Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2239/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1514
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa ( spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO/organ) działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r. poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpoznaniu odwołania A. K. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art.4, art. 8 ust. 1- 4 i 9, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 4, art. 36 pkt. 1 lit. b, art. 38 ust. 10 pkt. 1, ust 2 pkt 1 oraz ust 3 pkt 1, art. 101ust1, art. 106 ust 1 i 3, art. 110 ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. 2016, poz. 930 ze zm., dalej jako ustawa), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257, dalej jako k.p.a.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r., poz. 1358) i zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...]. 11 2018 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy, który po rozpatrzeniu wniosku Pana A. K. z [...] czerwca 2019 r., o przyznanie zasiłku okresowego, odmówił ustalenia na rzecz skarżącego prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] czerwca 2019 r. i złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń ustalił, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, skarżący nie pracował dorywczo. Organ podał, że źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości [...] zł, Z kwoty tej potrącono kwotę [...] zł tytułem egzekucji komorniczej, która to kwota nie była zobowiązaniem alimentacyjnym. Organ podał także, że skarżący przedstawił dowód wpłaty dla córki M. K. kwoty [...] zł tytułem alimentów bieżących za miesiąc maj 2019 w wysokości [...] zł, oraz [...] zł tytułem alimentów zaległych, podobnie dla córki K. K.. Zarówno alimenty bieżące jak i zaległe są to kwoty dobrowolnie wpłacane przez skarżącego na rzecz córek i nie jest z tego tytułu prowadzona egzekucja komornicza. Organ I instancji wskazał, że od bieżącego dochodu za miesiąc maj odliczył zapłacone alimenty bieżące w kwocie [...] zł, a dochód skarżącego za miesiąc maj 2019 r. wyniósł [...] zł. Organ wskazał także, że skarżący korzysta również z pomocy syna D. K. – właściciela nieruchomości, w formie rzeczowej i udzielenia schronienia. Organ zaznaczył, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej to kwota [...] zł. Organ ustalił także, że skarżący zamieszkuje dom składający się z [...] izb o pow. [...] m2 wyposażony w podstawowe media, posadowiony na działce siedliskowej, która jest własnością jego syna D. K. . Pomieszczenia są zadbane, czyste, wyposażone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego (lodówka, pralka automatyczna, ekspres do kawy, kuchenka mikrofalowa, czajnik elektryczny, ponadto urządzenie wielofunkcyjne tj. drukarka, skaner i fax oraz dwa telewizory i komputer). Mieszkanie ogrzewane jest kominkiem lub grzejnikami elektrycznymi. Na posesji znajduje się budynek gospodarczy, w którym trzyma opał, kosiarkę do koszenia trawy i drobny sprzęt ogrodniczy. Skarżący jest rozwiedziony, posiada [...] dzieci, w tym [...] pełnoletnie córki z drugiego małżeństwa, na które ma ustalone alimenty w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. Dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa są już dorosłe i prowadzą samodzielne oddzielne gospodarstwa, mieszkają w [...]. Organ I instancji wskazał, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej zostało znacznie przekroczone oraz wskazał, że skarżący nie jest pozbawiony pomocy ze strony ośrodka. Organ podał, że ostatnio decyzją z czerwca 2019 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy na uregulowanie opłat za energie w wysokości [...] zł. Decyzję tę zaskarżył do SKO w [...] i świadczenie nie zostało jeszcze wypłacone.

SKO rozpoznając odwołanie, po analizie akt sprawy stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że podstawę materialnoprawną do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2016 poz. 930 ze zm.) i przywołało ich treść.

Kolegium podniosło, że wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Organ wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania zasiłku okresowego tj. przede wszystkim ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, nie jest długotrwale bezrobotnym, podczas wywiadu stwierdza, że nie leczy się w żadnej poradni specjalistycznej, skarży się jedynie na stały ból kręgosłupa, w związku z czym przyjmuje leki przeciwbólowe, źródłem utrzymania jest emerytura. Organ podniósł, że jak wynika z akt sprawy i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego A. K. mieszka samodzielnie w domu o powierzchni [...] m2. Skarżący stwierdza, że zajmuje jeden pokój, kuchnię i łazienkę. Budynek jest wyposażony w podstawowe media, poza centralnym ogrzewaniem, skarżący korzysta z kominka lub ogrzewa mieszkanie grzejnikami elektrycznymi. Dom jest posadowiony na działce siedliskowej [...]. Dom i nieruchomość tworzy siedlisko, które jest centrum życiowym skarżącego od wielu lat. Na mocy testamentu nieruchomość w całości odziedziczył syn skarżącego D. K. po zmarłej matce skarżącego Z. K.. Dom, w którym zamieszkuje skarżący wyposażony jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł nie podejmując żadnej dorywczej pracy. Z uwagi na zajęcia komornicze (nie związane z alimentami) kwota wypłaconego świadczenia wyniosła [...] zł. Skarżący korzysta z pomocy rzeczowej udzielanej przez syna D. i najstarszą córkę. Dochód skarżącego po odliczeniu zapłaconych alimentów na rzecz córek z drugiego małżeństwa w wysokości łącznej [...] zł – to kwota [...] zł. Kryterium dochodowe dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł, w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego na podstawie art. 38 ust 1 ustawy o pomocy społecznej nie jest możliwe.

SKO odwołało się także do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej przytaczając jego treść i wskazało, że w przypadku skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek o jakich mowa w art. 41 pkt 2 ustawy. Skarżący jest objęty stałą, znaczną pomocą, która przewyższa średnią pomoc, jakiej zwykle udziela Ośrodek Pomocy Społecznej podopiecznym w formie zasiłków celowych. W styczniu 2019 r. skarżący otrzymał zasiłek celowy na opłacenie energii w kwocie [...] zł i zasiłek okresowy, w sumie pomoc w wysokości [...] zł. Decyzją z [...] marca 2019r. przyznano skarżącemu kolejną pomoc w formie zasiłku celowego na uregulowanie opłat za energię w wysokości [...] zł – wypłaconą w kwietniu 2019 r., a kolejną decyzją [...] zł na uregulowanie opłat za wodę. Organ wskazał, że skarżący środków tych nie przeznaczył zgodnie z celem na jaki je otrzymał i doprowadził do zadłużenia zarówno za energię elektryczną jak i za wodę. Organ wskazał także, że skarżący otrzymuje comiesięczną emeryturę oraz pomoc rzeczową od syna i najstarszej córki. Druga była żona opłaca jego telefon komórkowy. Skarżący nie jest osoba samotną, pomimo, że samotnie gospodaruje i zamieszkuje bezpłatnie w domu syna, ma dorosłe dzieci – syna i córkę, którzy wspierają ojca w trudnej sytuacji. Na dwoje młodszych, lecz też już pełnoletnich dzieci, ma zasądzone alimenty w wysokości po [...] zł miesięcznie, które płaci od chwili otrzymania emerytury z ZUS. Jak wskazuje skarżący praktycznie całą kwotę otrzymywanej emerytury przeznacza dla córek tytułem bieżących i zaległych alimentów nie pozostawiając sobie żadnej kwoty na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Jednocześnie w każdym miesiącu składa wnioski do MOPS o przyznanie mu świadczeń z pomocy społecznej na uregulowanie bieżących i zaległych należności za energię elektryczną, wodę, zasiłek okresowy i inne potrzeby np. okulary progresywne.

Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję - odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia miało również na względzie, że skarżący posiada dwoje dorosłych dzieci, na których ciąży wobec niego obowiązek alimentacyjny i w pierwszej kolejności to one są obowiązane do świadczenia pomocy na jego rzecz. Syn skarżącego D. odziedziczył w spadku zarówno nieruchomości jak i dom po zmarłej matce skarżącego, zatem jeżeli ojciec nie chce wystąpić o przysługujący mu zachowek, to syn winien, w głównej mierze, zabezpieczać podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem ojca a pomoc społeczna może wesprzeć jedynie skarżącego w postaci zasiłku celowego na określony cel bytowy, natomiast nie może skarżący liczyć na całkowite zabezpieczenie jego, nawet uzasadnionych potrzeb, a o takie występuje skarżący oczekując na pełne pokrycie jego wydatków. Organ podał, że skarżący własnym działaniem nie stara się poprawić własnej sytuacji finansowej, nie podejmuje żadnej, nawet dorywczej pracy, jak twierdzi z powodu schorzeń ale skarżący nie wskazuje aby przyjmował jakieś leki na stałe, w wywiadzie stwierdził, że z powodu bólów kręgosłupa zażywa leki przeciwbólowe, nie leczy się w żadnej poradni specjalistycznej. Organ przywołał także treść wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych wskazując, że podziela pogląd, iż pomoc społeczna pełni funkcję wspomagania osób i rodzin w rozwiązywaniu trudności życiowych, w tym materialnych, ale niekoniecznie służy zaspokajaniu ich potrzeb w całości. Osoba ubiegająca się o pomoc winna podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. Zainteresowany winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może polegać na wyrównaniu wszystkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna pełni bowiem jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie swoich problemów życiowych przede wszystkim we własnym zakresie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, że organ nie wskazuje mu sposobu rozwiązania jego problemów, to zdaniem Organu, kilkakrotnie zarówno organ I instancji w wydawanych przez siebie decyzjach jak i SKO wskazywało na możliwość uzyskania zachowku w związku z brakiem uzyskania spadku po zmarłej matce, ponadto osoba pozostając w niedostatku może ubiegać się o alimenty od dorosłych dzieci. Organ wskazał także, że jednocześnie może również zwrócić się do Sądu o obniżenie kwoty alimentów, zasądzonych wówczas na nieletnie, obecnie pełnoletnie córki lub całkowite ich zniesienie. W ten sposób zapewniłby sobie środki na bieżące utrzymanie i opłacanie rachunków z otrzymanej emerytury. Zdaniem organu wobec uzyskiwanych dochodów nie można dopatrzeć się aby skarżący znajdował się w okolicznościach szczególnie dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie mu świadczeń wymienionych w zaskarżonej decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K. zarzucając jej błąd w ustaleniach stanu faktycznego, uchybienia logice przy uzasadnianiu decyzji i pominięcie przez SKO istotnych okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in. na bezpodstawne twierdzenia organów o rzekomej ograniczoności środków przeznaczonych na pomoc społeczną w gm. [...] w aspekcie potwierdzonych pismami – braku starań o dodatkowe środki. Wskazał także, że organy mają wiedze, że przebył badanie kręgosłupa za pomocą rezonansu magnetycznego [...] sierpnia 2019 r. Zakwestionował także sposób wyliczenia dochodu wskazując, że cała kwota została przekazana tytułem zaległych i bieżący alimentów. Wskazał również, że okoliczność obowiązywania od maja br. decyzji operatora elektroenergetycznego o rozwiązaniu z nim umowy na dostawy prądu i odłączeniu od sieci elektroenergetycznej najlepiej dowodzi istnienia okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Podał, że obecnie decyzja jest zawieszona. Skarżący podał także, że wskazywany przez SKO "brak chęci" po jego stronie wystąpienia o zachowek jest chybionym argumentem w sytuacji gdy organy nie udowodniły, że wystąpienie o zachowek może poprawić jego sytuacje materialną oraz nie wskazały sposobu realizacji tego obowiązku.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie zasiłków przez WSA oraz zobowiązanie organów I i II instancji do działań zgodnych z obowiązującym porządkiem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzona według powyższych zasad sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną kwestionowanej przez skarżącego decyzji stanowił przepis art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm., zwanej dalej ustawą) w brzmieniu: zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: (1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że organ administracji ustalając zasiłek okresowy ma obowiązek uwzględnić ściśle określone kryteria ustawowe. Zasadnie orzekające w sprawie organy stwierdziły, że sytuacja materialna nie uprawnia skarżącego do otrzymania żądanej pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe. W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że miesięczny dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe ustalone przez prawodawcę na kwotę [...] zł miesięcznie. W tej sytuacji skarżący mógł być objęty pomocą społeczną jedynie w formach przewidzianych w art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w tym w postaci specjalnego zasiłku okresowego.

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego. Organy wydając decyzje nie naruszyły przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wobec niespełnienia przez skarżącego wymagań ustawowych wskazanych w art. 38 ustawy. Podkreślenia wymaga, iż pomoc społeczna nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu, albowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji.

Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Nadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, Lex nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (LEX nr 594935) i przyjmuje za własny, iż "w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (por. ww. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze dotychczas powiedziane, podzielić zatem należało słuszny pogląd Sądu, iż brak jest przepisów, z których wynikałby obowiązek organu udowadniania kosztów związanych z jego działalnością. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż wobec kontrolnych uprawnień Sądu, ograniczonych tylko do legalności decyzji, kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowywania środków wykraczałaby poza kognicję Sądu wyznaczoną przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1398/09, zamieszczonego na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Pogląd ten został podtrzymany w orzecznictwie i w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2762/16 (LEX nr 2339641) NSA wskazał dodatkowo, że "Nie jest rzeczą sądu administracyjnego kontrola dysponowania środkami przez organy pomocy społecznej, w sytuacji, gdy strona nie w pełni jest usatysfakcjonowana wartością przyznanych jej świadczeń. Sąd administracyjny nie ma prawnych instrumentów, by prowadzić społeczno - ekonomiczną analizę sposobu dystrybucji przez organ pomocy społecznej środków, którymi organ ten dysponuje".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić , że ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały poczynione m.in. w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony w miejscu zamieszkania skarżącego. Na tej podstawie organy ustaliły sytuację mieszkaniową, rodzinną oraz dochodową skarżącego. Poczyniły też istotne w ocenie Sądu ustalenie, że skarżący otrzymał w analizowanym okresie pomoc finansową zarówno ze strony państwa ale także ze strony swoich dorosłych dzieci i byłej żony. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego na rozprawie wynika także, że skarżący otrzymuje pomoc także ze strony sąsiadów (zakup agregatora prądotwórczego).

Sąd zwraca uwagę, że przewidziana w art. 41 ust 2 u.p.s. możliwość przyznania specjalnego zasiłku okresowego oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Ustawodawca użył bowiem zwrotu "może być przyznany". Przyjęta w art. 41 u.p.s. konstrukcja uznania administracyjnego pozwala organowi administracji na wybór takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia celów pomocy społecznej, zarówno co do przyznania, jak i odmowy przyznania specjalnego zasiłku okresowego, a także co do jego wysokości, bowiem organ ma możliwość uwzględnienia żądania strony tylko w określonym zakresie, jeżeli uzna takie rozstrzygnięcie za uzasadnione okolicznościami danej sprawy. Uznanie administracyjne daje organowi pomocy społecznej pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Samodzielność organu w wyborze spośród dwóch lub większej ilości możliwych skutków prawnych nie jest bowiem zupełnie dowolna i swobodna, lecz jest ograniczona przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie, jak i w innych normach prawnych - w szczególności normach prawa procesowego, regulujących zakres i sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Dlatego sprawowana przez sąd administracyjny kontrola decyzji opartych na konstrukcji uznania administracyjnego sprowadza się co prawda do badania, czy organy administracji publicznej nie przekroczyły granic tego uznania, o ile jednak w prowadzonym przezeń postępowaniu respektowano podstawowe reguły procesowe, które wyznaczają pewien standard postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji

W świetle powołanego art. 41 ust 2 ups o możliwości przyznania świadczenia nie decyduje dochód wnioskodawcy, lecz sytuacja życiowa, w której się znalazł. Sytuacja ta musi jednak wyraźnie odbiegać od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, ani do żadnych innych naruszeń prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji. Decyzje są oparte na należytych ustaleniach stanu faktycznego i niewadliwym zastosowaniu instytucji uznania administracyjnego. Stosując tę instytucję organ prawidłowo ocenił zakres niezbędnego wsparcia dla skarżącego w świetle rzetelnie ustalonej jego sytuacji. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji reaguje na różne potrzeby skarżącego, udziela mu wsparcia finansowego, które nie jest przeznaczane przez skarżącego na cel na jaki zostało przyznane (zasiłek celowy na opłatę energii czy wody), co powoduje wzrost zadłużenia i czego efektem było rozwiązanie umowy przez operatora elektroenergetycznego. Niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, niemniej jak podkreślił organ nie wykorzystuje on w pełni możliwości jakimi dysponuje. Także fakt, że skarżący czuje się obecnie zobowiązany do pokrywania alimentów na rzecz swoich pełnoletnich już córek w szerszym rozmiarze z tego powodu że tego obowiązku nie realizował wcześniej, nie uzasadnia przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący nie wykazał także, że jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie starań o dodatkowe zatrudnienie, a sam fakt wykonania badań lekarskich nie świadczy o tym, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu podjęcia chociażby lekkiej pracy z uwzględnieniem dolegliwości na jakie cierpi. Jak wskazywał sam skarżący brak aktywności w zakresie poszukiwania pracy determinowany jest także ty, że skarżący obawia się, że z ewentualnego wynagrodzenia będą pokrywane zaległości wobec jego wierzycieli wynikające z uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd zwraca także uwagę, że organy administracji nie mają obowiązku wskazywania skarżącemu, udzielania porad, w jaki sposób ma podjąć działania do uzyskania czy zachowku czy zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego a w szczególności udawadniania, że tego rodzaju działania jak wystąpienie o zachowek czy obniżenie alimentów poprawi sytuację materialną skarżącego. Pomoc prawną skarżący może bowiem uzyskać w wielu ośrodkach bezpłatnej pomocy prawnej świadczonej w gminach czy na uczelniach wyższych i sam ocenić w jakim zakresie podjęte działania wpłyną na jego sytuacje życiową. Sąd zwraca także uwagę, wobec podnoszonego przez skarżącego w trakcie rozprawy argumentu w postaci wytoczenia powództwa o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa, że działaniem zmierzającym do poprawy własnej sytuacji bytowej nie jest występowanie z takimi roszczeniami lecz podejmowanie racjonalnych działań zmierzających do uzyskania zatrudnienia wykorzystując w tym celu chociażby swoją aktywność w mediach społecznościowych, którą eksponował podczas rozprawy.

Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.