Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2453/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 46 § 1 pkt 4 i § 3, art. 37 § 1, art. 57 § 1, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 189, art. 183 § 2 pkt 2, art. 185 § 1, art. 207 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 811/21 w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. IV SAB/Wa 811/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania :

1. zobowiązał Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2. stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w pkt 1. wyroku;

3. stwierdził, że bezczynność, o której mowa w pkt 2. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4. zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego [...] sumę pieniężną w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych;

5. zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego [...] kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1, art. 46 § 3 p.p.s.a., art. 57 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze oraz art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpoznaniu skargi na bezczynność organu odwoławczego, która w dniu orzekania obarczona była brakiem formalnym w postaci niezłożenia prawidłowo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa, pomimo że Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia ww. braku formalnego skargi, do czego doszło skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd, że nadesłana w odpowiedzi na ww. wezwanie kserokopia pełnomocnictwa z dnia 4 czerwca 2021 r. zawiera prawidłowe poświadczenie zgodności odpisu z oryginałem, podczas gdy ww. poświadczenie zgodności odpisu pełnomocnictwa z oryginałem nie zostało odręcznie podpisane i wobec braku prawidłowego uwierzytelnienia pełnomocnictwa skarga powinna zostać odrzucona.

Przez wzgląd na ostrożność procesową organ zarzucił także:

II. naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 zd. pierwsze, art. 46 I pkt 4, art. 58 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i 2 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na rozpoznaniu skargi na bezczynność organu odwoławczego, która to skarga w dniu orzekania obarczona była brakiem formalnym w postaci braku odręcznego podpisu osoby, która wniosła skargę w imieniu strony i który to brak nie został do dnia wydania wyroku usunięty, a Sąd pierwszej instancji zaniechał podjęcia przewidzianych w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. działań zmierzających do usunięcia tego braku, do czego doszło skutkiem błędnej oceny, że pod skargą znajduje się odręczny podpis osoby, która wniosła skargę.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł, na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 i art. 189 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości z uwagi na przesłankę nieważności postępowania polegającą na rozpoznaniu skargi w sytuacji, w której pełnomocnik strony nie był należycie umocowany oraz o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku, na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości z uwagi na przesłankę nieważności postępowania polegającą na rozpoznaniu sprawy w sytuacji, w której pełnomocnik strony nie był należycie umocowany oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że w świetle aktualnego brzmienia art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. od obowiązku dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd pierwszej instancji pismem z dnia 25 maja 2021 r. wezwał pełnomocnika skarżącego adw. [...] do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony. W odpowiedzi na wezwanie nadesłane zostało pismo z dnia 4 czerwca 2021 r., w którym poinformowano, że pełnomocnictwo znajduje się w "aktach sprawy", ale z ostrożności procesowej załączono "dodatkowe pełnomocnictwo". Do pisma załączono kserokopię pełnomocnictwa z dnia 4 czerwca 2021 r. Pod pismem przewodnim oraz na naniesionej na kserokopię pełnomocnictwa pieczęci "Za zgodność z oryginałem Poświadczam ..." i datowniku widnieją jedynie najprawdopodobniej stemple (odciski) podpisu ("parafy" zawierającej dwa znaki przedzielone kropką). Powyższe odwzorowania "parafy" są tożsame ze sobą oraz z odwzorowaniem znajdującym się na skardze oraz załączonym do skargi odpisie ponaglenia. Takim samym odwzorowaniem parafy posłużono się w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych. Wygląd poszczególnych dokumentów wskazuje, że najprawdopodobniej żaden z nich nie został własnoręcznie podpisany. Poszczególne odwzorowania podpisu są tego samego kształtu i rozmiaru, co wskazuje, że nie stanowią one najprawdopodobniej podpisu odręcznego. W świetle ugruntowanego orzecznictwa mechaniczne powielenie podpisu, tuszowy odcisk pieczęci podpisem (tzw. faksymile) nie stanowi podpisu w rozumieniu p.p.s.a. Organ podkreślił, że wymóg złożenia własnoręcznego podpisu dotyczy również podpisów składanych na odpisach dokumentów pod poświadczeniami za ich zgodność oryginałem. Przepis art. 6 ust. 3 zd. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radach prawnych stanowi, że poświadczenie dokumentu przez radcę prawnego powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, a na żądanie również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. Analogiczne wymogi zostały sformułowane w art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Poświadczenie powinno więc zawierać podpis pełnomocnika, przy czym musi to być podpis własnoręczny. Nie może być zastąpiony nie tylko podpisem sporządzonym na maszynie (komputerze), ale też żadnym innym podpisem mechanicznym, np. faksymile (tuszowe odbicie wzoru podpisu) czy też kserograficzną odbitką własnego podpisu. Taki podpis stanowi kopię podpisu oryginalnego i posłużenie się nim w miejscu, które wymaga podpisu, skutkuje brakiem podpisu. Uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa w niniejszej sprawie było więc wadliwe z uwagi na brak odręcznego podpisu pełnomocnika na załączonym odpisie pełnomocnictwa. Tym samym pełnomocnik nie wykonał procesowego obowiązku złożenia pełnomocnictwa w oryginale lub prawidłowo uwierzytelnionym odpisie wynikającego z art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze.

Ponadto, zdaniem organu skarga obarczona była kolejnym brakiem formalnym – nie została odręcznie podpisana. Pod skargą widnieje jedynie najprawdopodobniej stempel (odcisk) podpisu tożsamy z takim samym stemplem "odciskiem"' na odpisie ponaglenia, ww. piśmie z dnia 4 czerwca 2021 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu i dołączonej do niego kopii pełnomocnictwa. Poszczególne odwzorowania podpisu są tego samego kształtu i rozmiaru, co wskazuje, że nie stanowią one podpisu odręcznego. Dodatkowo, poszczególne znaki graficzne "parafy" pozostają w stosunku do siebie w tej samej odległości, położeniu itd. Tymczasem, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 57 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., każde pismo procesowe, w tym skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury podpis pod pismami procesowymi musi być własnoręczny. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Powołując się na orzecznictwo NSA autor skargi kasacyjnej wskazał, że rozpoznanie skargi mimo nienależytego umocowania pełnomocnika strony skutkuje uznaniem, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji było dotknięte wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 p.p.s.a. Ponadto, wobec skierowania wezwania z dnia 25 maja 2021 r. do usunięcia braków formalnych skargi, w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do ponownego wzywania pełnomocnika, czy samej strony do usunięcia ww. braku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że organ nie posiada odpowiedniej wiedzy i kompetencji do oceny, czy podpis jest własnoręczny, czy nie. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują żadnego trybu weryfikowania podpisów złożonych przez strony lub pełnomocników stron. W konsekwencji, stosownie do treści art. 106 § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w niniejszej sprawie powinna znaleźć zastosowanie wynikająca z art. 253 k.p.c. zasada, że organ zobowiązany jest do udowodnienia, że podpis nie został złożony własnoręcznie, czego organ nie uczynił. Pełnomocnik podkreślił, że twierdzenia organu zawarte w skardze kasacyjnej nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do dokonywania ustaleń w sprawie własnoręczności podpisu. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej, kierując się wolą jak najszybszego zakończenia sprawy, w załączeniu przedłożył dokumenty zakwestionowane przez organ, tj. skargę na bezczynność, pełnomocnictwo i odpis ponaglenia. Podniósł, że uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji będzie w tym stanie rzeczy sprzeczne z zasadami ekonomiki procesowej, gdyż organ nie zakwestionował merytorycznych podstaw do wydania wyroku, co oznacza, że Sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wydałby wyrok o identycznej treści.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał już skargi kasacyjne Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o treści niemal identycznej ze skargą kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie. Przedstawione poniżej wywody stanowią więc zasadniczo powielenie stanowiska, jakie Naczelny Sąd Administracyjny zajął we wcześniej rozpoznawanych sprawach, w szczególności w wyrokach z dnia: 3 lutego 2022 r., sygn. II OSK 2299/21; 13 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 2231/21, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i uznaje za własne (powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do art. 46 § 3 cyt. ustawy do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego w postępowaniu sądowym (art. 46 § 1 i 2, art. 47 p.p.s.a.), a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Wystąpienie braków formalnych skargi podlega usunięciu. W przypadku gdy pismo w sprawie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

Trafnie skarżący kasacyjnie organ zarzuca, że regulacje ww. przepisów są bezwzględnie obowiązujące i w przypadku spełnienia zawartych w nich przesłanek sąd ma obowiązek postąpić tak jak określono w przepisie, czyli pozostawić pismo bez rozpoznania albo odrzucić skargę. Zanim jednak to uczyni, powinien wezwać stronę lub jej pełnomocnika do uzupełnienia stwierdzonych braków i dopiero po bezskutecznym wezwaniu orzec stosownie do tych przepisów.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie organ zarzucił, że pełnomocnik skarżącego adw [...] wniósł skargę z dnia 15 kwietnia 2021 r. (data wpływu 16 kwietnia 2021 r.) z brakami formalnymi, przy czym brak formalny w zakresie podpisania skargi nie został przez Sąd pierwszej instancji zauważony, a brak w postaci braku dokumentu pełnomocnictwa został wprawdzie zauważony i pełnomocnik został wezwany do jego usunięcia, jednakże złożony dokument pełnomocnictwa nadal zawierał brak formalny. Braki te (skargi i pełnomocnictwa) sprowadzały się do braku własnoręcznego podpisu pełnomocnika pod wniesioną skargą (k. 4 verte) oraz na odpisie pełnomocnictwa poświadczonego za zgodność z oryginałem (k. 20). Po analizie zakwestionowanych dokumentów należy stwierdzić, że skarga została opatrzona pieczęcią "Adwokat [...]", a w miejscu podpisu widnieje graficzne odwzorowanie podpisu, złożone z dwóch liter koloru niebieskiego – najpewniej inicjałów rozdzielonych kropką. Identyczne w formie, kształcie, wielkości i wzajemnej relacji znaki graficzne o takim samym kolorze znajdują się na pełnomocnictwie. Tymczasem podpis własnoręczny przedstawiając ten sam charakter pisma (kształt i wielkość, wzajemne relacje liter) jest zasadniczo nieregularny, nie jest za każdym razem maszynowo identyczny. Stempel charakteryzuje to, że jest regularny, jednolity, kształtny, identyczny pod każdym względem. Jego kolor i faktura wskazuje na wydruk przy użyciu tuszu, a nie na podpis ręczny przy użyciu długopisu czy pióra nawet o jak najbardziej zbliżonym kolorze. Struktura podpisu ręcznego jest wyraźnie inna i charakterystyczna.

Dalsza analiza podpisów pełnomocnika na pismach składanych przez niego w postępowaniu administracyjnym uzasadnia wątpliwości co do własnoręczności podpisu. I tak np. pod odwołaniem od decyzji organu I instancji (k. 32 verte akt admin.) widnieje jednoznacznie ta sama pieczęć "Adwokat [...]", ale złożona parafka jest bez wątpienia złożona odręcznie długopisem. Wyraźnie odróżnia się od parafki pod skargą czy pełnomocnictwem. Odręczna parafka podpisu pełnomocnika widnieje pod odpowiedzią na skargę kasacyjną. Jest to podpis nieregularny, wykonany długopisem i znacząco odmienny niż te widniejące pod skargą, czy na pełnomocnictwie. Dodatkowo pełnomocnik do odpowiedzi na skargę kasacyjną dołączył odpis kwestionowanych z uwagi na brak własnoręcznego podpisu pełnomocnika skargi i pełnomocnictwa, na których widnieją własnoręczne podpisy pełnomocnika wykonane długopisem.

Zgodnie z art. 189 p.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Oceniając, czy zasadne jest twierdzenie organu, że zachodziła podstawa do odrzucenia skargi z powodu okoliczności określonej w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. z powodu braku podpisu pod skargą i na pełnomocnictwie, należy wskazać, że na tle art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie jest kwestionowany pogląd, według którego podpis powinien być własnoręczny. Odtworzony mechanicznie wzór podpisu nie czyni zadość wymogowi przewidzianemu w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Nie jest podpisem np. faksymile bądź kserograficzna odbitka własnego podpisu (por. J. Olszanowski, glosa do postanowienia NSA z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. I OZ 533/16; postanowienia NSA: z dnia 24 marca 2021 r., sygn. II OZ 179/21; z dnia 20 października 2021 r., sygn. I GZ 316/21; z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. 828/21).

Jeśli chodzi o pełnomocnictwo, to od wejścia w życie noweli z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), co do zasady wymóg formalny polegający na dołączeniu pełnomocnictwa nie jest spełniony, gdy pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem, nawet jeśli w aktach administracyjnych znajduje się dokument pełnomocnictwa. O ile w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego, polegającego na nieprzedłożeniu pełnomocnictwa wraz z pierwszym pismem w sprawie, pełnomocnik będący adwokatem przedkłada wierzytelny odpis pełnomocnictwa, badanie wymogów formalnych obejmuje także spełnianie przez ten dokument wymogów wynikających z art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2020 r. poz. 1651 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu. Tak samo należy ocenić wymóg złożenia podpisu wynikający z art. 46 § 3 w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1b Prawa o adwokaturze.

W sytuacji, w której zachodzą wątpliwości co do tego, czy skarga i wierzytelny odpis pełnomocnictwa zostały podpisane przez pełnomocnika własnoręcznymi podpisami, obowiązkiem sądu administracyjnego badającego wywiązanie się przez pełnomocnika z wymogu usunięcia braków skargi, jest zbadanie tej okoliczności. Mając na uwadze stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podkreślić należy, że sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli wykonania przez skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Kontrolę tę może przeprowadzić w pełnym zakresie, a więc także w odniesieniu do usunięcia braku polegającego na podpisaniu skargi i przedłożeniu pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego lub wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, które to dokumenty są wymagane w myśl art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. Analizowana okoliczność złożenia własnoręcznego podpisu nie jest elementem stanu faktycznego istotnego z punktu widzenia prawa materialnego, stanowiącego podstawę rozstrzygania w sprawie administracyjnej kontrolowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest to okoliczność związana z czynnością procesową dokonaną przez stronę skarżącą. Skoro jednak zdarzenie procesowe polegające na złożeniu podpisu ma charakter faktyczny, do ustaleń w tym zakresie można odpowiednio zastosować przepisy normujące postępowanie wyjaśniające przed sądem administracyjnym. Niewątpliwie weryfikowane zdarzenie nie stanowiło okoliczności mającej miejsce w trakcie postępowania administracyjnego. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez sąd administracyjny w spornym zakresie nie odbywa się więc w oparciu o regułę wynikająca z art. 133 § 1 p.p.s.a. Natomiast nie ma przeszkód do odpowiedniego stosowania przepisów art. 106 § 2 i 3 p.p.s.a.

O ile własnoręczne złożenie podpisu nie budzi wątpliwości, nie ma potrzeby podejmowania w trakcie czynności wstępnych postępowania sprawdzającego. Nie można także wykluczyć sytuacji, w której posłużenie się przez stronę lub pełnomocnika faksimile, zamiast własnoręcznym podpisem, jest oczywiste. Jeśli jednak, tak jak w niniejszej sprawie, podpisy pod skargą i na odpisie pełnomocnictwa budzą wątpliwości, konieczne jest skorzystanie przez sąd administracyjny z procesowego środka, jakim są wyjaśnienia strony lub pełnomocnika (art. 106 § 2 p.p.s.a.). Bez wyjaśnienia omawianego zagadnienia nie można zająć stanowiska, czy skarga podlegała odrzuceniu, czy też pełnomocnik podpisał skargę, względnie wykonał wezwanie do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa. Przedwczesny jest więc zarzut nieważności postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ocenę tę musi bowiem poprzedzić niebudzące wątpliwości ustalenie, że doszło do uchybienia procesowego polegającego na nieusunięciu przez pełnomocnika braku formalnego skargi w postaci prawidłowo podpisanego odpisu pełnomocnictwa.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nadesłanie opatrzonych własnoręcznym podpisem pełnomocnika skarżącej odpisów skargi i pełnomocnictwa nie jest skutecznym usunięciem braków formalnych, ponieważ nastąpiło na etapie rozpatrywania skargi kasacyjnej, a nie przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji. Zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu jako wydany z naruszeniem art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 oraz art. 37 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.