnego (zob. wyrok TK z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17). Tym samym wypada uznać, iż brak jest przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tym opiekunom, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne (zob. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy pogląd od kilku lat jest obowiązujący w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sąd rozpoznający niniejsza sprawę również go podziela.

Z treści art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 27 ust. 5 u.ś.r. wynika więc zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną w razie zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. Taka regulacja, w ujęciu systemowym przemawia za przyznaniem opiekunowi osoby niepełnosprawnej prawa do wyboru świadczenia, także w razie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami spoza systemu świadczeń rodzinnych. Regulacja kolizyjna, w razie zbiegu uprawnień do świadczeń, znajduje się również w art. 95 i nast. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2021.291 z późn. zm.). W sytuacji, gdy przepisy ustaw nie regulują wyraźnie kwestii możliwości wyboru przez osobę uprawnioną jednego z tych świadczeń, to biorąc pod uwagę konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, obowiązek Państwa w zakresie udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP), uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego (vide: wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 254/20; wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2375/19; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2020 r., I OSK 764/20; wyroki NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2020 r., I OSK 2010/20; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2800/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy więc zauważyć, że w zakresie rozstrzygania zagadnienia prawnego dotyczącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy opiekunowi jednocześnie przysługuje prawo do świadczenia emerytalno-rentowego, w orzecznictwie sądów administracyjnych doszło do ewolucji. Początkowo faktycznie opierało się ono na wykładni literalnej art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., mimo jej niesprawiedliwości, w sytuacji, gdy świadczenie emerytalne było niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Jednak odstąpiono od tej linii orzeczniczej. Współcześnie, jak wynika z przedstawionych wyżej rozważań, wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.) u.ś.r., wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19).

Jednak w ramach tego jednolitego obecnie stanowiska pojawiły się dwie różne linie orzecznicze.

Pierwsza linia orzecznicza zakłada, że zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale jedynie do wysokości tej emerytury (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19). Tak więc osoba uprawniona otrzymywałaby świadczenie pielęgnacyjne pomniejszone o kwotę przyznanej emerytury.

Z kolei w ramach drugiej linii orzeczniczej (zob. na przykład wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19 oraz z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20, wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 202 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19) przyjęto rozwiązanie polegające na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno – rentowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie orzekającego w niniejszej sprawie należy podzielić ten drugi pogląd, który jest obecnie również poglądem jednolicie dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 303/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 109/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 1027/20 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 168/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., II SA/Sz 255/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2021 r., II SA/Ol 381/21).

Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ II instancji nastąpiła jedynie z powodu posiadania przez skarżącą prawa do renty i nie zawieszenia go pomimo prawidłowego pouczenia przez organ administracyjny. W piśmie skierowanym do Kolegium z dnia 26 maja 2022r. skarżąca wyraźnie wskazała, że nie zgadza się na zawieszenie swojego prawa do renty. Również w swojej skardze wyraziła ona takie stanowisko, wskazując jednocześnie, że chce, aby organ wypłacał jej obniżone świadczenie pielęgnacyjne o kwotę otrzymywanej renty. Organ II instancji wyraźnie wskazał skarżącej, że przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego uzależnia jedynie od przedstawienia mu decyzji o zawieszeniu przez nią renty. Organ więc prawidłowo poinformował o konieczności po pierwsze wyboru przez skarżącą świadczenia dla niej korzystniejszego, a po drugie o obowiązku złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty z jednoczesnym zapewnieniem, że przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie stoi na przeszkodzie żadna inna okoliczność. Skarżąca jednak obstaje przy swoim stanowisku, które jest sprzeczne z obecnie obowiązującym orzecznictwem sądów administracyjnych.

Z uwagi więc na brak możliwości przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o wartość otrzymywanej renty, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.