Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2802/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, 145 par. 1 pkt 2, 152, 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz A. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], zwany dalej także "Ministrem Kultury", po rozpatrzeniu odwołania A. S., zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia[...] kwietnia 2015 r., nr [...], znak:

[...], wydaną przez [...] Konserwatora Zabytków z upoważnienia Prezydenta Miasta [...].

W wymienionej decyzji [...] Konserwator Zabytków, zwany dalej "[...]", nakazał skarżącej doprowadzić zabytek, jakim jest Zespół[...], zlokalizowany w W. przy ul.[...], do jak najlepszego stanu, przez wymianę obecnie istniejących okien wykonanych tworzywa sztucznego (pcv) na ślusarkę aluminiową w kolorze ciemnoszarym. Organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą do wykonania wskazanych prac w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.

Zaskarżona decyzja Ministra Kultury została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwany dalej "[...]") wystąpił do Konserwatora Zabytków właściwego dla [...] o zgodę na przebudowę lokalu gastronomicznego, który znajduje się w budynku dawnych kas biletowych Zespołu [...] w W. przy ul.[...]. Na mocy decyzji Konserwatora Zabytków [...] z dnia [...] czerwca 1989 r., budynek dawnych kas biletowych stanowi część Zespołu [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...]. Wobec tego budynek ten podlega prawnej ochronie konserwatorskiej na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1446), zwanej dalej "u.o.z.o.z.".

Po rozpatrzeniu wymienionego wniosku[...] , [...] Konserwator Zabytków wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...], zwaną dalej "pozwoleniem konserwatorskim", w której zezwolił [...], na przebudowę lokalu gastronomicznego, który znajduje się w budynku dawnych kas biletowych Zespołu [...] w W. przy ul. [...].

Decyzja nr [...] została wydana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 96 ust. 2 u.o.z.o.z. oraz przepisów wykonawczych do powołanej ustawy.

Zgodnie z pozwoleniem konserwatorskim roboty budowlane powinny być wykonane zgodnie z projektem wykonanym w Pracownia Projektowej "[...]" w kwietniu 2014 r. i oznaczonym nazwą "Projekt przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych [...] w W. W. ul.[...], dz. Ew. nr [...].

Pełnomocnikiem [...] reprezentującym go w postępowaniu prowadzonym przez [...] na podstawie pełnomocnictwa udzielonego dnia [...] lutego 2013 r., była A.S.

Po zakończeniu prac objętych pozwoleniem konserwatorskim, w dniu[...] stycznia 2015 r. [...] przeprowadził kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w zakresie oceny zgodności wykonywanych prac w ww. budynku z wydanymi pozwoleniami. W trakcie kontroli stwierdzono, że miały miejsce odstępstwa od wydanego pozwolenia, polegające na zamontowaniu okien z tworzywa, "powlekanego okleiną w kolorze ciemnoszarym, zgodnie z kolorem podanym w projekcie" (k. 18 akt adm.).

Na skutek przeprowadzonej kontroli [...] Konserwator Zabytków z upoważnienia Prezydenta [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. decyzję, na mocy której nakazał skarżącej doprowadzić zabytek, jakim jest Zespół [...], do jak najlepszego stanu poprzez wymianę w budynku dawnych kas biletowych obecnie istniejących okien wykonanych z tworzywa sztucznego (pcv) na ślusarkę aluminiową w kolorze szarym, zgodnie z pozwoleniem [...] z dnia[...] lipca 2014 r. Ponadto organ pierwszej instancji zobowiązał skarżącą do wykonania wymienionych prac w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Decyzja [...] nr [...]została wydana na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 i art. 96 w zw. z art. 40 ust. 2 u.o.z.o.z., a także szczegółowych przepisów kompetencyjnych nie kwestionowanych w sprawie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z powołanymi przepisami, w przypadku, gdy bez pozwolenia lub w sposób odbiegający od wydanego pozwolenia wykonano w zabytku wpisanym do rejestru zabytków, prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 u.o.z.o.z., [...] wydaje decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.

Dodatkowo organ wskazał, że budynek dawnych kas biletowych przed rozpoczęciem prac adaptacyjnych na lokal gastronomiczny, posiadał zróżnicowane okna, w większości wtórne, a w znacznym stopniu były to okna wykonane z tworzywa pcv, w kolorze białym. W latach 70-tych i 80-tych XX w. przed wpisem do rejestru zabytków budynek podlegał przebudowom. Nie zachowały się oryginalne okna, wobec czego trudno jednoznacznie stwierdzić, z jakiego materiału były wykonane. Z istniejącej inwentaryzacji wiadomo natomiast, jakie były pierwotne podziały okienne. Projekt, na postawie którego [...] wydał pozwolenie, zakładał przywrócenie tych pierwotnych podziałów. Ponadto, według organu, projekt zakładał ujednolicenie kolorystyczne stolarki (ślusarki), przy czym wybrany został kolor ciemnoszary (grafitowy).

W ocenie [...], obecnie wykonane prace nie uwzględniają ww. założenia projektowego, gdyż odtworzony został jedynie podział okien i zastosowano pierwotnie projektowany kolor. Natomiast nie zastosowano projektowanego materiału. Istotny jest fakt, że posiadacz Zespołu [...] oraz [...] Konserwator Zabytków dążą do ujednolicenia okien reprezentacyjnych obiektów budowlanych wchodzących w skład tego zespołu. Dlatego również w pozwoleniu wydanym dla Trybuny II z wymienionego zespołu budynków (decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.) zakłada się ujednolicenie okien w tych budynkach poprzez zainstalowanie ślusarki aluminiowej w kolorze szarym (grafitowym). Profile wykonane z aluminium, które w wyglądzie są zbliżone do okien stalowych, zastosowanych pierwotnie w budynkach Zespołu[...], są dopuszczalne pod względem konserwatorskim, w przypadku konieczności ich wymiany. Natomiast tworzywo sztuczne (pcv) z okleiną, jest zupełnie współczesnym materiałem i zastosowanie okien o takich rozwiązaniach materiałowych, rażąco kontrastuje z architekturą tego zespołu oraz odbiega jakością od zastosowanych w niej pierwotnie materiałów szlachetnych. Wobec powyższego, fakt, że okna w budynku dawnych kas biletowych zostały wykonane z innego, niż projektowanego materiału, wpływa negatywnie na spójność architektoniczną Zespołu [...] i obniża chronioną wartość artystyczną tego zespołu budowlanego.

Należy wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do A.S. (adres w aktach sprawy), [...] oraz pełnomocnika Polskiego Klubu [...].

Odwołanie od ww. decyzji [...] złożyła w dniu [...] maja 2015 r. A.S., wnosząc o uchylenie jej w całości oraz twierdząc, że decyzja ta jest sprzeczna z:

1) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnych ustaleniach faktycznych:

a) poprzez błędne ustalenie, że ze skarżonej decyzji i projektu budowlanego do którego się ona odwołuje wynika obowiązek zamontowania ram okiennych wykonanych z aluminium w kolorze szarym;

b) poprzez błędne ustalenie, jakoby budynki o numerach inwentaryzacyjnych nr [...],[...]oraz [...] stanowiły jeden budynek – oznaczony jako "budynek dawnych kas biletowych", w sytuacji gdy jest to zespół odrębnych obiektów, zbudowanych co prawda pod wspólnym dachem, jednak zróżnicowanych funkcjonalnie;

c) poprzez brak jednoznacznego ustalenia materiału, z jakiego zostały wykonane oryginalne okna w przedmiotowym budynku i błędne przyjęcie, że profile okien wykonane z aluminium są w wyglądzie zbliżone do okien zastosowanych pierwotnie w budynku;

2) art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 3 w zw. z art 3 pkt 3 i 12 u.o.z.o.z. w zw. z art. 31 ust 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez zastosowanie sankcji nieproporcjonalnej do okoliczności sprawy;

3) art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. w zw. z art 7 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego nieuwzględniającego słusznego interesu strony (prawnego i ekonomicznego);

4) art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. w zw. z art. 107 §1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o sentencji niejednoznacznej, z której nie wynika, jaka jest treść obowiązku jej adresatów i jednocześnie sentencji niewykonalnej już od dnia jej wydania;

5) art. 7, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia w sposób nieprzekonujący, nie budzący zaufania strony do organu ochrony zabytków, w sytuacji gdy decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego powinna cechować się podwyższonymi walorami dotyczącymi ukazania motywów rozstrzygnięcia podjętego przez organ.

Skarżąca wskazała, że zgodnie z zatwierdzonym projektem przebudowy spornego lokalu nie wynika, że stolarka okienna miała być wykonana z aluminium. W powołanej dokumentacji już w tytule arkusza nr 10 wskazano, że dotyczy on stolarki okiennej (a nie ślusarki okiennej). Na tym arkuszu jest także dodatkowy zapis, w uwagach, o treści "Stolarka okienna w profilach aluminiowych", oraz podane jest U okna < 1,3 W/m2K. Taka właśnie stolarkę – jak twierdzi skarżąca - zastosowano w remontowanym budynku. W opisie technicznym do projektu jest też mowa o oknach aluminiowych, jednak opisano je jako U okna < 1,1 W/m2K i dotyczą one obiektów o numerze inwentaryzacyjnym nr [...].

Dalej skarżąca wskazała, że błędnie określono wspólnie budynki o numerach inwentaryzacyjnych [...], [...], oraz [...] jako "budynek dawnych kas biletowych". Budynek o numerze [...] figuruje w rejestrze własności jako "budynek biura [...]". Budynek o numerze [...] figuruje w rejestrze własności jako "garaż przy [...]". Obydwa te budynki były po wojnie wykorzystywane do celów gastronomicznych. Budynki o numerze [...] (trzy boksy) figurują w rejestrze własności jako "kasy wejściowe". Zdaniem skarżącej oznacza to, że nie można przykładać jednej miary do każdego z opisanych obiektów i stosować dla nich wymogów jak dla zrealizowanych już budynków kasowych, bowiem budynki o numerach [...] i [...] nie mają i nie miały nigdy funkcji kasowej.

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi I instancji, że zaniechał jednoznacznego ustalenia materiału, z jakiego zostały wykonane oryginalne okna w przedmiotowym budynku. Po długich poszukiwaniach okazało się, że w zasobach [...], dzierżawcy terenu [...], odnaleziono zdjęcia archiwalne z okresu budowy [...], które potwierdzają okoliczność, że pierwotna stolarka budynku była drewniana. W budynkach o numerach [...] i [...] zastosowana była stolarka, a nie ślusarka budowlana. Świadczą o tym dobitnie wymiary profili okiennych, charakterystyczne dla stolarki, znacznie różniące się od filigranowych profili stalowych w kasach. Zatem zastosowanie w chwili obecnej ślusarki aluminiowej zamiast stolarki byłoby zafałszowaniem oryginalnej formy budynku.

Skarżąca wskazała, że wykonała stolarkę z profili plastikowych, wzmacnianych kształtownikami aluminiowymi. Zachowała wymiary profili, a ich pokrycie ma strukturę, jak elementy z drewna, podobnie kolor odpowiada barwie stolarki drewnianej.

W dniu [...] września 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z upoważnienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 45 ust. 1 pkt 2, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z.o.z.

Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zgodnie w "Projekcie przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych", przewidziano stolarkę okienną i drzwiową zewnętrzną aluminiową UW ocenie Ministra Kultury nie budzi wątpliwości, że roboty budowlane wykonano niezgodnie z wydanym pozwoleniem z dnia [...] lipca 2014 r. Uwzględniono założenia projektowe dotyczące podziału i kolorystyki, natomiast nie zastosowano projektowanego materiału.Wobec powyższych ustaleń, okoliczność, w jaki sposób i w jakim zakresie roboty budowlane wykonane w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu wpływają na wartości zabytkowe Zespołu [...] przy ul. [...]w W. oraz udokumentowane istnienie w objętej pozwoleniem części budynku pierwotnie stolarki okiennej drewnianej, pozostaje bez wpływu na obowiązek organu konserwatorskiego wynikający z art. 45 ust. 1 u.o.z.o.z.Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji A.S. w dniu [...] listopada 2015 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Kultury, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz decyzji [...] z dnia[...] kwietnia 2015 r. Alternatywnie A.S. wniosła o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji publicznej. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonalności oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.Skarżąca zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie:1) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i nieuwzględnienie w nim w charakterze strony P.S., w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 roku P.S. dysponuje obiektem budowlanym, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.;2) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i skierowanie jej do niej jako osoby niebędącej stroną toczącego się postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 r. tytuł prawny do obiektu budowlanego, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane należy do P.S., co powoduje, że skarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;3) art. 28 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie [...] za stronę administracyjnego postępowania odwoławczego, podczas gdy organ wydający decyzję w pierwszej instancji nie może być stroną postępowania administracyjnego, co powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Ministra Kultury w sytuacji, w której w dacie rozstrzygnięcia była ona niewykonalna i sytuacja ta ma charakter trwały, a to na skutek nieposiadania przez skarżącą możliwości wykonania robót budowlanych w obiekcie budowlanym, którego dotyczy ww. decyzja, co powoduje, że jest ona dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.Ponadto skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w niniejszej sprawie na etapie postępowania administracyjnego.Skarżąca w uzasadnieniu stwierdziła, że w dniu [...] listopada 2014 r. P.S. zawarła z [...] umowę najmu spornego obiektu i tym samym stała się stroną postępowania administracyjnego, co organ drugiej instancji pominął podczas wydawania decyzji.Zdaniem skarżącej wysłanie skarżonej decyzji, zakwalifikowane w rubryce "Otrzymują" do [...] Konserwatora Zabytków było tożsame z uznanie organu pierwszej instancji jako strony, co z wcześniejszym orzecznictwem sądów administracyjnych zostało uznane jako nieprawidłowe.Dodatkowo A.S. wskazała, że decyzja Ministra Kultury jest niewykonalna już od dnia wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do obiektu budowlanego w odniesieniu do którego decyzja organu drugiej instancji nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co determinuje jej niewykonalność w kontekście prawnym.W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi, jako niezasługującej na uwzględnienie.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.Sąd stwierdził, że właścicielem nieruchomości w W. przy ul.[...], na której położony jest Zespół [...], jest Skarb Państwa. Właściciel w 2008 r. wydzierżawił przedmiotową nieruchomość spółce [...] jako użytkownikowi i zarządcy całej nieruchomości. W tej roli w dniu[...] listopada 2014 r. [...] zawarł umowę najmu z P.S., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z siedzibą w W. przy ul.[...], jako najemcą.Na podstawie wskazanej umowy najmu [...] oddał najemcy do używania cztery budynki wolnostojące oraz fragment trawnika o powierzchni 481 m2 z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gastronomicznej. W umowie najmu postanowiono również, że najemca, P.S. w celu przystosowania, a następnie wykorzystywania przedmiotu najmu do celów prowadzenia działalności gospodarczej, wykona na własny koszt remont budynków stanowiących przedmiot najmu w zakresie uzyskanego pozwolenia konserwatorskiego i pozwolenia na budowę. Remont będzie obejmował naprawę dachu, z wymianą obróbek blacharskich i remontem kominów, remont elewacji, naprawę lub wymianę stolarki okiennej drzwiowej, remont podłóg itp. Umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia.Remont planowany przez P.S. miał był prowadzony na podstawie projektu budowlanego sporządzonego w kwietniu 2014 r. przez pracownię projektową "[...]" z siedzibą w Z. Projekt dotyczył przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych wyścigów konnych w W. W projekcie stwierdzono również, że inwestorem będzie A.S. zamieszkała w W. przy ul.[...]!!W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że zgodnie z ww. projektem stolarka okienna i drzwiowa miała być wykonana z aluminium, a także podobnie jak obróbki blacharskie i rynny będą pomalowane w kolorze[...] (pkt 6.4 oraz pkt 8 zdanie pierwsze projektu). Dodatkowo, zgodnie z tym co twierdzi organ drugiej instancji, po pkt 8 projektu uczyniono ręczny dopisek, oznaczony podpisem projektanta i datą[...].06.2014 o treści: "Stolarka okienna kas aluminiowa, według podziału istniejącego".Niewątpliwe w sprawie jest jednak, że ramy okienne w budynku dawnych kas zostały wykonane z tworzywa sztucznego (pvc, a nie pcv) z okleiną w kolorze szarym. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji potwierdziła, że "wykonała stolarkę z profili plastikowych, wzmacnianych kształtownikami aluminiowymi". Organy obu instancji nie kwestionują też zastosowanej barwy stolarki (okleiny), chociaż zastosowany kolor nazywają "ciemnoszarym" lub "szarym – grafowym". Taki stan rzeczy potwierdza też dokumentacja fotograficzna (kolorowa) zawarta w aktach administracyjnych (k. 32). Tymczasem z publicznie dostępnych wzorców wynika, że wskazany w projekcie kolor RAL 7001 oznaczany jest jako szary błękitny, nazwa angielska: silver grey (patrz: https://www.barwy.net/kolor/ral/7001, analogicznie https://www.sakoexpo.com.pl/pl/informacje/16-wzornik-kolorow-ral oraz https://wzorniki.eu/ral-classic-paleta-on-line.Można zatem stwierdzić, że remont przedmiotowych budynków, w tym budynku dawnych kas biletowych, przeprowadzony został z istotnym odstępstwem od projektu i pozwolenia konserwatorskiego.Mimo powyższego Sąd uznaje, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury z dnia[...] września 2015r. zapadła z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja ta, a także decyzja organu pierwszej instancji, zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż za podmiot zobowiązany do doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu została uznana A.S.. Decyzje organów odpowiedzialnych za ochronę zabytków zostały zatem skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. Taka wada skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji.[...] Konserwator Zabytków prowadząc postępowanie w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przyjął, że inwestorem w przedmiotowej sprawie, a więc konsekwentnie osobą, do której powinna być skierowana decyzja o nakazie doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu jest A.S.. Organ przyjął taką okoliczność jako ustaloną m.in. w protokole kontroli oceny zgodności z wydanym pozwoleniem konserwatorskim wykonanych prac w budynku dawnych kas biletowych w Zespole [...] sporządzonym dnia [...] stycznia 2015 r. W protokole tym wpisano, iż "ustalono, że osobą, która zleciła wykonanie tych prac (remontowych) jest najemca: A.S." (k.18 akt adm.). Organ nie wziął jednak pod uwagę ani faktu, że pozwolenie konserwatorskie (decyzja nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r.) zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku A.S. działającej jako pełnomocnik [...]. Z tej decyzji wynikało zatem, że jej stroną był [...] jedynie reprezentowany przez A.S.Organ pierwszej instancji nie wziął również pod uwagę faktu, że w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego przyjęto pełnomocnictwo wystawione dnia [...] lutego 2013 r. przez [...], w którym podmiot ten upoważnił A.S., zamieszkałą w W. przy ul.[...] , do załatwiania formalności związanych z uzyskiwaniem decyzji oraz zaleceń właściwego konserwatora zabytków oraz decyzji właściwych władz budowlanych w zakresie decyzji dotyczących prac remontowych w budynkach[...],[...]oraz [...] położonych na terenie [...] objętych przedwstępną umową najmu z dnia[...].10.2012r., w tym do składania pism, wniosków i dokumentów oraz do odbioru decyzji, postanowień, uzgodnień oraz innych dokumentów. W pełnomocnictwie tym stwierdza się jednak, że pełnomocnictwo nie upoważnia do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań majątkowych w imieniu[...]. Oznacza to, że na etapie postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego podmiotem, który był uprawniony do występowania w roli inwestora była spółka[..].[...] Konserwator Zabytków prawdopodobnie zasugerował się faktem, iż projekt budowlany z kwietnia 2014 r. przygotowany dla potrzeb przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych [...] w W. wskazuje A.S. jako inwestora. Sam projekt nie jest wszakże uzupełniony o żadne dokumenty, które potwierdzałyby, iż inwestorem rzeczywiście została A.S.Przeciwnie, znajdująca się w aktach i znana organowi umowa najmu z dnia[...] listopada 2014 r. została zawarta między spółką [...] jako wynajmującym a P.S., zamieszkałą również przy ul. [...] w W., ale określającą się jako "prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...]". Wskazuje na to zarówno preambuła umowy, jak i pieczątka oraz podpis pod umową. Z dokumentu tego wynika, że to nie A. S. upoważniona była do złożenia oświadczenia o tytule do nieruchomości, na której miała być prowadzona inwestycja o charakterze remontu, ale P.S.Również w § 12 umowy najmu (noszącym tytuł: "Doręczenia") wyraźnie wskazane jest, że najemcą jest P.S. zamieszkała pod wskazanym wyżej adresem.Organ nie zażądał również i nie dokonał sprawdzenia, czy prace remontowe w przedmiotowym budynku były prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę oraz kto został wskazany jako inwestor w takiej decyzji. W aktach sprawy nie znajduje się kopia pozwolenia na budowę.Okolicznością, która mogła wprowadzić w błąd organ drugiej instancji było również to, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła A.S. jako osoba, na którą nałożono obowiązek doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu (odwołanie z dnia [...] maja 2015 r.). Kwestia sposobu ustalenia strony postępowania nie została w odwołaniu podniesiona.Powyższe okoliczności wskazujące na niejasność strony podmiotowej postępowania nie spowodowały wszakże sprawdzenia, kto jest inwestorem i na kogo powinien być nałożony obowiązek przewidziany w przepisach art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. Dopiero w skardze na decyzję Ministra Kultury podnoszona jest przez A.S. okoliczność, że organy nie dokonały właściwego sprawdzenia osoby inwestora i nie uwzględniły we wcześniejszym postępowaniu P.S. To jej przysługiwał tytuł do nieruchomości inwestycyjnej, a zatem należało przyjąć, że to ona właśnie, a nie skarżąca A.S., jest inwestorem. O ile decyzja o pozwoleniu na budowę nie stanowi inaczej, albo o ile między [...] a stroną umowy najmu nie dokonano żadnych czynności nie ujawnionych dotąd w sprawie, obowiązek dokonania zmian wynikających z przepisów o ochronie zabytków należało nałożyć na P.S. Wskazane wyżej okoliczności wyjaśniają, dlaczego doszło do błędnego wskazania strony decyzji nakazującej doprowadzenie zabytku do najlepszego stanu, lecz nie czynią obu decyzji prawidłowymi w świetle prawa publicznego. Niezgodność obu aktów z prawem jest oczywista.W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Kultury, a także decyzja organu pierwszej instancji tj. decyzja [...] Konserwatora Zabytków działającego z upoważnienia Prezydenta [...], zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż obie decyzje zostały skierowane do osoby, która nie jest stroną w postępowaniu.Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz zgodnie z art. 135 p.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., czyli jak w pkt II wyroku.

W ocenie Ministra Kultury nie budzi wątpliwości, że roboty budowlane wykonano niezgodnie z wydanym pozwoleniem z dnia [...] lipca 2014 r. Uwzględniono założenia projektowe dotyczące podziału i kolorystyki, natomiast nie zastosowano projektowanego materiału.

Wobec powyższych ustaleń, okoliczność, w jaki sposób i w jakim zakresie roboty budowlane wykonane w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu wpływają na wartości zabytkowe Zespołu [...] przy ul. [...]w W. oraz udokumentowane istnienie w objętej pozwoleniem części budynku pierwotnie stolarki okiennej drewnianej, pozostaje bez wpływu na obowiązek organu konserwatorskiego wynikający z art. 45 ust. 1 u.o.z.o.z.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji A.S. w dniu [...] listopada 2015 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Kultury, zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz decyzji [...] z dnia[...] kwietnia 2015 r. Alternatywnie A.S. wniosła o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji publicznej. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie jej wykonalności oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie:

1) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i nieuwzględnienie w nim w charakterze strony P.S., w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 roku P.S. dysponuje obiektem budowlanym, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.;

2) art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie katalogu stron postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Ministra Kultury i skierowanie jej do niej jako osoby niebędącej stroną toczącego się postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy począwszy od dnia [...] listopada 2014 r. tytuł prawny do obiektu budowlanego, na terenie którego decyzja Ministra Kultury nakazuje przeprowadzić roboty budowlane należy do P.S., co powoduje, że skarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;

3) art. 28 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie [...] za stronę administracyjnego postępowania odwoławczego, podczas gdy organ wydający decyzję w pierwszej instancji nie może być stroną postępowania administracyjnego, co powoduje, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a.;

4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Ministra Kultury w sytuacji, w której w dacie rozstrzygnięcia była ona niewykonalna i sytuacja ta ma charakter trwały, a to na skutek nieposiadania przez skarżącą możliwości wykonania robót budowlanych w obiekcie budowlanym, którego dotyczy ww. decyzja, co powoduje, że jest ona dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.

Ponadto skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w niniejszej sprawie na etapie postępowania administracyjnego.

Skarżąca w uzasadnieniu stwierdziła, że w dniu [...] listopada 2014 r. P.S. zawarła z [...] umowę najmu spornego obiektu i tym samym stała się stroną postępowania administracyjnego, co organ drugiej instancji pominął podczas wydawania decyzji.

Zdaniem skarżącej wysłanie skarżonej decyzji, zakwalifikowane w rubryce "Otrzymują" do [...] Konserwatora Zabytków było tożsame z uznanie organu pierwszej instancji jako strony, co z wcześniejszym orzecznictwem sądów administracyjnych zostało uznane jako nieprawidłowe.

Dodatkowo A.S. wskazała, że decyzja Ministra Kultury jest niewykonalna już od dnia wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały. Skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do obiektu budowlanego w odniesieniu do którego decyzja organu drugiej instancji nakazuje przeprowadzić roboty budowlane, co determinuje jej niewykonalność w kontekście prawnym.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Kultury wniósł o oddalenie skargi, jako niezasługującej na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Sąd stwierdził, że właścicielem nieruchomości w W. przy ul.[...], na której położony jest Zespół [...], jest Skarb Państwa. Właściciel w 2008 r. wydzierżawił przedmiotową nieruchomość spółce [...] jako użytkownikowi i zarządcy całej nieruchomości. W tej roli w dniu[...] listopada 2014 r. [...] zawarł umowę najmu z P.S., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z siedzibą w W. przy ul.[...], jako najemcą.

Na podstawie wskazanej umowy najmu [...] oddał najemcy do używania cztery budynki wolnostojące oraz fragment trawnika o powierzchni 481 m2 z przeznaczeniem na prowadzenie działalności gastronomicznej. W umowie najmu postanowiono również, że najemca, P.S. w celu przystosowania, a następnie wykorzystywania przedmiotu najmu do celów prowadzenia działalności gospodarczej, wykona na własny koszt remont budynków stanowiących przedmiot najmu w zakresie uzyskanego pozwolenia konserwatorskiego i pozwolenia na budowę. Remont będzie obejmował naprawę dachu, z wymianą obróbek blacharskich i remontem kominów, remont elewacji, naprawę lub wymianę stolarki okiennej drzwiowej, remont podłóg itp. Umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia.

Remont planowany przez P.S. miał był prowadzony na podstawie projektu budowlanego sporządzonego w kwietniu 2014 r. przez pracownię projektową "[...]" z siedzibą w Z. Projekt dotyczył przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych wyścigów konnych w W. W projekcie stwierdzono również, że inwestorem będzie A.S. zamieszkała w W. przy ul.[...]!!

W rozpatrywanej sprawie istotne jest to, że zgodnie z ww. projektem stolarka okienna i drzwiowa miała być wykonana z aluminium, a także podobnie jak obróbki blacharskie i rynny będą pomalowane w kolorze[...] (pkt 6.4 oraz pkt 8 zdanie pierwsze projektu). Dodatkowo, zgodnie z tym co twierdzi organ drugiej instancji, po pkt 8 projektu uczyniono ręczny dopisek, oznaczony podpisem projektanta i datą[...].06.2014 o treści: "Stolarka okienna kas aluminiowa, według podziału istniejącego".

Niewątpliwe w sprawie jest jednak, że ramy okienne w budynku dawnych kas zostały wykonane z tworzywa sztucznego (pvc, a nie pcv) z okleiną w kolorze szarym. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji potwierdziła, że "wykonała stolarkę z profili plastikowych, wzmacnianych kształtownikami aluminiowymi". Organy obu instancji nie kwestionują też zastosowanej barwy stolarki (okleiny), chociaż zastosowany kolor nazywają "ciemnoszarym" lub "szarym – grafowym". Taki stan rzeczy potwierdza też dokumentacja fotograficzna (kolorowa) zawarta w aktach administracyjnych (k. 32). Tymczasem z publicznie dostępnych wzorców wynika, że wskazany w projekcie kolor RAL 7001 oznaczany jest jako szary błękitny, nazwa angielska: silver grey (patrz: https://www.barwy.net/kolor/ral/7001, analogicznie https://www.sakoexpo.com.pl/pl/informacje/16-wzornik-kolorow-ral oraz https://wzorniki.eu/ral-classic-paleta-on-line.

Można zatem stwierdzić, że remont przedmiotowych budynków, w tym budynku dawnych kas biletowych, przeprowadzony został z istotnym odstępstwem od projektu i pozwolenia konserwatorskiego.

Mimo powyższego Sąd uznaje, że zaskarżona decyzja Ministra Kultury z dnia[...] września 2015r. zapadła z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja ta, a także decyzja organu pierwszej instancji, zostały bowiem wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż za podmiot zobowiązany do doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu została uznana A.S.. Decyzje organów odpowiedzialnych za ochronę zabytków zostały zatem skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. Taka wada skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji.

[...] Konserwator Zabytków prowadząc postępowanie w sprawie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przyjął, że inwestorem w przedmiotowej sprawie, a więc konsekwentnie osobą, do której powinna być skierowana decyzja o nakazie doprowadzenia zabytku do najlepszego stanu jest A.S.. Organ przyjął taką okoliczność jako ustaloną m.in. w protokole kontroli oceny zgodności z wydanym pozwoleniem konserwatorskim wykonanych prac w budynku dawnych kas biletowych w Zespole [...] sporządzonym dnia [...] stycznia 2015 r. W protokole tym wpisano, iż "ustalono, że osobą, która zleciła wykonanie tych prac (remontowych) jest najemca: A.S." (k.18 akt adm.). Organ nie wziął jednak pod uwagę ani faktu, że pozwolenie konserwatorskie (decyzja nr [...]z dnia [...] lipca 2014 r.) zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku A.S. działającej jako pełnomocnik [...]. Z tej decyzji wynikało zatem, że jej stroną był [...] jedynie reprezentowany przez A.S.

Organ pierwszej instancji nie wziął również pod uwagę faktu, że w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego przyjęto pełnomocnictwo wystawione dnia [...] lutego 2013 r. przez [...], w którym podmiot ten upoważnił A.S., zamieszkałą w W. przy ul.[...] , do załatwiania formalności związanych z uzyskiwaniem decyzji oraz zaleceń właściwego konserwatora zabytków oraz decyzji właściwych władz budowlanych w zakresie decyzji dotyczących prac remontowych w budynkach[...],[...]oraz [...] położonych na terenie [...] objętych przedwstępną umową najmu z dnia[...].10.2012r., w tym do składania pism, wniosków i dokumentów oraz do odbioru decyzji, postanowień, uzgodnień oraz innych dokumentów. W pełnomocnictwie tym stwierdza się jednak, że pełnomocnictwo nie upoważnia do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań majątkowych w imieniu[...]. Oznacza to, że na etapie postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego podmiotem, który był uprawniony do występowania w roli inwestora była spółka[..].

[...] Konserwator Zabytków prawdopodobnie zasugerował się faktem, iż projekt budowlany z kwietnia 2014 r. przygotowany dla potrzeb przebudowy lokalu gastronomicznego usytuowanego w budynku dawnych kas biletowych [...] w W. wskazuje A.S. jako inwestora. Sam projekt nie jest wszakże uzupełniony o żadne dokumenty, które potwierdzałyby, iż inwestorem rzeczywiście została A.S.

Przeciwnie, znajdująca się w aktach i znana organowi umowa najmu z dnia[...] listopada 2014 r. została zawarta między spółką [...] jako wynajmującym a P.S., zamieszkałą również przy ul. [...] w W., ale określającą się jako "prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...]". Wskazuje na to zarówno preambuła umowy, jak i pieczątka oraz podpis pod umową. Z dokumentu tego wynika, że to nie A. S. upoważniona była do złożenia oświadczenia o tytule do nieruchomości, na której miała być prowadzona inwestycja o charakterze remontu, ale P.S.

Również w § 12 umowy najmu (noszącym tytuł: "Doręczenia") wyraźnie wskazane jest, że najemcą jest P.S. zamieszkała pod wskazanym wyżej adresem.

Organ nie zażądał również i nie dokonał sprawdzenia, czy prace remontowe w przedmiotowym budynku były prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę oraz kto został wskazany jako inwestor w takiej decyzji. W aktach sprawy nie znajduje się kopia pozwolenia na budowę.

Okolicznością, która mogła wprowadzić w błąd organ drugiej instancji było również to, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła A.S. jako osoba, na którą nałożono obowiązek doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu (odwołanie z dnia [...] maja 2015 r.). Kwestia sposobu ustalenia strony postępowania nie została w odwołaniu podniesiona.

Powyższe okoliczności wskazujące na niejasność strony podmiotowej postępowania nie spowodowały wszakże sprawdzenia, kto jest inwestorem i na kogo powinien być nałożony obowiązek przewidziany w przepisach art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.z.o.z. Dopiero w skardze na decyzję Ministra Kultury podnoszona jest przez A.S. okoliczność, że organy nie dokonały właściwego sprawdzenia osoby inwestora i nie uwzględniły we wcześniejszym postępowaniu P.S. To jej przysługiwał tytuł do nieruchomości inwestycyjnej, a zatem należało przyjąć, że to ona właśnie, a nie skarżąca A.S., jest inwestorem. O ile decyzja o pozwoleniu na budowę nie stanowi inaczej, albo o ile między [...] a stroną umowy najmu nie dokonano żadnych czynności nie ujawnionych dotąd w sprawie, obowiązek dokonania zmian wynikających z przepisów o ochronie zabytków należało nałożyć na P.S. Wskazane wyżej okoliczności wyjaśniają, dlaczego doszło do błędnego wskazania strony decyzji nakazującej doprowadzenie zabytku do najlepszego stanu, lecz nie czynią obu decyzji prawidłowymi w świetle prawa publicznego. Niezgodność obu aktów z prawem jest oczywista.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Kultury, a także decyzja organu pierwszej instancji tj. decyzja [...] Konserwatora Zabytków działającego z upoważnienia Prezydenta [...], zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż obie decyzje zostały skierowane do osoby, która nie jest stroną w postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz zgodnie z art. 135 p.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., czyli jak w pkt II wyroku.