Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 364/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130 ust. 1, ust. 2, art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 45
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. – dalej "u.g.n.") po rozpatrzeniu odwołania R. G. (dalej "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość położoną w R. przy ul. S., oznaczoną w ewidencji jako działka nr [...] o pow. [...] m², wywłaszczoną decyzją Prezydenta Miasta R. znak: [...] z dnia [...] listopada 1977 r. w związku ze stwierdzeniem nieważności w/w decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca wystąpiła o odszkodowanie za nieruchomość położoną w R. przy ul. S., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie - sygnatura akt I OSK 1249/06. Orzeczenie to uchyliło wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 1999/05) i oddaliło skargę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. W związku z powyższym, utrzymana została w mocy decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 1977 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oraz stwierdzająca nieważność w/w decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu [...] czerwca 2009 r. w związku z toczącym się postępowaniem zawiadomiono skarżącą o wyznaczeniu na dzień [...] lipca 2009 r. rozprawy administracyjnej i stosownie do art. 95 § 1 k.p.a. poinformowano ją o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym, sporządzonym operatem szacunkowym, jak też możliwości składania wyjaśnień i dodatkowych dokumentów. Z protokołu z ww. rozprawy (por. akta administracyjne) wynika, iż skarżąca wniosła o przeprowadzenie wyceny działki ozn. Nr [...] jako gospodarstwa specjalistycznego, gdyż aktualna wycena nie jest dla niej zadowalająca.

Decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2009 r., ustalono odszkodowanie na rzecz skarżącej w kwocie [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu podano, iż działka oznaczona w dacie wywłaszczenia nr [...], powstała z podziału wcześniejszej działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...], która stanowiła własność R. G. na podstawie aktu własności ziemi z [...] października 1977 r. (znak: [...]), a aktualnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...]), posiadającej uregulowany stan prawny na rzecz Gminy Miasta R.. Podczas prowadzonego postępowania przyjęto jako dowód w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy z dnia [...] maja 2009 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego D. K. Określa on wartość rynkową dla aktualnego sposobu użytkowania nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka [...] o powierzchni [...] m2 jako przedmiotu prawa własności według stanu nieruchomości z dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu, tj. z dnia [...] listopada 1977 r. do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość według cen z dnia wyceny. Działka nr [...] w dacie wywłaszczenia, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta R. zlokalizowana była w obszarze przeznaczonym pod lokalizację ogródków działkowych i na dzień sporządzenia wyceny przedmiotowa działka znajduje się na terenie pracowniczych ogródków działkowych "[...]".

Organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że rzeczoznawca majątkowy nie stwierdził obrotu gruntami zlokalizowanymi w obszarach ogródków działkowych, a liczba transakcji nieruchomości gruntowych położonych na terenach zielonych była zbyt znikoma, aby w sposób wiarygodny można było oszacować wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości gruntowej. W związku z powyższym, rzeczoznawca majątkowy określił wartość 1 m2 przedmiotowego gruntu najpierw tak jak dla gruntu o przeznaczeniu budowlanym, a następnie skorygował ją o wskaźnik określony w § 45 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2109 ze zm.), przy jednoczesnym uwzględnieniu występujących różnic i czynników mających wpływ na wartość przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Dokonując wyceny użył podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej przy określeniu wartości rynkowej nieruchomości gruntowej jako podstawy ustalenia wysokości odszkodowania. Podczas analizy rynku lokalnego wyodrębniona została grupa nieruchomości o zbliżonych atrybutach do atrybutów nieruchomości wycenianej w wystarczającej ilości, z której wybrano działkę o cenie minimalnej położonej przy ulicy H. i działkę o cenie maksymalnej położonej przy ulicy O..

W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca zakwestionowała zastosowany przez rzeczoznawcę majątkowego do dokonanych wyliczeń wskaźnik określony w § 45 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Podniosła, że niezasadnym było przyjęcie przez rzeczoznawcę dokonanej w dniu [...] czerwca 2008 r. transakcji sprzedaży działki o pow. [...] m2., gdyż – jej zdaniem – do wyliczeń należało przyjąć wartość nieruchomości o pow. [...] m2 (ozn. w tabeli pod poz. 11) z uwagi na fakt najbardziej zbliżonej powierzchni do wywłaszczonej działki.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewoda [...] w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] marca 2010 r. podniósł, iż szczegółowo zbadał operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb niniejszego postępowania i nie dopatrzył się uchybień w sposobie sporządzenia wyceny. Wskazał, że słusznie rzeczoznawca majątkowy zdecydował, że wartość prawa własności 1 m2 powierzchni działki przedmiotowego gruntu została określona w oparciu o § 45 ust 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, jednocześnie przywołując jego treść. Ponadto stwierdził, że jeżeli skarżąca podważa sporządzony operat szacunkowy, to powinna przedłożyć organowi przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ust. 1 u.g.n.) w celu obalenia kwestionowanego operatu szacunkowego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procedury, tj.:

– art. 21 ust. 1 Konstytucji RP – poprzez uznanie, że przyznane odszkodowanie nie spełnia "słusznego odszkodowania";

– art. 130 ust. 1 i 2 u.g.n., art. 134 u.g.n. oraz § 45 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego – poprzez przyjęcie wyceny nieruchomości wywłaszczonej bez należytego uzasadnienia zastosowania metody szacowania oraz przyjęcia przesłanek wskazanych w treści normy prawnej powołanego przepisu wykonawczego;

– art. 7, 77 § 1, 80 kpa – poprzez podjęcie decyzji merytorycznej bez wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego;

– art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa – poprzez braki uzasadnienia prawnego w zakresie przyjęcia za prawidłowe zastosowanie przepisu wykonawczego.

Ponadto skarżąca wskazała, iż organ akceptując wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego akceptował zastosowanie § 45 ust. 1 w/w rozporządzenia. Jednakże – jej zdaniem – powołany przepis uzasadnia określenie wartości przy zaistnieniu przesłanek faktycznych, które przy opisie gruntu będącego przedmiotem wyceny nie nastąpiły.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Stwierdził, iż w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym

w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem

o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

Skargę R. G., stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych należało uznać za zasadną, choć także z innych przyczyn, niż tylko te podniesione w skardze.

Istotą niniejszej sprawy jest ocena, czy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania z tytułu wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w R. przy ul. S. oznaczonej jako działka o numerze [...] z przeznaczeniem jej pod pracownicze ogrody działkowe.

Odnosząc to do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zadaniem Sądu było zbadanie zgodności rozstrzygnięć organów administracji z przepisami stanowiącymi ich podstawę materialnoprawną, tj. przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisami wydanego w oparciu o delegację zawartą w art. 159 u.g.n. rozporządzenia z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż ustalenie i wypłata odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi realizację zawartej w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP klauzuli wywłaszczeniowej dopuszczającej wywłaszczenie jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W związku z tym, należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącej, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość winno być świadczeniem ekwiwalentnym w stosunku do jej wartości, jak i określając wysokość odszkodowania organ winien zmierzać do ustalenia takiej wartości nieruchomości, która stanowić będzie wartość obiektywną.

Realizację tej zasady stanowią określone we wskazanej ustawie o gospodarce nieruchomościami sposoby ustalania wartości nieruchomości, której dotyczy postępowanie wywłaszczeniowe.

Z mocy art. 130 ust. 1 u.g.n., w przypadku wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu - co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia prawa oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (ust. 2). Opinia o wartości nieruchomości sporządzana jest na piśmie w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Operat szacunkowy winien spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, jak i opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości (podkreślenie Sądu), właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym wychwyceniu cech różniących nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej i właściwym ustaleniu współczynników korygujących (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt: II OSK 2012/06). Należy także wskazać, iż zarówno organy administracji, jak i sądy mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 kpa wartość dowodową operatu szacunkowego.

Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, co do zasady, wartość rynkowa nieruchomości (art. 134 ust. 1 u.g.n.). Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualne ceny w obrocie nieruchomościami (art. 134 ust. 2 u.g.n.). Wartość rynkową nieruchomości określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (art. 134 ust. 3 u.g.n.). Jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodnie z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia (art. 134 ust. 4 u.g.n.). Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych (art. 151 ust. 1 u.g.n.).

Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że proces wyceny nieruchomości powinien być poprzedzony zarówno wnikliwą analizą rynku nieruchomości, jak również bezspornym ustaleniem stanu faktycznego dotyczącego wywłaszczonej nieruchomości (podkreślenie Sądu).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dochodzenia prawdy obiektywnej wynikająca z art. 7 kpa. Nakłada ona na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. W niniejszym postępowaniu organy obu instancji obowiązane były do zbadania wszystkich okoliczności sprawy, mających znaczenie dla ustalenia wartości nieruchomości. Obowiązkiem organów obu instancji było zatem zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie jego prawidłowej oceny z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa.

W ocenie Sądu obie decyzje wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania administracyjnego. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję.

Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Zarząd Gospodarki Terenami w R. wnosząc o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości wskazał, iż działka o nr [...] jest niezabudowana i niezadrzewiona (por. pismo z dnia [...] października 1977 r.). Dokonując w operacie szacunkowym opisu gruntu - stan zagospodarowania na dzień wywłaszczenia - rzeczoznawca majątkowy D. K. poza wskazanym wyżej ustaleniem, powołała się także na orzeczenie sądu administracyjnego, w którym podniesiono, że wywłaszczona nieruchomość w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1977 r. była gospodarstwem rolnym (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt: I OSK 1249/06). Wskazała także, iż w oparciu o informacje uzyskane podczas wizji lokalnej na nieruchomości od poprzedniego właściciela nieruchomości ustalono, że w dacie wywłaszczenia działka była niezagospodarowana i nieuzbrojona. W aktach przedmiotowego postępowania brak jest jakiegokolwiek protokołu potwierdzającego przeprowadzoną wizję lokalną. Tymczasem skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. podnosi, iż przedmiotowa działka przed wywłaszczeniem stanowiła jednolitą całość z działką, która do chwili obecnej pozostaje własnością skarżącej, natomiast w dniu wywłaszczenia znajdowały się na tej działce tunele foliowe, stał dom mieszkalny.

Wobec takich twierdzeń skarżącej organ odwoławczy zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami kpa obowiązany był w sposób jednoznaczny ustalić, czy oświadczenia skarżącej odnośnie stanu faktycznego nieruchomości w dacie wywłaszczenia zasługują na uwzględnienie. Z powyższego obowiązku nie mógł zwalniać organu zachowany w aktach archiwalnych materiał dowodowy wskazujący, iż nieruchomość o nr [...] nie była zabudowana. Wręcz przeciwnie, występująca, w ocenie Sądu sprzeczność pomiędzy materiałem dowodowym, a treścią twierdzeń skarżącej winna była spowodować podjęcie szczególnie wnikliwych czynności przez organ odwoławczy w celu zbadania rzeczywistego w tym zakresie stanu faktycznego. Tymczasem Wojewoda [...] nie wyjaśniając wskazanych rozbieżności z naruszeniem przepisów proceduralnych utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R., jednocześnie podnosząc, że szczegółowo zbadał operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb niniejszego postępowania i nie dopatrzył się uchybień w sposobie sporządzenia wyceny.

Ponadto należy wskazać, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie odniosły się w wydanych rozstrzygnięciach do wniosku skarżącej o przeprowadzenie wyceny działki nr [...] jako gospodarstwa specjalistycznego (por. protokół z rozprawy administracyjnej z dnia [...] lipca 2009 r.).

Z operatu szacunkowego z dnia [...] maja 2009 r., który stanowił podstawę ustalenia odszkodowania w sprawie nie wynika także, czy przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia spowoduje zwiększenie jej wartości, czy też nie, a co zgodnie z powołanym wyżej art. 134 ust. 3 i 4 ugn winno zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości rynkowej podlegającej wywłaszczeniu ziemi.

Tymczasem dowód z opinii biegłego, jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji z uwzględnieniem całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie - art. 77 ust. 1, 80 kpa. Ponieważ to organ administracyjny ostatecznie rozstrzyga sprawę, dlatego też ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu. Zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzygania sprawy za organ administracji. Fakt, iż rzeczoznawca majątkowy z zakresu wyceny nieruchomości jest ekspertem w swojej dziedzinie i dysponuje odpowiednią wiedzą specjalistyczną, nie zwalnia organów administracji od obowiązku samodzielnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego. Operat rzeczoznawcy majątkowego ma moc prawną opinii biegłego w myśl art. 84 § 1 kpa, zatem podlega swobodnej ocenie jako element materiału dowodowego - art. 80 kpa. W razie wątpliwości organy administracji mogą więc żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia operatu, udzielenia wyjaśnień co do jego treści, a w konsekwencji również odmówić mocy dowodowej (wyrok NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 292/08). Organy orzekające mogą także zwrócić się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę prawidłowości sporządzonego operatu. Dlatego też za błędne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, iż to skarżąca powinna przedłożyć mu przeciwdowód z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w celu obalenia kwestionowanego operatu szacunkowego. Wadliwym też było w ocenie Sądu oszacowanie wartości rynkowej nieruchomości w oparciu o § 45 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Jak wynika bowiem z treści ust. 1 cyt. przepisu stosuje się go – pod pewnymi warunkami - przy określaniu wartości nieruchomości zadrzewionych, zakrzewionych lub leśnych, położonych w strefie zainwestowania miejskiego, udostępnionych publicznie lub przeznaczonych na te cele, stanowiących parki, ogrody ozdobne, zieleńce lub lasy ochronne. W operacie będącym podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej przyjęto, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezadrzewiona, niezakrzewiona, nie jest też ona nieruchomością leśną. Z operatu nie wynika również, by nieruchomość ta stanowiła park, ogród ozdobny, zieleniec lub las ochronny a tylko w takich przypadkach ustawodawca przewidział możliwość zastosowania, po spełnieniu jeszcze dalszych przesłanek, tego przepisu. W tej sytuacji doszło do naruszenia w/w art. , co podważa prawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego.

Dodatkowo wymaga podkreślenia, że organy obu instancji nie rozważyły także kwestii, czy w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 24 § 1 pkt 1 kpa. Sad w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko zawarte w uchwale NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 ( publ. ONSA 2003/4/115), zgodnie z którym "w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, Prezydent tego miasta, jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta". Zdaniem Sądu, uchwała ta zawiera szerszą i bardziej uniwersalną zasadę wyłączającą możliwość występowania przez prezydenta miasta na prawach powiatu w tym samym postępowaniu jako strony i jako organu wydającego decyzję. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Gminy Miasta R., którego organem wykonawczym i reprezentującym je na zewnątrz jest Prezydent Miasta R.. Równocześnie Prezydent Miasta R. jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest w niniejszej sprawie organem I instancji właściwym do orzekania o ustaleniu odszkodowania – art. 129 ust. 1 ugn i reprezentantem Skarbu Państwa na którym ciążyć by mogła odpowiedzialność odszkodowawcza. W tej sytuacji wymaga rozważenia czy połączenie w jednej osobie, tj. Prezydenta Miasta R. ewentualnych uprawnień właścicielskich wraz z ewentualnym obowiązkiem odszkodowawczym i jednocześnie dysponenta władzy publicznej uprawnionym do wydania decyzji nie prowadzi do konieczności wyłączenia w oparciu o treść art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia danej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.

Dlatego też, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę ocenę i zalecenia Sądu organ I instancji winien przede wszystkim rozważyć, czy w sprawie nie zachodzi podstawa do wyłączenia się Prezydenta Miasta R. od orzekania w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...], gdyż jego udział w postępowaniu, a następnie wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia wywołuje wątpliwości co do jego bezstronności. Na problem ten zwraca szczególną uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt: OPS 1/03, ONSA 2003, Nr 4 poz. 115; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2008 r. I OSK 1825/07, niepubl.).

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy obu instancji dopuściły się zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji będzie miał na uwadze wszystkie wywiedzione wyżej okoliczności i doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa. Nadto organ zgromadzi wszystkie dowody, na podstawie których ustali wysokość odszkodowania

w sposób zgodny z treścią art. 130 ust. 1 ugn, zachowując przy tym reguły postępowania administracyjnego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przy zachowaniu wymogów rozporządzenia z 21 września 2004 r., a stanowiska swoje uzasadni zgodnie z treścią art. 107 kpa.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku oparto w art. 152 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..

-----------------------

1