Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1183/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26a ust. 9a; art. 48a ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 214 poz 1407
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania T. Sp. z o.o. w P. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada r., znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące sierpień i wrzesień 2010 r.

Organ pierwszej instancji przed wydaniem ww. decyzji pismem z dnia 14 lipca 2011 r. wezwał stronę do przedstawienia wszelkiej dokumentacji finansowej oraz wyjaśnień na temat wartości posiadanego kapitału (zakładowego, zapasowego, z aktualizacji wyceny, rezerwowego), wyjaśnień na temat wielkości poniesionej straty w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków kolejno za miesiące sierpień i wrzesień 2010 r., wyjaśnień na temat wielkości poniesionej straty w stosunku do wysokości kapitału zarejestrowanego w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków za w/w miesiące, wszelkiej dokumentacji finansowej na temat wartości aktywów oraz zobowiązań posiadanych przez wnioskodawcę na dzień złożenia wniosków oraz oświadczenia na temat wielkości spółki.

W odpowiedzi na w/w wezwanie strona odmówiła przesłania żądanych dokumentów. Ponadto oświadczyła, iż faktycznie wielkość zatrudnienia w sierpniu i wrześniu 2010 r. przewyższała 50 osób, w związku z powyższym spółka miała status średniego przedsiębiorstwa. W związku z powyższym organ pierwszej instancji pismem z dnia 16 września 2011 r. ponownie wezwał stronę do przesłania dokumentów wskazanych w piśmie z dnia 14 lipca 2011 r. Jednocześnie podkreślił, że strona nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się w sprawie oraz nie przedstawiła żądanych wyjaśnień i dokumentów.

Organ I instancji przypomniał, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pomoc ze środków Funduszu ( w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać udzielona ze względu na trudną sytuację ekonomiczną". Ponadto podkreślił, że w związku z oświadczeniem strony dotyczącym wielkości przedsiębiorcy (średnie przedsiębiorstwo) zasadne było przeprowadzenie analizy przedłożonych przez stronę sprawozdań finansowych. Zauważył, iż ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2007, 2008, 2009 wynika, iż zarejestrowany kapitał spółki składał się wyłącznie z kapitału zakładowego i wynosił 100.000,00 zł, natomiast straty spółki z lat ubiegłych na koniec 2009 r. wynosiły 656.769,49 zł, zaś strata za 2009 r. (-722,221,29) zł. W związku z powyższym stwierdził, że spółka utraciła 1419 % wartości kapitału zarejestrowanego, w tym w ostatnim 2009 roku, za który jest przekazane pełne sprawozdanie finansowe, spółka utraciła 722 % wartości kapitału. Organ pierwszej instancji wskazał także, że prognoza sprawozdania finansowego za 2010 r. nie może zostać przez organ uwzględniona, gdyż odnosi się do wydarzeń przyszłych i niepewnych, nie zawiera podpisu osoby sporządzającej a tym samym nie może mieć decydującego wpływu na ocenę sytuacji strony w chwili składania wniosku za miesiące sierpień i wrzesień 2010r.

Ponadto zauważył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Prezes Zarządu PFRON odniósł się także do argumentów strony zawartych w piśmie z dnia 28 lutego 2011 r. zauważając, że kapitały własne i zysk, które są umieszczane w bilansie po stronie pasywów, nie wpłynęły na korzyść strony w dokonywaniu oceny spełnienia przez Spółkę przesłanki z art. 1 ust. 7 lit. c rozporządzenia Komisji Nr 800/2008, gdyż kapitał własny Spółki za 2009 r. został określony w bilansie na kwotę -1.318.990,73 zł a zysk został wykazany w wysokości -722.221,29 zł. Ponadto organ pierwszej instancji podkreślił, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że wartość aktywów na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosiła 1.585.366,39 zł, natomiast zobowiązań 2.904.357,17 zł. Jednocześnie ponownie wskazał, że strona nie przedstawiła na wezwanie organu żądanych dokumentów finansowych sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości obrazujących rzeczywistą sytuację ekonomiczną strony w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc sierpień i wrzesień 2010 r., a więc organ oparł swoją analizę jedynie na weryfikowalnych dokumentach, które strona przedstawiła na wcześniejszym etapie postępowania.

Organ pierwszej instancji odniósł się również do argumentów strony dotyczących podwyższonego kapitału zakładowego do 1,5 mln zł i wyjaśnił, ze podwyższenie kapitału zakładowego zostało zgłoszone do Sądu dopiero w dniu 11 października 2010 r. i zarejestrowane, jak wynika z odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, w dniu 19 października 2010 r. Wobec powyższego (ze względu na to, iż zgodnie z art. 262 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych podwyższenie kapitału zakładowego następuje z chwilą wpisania do rejestru) należy uznać, że w dniu złożenia wniosków Wn-D za miesiące sierpień i wrzesień 2010r. zarejestrowany kapitał spółki wynosił nadal 100.000,00 zł i został w całości utracony, w tym 25 % utracono w ciągu ostatniego (przed złożeniem wniosków za sierpień i wrzesień 2010 r.) zakończonego roku obrotowego (2009).

Uznając trafność rozstrzygnięcia organu I instancji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 48a ust. 2 i 3 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.

Pomoc ze środków Funduszu nie może jednak zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Przepis art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, ze dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia.

Kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu.

Zgodnie z motywem 15 preambuły tegoż Rozporządzenia, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do której stosuje się rozporządzenie , powinny zastosować uproszczoną w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa.

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że strona jest średnim przedsiębiorstwem, gdyż spełnia przesłanki z definicji zawartej w art. 2 ust. 1 załącznika I do w/w rozporządzenia tj. zatrudnia mniej niż 250 pracowników i jej roczny obrót nie przekracza 50 milionów EUR a/lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów EUR. Wobec powyższego ze względu na wyżej wskazaną wielkość wnioskodawcy przy ocenie jego sytuacji finansowej, zastosowanie będzie miała uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji.

Zgodnie z art. 1 ust. 7 w/w rozporządzenia za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki- jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności

Podkreślono również, że zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielnie pomocy- wskazuje na to przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ponadto pomoc, której mowa w art. 26a ustawy o rehabilitacji (...) jest ściśle związana z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu. Zatem prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego a pomoc ta jest udzielana, jeżeli do tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę tej pomocy. W związku z powyższym ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosków Wn-D za miesiące sierpień i wrzesień 2010r. tj. np. podwyższenie kapitału do 1.5 mln. zł, które zostało wpisane do KRS dopiero 19 października 2010r. nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługują argumenty strony zawarte w odwołaniu dotyczące, tego iż Spółka w momencie złożenia wniosku o dofinansowanie była w trakcie zaawansowanego procesu podwyższenia kapitału zakładowego, bowiem "sytuacja ekonomiczna Spółki powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku".

Podkreślono, że organ I instancji pismami z dnia 14 lipca 2011 r. i z dnia 16 września 2011r. wezwał stronę do nadesłania m. in. dokumentów finansowych sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości obrazujących rzeczywistą sytuację ekonomiczną strony w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc sierpień i wrzesień 2010 r. W odpowiedzi na w/w wezwanie strona podniosła, iż w jej opinii zakres żądanych przez Fundusz dokumentów i informacji finansowych wykracza poza ramy obowiązku, który obciąża Spółkę. Jej zdaniem zobowiązana jest jedynie do przekazania informacji zawartych w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, co też uczyniła, a jedyną dokumentacją księgową, która podlega przekazaniu do Funduszu są sprawozdania finansowe za 3 ostatnie lata.

Wskazano również, że także organ odwoławczy w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego wezwał stronę (pismem z dnia 1 marca 2012 r.) do nadesłania w terminie 7 dni kopii bilansu i rachunku zysków i strat za okres od września 2009 r. do września 2010 r. oraz kopii rachunku przepływów pieniężnych za w/w okresy. W odpowiedzi strona nadesłała (przy piśmie z dnia 14 marca 2012 r.) jedynie rachunki wyników za okres od października 2009 r. do września 2010 r. oraz za okres od września 2009 r. do sierpnia 2010 r. z których wynika, że w w/w okresach poniosła straty w wysokości 899 177,47 zł oraz w wysokości 719 553,28 zł, jak również rachunki przepływów pieniężnych za w/w okresy. Natomiast nie przesłała żądanych przez organ odwoławczy dokumentów finansowych w postaci bilansu za w/w okresy według zapisów księgowych.

W związku z powyższym uznano za bezzasadne zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i posłużenia się nieaktualnymi danymi bilansowymi na dzień 31.12.2009 r. w celu oceny sytuacji Spółki, gdyż organy obu instancji mogły jedynie opierać się na dowodach przedstawionych przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania m.in. sprawozdań finansowych za 3 ostatnie lata obrotowe poprzedzające dzień złożenia wniosku sporządzone zgodnie z zasadami rachunkowości według rzeczywistych zapisów księgowych.

Odnosząc się do przedstawionych przez stronę przy piśmie z dnia 14 marca 2012 r. rachunków wyników za okres od października 2009 r. do września 2010 r. oraz od września 2009 r. do sierpnia 2010 r. ilustrujących prognozowane wyniki finansowe uwzględniające m. in niewypłacone dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od lipca do września 2010 r. oraz do zastawień liczby etatów i kwot dofinansowania z SOD w latach 2008-2010 r., tabeli wartości obniżonego SOD po wejściu w życie zmiany ustawy o rehabilitacji z dnia 5 grudnia 2008 r., jak również tabeli różnic w przychodach ze sprzedaży surowców wtórnych spowodowanych kryzysem gospodarczym, wyjaśniono, że nie mogą być one uwzględnione przez organ odwoławczy, bowiem w/w rachunki wyników są jedynie prognozą sporządzoną w oparciu o przewidywane, niepewne dane, a nie według stanu rzeczywistego, który odzwierciedlać mogą jedynie dokumenty finansowe sporządzone według zapisów księgowych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy były tez argumenty strony zawarte w piśmie z dnia 14 marca 2012r. dotyczącego tego, że zawarcie i realizacja kontraktu z C. – do którego w konsekwencji nie doszło zwiększyłoby istotne przychody Spółki. Ponadto przedsiębiorca nie może uzależniać poprawy swojej sytuacji ekonomicznej jedynie od uzyskania pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, która to pomoc nie jest przeznaczana na zwiększenie przychodów pracodawcy.

Za bezzasadny uznano również zarzut dotyczący naruszenia art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Strona nie przedstawiła bowiem na etapie postępowań obu instancji żądanych przez organy dokumentów finansowych sporządzonych według stanu rzeczywistego (tj. zapisów księgowych). Przy ocenie sytuacji ekonomicznej strony bierze się pod uwagę zarówno przeprowadzoną analizę dokumentów finansowych na dzień złożenia wniosku, w tym niezwykle istotną wartość kapitału własnego Spółki (wynikającą m .in z bilansu) oraz inne okoliczności np. w postaci dowodów o niezaleganiu z płatnościami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wobec Urzędu Skarbowego, opinii banków odnośnie zdolności kredytowej oraz terminowości wywiązywania się ze zobowiązań. Zatem dopiero całościowa analiza w/w dowodów pozwala na rzeczywistą ocenę sytuacji ekonomicznej strony. Natomiast strona ze względu na brak współdziałania uniemożliwiła pełną ocenę w/w sytuacji ekonomicznej, co przemawia na jej niekorzyść.

Za bezzasadny uznano również zarzut strony dotyczący naruszenia art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. poprzez nieuprawnione zrównania pojęcia "utraty kapitału", którym posługują się regulacje wspólnotowe z poniesieniem straty przekraczającej wysokość kapitału. Samo poniesienie starty przekraczającej wysokość kapitału nie oznacza wcale jego utraty, bowiem "utrata kapitału" wyrażona w procentach wynika z analizy finansowej polegającej na porównaniu wartości kapitału spółki będącego sumą kapitału zakładowego, zapasowego, rezerwowego oraz kapitału z aktualizacji wyceny do wartości strat Spółki z lat ubiegłych oraz straty na koniec okresu sprawozdawczego. W związku z powyższym wbrew sugestiom strony organ I instancji nie zrównał pojęcia utraty kapitału z poniesieniem straty.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła T. spółka z o.o. zarzucając jej naruszenie:

1)art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że Skarżąca według kryteriów przepisów wspólnotowych znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej z powodu utraty kapitału na moment złożenia wniosku, choć już wtedy znajdowała się w zaawansowanym stanie procesu podwyższania kapitału zakładowego i proces ten skutecznie ukończyła jeszcze przed wydaniem decyzji odmawiającej wypłaty, co wyłącza zagrożenie marnotrawstwa pomocy publicznej.

2) art. 26 a ust. 9a z zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy poprzez błędną wykładnię ww. przepisów i uznanie, iż ocena sytuacji ekonomicznej Skarżącej powinna nastąpić jedynie na dzień złożenia wniosku, choćby po tej dacie, a przed wydaniem rozstrzygnięcia, zaszły istotne okoliczności, które sytuację tę diametralnie zmieniły;

3) art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48 a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy poprzez odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że Skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w wyniku nieuprawnionego zrównania pojęcia "utraty kapitału", którym posługują się regulacje wspólnotowe z poniesieniem straty przekraczającej wysokość kapitału, choć samo poniesienie straty nie wypływa na wysokość kapitału i nie oznacza wcale jego utraty.

4) art. 26a ust. 9a w zw. z art. 48 a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy poprzez odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że Skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w wyniku przyjęcia, ze Skarżąca utraciła ponad jedną czwartą kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, choć ewentualna utrata nastąpiła już znacznie wcześniej i nie została odtworzona,

5) art. 26 a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie poprzez przyjęcie, że odmowa wypłaty dofinansowania może nastąpić bez wykazania przez organy administracji wystąpienia przesłanki trudnej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, a jedynie w oparciu o ustalenie, iż to sam wnioskodawca nie udowodnił, iż w takiej sytuacji się nie znajdował, choć wypełnił on wszystkie ciążące na nim obowiązki w tym zakresie, a więc przekazał informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej na formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołóstwie, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, oraz sprawozdanie finansowe za 3 ostatnie lata;

6) art. 26 a ust. 9a w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy poprzez odmowę wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w wyniku uznania, że Skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów przepisów wspólnotowych w wyniku przyjęcia, że Skarżąca wypełniała przesłanki upadłościowe na dzień 31.12.2009r., choć wnioski o dofinansowanie dotyczą sierpnia i września 2010r., zostały złożone odpowiednio w dniu 3 września i 6 października 2010 r., a rozstrzygnięcie dopiero [...] listopada 2011r., a więc po ponad roku, w ciągu którego Skarżąca opracowała i wdrożyła program naprawczy;

7) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności, iż na pogorszenie sytuacji ekonomicznej Skarżącej wpływ miały działania PFRON.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. w całości oraz zasądzenie od Ministra Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Podstawę prawną rozstrzygnięcia dokonanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie odmowy wypłaty skarżącej miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312), przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. U.UE.L.08.214.3). Organ orzekający rozważył również możliwość zastosowania przepisów zawartych w Komunikacie Komisji zawierającym "Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw" (Dz. U. UE.C. 04.244.2) zwane dalej Wytycznymi.

Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przepis art. 48 a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia Komisji (WE). Kryteriów niezbędnych dla ustalenie, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Rozporządzenie 800/2008 nie zawiera definicji przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej, określa natomiast kryteria uznania przedsiębiorstwa za przedsiębiorstwo zagrożone, stanowiąc w art. 1 ust. 6 lit. c, że rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, co oznacza, że pomoc dla zagrożonych przedsiębiorstw jest pomocą publiczną niezgodną ze wspólnym rynkiem i nie może być udzielona.

Zgodnie z motywem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Aby ograniczyć swoje obciążenie administracyjne, państwa członkowskie przyznając pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, do której stosuje się rozporządzenie, powinny zastosować uproszczoną w porównaniu z wytycznymi, definicję zagrożonego przedsiębiorstwa. Do dużych przedsiębiorstw jako przedsiębiorstw zagrożonych stosuje się definicję zawartą w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest średnim przedsiębiorstwem, zatem przy ocenianiu jej sytuacji finansowej, znajdzie zastosowanie uproszczona definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w rozporządzeniu Komisji.

Zgodnie z art. 1 ust. 6 lit c Rozporządzenia Komisji, rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla zagrożonych przedsiębiorstw, za które, zgodnie z art. 7 lit. a uważa się przedsiębiorstwo, jeżeli spełnia następujące warunki:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki- jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym podlega zbiorowemu postępowaniu w sprawie niewypłacalności."

Oceniając sytuację ekonomiczną wnioskodawcy należało odwołać się do przepisów art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który stanowi: "Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołóstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierającej w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy.

Zakres informacji, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przed podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołóstwie. Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Należy wskazać, że wnioskodawca zobowiązany jest odpowiedzieć na pytania tamże wskazane.

Niezależnie od tego podkreślić należy, że organy obu instancji żądały w toku postępowania dokumentacji pozwalającej na ocenę rzeczywistej sytuacji ekonomicznej spółki z racji tego, że spółka nie przedstawiła wszystkich niezbędnych danych, które taką ocenę umożliwiałyby. Chodzi m. in. o wezwanie zawarte w piśmie z dnia 14 lipca 2011 r i z dnia 1 marca 2012. r.

W odpowiedzi na pierwsze z ww. pism spółka odmówiła, przesłania żądanych dokumentów zaś w odpowiedzi na drugie nie nadesłała bilansu za wymagane okresy wg zapisów księgowych.

W związku z powyższym organy dysponowały jedynie taką dokumentacją Spółki, która została im udostępniona. Zatem nie sposób zarzucić im, iż oparły się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o dane nieaktualne.

Odmowa współpracy przez skarżącą w zakresie przedłożenia żądanej w toku postępowania administracyjnego dokumentacji nie może bowiem obciążać organów. Zdaniem sądu w sposób należyty oceniono natomiast, te materiały, które spółka przedstawiła.

Ich ocena była dla spółki niekorzystna i w pełni uzasadniała odmowę wypłaty dofinansowania i to niezależnie od tego czy organy uznałyby, że decydujące znaczenie ma sytuacja ekonomiczna spółki na dzień złożenia wniosku (tak WSA w W-wie, m.in. w sprawie o sygn. akt V SA/WA 1287/11), czy też w okresie późniejszym – do dnia wydania decyzji przez organ (tak WSA w W-wie m.in. w sprawie o sygn. akt V SA/WA 2466/11 i V SA/WA 947/11).

Organ odwoławczy wprawdzie uznał, iż należy opowiedzieć się za pierwszym z w.w stanowisk, jednakże z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w tym zwłaszcza przeprowadzonej analizy dokumentów złożonych przez stronę wynika, że nawet przyjęcie drugiego z ww. stanowisk skutkowałoby podjęciem decyzji dla strony niekorzystnej.

Ze sprawozdań finansowych spółki za lata 2007,2008 i 2009 wynika, iż jej zarejestrowany kapitał składał się wyłącznie z kapitału zakładowego i wynosił 100 000 zł, natomiast straty spółki na koniec 2009 r. wynosiły 656 769,49zł, zaś strata na rok 2009 wynosiła (- 722 221,29 zł). W związku z tym, zasadnie ustalono, że spółka utraciła 1419 % wartości kapitału zarejestrowanego w tym w roku 2009 722 % tegoż kapitału. Poza tym ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że wartość aktywów spółki na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosiła 1585366,39 zł., natomiast zobowiązań 2904357,17 zł. Powyższe upoważniało organy do uznania, że skarżąca była przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu ww. rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, iż w sposób właściwy oceniono także argumentację strony zawartą w piśmie z dnia 14 marca 2012 r. dotyczącą zawarcia i realizacji kontraktu z C., zwłaszcza, że do zawarcia takiego kontraktu w ogóle nie doszło.

Podobnie rzecz się ma gdy chodzi o podwyższenie kapitału zakładowego spółki. W dniu złożenia wniosków Wn-D za m-ce sierpień i wrzesień 2010 r. zarejestrowany kapitał spółki wynosił 100 000zł i został w całości utracony, w tym 25 % kapitału utracono w ciągu roku obrotowego 2009. Jego podwyższenie do 1,5 mln. zł dopiero w dniu 11 października 2010 r. nie skutkowało zatem taką zmianą sytuacji ekonomicznej spółki, która pozwalałby na uznanie, iż przestała być przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu art. 7 ww. rozporządzenia.

Powyższe oznacza, iż skarga podlega oddaleniu, albowiem zarzuty w niej sformułowane nie podważają trafności kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.