Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1300/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Dorota Kozub - Marciniak Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 marca 2022 r. nr DO-II.7610.39.2022.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii decyzją nr DO-II.7610.39.2022.KC z 14 marca 2022 r. - po rozpatrzeniu odwołania Polskich [...][...] S.A. w [...] (dalej jako skarżąca) - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 19 stycznia 2022 r., nr NWIV.752.113.2014, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z 19 stycznia 2022 r., nr NWIV.752.113.2014 - działając na podstawie przepisów art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.), dalej jako ustawa, oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), dalej jako rozporządzenie - odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie [...][...] w [....] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [....], obręb [...] [...], obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej nr [....] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych, wraz z prawem własności fragmentu linii kolejowej oraz urządzeń znajdujących się na tym gruncie.

W toku postępowania Wojewoda ustalił - w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] - iż przedmiotowa nieruchomość zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowego gruntu zostało ujawnione na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z dnia 13 kwietnia 1950 r. Nr 14, poz. 130 ze zm.).

Okoliczności powyższe nie budzą wątpliwości i nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Należy zatem stwierdzić, iż została spełniona jedna z podstawowych przesłanek wynikająca z art. 34 ust. 1 ww. ustawy komercjalizacyjnej.

Następnie podniósł, że kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez [...] w trybie art. 34 ww. ustawy komercjalizacyjnej jest przesłanka, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych

Stwierdził też, iż potwierdzenie posiadania następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów jednoznacznie stwierdzającego posiadanie w dniu 5 grudnia

1990 r. gruntu, przewidzianego przepisami § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. - w tym w pkt 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem.

W niniejszej sprawie spółka [...] na potwierdzenie posiadania przedmiotowego gruntu przedłożyła wyciąg z ewidencji środków trwałych grupy II znajdujących się na działce nr [...], sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., obejmujących tor główny zasadniczy linii [...] [...]-[...] (rok budowy [...]), sieć trakcyjna szlaku [...]-[....] (rok budowy [...]) i posterunek odgałęźny [...] nastawnia "[...]" urządzenia nastawcze mechaniczne scentralizowane z sygnalizacją świetlną (rok budowy [...]).

Dodatkowo złożono do akt sprawy oświadczenie z 6 kwietnia 2011 r. J. M. - Zastępcy Dyrektora ds. Handlowo-Eksploatacyjnych i G. D. - Zastępcy Dyrektora ds. technicznych, iż działka nr [...] obręb [...] jest zajęta pod infrastrukturę [...] w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym i stanowi fragment linii [...] [...]-[...].

Wobec powyższego zostało wykazane posiadanie przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Polskie [...][...].

Jednakże Wojewoda ustalił, iż działka nr [...] w części zajęta jest pod linię [...], natomiast w części stanowi drogę publiczną.

Ze znajdujących się w aktach sprawy pism Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lipca 2011 r. i z dnia 26 stycznia 2017 r. wynika bowiem, że w dacie 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r., działka nr [...], obręb [...], stanowiła część pasa drogowego drogi publicznej gminnej - ul. [...] (dawniej ul. [...]). Pas drogowy obejmuje jezdnię drogi oraz pobocze.

Do pisma z dnia 26 stycznia 2017 r. załączono kopię uchwały Nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 31 marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich na podstawie, której ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych oraz kopię uchwały Nr 172/XXII/91 Rady Miasta [...] z dnia 6 listopada 1991 r. w sprawie przemianowania ulic w mieście, zgodnie z którą ul. [...] została przemianowana na ul. [...]. Ponadto do pisma załączono mapę geodezyjną z wrysowanym przebiegiem drogi publicznej - ul. [... przez działkę nr [...], sporządzoną wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.

Skoro zatem działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r. drogę publiczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), to nie mogła ona pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich [...][...] oraz nie mogła podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich - zarządcy drogowego.

Ponadto zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, iż drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego, co wynika bezpośrednio z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i znajduje swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądowych. Jednocześnie, na podstawie art. 22 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, zarząd gruntami zajętymi pod drogi publiczne sprawują właściwe organy drogowe, zaś zarząd ten powstaje z mocy prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda pismem z 8 lutego 2017 r. poinformował wnioskodawczynię, że z uwagi na fakt, iż działka nr [...] w części stanowi drogę gminną - ul. [...] w [...], to zastosowanie znajduje art. 95 pkt 3 w zw. art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dalej jako "u.g.n." – zatem ewentualnemu uwłaszczeniu może podlegać tylko geodezyjnie wyodrębniona część zajęta linią [...].

W związku z tym wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma, projektu podziału geodezyjnego ww. działki, przeprowadzonego w uzgodnieniu z zarządcą drogi gminnej. Przy czym podział powinien oddzielać grunt będący w posiadaniu [...] - zajęty linią [...], od gruntu będącego w zarządzie dróg publicznych.

Do dnia wydania decyzji wnioskodawczyni nie przedłożyła stosownych dokumentów świadczących o podziale przedmiotowej działki, ani nie udzieliła odpowiedzi na ww. pismo.

W związku z tym Wojewoda [...] stwierdził, że mimo, iż grunt stanowił na dzień 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, to jednak ze względu na brak udokumentowanego wyłącznego posiadania gruntu przez [...] oraz generalną klauzulę chroniącą prawa osób trzecich (w niniejszej sprawie prawa zarządcy drogi publicznej), działka nr [....] w aktualnym stanie formalno - prawnym nie podlega uwłaszczeniu.

Nie zgadzając się z decyzją Wojewody [...] skarżąca złożyła odwołanie - wskazując, iż organ wojewódzki błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r., a w szczególności błędnie uznał brak wykazania spełnienia przesłanki posiadania nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r.

Po rozpatrzeniu tego odwołania Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 14 marca 2022 r. nr DO-II.7610.39.2022.KC. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 19 stycznia 2022 r., nr NWIV.752.113.2014

W uzasadnieniu podniósł, że oceniana decyzja została wydana, między innymi, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie [...][...].

Zgodnie z tym art. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...].

Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.

Podstawową przesłanką wynikającą z tego przepisu jest to, żeby nieruchomość, zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, tylko bowiem pod tym warunkiem mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa użytkowania wieczystego [...].

Minister wskazał, że z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, iż właścicielem przedmiotowych działek jest Skarb Państwa - zatem została spełniona przesłanka własności państwowej.

Następnie podniósł, że kolejną przesłanką zastosowania art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. jest posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie [...][...]" przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r.

Podał, że na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki spółka Polskie [...][...] S.A. przedłożyła do akt postępowania oświadczenie z 6 kwietnia 2011 r. dotyczące zajętości przedmiotowej działki infrastrukturą [...] oraz wyciąg z ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., potwierdzający, iż na działce nr [...] znajduje się [...] główny zasadniczy linii [...] [...]-[...] (rok budowy [...]), sieć trakcyjna szlaku [...]-[...] (rok budowy [...]) i posterunek odgałęźny [...] nastawnia "[...]" urządzenia nastawcze mechaniczne scentralizowane z sygnalizacją świetlną (rok budowy [...]) - co zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. potwierdza posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie [...][...] w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej działki.

Jednakże Wojewoda ustalił także, iż działka nr [...] jest w części zajęta pod linię [...], natomiast w części stanowi drogę publiczną.

W związku z tym Minister stwierdził, że ustalenie przez organ I instancji, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r., w części była zajęta pod pas drogi publicznej, uniemożliwia wydanie przez organ decyzji uwłaszczającej[...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.

Odniósł się także do zarzutu skarżącej - iż brak wyłącznego posiadania (tzw. współposiadanie) przez [...] działki objętej wnioskiem o uwłaszczenie nie stanowi przeszkody do uwłaszczenia gruntu w trybie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. - wskazując, że zarzut ten jest chybiony, a stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia ani w powołanych przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ani w ugruntowanym stanowisku prezentowanym przez sądy administracyjne.

Podsumowując Minister uznał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka posiadania (wyłącznego) wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]" oraz wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia w postaci naruszenia praw osób trzecich - dlatego też zobowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 19 stycznia 2022 r.

Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka Polskie [...][...] S.A. w [...], zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania tj.:

a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;

b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie [...][...] poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki Polskie [...][...] S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Wskazując na przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], rozpatrzenie sprawy zgodnie z jej wnioskiem oraz o zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie.

Podniósł, że wyczerpująco wyjaśnił swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji, a podniesione przez Skarżącą argumenty nie stanowią nowych zarzutów i zostały ocenione przez niego w prowadzonym postępowaniu odwoławczym - w związku z czym podtrzymuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując pod tym kątem oceny Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z 14 marca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z 19 stycznia 2022 r., odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1311 ze zm.) oraz § 2 wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29)

Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 - 4 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...] (ust. 1). Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (ust. 2). Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością [....] (ust. 3). Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4).

Zatem z treści art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby [...] mogły zostać uwłaszczone:

- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,

- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu [...],

- do przedmiotowego gruntu [....] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Podkreślić przy tym należy, iż wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 powołanej ustawy.

W przedmiotowej sprawie nie był kwestionowany fakt, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], stanowiła zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. własność Skarbu Państwa - co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

Została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]".

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jednak to, czy działka nr [...] w dacie 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...].

Skarżąca na dowód posiadania przedmiotowej nieruchomości przedłożyła – między innymi - wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 27 października 2010 r., z którego wynika, iż na przedmiotowym gruncie znajduje się użytek drogowy. Analiza wyrysu z mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku wraz z analizą znajdującej się w aktach sprawy mapy z geoportalu.gov.pl wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość w części zajęta jest infrastrukturą [...], natomiast w części znajduje się w pasie drogowym.

Również z pisma Prezydenta Miasta [...] z 6 lipca 2011 r. wynika, że na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz na dzień 27 października 2000 r., działka nr [...] usytuowana jest częściowo w pasie drogowym ul. [...], który obejmuje jezdnię drogi oraz pobocze, zaś na pozostałej części działki znajduje się [...][...] linii [...] [...]-[...]. Przy czym ww. ulica została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały Nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 31 marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich.

W kontekście powyższych dowodów należy uznać za prawidłowe stanowisko Ministra, że przedłożone do akt oświadczenie wnioskodawcy z 6 kwietnia 2011 r. oraz wypis z rejestru środków trwałych nie mogą stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy grunt pozostawał w całości w posiadaniu [...] w dniu 5 grudnia 1990r.

Zauważyć bowiem należy, że grunt stanowiący na dzień 5 grudnia 1990 r. drogę publiczną w zarządzie właściwych organów drogowych nie mógł w tej samej dacie znajdować się w posiadaniu [...] S.A., która to okoliczność stanowiła zasadniczą przesłanką dla stania się przez tę nieruchomość przedmiotem użytkowania wieczystego.

Niezależnie od powyższego organy obu instancji prawidłowo uznały, że zajęcie nieruchomości pod pas drogi publicznej uniemożliwia jej uwłaszczenie z uwagi na fakt, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Sąd podziela w całości przywołane przez organ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 674/16 w którym wskazano, że: "mając na uwadze, iż w tej dacie przedmiotowy grunt zajęty był pod drogę publiczną (drogę krajową) należało uwzględnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych z drogi takiej korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych, zaś zgodnie z art. 19 ust. 5 tejże ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 października 2000 r., w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, był zarząd miasta. Jednocześnie art. 232 Kodeksu cywilnego stanowi, że w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Już proste zestawienie ze sobą treści przywołanych wyżej regulacji wyraźnie wskazuje, iż ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej i uniemożliwia zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co pozwala na stwierdzenie, iż ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]", wymóg poszanowania przy nabyciu użytkowania wieczystego praw osób trzecich" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1766/14 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Tym samym organy prawidłowo uznały, że ustalenie, iż działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz w dniu 27 października 2000 r. w części zajęta była pod pas drogi publicznej - uniemożliwia wydanie decyzji uwłaszczającej [...] S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.

Zauważyć przy tym należy, że Wojewoda podjął dodatkowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. i wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów geodezyjnych o podziale działki w celu wykazania, w jakim zakresie przedmiotowa działka została zajęta pod infrastrukturę kolejową, a w konsekwencji wykazania, jaka jej część jest przedmiotem wniosku. Jednakże pismo Wojewody pozostało bez odpowiedzi.

Wobec powyższego organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie została spełniona przesłanka wyłącznego posiadania gruntu wynikająca z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie [...][...]" oraz wystąpiła negatywna przesłanka uwłaszczenia - naruszenie praw osób trzecich.

Przy czym takie stanowisko było już prezentowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 2977/02 publik. CBOSA).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja Wojewody [...] z 19 stycznia 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] nie naruszała prawa, a w konsekwencji nie naruszała prawa także decyzja Ministra Rozwoju i Technologii utrzymująca ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nie przedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowej nieruchomości bez określenia zakresu tego posiadania, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia wskazanych w art. 34 ustawy przesłanek uwłaszczenia.

Organy rozpatrzyły przy tym całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.), dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 8 i art. art. 107 § 3 kpa.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.