Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 380/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 120, art. 121, art. 124
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 41, art. 42, art. 43
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. J. (J.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2023 r. nr SKO.UL/41.7/489/2022/20323/AMak w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza M. (dalej "Burmistrz" lub "organ pierwszej instancji") z 8 listopada 2022 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.

Burmistrz postanowieniem z 8 listopada 2022 r. orzekł o nałożeniu na M.J. (dalej "skarżący") grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia za niewykonanie nakazu zawartego w decyzji Burmistrza z 30 grudnia 2021 r. znak: [...]. Skarżący został zobowiązany do uiszczenia grzywny w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia w sposób wskazany w postanowieniu. Skarżący został także wezwany do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z 18 lipca 2022 r., tj. do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr [...] położonej w M. przy ul. [...] (uprzątnięcie wszystkich elementów znajdujących się na w/w działce) w terminie 21 dni od daty otrzymania postanowienia. Skarżącego pouczono, że nieuiszczenie grzywny w wyznaczonym terminie skutkować będzie ściągnięciem w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W razie zaś niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązku określonego w tytule wykonawczym będą nakładane dalsze grzywny w tej samej kwocie. Podstawę prawną postanowienia stanowiły przepisy art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 20 § 1, art. 199 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 1, § 2 i 3 oraz art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej postanowienia: Dz. U. z 2022 r. poz. 479; dalej "u.p.e.a.").

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Burmistrza z 30 grudnia 2021 r. nakazująca skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działki nr [...]. Przed wszczęciem egzekucji administracyjnej Burmistrz upomniał skarżącego pismem z 1 czerwca 2022 r. nr [...] wzywając do spełnienia obowiązku wynikającego z ww. decyzji w terminie 7 dni od daty otrzymania upomnienia. Upomnienie zawierało pouczenie, iż w przypadku niewykonania obowiązku sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone 6 czerwca 2022 r. Organ pierwszej instancji w toku oględzin ustalił, że decyzja Burmistrza z 30 grudnia 2021 r. nie została przez skarżącego wykonana. W dniu 18 lipca 2022 r. Burmistrz wystawił tytuł wykonawczy, który został doręczony skarżącemu 26 lipca 2022 r. Postanowieniem z 16 września 2022 r. numer [...] Burmistrz oddalił zarzuty wniesione przez pełnomocnika skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Burmistrz wyjaśnił, ze grzywna w celu przymuszenia stanowi najmniej uciążliwy dla skarżącego środek egzekucyjny. Skarżący ma możliwość wykonania decyzji z 30 grudnia 2021 r. we własnym zakresie. Podczas ustalania wysokości grzywny organ pierwszej instancji miał na uwadze zarówno zasadę efektywności egzekucji jak i to by była ona motywująca dla skarżącego. Uznano, że grzywna w takiej wysokości będzie dotkliwa dla skarżącego i powinna go skłonić do wykonania nałożonego obowiązku.

Skarżący za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożył zażalenie na ww. postanowienie. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 122 § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny bez uprzedniego lub równoczesnego doręczenia tytułu wykonawczego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 119 u.p.e.a., art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez określenie wysokości grzywny w sposób arbitralny, z pominięciem zakresu w jakim obowiązek został wykonany, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego w związku z arbitralnym wymierzeniem maksymalnej kary jako najbardziej dotkliwej, a także poprzez zaniechanie wskazania konkretnych okoliczności jakimi kierował się organ wymierzając górną granicę kary.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżącemu nie został doręczony tytuł wykonawczy. Doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło na adres skarżącego, pod którym skarżący nie zamieszkiwał. Wobec czego tytuł wykonawczy nie wszedł do obrotu. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że przedkłada dowody z treści aktów notarialnych z których wynika, że w okresie w jakim tytuł wykonawczy został wydany i był doręczany, skarżący miał inne miejsce zamieszkania. Wyjaśniono także, że skarżący po odnotowaniu informacji o treści i fakcie wydania tytułu wykonawczego wniósł zarzuty podnosząc, że tytuł wykonawczy nie został mu doręczony. Znamiennym jest, że skarżący nie miał obowiązku podawania organowi adresu zamieszkania lub informacji o jego zmianie, w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Postanowienie w przedmiocie zarzutów nie weszło do obrotu prawnego ponieważ nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego. Doręczenie powinno być zrealizowane drogą elektroniczną w trybie art. 39 i następne ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), skoro zarzuty zostały wniesione drogą elektroniczną. Skarżący nie otrzymał również upomnienia. Adres na jaki doręczono tytuł wykonawczy i upomnienie jest wyłącznie adresem zameldowania.

Organ pierwszej instancji nie uzasadnił wysokości grzywny i nie wziął pod uwagę okoliczności sprawy. W szczególności, że obowiązek został częściowo wykonany, a rzeczy pozostawione na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego faktycznie do niego nie należą.

Zaskarżonym postanowieniem Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza z 8 listopada 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiło chronologicznie przebieg postępowania administracyjnego, którego dotyczy postanowienie o nałożeniu grzywny oraz przebieg czynności związanych z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Kolegium podkreśliło, że postanowienie o nałożeniu grzywny wydał organ właściwy w sprawie. Postanowienie to spełnia warunki wynikające z art. 122 § 2 u.p.e.a. oraz z art. 121 § 1-§ 3 u.p.e.a.

Kolegium wskazało także, że zarzuty zażalenia są niezasadne. Tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu. Przesyłka zawierająca tytuł wykonawczy została odebrana przez dorosłego domownika, który podjął się oddania przesyłki skarżącemu. Wszelka korespondencja w sprawie przywrócenia sposobu użytkowania (zawiadomienia o oględzinach, upomnienie) była kierowana na dotychczasowy adres i tam odbierana. Skarżący nigdy nie kwestionował skuteczności doręczeń pod tym adresem. Co więcej o skuteczności doręczeń kierowanych na dotychczasowy adres świadczą odpowiedzi na korespondencję kierowaną przez pełnomocnika skarżącego do organów administracji.

Odnośnie zarzutów dotyczących braku uzasadnienia wysokości grzywny Kolegium wskazało, że z akt administracyjnych wynika, że obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości nie został wykonany. Grzywna jest środkiem egzekucyjnym odwracalnym. Grzywna nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Nie bez znaczenia pozostają także okoliczności dotyczące zachowania zobowiązanego tzn. czy zmierzają one do rzeczywistego, dobrowolnego wykonania obowiązku czy do uchylania się od wykonania obowiązku. W rozpoznawanej sprawie działania skarżącego nie zmierzają do dobrowolnego wykonania obowiązku. Ostateczna decyzja Burmistrza nakładająca obowiązek na skarżącego zapadła przeszło rok temu. Skarżący nie podjął żadnych kroków, aby ją wykonać. W aktach sprawy brak jest dowodów na częściowe wykonanie obowiązku przez skarżącego. Nie ma też znaczenia, że skarżący nie jest posiadaczem rzeczy znajdujących się na jego nieruchomości. Bez wątpienia jest właścicielem nieruchomości, co kreuje stosownie do art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 poz. 977; dalej "u.p.z.p.") jego prawny obowiązek przywrócenia nieruchomości do poprzedniego sposobu zagospodarowania.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący, działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 18, art. 122 § 1 u.p.e.a. oraz w związku z art. 41 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza z 8 listopada 2022 r. podczas gdy organ ten nie doręczył skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego, a tym samym tytuł ten nigdy nie wszedł do obrotu prawnego;

2) art. 136 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności na okoliczność stanu posiadania i tytułu prawnego do rzeczy położonych na nieruchomości skarżącego, podczas gdy w sprawie możliwe było pozyskanie odpowiednich dowodów, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania zobowiązanego;

3) art. 119 u.p.e.a., art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu okoliczności częściowego wykonania zobowiązania, określeniu wysokości grzywny w sposób arbitralny oraz wymierzeniu grzywny rażąco nieadekwatnej, tj. w maksymalnej wysokości przewidzianej przez ustawę.

W uzasadnieniu skargi przywołano zasadniczo te same argumenty co w zażaleniu na postanowienie Burmistrza z 8 listopada 2022 r. Dodatkowo podkreślono, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. Skarżący po prawomocnym i ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego zmienił miejsce zamieszkania. Zmiana adresu miejsca zamieszkania była wykazywana poprzez akty notarialne z czasu doręczania skarżącemu tytułu wykonawczego (Rep. [...] nr [...] oraz Rep. [...] nr [...]). Przepis art. 41 § 1 k.p.a. nie znajdował zastosowania, a zatem skarżący nie był zobowiązany do informowania organu o zmianie adresu miejsca zamieszkania. Wniesienie zarzutów od tytułu wykonawczego nie sanuje wadliwości doręczenia tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Skarżący w skardze kwestionuje przede wszystkim prawidłowość, a w konsekwencji skuteczność doręczenia przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego. Wskazuje, że organ pierwszej instancji nadał przesyłkę na adres, na który dokonywał doręczeń w poprzednim postępowaniu administracyjnym, jednak nie był to aktualny adres miejsca zamieszkania skarżącego. Skarżący zaś nie był zobowiązany po ostatecznym i prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego do informowania organu pierwszej instancji o zmianie swojego adresu, gdyż art. 41 § 1 k.p.a. nie znajdował już zastosowania.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że warunkiem wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest przesłanie przez wierzyciela dłużnikowi pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 u.p.e.a.). Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy muszą być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II FSK 2328/10; wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2005 r., III SA/Wa 1122/05; wyrok WSA w Szczecinie z 16 marca 2022 r., I SA/Sz 39/22 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego dalsze pisma mogą być kierowane do pełnomocnika zobowiązanego (por. wyroki NSA: z 4 października 2022 r., II OSK 3077/19 oraz z 18 sierpnia 2021 r., III FSK 3891/21 – opubl. w CBOSA). Organ egzekucyjny, przystępując do egzekucji świadczenia niepieniężnego i doręczając zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, jest obowiązany doręczyć jednocześnie tytuł wykonawczy, ale jedynie wtedy, kiedy tytuł ten wcześniej zobowiązanemu nie został doręczony (art. 122 § 1 u.p.e.a.).

Stosownie zaś do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. U.p.e.a. nie zawiera przepisów na kształt tych unormowanych w dziale I k.p.a. w rozdziale 8 ("Doręczenia"), a co za tym idzie – wskazane przepisy k.p.a. powinny być stosowane wprost. W związku z tym przyjąć należy, że osobom fizycznym pisma doręcza się zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 k.p.a. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 k.p.a.). Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. powinno nastąpić w miejscu aktualnego zamieszkania adresata (por. wyrok WSA w Opolu z 23 października 2014 r., II SA/Op 390/14, opubl. w CBOSA).

Z akt postępowania wynika, że przesyłki pocztowe zawierające upomnienie oraz odpis tytułu wykonawczego zostały prawidłowo opisane. Przesyłki zostały wysłane do skarżącego na jedyny znany organowi pierwszej instancji adres zamieszkania skarżącego, tj. M. ul. [...]. Na adres ten wysyłana była korespondencja w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym egzekucję administracyjną. W toku postępowania administracyjnego skarżący ani jego pełnomocnik nie kwestionowali skuteczności doręczeń na ten adres skarżącego. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłek widnieje adnotacja, że przesyłki nie doręczono adresatowi (czyli skarżącemu), lecz dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania przesyłki adresatowi.

W skardze skarżący wyjaśnił, iż po zakończeniu postępowania administracyjnego zmienił miejsce zamieszkania i dotychczasowy adres jakim posługiwał się w postępowaniu administracyjnym jest nieaktualny. O zmianie miejsca zamieszkania skarżący poinformował organ pierwszej instancji składając zarzuty do tytułu wykonawczego. Zmianę tę skarżący próbował wykazać doręczając Burmistrzowi akty notarialne z czasu doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, w których to aktach skarżący oświadczał o swoim aktualnym miejscu zamieszkania. W zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji z 8 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że adres na który doręczono tytuł wykonawczy jest wyłącznie adresem zameldowania skarżącego.

Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy i zgromadzony w aktach materiał dowodowy, Sąd podziela ustalenia i wnioski organu odwoławczego, iż skuteczne było doręczenie skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego pod dotychczasowym adresem. Wprawdzie rację ma skarżący, że po zakończeniu postępowania administracyjnego nie dotyczył go już obowiązek z art. 41 § 2 k.p.a. jednakże nie oznacza to, że skierowanie przez Burmistrza przesyłek pocztowych na dotychczasowy adres skarżącego było nieskuteczne.

Nie budzi wątpliwości, że w razie wszczęcia postępowania z urzędu organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić adres strony, pod którym możliwe będzie doręczanie pism w sposób przewidziany w przepisach art. 42 – 44 k.p.a., a zatem winien to być adres miejsca zamieszkania lub pracy strony. Organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności w celu ustalenia rzeczywistego adresu (zamieszkania, pobytu, miejsca pracy) strony postępowania. Organ ustalając adres strony jest uprawniony do korzystania z dostępnych urządzeń ewidencyjnych wskazujących na miejsce zamieszkania (pobytu) strony np. rejestr PESEL, rejestr mieszkańców, ewidencja gruntów i budynków.

Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do postawienia organom skutecznego zarzutu niepodejmowania działań wyjaśniających, zmierzających do ustalenia faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że korespondencja kierowana na dotychczasowy adres skarżącego nie wracała z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do prawidłowości adresu skarżącego. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek, z których wynika, że upomnienie i odpis tytułu wykonawczego zostały skutecznie doręczone w trybie art. 43 k.p.a. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że przesyłki doręczono dorosłym domownikom skarżącego, którzy podjęli się oddania mu przesyłki. Osoby te nie odmówiły przyjęcia korespondencji skierowanej do skarżącego ani nie informowały listonosza o tym, że pod adresem wskazanym na przesyłkach skarżący nie mieszka. Osoby te nie odmówiły przekazania skarżącemu korespondencji ani w żaden inny sposób nie dały wyrazu temu, że skarżący zamieszkuje bądź przebywa pod innym adresem i istnieją przeszkody do doręczenia przesyłki w trybie zastępczym. Organ pierwszej instancji nie miał zatem żadnych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia korespondencji skarżącemu i uznawać, że skarżący nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem. W konsekwencji nie był zobligowany do poszukiwania innego niż posiadany adresu zamieszkania skarżącego. W orzecznictwie wskazuje się, że obowiązek ustalenia adresu strony spoczywa na organie, jeżeli w ogóle nim nie dysponuje lub poweźmie wątpliwości, co do prawidłowości podanego przez stronę adresu na podstawie obiektywnych przesłanek np. przesyłka wróci z adnotacją "adresat wyprowadził się". Sam fakt, że korespondencja była doręczana w trybie art. 43 k.p.a. nie obligował organu pierwszej instancji do weryfikowania dotychczasowego adresu skarżącego.

Należy wyjaśnić, że dokument potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej stanowi dokument urzędowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98 opubl. OSNC 1998, nr 11, poz. 189; wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r., II GSK 555/08, opubl. w CBOSA). Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (por. wyroki NSA: z 20 stycznia 1999 r., III SA 1594/98, LEX nr 44831; z 26 stycznia 2023 r., II GSK 1712/21, opubl. w CBOSA). Jako dokumenty urzędowe korzystają one z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na adresacie przesyłki. Skarżący nie obalił domniemania doręczenia przesyłek zawierających upomnienie oraz odpis tytułu wykonawczego.

Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił by adres, na który była kierowana do niego korespondencja nie był jego mieszkaniem w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, że przedłożone przez skarżącego fragmenty aktów notarialnych (w których to aktach skarżący oświadczał o swoim aktualnym miejscu zamieszkania) nie są opatrzone żadnymi pieczęciami ani podpisami. Adres na który doręczana była skarżącemu korespondencja to adres pod którym skarżący był zameldowany także w czasie, gdy jak twierdzi zmienił miejsce zamieszkania. Wobec tego nowy adres zamieszkania (stałego miejsca pobytu) nie został przez skarżącego zgłoszony organom administracji prowadzącym ewidencję ludności, pomimo ciążącego na skarżącym w tym zakresie obowiązku ustawowego (art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności; t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1978). Co więcej skarżący kwestionuje prawidłowość formalną, a nie sam fakt doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. W związku z doręczeniem tytułu wykonawczego skarżący w ustawowym terminie wniósł zarzuty co świadczy o tym, że odpis tytułu został mu przekazany przez osobę, która jako dorosły domownik odebrała korespondencję w jego imieniu. W końcu zauważyć należy, że zarówno w zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej jak i w zażaleniu na postanowienie Burmistrza z 8 listopada 2022 r. nie wskazano nowego miejsca zamieszkania skarżącego (w pismach tych widnieje jedynie adres do korespondencji pełnomocnika skarżącego). Także sam skarżący pomimo wiedzy o ciążącym na nim obowiązku wykonania decyzji z 30 grudnia 2021 r. nie wskazał organowi pierwszej instancji nowego adresu miejsca zamieszkania.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że przesyłki organu pierwszej instancji, zawierające upomnienie i odpis tytułu wykonawczego zostały nieprawidłowo doręczone w trybie art. 43 k.p.a. Dodatkowo podkreślić należy, że przepisy o doręczeniach mają charakter materialno-techniczny i nie mogą być wykorzystywane przez strony do wydłużenia czasu trwania postępowania. Jeżeli wiadomym pozostaje, że określona korespondencja trafiła do adresata, który bez przeszkód może realizować przysługujące mu uprawnienia, to brak jest podstaw do kwestionowania takiego doręczenia (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., II OSK 1232/19, opubl. w CBOSA).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. należy wyjaśnić, że stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że organ egzekucyjny nie jest władny uchylać, zmieniać czy też w inny sposób weryfikować ostateczną decyzję administracyjną, która podlega wykonaniu. Nie jest też uprawniony do badania zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek i jest związany tą decyzją. Stąd też formułowanie zarzutów naruszenia przepisów dotyczących zbierania materiału dowodowego i jego oceny, rozumianych jako brak podjęcia w postępowaniu egzekucyjnym wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jest nieskuteczne. Ponadto obowiązki wskazane w art. 59 ust. 3 u.p.z.p. mogą być nałożone jedynie na właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Pozostałe podmioty, które wywodzą swe prawa ze stosunków zobowiązaniowych, w świetle postanowień art. 59 ust. 3 u.p.z.p. mają wyłącznie interes faktyczny, gdyż nie mogą na nie być nałożone ani egzekwowane od nich obowiązki, o których mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2017 r., II OSK 2101/15, opubl. w CBOSA).

Nie znajduje uzasadnienia również kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 119, art. 7 § 2 i § 3 u.p.e.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a poprzez określenie wysokości grzywny w sposób arbitralny, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego i z pominięciem zakresu w jakim obowiązek został wykonany. W uzasadnieniu postanowienia z 8 listopada 2022 r. Burmistrz wyjaśnił bowiem przesłanki, jakimi kierował się przy ustalaniu grzywny w celu przymuszenia. Wskazał, że spośród środków egzekucyjnych obowiązków o charakterze niepieniężnym grzywna w celu przymuszenia stanowi mniej uciążliwy środek dla zobowiązanego. Burmistrz uznał, że zastosowanie pozostałych środków nie jest celowe, gdyż skarżący ma możliwość realizacji obowiązku we własnym zakresie i także z tego względu nałożenie grzywny będzie dla niego mniej uciążliwe. Nieuiszczona lub nieściągnięta grzywna podlega umorzeniu, a na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w całości lub w części zwrócona. W przypadku zaś wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego nie podlegają zwrotowi. Wskazano także na cel grzywny jakim jest nakłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W uzasadnieniu postanowienia opisano także czynności podejmowane przez organ pierwszej instancji przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, które to czynności zmierzały do nakłonienia skarżącego do dobrowolnego wykonania nałożonego obowiązku. Czynności te okazały się bezskuteczne, gdyż skarżący nie podjął żadnych działań w celu wykonania decyzji 30 grudnia 2021 r., co potwierdzają dokumenty zgromadzone w aktach sprawy (m. in. protokoły z oględzin, dokumentacja fotograficzna). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego Burmistrz w uzasadnieniu postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia przytoczył ustalenia faktyczne sprawy oraz argumenty wskazujące, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Natomiast skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji z 30 grudnia 2021 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.