Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 273/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 50a pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 997 złotych (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) decyzją nr [...] z dnia 4 listopada 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 50a pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z.2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: P.b.) nakazał współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w P. - K. J. i K. J. - rozbiórkę części lewej oficyny budynku znajdującego się na ww. nieruchomości, wykonanych po doręczeniu inwestorowi postanowienia organu o wstrzymaniu robót budowlanych nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. sygn. [...] Jednocześnie stwierdził, że nakazem rozbiórki objęte są części lewej oficyny budynku przy ul. [...] w P. określone w załącznikach nr [...],[...],[...], [...], [...] i [...] do niniejszej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia 18 marca 2015 r. wstrzymał inwestorowi T. J. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. i nakazał zabezpieczenie tej części budynku przed dostępem osób postronnych. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu w dniu 31 marca 2014 r. PINB przeprowadził na nieruchomości przy ul. [...] kontrolę, w trakcie której inwestor nie okazał żadnych dokumentów związanych z prowadzonymi robotami budowlanymi. Następnie 4 kwietnia 2014 r. inwestor okazał pozwolenie na budowę z dnia 2 marca 2005 r. (sygn. [...]) wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym. Akta archiwalne z archiwum Urzędu Miasta P. (sygn. arch. [...]) potwierdziły autentyczność tegoż pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. W trakcie ponowionej kontroli w dniu 5 maja 2014 r. inwestor i kierownik budowy okazali kopię decyzji Prezydenta Miasta P. o zmianie pozwolenia na budowę z dnia 2 marca 2005 r. w zakresie rozszerzenia rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny o prawą oficynę. Dokument ten (kserokopia) datowany był na dzień 30 grudnia 2005 r. Jednocześnie udokumentowano wykonywanie fundamentów prawej oficyny budynku. W dniu 7 listopada 2014 r. w czasie kolejnej kontroli okazano projekt zatytułowany projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy oficyn w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (...) przy ul. [...] sporządzony przez mgr inż. K. P. . Projekt ten opatrzony był pieczęciami Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z adnotacjami wskazującymi, że jest załącznikiem do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 30 grudnia 2005 r., to jest decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w zakresie rozszerzenia rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku o prawą oficynę. Inwestor dostarczył następnie kopię decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 30 grudnia 2005 r. Projekt mgr inż. K. P. przewiduje rozszerzenie rozbudowy lewej oficyny, przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym mgr inż. arch. L. K. w kierunku wnętrza działki oraz budowę oficyny prawej.

W związku z faktem, że inwestor nie przedłożył inspektorom oryginału decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 30 grudnia 2005 r., a ponadto decyzji tej nie odnaleziono w zasobach archiwalnych PINB, pismem z dnia 27 listopada 2014 r. wystąpiono do Prezydenta Miasta P. o poinformowanie, czy organ ten wydawał w tej dacie decyzję o zmianie pozwolenia na budowę. Z odpowiedzi wynika, że Prezydent Miasta P. nie wydawał w dniu 30 grudnia 2005 r. takiej decyzji. W związku z powyższym wszystkie roboty budowlane wykonywane na podstawie projektu budowlanego zamiennego K. P. należało potraktować, jako roboty wykonywane w stanie samowoli budowlanej. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że ze względu na okoliczność, że pozwolenie na budowę z dnia 2 marca 2005 r. dotyczyło rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku, budowa prawej oficyny została objęta osobnym postępowaniem administracyjnym, w sprawie budowy części budynku bez wymaganego pozwolenia. Roboty budowlane w zakresie rozbudowy lewej oficyny, które wykraczają poza zakres projektu budowanego L. K., zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005 r., należało uznać za roboty budowlane wykonywane w sposób odbiegający od pozwolenia na budowę. Stwierdzono przy tym, że w części frontowej przedmiotowego budynku prowadzono roboty budowlane o charakterze przebudowy bez wymaganego pozwolenia. W sprawie tej prowadzone jest osobne postępowanie administracyjne.

Ustalenia z kontroli z dnia 26 stycznia 2015 r. ujawniły, że realizując projekt budowlany K. P. inwestor dopuścił się odstępstwa od projektu budowanego L.K., zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005 r. Prowadzona była rozbudowa lewej oficyny w kierunku oficyny prawej, budowanej w stanie samowoli budowlanej. W części centralnej (przylegającej do oficyny prawej) wykonane były, na powierzchni o wymiarach 2,85 x 5,78 m, ściany i stropy. Stwierdzono zaawansowanie tych robót do poziomu stropu nad parterem. W części przylegającej do lewej oficyny wykonany był wykop oraz zmontowane konstrukcje stalowe nie przewidziane projektem budowlanym L. K. Odstępstwa te prowadziły do zwiększenia wymiarów, a co za tym idzie powierzchni zabudowy i kubatury lewej oficyny budynku, w stosunku do parametrów określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005 r.

PINB powołał przepisy art. 36a ust. 5 pkt 2 i art. 36a ust. 1 P.b. i wskazał, że wiadomym mu było z urzędu, że inwestor nie uzyskał wobec stwierdzonych odstępstw decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ powołał przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. i wyjaśnił, że postanowieniem z 18 marca 2015 r. wstrzymał T. J. prowadzenie robót budowlanych w zakresie lewej oficyny, a następnie decyzją z 15 maja 2015 r. nałożył na niego obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w terminie 3 miesięcy, 3 egz. projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny przedmiotowego budynku, realizowanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego mgr inż. arch. L. K., zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na budowę z 2 marca 2005r.

Wyjaśnił, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB), w wyniku rozpoznania zażalenia inwestora, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie, a następnie decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

Następnie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA lub Sąd) oddalił skargę T. J. na powyższą decyzję [...]WINB, a wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) oddalił skargę T. J. na powyższe postanowienie [...]WINB.

PINB wskazał, że 11 stycznia 2016 r. inwestor dostarczył 3 egz. projektu budowlanego zamiennego przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalno-handlowo-usługowego o lewą oficynę - etap 1, z XI 2014 r., opracowanego przez: mgr inż. arch. A. J. , mgr inż. arch. H. Ł., inż. arch. M. P., mgr inż. J. P., mgr inż. arch. R. M., mgr inż. M. G.. Zdaniem organu opracowanie to wykracza poza zakres rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku, bowiem obejmuje też budowę prawej oficyny oraz roboty budowlane we frontowej części budynku. Na rzutach poszczególnych kondygnacji lewa oficyna budynku zaznaczona jest w sposób graficzny (gruba przerywana linia) i opisana jako "ETAP 1". Projekt zagospodarowania terenu, wchodzący w skład projektu, odzwierciedla aktualny stan zabudowy działki. Uwzględnia on obszar objęty niniejszym postępowaniem w sprawie istotnego odstępstwa od pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny, jak również prawą oficynę objętą osobnym postępowaniem. Pomimo rozbieżności w nazwie projektu zamiennego w stosunku do treści obowiązku sformułowanego w decyzji PINB z dnia 14 maja 2015 r. o nałożeniu obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego oraz faktu, że projekt ten dotyczy również części budynku nieobjętej postępowaniem, organ uznał, że obowiązek nałożony decyzją został wykonany.

Następnie PINB podał, że 25 marca 2016 r. otrzymał akta sprawy wraz z odpisami prawomocnych wyroków WSA w Poznaniu z dnia 16 i 22 grudnia 2015 r., a decyzją z 13 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta P. uchylił, na podstawie art. 36a ust. 2 P.b. ostateczną decyzję własną o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005 r., co umożliwiło wydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

PINB dokonał oceny przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 30 września 2013 r. Wskazał, że decyzja ustalała, że część budynku rozbudowywana i nadbudowywana ma być usytuowana w sposób zgodny z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Załącznik graficzny nr [...] określa literami a-g odległości budynku od granic z sąsiednimi działkami budowlanymi. Z legendy na załączniku graficznym do decyzji wynika zaś, że odległości te mają odpowiadać wymaganiom określonym w rozporządzeniu. Organ stwierdził, że wbrew zapisom § 12 ust. 2 rozporządzenia powyższa decyzja o warunkach zabudowy nie dopuszcza jak w powołanym przepisie zbliżenia i jednoznacznie rozstrzyga o sytuowaniu rozbudowywanych i nadbudowywanych części zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Tym samym organ uznał, że projekt budowlany zamienny zawiera rozwiązania niezgodne z ww. decyzją o warunkach zabudowy, gdyż przewiduje rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny bezpośrednio przy granicy z nieruchomością sąsiednią (przy ul. [...]). Ponadto z projektu zagospodarowania terenu, wchodzącego w skład tego projektu, wynika, że płn-zach. ściana zewnętrzna rozbudowanej lewej oficyny usytuowana jest w odległości 3,5 m od granicy z sąsiednią nieruchomością. Z części rysunkowej projektu (rzuty kondygnacji i wizualizacja elewacji tylnej), począwszy od kondygnacji 1. piętra wynika, że ściana ta jest całkowicie przeszklona i posiada otwory drzwiowe prowadzące na balkony. Stwierdzono więc, że projekt zawiera rozwiązania niezgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy przez niezgodność ze wskazanymi w decyzji przepisami regulującymi odległości budynków od granic działek, które w myśl tej decyzji mają być spełnione.

W związku z powyższym decyzją z dnia 9 czerwca 2016 r. PINB odmówił zatwierdzenia dostarczonego projektu budowlanego zamiennego. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazują na konieczność umożliwienia inwestorowi usunięcia nieprawidłowości w dostarczonym projekcie.

PINB podał, że w dniu 29 czerwca 2016 r. otrzymał pismo pełnomocnika współwłaściciela budynku przy ul. [...] zawierające m.in. informacje o prowadzeniu - po dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych – dalszych robót budowlanych w obrębie lewej oficyny budynku. Na skutek tego wyznaczono na 2 sierpnia 2016 r. termin kontroli, o czym poinformowano inwestora oraz pozostałych współwłaścicieli przedmiotowego budynku. Dnia 26 lipca 2016 r. wpłynęły wnioski współwłaścicieli budynku przy ul. [...] o przełożenie terminu kontroli na koniec IX 2016 r. ze względu na wyjazdy zagraniczne. Organ uznając, że proponowany termin kontroli (ok. 2 m-ce od wyznaczonego terminu) nie gwarantował możliwości skutecznej jego reakcji, pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, przeprowadził kontrolę w zaplanowanym terminie. Ze względu na brak możliwości wejścia na teren nieruchomości przy ul. [...], dokonano oględzin obiektu z działki przy ul. [...] i [...] oraz z terenu parku im. [...]. Stwierdzono, że lewa oficyna budynku jest widoczna w stopniu umożliwiającym dokonanie ustaleń w zakresie stanu zaawansowania robót i sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wykonana jest konstrukcja 5 kondygnacji lewej oficyny w zakresie konstrukcji stalowej (słupów i belek stalowych), żelbetowe płyty stropowe na wszystkich kondygnacjach oraz płyta dachowa. Ponadto wykonana jest klatka schodowa (ściany i biegi schodowe) do poziomu 2. piętra włącznie. Ze względu na brak możliwości wejścia na teren budowy oraz ograniczone możliwości oględzin z uwagi na warunki terenowe (mur oporowy i ogrodzenie w tylnej części działki, brak możliwości ustalenia "poziomu zera" z terenu działek sąsiednich) błędnie ustalono ilość wykonanych kondygnacji. Ustalenia skorygowano następnie w oparciu o projekt budowlany zamienny A. J., z którego wynika, że w trakcie tej kontroli wykonana była konstrukcja lewej oficyny w całości, to jest do 4. piętra, włącznie z płytą dachową nad 4. piętrem, natomiast klatka schodowa wykonana była do poziomu 3. piętra.

Następnie zakres robót wykonanych po doręczeniu inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych określono, porównując ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych z 25 czerwca 2015 r. z ustaleniami z 2 sierpnia 2016 r. W trakcie kontroli z 25 czerwca 2016 r. sporządzono inwentaryzację wykonanych robót budowlanych na kopiach rysunków wchodzących w skład projektu budowlanego L. K., zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. w dniu 2 marca 2005 r. Naniesiono istniejące w dacie kontroli elementy konstrukcji stalowej (słupy i belki) i stropy żelbetowe wykonane na konstrukcji stalowej. Kontrola ta przeprowadzona została po dacie doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (24.04.2015 r.). PINB stwierdził, że z porównania stanu zaawansowania robót udokumentowanych 25 czerwca 2015 r. ze stanem z 2 sierpnia 2016 r. wynika, że w pomiędzy kontrolami prowadzono roboty budowlane w zakresie lewej oficyny, które obejmowały: uzupełnienie żelbetowej płyty stropowej nad piwnicą i parterem; wykonania żelbetowych płyt stropowych nad 1. i 2. piętrem; dokończenie konstrukcji stalowej 3. piętra i wykonanie konstrukcji stalowej 4. piętra, wykonanie płyty stropowej nad 3. piętrem i wykonanie płyty dachowej nad 4. piętrem. Ponadto wykonano klatkę schodową (ściany i biegi schodowe) do poziomu 3. piętra włącznie. W ocenie PINB oczywiste jest, że roboty te zostały wykonane po dacie doręczenia inwestorowi (24.04..2015r.) postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W związku z tym, że roboty te wykonywane były w sposób przewidziany w projekcie budowlanym A. J. możliwe stało się ich jednoznaczne określenie w sposób graficzny, na kopiach rysunków wchodzących w skład tego projektu.

PINB stwierdził, powołując art. 50 ust. 4 P.b., że skoro postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane 18 marca 2015 r. i doręczone inwestorowi 24 kwietnia 2015 r., a decyzja nakładająca na inwestora, na podstawie art. 51 ust. pkt 3 P.b., obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została wydana 14 maja 2015 r., tj. przed upływem 2-miesięcznego terminu od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, to zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, to nadal obowiązuje. W przypadku zaś prowadzenia robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania zastosowanie ma przepis art. 50a pkt 2 P.b. Dlatego organ stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w części lewej oficyny budynku zostały wykonane ww. roboty budowlane, po doręczeniu inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Dlatego na podstawie art. 50a pkt 2 P.b. nakazano rozbiórkę tych części. Wyjaśniono przy tym, że wydanie niniejszej decyzji uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 P.b. do czasu wykonania obowiązku zawartego w tej decyzji.

Nadto PINB ustosunkowując się do pisma T. J. z dnia 30 września 2016 r. stwierdził, że wydając decyzję o nakazie rozbiórki, w tym wypadku na podstawie art. 50a pkt 2 P.b. organ nadzoru budowlanego nie może kierować się możliwością wystąpienia negatywnych skutków wykonania takiej decyzji i odstąpić od wydania decyzji rozbiórkowej w przypadku, gdy rozbiórka mogłaby powodować określone zagrożenia. Wyjaśnił, że inwestor lub właściciel obiektu budowlanego jest odpowiedzialny za takie przeprowadzenie rozbiórki, które będzie zgodne z zasadami sztuki budowlanej i nie spowoduje zagrożenia katastrofą budowlaną w obszarze rozbieranej części budynku oraz zagrożenia dla pozostałych części budynku przy ul. [...] oraz budynków sąsiednich. Nie ma znaczenia koszt robót rozbiórkowych, który może być znaczny w przypadku konieczności zastosowania zaawansowanych technologii. Organ nie zgodził się z twierdzeniem inwestora, że obecny stan lewej oficyny jest efektem wykonania robót zabezpieczających, których celem było zapewnienie sztywność konstrukcji lewej oficyny, wyeliminowanie możliwość obsunięcia się ścian granicznych i zabezpieczenie grunt pod tą oficyną przed uplastycznieniem. Jego zdaniem brak jest podstaw by uznać, że jedynym możliwym sposobem zapewnienia takiej sztywności było kontynuowanie robót budowlanych, dalsze wznoszenie konstrukcji stalowej 3. i 4. piętra i wykonanie docelowych płyt stropowych na wszystkich kondygnacjach. Nie da się też wytłumaczyć wykonania klatki schodowej (ścian i biegów schodowych) koniecznością zapewnienia sztywności konstrukcji. W ocenie PINB o ile takie zabezpieczenia byłyby w ogóle konieczne, to można było zrealizować je na przykład poprzez wykonanie stężeń z kształtowników stalowych dla wykonanej już części oficyny. Nie zgodził się też, że wykonanie docelowych stropów było jedynym możliwym sposobem zabezpieczenia gruntu przed uplastycznieniem.

Reasumując PINB uznał, że roboty budowlane prowadzone po dacie doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie były robotami zabezpieczającymi, lecz kontynuacją robót budowlanych polegających na wykonywaniu nowych elementów lewej oficyny budynku przy ul. [...] w P. w formie konstrukcji stalowej, po dokonaniu rozbiórki istniejących wcześniej elementów o formie tradycyjnej (murowanej). Ponadto roboty te wykonywane były ewidentnie w sposób przewidziany w projekcie budowlanym A. J., dostarczonym przez inwestora jako projekt budowlany zamienny, co przeczy jego twierdzeniu jakoby były one robotami zabezpieczającymi. Organ dodał, że decyzją z dnia 9 czerwca 2016 r. odmówił zatwierdzenia wymienionego wyżej projektu.

Organ wskazał też, że choć w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 18 marca 2015 r. ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń poprzez zabezpieczenie lewej oficyny przed dostępem osób postronnych, to w zażaleniu na to postanowienie inwestor nie kwestionował tego sposobu zabezpieczenia, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia 19 sierpnia 2015 r.

Podsumowując PINB stwierdził, że w niniejszym przypadku zaistniał stan faktyczny określony w art. 50a pkt 2 P.b., tj. wykonano roboty budowlane pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 P.b. i dlatego, zgodnie z art. 50a pkt 2 P.b., konieczne było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego wybudowanej po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. J. zarzucając PINB naruszenie:

1) art. 50 a ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 5 P.b. poprzez:

- niezebranie i nierozpatrzenie pełnego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy,

- zignorowanie pism o konieczności podjęcia prac zabezpieczających polegających na dokończeniu konstrukcji, przy ocenie tych prac bez przeprowadzenia żadnych ekspertyz w tym zakresie,

- przyznaniu konieczności zabezpieczeń, a jednoczesne kontestowanie sposobu zabezpieczeń wybranego przez inwestora,

- błędne uznanie, że roboty podejmowane po otrzymaniu postanowienia z dnia 18 marca 2015 r. nie były pracami zabezpieczającymi,

- nieustalenie czy, a jeśli tak to jakie i kiedy roboty były wykonywane w przedmiotowym budynku oraz czy prace te stanowiły roboty budowlane w rozumieniu P.b. i czy były objęte postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych, z uwzględnieniem faktu, że w budynku mogły toczyć się także inne prace,

- pominięcie faktu, że kierownik budowy podejmował konieczne decyzje o zakresie koniecznych do przeprowadzenia prac zabezpieczających tak, aby zapobiec katastrofie budowlanej,

- pominięcie faktu podzielenia przez organy całości budowy na lewą oficynę, prawą oficynę i główny budynek i prowadzenie w stosunku do tych części odrębnych postępowań administracyjnych,

- pominięcie istoty konstrukcji budynku, która stanowi zwartą zabudowę i funkcjonalną całość, również w odniesieniu do sąsiadujących nieruchomości,

- nieuwzględnienie, że postanowienie z dnia 18 marca 2015 r. nie zawierało żadnych informacji na temat konieczności podjęcia prac zabezpieczających,

- pominięcie, że organ przerzucił odpowiedzialność na inwestora w zakresie podjęcia prac zabezpieczających, jednocześnie kontestując podjęte w tym zakresie decyzje,

- nieuwzględnienie, że skarżący, zgodnie z obowiązkiem nałożonym w postanowieniu z 18 marca 2015 r. w przewidzianym terminie przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, zatem podjął działania zmierzające do legalizacji obiektu,

- niezapoznanie się z celem i założeniami konstrukcyjnymi realizowanej, usztywniającej konstrukcji stalowo-żelbetowej i istotnym znaczeniem dla pełnej równowagi przestrzennej budynku i sąsiedniej zabudowy oraz uwarunkowań w zakresie ewentualnej rozbiórki,

2) naruszenie przepisów postępowania poprzez nieustalenie zakresu prac wykonanych przed wstrzymaniem prac, a także tych wykonanych już na postawie obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy z dnia 28 maja 2003 r. i wydanym na podstawie tej decyzji pozwoleniem na budowę,,

- art. 48 ust. 3 P.b. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sytuacji gdy w postanowieniu nie określono zakresu prac zabezpieczających, inwestorowi nie przysługuje uprawnienie do podjęcia prac zabezpieczających mających zapobiec powstaniu katastrofy budowlanej,

- art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wykonanie w okresie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, wszelkich prac niezbędnych dotyczących zabezpieczeń stanowi niezastosowanie się do tego postanowienia,

- art. 50 a ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie rozbiórki całości obiektu, podczas gdy już decyzja z dnia 28 maja 2003 r. o warunkach zabudowy pozwalała na rozbudowę i nadbudowę istniejących oficyn omawianego budynku,

- art. 50 a ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy prace podejmowane przez skarżącego były pracami zabezpieczającymi, a nie stanowiły kontynuacji prac,

- błędne stwierdzenie, że nakazanie zabezpieczenia części budynku przed dostępem osób postronnych stanowi ustalenie wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń w rozumieniu art. 50 ust. 2 pkt 2 P.b.,

3) pominięcie okoliczności, że budowa na granicy sąsiadującej nie była przedmiotem postępowania objętego projektem zamiennym,

4) naruszenie art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i 4, art. 80 i art. 81 K.p.a. poprzez wadliwe postępowanie dowodowe, nie rozpatrzenie zarzutów i wniosków strony,

5) naruszenie § 12 ust. 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (dalej: rozporządzenie) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy z dnia 28 maja 2003 r. dopuszczała budowę bezpośrednio przy granicy działki sąsiadującej,

6) naruszenie art. 36a ust. 5 P.b. poprzez zakwalifikowanie budowy budynku w bezpośredniej granicy za istotne odstępstwo od projektu budowlanego, podczas gdy pierwotny projekt oraz decyzja o warunkach zabudowy pozwalały na taką lokalizację,

7) naruszenie art. 81 c ust. 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji złożenia przez inwestora projektów zamiennych,

8) art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. poprzez uznanie, że zachodzi sprzeczność projektu z decyzją o warunkach zabudowy,

9) naruszenie art. 35 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, że zamienny projekt budowlany jest sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego w sytuacji, gdy wydane były dwie decyzje o warunkach zabudowy (z 28.05.2003 r. i z 30.09.2013 r.) oraz niewezwanie inwestora do usunięcia ewentualnych sprzeczności,

10) naruszenie art. 138 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego,

11) naruszenie art. 6 i 7 K.p.a. poprzez niezachowanie zasad państwa prawa i przestrzegania praworządności;

12) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ogólnikowe uzasadnienie rozstrzygnięcia,

13) wydanie decyzji bez podstawy do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego,

14) brak wezwania do usunięcia ewentualnych sprzeczności.

Wskazując na powyższe zarzuty odwołujący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji i zatwierdzenie projektu zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku A. J. ze zmianami złożonymi przez inwestora w związku z uchyleniem decyzji nr [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

[...]WINB, po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia 10 lutego 2017 r. nr [...], na p[odstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając decyzję organ II instancji stwierdził, że inwestor realizuje roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 02 marca 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany L. K. i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny przedmiotowego budynku. Prawidłowość przyjętego trybu postępowania tj. dotyczącego istotnych odstąpień od ostatecznego pozwolenia na budowę potwierdził WSA w Poznaniu w prawomocnych wyrokach:

- z dnia 22 grudnia 2015 r. (sygn. II SA /Po [...]) oddalającym skargę na postanowienie [...]WINB z dnia 19 sierpnia 2015r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 18 marca 2015r. wstrzymujące T. J. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny budynku i nakazał jej zabezpieczenie przed dostępem osób postronnych,

- z dnia 16 grudnia 2015 r. (sygn. II SA /Po [...]) oddalającym skargę na decyzję [...]WINB z dnia 20 sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia 14 maja 2015 r. nakładająca na T. J. obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny przedmiotowego budynku, realizowanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego L. K., zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005r. W tym stanie sprawy [...]WINB uznał, że polemika zawarta w odwołaniu dotycząca kwalifikacji wykonanych robót budowlanych w lewej oficynie budynku jest bezzasadna.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że PINB decyzją z dnia 9 czerwca 2016 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku autorstwa A. J. z listopada 2014 r. [...]WINB decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. uchylił tę decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie WSA w Poznaniu nieprawomocnym wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Po [...]) oddalił skargę M. M. na w/w decyzję. Tymczasem w dniu 2 sierpnia 2016 r. pracownicy PINB przeprowadzali kontrolę przedmiotowej nieruchomości, z terenu sąsiednich nieruchomości i ustalili, że wykonana jest konstrukcja pięciu kondygnacji lewej oficyny w zakresie konstrukcji stalowej (słupów i belek stalowych), żelbetowe płyty stropowe na wszystkich kondygnacjach i płyta dachowa oraz klatka schodowa (ściany i biegi schodowe) do poziomu drugiego piętra włącznie. Następnie pracownicy PINB porównali ustalenia poczynione podczas kontroli z projektem budowlanym zamiennym autorstwa mgr inż arch. A. J. i przyjęto, że w trakcie kontroli wykonana była konstrukcja lewej oficyny w całości to jest do 4. piętra, włącznie z płytą dachową nad 4. piętrem, natomiast klatka schodowa wykonana była do poziomu 3. pietra.

[...]WINb stwierdził, że porównując stan zaawansowania robót udokumentowanych w protokole kontroli z dnia 25 czerwca 2015 r. z ustaleniami kontroli z 2 sierpnia 2016 r. wynika, że w czasie pomiędzy kontrolami, w zakresie lewej oficyny wykonano: uzupełnienie żelbetowej płyty stropowej nad piwnicą i parterem, wykonanie żelbetowych płyt stropowych nad 1. i 2. piętrem, dokończenie konstrukcji stalowej 3. pietra, wykonanie konstrukcji stalowej 4. piętra, wykonanie płyty stropowej nad 3. piętrem, wykonanie płyty dachowej nad 4. piętrem, wykonanie klatki schodowej (ściany i biegi schodowe) do poziomu 3. piętra. Roboty wykonane były po doręczeniu postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015r. o wstrzymaniu T. J. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny budynku i nakazującego zabezpieczenie lewej oficyny budynku przed dostępem osób postronnych.

[...]WINB zwrócił uwagę na postęp i rozmiar tych robót i ich zgodność z opracowanym, ale niezatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym. Wziął jednocześnie pod uwagę opracowania techniczne: mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. z 30 kwietnia 2015 r., dr inż. K. M. z 24 stycznia 2015 r., mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. z marca 2016 r., znane organowi z urzędu, przedłożone w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2016 r. (sygn. akt II SA/PO [...]), a dotyczące przebudowy całego budynku przy [...] wraz z oficynami. Organ zaznaczył, że opracowania te były poddane ocenie NSA w tamtej sprawie w kwestii wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia [...]WINB (postanowienie z dnia 16.09.2016 r., sygn.. akt OZ [...]) oraz przez WSA w Poznaniu w w/w wyroku z dnia 29 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/PO [...].

W związku z powyższym organ II instancji nie podzielił stanowiska PINB będącego odpowiedzią na argumentację inwestora. Wskazał, że z opracowania dr inż. K. M. wynika, że "w czasie rozpoczęcia robót budowlanych podjęto decyzję o rozszerzeniu zakresu pierwszej wersji przebudowy i modernizacji przedmiotowego budynku, w której przewidywano jedynie rozbudowę i nadbudowę oficyn, co pociągało za sobą wykonanie wielu prac osłabiających pierwotną konstrukcję nośną zarówno w części frontowej jak i w oficynach, wynikających przede wszystkim z faktu "przegłębienia" piwnic i wykonania nowej szkieletowej konstrukcji nośnej z żelbetowymi stropami". Poza tym w ekspertyzie technicznej z kwietnia 2015 r. mgr inż. Z. Ś. i inż H. K. podano, że "na skutek robót w części frontowej budynku nastąpiło osunięcie i odchylenie w płaszczyźnie pionowej ściany budynku frontowego i lewej oficyny od strony zachodniej i wymuszonej ich rozbiórki. " W ekspertyzie tej znajduje się również odniesienie do stanu technicznego elementów nośnych stropodachu nad lewą oficyną - "stan krokwi drewnianych nieodpowiedni o pełnym zużyciu technicznym - w całości do wymiany".

Zdaniem [...]WINB, wobec tak określonego stanu technicznego lewej oficyny, inwestor, co wynika z opracowania Z. Ś. i H. K. z III 2016 r., zlecił wykonanie projektu budowlanego zamiennego, który swym zakresem obejmowałby cały budynek (część fontową i oficynową) i jednocześnie uwzględniał rozwiązania konstrukcyjne gwarantujące stabilizację przestrzenną budynku", z którego to opracowania wynika, iż "warunkiem pełnego zabezpieczenia sztywności przestrzennej budynku we wszystkich kierunkach było trwale połączenie przedmiotową konstrukcją zabudowy frontowej z zabudową oficynową tzw. prawą i lewą. Tak wykonana konstrukcja stanowi jednolitą zespoloną całość na powierzchni całej zabudowy poszczególnych kondygnacji budynku".

Organ II instancji uznał, że konieczne jest też uwzględnienie, na co wskazuje w opracowaniu K. M. (s. [...]), że charakter lokalnych uszkodzeń na fragmentach elewacji budynków nr [...] i [...], nie ma bezpośredniego związku z prowadzonymi w ich sąsiedztwie pracami budowlanymi, lecz " nie można jednak przy tym wykluczyć, że ich ewentualna aktywność może wzrosnąć w przypadku bliżej nie określonych oddziaływań dynamicznych w budynku sąsiednim (np. w czasie mechanicznego wyburzania ścian itp.)." Ponadto [...]WINB zauważył, że K. M. wskazując na konieczność wykonania pilnych robót w budynku frontowym, uzasadnionych dla osiągnięcia pełnego usztywnienia nowej konstrukcji, wskazał też, że ".ze względu na zapewnienie pełnej sztywności w obrębie całego budynku, zalecane jest doprowadzenie do podobnego stanu całej lewej części budynku".

W tym stanie rzeczy [...]WINB stwierdził, że ocena PINB jakoby roboty budowlane wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z dnia 18 marca 2015r. nie miały charakteru niezbędnego zabezpieczenia, w tak określonym stanie technicznym, wykazanym w powołanych opracowaniach technicznych osób uprawionych, nie jest w pełni trafna. Organ odwoławczy przytoczył rozważania WSA w Poznaniu z wyroku sygn. akt II SA/Po [...], iż prace stanowiące "niezbędne zabezpieczenia", o których mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2 P. b., podobnie jak "niezbędne zabezpieczenia budowy" (art. 48 ust. 3 P.b.), nie muszą pokrywać się z zakresem pojęcia "robót zabezpieczających" podejmowanych tym trybie art. 31 ust. 5 P.b., gdyż te ostatnie powinny mieć na celu wyłącznie usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Niewątpliwe charakter obydwu rodzajów prac polega na podjęciu działań niecierpiących zwłoki, jednak zakres "niezbędnych zabezpieczeń" nie powinien być rozumiany tak wąsko, jak "robót zabezpieczających", o których mowa w art. 31 ust. 5 P.b., czy też stanowić proste utożsamienie z "doraźnymi zabezpieczeniami" (art. 68 pkt 3 lit. b P.b.), czy też "środkami zabezpieczającymi (art. 69 ust. 1 P.b.)".

[...]WINB uwzględnił też, co zostało sformułowane w opracowaniach, że rozbiórka nie jest możliwa bez dalszych konsekwencji nie tylko dla budynku przy ul. [...], ale i dla budynków nr [...] i [...]. Dlatego wskazał, że na skutek niniejszej decyzji PINB prowadzić będzie postępowanie legalizacyjne co do lewej oficyny.

Równocześnie wyjaśnił, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest ocena decyzji wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienia robót, zatem nieuzasadnione jest domaganie się zatwierdzenia projektu budowlanego. Odnosząc się zaś do kwestii wstrzymania wykonania decyzji, poinformował, że zgodnie z art. 130 § 2 K.p.a., wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

Wskazał też, że przywoływana w odwołaniu decyzja PINB Nr [...] wydana została w innym postępowaniu dotyczącym prawej części budynku głównego przy ul. [...] i nie nakładała obowiązku przedłożenia projektu budowlanego, ale "nakazywała T. J. zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na przebudowie w/w budynku, wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę".

Ponadto [...]WINB stwierdził, że skoro wykonywane samowolnie roboty budowlane wypełniają okoliczności określone w odmiennych przepisach P.b., a co za tym idzie postępowania administracyjne prowadzone są na podstawie różnych przepisów P.b., uzasadnione jest prowadzenie odrębnych postępowań i wbrew twierdzeniom inwestora nie służy zagmatwaniu stanu faktycznego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł M. M. zarzucając organowi odwoławczemu:

1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez:

a) błędne uznanie, że roboty budowlane wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z dnia 18 marca 2015 r o wstrzymaniu robót budowalnych miały charakter niezbędnych zabezpieczeń, a w konsekwencji, że nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 50a pkt 2 P.b., podczas gdy roboty te ewidentnie stanowiły wykonanie niezatwierdzonego projektu budowlanego, miały charakter docelowy oraz nie były uzasadnione koniecznością zapewnienia sztywności konstrukcji budynku.

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 K.p.a.poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu sprawy poprzez:

a) zaniechanie zbadania, czy prace wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z dnia 18 marca 2015 r., były jedynymi możliwymi sposobami zabezpieczenia konstrukcji budynku i czy można było realizować je w inny sposób na przykład przez wykonanie stężeń z kształtowników stalowych dla wykonanej już części oficyny,

b) pominięcie faktu, że roboty wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z 18 marca 2015 r. wykonane były w sposób przewidziany w projekcie budowlanym A. J., przedłożonym przez inwestora jako projekt budowalny zamienny, co przeczy twierdzeniu jakoby były one robotami zabezpieczającymi,

c) oparcie rozstrzygnięcia jedynie na podstawie przedłożonych przez inwestora opinii technicznych, sporządzonych już po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, w sytuacji gdy opinie prywatne przedstawione przez inwestora winny być oceniane ze szczególną ostrożnością, jako wykonanych na zlecenie osoby zainteresowanej w uchyleniu nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 K.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego tj.:

a) pominięcie wyników czynności kontrolnych wykonanych przez PINB, z których wynika, że roboty wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z dnia 18 marca 2015 r. wykonane były w sposób przewidziany w projekcie budowlanym A. J., przedłożonym przez inwestora jako projekt budowalny zamienny, co przeczy twierdzeniu jakoby były one robotami zabezpieczającymi,

b) nieuwzględniania wyników czynności kontrolnych PINB określających zakres robót budowlanych dokonanych po 18 marca 2015 r., w sytuacji gdy z charakteru tych czynności oraz ich skali (wykonanie wszystkich kondygnacji budynku) wynika, że były to roboty docelowe;

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 104 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uchylenie decyzji PINB z dnia 4 lutego 2016 r., w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynika, że organ odwoławczy winien utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi [...]WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia zatem Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a. sąd z urzędu stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, względnie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.

Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, iż usunięcie zaskarżonego aktu (decyzji) z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub normy procesowe, przy czym naruszenie to musi mieć charakter kwalifikowany, to jest rażący względnie mający, bądź mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd stwierdził, że skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że prawidłowe było w przedmiotowej sprawie zastosowywanie trybu legalizacji wykonanych (prowadzonych) robót budowlanych stanowiących istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę dla rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., wydanego T. J. przez Prezydenta Miasta P. w dniu 2 marca 2005 r., którym to pozwoleniem zatwierdzono "Projekt budowlany rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny na działce nr [...] i [...], ark. [...] i [...], obręb P., położonej w P. przy ul. [...]" sporządzony przez mgr inż. arch. L. K.. Projekt ten przewidywał rozbudowę lewej oficyny budynku, przylegającej do granicy z nieruchomością przy ul. [...]. Jak wynika z akt sprawy, inwestor T. J. nie przedłożył organom oryginału decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 30 grudnia 2005 r. o zmianie ww. pozwolenia na budowę w zakresie rozszerzenia rozbudowy i nadbudowę lewej oficyny, decyzji tej nie odnaleziono w zasobach archiwalnych PINB, a Prezydent Miasta P. podał, że nie wydał takiej decyzji z dnia 30 grudnia 2005 r. W związku z tym prawidłowo roboty budowlane prowadzone na podstawie projektu budowlanego mgr inż. K. P. zatyt. "Projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy oficyn w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (...) przy ul. [...] w P." trafnie potraktowano jako roboty wykonywane w stanie samowoli budowlanej, jako wykraczające poza zakres ww. projektu budowlanego L. K., zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 2 marca 2005 r. Tym samym stanowią one istotne odstępstwo do zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 2 P.b. nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. A contrario odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które dotyczą ww. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego kwalifikuje się jako odstępstwa istotne. W myśl zaś art. 36a ust. 1 P.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Wobec powyższego, zważywszy zatem, że PINB ustalił, że inwestor prowadząc roboty budowlane przy lewej oficynie budynku przy ul. [...] w P., nie legitymował się decyzją o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2005 r., zasadnie postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. wstrzymał inwestorowi T. J. prowadzenie tychże robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny przedmiotowego budynku. Jednocześnie organ nakazał zabezpieczenie lewej oficyny budynku przed dostępem osób postronnych.

Sąd pragnie zauważyć, że stosownie do treści art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w powołanym przepisie wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Pomimo że opisany stan związania ograniczony jest, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, nie oznacza to, że dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie należy się kierować treścią uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., II OSK 2164/15, LEX nr 2169060).

W związku z powyższym należało dostrzec, że postanowienie PINB z dnia 18 marca 2015 r., na skutek zażalenia inwestora, utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z dnia 19 sierpnia 2015 r. zostało następnie poddane kontroli sądowoadministracyjnej przez tutejszy Sąd. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] Sąd oddalił skargę T. J. w tej sprawie. Sąd stanął na stanowisku, że wobec poczynionych ustaleń co do pozwolenia na budowę - decyzji zatwierdzającej projekt budowlany mgr. inż. L. K. i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny oraz kserokopii decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, organy administracji miały podstawę do stwierdzenia, że wszystkie roboty budowlane wykonywane w zakresie lewej oficyny wykraczające poza zakres ww. projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, polegające na rozbudowie lewej oficyny, są istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Uzasadnia to prowadzenie postępowania w trybie innym niż w odniesieniu do uznanych za samowolę budowlaną robót przy oficynie prawej. Rozdzielenie postępowań odnośnie dwóch oficyn z uwagi na inny tryb i ich położenie było uzasadnione. Postępowanie legalizacyjne (art. 48 – 49b P.b.) jest odrębnym postępowaniem niż postępowanie naprawcze (art. 50 i 51 P.b.). Sąd stanął na stanowisku, że z ustaleń organów zawartych w protokołach kontroli wynika, że wykonując większą rozbudowę lewej oficyny inwestor zmienił kubaturę, powierzchnię zabudowy obiektu, co stanowi istotne odstąpienie od projektu zatwierdzonego decyzją z 2 marca 2005 r. Według zatwierdzonego tą decyzją projektu lewa oficyna stanowiła jedną całość i każda kondygnacja miała powtarzalny schemat pomieszczeń. Natomiast rozbudowa ma kształt nieregularny i polega na zabudowie wnęki pomiędzy elementami istniejącego budynku od strony południowej w stronę północną.

Sąd stwierdził też, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt zamienny opracowany przez K. P. nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem decyzja z 30 grudnia 2005 r. w ogóle nie dotyczyła lewej oficyny. Jak wynikało z jej treści zmieniała decyzję o pozwoleniu na budowę z 2 marca 2005 r. w zakresie rozszerzenia rozbudowy i nadbudowy o prawą oficynę w budynku mieszkalnym wielorodzinnym i zatwierdzała projekt opracowany przez K. P.. Z treści rozstrzygnięcia decyzji wynika, że nie zmieniono decyzji z 2 marca 2005r. w zakresie oficyny lewej. Tym samym w ogóle niezasadne było twierdzenie inwestora, że zatwierdzała ona również projekt w zakresie lewej oficyny. Inwestor nie przedłożył żadnej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę z 2 marca 2005r. dotyczącej lewej oficyny i na taką w zakresie lewej oficyny się nie powoływał. Nadto organ budowlany posiadał wiedzę z urzędu, że decyzji takiej Inwestor nie uzyskał. Sąd uznał, że powoływanie się więc przez inwestora na projekt zamienny opracowany przez K. P. w zakresie odstępstw w oficynie lewej, który nie został zatwierdzony przez właściwy organ nie miało znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięć organów. Procedurę naprawczą w trybie art. 50 P.b wszczyna się w przypadku, gdy prowadzone roboty w sposób istotnie odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co miało miejsce w tej sprawie.

Dalej Sąd wskazał też, że wiadomym mu jest z urzędu, z akt administracyjnych do sprawy o sygn. akt II SA/Po [...], że sam inwestor, podając w odwołaniu od decyzji PINB z dnia 14 maja 2015 r. nr [...] o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny, że roboty budowlane oficyny lewej były prowadzone w oparciu o projekt opracowany przez K. P. uwzględniający wszystkie odstępstwa w lewej oficynie od projektu pierwotnego L. K., potwierdził prowadzenie robót z istotnym odstępstwem od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 2 marca 2005r. Pozwoleniem na budowę z 2 marca 2005r. organ zatwierdził projekt budowlany sporządzony przez L. K. i udzielił pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę lewej oficyny przedmiotowego budynku.

Należy również wskazać, że po wydaniu przez PINB postanowienia z dnia 18 marca 2015 r. o wstrzymaniu robót budowalnych przy lewej oficynie przedmiotowego budynku, decyzją z dnia 15 maja 2015 r. ten sam organ nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i przedstawienia, w terminie 3 miesięcy, 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku, realizowanej w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego L. K., a zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 2 marca 2005 r. Decyzja ta, w wyniku odwołania T. J., została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB z dnia 19 sierpnia 2015 r. Następnie zaś tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po [...] oddalił skargę T. J. na powyższą decyzję [...]WINB.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, będąc na mocy art. 170 P.p.s.a., związany powyższym wyrokiem, pragnie przytoczyć fragment jego motywów. Otóż Sąd stwierdził, że decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i nadbudowy lewej oficyny budynku, wydana przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych jest prawidłowa. Z brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. wynika, że nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych jest obligatoryjne, natomiast wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych jest fakultatywne. Zdaniem Sądu organ w decyzji określił, w jakim zakresie ma być sporządzony projekt zamienny – rozbudowa i nadbudowa oficyny lewej budynku w sposób istotnie odbiegający od projektu zatwierdzonego decyzją z 2 marca 2005r. Określił też termin wykonania tego obowiązku. Z kolei okoliczności związane z istnieniem istotnych odstępstw po wydaniu postanowienia z dnia 18 marca 2015r. nie zmieniły się.

W świetle przytoczonych orzeczeń należało dokonać oceny legalności zaskarżonej kasacyjnej decyzji [...]WINB, którą uchylono decyzję PINB z dnia 4 listopada 2016 r. nakazująca K. J. i K. J. – współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] w P. rozbiórkę części lewej oficyny budynku znajdującego się na tej nieruchomości.

Zważyć należy, iż materialnoprawną podstawą ww. decyzji PINB był przepis art. 50a pkt 2 P.b., zgodnie z którym właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

W judykaturze wskazuje się, że celem powołanego art. 50a pkt 2 p.b. jest przerwanie tzw. "spirali" nielegalnych działań inwestora, który pomimo, że pierwotnie realizował inwestycję niezgodnie z prawem i działania te kwalifikowały się do legalizacji, w dalszym ciągu podejmuje nielegalne działania. Cel tego przepisu wynika wprost z projektu ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy - P.b. oraz o zmianie niektórych ustaw. W uzasadnieniu tego projektu ustawodawca wskazał, że w związku z licznymi przypadkami ignorowania przez inwestorów nakazów wstrzymania budowy, dodano art. 50a, obligujący organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę robót budowlanych wykonanych po ich wstrzymaniu albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r., II OSK 2821/14, Lex nr 2102250).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że po doręczeniu T. J. w dniu 24 kwietnia 2015 r. postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015 r. o wstrzymaniu robót budowalnych przy części lewej oficyny przedmiotowego budynku, inwestor prowadził dalsze roboty budowlane. Spór dotyczy zaś charakteru tych robót.

Organ II instancji przyjął prezentowane przez T. J., a poparte wykonanymi na zlecenie inwestora opracowaniami mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. (z 30.04.2015 r.), dr inż. K. M. (z 24.01.2015 r.), mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. (z 03.2016 r.), znanymi mu z urzędu, a przedłożonymi w postępowaniu zakończonym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...], stanowisko, zgodnie z którym nie była w pełni trafna ocena PINB, iż przedmiotowe roboty budowlane nie miały charakteru niezbędnego zabezpieczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2 P.b.

Wskazał, że z opracowania K. M. wynika, że w czasie rozpoczęcia robót budowlanych podjęto decyzję o rozszerzeniu zakresu pierwszej wersji przebudowy i modernizacji przedmiotowego budynku, w której przewidywano jedynie rozbudowę i nadbudowę oficyn, co pociągało za sobą wykonanie wielu prac osłabiających pierwotną konstrukcję nośną zarówno w części frontowej, jak i w oficynach, wynikających przede wszystkim z faktu "przegłębienia" piwnic i wykonania nowej szkieletowej konstrukcji nośnej z żelbetowymi stropami. Następnie organ odwoławczy przytoczył fragment ekspertyzy technicznej Z. Ś. i H. K. z kwietnia 2015 r. podając, że na skutek robót w części frontowej budynku nastąpiło osunięcie i odchylenie w płaszczyźnie pionowej ściany budynku frontowego i lewej oficyny od strony zachodniej i wymuszonej ich rozbiórki. Dodał, że w ekspertyzie tej odniesiono się do stanu technicznego elementów nośnych stropodachu nad lewą oficyną, wskazując, że stan krokwi drewnianych jest nieodpowiedni, o pełnym zużyciu technicznym – w całości do wymiany. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że wobec tak określonego stanu technicznego lewej oficyny, inwestor – co wynika z opracowania Z. Ś. i H. K. z marca 2016 r. - zlecił wykonanie projektu budowlanego zamiennego, który swym zakresem obejmowałby cały budynek (część frontową i oficynową) i jednocześnie uwzględniał rozwiązania konstrukcyjne gwarantujące stabilizację przestrzenną budynku. W opracowaniu tym stwierdzono bowiem, że warunkiem pełnego zabezpieczenia sztywności przestrzennej budynku we wszystkich kierunkach było trwałe połączenie przedmiotową konstrukcją zabudowy frontowej z zabudową oficynową tzw. prawą i lewą. Tak wykonana konstrukcja stanowi jednolitą zespoloną całość na powierzchni całej zabudowy poszczególnych kondygnacji. [...]WINB uwzględnił też, że w swym opracowaniu K. M. podał, że charakter lokalnych uszkodzeń na fragmentach elewacji budynków nr [...] i [...] nie ma bezpośredniego związku z prowadzonymi w ich sąsiedztwie pracami budowlanymi, lecz nie można jednak przy tym wykluczyć, że ich ewentualna aktywność może wzrosnąć w przypadku bliżej nieokreślonych oddziaływań dynamicznych w budynku sąsiednim (np. w czasie mechanicznego wyburzania ścian itp.). Inż. K. M. wskazując na konieczność wykonania pilnych robót w budynku frontowym uzasadnionych dla osiągnięcia pełnego usztywnienia nowej konstrukcji wskazał również, że ze względu na zapewnienie pełnej sztywności w obrębie całego budynku, zalecane jest doprowadzenie do podobnego stanu całej lewej części budynku.

W ocenie Sądu organ odwoławczy zauważając jednocześnie postęp i rozmiar wykonywanych robót w części lewej oficyny po wydaniu postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015 r. o wstrzymaniu robót i ich zgodność z opracowanym, ale niezatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym, przyjął bezkrytycznie jako własną wyżej powołaną argumentację pochodzącą z dowodów przedstawionych przez inwestora T. J..

Zważyć należy, że w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a., obowiązkiem [...]WINB było ponowne rozpoznanie niniejszej sprawy administracyjnej w jej całokształcie (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., II OSK 1266/15, Lex nr 2271250). Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana wtedy, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 7 K.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją powołanej tu zasady prawdy obiektywnej jest w postępowaniu wyjaśniającym przepis art. 77 § 1 K.p.a., który nakazuje, by organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Powinien przy tym – w myśl art. 80 K.p.a. - ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Tymczasem, w ocenie Sądu, organ II instancji w sposób jednostronny, uwzględniający jedynie materiał dowodowy i stanowisko przedstawione przez inwestora, stwierdził, że wykonane przez inwestora - po doręczeniem mu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych - roboty w lewej części oficyny budynku przy ul. [...], miały charakter niezbędnego zabezpieczenia, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2 P.b.

Zgodnie z art. 50 ust. 2 P.b. w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: 1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.

Przypomnieć należy, że w postanowieniu z dnia 18 marca 2015 r. PINB poza wstrzymaniem inwestorowi T. J. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbudowie i nadbudowie lewej oficyny przedmiotowego budynku mieszkalnego, orzekł jedynie w ten sposób, że nakazał zabezpieczenie lewej oficyny budynku przed dostępem osób postronnych. Z uzasadnienia tegoż postanowienia (prawomocnego – powołany wyżej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po [...]) nie wynika, by organ nadzoru budowlanego widział potrzebę i konieczność przeprowadzenie tzw. niezbędnych zabezpieczeń w formie dalszych robót budowlanych. Organ nakazał jedynie inwestorowi zabezpieczenie tejże lewej oficyny budynku przed dostępem osób postronnych. Ów nakaz, zdaniem Sądu oznacza ni mniej ni więcej, jak obowiązek odgrodzenia tej części budynku (części lewej oficyny) po to, by była niedostępna z zewnątrz. Nie oznacza to jednak w żaden sposób, by intencją PINB było nakazanie inwestorowi na podstawie art. 50 ust. 2 pkt 2 P.b., pomimo wstrzymania robót, dokonanie niezbędnych zabezpieczeń polegających de facto - jak zdaje się twierdzić [...]WINB i inwestor - na kontynuowaniu dotychczas prowadzonych robót w oparciu o niezatwierdzony projekt budowlany zamienny.

Po wtóre należy wskazać, że [...]WINB w swym rozstrzygnięciu oparł się na dowodach, których nie zgromadził w niniejszym postępowaniu i które to nie zostały do niniejszego postępowania włączone. Oczywistym jest, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. pierwsze K.p.a.), jednakże strony postępowania administracyjnego, jak i następnie badający legalność decyzji Sąd, powinny mieć możliwość zapoznania się z dowodami uwzględnionymi przez organ. [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżone decyzji stwierdził zaś, że powołane wyżej opracowania techniczne autorstwa mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. (z 30.04.2015 r.), dr inż. K. M. (z 24.01.2015 r.), mgr inż. Z. Ś. i inż. H. K. (z 03.2016 r.), są mu znane z urzędu, lecz choć zostały przedłożone w innym postępowaniu zakończonym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...], to dotyczą przebudowy całego budynku przy ul. [...] wraz z oficynami. Z kolei w odpowiedzi na skargę [...]WINB wskazał, że akta sprawy PINB przekazane zostały do Sądu wraz ze skargą M. M. na decyzję [...]WINB z dnia 29 lipca 2016 r. znak [...] (sygn. akt II SA/Po [...]).

Stwierdzić należy, że w przedłożonych Sądowi aktach sprawy (dołączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Po [...]) nie znalazły się powołane przez organ odwoławcze, a kluczowe z punktu widzenia treści zaskarżonej decyzji, opracowania techniczne. Akta administracyjne zawierają jedynie sporządzone na zlecenie inwestora: opinię techniczną autorstwa mgr inż. J. P. (z listopada 2014 r.) oraz ekspertyzę techniczną autorstwa rzeczoznawcy budowlanego inż. C. O. (z marca 2016 r.).

W pierwszej z opinii jej autor nie zawarł wniosków wskazujących na bezwzględną konieczność wykonania prac budowlanych, polegających na dokończeniu budowy lewej części oficyny do 4. piętra (płyt stropowych i konstrukcji stalowych) łącznie z wykonaniem klatki schodowej, jako niezbędnych zabezpieczeń tej części obiektu.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że drugi z wymienionych dokumentów został sporządzony na skutek wydania przez PINB postanowienia z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] (znak [...]) o wstrzymaniu prowadzenia robot budowlanych w zakresie przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., wykonywanych bez wymaganego pozwolenia. Wspomnianym postanowieniem PINB nakazał właścicielowi nieruchomości (inwestorowi) m.in. dostarczenie ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego, zawierającej w swej treści ocenę dotychczas wykonanych robót i ich wpływ na konstrukcję budynku oraz wskazanie w razie takiej konieczności, jakie roboty budowlane należy wykonać w celu zapewnienia bezpieczeństwa tej konstrukcji (patrz: uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po [...], dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że ekspertyza ta nie odnosi się do lewej części oficyny budynku przy ul. [...], lecz do prawej części tegoż budynku, od jego frontu.

Sąd nie mógł zweryfikować argumentacji organu odwoławczego, w ramach której odwołano się do opracowań przedłożonych w innym postępowaniu administracyjnym, a niedołączonych do materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Nie przesądzając o wartości dowodowej opracowań technicznych, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję, Sąd pragnie zauważyć, że one również zostały zgromadzone w postępowaniu obejmującym swym zakresem prawą, frontową część budynku przy ul. [...] w P..

Zauważyć należy też, że poza oceną organu odwoławczego pozostało stanowisko rzeczoznawcy budowlanego dr inż. K. M. wyrażone w piśmie z dnia 8 kwietnia 2015 r. (k. [...]-[...] akt adm.). Wyjaśniając w nim swe stanowisko zajęte w "Ekspertyzie technicznej dotyczącej warunków i jakości wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w P., z uwzględnieniem ich wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i określenie ewentualnego zakresu niezbędnych prac zabezpieczających" (24.01.2015r.) wskazał m.in., że z rysunku [...] wykonanie żelbetowych płyt stropowych monolityzujących stalowe rygle poprzeczne nastąpiło wyraźne zwiększenie sztywności przestrzennej nowej stalowej słupowo-ryglowej konstrukcji szkieletowej, w stosunku do części południowej i w związku z tym uznano, że celowe jest wykonanie podobnego zakresu prac w lewej części budynku, co pozwoli na usztywnienie znajdującej się tam konstrukcji szkieletowej i w konsekwencji – usztywnienie całego stalowego szkieletu między osiami "[...]" i "[...]". Zdaniem autora pisma stanowić to będzie dodatkowe zabezpieczenie ścian budynków sąsiednich. Jednocześnie K. M. odpowiadając na pytanie, czy wykonanie docelowe żelbetowego stropu nad parterem przedmiotowego budynku w osiach [...] i [...] było jedynym możliwym rozwiązaniem dla zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji stwierdził, że z uwzględnieniem stanu zaawansowania robót, ze względu na bezpieczeństwo sąsiednich budynków i zabezpieczenie pozostałej konstrukcji przedmiotowego budynku, zalecone rozwiązanie było najprostszym z koniecznych do wykonania.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko K. M. nie przesądza, że kontynuacja robót budowlanych, po doręczeniu inwestorowi postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015 r., a polegająca na wykonaniu konstrukcji lewej oficyny w całości do 4. piętra, włącznie z płytą dachową nad 4. piętrem i klatką schodową do poziomu 3. piętra (dowód: oględziny z 2.08.2016 r. zweryfikowane o projekt budowlany zamienny A. J.) stanowiły niezbędne zabezpieczenie, o którym mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2 P.b. [...]WINB poza przywołaniem fragmentów opracowań, które zostały sporządzone na zlecenie inwestora, ograniczył się do konkluzji, że ocena PINB jako by roboty budowlane wykonane przez inwestora po doręczeniu postanowienia z dnia 18 marca 2015 r. nie miały charakteru niezbędnego zabezpieczenia, w tak określonym stanie technicznym, wykazanym w tych opracowaniach, nie jest w pełni trafna.

Należy zwrócić też uwagę, że organ odwoławczy dokonując oceny, czy dalsze prowadzenie przez inwestora robót budowlanych przy lewej części oficyny budynku w zgodzie z niezatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym miały charakter niezbędnych zabezpieczeń, nie odniósł się do argumentacji organu I instancji. Po pierwsze PINB wskazał, że wydając na podstawie art. 50a pkt 2 P.b. decyzje o nakazie rozbiórki organ nadzoru budowlanego nie może kierować się możliwością wystąpienia negatywnych skutków wykonania takiej decyzji i odstąpić od wydania decyzji rozbiórkowej w przypadku, gdy rozbiórka mogłaby powodować określone zagrożenia. PINB zaznaczył, że to inwestor lub właściciel obiektu jest odpowiedzialny za taki przeprowadzenie rozbiórki, które będzie zgodne z zasadami sztuki budowlanej i nie spowoduje zagrożenia katastrofą budowlaną w obszarze rozbieranej części budynku oraz zagrożenia dla pozostałych części budynku przy ul. [...] oraz budynków sąsiednich.

[...]WINB podobnie jak powyżej, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., nie poddał ocenie – w kontekście powołanych opracowań technicznych – stanowiska PINB, które podważyło zasadność twierdzenia, jakoby jedynym możliwym sposobem zapewnienia sztywności konstrukcyjnej lewej oficyny było kontynuowanie robót budowlanych, dalsze wznoszenie konstrukcji stalowej 3. i 4. piętra i wykonanie docelowych płyt stropowych na wszystkich kondygnacjach. PINB wskazał, że nie da się wytłumaczyć wykonania klatki schodowej (ścian i biegów schodowych) koniecznością zapewnienia sztywności konstrukcji. Stwierdził przy tym, że o ile takie zabezpieczenia byłyby w ogóle konieczne, to można zrealizować je np. poprzez wykonania stężeń z kształtowników stalowych dla wykonanej już części oficyny.

W ocenie Sądu stwierdzone powyżej uchybienia natury procesowej (naruszenie art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.) mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku ustalenia, że wykonane przez inwestora po dacie doręczenia mu postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015 r. roboty budowlane nie miały charakteru niezbędnych zabezpieczeń, zasadnym byłoby utrzymanie w mocy decyzji PINB z dnia 4 listopada 2016 r., wydanej na podstawie art. 50a pkt 2 P.b., o nakazie rozbiórki części lewej oficyny przedmiotowego budynku określone w zał. nr [...]-[...] do tej decyzji.

Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. uwzględni oceną prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wyroku. W szczególności raz jeszcze, po uzupełnieniu materiału dowodowego o powołane w zaskarżonej decyzji opracowania techniczne, uwzględniwszy protokoły kontroli przedmiotowej części nieruchomości przy ul. [...], treść postanowienia PINB z dnia 18 marca 2015 r., a także charakter przedmiotowych robót w kontekście sporządzonego projektu budowlanego zamiennego, zbada, czy roboty budowlane przy budowie lewej części oficyny budynku przy ul. [...] w P. wykonane po ich wstrzymaniu, można było uznać za niezbędne zabezpieczenie.

Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) w pkt II sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 997 zł jako sumy: wpisu od skargi (500 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł).