Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1025/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 156, art. 157
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6
journal: Dz.U. 1989 nr 10 poz 53
law: Ustawa z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym.
article: art. 693
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przeniesienia własności do gruntu oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 28 i art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.) postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] [...] po rozpatrzeniu wniosku J. K. (dalej jako strona lub skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO w P. nr [...], z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. dotyczącej przeniesienia własności do gruntu oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,11 ha, położonego w obrębie R. W. gm. S., zapisanego w księdze wieczystej (dalej: KW) nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Wydział Ksiąg Wieczystych, a stanowiącego własność Skarbu Państwa, na którym znajdują się budynki stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności, zapisane w KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Wydział Ksiąg Wieczystych, na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w R. W. gm. S. (dalej również RSP "[...]"), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r., uzupełnionym następnie pismami z [...] czerwca 2017 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...], z dnia [...] października 2007 r. na mocy której organ działając w trybie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 10, poz. 53, ze zm.) przeniósł na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w R. W. należącą do Skarbu Państwa własność działki nr [...], o pow. 0,11 ha, poł. w R. W. zabudowaną budynkami stanowiącymi od gruntu odrębny przedmiot własności. Prawomocna decyzja stanowiła podstawę wpisu w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P. Wydział Ksiąg Wieczystych.

Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, iż decyzja z dnia [...] października 2007 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bo nie zostały spełnione ustawowe warunki nieodpłatnego przeniesienia własności działki na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w R. W.. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że chociaż nie była stroną postępowania prowadzonego przez Starostę [...], to jednak ma interes prawny do zakwestionowania tej decyzji, gdyż w 2012 r. nabyła tę działkę wraz z budynkami (dom typu bliźniak, budynek gospodarczy i ogród) na własność. Skarżąca opisała szczegółowo historię nabycia nieruchomości, od momentu podpisania umowy przedwstępnej, prowadzenia postępowania rozgraniczającego, przejęcia jej własności przez nowych właścicieli.

SKO w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sprawie przeniesienia własności do gruntu oznaczonego jako działka nr [...].

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie postępowanie nie może być wszczęte, gdyż skarżąca, co zostało przez nią przyznane, nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Kolegium stwierdziło, że skarżąca nie jest też, ani nigdy nie była właścicielem działki nr [...] o pow. 0.11 ha położonej w obrębie R. W. gm. S.. W ocenie SKO skarżąca nie wykazała interesu prawnego do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony. Kolegium dodało, że ewentualne roszczenia J. K. wywodzone z niedojścia do skutku transakcji nabycia przez nią własności nieruchomości, mogą być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnego.

Z tych względów Kolegium uznało, że J. K. nie jest legitymowana do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] października 2007 r.

Kolegium nie znalazło również podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podważyła twierdzenie organu I instancji, iż nie jest i nigdy nie była właścicielką działki nr [...] w R. W., wskazała iż o okolicznościach nabycia tej nieruchomości wspominała już w swoim pierwotnym wniosku z dnia [...] maja 2017 r. na dowód czego załączyła umowę sprzedaży z dnia [...] czerwca 2012 r. Skarżąca podważyła też argument organu jakoby brak było podstaw prawnych do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Jej zdaniem wątpliwości co do interesu prawnego jaki jej przysługuje w tej sprawie, przesądzają o konieczności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] i dopiero w toku takiego postępowania zbadanie czy zachodzą przesłanki merytoryczne do uznania, iż decyzja z dnia [...] października 2007 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przedstawiając następnie opis stanu faktycznego - wadliwego jej zdaniem - podjęcia przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] października 2007 r., przekonywała iż jako nabywca obciążanej wadą prawną nieruchomości, winna mieć wpływ na weryfikację prawidłowości tej decyzji przez organ wyższej instancji.

Postanowieniem SKO w P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że J. K. składając wniosek o stwierdzenie nieważności szczegółowo opisała stan faktyczny sprawy, tj. zdarzenia poprzedzające wydanie przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] października 2007 r. jak i czynności następujące po tej decyzji. We wszczętym w dniu [...] września 2007 r. postępowaniu w sprawie przeniesienia pomiędzy Skarbem Państwa a Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną "[...]" w R. W., prawa własności działki nr [...], poł. w R. W., zabudowanej m.in. budynkiem mieszkalnym nr [...] stanowiącym odrębny od gruntu przedmiot własności, brała udział - prócz organu - jedynie - Spółdzielnia [...] To ten podmiot nabył własność gruntu w drodze decyzji z dnia [...] października 2007 r. i jedynie jemu przysługiwał status strony postępowania. Osoba wnioskująca o nieważność decyzji - J. K. - po raz pierwszy zainteresowała się działką dopiero w maju 2011 r. Umowę przedwstępną nabycia działki nr [...] oraz wzniesionego na niej budynku podpisała w dniu [...] czerwca 2011 r., a w formie aktu notarialnego - w dniu [...] września 2011 r. Natomiast ostatecznie właścicielem całej nieruchomości stała się dopiero w dniu 27 czerwca 2012 r. W ocenie SKO ta okoliczność oznacza, iż skarżąca jako kolejny po Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...]" w R. W. właściciel gruntu, którego dotyczy decyzja z dnia [...] października 2007 r. nie miała i nie ma realnego i rzeczywistego interesu prawnego, by domagać się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Kolegium stwierdziło, że żaden przepis prawa materialnego bowiem nie pozwala uznać jej za stronę postępowania nieważnościowego.

Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2017 r. pomimo, iż wadliwie wskazuje na okoliczność braku tytułu prawnego J. K. do działki nr [...], to jednak, po sprostowaniu okoliczności faktycznych, nie może to prowadzić do uznania, iż osoba ta posiada legitymację procesową do wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2007r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. wniosła o uchylenie decyzji Starosty [...] z [...] października 2007 r. i stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W ocenie skarżącej wójt powinien stwierdzić, że granica nieruchomości została już ustalona decyzją Starosty [...] z 2007 r. a ponowne przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego było niemożliwe. Narusza to w ocenie skarżącej zasadę trwałości decyzji z art. 16 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, podkreślając że skarga strony nie odnosi się w istocie do treści zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. Referendarz sądowy zwolniła J. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości i ustanowiła dla niej pełnomocnika.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 8 maja 2018 r. wskazał, że zaskarża postanowienie SKO w P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 10 i 107 § 3 k.p.a. poprzez odstąpienie od uzasadnienia rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia w zakresie dotyczącym odmowy uznania skarżącej za stronę postępowania z uwagi na to, że nie posiada interesu prawnego.

- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do zainicjowania postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podał, że [...] września 2013r. skarżąca zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz pp. [...] którzy zawarli z nią w tym samym okresie umowy dzierżawy tej nieruchomości i pobierają z tego tytułu czynsz dzierżawny. Zdaniem skarżącej przeniesienie przedmiotowej nieruchomości przez starostę na rzecz spółdzielni odbyło się z naruszeniem przepisów prawa, co w konsekwencji miało wpływ na kształt umowy sprzedaży w/w nieruchomości, w szczególności w zakresie związanym z jej rzeczywistą powierzchnią oraz położeniem w terenie. W następstwie powyższego została zniekształcona również stawka czynszu dzierżawnego, o której mowa powyżej. W ocenie skarżącej organ wskazał jedynie, że nie posiada ona interesu prawnego wynikającego z konkretnego przepisu prawa, pomijając milczeniem okoliczności wskazane przez nią w przesłanych pismach. Jej zdaniem posiada ona interes prawny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2007r. Wynika on z faktu, że dysponowała nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] jak właściciel a następnie (aż do chwili obecnej) jako dzierżawca, ponosząc regularnie opłaty tytułem czynszu dzierżawnego. Decyzja z [...] października 2007r. w sposób pośredni oddziałuje na prawa i obowiązki skarżącej. Ustalenie czy decyzja wydana przez Starostę [...] była zgodna z prawem warunkuje, to czy możliwym było zbycie opisanej wyżej nieruchomości przez spółdzielnię a następnie skarżącą oraz to, czy możliwym było zawarcie umowy dzierżawy pomiędzy skarżącą a pp. [...]. Brak uznania istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej prowadzi do sytuacji, w której skarżąca (jak również osoby trzecie) mogą doznać uszczerbku w swoim majątku, gdyż są pozbawiane prawa do weryfikacji prawidłowości decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącej organ naruszył zasadę przekonywania z art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie kompleksowej analizy materiału dowodowego i pominięcie, że interes prawny może wynikać z przepisów innych niż administracyjne.

Na rozprawie dnia 17 maja 2018r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze i piśmie procesowym oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte nawet w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], którym odmówiono skarżącej wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...], mocą której przeniesiono własność działki nr [...] o pow. 0,11 ha położonej w R. W. gm. S. stanowiącej własność Skarbu Państwa na rzecz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[...]" w R. W.. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego była w ocenie organów okoliczność, że skarżąca nie ma w sprawie interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...]. Kwestia ta była przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie.

Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie takie wywołane wnioskiem strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich dotyczy kwestii wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, drugi postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wszczęcie takiego postępowania wymaga bowiem uprzedniej kontroli ze strony organu administracji czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2001 roku, sygn. I SA 349/00, LEX 55299). W pierwszym etapie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie kwestii formalnych tj. m.in. dotyczących ustalenia czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wniósł legitymowany podmiot. Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a k.p.a.).

Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania "zwykłego" zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji ( vide: wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 2520/98, LEX 48669 , wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. IV SA 2328/99 nie publik.). Bez znaczenia jest przy tym czy podmiot obecnie wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji brał udział czy też nie brał udziału w postępowaniu zwyczajnym tj. zakończonym decyzją, będącą obecnie przedmiotem postępowania nadzorczego. Istotne jest natomiast to czy podmiot ten w dacie wydawania kwestionowanej decyzji legitymował się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 Kpa. Zasada ta dotyczy także następców prawnych pominiętej strony, którzy z tytułu następstwa uzyskują legitymację do udziału w postępowaniu nieważnościowym ( vide: wyrok NSA z dnia 11 października 2000 r., sygn. IV SA 1495/98, LEX nr 53438).

Należy wskazać, że przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji posiada również podmiot, który posiadał ten przymiot w sprawie zakończonej decyzją, pomimo, iż nie wziął udziału w tym postępowaniu. Okoliczność, iż strona nie brała udziału w postępowaniu o wydanie kwestionowanej decyzji stanowi przesłankę wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), podlegającą badaniu w odrębnym postępowaniu, o ile zostały spełnione warunki do wznowienia postępowania. Nie ma jednak przeszkód, aby strona pominięta w postępowaniu zwykłym mogła złożyć skuteczny wniosek o stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Wówczas obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania, celem ustalenia, czy decyzja taka nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Dla oceny posiadania przez podmiot wnoszący o wszczęcie postępowania nieważnościowego przymiotu strony decydujące znaczenie mają przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest bowiem decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym. Ewentualna przesłanka powodująca stwierdzenie nieważności tej decyzji musi istnieć w dacie jej wydania, badaniu w postępowaniu nadzorczym podlega zgodność z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydawania kwestionowanej decyzji.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny, aktualny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż w świetle obowiązującego w dacie wydawania decyzji z dnia [...] października 2007 r. art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 roku o zmianie ustawy o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz.U. 1989.10.53) RSP "[...]" przysługiwał status strony postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Jak wynikało z treści tej decyzji działka nr [...] wchodziła w skład gospodarstwa rolnego małżonków S. i W. K. przejętego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaopatrzenie emerytalne na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. z [...] sierpnia 1978 r.

Zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami z przejęcia wyłączone zostały budynki. Powstała odrębna nieruchomość budynkowa, z którą związana była służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z budynków. Regulująca to ustawa z 27 października 1977r. przewidywała więc wyjątek od zasady superficies solo cedit określonej w k.c. Taki stan prawny istniał do 1 stycznia 1983r. Ustawa z 14 grudnia 1982 o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. 1982,40.268) uchyliła poprzednio obowiązującą ustawę i powróciła do zasady superficies solo cedit. Rozwiązaniem problemu związanego ze zróżnicowaną sytuacją w zależności od tego w jakiej dacie wydana została decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo stanowił art. 6 cytowanej wyżej ustawy z 24 lutego 1989r. Przepis ten stanowił, iż "właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego".

Celem art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. było zwrócenie właścicielom budynków działki gruntu ściśle związanej z tymi budynkami, a tym samym zniesienie odrębnej od gruntu własności budynków. Roszczenie o przeniesienie własności działki gruntu związane było z własnością budynków znajdujących się na gruncie. Miało ono charakter majątkowy. W myśl art. 6 w/w ustawy z 24 lutego 1989r. nieodpłatne przeniesienie własności działki przysługuje właścicielowi budynków znajdujących się na działce gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. (vide: wyrok NSA z dnia 30.08.2005 r. sygn. II OSK 1136/05, CBOSA). RSP[...] nabyła w 1987r. zabudowania znajdujące się na działce nr [...] o pow. 0.11 ha w miejscowości R. W. gm. S. od W. K. i ta spółdzielnia będąca właścicielem odrębnej wówczas nieruchomości budynkowej wystąpiła z wnioskiem o przeniesienie własności do gruntu działki nr [...], na podstawie wyżej powołanego art. 6

Należy więc wskazać, że RSP [...] jako właściciel budynków znajdujących się na działce nr [...] była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2007 r. Podmiot ten w dacie wydania decyzji legitymował się interesem prawnym. W dacie wydania decyzji skarżąca nie mogła na żadnej podstawie być uznana za stronę tego postępowania. Nabyciem nieruchomości zainteresowała się dopiero w 2011r. a [...] czerwca 2012 r. na podstawie aktu notarialnego Repertorium "A" nr [...] sporządzonego przed notariuszem E. W. nabyła od RSP [...] prawo własności opisanej powyżej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym (k. 156 i n. akt administracyjnych). Zdaniem sądu, to, że po wydaniu decyzji z [...] października 2007r. budynki stały się znowu częścią składową nieruchomości nie powoduje, że przestał istnieć podmiot, który mógłby mieć interes prawny w stwierdzeniu nieważności takiej decyzji, jak zdawał się sugerować organ. Podmiotem takim po wydaniu tej decyzji jest właściciel nieruchomości, na której posadowione zostały budynki stanowiące uprzednio nieruchomość budynkową. Decyzja przenosząca własność nieruchomości może mieć bowiem wpływ na sytuację prawną właściciela nieruchomości. W przedmiotowej sprawie istotne było to, że w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] (wniosek z dnia [...] maja 2017 r., uzupełniony pismami z [...] czerwca 2017 r. ) skarżąca już właścicielką spornej nieruchomości nie była, albowiem [...].09.2013r. (umowa sprzedaży opisana w KW – k.103 i na akt adm.) zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz J. i M. K.. Interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości przysługuje aktualnemu właścicielowi a nie każdemu kto kiedykolwiek prawo własności wykonywał. Bez znaczenia więc przy tym było, że skarżąca w 2012 r. była właścicielką nieruchomości, skoro w momencie składania wniosku prawo to już jej nie przysługiwało, a co za tym idzie nie miała ona interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu.

Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 8 maja 2017 r. wskazał, że skarżąca w chwili obecnej dzierżawi sporną nieruchomość. Zdaniem sądu, nawet gdyby okoliczność ta była potwierdzona skarżącej jako dzierżawcy nie przysługiwałby interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].10.2007r. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku. Interes prawny wymaga istnienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem konkretnej sprawy administracyjnej, lecz nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że decyzja administracyjna ( akt stosowania prawa) może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie prawa materialnego. Dzierżawca zgodnie z art. 693 § 1 k.c. posiada jedynie prawo do użytkowania i pobierania pożytków z dzierżawionej rzeczy wyprowadzane z treści umowy dzierżawy. Dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Oznacza to, że źródłem jego uprawnień i obowiązków jest stosunek prawny łączący go z właścicielem nieruchomości. Jego interes polega więc na utrzymaniu stanu niezakłóconego korzystania z dzierżawionej rzeczy i pobierania pożytków. Nie jest to interes prawny, lecz interes o charakterze faktycznym- ekonomicznym (vide wyrok NSA z dnia 21.02.2012 r. sygn. II OSK 2300/10, CBOSA). Nie były więc zasadne zarzuty zawarte w piśmie procesowym dotyczące braku ustalenia, że skarżąca interes prawny wywodzi z faktu, że jest dzierżawcą i płaci czynsz. Do tego wyjaśnić należy, że skarżąca w toku postępowania nie powoływała tych okoliczności a organ nie był zobowiązany do ich ustalania, skoro i tak dzierżawca w przedmiotowej sprawie z przymiotu strony korzystać nie może. Dzierżawca nie był i nie miał interesu prawnego do bycia stroną w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]10.2007r. Kwestia braku ustalenia okoliczności związanych z dzierżawą pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Marginalnie wskazać można, że skarżąca w ostatnim akapicie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji podała, że chce cofnąć wszystkie czynności cywilno –prawne i wrócić do stanu sprzed zakupu działki. W toku postępowania wskazywała, że oddalono jej pozew przeciwko spółdzielni o zapłatę. Z załączonych dokumentów, w tym decyzji rozgraniczeniowej z [...].01.2012r.,o której stwierdzenie nieważności skarżąca również ( w odrębnym postępowaniu) wnosiła wynikało, że cały budynek a nie jego część stanowił część składową nabytej przez skarżącą nieruchomości. Niezrozumiałe więc pozostają w tym kontekście twierdzenia, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...]10.2007r. w zakresie powierzchni czy położeniem w terenie nieruchomości w sposób pośredni oddziałuje na prawa i obowiązki skarżącej. Wyżej wskazane okoliczności co najwyżej potwierdzają, że skarżąca ma w sprawie nieważnościowej interes o charakterze faktycznym, a nie prawnym.

Mając to na uwadze należało stwierdzić, ze skarżąca nie będąca właścicielem ( dacie wydania decyzji, w chwili składania wniosku o stwierdzenie nieważności i wydania zaskarżonego postanowienia i z braku odmiennych twierdzeń – nadal), nawet będąc dzierżawcą nieruchomości położonej na działce [...] nie ma interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...].10.2007r.

Wydając przedmiotowe postanowienie organ nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia ani przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na to rozstrzygnięcie.

Mając powyższe okoliczności na uwadze należało stwierdzić, że skarga okazała się nieuzasadniona, w związku z czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o jej oddaleniu.