Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 251/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi A Związku Zawodowego w W. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] we W. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 sierpnia 2014r., Nr [...] skarżący A Związek Zawodowy w W., zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie:

1. zatwierdzonej przez organ prowadzący kserokopii arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2009/2010 oraz 2010/2011 wraz z aneksami,

2. tygodniowego rozkładu zajęć obowiązującego w roku szkolnym: 2009/10 i 2010/11.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. pismem z dnia 26 sierpnia 2014r., Nr [...], poinformował skarżący Związek, że arkusze organizacyjne oraz plany lekcji nie są dokumentami podlegającymi archiwizacji i w związku z tym szkoła nie posiada w/w dokumentów za lata 2009/2010 oraz 2010/2011.

Pismem z dnia 24 września 2014r. A Związek Zawodowy w Warszawie, reprezentowany przez pełnomocnika adwokat A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. w przedmiocie opisanego wyżej wniosku z dnia 11 sierpnia 2014r., wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono m. innymi, że żądane przez skarżącego informacje zawarte są w dokumentach podlegających archiwizacji, a arkusz organizacji szkoły zatwierdzony przez organ prowadzący szkołę jest w posiadaniu każdej szkoły. Przygotowanie arkusza organizacji szkoły należy do obowiązków dyrektora szkoły. Twierdzenie, że szkoła nie posiada arkusza organizacji za lata 2009/2010 oraz 2010/11 jest nieprawdziwe tak samo jak nieprawdziwe jest twierdzenie o nieposiadaniu planów lekcji. Wystarczy wskazać, że każdy dziennik lekcyjny zawiera na wstępie rozkład zajęć danej klasy (oddziału) oraz zmiany tego rozkładu, co właśnie stanowi plan lekcji. W tej sytuacji organ – zdaniem skarżącej, pozostaje bezczynny w udzieleniu żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ stwierdził, że jest on oparty jest na przesłance, iż wniesienie skargi przysługuje skarżącemu tylko i wyłącznie w wypadku, gdy organ wydał decyzję administracyjną lub postanowienie. W niniejszej sprawie organ nie wydał decyzji administracyjnej, ponieważ nie odmówił udzielenia informacji publicznej, ani też organ nie dokonał umorzenia postępowania w sprawie. Wobec powyższego pismo skierowane do strony skarżącej, zawierające wyjaśnienia, że organ nie posiada wskazywanych informacji, stanowi czynność organu inną niż decyzja czy postanowienie. Zdaniem organu, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przewidują w takim przypadku żadnych środków zaskarżenia.

Ponadto organ wskazał, że skarżący nie wykorzystał wszystkich ustawowych środków, które przysługiwały mu przed wniesieniem skargi. Skargę należy więc uznać za wniesioną przedwcześnie, a w związku z tym niedopuszczalną.

W przypadku gdyby Sąd nie podzielił przedstawionej powyżej argumentacji organ wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając, że skarżący domaga się informacji obejmujących lata szkolne 2009/2010, 2010/2011 z dokumentów, które nie podlegają archiwizacji w myśl obowiązujących postanowień prawa oświatowego. Ponadto dokumenty te dotyczą szczegółowej działalności placówki tylko w danym roku szkolnym, a po jego zakończeniu nie stanowią dla szkoły istotnej wartości. Arkusze organizacji pracy placówki, w tym te już nieaktualne, są w posiadaniu organu sprawującego nadzór organizacyjny, tj. Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego we W. Z posiadanych przez organ informacji wynika, że skarżący takowy dokument z Wydziału Edukacji otrzymał.

Nadto organ zauważył, że w niniejszej sprawie należy również uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że wyrażenie "szczególnie istotne dla interesu publicznego" jest wyrażeniem niedookreślonym, które nie może być definiowane w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od konkretnej sytuacji (wyrok NSA z 5 grudnia 2002 r., II SA/Wr 1600/02). Interpretacja ta wskazuje, iż interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć istotne znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2006 r., II SA/Wa 1721/05). Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż żądanie wnioskodawcy nie spełnia wymogów ustawowego dostępu do informacji publicznej, bowiem brak w nim znamion szczególnego interesu publicznego, a chęć uzyskania wskazywanych we wniosku informacji, służyć ma jedynie prywatnemu interesowi wnioskodawcy. W związku z tym zarzut bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 sierpnia 2014 r. należy - w ocenie organu, uznać za całkowicie bezzasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosowne do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647) w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ) kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg m.innymi na decyzje administracyjne /pkt.1/ oraz bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a /pkt.8/.

Powyższa regulacja oznacza, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że w orzecznictwie zaakceptowane zostało stanowisko, zgodnie z którym, skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 285/11; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008r., sygn. akt I OSK 262/08; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007r., sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05 - http://www.nsa. orzeczenia.gov.pl).

Podzielając w pełni powyższe stanowisko, przyjąć należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest skargą dopuszczalną.

Przechodząc do dalszych rozważań, podkreślić należy, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania aktu względnie dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Istotne jest przy tym, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, sąd orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia.

Zgodnie z wypracowaną przez doktrynę definicją stanu bezczynności, stan ten zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2005, s. 86).

Z akt niniejszej sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca strona wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2014r. zwróciła się do Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] we W. o udzielenie informacji poprzez przesłanie określonych w tymże wniosku dokumentów, tj. zatwierdzonej przez organ prowadzący kserokopii arkusza organizacyjnego na rok szkolny 2009/2010 oraz 2010/2011 wraz z aneksami oraz tygodniowego rozkładu zajęć obowiązującego w roku szkolnym 2009/10 i 2010/11.

Powyższe żądanie skarżącej wskazuje, że załatwienie przedmiotowego wniosku winno było nastąpić na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), dalej powoływanej jako "ustawa".

Zważyć należy, że stosownie do przepisów w/w ustawy, realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2. Po drugie, adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, a po trzecie, zgodnie z art. 4 ust. 3 tejże ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Istotne jest przy tym, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Oznacza to, że wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia jedynie w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. Natomiast, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia.

W orzecznictwie przyjęte zostało, że w sytuacji, gdy organ nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, lecz zobowiązany jest do wyjaśnienia (poinformowania) wnioskodawcy, iż z uwagi na ich brak nie ma fizycznej możliwości ich udostępnienia (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2010r., sygn. akt II SAB/Wa 11/10, WSA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/08 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; WSA w Białymstoku z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II SAB/Bk 69/06, LEX 467326).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skoro organ w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej z dnia 11 sierpnia 2014r., wystosował do w/w pismo z dnia 26 sierpnia 2014r., Nr [...], w którym jednoznacznie oświadczył, iż nie posiada żądanych dokumentów, ponieważ nie są to dokumenty podlegające archiwizacji, powołując się dodatkowo w odpowiedzi na skargę na postanowienia prawa oświatowego, to nie można postawić temuż organowi zarzutu bezczynności.

Jak to już wyżej Sąd podkreślił, w myśl przepisów omawianej ustawy, realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależnione od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia opisanych wyżej trzech przesłanek. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest spełniona trzecia z w/w przesłanek, zgodnie, z którą obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji ( art. 4 ust. 3 ustawy).

Niesporne jest natomiast w sprawie, że treść żądanych, a wymienionych we wniosku z dnia 11 sierpnia 2014r. dokumentów stanowi informację publiczną. Stosowanie do uregulowań zawartych w rozporządzeniu Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624) arkusz organizacji określa szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym. W arkuszu zamieszcza się w szczególności liczbę pracowników szkoły, w tym zajmujących stanowiska kierownicze, liczbę godzin zajęć edukacyjnych finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący szkołę oraz liczbę godzin zajęć prowadzonych przez poszczególnych nauczycieli. Dokument ten jest opracowywany przez dyrektora szkoły bądź innej placówki wskazanej w w/wym. rozporządzeniu i zatwierdzany przez organ prowadzący szkołę lub placówkę do dnia 30 maja każdego roku.

Niezaprzeczalne jest również i to, że Dyrektor Zespołu Szkół nr [...] we W. jest podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne tj. zasadę powszechności wykształcenia, dysponuje też funduszami publicznymi i samorządowymi, co oznacza, że jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt IV SAB/Wr 70/10, LEX nr 1088431), jeżeli zgodnie z cyt. wyżej art.4 ust.3 ustawy, daną informację posiada.

Wskazać przy tym należy, że utrwalony jest pogląd, iż wnioskiem o udzielenie informacji może być objęte żądanie o określony stan istniejący na dzień udzielenia odpowiedzi. Wniosek taki nie może natomiast zmierzać do inicjowania działań. Informacja ma zaś charakter informacji publicznej, jeśli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu.

Tym samym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że organ aby sprostać żądaniu strony winien był sporządzić (odtworzyć) żądane dokumenty w oparciu m. innymi o zapisy dzienników lekcyjnych. Jak to już wyżej Sąd podkreślił, prawo do informacji publicznej odnosi się do informacji istniejącej, a nie do takiej, która może być dopiero wytworzona.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, Sąd podziela stanowisko organu, iż skoro żądana informacja w określonej przez skarżącą formie, nie istniała tak w dniu złożenia wniosku, jak i nie istniała na dzień rozpatrywania przez tut.Sąd skargi Stowarzyszenia, to tym samym brak było podstaw do przyjęcia stwierdzenia, iż w/w organ pozostaje w bezczynności.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do podważania wiarygodności stanowiska organu, jak i nie jest możliwe weryfikowanie w ramach postępowania sądowego, którego przedmiotem jest bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, twierdzenia organu o braku żądanej informacji. Uprawnień takich, jak i narzędzi ich realizacji nie przewidują przepisy omawianej ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uboczną natomiast jest kwestia, czy zasadnie uczynił organ nie archiwizując przedmiotowych (żądanych) dokumentów. Jednakże okoliczność ta pozostaje poza kontrolą tut. Sądu. Stanowić ona może natomiast jedynie podstawę do ewentualnego rozważenia przez stronę skarżącą próby uruchomienia działań kontrolnych, bądź nadzorczych przez uprawnione organy.

Nie ma tym samym w niniejszej sprawie istotnego znaczenia odwoływanie się skarżącej strony m.innymi do zapisu § 4 ust.V Statutu Zespołu Szkół Nr [...] we W. , w myśl którego szkoła posiada archiwum.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

H.B.10.04.2015 r.