Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1436/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1, art. 14 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 art. 91
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 65 § 1 i 2, art. 693
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 490/19 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 marca 2019 r. nr 1001-IOM.4246.69.2018/EJ w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 490/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 marca 2019 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia reformatoryjnego, a mianowicie uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie:

a) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (dalej: u.g.h.) poprzez ich bezzasadne zastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący jako osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, nie może być adresatem tych przepisów;

b) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również skarżącego, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do . wydzierżawienia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, /bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie/ żadnych innych czynności/wykraczających poza standardowe /czynności strony tej umowy, a tym samym niezaradne objęcie Pana A. C. zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art.. 14 ust. 1 u.g.h. skutkującym niezasadnym nałożeniem kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry", zwłaszcza w sytuacji gdy dopiero przepisy omawianej ustawy w brzmieniu obowiązującym po 1 kwietnia 2017 r., rozszerzają krąg podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek hazardowy na posiadacza zależnego oraz samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa (art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy u.g.h.);

c) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 217 Konstytucji RP poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni pojęcia "urządzającego gry", co spowodowało nałożenie kary pieniężnej w związku z przeprowadzoną kontrolą, podczas gdy z treści przepisu w chwili tego zdarzenia nie wynikała możliwość ukarania również podmiotu jedynie wydzierżawiającego powierzchnię, co w związku z nakazem wykładni ścisłej tego rodzaju przepisów w prawie podatkowym, uzasadnia stwierdzenie, iż nałożenie przedmiotowej kary było niezasadne i nieuprawnione;

d) art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 693 k.c. poprzez dokonanie błędnej wykładni umowy zawartej pomiędzy H. Sp. z o.o., wskutek przyjęcia, że z umowy tej wynikały dla mojego Mocodawcy obowiązki wykraczające poza typowe i zwykłe obowiązki wydzierżawiającego, podczas gdy treść umowy nie świadczy o podejmowaniu przez Pana A. C. jakiejkolwiek działalności możliwej do określenia mianem "urządzania gier, a iii też nie powodują odmiennej kwalifikacji umowy niż jako umowy dzierżawy powierzchni.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od Skarżacego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, ż e zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacy jną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika – najogólniej rzecz ujmując – że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że stanowiące przedmiot kontroli automaty do gier o nazwach A., K. oraz A. G., służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a w konsekwencji oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion – przypisanego stronie skarżącej – deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, zaś po trzecie, nałożenie na stronę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 wymienionej ustawy kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Innymi słowy, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Zwłaszcza, że ocena odnośnie do zasadności tego wniosku – co jest nie mniej istotne – nie może pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z faktu, że w przypadku skargi kasacyjnej, będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelności formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). Nie może ona również nie uwzględniać znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Na czelnym Sądem Administracyjnym, o której mowa była na wstępie. W jej w świetle, Sąd ten nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. II FSK 2031/18; akt 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).

Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważają bowiem zarzuty z pkt II ppkt 1 lit. a) – c) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie odpowiednio, zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy oraz zarzut naruszenia jej art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 91 w związku z art. 217 Konstytucji RP, na gruncie których strona skarżąca zmierza do wykazania błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania tych przepisów prawa, a to poprzez niezasadne przyjęcie, że w ich rozumieniu jest podmiotem urządzającym gry hazardowe na automatach poza kasynem gry, a w konsekwencji poprzez niezasadne przypisanie jej deliktu urządzania gier na automatach poza kasynem gry i nałożenie kary pieniężnej.

W odpowiedzi na te zarzuty – których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie – trzeba przede wszystkim podnieść, że z przepisu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych jasno i wyraźnie wynika, że na jego gruncie ustawodawca penalizuje zasadniczo (dwa) różne rodzaje nagannych i niepożądanych zachowań, stanowiących dwa odrębne delikty prawa administracyjnego. Stąd też nie bez powodu ich znamiona podmiotowe oraz przedmiotowe ustawodawca opisał w wyraźnie różny i odbiegający od siebie sposób.

Z powyższego wynika, że – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – celem działania prawodawcy materializującym się w treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych było penalizowanie zachowań polegających na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry (w tym w szczególności restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach) oraz przeciwdziałanie tym zachowaniom, jako niepożądanym.

Jeżeli tak, to za nie mniej uzasadniony trzeba uznać ten wniosek, że wobec jednoznacznej treści przywołanego przepisu prawa, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą, należy uznać po pierwsze, fakt urządzania na automatach gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 ustawy o grach hazardowych, a po drugie, ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Przy tym – co trzeba podkreślić, w tym szczególności w odpowiedzi na argumentację skargi kasacyjnej (zob. s. 9 – 10 oraz s. 11 – 12) – z treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie wynika, aby do znamion deliktu, o którym w nim mowa, a co za tym idzie do zbioru faktów podlegających ustaleniu w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej, należało czerpanie zysków z urządzania gier hazardowych, w sposób o którym mowa w przywołanym przepisie prawa, czy też legitymowanie się tytułem prawnym (w tym zwłaszcza tytułem własności) do automatów do gier, co miałoby stanowić konieczny warunek prawidłowego przypisania naruszenia, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa.

W korespondencji do powyższego trzeba podnieść, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., w sprawie akt II GPS 1/16, wyjaśniono, że "Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.", a podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest – co trzeba podkreślić, w szczególności w odpowiedzi na zarzut z pkt II ppkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej oraz w odpowiedzi na prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację (zob. s. 5 oraz s 11 – 13 skargi kasacyjnej) – każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. – nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.

Jeżeli na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, a przepis ten jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach, to w odpowiedzi na stanowisko podważające prawidłowość rozumienia pojęcia "urządzającego gry", a co za tym idzie zasadność przypisania stronie deliktu, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa oraz zasadność uznania jej za podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry trzeba podnieść, że w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 przywołanej ustawy może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co znajduje swoje uzasadnienie w potrzebie uwzględniania szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", która jest motywowana zarówno przedmiotem i istotą regulowanych ustawą o grach hazardowych postępowań w sprawach nałożenia kary pieniężnej, jak i koniecznością zapewnienia realnego systemu kontroli oraz skuteczności przewidzianych przez ustawodawcę sankcji.

Jakkolwiek więc ustawa o grach hazardowych – w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie – nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w jej art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie sprawności oraz stałej aktywności, umożliwiającym ich funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.

Przedstawione rozumienie "urządzania" potwierdza również – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.) "Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków". Odwołując się do przedstawionego rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w tym zwłaszcza do desygnatów zwrotu "urządzania gier na automatach", czy też "urządzania gier hazardowych", którym na gruncie tego przepisu operuje ustawodawca, trzeba więc przyjąć – co nie jest także bez znaczenia dla oceny odnośnie do braku przydatności, a co za tym idzie, braku zasadności argumentacji osadzonej na gruncie ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym jej ustawą nowelizującą z dnia 15 grudnia 2016 r. (zob. s. 7 – 8 skargi kasacyjnej) – że istota jego rdzenia znaczeniowego wyraża się w tworzeniu (współtworzeniu, uczestniczeniu w tworzeniu) warunków do urządzania gier hazardowych na automatach.

W tym też kontekście – w tym zwłaszcza w odpowiedzi na zarzut z pkt II ppkt 1 lit. c) petitum skargi kasacyjnej oraz prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentację (s. 7 – 8 skargi kasacyjnej) – trzeba stwierdzić, że omawianego podejścia do rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz zwrotu "urządzania gier na automatach", w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa argument ze znaczenia konsekwencji mających – zdaniem strony skarżącej – wynikać z art. 217 Konstytucji RP.

Podkreślając w tej mierze, że strona skarżąca nie uwzględnia w dostatecznym stopniu treści oraz funkcji zasady wyrażonej na gruncie przywołanego przepisu prawa, ocena odnośnie do braku zasadności omawianego stanowiska nie może również – jeżeli nie przede wszystkim – pomijać znaczenia konsekwencji wynikających art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa definiującego pojęcia "ustaw podatkowych" oraz "przepisów prawa podatkowego". W ich świetle, gdy zestawić treść wymienionych pojęć z przepisem art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – oraz podkreślić w tej mierze wyłącznie odpowiednie, na podstawie art. 8 i art. 91 tej ustawy, stosowanie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa do postępowań podlegających regulacji ustawy o grach hazardowych oraz do nakładanych na jej podstawie kar pieniężnych, a w tym kontekście, wyłącznie instrumentalnych charakter przepisów procesowych w relacji do przepisów materialnoprawnych – za uzasadniony trzeba uznać wniosek – który jest, aż nadto oczywisty – że ani wymieniona ustawa nie jest "ustawą podatkową", w rozumieniu pkt 1 art. 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, ani też wskazany jej przepis nie jest "przepisem prawa podatkowego", w rozumieniu pkt 2 art. 3 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że pod pojęciem prawa podatkowego rozumie się normy prawne, które regulują (podmiotowe i przedmiotowe) elementy konstrukcyjne podatku (zob. np. wyrok NSA z 15 dnia stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 345/18), a takich – a jest to aż nadto oczywiste – nie sposób jest wywieźć z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, o którego treści, funkcjach o celu ustanowienia była już mowa powyżej.

Za uzasadnione należy więc uznać stwierdzenie, że dokonana przez organy administracji i zaakceptowana przez Sąd I instancji prawna ocena zachowania strony skarżącej odpowiada sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w przedstawionym powyżej jego rozumieniu, co innymi słowy oznacza, że dokonana przez organy administracji subsumpcja ustalonego w sprawie stanu faktycznego – w odniesieniu do tych jego aspektów, które dotyczyły roli strony skarżącej w organizowaniu przedsięwzięcia hazardowego pozwalając na przyjęcie, że była ona urządzającym gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a to wobec zainstalowania w należącym do niej i powszechnie dostępnym lokalu automatów do gier hazardowych i udostępniania tym samym oraz w tenże właśnie sposób gry na tych automatach niegraniczonemu kręgowi osób – oraz przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola prawidłowości tego procesu subsumpcji, nie były nieprawidłowe.

Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych argumentów – oraz w opozycji do argumentacji skargi kasacyjnej – za w pełni uprawnione należałoby uznać twierdzenie, że decyzja o zainstalowaniu automatów do gier w należącym do strony lokalu została podjęta przez stronę świadomie – nie sposób jest bowiem zasadnie założyć, że zainstalowanie tych automatów nastąpiło wbrew jej woli – co z kolei uzasadnia ten wniosek, że niezależnie od przedmiotu prowadzonej w tymże lokalu działalności gospodarczej, wraz z zainstalowaniem w nim automatów do gier hazardowych, strona rozpoczęła również działalność polegająca na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Połączenie wymienionych składników majątkowych, a mianowicie lokalu użytkowego skarżącej oraz pozostających w dyspozycji dzierżawcy automatów do gier, które wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób i w miejscu dostępnym dla ogółu, umożliwiało więc ich "urządzanie", w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Tym samym, za uzasadniony należy uznać wniosek, że "celem" umowy z dnia 6 sierpnia 2015 r. – na podstawie której strona wydzierżawiła H. sp. z o.o. część lokalu – a zarazem "zgodnym zamiarem" jej stron było nie tyle zawarcie klasycznej umowy dzierżawy, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tej umowy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16).

Z przedstawionego punktu widzenia za nieusprawiedliwiony należało więc również uznać zarzut z pkt II pkt 1 lit. d) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia "art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 693 k.c. poprzez dokonanie błędnej umowy zawartej pomiędzy H. Sp. z o.o., wskutek przyjęcia, że z umowy tej wynikały [...] obowiązki wykraczające poza typowe i zwykłe obowiązki wydzierżawiającego [...]".

W odpowiedzi na omawiany zarzut kasacyjny trzeba przede wszystkim podnieść – abstrahując w tej mierze już nawet deficytów jego konstrukcji oraz uzasadnienia, albowiem w relacji do wymogów wynikających z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona skarżącą nie wyjaśnia na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać – że jeżeli przedmiot postępowania (przedmiot sprawy) determinują normy prawa materialnego, które wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając tym samym zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, to z punktu widzenia przedmiotu rozpatrywanej sprawy oraz przedstawionego powyżej rozumienia przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a co za tym idzie zakresu jego normowania i zastosowania, nie ma podstaw, aby twierdzić, że ustalenia te oraz prawną ich ocenę można i należałoby – jak oczekuje tego strona skarżąca – podważyć z pozycji wyznaczonych treścią art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 693 k.c.

W korespondencji do przedstawionych argumentów należy bowiem podkreślić, że wymienione przepisy nie mogły stanowić adekwatnych wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie.

Jeżeli przy tym z art. 180 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa – którego naruszenia skarga kasacyjna nie zarzuca – wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a w tym kontekście, że orzekając w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry, organ administracji publicznej nie jest zwolniony z obowiązku dokonywania własnych ustaleń faktycznych oraz własnej ich oceny prawnej, w tym również w zakresie odnoszącym się do wagi oraz znaczenia w sprawie dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy – a to z uwagi na ich przydatność dla wyjaśnienia istotnych okoliczności o prawnie doniosłym znaczeniu – to za w pełni uprawniony należy uznać wniosek, że dowodem takim mogła być wymieniona umowa dzierżawy, a co więcej, że w relacji do przedmiotu rozpatrywanej sprawy, nie podlegała ona – bo nie mogła – ocenie z punku widzenia przepisów, których naruszenie strona podnosi na gruncie omawianego zarzutu kasacyjnego, w tym zwłaszcza z punktu widzenia wykładni oświadczeń woli oraz zamiaru stron tej umowy.

Wbrew stanowisku strony skarżącej – co z kolei podnosi w uzasadnianiu skargi kasacyjnej (zob. s. 13 – 14) – w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisu art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych.

W odpowiedzi na omawiane stanowisko – w tym prezentowaną w jego uzasadnieniu argumentacje, którą trzeba uznać za nieprzydatną, a co za tym idzie za niezasadną z tego powodu, że odwołuje się do nieobowiązującego już stanu prawnego (zob. s. 13 – 14 skargi kasacyjnej) – trzeba podnieść, że z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej organ administracji publicznej – aby zastosować sankcję wynikającą z ustawy o grach hazardowych – nie jest zobligowany dysponować rozstrzygnięciem Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 2 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, a brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi o naruszeniu wymienionego przepisu prawa. Brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi więc również o wadliwości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, właściwy organ jest bowiem uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry (zob. np. wyroki NSA z dnia: 23 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 829/19; 6 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 1529/18; 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1623/18).

W rekapitulacji przedstawionych argumentów trzeba więc stwierdzić, że skarga kasacyjna – której zarzuty nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach – podlegała oddaleniu, jako niezasadna.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.