Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 60/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 1 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. spółka z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2023 r., nr 9009-2023-114 w przedmiocie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. sp. z o.o. w L. (dalej: spółka/skarżąca) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor ARiMR) z 13 listopada 2023 r., nr 9009-2023-114, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z 18 września 2023 r., nr 0167-00000017434/23, w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2010-2103.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskami z: 14 maja 2010 r., 2 maja 2011 r. 14 maja 2012 r., 13 maja 2013 r., skarżąca spółka wystąpiła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na odpowiednio: 2010, 2011, 2012, 2013 rok. W ww. wnioskach spółka zadeklarowała grunty o łącznej powierzchni 300 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w [...] decyzjami z:

- 5 listopada 2010 r., nr 0255-2010-000003942, przyznał spółce płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł w tym: ONW-Górskie - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 32,74 ha gruntów i ONW-Nizinne strefa I - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 267,26 ha gruntów.

- 22 lutego 2012 r., nr 0255-2012-000000892, przyznał spółce płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł w tym: ONW-Górskie - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 32,21 ha gruntów i ONW-Nizinne strefa I -w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 267,79 ha gruntów,

- 6 listopada 2012 r., nr 0255-2012-000003579, przyznał spółce płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł w tym: ONW-Górskie - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 32,21 ha gruntów i ONW-Nizinne strefa I - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 267,79 ha gruntów,

- 23 października 2013 r., nr 0255-2023-0000005056, przyznał spółce płatność ONW w łącznej wysokości [...] zł w tym: ONW-Górskie - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 31,28 ha gruntów - ONW-Nizinne strefa I - w kwocie [...] zł do której zakwalifikowano 268,72 ha gruntów.

Przyznane środki finansowe zostały przelane na rachunek bankowy spółki.

W dniu 4 stycznia 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek Z.C. o wypłacenie należnych dopłat obszarowych za okres od dnia 15 września 2009 r. do czerwca 2017 r., do powierzchni 380,87 ha gruntów rolnych, których nie wykazywał we własnych wnioskach, a objętych w posiadanie na podstawie umowy notarialnej (repertorium A Nr [...]) - umowy dzierżawy i poddzierżawy nieruchomości rolnej wraz z infrastrukturą, zawartej z R.S. działającym w imieniu własnym oraz w imieniu swojej żony E.S., J. S., oraz jednocześnie występującym w imieniu skarżącej spółki. Zgodnie z dołączonym do wniosku aktem notarialnym przedmiotem poddzierżawy były nieruchomości oznaczone jako działki ewidencyjne: nr [...] o powierzchni 6,87, nr [...] o powierzchni 24 ha, nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni 71,83, nr [...] o powierzchni 76,76 ha, nr [...] o powierzchni 54,90 ha; nr [...] o powierzchni 62,71 ha, nr [...] o powierzchni 1,78 ha, nr [...] o powierzchni 28,33 ha, co stanowi łączny obszar 380,87 ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznając, że przedłożona umowa dzierżawy i poddzierżawy gruntów rolnych wraz z infrastrukturą świadczy o zaistnieniu nowych dowodów i okoliczności, które nie były dotąd znane organowi w dniu wydania pierwszego rozstrzygnięcia w sprawie o przyznania płatności ONW, w dniu 5 czerwca 2019 r. postanowił o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 8 grudnia 2014 r. , nr 0255-2014-000004919, w sprawie przyznania spółce płatności ONW na 2014 r.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie kto był posiadaczem-faktycznym użytkownikiem w roku 2014 r. i w latach wcześniejszych deklarowanych do płatności gruntów, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z 23 grudnia 2019 r., nr 0255-2019-000007054, uchylił decyzję dotychczasową w sprawie przyznania spółce pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z 8 grudnia 2014 r., nr 0255-2015000004919, przyznał wnioskowane płatności do obszarów ONW strefa górska w kwocie [...] zł, odmówił przyznania płatności do działek rolnych położonych na obszarze ONW nizinnych strefa I oraz nałożył sankcje wieloletnie w okresie trzech lat kalendarzowych w wysokości [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z 29 lipca 2020 r., nr 321/OR14/2020, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskutek rozpoznania wniesionej przez spółkę skargi na powyższą decyzję wyrokiem z 22 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (sygn. akt I SA/OI 666/20) oddalił tę skargę. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2021 r. (sygn. akt I GSK 530/21), który stwierdził niedochowanie 5-letniego terminu rozpatrzenia sprawy w postępowaniu wznowieniowym, wynikającego z art. 146 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt I SA/OI 80/22 uchylił decyzje organów obu instancji z powodu naruszenia przepisów art. 146 § 1 K.p.a.

Zawiadomieniem z 27 maja 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2010-2013, przyznanych spółce na podstawie decyzji tego organu:

- nr 0255-2010-000003942 z 5 listopada 2010 r. (za rok 2010),

- nr 0255-2012-000000892 z 22 lutego 2012 r. (za rok 2011),

- nr 0255-2012-000003579 z 6 listopada 2012 r. (za rok 2012),

- nr 0255-2013-000005056 z 23 października 2013 r. (za rok 2013), w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości polegających na tym, że spółka nie była w posiadaniu poddzierżawianych i deklarowanych do płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja oraz w całym roku kalendarzowym, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, o którym mowa w § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., dalej: rozporządzenie ONW).

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z 6 sierpnia 2021 r., nr ONW/03/255/21, ustalił spółce kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości [...] zł.

Powyższa decyzja została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją z 22 lutego 2022r., nr 27/OR14/2022.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], decyzją z 26 lipca 2022 r., nr ONW/03/255/21/22, ustalił spółce kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki od ww. decyzji, decyzją z 23 września 2022 r., nr 227/OR/2022, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał ją w mocy.

Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. (sygn. akt. I SA/Ol 572/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi spółki, stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w [...] z dnia 23 września 2022 r., nr 227/OR14/2022 i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 26 lipca 2022 r., nr ONW/03/255/21/22, z uwagi na ich wydanie z naruszeniem właściwości organów, tj. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

W piśmie z 18 czerwca 2023 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że pomoc finansowa została mu przyznana zgodnie z właściwymi przepisami, względnie, że postępowanie winno zostać umorzone z uwagi na upływ terminu umożlwiającego weryfikację decyzji pierwotnej. Skarżąca podniosła również, że organy wydały decyzje na podstawie niepełnego materiału dowodnego dokonując jego wadliwej oceny. Zaznaczyła również, że kwestionowana w toku postępowania administracyjnego umowa dzierżawy dotyczy wyłącznie nieruchomości położnych w L., a nie całości wniosku, jak błędnie uznały organy.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Kierownik ARiMR), jako organ właściwy w sprawie, po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez Kierownika Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], wydał decyzję z 18 września 2023 r., nr 0167-00000017434/23, o ustaleniu spółce kwotę nienależnie pobranych płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, w tym: [...] zł za rok 2010, [...] zł za rok 2011, [...] zł za rok 2012, [...] zł za rok 2013.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego, opisaną na wstępie decyzją z 13 listopada 2023 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji wskazał, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199, dalej: ustawa o ARiMR) jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przepisie funduszy.

Obowiązkiem organu było zatem ustalenie czy skarżąca pobrała nienależne lub nadmierne płatności ONW za lata 2010-2013.

Odnosząc się warunków przyznania ww. płatności organ odwoławczy wskazał, że jednym z podstawowych warunków uprawniających do otrzymania płatności jest posiadanie oraz użytkowanie poddzierżawionych i deklarowanych do płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja każdego roku składania wniosków, co wynika z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia ONW.

Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2022 r. poz. 387 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu gruntu. Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, a grunt ten stanowi przedmiot współposiadania, pomoc przysługuje temu współposiadaczowi gruntu, co do którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę (ust. 2). Zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie pomocy (ust. 3).

Natomiast w myśl art. art. 1 ust. 2 rozporządzeniu Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm., dalej: rozporządzenie nr 2988/95) nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Powyższe oznacza, że kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stanowi kwota odpowiadająca kwocie płatności wypłaconej za powierzchnię, na której stwierdzona została nieprawidłowość skutkująca powstaniem obowiązku zwrotu pobranych płatności, obliczona jako iloczyn powierzchni której dotyczą stwierdzone nieprawidłowości i stawki płatności za 1 ha powierzchni.

Zdaniem Dyrektora ARiMR ustalone w sprawie okoliczności wskazują, że skarżąca nie użytkowała gruntów, które zostały wydzierżawione od 15 września 2009 r. na rzecz Z. i E.C., którzy faktycznie prowadzili na nich działalność rolniczą. Organ zaznaczył, że spór w rzeczywistości nie dotyczy faktycznego gospodarowania na sporych gruntach, pobierania z nich korzyści i ponoszenia kosztów prowadzonej działalności rolniczej, lecz samej definicji posiadacza. Organ podkreślił, że skarżąca nie dysponuje dowodami na poparcie statusu posiadacza - użytkowania. Wszystkie umowy (akty notarialne) faktury i oświadczenia przedstawione przez Z.C. potwierdzają fakt rzeczywistego, wieloletniego użytkowania gruntów przez tę osobę. Uprawnionym do płatności jest podmiot faktycznie władający gruntem, a zatem Z.C., nie zaś skarżąca spółka. Potwierdzają to także dokumenty księgowe przedłożone przez skarżącą przedstawiające wpłaty Z.C. czynszów dzierżawnych za wydzierżawione od spółki i użytkowane przez niego grunty rolne, a także fakt corocznego zbierania informacji przez skarżącą o zasiewach dokonywanych przez Z.C., który świadczy o braku wiedzy skarżącej o prowadzonej działalności rolniczej. Według organu spółka nie zarządzała poddzierżawionym przez siebie gospodarstwem, jednakże nieprawnie składała wnioski o przyznanie płatności do działek użytkowanych w latach 2010-2016 przez inny podmiot.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie przyznanej płatności ONW za lata 2010-2013 w łącznej wysokości [...] zł, w tym przyjętą do obliczeń kwoty do zwrotu uśrednioną stawkę płatności,

Na podstawie umowy poddzierżawy zawartej w akcie notarialnym z [...] września 2009 r., rep. A nr [...], zmienionej aktem notarialnym z [...] maja 2013 r. rep. A nr [...], zmienionej aktem notarialnym z [...] września 2014 r. rep. A nr [...], rozwiązanej aktem notarialnym w dniu [...] października 2016 r. rep. A nr [...] ustalona została powierzchnia gruntów rolnych deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności za lata 2010-2013 nie będących w posiadaniu skarżącej w dniu 31 maja roku składania wniosku, tj. nr: [...] o łącznej pow. 29,8252 ha; nr [...] o pow.72,29 ha; nr [...] o łącznej pow. 55,8531 ha; nr: [...] o łącznej pow. 63,3300 ha; nr [...] o pow.1,78 ha; nr [...] o obszarze 28,95 ha sklasyfikowanej jako grunt orny ([...]), nr [...] o pow. 76,76 ha; nr [...] o pow. 53,69 ha. Przy czym dwie ostatnie działki ewidencyjne zostały wyłączone z zakresu obowiązywania umowy poddzierżawy w dniu 15 maja 2013 r.

Zdaniem Dyrektora ARiMR w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek wynikający z art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 2014, str. 69 ze zm.) tj. łącznego wystąpienia wymienionych powyżej przesłanek, ponieważ nie można uznać, że płatność została dokonana na skutek pomyłki ARiMR, lub innych organów, a ponadto nie wynikały z wyłącznej winy organu. Dokonując każdorazowo wypłaty płatności na rzecz skarżącej spółki organ nie miał wiedzy, że poddzierżawiła ona część swojego gospodarstwa i od 2010 roku rokrocznie nie spełniała jednego z podstawowych warunków uprawniających ją do otrzymania płatności, tj. nie była w posiadaniu oraz nie użytkowała poddzierżawionych i deklarowanych do płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja każdego roku składania wniosków (warunek wynikający z § 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia ONW).

Nie stwierdzono również, aby w sprawie zaistniała jedna z kategorii siły wyższej łub nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.).

Organ odwoławczy uznał, że każda z kwot płatności ONW przyznanej za lata 2010-2103 przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz.U. UE L z dnia 23 czerwca 2006 r.) dlatego nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Dlatego też skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie wypłaconych należności.

Dyrektor ARiMR stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Okres przedawnienia ustalony w tym przepisie wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Natomiast z w myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 okres wykonania decyzji nakładającej administracyjną karę (tj. decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności) wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji.

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie ciągły i powtarzający się charakter nieprawidłowości wynikał z faktu, że spółka poddzierżawiając część własnego gospodarstwa rolnego i składając corocznie od 2010 r. do 2016 r. na nieużytkowane przez siebie grunty wnioski o przyznanie płatności naruszała jeden z podstawowych warunków uprawniających ją do otrzymania płatności - nie była w posiadaniu poddzierżawionych i deklarowanych do płatności gruntów rolnych w dniu 31 maja każdego roku składania wniosków. Spółka przekazała swój atrybut posiadacza zależnego - w drodze umów dzierżawy – E. i Z.C., którzy otrzymali przywilej do składania własnych żądań. Ponadto strona nie była ostatecznym i rzeczywistym posiadaczem zależnym wszystkich deklarowanych we własnych wnioskach gruntów rolnych, bowiem na części z nich działalność rolniczą prowadził niezależny podmiot, który pobierał pożytki, ponosił nakłady i koszty. Poza tym osoba, która wychodziła z założenia, że jest uprawniona do płatności powinna również wszystkie grunty rolne utrzymywać zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.

Zdaniem organu odwoławczego biorąc pod uwagę ciągły i powtarzający się charakter nieprawidłowości, za jaki należy uznać coroczne ubieganie się o płatności do gruntów nieużytkowanych faktycznie przez spółkę stanowiących przedmiot poddzierżawy w latach 2010-2016, gdyż dopiero z dniem 3 października 2016 r. doszło między stronami umowy do jej rozwiązania, nieprawidłowość ciągła trwała więc nieprzerwanie do 20 czerwca 2017 r., tj. realizacji płatności za rok 2016 r., za który spółka otrzymała ostatnie płatności do nieużytkowanych przez siebie gruntów. Wobec tego, według organu II instancji, dzień następujący po dacie wystąpienia tej ostatniej szkody należy przyjąć za datę ustania nieprawidłowości zapoczątkowanej w 2010 r. Od dnia 21 czerwca 2017 r. należy więc liczyć bieg terminu przedawnienia, który dodatkowo w dniu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego tj. w dniu 31 maja 2021 r. uległ przerwaniu i rozpoczął swój czteroletni bieg na nowo. Przyjmując zaś postępowanie windykacyjne za odrębne, to rzeczonym dokumentem jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r. dostarczone pełnomocnikowi 1 czerwca 2021 r. Organ we właściwym czasie tj. w maksymalnym ośmioletnim terminie określonym w rozporządzeniu, wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości o której mowa w art. 4 rozporządzenia nr 2988/95. Zatem obowiązek zwrotu płatności nienależnych określonych w niniejszej decyzji nie przedawnił się.

Za niezasadny organ II instancji uznał także zarzut naruszenia art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, dalej: Ordynacja podatkowa) w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o ARiMR w związku z art. 3 ust.1 w związku z art. 1 ust.1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95. Powołując się na orzecznictwo TSUE organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 krótsze terminy przedawnień od czteroletniego terminu przedawnienia mogą ustalać wyłącznie przepisy sektorowe, a państwa członkowskie są upoważnione jedynie do ustalania dłuższych terminów. Wobec braku przepisów sektorowych, które ustalałyby krótszy od czteroletniego termin przedawnienia nieprawidłowości, stosowany jest termin czteroletni, niezależnie od tego, że krótszy termin został ustalony w przepisach krajowych. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie bezpośrednie zastosowanie znajduje przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego - polegające na niezastosowaniu art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, w sytuacji gdy okres przedawnienia nieprawidłowości stwierdzonej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w zaskarżonej decyzji wynosił 4 lata od dnia dopuszczenia się rzekomej nieprawidłowości, a bieg terminu przedawnienia winien być liczony od dnia 14 maja 2013 r., tj. od złożenia wniosku o przyznanie płatności i upłynął ostatecznie z dniem 13 maja 2017 r. albowiem nie nastąpiło żadne skuteczne przerwanie ani zawieszenie biegu przedawnienia,

II. przepisów prawa procesowego:

1) art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o ARiMR w związku z art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, polegające na nieuwzględnieniu terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, a który upłynął po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym z mocy prawa powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, tj. najpóźniej z końcem roku 2016 r.,

2) art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 146 § 1 w związku z art. 57 K.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji 18 września 2023 r., tj. pomimo faktu, że od chwili wydania najpóźniejszej decyzji nr 0255-2013-000006833 z 27 listopada 2013 r. upłynęło ponad 5 lat, w związku z czym, organ winien był zastosować art. 151 § 2 K.p.a. i zakończyć postępowanie, poprzez umorzenie postępowania,

3) art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. oraz art. 32 w związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji merytorycznej opartej w całości i wyłącznie na podstawie akt powziętych przez organ z innego postępowania prowadzonego w innym trybie, zaniechania wykonania samodzielnego postępowania dowodowego w jakiejkolwiek części, a w konsekwencji nie wyjaśnienia przez organ zasadniczych okoliczności związanych z współposiadaniem przez dzierżawcę - skarżącą spółkę gruntów rolnych będących przedmiotem poddzierżawy na rzecz państwa C. oraz współgospodarowaniem przez skarżącą spółkę na tych gruntach z poddzierżawcą, w sytuacji gdy oba powyższe podmioty były posiadaczami zależnymi nieruchomości, objętych wnioskami i prowadziły wspólną gospodarkę rolną, co wynika wprost także z pośrednio znanych organowi zeznań Z.C., który wskazał, że pracownik strony angażował się w gospodarowanie przedmiotowymi nieruchomościami, odnotowywał zakres i rodzaj zasiewów, jak również na poczynieniu przez organ ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, z naruszeniem praw strony do czynnego udziału w czynnościach postępowania, w szczególności możliwości zdawania pytań przesłuchiwanym świadkom, pominięcie przy czynnościach dowodowych tj. w trakcie przesłuchania realizowanego w toku odrębnego postępowania w charakterze Z.C. pełnomocnika strony, a które były zaplanowane 2 października 2019 r. oraz 18 listopada 2019 r., a także przeprowadzenie tego dowodu pod nieobecność pełnomocnika strony (przy jednoczesnym pominięciu pełnomocnika w zawiadomieniu o terminie czynności),

4) art. 7, art.77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. oraz art. 32 w związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 K.p.a., polegające na oparciu obu decyzji na zeznaniach świadka, z których ten się wycofał poprzez cofnięcie złożonego względem organu wniosku z 31 grudnia 2019 r., i określenie przez Z.C., że wniosek z 31 grudnia 2019 r., będący początkiem postępowania wobec skarżącej co do wznowienia postępowania w zakresie udzielonych dopłat za 2014 r., był "taktyką", którą, co już należy domniemywać z treści zeznań Z.C. oraz R.S., wynikała z konfliktu pomiędzy ww. osobami, a co za tym idzie oparcie obu decyzji organów na zeznaniach Z.C., jako niewiarygodnych, braku ich właściwej weryfikacji, powinno prowadzić do przesądzenia prawdziwości zeznań R.C. i skarżącej i nieobciążania strony z tytułu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2010-2013, jako niezasadne,

5) polegające na zupełnie dowolnym i sprzecznym z przepisami ustaleniu jakoby wsparcie bezpośrednie miało przysługiwać wyłącznie jednemu z posiadaczy zależnych, w sytuacji gdy przedmiotowymi gruntami gospodarowały dwa podmioty: dzierżawca i poddzierżawca, z których oba były posiadaczami zależnymi, objętych wnioskiem gruntów, a zatem spełniały wymogi ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w sprawie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu otrzymanych przez skarżącą płatności, zarówno na postawie przepisów art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak i w oparciu o art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o ARiMR w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Według skarżącej bieg czteroletniego terminu przedawnienia dla najpóźniejszej decyzji za rok 2013, rozpoczął się najwcześniej w dniu złożenia wniosku przez stronę, tj. 14 maja 2013 r. W czasie biegu terminu przedawnienia, nie nastąpiło jego przerwanie ani zawieszenie. Przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności nastąpiło zatem 14 maja 2017 r.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ nie dokonał we własnym zakresie żadnego postępowania dowodowego, opierając się w całości na dokumentach z postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji za 2014 r. decyzje wydano na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego przez inny organ za 2014 r., w szczególności kluczową kwestię współposiadania przez dzierżawcę - skarżącą gruntów rolnych. Organ błędnie wskazał, że państwo C. byli jedynymi posiadaczami spornych działek rolnych, podczas gdy skarżąca była ich współdzierżawcą i współposiadaczem, zatem należne jej były wnioskowane płatności. Przy ustalaniu stanu faktycznego organ oparł się niemalże wyłącznie o zeznania jednego świadka Z.C., który pozostaje w konflikcie ze skarżącą, nie dopuszczając pełnomocnika skarżącej do udziału w czynnościach - pełnomocnik skarżącej nie został nawet zawiadomiony o przesłuchaniu tego świadka.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Organy nie naruszyły prawa procesowego przy gromadzeniu materiału dowodowego oraz dokonywaniu jego oceny w zakresie przyjętych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowo zastosowały prawo materialne, co do ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za lata 2010-2013.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idących zarzutów naruszenia art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 dotyczących kwestii przedawnienia obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności, wskazać należy, że w myśl art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. Natomiast w myśl ust. 3 państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Z akt sprawy wynika, że w analizowany stanie faktycznym mamy do czynienia z nieprawidłowością polegająca na zgłoszeniu do dopłat powierzchni gruntów których skarżąca faktycznie nie posiadała, a do płatności w tym zakresie uprawnieni byli Z. i E.C..

Stwierdzone w niniejszej sprawie nieprawidłowości nie miały charakteru jednorazowego, lecz trwały w całym okresie realizacji projektu, czyli od 2010 do 2016 r., a zatem miały charakter ciągły i powtarzalny. Najwcześniej więc termin przedawnienia rozpoczął bieg od zakończenia stwierdzonych nieprawidłowości, tj. od 21 czerwca 2017 r., tj. realizacji płatności za 2016 rok. Czteroletni termin przedawnienia, liczony od czasu ustania nieprawidłowości, upływał z dniem 22 czerwca 2021 r. W tym okresie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w dniu doręczenia postanowienia o wznowieniu postępowania, tj. 31 maja 2021 r. i termin przedawnienia rozpoczął swój czteroletni bieg na nowo, co wynika z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. W związku z tym, że jego upływ następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, okres przedawnienia wynosi maksymalnie osiem lat od zakończenia trwania nieprawidłowości.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie upłynęło jeszcze osiem lat od ustania nieprawidłowości, zatem wbrew zarzutom skargi, organy były uprawnione do orzekania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności ONW. Wobec powyższego zarzut naruszenia przepisu art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 uznać należy za niezasadny.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o ARiMR, ponieważ kwestię przedawnienia w kontrolowanej sprawie reguluje powołany powyżej art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. W tym zakresie przepisy Ordynacji podatkowej nie znajdują zastosowania (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1443/23).

Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących błędnego, według skarżącej, przyjęcia przez organy, że płatności przysługiwały wyłącznie jednemu z posiadaczy zależnych - poddzierżawcy objętych wnioskiem gruntów, to należy wskazać, że okoliczność ta była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w wyroku z 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 327/23 przyjął, że to Z.C. wraz z żoną byli faktycznymi posiadaczami spornych gruntów i to oni je rzeczywiście uprawniali (jako dzierżawcy części gruntów i poddzierżawcy spornych gruntów).

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela w całości stanowisko wyrażone w powołanym powyżej wyroku, uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym: umowy dzierżawy z 15 września 2009 r., 15 maja 2013 r. i 23 września 2014 r. zawarte przez skarżącą spółkę z Z. i E.C. na mocy których objęli oni w posiadanie grunty spółki celem prowadzenia na nich dzielności rolniczej w zamian za czynsz, który uiszczali oraz dokumenty przedłożone przez Z.C. (faktury za sprzedaż płodów zebranych z tych gruntów, plan zasiewów, plan nawożenia, rejestr oprysków, faktury na zakup materiału siewnego), potwierdza, że to Z.C. z żoną faktycznie uprawiali przedmiotowe grunty i pobierali z nich pożytki.

Równocześnie brak jest dowodów na potwierdzenie twierdzeń skarżącej spółki, że to ona wykonywała posiadanie na przedmiotowych gruntach. Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swego stanowiska, jej twierdzenia należy zatem uznać za gołosłowne. Stanowisku spółki przeczy także brak spełnienia warunku, określonego w art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju gospodarstw rolnych, dołączenia do wniosku o przyznanie płatności pisemnej zgody współposiadacza na to żeby to spółka wnioskowała o płatności. W umowie dzierżawy spółka wyraziła wolę, żeby to poddzierżawcy Z. i E. C. prowadzili na przedmiotowych gruntach działalność rolniczą. To oni zatem wykonywali posiadanie w rozumieniu § 2 rozporządzenia ONW.

Podsumowując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że organy prawidłowo stwierdziły wystąpienie nieprawidłowości o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95, polegającej na zgłoszeniu do dopłat powierzchni gruntów, których skarżąca faktycznie nie posiadała. Płatności te zostały spółce wypłacone, w związku z czym słusznie wydano decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych płatności.

W ocenie Sądu w postępowaniu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów K.p.a., tj. art. 7, art.77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 32 w z związku z art. 10 § 1 i art. 40 § 2 tej ustawy. Należy zauważyć, że zgodnie z art. z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. W spawach o przyznanie płatności ONW regulowanych m.in. ustawą o wspieraniu obszarów wiejskich, ustawodawca dokonał istotnego ograniczenia zastosowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego unormowanych w przepisach K.p.a., czyniąc wyjątek od zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 K.p.a., a rozwiniętej w dalszych przepisach m.in. w art.77 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Zawarta w art. 7 k.p.a. zasada prawy obiektywnej jest ograniczona poprzez odejście od obowiązku organu podejmowania z urzędu wszelkich kroków co do zebrania materiału dowodowego poprzez przeniesienie ciężaru dowodu na osobę, która z tego faktu wywodzić będzie korzystne dla niej skutki prawne (por. wyrok NSA z 22 września 2023 r. sygn. akt I GSK 1236/22).

W przypadku zatem płatności ONW obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozparzenia całego materiału dowodowego, organy nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tak jak wymaga tego art. 7 K.p.a. Istotnie została ograniczona również realizacja zasad wynikających ze wskazanych w skardze przepisów: art. 9 K.p.a. (tj. zasada informowania stron i uczestników postępowania) oraz art. 10 K.p.a. (tj. zasada czynnego udziału stron w postępowaniu).

Należy również zauważyć, że stosownie do art. 27 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Jak wynika zaś z akt sprawy organ II instancji przed wydaniem decyzji informował skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniem się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zapewniając stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu wynikającą z art. 10 K.p.a. W odpowiedzi na powyższe skarżąca skorzystała z możliwości zapoznania się materiałami i dowodami zebranymi w sprawie.

Zaznaczyć także trzeba, że uchybienie art. 10 § 1 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi co najmniej uprawdopodobnić, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy mógłby być odmienny (por. wyrok NSA z 12 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1022/17).

Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest zatem wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania oraz, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca twierdząc, że została naruszona zasada wynikająca z art. 10 K.p.a nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła, że w przypadku uczestniczenia w przesłuchaniu świadka Z. C., które odbyło się w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Kierownika ARiMR w [...], organy w niniejszym postępowaniu mogłyby wydać odmienne rozstrzygnięcia.

Co się zaś tyczy korzystania przez organ z dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, należy wskazać, że nie jest wykluczone wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego zebranego w innym postępowaniu - pod warunkiem, że strona będzie mogła wypowiedzieć się na temat tych dowodów (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 1985 r., sygn. akt SA/Wr 90/85, z 11 września 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 186/98, z 31 lipca 2001 r., sygn. akt V SA 745/00).

Organy miały prawo skorzystać z dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu, a co więcej, nie były zobowiązane do ich powtarzania w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie. Nie istnieje bowiem prawny nakaz powtarzania takich dowodów, a korzystanie przez organy z dowodów zgromadzonych w innych postępowaniach nie dowodzi o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, z uwagi na fakt, że strona nie brała udziału w przeprowadzaniu tych dowodów. W takim bowiem przypadku zasada ta realizowana jest poprzez zapoznanie strony z tymi dowodami i umożliwienie wypowiedzenia się w ich zakresie, a także zgłaszanie wniosków dowodowych na tezy przeciwne do wynikających z dowodów już znajdujących się w aktach sprawy. Dowody przeprowadzone bezpośrednio przez organ mają tą samą moc dowodową, jak dowody zgromadzone w innych postępowaniach i podlegają swobodnej ocenie organu.

Zdaniem Sądu skarżąca próbując zdyskredytować wiarygodność świadka Z.C., powołując się na wzajemne uzgodnienia, że dopłaty z poddzierżawionych działek będą przysługiwać jej, a nie poddzierżawcy, nie przedstawiła w tym zakresie żadnych przeciwdowodów, które mogłyby podważyć wiarygodność dowodów urzędowych - umów dzierżawy (aktów notarialnych). Dlatego, w ocenie Sądu, argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie i stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów.

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.