Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 287/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1, 3
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 80 ust. 1, 3, art. 9 ust. 2, art. 58 par. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011r. sprawy ze skargi T. na uchwałę Rady Miejskiej w Daleszycach z dnia 27 sierpnia 2007r. nr XII/73/07 w przedmiocie zasad udzielania i rozliczania dotacji publicznym szkołom podstawowym i oddziałom przedszkolnym prowadzonym przez stowarzyszenia na terenie gminy Daleszyce w 2007r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] Rada Miejska w D. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad udzielania i rozliczania dotacji publicznym szkołom podstawowym i oddziałom przedszkolnym prowadzonym przez stowarzyszenia na terenie Gminy D. w 2007r. – na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 – 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). W załączniku do powołanej uchwały określono, że dotacja dla szkół publicznych prowadzonych przez stowarzyszenia w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przysługuje na każdego ucznia w wysokości 100% kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę (§ 2 ust. 1).

W dniu 7 lutego 2011r. Towarzystwo Przyjaciół M. z siedzibą w M. II wezwało Radę Miejską w D. do usunięcia naruszenia prawa, do jakiego doszło w cyt. powyżej § 2 ust. 1 załącznika do uchwały z dnia [...] W uzasadnieniu powołano się na art. 80 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym szkoły o jakich mowa w art. 80 ust. 1 otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół, w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego.

Pismem z dnia 3 marca 2011r. (doręczonym w dniu 11 marca 2011r.) strona została poinformowana, że uchwałą z dnia 28 lutego 2011r. Rada Miejska w D. nie uwzględniła wniesionego wezwania, przedstawiając w załączeniu ten akt. W uzasadnieniu wskazano, że Miasto i Gmina D. nie prowadzi szkół tego samego typu i rodzaju, jakie prowadzi Stowarzyszenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wniesionej w dniu 1 kwietnia 2011r., Towarzystwo Przyjaciół M. zarzuciło uchwale Rady Gminy w D. z dnia [...] rażące naruszenie prawa, to jest art. 80 ust. 1 i 3 ustawy o systemie oświaty poprzez określenie w § 2 ust. 1 załącznika do tego aktu, że dotacja dla szkół publicznych prowadzonych przez stowarzyszenie w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przysługuje na każdego ucznia w wysokości 100% kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę. Zdaniem skarżącego w świetle wskazanego w/w przepisu ustawy o systemie oświaty szkoły inne niż zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Wskazano ponadto, że Publiczna Szkoła Podstawowa w M., jako szkoła publiczna typu podstawowego i rodzajowo ogólnodostępna (przeznaczona dla osób niewymagających specjalnych metod pracy dydaktycznej) nie różni się na gruncie przepisów o finansowaniu szkół od publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę K.. Uzasadniając swój interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi Towarzystwo wskazało, że zaskarżoną uchwałą zostało pozbawione znacznej części zagwarantowanych ustawą o systemie oświaty dotacji przyznawanych na jednego ucznia.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zakwestionowanej uchwały, względnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając że szkoły prowadzone przez stowarzyszenia nie są szkołami tego samego typu i rodzaju, co szkoły prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego. Wnosząc natomiast ewentualnie o oddalenie skargi organ wskazał, że zaskarżona uchwała utracił moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., w myśl którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Badając wymogi formalne niniejszej skargi Sąd stwierdził, że z uwagi na przedmiot uregulowany zaskarżoną uchwałą – podjętą "w sprawie zasad udzielania i rozliczania dotacji publicznym szkołom podstawowym i oddziałom przedszkolnym jak również niepublicznym przedszkolom, zespołom wychowania przedszkolnego lub punktom przedszkolnym prowadzonym przez stowarzyszenia, inne osoby prawne lub fizyczne na terenie Miasta i Gminy D." – uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej.

W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 u.s.g.). Z kolei termin do zaskarżania uchwał i zarządzeń organów jednostek samorządu terytorialnego został określony w art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. W takich przypadkach skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Początkiem biegu tego terminu jest zatem dzień udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – chyba że organ nie udzielił odpowiedzi w terminie miesięcznym określonym przez przepisy k.p.a.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że pismem z dnia 7 lutego 2011r. skarżący wezwał Radę Miejską w D. do usunięcia naruszenia prawa, spowodowanego zapisem zawartym w § 2 ust. 1 załącznika do uchwały z dnia [...] Wraz z odpowiedzą z dnia 3 marca 2011r. (doręczoną w dniu 11 marca 2011r.) stronie została przesłana uchwała tego organu z dnia 28 lutego 2011r. o nieuwzględnieniu przedmiotowego wezwania.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę z dnia [...] została wniesiona bezpośrednio do organu w dniu 1 kwietnia 2011r. – a zatem z zachowaniem ustawowego terminu. Tym samym w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wymogi formalne konieczne do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Przed przejściem do merytorycznej oceny wniesionej skargi należy ocenić legitymację skargową skarżącego. W tym zakresie należy odwołać się do treści przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., który legitymację do zaskarżania uchwał organu gminy opiera na ochronie naruszonego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skarżący wykazał swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w D., jako że regulacja § 2 ust. 1 załącznika do tego aktu dotyczy wysokości dotacji dla szkół publicznych prowadzonych przez stowarzyszenia. Podmiotem takim jest niewątpliwie Publiczna Szkoła Podstawowa w M., na prowadzenie której Towarzystwo Przyjaciół M. uzyskało zezwolenie Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia 20 sierpnia 2008r. (k. 8 akt sądowych). Zdaniem Towarzystwa dyspozycja § 2 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały narusza jego interes prawny, gdyż wysokość ustalonej tą regulacją dotacji dla szkół publicznych prowadzonych przez stowarzyszenia w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przysługuje na każdego ucznia w wysokości 100% kwoty przewidzianej na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę. Tymczasem, zdaniem skarżącego, przedmiotowy zapis winien ustalać przedmiotową dotację w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego.

W tym miejscu należy odwołać się do regulacji ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą – w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia kwestionowanej obecnie uchwały. Zgodnie z art. 80 ustawy przedszkola, szkoły i placówki publiczne niewymienione w art. 79 prowadzą gospodarkę finansową według zasad określonych przez organ lub podmiot prowadzący szkołę (ust. 1). Z kolei jak wynika z art. 80 ust. 3 ustawy szkoły, o których mowa w ust. 1, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia odpowiedniego typu i rodzaju szkół, w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego (zdanie pierwsze). W przypadku nieprowadzenia przez jednostkę samorządu terytorialnego szkoły tego samego typu i rodzaju podstawą ustalenia wysokości dotacji jest kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (zdanie drugie). W tym miejscu podkreślić trzeba, że powołana ustawa w części ogólnej zawiera regulację dotyczącą jedynie typów szkół – przez ich wymienienie w art. 9 ust. 1 (szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgminazjalne) i stworzenie dodatkowo kompetencji po stronie ministra edukacji narodowej dającej możliwość ustalenia szkół innego typu (art. 9 ust. 2 ustawy). Natomiast pojęcie rodzaju szkół nie zostało sprecyzowane w jakikolwiek sposób, wobec czego należy uznać, że jest używane na gruncie omawianej ustawy w rozumieniu potocznym.

Mając na uwadze treść cyt. powyżej przepisów stwierdzić trzeba, że zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w D. z dnia [...] odpowiada prawu. Nie budzi wątpliwości Sądu w niniejszej sprawie, że Publiczna Szkoła Podstawowa w M. – prowadzona przez Towarzystwo Przyjaciół M. – nie jest prowadzona przez Gminę D.. Szkoła ta została założona przez Towarzystwo Przyjaciół M. (nie zaś przez jednostkę samorządu terytorialnego) w oparciu o art. 58 § 3 ustawy, zgodnie z którym założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych danego typu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że szkoła założona i prowadzona przez inną osobę prawną, bądź fizyczną jest szkołą innego rodzaju niż szkoła założona i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego. Tym samym brak było podstawy prawnej by Rada Miejska w D. orzekła – jak chce tego skarżący – o ustaleniu przedmiotowej dotacji w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku Publicznej Szkoły Podstawowej w M. podstawą ustalenia wysokości dotacji mogła być tylko i wyłącznie kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły publicznej danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Oczywistym bowiem jest, że Publiczna Szkoła Podstawowa w M. – z racji prowadzenia jej przez Towarzystwo Przyjaciół M. – jest szkołą innego rodzaju niż publiczne szkoły podstawowe prowadzone przez Gminę D..

Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi na uchwałę z dnia [...] należy przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2007r., sygn. akt: II SA/Lu 670/07, LEX nr 434893. Zgodnie z uzasadnieniem tego orzeczenia skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia skargi w niniejszej sprawie, pomimo utraty mocy obowiązującej przez zakwestionowany akt prawa miejscowego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę – na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.