Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 645/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 13 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. J. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] (dalej: "Prezes SR", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2023 r. skierowanym w formie wiadomości mailowej (data wpływu do organu - [...] sierpnia 2023 r.) J. J., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej: u.d.i.p.", zwrócił się do Prezesa SR o udostępnienie "dokumentów uprawnionego lekarza psychologa, który wydał zgodę wszystkim sędziom Sądu Rejonowego [...], wydziałów: Karny, Cywilny, Rodzinny oraz Prezes Sądu i Zastępca Prezesa Sądu; art. 57 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych".

Skarżący wniósł o przesłanie mu ww. informacji na podany adres email.

Pismem z dnia [...] września 2023 r. Prezes SR poinformował Skarżącego, że tutejszy Sąd znajduje się w posiadaniu zaświadczeń psychologicznych, o których mowa w art. 57 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) w stosunku do 23 sędziów orzekających (B. P., B. L., C. J., G. A., H. D., K. A., K. M., W. M., K. A., L. B., N. B., M. M., B. A., R. U., R. M., S. R., S. M., P. L., S. K., S. P., W. M., Z. K., Z. K.), jednakże ich udostępnienie pozostaje poza zakresem stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja w sprawie badań lekarskich sędziów nie jest bowiem informacją publiczną, gdyż przekracza zakres danych wiążących się z pełnieniem przez nich zadań publicznych.

Organ powołał się przy tym na poglądy orzecznictwa wskazując, że posiadane przez organ dane o tym, czy stan zdrowia osoby pełniącej funkcję publiczną pozwala mu wykonywać tę funkcję, ale tylko w zakresie ogólnej informacji o powyższym, są informacją publiczną, jeśli jest to przewidziany przepisami prawa warunek sprawowania tej funkcji, co jednakże nie oznacza obowiązku udostępnienia posiadanych przez organ orzeczeń lekarskich bez żadnych ograniczeń ponad te ogólne informacje (wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt IV SAB/Wr 35/05; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 163/21).

Organ podkreślił, że zaświadczenie lekarskie, poza samą informacją o spełnieniu przez wskazaną osobę warunków do pełnienia funkcji sędziego, zawiera również wiele innych informacji prywatnych, w tym numer PESEL, adres zamieszkania czy dane o stanie zdrowia osoby, które nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu.

W korespondencji mailowej z dnia [...] września 2023 r. Skarżący podtrzymał wniosek wskazując na możliwość dokonania anonimizacji danych wrażliwych w stosownych dokumentach, które stanowią informację publiczną zgodnie z ustawą Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.), ustawą z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa (Dz. U. 2019, poz. 1026 ze zm.).

W odpowiedzi na powyższe, Prezes SR podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] września 2023 r.

Pismem z dnia 1 października 2023 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] zarzucając naruszenie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę Prezes SR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi oraz o obciążenie Skarżącego kosztami postępowania w całości.

Organ wskazał, że żądane informacje dotyczą sfery osobistej - prywatnej i nie są informacją publiczną, gdyż nie są informacją o sprawach publicznych. Skarżącemu udzielono informacji, w stosunku do których sędziów orzekających w tutejszym Sądzie organ posiada stosowne zaświadczenia oraz wskazano, iż dokumenty te nie zostaną mu udostępnione, gdyż nie stanowią informacji publicznej. Odpowiedź została udzielona bez zbędnej zwłoki, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p, w formie podanej przez Skarżącego. Po stronie organu nie wystąpił w związku z powyższym jakikolwiek stan bezczynności. Organ dokonał analizy wniosku i udzielił odpowiedzi adekwatnie do żądania i norm u.d.i.p. W sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, albowiem nie zaistniała okoliczność odmowy udostępnienia informacji publicznej. Doszło natomiast do ustalenia, iż żądane informacje nie są informacjami publicznymi, a zatem wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie zwykłym pismem bez zachowania formy decyzji administracyjnej - zasadność tej formy udzielenia odpowiedzi potwierdzona jest jednoznacznym w tym zakresie poglądem wyrażanym przez sądy administracyjne.

W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2023 r. podtrzymał stanowisko zawarte w skardze wskazując, że domaga się udostępnienia dokumentu wystawionego przez uprawnionego psychologa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Bezczynność organu (podmiotu zobowiązanego w trybie u.d.i.p.) ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot) ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej, czy też - w przypadku, gdy znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku w oparciu o przepisy u.d.i.p.

W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.); poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W przypadku, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p., może kwestionować stanowisko tego podmiotu wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego dla [...] w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19, CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.

Należy podkreślić, że pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje wyłącznie dostęp do informacji publicznej. W zakresie przedmiotowym "sprawy publicznej" nie mieszczą się sprawy "sfery prywatnej", tj. dotyczące kwestii prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne, stan zdrowia), związanych z dobrami osobistymi (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2010r.; sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 4282/18 oraz z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 941/23; CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy zauważyć należy, że Skarżący uczynił przedmiotem wniosku "dokumenty uprawnionego lekarza psychologa, który wydał zgodę wszystkim sędziom Sądu Rejonowego [...] (...)".

W związku z tym wskazać należy, że zagadnienie szczegółowego zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych kandydatów do objęcia urzędu sędziego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 września 2014 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych kandydatów do objęcia urzędu sędziego (Dz. U. z 2018 r., poz. 619 ze zm.), wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 57 § 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych.

Zgodnie z ww. rozporządzeniem odpowiednio lekarz i psycholog uprawniony, na podstawie wyników badań, wydają zaświadczenie o zdolności kandydata do pełnienia obowiązków sędziego, w zakresie dotyczącym stanu zdrowia, zwane "zaświadczeniem lekarskim" (§ 4 ust. 1), w zakresie predyspozycji i umiejętności psychologicznych, zwane dalej "zaświadczeniem psychologicznym" (§ 5 ust. 1).

Wydanie ww. zaświadczeń poprzedzone jest badaniami lekarskimi i psychologicznymi. Badania lekarskie obejmują odpowiednio: ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego i stanu psychicznego; badania specjalistyczne, konsultacje lekarzy specjalistów i badania pomocnicze (w szczególności badania laboratoryjne, EKG, EEG, RTG), jeżeli lekarz uprawniony uzna je za niezbędne (§ 3 rozporządzenia).

Badania psychologiczne kandydata obejmują wywiad bezpośredni i obserwację kandydata, z zastosowaniem narzędzi diagnostycznych. Na podstawie wyników badań, o których mowa w ust. 1, psycholog uprawniony określa i opisuje cechy osobowości kandydata w zakresie umiejętności poznawczych i społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności do samodzielnego oceniania sytuacji i podejmowania decyzji oraz odporności na stres. Badania psychologiczne kandydata psycholog uprawniony przeprowadza osobiście (§ 4 rozporządzenia).

W ocenie Sądu, ani dokumentacja lekarska i psychologiczna wytworzona zgodnie z ww. przepisami w procesie badania kandydata na sędziego, ani wydane na podstawie tejże dokumentacji zaświadczenie lekarskie czy psychologiczne, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dokumenty te ze swej istoty zawierają szczegółowe dane na temat stanu zdrowia danej osoby.

Informację publiczną stanowią jedynie posiadane przez organ dane o tym, czy stan zdrowia osoby pełniącej funkcję publiczną pozwala mu wykonywać tę funkcję, ale tylko w zakresie ogólnej informacji w tym zakresie, jeśli jest to przewidziany przepisami prawa warunek sprawowania tej funkcji. Organ nie ma natomiast obowiązku udostępnienia posiadanych orzeczeń lekarskich (psychologicznych) bez żadnych ograniczeń ponad te ogólne informacje (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 163/21; z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. II SAB/Rz 155/22; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Kr 149/22; CBOSA). Wykluczone jest zatem udostępnienie orzeczeń, testów psychiatrycznych, psychologicznych czy też innych badań lekarskich bądź psychologicznych, albowiem dotyczą one sfery osobistej sędziego. Cel ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być realizowany z pogwałceniem prawa do intymnych, szczegółowych danych o stanie zdrowia, nawet jeśli dotyczy to funkcjonariusza publicznego.

Również samo zaświadczenie lekarskie czy psychologiczne nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Udostępnieniu mogą natomiast podlegać dane z tychże zaświadczeń, tj. np. data uzyskania zaświadczenia, termin ważności treści orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego, numer kwalifikacji lekarzy (psychologów) je wystawiających.

Wskazać należy, że zaświadczenie (lekarskie, psychologiczne) stanowi dokumentację medyczną indywidualną w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 września 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2022 r., poz. 1304 ze zm.). Dokumentacja medyczna jest udostępniana pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2001 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku praw pacjenta - Dz. U. z 2024 r., poz. 581)

Ponadto, zgodnie z art. 26 ust. 3 ww. ustawy, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również: podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, jeżeli dokumentacja ta jest niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych; organom władzy publicznej, w tym Rzecznikowi Praw Pacjenta, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom w ochronie zdrowia, a także Rzecznikowi Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności nadzoru i kontroli; podmiotom, o których mowa w art. 119 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia; upoważnionym przez podmiot, o którym mowa w art. 121 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, osobom wykonującym zawód medyczny, w zakresie niezbędnym do sprawowania nadzoru nad podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą; Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią zadań określonych w art. 31n ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146); Agencji Badań Medycznych w zakresie określonym ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o Agencji Badań Medycznych (Dz. U. z 2023r. poz. 2064); ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, sądom, w tym sądom dyscyplinarnym, prokuraturom, lekarzom sądowym i rzecznikom odpowiedzialności zawodowej, w związku z prowadzonym postępowaniem; uprawnionym na mocy odrębnych ustaw organom i instytucjom, jeżeli badanie zostało przeprowadzone na ich wniosek; organom rentowym oraz zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności, w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem; podmiotom prowadzącym rejestry usług medycznych, w zakresie niezbędnym do prowadzenia rejestrów; zakładom ubezpieczeń, za zgodą pacjenta; komisjom lekarskim podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, wojskowym komisjom lekarskim oraz komisjom lekarskim Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu, podległym Szefom właściwych Agencji; osobom wykonującym zawód medyczny, w związku z prowadzeniem przeglądu akredytacyjnego podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta (Dz. U. poz. 1692) albo procedury uzyskiwania innych certyfikatów jakości, w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia; osobom wykonującym czynności kontrolne na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia; członkom zespołów kontroli zakażeń szpitalnych, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, 909 i 1938), w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań.

Krąg podmiotów, którym można udostępnić dokumentację medyczną jest zatem ściśle określony. Nie są nim objęte osoby fizyczne występujące o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p.

Trafnie zatem organ w rozpatrywanym przypadku udzielił Skarżącemu informacji, że jakkolwiek jest on w posiadaniu zaświadczeń psychologicznych wymienionych sędziów Sądu Rejonowego dla [...] w [...], to jednak udostępnienie tych dokumentów wykracza poza obowiązek stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jak już wyżej podniesiono, w sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji odmownej - wystarczy jeśli poinformuje o tym stronę zwykłym pismem. Organ pismem z dnia [...] września 2023 r., tj. w 14-dniowym, ustawowym terminie poinformował Skarżącego, że żądane zaświadczenia uprawnionego lekarza psychologa nie stanowią informacji publicznej, a zatem zarzut bezczynności organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest nieuzasadniony.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.