Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 514/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: 88 ust. 1 w związku z 95
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi O. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. z dnia 21 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w K. z dnia 26 stycznia 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi O.K. C. (dalej: Skarżąca) była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. (dalej: Odwoławcza Komisja Stypendialna) z 21 marca 2023 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w K. z dnia 26 stycznia 2023 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania Skarżącej, studentce I roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] w Wydziale [...] w K., prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego.

Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 86 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i 4, art. 87 i 88 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 574 z późn. zm.; dalej: p.s.w.n.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), Regulamin przyznawania świadczeń dla Studentów [...] w K., stanowiącego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] w K. z dnia 18 lipca 2022 r. (dalej: Regulamin) oraz Zarządzenie Nr [...] z dnia 22 listopada 2022 r. Rektora [...] w K. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń dla studentów w roku akademickim 2022/2023.

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca wnioskiem z 6 października 2022 r. wystąpiła o przyznanie świadczenia w roku akademickim 2022/2023. Wykazała w nim, że w skład jej rodziny wchodzą cztery osoby – Skarżąca, P.C. (brat, student), M.C. (ojciec) oraz K. C.(matka).

Z uwagi na fakt, że do złożonego wniosku nie został dołączony komplet dokumentów pozwalających stwierdzić wysokość dochodu w rodzinie Skarżącej, pismem z 9 grudnia 2022 r. została ona wezwana do ich przedłożenia. Jednak nie zostały one przez Skarżącą doręczone.

W związku z powyższym decyzją z 26 stycznia 2023 r. Uczelniana Komisja Stypendialna odmówiła przyznania Skarżącej prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego.

Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, załączając zaświadczenie M.C. (ojciec) z 7 lutego 2023 r. z A. Sp. z o.o. o wynagrodzeniu brutto/netto i okresie zatrudnienia.

Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego Odwoławcza Komisja Stypendialna wezwała Skarżącą o dostarczenie zaświadczenia o jej dochodach brutto/netto z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Dnia 10 marca 2023 r. Skarżąca dostarczyła wymagane zaświadczenie z G. Sp. z o.o. o wynagrodzeniu netto.

Po analizie zebranego materiału dowodowego Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej stwierdzając, że została ona wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny.

Wskazując motywy jej wydania dokonała obliczenia dochodu na członka rodziny Skarżącej.

I tak, zgodnie z zaświadczeniem Nr [...]. z 16 listopada 2022 r. wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: NUS) dochód Skarżącej w roku podatkowym 2021 wyniósł 6048,72 zł. Jak wynika z zaświadczenia z 22 grudnia 2022 r. z G. Sp. z o.o. o wynagrodzeniu netto z miesiąca po pierwszym uzyskanym dochodzie t.j. z miesiąca sierpnia wyniósł 2 678,71 zł., co daje dochód roczny w wysokości 38 193,24 zł.

Według zaświadczenia Nr [...]. z 23 września 2022 r. wydanym przez NUS dochód K. C. (matki) w roku podatkowym 2021 wyniósł 1 735,77 zł.

Natomiast stosownie do zaświadczenia Nr [...] z 14 września 2022 r. wydanym przez NUS dochód M. C. w roku podatkowym 2021 wyniósł 16 337,49 zł. Według PIT-11 M. C. (ojciec) uzyskał w roku 2021 dochód w wysokości 16 087,44 zł. Z przedłożonego zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z firmy A. Sp. z o.o., dochód należy uznać za uzyskany. Wskazana kwota pomniejszona została o składki na ubezpieczanie społeczne w wysokości 376,91 zł. oraz ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z zaświadczeniem znak: [...] z 14 września 2022 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w R.. W roku podatkowym pracodawca M.C. odprowadził składki za cztery miesiące, zgodnie z okresem zawarcia umowy o pracę. W związku z powyższym kwota 12 383.50 zł uzyskana została wyłącznie za zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w okresie od września 2021 r. do grudnia 2021 r. (4 miesiące).

Jak wskazała Odwoławcza Komisja Stypendialna, zgodnie z § 11 ust. 9 Regulaminu, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w poprzednim roku podatkowym, ustalając jego dochód, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeśli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium. Wobec tego dochód roczny M.C. (ojciec) uzyskany z zawartej umowy o pracę wynosi 37 150,56 zł.

Pozostała kwota wykazana w ww. zaświadczeniu NUS w wysokości 250,05 zł pomniejszona o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 24,28 zł nie została udokumentowana, w związku z czym łączny dochód roczny Pana M.C. (ojciec) wynosi 37 376,33 zł.

Ostatecznie, po dokonaniu analizy dokumentacji złożonej przez Skarżącą Odwoławcza Komisja Stypendialna stwierdziła, iż łączny dochód roczny rodziny wynosi 77 305,34 zł, co daje dochód miesięczny na jednego członka rodziny w wysokości 1 610,53 zł.

Jak wynika z § 1 Zarządzenia Rektora [...] Nr [...] z 22 listopada 2022 r., w sprawie ustalenia wysokości świadczeń pomocy materialnej dla studentów w roku akademickim 2022/2023, wysokość dochodu w rodzinie studenta uprawniająca studenta do ubiegania się o stypendium socjalne - nie może być wyższa niż 1 051,70 zł na osobę.

W skardze Skarżąca zarzuciła naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 9, art. art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 § 1 k.p.a. Podniosła także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 88 ust. 1 u.s.w. oraz § 12 ust. 3 ust. 4, ust. 7 pkt 2, ust. 9, ust. 10 Regulaminu wskutek jego błędnego zastosowania i błędnego ustalenia dochodu w wartości brutto zamiast w wartości netto, a także nieprawidłowe wyliczenia matematyczne prowadzące do określenia średniego dochodu miesięcznego na osobę w rodzinie.

Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie w całości skarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu opłat i kosztów postępowania.

Dodatkowo wniosła także o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z uwierzytelnionych kserokopii:

1) umów zlecenia zawartych z firmą L. z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa,

2) umowy zlecenia z 01 lipca 2022 r. z G. Sp. z o. o.,

3) z umowy zlecenia zawartej w dniu 06 lipca 2021 r. przez M.C. z firmą A. Sp. o.o.,

4) z informacji o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy M. C.za 2021 r.,

5) z zeznania za rok 2021 M. i K. C.,

6) wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej K. C..

W uzasadnieniu Skarżąca podała, że jest studentką pierwszego roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] w Wydziale [...] [...] w K..

W obowiązującym terminie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego, który został załatwiony odmownie. Również odwołanie zostało rozpatrzone dla Skarżącej negatywnie.

W ocenie Skarżącej oba rozstrzygnięcia są niewłaściwe i wynikają z błędnego zastosowania przepisów. Zgodnie z § 12 ust. 3 Regulaminu wysokość stypendium socjalnego przyznanego studentowi zależy od wysokości miesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny studenta. Natomiast stosownie do § 12 ust. 4 Regulaminu dochód rodziny stanowi suma dochodów członków rodziny, rozumianych jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, na który składany jest wniosek, z zastrzeżeniem przepisów o dochodzie utraconym. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w poprzednim roku podatkowym, ustalając jego dochód, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium (§ 12 ust. 9 Regulaminu).

Uwzględniając powyższe dochody rodziny Skarżącej kształtują się następująco:

1) Skarżąca

Zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem NUS w 2021 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 6 048,72 zł. Dochód dotyczył okresu wrzesień-grudzień 2021 r.

Dochód ten wynikał z zawieranych od dnia 23 września 2021 r. umów-zlecenia z firmą L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Komandytowa (załączniki Nr 1 do skargi). W 2022 r. Skarżąca kontynuowała pracę w tej firmie i firmie G. Sp. z o. o. na podstawie umowy zlecenia z 01 lipca 2022 r. (załączniki Nr 2 do skargi). Zaświadczenie z firmy G. Sp. z o. o. przedstawiła dla potrzeb stypendialnych.

W związku z powyższym, dla potrzeb ustalenia stypendium jej dochód za rok 2021 powinien być obliczony zgodnie z § 12 ust. 9 Regulaminu. Zatem dochód za rok 2021 stanowi kwotę 6 048,72 zł; 4 miesiące = 1 512,18 zl x 12 miesięcy = 18 146,16 zł.

Natomiast komisja stypendialna przyjęła do wyliczeń dochód za 2021 r. w wysokości 6 048,72 zł. (faktycznie za 4 miesiące) oraz hipotetyczny dochód za cały 2022 rok w wysokości 32 144,52 zł (2 678,71 zł X 12 miesięcy), co dało łącznie 38 193, 24 zł. Zatem dochód ten dotyczył 16 miesięcy. Następnie kwota dochodu pochodząca z 16 miesięcy została doliczona do sumy dochodów rodziny i podzielona na 12 miesięcy. Narusza to podstawową zasadę rozliczania dochodu proporcjonalnie do ilości miesięcy, w których dochód został osiągnięty. Chociażby już z tego powodu nieprawidłowo ustalono dochód rodziny Skarżącej.

Niezależnie bezpodstawnie zastosowany został § 11 ust. 10 Regulaminu, ponieważ jak stanowi ten zapis, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w bieżącym roku, jego dochód ustała się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium. Skarżąca w roku 2022 nie uzyskała dochodu, który nie stanowił źródła zarobkowania w roku 2021, zatem nie ma dochodu uzyskanego w roku składania wniosku. Źródło dochodów z roku 2021 było kontynuowane w roku 2022.

Ponadto § 11 ust. 10 Regulaminu stanowi o powiększeniu dochodu o kwotę dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Z tego uregulowania nie wynika natomiast, że dochód za ten miesiąc jest podstawą do przeliczania dochodu na cały rok, jak to uczyniono. Gdyby tak miało być zapis brzmiałby podobnie jak treść § 11 ust. 9 Regulaminu.

Dochodu w kwocie 32 144,52 zł (2 678,71 zł x 12 miesięcy) nie można również zakwalifikować do dochodu uzyskanego, bowiem nie spełnia on definicji określonej w § 11 ust. 7 Regulaminu. W myśl tego uregulowania jako uzyskanie dochodu rozumie się jego uzyskanie spowodowane:

1) zakończeniem urlopu wychowawczego,

2) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

3) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnyeh,

4) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego łub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31.01.2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303),

5) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowienie jej wykonywania, po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

6) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługującego po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

7) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,

8) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

9) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W skarżonej decyzji nie zostało wyjaśnione Skarżącej, dlaczego jej dochód z 2022 r. został przyjęty jako dochód uzyskany, co narusza art 11 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Stanowi to również naruszenie art. 9 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

2) P. C. (brat, student)

Nie uzyskał w roku 2021 żadnego dochodu i nie uzyskuje dochodu nadal. Zaświadczenie w aktach sprawy.

3) M.C. (ojciec)

Ojciec Skarżącej w lipcu 2021 uzyskał w firmie A. Sp. z o. o. dochód z tytułu umowy zlecenia w kwocie netto 225,77 zł (dochód 250,05 zł - 24,28 zł). Wynika to z informacji PIT-11 złożonej do celów stypendialnych i której kserokopię Skarżąca załączyła do skargi (załącznik Nr 3). Zatem nie jest prawdziwe zawarte w decyzji z dnia 21 marca 2023 r. stwierdzenie, że ww. dochód nie został udokumentowany.

Ponadto ojciec Skarżącej uzyskał w roku 2021 w firmie A. Sp. z o. o. z tytułu umowy o pracę dochód brutto w wysokości 16 087,44 zł, co wynika z informacji PIT 11 oraz zeznania rocznego stanowiącego załącznik Nr 4 do skargi.

Suma dochodów brutto z umowy zlecenia 250,05 zł i ze stosunku pracy 16 087, 44 zł wynosi 16 337,49 zł i jest zgodna z informacją PIT-11 oraz zaświadczeniem NUS.

Od dochodu 16 087,44 zł ze stosunku pracy zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez pracodawcę, informacją PIT-11 oraz zeznaniem rocznym wyniosła 2 376,91 zł. Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% od podstawy jej naliczenia. Zgodnie z wyliczeniami z zaświadczenia wydanego przez firmę A. Sp. z o. o. składka zdrowotna wyniosła 1 327,03 zł. Wskutek powyższego dochód netto wyniósł 12 383,50 zł (dochód 16 087,44 zł - składki na ubezpieczenie społeczne 2 376,91 zł - składki na ubezpieczenie zdrowotne 1 327,03 zł).

Umowa o pracę w firmie A. Sp. z o. o. była nadal kontynuowana w roku 2022.

Razem dochód netto uzyskany przez ojca Skarżącej w 2021 r. wyniósł 12 609,27 zł (umowa o pracę 12 383,50 zł + umowa zlecenie 225,77 zł) i został uzyskany w 5 miesiącach.

W związku z powyższym, dla potrzeb ustalenia stypendium, dochód za rok 2021 powinien być obliczony zgodnie z § 12 ust. 9 Regulaminu i stanowi kwotę 12 609,27 zł: 5 miesięcy = 2 521,8 5 zł x 12 miesięcy = 30 262,20 zł.

Podstawę do takiego rozliczenia dochodu stanowi § 12 ust. 7 pkt 2 Regulaminu, który jako jedno wspólne źródło dochodów wymienia dochód z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej, za którą należy uznać także umowę zlecenia, ponieważ Regulamin nie wymienia umów zlecenia jako odrębnego źródła dochodu.

Dochód ten został osiągnięty w pięciu miesiącach, a nie jak przyjęła Komisja stypendialna w 4 miesiącach.

4) K. C. (mama)

K. C. w roku 2021 uzyskała dochody z dwóch źródeł:

- z działalności gospodarczej w wysokości 1 430,77 zł

- z działów specjalnych produkcji rolnej w wysokości 305,00 zł.

Razem 1 735,77 zł.

Potwierdza to zarówno treść zaświadczenia wydanego przez NUS, jak i przedkładane do skargi zeznanie (załącznik Nr 5)

W związku z tymi aktywnościami zawodowymi K. C. obowiązana była opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne, które w przypadku osób objętych rolniczym ubezpieczeniem społecznym są opłacane w podwójnej wysokości od działalności rolniczej i od działalności gospodarczej.

Jak wynika z przedłożonego do akt stypendialnych zaświadczenia wydanego przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w R. z dnia 12.09.2022 r. Nr [...] K. C. jako rolnik i płatnik składek w roku 2021 zapłaciła składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1 890,00 zł.

Zgodnie z art. 27b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązującym w roku 2021, od podatku odlicza się jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 z późn. zm), stąd składki zdrowotne opłacone w KRUS nie zostały wykazane w zeznaniu rocznym rodziców Skarżącej za 2021 rok.

Zatem w roku 2021 K. C. nie osiągnęła żadnych dochodów (1 735,77 zł -1 890,00 zł).

Działalność gospodarcza była prowadzona przez cały rok, bez żadnych przerw i zawieszeń. Jako dowód Skarżąca przedstawiła wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej K. C. - załącznik Nr 6.

Również dochody z działów specjalnych produkcji rolnej trwały nieprzerwanie przez cały rok.

Tymczasem Odwoławcza Komisja Stypendialna przyjęła do wyliczeń dochód w wysokości brutto 1 735,77 zł, co stanowi naruszenie art. 88 ust. 1 u.s.w.

Ponadto naruszony został art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i go ocenić, a nie tylko niektóre z wybranych dowodów. W skarżonej decyzji nie zostało wyjaśnione dlaczego dochód mamy został przyjęty w kwocie brutto, co narusza art 11 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Zgodnie z art. 80 Kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednak swoboda oceny materiału dowodowego nie może przekształcać się w ocenę dowolną.

Łączny dochód rodziny za rok 2021 stanowi kwotę 48 408,36 zł, w tym:

- P. C. 0,00 zł

- O. C. 18 146,16 zł

- K. C. 0,00 zł.

- M. C. 30 262,20 zł.

Zatem miesięczny dochód na członka rodziny wynosi 1 008,51 zł.

Według skarżonej decyzji dochód rodziny wynosi łącznie 77 305,34 zł, w tym:

1) O.C. 38 193,24 zł

2) P. C. 0,00 zł

3) K. C. 1 735,77 zł

4) M.C. 37 376,33 zł.

Zatem miesięczny dochód na członka rodziny wynosi 1 610,53 zł.

Tym samym organ naruszył art. 6 k.p.a., stanowiący, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Przed wydaniem decyzji nie zostało jej zapewnione prawo do czynnego udziału postępowaniu, bowiem nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie od Skarżącej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych

W uzasadnieniu podkreśliła, że decyzje Organu I i II instancji zostały rozpatrzone w oparciu o dołączoną przez Skarżącą niekompletną dokumentację dotyczącą dochodów jej i członków rodziny. Biorąc pod uwagę dokumenty załączone do skargi, zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania Skarżącej stypendium socjalnego, została wydana prawidłowo, bowiem dochód przypadający na członka rodziny Skarżącej, wyliczony zgodnie z zasadami warunkującymi otrzymanie tego świadczenia wynosi 1.810,55 zł, a nie zaś jak podaje Skarżąca 1.008,51 zł. Biorąc pod uwagę, iż dochód ten nie może być wyższy aniżeli kwota 1.051,70 zł (maksymalna kwota dochodu na członka rodziny, uprawniająca do ubiegania się o przyznanie ww. świadczenia), a w przypadku Skarżącej jest przekroczona i to o kwotę wyższą aniżeli przez nią wskazywana, o czym szerzej poniżej, niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym jest wysokość rocznego dochodu przypadającego na ojca Skarżącej tj. 30.262,20 zł. Nie budzi także wątpliwości brak uzyskiwania dochodów przez brata Skarżącej.

Różnica pomiędzy stanowiskiem Skarżącej i Odwoławczej Komisji Stypendialnej związana jest z ustaleniem wysokości dochodu Skarżącej. Uzyskiwała ona dochód z umów zlecenia zawartych z firmą ,,L." począwszy od 23 września 2021 r. do 31 marca 2022 r. Zgodnie z zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego (w aktach sprawy) dochód roczny (za 2021 r.) z tego miejsca wyniósł 6.048,72 zł. Dochód ten należy podzielić na 3 miesiące (nie zaś 4 jak czyni to Skarżąca), bowiem uzyskany został za okres od września do listopada 2021 r., gdyż wynagrodzenie za grudzień 2021 r. zostało wypłacone już w roku następnym tj. 2022 r. Zgodnie z § 11 ust. 9 Regulaminu skoro w miesiącu ustalania prawa do stypendium tj. styczniu 2022r. Skarżąca nadal uzyskiwała dochody z ww. miejsca to dochód uzyskany w poprzednim roku podatkowym tj. 2021 r. należy dzielić przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, a zatem przez 3 miesiące, a nie 4 - co czyni Skarżąca w treści skargi (tj. za okres od września - listopada 2021 r., bowiem dochód za grudzień 2021 r., jak wskazano powyżej, został jej wypłacony w styczniu 2022 r., a zatem kolejnym roku). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż miesięczny dochód Skarżącej z ww. miejsca wynosił 2.016,24 zł, co po przemnożeniu 12 miesięcy, daje kwotę 24.194,88 zł rocznie.

Kolejno przy ustalaniu dochodów Skarżącej na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia Skarżąca nie uwzględnia dochodów uzyskanych w kolejnym miejscu pracy i roku następnym tj. 2022, a to z umowy zlecenia zawartej z firmą ,,G." na okres od 1 lipca 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Zgodnie bowiem z § 11 ust. 10 Regulaminu ,,W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w bieżącym roku, jego dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium". Na podstawie zaświadczenia o dochodach Skarżącej za sierpień 2022 r. (w aktach sprawy) tj. miesiąc następujący po miesiącu w którym dochód został osiągnięty, miesięczny dochód wyniósł 2.678,71 zł, co po przemnożeniu przez okres 12 miesięcy daje dochód roczny w wysokości 32.144,52 zł. Reasumując łączny dochód Skarżącej do ustalenia prawa do stypendium socjalnego wynosi 56.339,40 zł (24.194,88 zł + 32.144,52 zł), co wskazuje na wadliwość stanowiska Skarżącej w tym zakresie.

Według Odwoławczej Komisji Stypendialnej Skarżąca wadliwie wskazała także wysokość dochodów matki przy ustalaniu prawa do ww. świadczenia. Na podstawie nowych dokumentów w sprawie (załączonych do skargi) dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez matkę Skarżącej wynosił 1.430,77 zł, a składki na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu 1.890 zł. Z uwagi na otrzymaną wartość minusową dochód z tego tytułu nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu łącznych dochodów członków rodziny, mających wpływ na ustalenia w tym zakresie. Niemniej jednak, jak wynika z załączonych do akt dokumentów, matka Skarżącej uzyskała jeszcze dochód z działów specjalnych produkcji rolnej w łącznej wysokości 305 zł. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, dochód ten należy wliczyć do sumy dochodów członków rodziny.

Reasumując zatem, łączny roczny dochód rodziny Skarżącej wyniósł 86.906,60 zł (dochody Skarżącej - 56.339,40 zł plus dochody ojca Skarżącej - 30.262,20 zł oraz dochody matki Skarżącej - 305 zł), a zatem miesięczny wynosi 7.242,22 zł (86.906,60 zł : 12 miesięcy), co przy uwzględnieniu 4 członków rodziny przedkłada się na kwotę miesięcznego dochodu na 1 członka rodziny w wysokości 1.810,55 zł, a wskazuje na wadliwość obliczeń Skarżącej zawartych w treści skargi. Zważywszy, iż przy ustalaniu prawa do uzyskania świadczenia socjalnego dochód ten nie może przekroczyć kwoty 1051,70 zł na osobę, jak wskazano powyżej, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i zmiany zaskarżonej decyzji Organu.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w ramach postępowania o przyznanie świadczenia, wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studentki wynosi 1.810,55 zł i w związku z tym przekracza kwotę uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne określonej zarządzeniem Rektora nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie zatem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaznaczenia wymaga, że sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów jest sprawa odmowy przyznania Skarżącej prawa do pobierania stypendium socjalnego w roku akademickim 2022/2023.

Tak zakreślony przedmiot skargi jest objęty kognicją sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Natomiast sprawa przyznania stypendium - niezależnie od tytułu prawnego jego przyznania - spełnia kryteria sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że jest to sprawa podwójnie indywidualna, a więc skierowana do oznaczonego podmiotu zewnętrznego wobec uczelni wyższej, dotyczy ona uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt dotyczy jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego i aktach wewnętrznych organów uczelni. Orzecznictwo sądowe tak sądów administracyjnych jak i Trybunału Konstytucyjnego od wielu już lat przyjmuje dopuszczalność kognicji sądów administracyjnych na podjęte w wyniku przeprowadzonych postępowań rozstrzygnięcia w tzw. sprawach "studenckich", w tym także w sprawach stypendiów, opłat za usługi edukacyjne czy skreślenia z listy studentów (np. wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r., I OSK 265/13; wyrok NSA z dnia 21 marca 2007 r., I OSK 2032/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2009 r., IV SA/Wr 109/09; uchwała NSA z dnia 13 października 2003 r., OPS 5/03; wyrok NSA O/Wr z dnia 12 stycznia 2000 r., II SA/Wr 981/99; wyrok NSA z dnia 2 września 2011 r., I OSK 1049/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., II SA/Po 944/13; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 marca 2012 r., II SA/Bk 221/12; wyrok WSA w Łodzi z 5.08.2014 r., III SA/Łd 488/14)

Stan faktyczny sprawy administracyjnej został ustalony zgodnie z kodeksowymi regułami określania prawdy obiektywnej (art. 77 i art. 80 k.p.a.), co pozwalało na zastosowywanie wobec Skarżącej właściwych przepisów prawa materialnego. Sąd przeprowadził też dowód z załączonych do skargi kopii dokumentów.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w rozpatrywanej sprawie doszło na naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Kontroli Sądu podlega decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 21 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej z dnia 26 stycznia 2023 r., w sprawie odmowy przyznania Skarżącej prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 stypendium socjalnego.

Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd wskazuje naruszenie art. 15 k.p.a i to stwierdzone uchybienie Odwoławczej Komisji Orzekającej już jest podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Zasada dwuinstancyjności – bo to ona jest ustanowiona w przytoczonej regulacji prawnej stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 15 k.p.a, wynika obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w II instancji. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 257/23). Z zasady dwuinstancyjności płyną dla strony fundamentalne uprawnienia, których w praworządnym państwie nie powinna być ona pozbawiona. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza przy tym samo stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok WSA w Poznaniu z 28 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 166/23). Tymczasem niniejsza sprawa de facto rozpatrywana była wyłącznie przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, ponieważ Uczelniana Komisja Dyscyplinarna w ogóle nie podjęła czynności związanych z ustaleniem dochodu rodziny uzasadniając to tym, że nie była w posiadaniu kompletu dokumentów pozwalających na ustalenie wysokości dochodu rodziny Skarżącej.

Niezależnie od powyższego, według art. 86 ust. 1 pkt. 1 p.s.w.n., student może ubiegać się o stypendium socjalne. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. (art. 86 ust. 2 p.s.w.n.) Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji. (art. 86 ust. 3 zd.3 p.s.w.n.) Rektor, w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. (art. 86 ust. 4 p.s.w.n.)

Zasady przyznawania stypendium socjalnego wyznaczone zostały w art. 87 p.s.w.n. Wynika z niego, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej (ust. 1). Rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być: 1)mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.); 2) większa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390). (ust. 2) W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (ust.3).

Warunki przyznania stypendium socjalnego oznaczone zostały w art. 88 ust. 1 p.s.w.n. w ten sposób, wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu:

1) uwzględnia się dochody osiągane przez:

a) studenta,

b) małżonka studenta,

c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta,

d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;

2) nie uwzględnia się:

a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1,

b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach:

– funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,

– niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),

– umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych,

c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,

d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28, 185 i 326).

Natomiast stosownie do art. 88 ust. 4 p.s.w.n. rektor albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jeżeli nie dołączy do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818) - z centrum usług społecznych, o sytuacji dochodowej i majątkowej swojej i rodziny.

Według art. 88 ust. 5 p.s.w.n. rektor albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna może przyznać studentowi stypendium socjalne w przypadku, o którym mowa w ust. 4, jeżeli przyczyny niedołączenia do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - z centrum usług społecznych, o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta były uzasadnione oraz student udokumentował źródła utrzymania rodziny.

Jednocześnie w art. 95 ust. 1 p.s.w.n. oznaczone zostały w sposób taksatywny sprawy, które mają zostać określone w regulaminie świadczeń dla studentów. Chodzi o wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta; tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Zauważyć przy tym należy, że zakres spraw powierzonych przez ustawodawcę do stanowienia w drodze regulaminu obejmuje kwestie proceduralne, którymi przecież niewątpliwie są szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt. 2 p.s.w.n. Przyznanie rektorowi takiego uprawnienia uzasadnione jest zarówno pozycją prawnoustrojową uczelni, jako autonomicznego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy (art. 70 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) a która to autonomiczność oznacza prawo kształtowania przepisami wewnętrznymi sytuacji prawnej praw i obowiązków studentów oraz brak możliwości całkowitego regulowania ustawami wszystkich spraw określających pozycję studenta. Wynika to również z pozycji rektora, który jest organem kierującym uczelnią i który uprawniony i legitymowany jest do podejmowania wszystkich istotnych decyzji dotyczących funkcjonowania uczelni (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 listopada 2019 r., IV SA/Po 585/19, wyrok WSA w Gliwicach z 10 maja 2023 r., sygn. akt III Sa/Gl 148/23).

Podkreślić przy tym trzeba, że postanowienia regulaminu nie mogą modyfikować zapisów ustawy, co ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy delegacja ustawowa zawarta w art. 95 ust. 1 p.s.w.n. nie przewiduje możliwości jakiejkolwiek ingerencji w ustawowo określone zasady przyznawania stypendium rektora.

W badanej sprawie Uczelniana Komisja Stypendialna oraz Odwoławcza Komisja Stypendialna pomimo tego, że podstawie prawnej swoich orzeczeń powołały art. 88 ust. 1 p.s.w.n, to jednak odmawiając Skarżącej wnioskowanego stypendium oparły się na regulacjach Regulaminu.

I tak, § 11 ust. 4 Regulaminu stanowi, że dochód rodziny stanowi suma dochodów członków rodziny, rozumianych jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym rok akademicki, na który składany jest wniosek, z zastrzeżeniem przepisów o dochodzie utraconym i uzyskanym. Według § 11 ust. 9 Regulaminu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w poprzednim roku podatkowym, ustalając jego dochód, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium. Natomiast stosownie do § 11 ust. 10 Regulaminu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w bieżącym roku, jego dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do stypendium. Zwrócić uwagę należy także na § 13, według którego miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, ustała się na zasadach określonych w Ustawie o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem § 14 (...) Analiza powyższych regulacji Regulaminu pozwala stwierdzić, że Rektor ustanawiając je przekroczył swoje kompetencje, w sposób nieuprawniony modyfikując art. 88 ust. 1 p.s.w.n. Przepis ten wyraźnie stanowi, że cyt. (...) wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (...)

Z kolei art. 3 pkt. 2a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz. 390) definiuje dochód członka rodziny jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c. Zatem, aby ustalić wysokość dochodu rodziny, najpierw należy określić, kto był jej członkiem w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy czym nie ma podstaw do przyjęcia, że uznanie za członka rodziny zdeterminowane jest spełnieniem kryterium uznania za członka rodziny przez cały rok kalendarzowy. Następnie należy zsumować ich dochód i podzielić przez liczbę członków rodziny z okresu, z którego wyliczany jest dochód. Ustalając dochód, należy bowiem zawsze uwzględniać faktyczną sytuacji rodziny, w jakiej się wtedy znajdowała (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 139/19). Warto wskazać także na art. 3 pkt. 1 lit. a w/w ustawy, według którego dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.

Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa, w szczególności przepisu art. 88 ust. 1 w związku z art. 95 p.s.w.n. Uznając zatem, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą rozpoznać sprawę z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku. W szczególności organy powinny uwzględniać wykładnię Sądu dotyczącą sposobu ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny. Następnie w oparciu o powyższe organ winien ponownie obliczyć dochód w rodzinie skarżącej i na jego podstawie ustalić, czy skarżącej przysługuje prawo do wnioskowanego świadczenia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składał się wpis od skargi w wysokości 200 zł.