Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1442/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami państwa oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia posiadania przez W. P. uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Państwa Polskiego na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu [...] marca 2005 r. W. P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. Do wniosku załączone zostało oświadczenie, w którym wnioskodawca stwierdza, że jego ojciec A. P. przybył do Polski w 1958 r. Ponadto wskazując pierwsze miejsce zamieszkania wnioskodawca przedstawił kopię dowodu osobistego wystawionego na nazwisko A. P., zgodnie z treścią którego A.P. zameldował się we wsi W. koło S dniu [...] lutego 1960 r.

Wojewoda [...] przywołując art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39 ze zm. ) stwierdził, że ustawa określa wyłącznie zasady zaliczania na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w:

1) układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R. i ludności Białoruskiej z terytorium Polski;

2) układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski;

3) układzie z dnia 22 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Litewskiej Socjalistycznej Republiki Rad, dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium Litewskiej S.R.R. i ludności litewskiej z terytorium Polski;

4) umowie z dnia 6 lipca 1945 r. między Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o prawie zmiany obywatelstwa radzieckiego osób narodowości polskiej i żydowskiej, mieszkających w ZSRR, i o ich ewakuacji do Polski, i o prawie zmiany obywatelstwa polskiego osób narodowości rosyjskiej, ukraińskiej, białoruskiej, rusińskiej i litewskiej, mieszkających na terytorium Polski, i o ich ewakuacji do ZSRR.

Przepisy nie przewidują natomiast uprawnienia do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza granicami państwa wskutek innych okoliczności, w szczególności zaś jeżeli repatriacja nastąpiła na podstawie umowy z dnia 25 marca 1957 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej (Dz. U. Nr 47, poz. 222). Tym samym nie zostały spełnione przesłanki wymagane do ubiegania się o ekwiwalent.

Odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Infrastruktury złożył W. P.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister odwołując się do treści przytoczonego powyżej art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., wskazał że w zawartym w tym przepisie katalogu nie jest wymieniona umowa repatriacyjna z 1957 r. na podstawie której A. P. repatriował się do Polski. Dlatego też zdaniem ministra, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do zaliczenia mienia.

Minister wskazał również, że powołana w uzasadnieniu odwołania uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 1990 r. dotyczy interpretacji przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie rozstrzyganej na odmiennej podstawie prawnej.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. P., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, że jego ojciec po zwolnieniu z więzienia na S., powrócił do Polski w połowie 1958 r. Wcześniej ojciec nie mógł skorzystać z prawa do repatriacji, ponieważ był więziony. Ponadto wskazuje, że uchwały Sądu Najwyższego oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, powinny mieć zastosowanie również do interpretacji przepisów powołanej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Zarzucił również powoływanie się przez organ na umowy republikańskie, które nie zostały opublikowane i nie można się z nimi zapoznać.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wskazanych w tym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki do potwierdzenia prawa do ekwiwalentu jest prawidłowe.

W pierwszej kolejności wskazać należy na charakter uprawnienia do zaliczenia mienia, w szczególności przywołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r. (sygn. K 33/02 OTK-A 2002/7/97), w którym uprawnienie do zaliczenia mienia określono jako szczególne prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym. Należy jednak pamiętać, iż prawo to, jak zresztą każde prawo publicznoprawne, nie ma charakteru absolutnego, a jego zakres jest regulowany przepisami prawa pozytywnego.

Stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 1 powołanej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., jak słusznie wskazują to organy, ograniczał prawo zaliczania do enumeratywnie wymienionych w tym przepisie tzw. umów republikańskich. W świetle tego przepisu prawo do zaliczenia przysługiwało tylko osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa jest ograniczone wyłącznie do tych osób (i spadkobierców tych osób) które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo Polskie w latach 1944-1945 miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą. W przepisie tym nie wymieniono wiec powołanej przez skarżącego umowy z 1957 r., która stanowiła podstawę repatriacji jego ojca do Polski w 1958 r.

Wskazać należy, iż treść art. 1 tej ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. istotnie ograniczała krąg uprawnionych w porównaniu do uregulowań zawartych w art. 88 ustawy z dnia ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst pierwotny Dz. U. Nr 22 poz. 99) oraz art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst pierwotny Dz. U. Nr 115, poz. 741). W związku z tym przy interpretacji tego przepisu nie ma zastosowania kierunek wykładni przyjęty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 1991r. sygn. III CZP 84/90, odnoszącej się do interpretacji art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

W przedmiotowej sprawie niespornym pozostaje fakt przybycia A. P. do Polski w 1958 r., a zatem skoro nie był on repatriowany na podstawie umów zawartych w latach 1944-1945, to nie została spełniona materialnoprawna przesłanka uprawniająca do potwierdzenia prawa do zaliczenia. Przy czym nie w świetle tego przepisu nie miały żadnego znaczenia przyczyny, dla których repatriacja nie nastąpiła w 1945 r. Z przytoczonych względów argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. A decyzja o odmowie potwierdzenia prawa do zaliczenia odpowiada prawu.

Należy na marginesie wskazać, że ustawa stanowiąca podstawę odmowy w niniejszej sprawie została uchylona w wyniku zakwestionowania zgodności części jej przepisów z przepisami Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. K 2/0 OTK-A 2004/11/117) oraz z art. 1 Protokołu nr 1 Do Konwencji O Ochronie Praw Człowieka I Podstawowych Wolności (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 czerwca 2004 r. w sprawie Broniowski przeciwko Polsce nr 31443/96). Wskutek czego zmieniony został również katalog osób mogących występować o potwierdzenie prawa do zaliczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.