Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 39/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 71 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 1 pkt 4 pkt 5 ust. 3 ust. 4 ust. 5 pkt 1 pkt 2 pkt 3 lit. a lit. b lit. c lit. d art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 59 ust. 1 art. 60 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 15 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu S. , decyzją z dnia 18 października 2022 roku (nr [...]), po rozpatrzeniu zgłoszenia J. S., wniósł sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu (budynek przy ul. [...] w S.) na pomieszczenia gospodarcze.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że pismem z dnia 25 sierpnia 2022 roku J. S. zgłosił zamiar zamiany sposobu użytkowania części obiektu położonego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb S., gmina S. (budynek przy ul. [...] w S.).

Postanowieniem z dnia 7 września 2022 roku Starosta wezwał inwestora do usunięcia braków zgłoszenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez:

- przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej zmiany sposobu użytkowania części obiektu (budynek przy ul. [...] w S.) na pomieszczenia gospodarcze,

- przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności dla zmiany sposobu użytkowania polegającej na podjęciu bądź zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń,

- przedłożenia rysunków technicznych, tj. inwentaryzacji stanu istniejącego oraz po zmianie sposobu użytkowania.

Inwestor nie przedłożył rysunków, które wskazywałyby, która część budynku objęta jest wnioskiem. Ponadto w piśmie z dnia 4 października 2022 roku wskazał, że brak jest podstaw do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W tym stanie rzeczy Starosta wniósł sprzeciw.

J. S. skorzystał z prawa do wniesienia odwołania.

W treści odwołania podniósł, że budynek w części, w której do 2005 roku prowadzona była działalność gospodarcza, pozostaje nieużytkowany. Wnioskodawca nie korzysta z budynku i nie zamierza w nim niczego zmieniać. Budynek od 17 lat jest zaliczany do nieruchomości dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca uiszcza podatek od nieruchomości w znacznie wyższej wysokości niż ta, która obowiązuje dla budynku, w którym nie jest prowadzona działalność gospodarcza.

Odwołujący się podniósł, że odmowa wykreślenia dotychczasowego sposobu użytkowania dla celów gospodarczych wymusza na nim "dalsze nieuzasadnione uiszczanie bezpodstawnych podatków". Jednocześnie Starosta wymusza na stronie poniesienie kosztów ekspertyz, które w jej ocenie są zbędne dla rozpatrzenia sprawy. Wbrew twierdzeniu Starosty do wniosku została załączona mapa inwentaryzacyjna budynku z zaznaczeniem części, której wniosek dotyczy.

Odwołujący się wskazał ponadto, że wniosek dotyczy "wykreślenia użytkowania dla celów prowadzenia działalności gospodarczej i pozostawania bez przeznaczenia na jakąkolwiek działalność". W takiej sytuacji żądanie przedłożenia jakichkolwiek ekspertyz i decyzji o warunkach zabudowy strona odczytuje, jako działanie pozbawione podstaw prawnych, które stanowi naruszenie przepisu art. 5 Kodeksu cywilnego, gdyż nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego.

Wojewoda, po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 15 grudnia 2022 roku (nr [...]), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przyjął, że inwestycja dotyczy zmiany sposobu użytkowania budynku wykorzystywanego jako szwalnia na pomieszczenia gospodarcze gospodarstwa domowego.

Wojewoda wyjaśnił, że zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części jest odrębnym, samodzielnym przypadkiem, co do którego istnieje wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i to niezależnie od tego, czy ta zmiana wiąże się z wykonaniem robót budowlanych i jakiego rodzaju są to roboty, tj. czy wymagają one pozwolenia na budowę czy też nie.

W świetle art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy dołączyć zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taka regulacja prawna, w ocenie Wojewody, dodatkowo wzmacnia argumentację, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nawet bez dokonania robót budowlanych wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu gdzie nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

J. S. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W ocenie Skarżącego kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1 w związku z art. 71 ust. 5 i ust. 6 ustawy - Prawo budowlane, a także przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 80 oraz art. 81a ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że Prawo budowlane nie definiuje pojęcia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jako zmiany funkcji gospodarczej. Przepis art. 71 ust. 1 ustawy definiuje zmianę sposobu użytkowania obiektu jako podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.

W ocenie skarżącego żaden z organów rozpatrujących sprawę nie podjął nawet próby ustalenia czy zaniechanie w części obiektu działalności wpływa na zmianę wskazanych powyżej wymagań. Dla zmiany polegającej wyłącznie na zaprzestaniu działalności w obiekcie, w którym nie będą wykonywane żadne prace budowlane, ani żadne inne, zmieniające obecny stan techniczny, zbędne jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Takie stanowisko w ocenie autora skargi potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Norma nakazująca uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu, która jest związana z wykonaniem robót budowlanych.

W przypadku niewykonywania robót budowlanych organ oceniający zgłoszenie o zmianie sposobu użytkowania dysponuje samodzielnością w ocenie zgodności nowego sposobu użytkowania z zasadami ładu przestrzennego. Przepis art. 71 ust. 5 Prawa budowlanego wskazuje zamknięty katalog podstaw do wniesienia sprzeciwu, a żaden z organów rozpatrujących sprawę, nie wskazał i nie uzasadnił, który z przypadków dotyczy sprawy wnioskującego o zamianę sposobu użytkowania.

W tej sytuacji, w ocenie autora skargi, trudno uznać, aby organy działały zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 7 K.p.a.), zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a K.p.a.), swobodnej, a nie dowolnej, oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), czy rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, gdy dotyczy to nałożenia na stronę obowiązku lub odebrania, czy ograniczenia, uprawnień (art. 81a K.p.a.).

W ocenie skarżącego likwidacja działalności gospodarczej powoduje, że nieruchomości posiadane przez właściciela i dotychczas użytkowane dla tej działalności przestają być uznawane za związane z działalnością gospodarczą i winny być z takiej ewidencji wykreślone. Z chwilą likwidacji działalności gospodarczej związek nieruchomości z działalnością gospodarczą zostaje zerwany. To powoduje, że nieruchomość nie powinna być taktowana jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, co skutkuje zmianą stawki podatku od nieruchomości.

W ocenie autora skargi decyzje zostały oparte na fikcji stanu faktycznego, a odmowa uznania, że budynek w części utracił przymiot powiązania z działalnością gospodarczą jest bezpodstawna i oparta na interpretacji przepisów prawa, które de facto nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda zażądał oddalenia skargi oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), lit. c) P.p.s.a.

Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń - art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm.).

Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1, pkt 4, pkt 5 ustawy - Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Do zgłoszenia należy dołączyć między innymi:

1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania,

2) zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

3) a w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane).

Zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane).

Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu lub może spowodować niedopuszczalne zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 71 ust. 5 pkt 1, pkt 2, pkt 3 lit. a, b, c, d ustawy - Prawo budowlane).

Analiza akt sprawy ujawnia następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.

Skarżący, w dniu 25 sierpnia 2022 roku, złożył w Starostwie Powiatowym w S., na urzędowym formularzu PB-18, podanie obejmujące zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Zgłaszający zaznaczył, że część obiektu (budynek przy ul. [...]) był używany do końca 2005 roku przez jego firmę jako szwalnia, a od 2006 roku jest pusty i nieużywany. Wskazaną cześć obiektu zgłaszający zamierza wykorzystywać jako pomieszczenia gospodarcze własnego gospodarstwa domowego, zamierza włączyć je do prywatnego użytku bez dokonywania przeróbek budowlanych.

Do zgłoszenia załączone zostały: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kopia mapy zasadniczej w skali 1:500 ze wskazaniem usytuowania obiektu, opis i charakterystyka obiektu objętego wnioskiem wraz opisem zagospodarowania nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]/ul. [...], wypis z rejestru gruntów dla jednostki rejestrowej [...], obręb S., a także decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia 24 października 2005 roku o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej działalności prowadzonej przez J. S. zamieszkałego pod adresem ul. [...], [...], która obejmowała między innymi produkcję ubrań wierzchnich dla mężczyzn, chłopców, kobiet i dziewcząt, a także wynajem nieruchomości na własny rachunek.

Starosta Powiatu S. , postanowieniem z dnia 7 września 2022 roku, zobowiązał zgłaszającego do przedłożenia: decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z klauzulą ostateczności, ekspertyzy technicznej dotyczącej zmiany warunków: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń, a także przedłożenia rysunków technicznych, tj. inwentaryzacji stanu istniejącego oraz po zmianie sposobu użytkowania.

Zgłaszający nie wykonał żadnego z nałożonych na niego obowiązków.

Przedstawione powyżej okoliczności pozostają bezsporne pomiędzy stronami (organem a skarżącym), a Sąd przyjmuje je jako własne ustalenia w sprawie.

Mając na uwadze zarzut odwołania, że Starosta Powiatu S. błędnie przypisuje zgłaszającemu "brak przedłożenia rysunków, które wskazywałyby, która cześć budynku objęta jest wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania" wyjaśnić należy, co następuje.

Analiza dokumentów włączonych do akt sprawy nakazuje przyjmować, że nieruchomość, działka nr [...] obręb S., jest zabudowana kilkoma budynkami.

Treść zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów potwierdza, że zamiarem zgłaszającego jest, aby cały budynek o funkcji produkcyjno-magazynowej (dawna szwalnia) posadowiony przy ulicy [...] składający się z czterech kondygnacji (parter, piętro, antresola, poddasze o łącznej powierzchni [...] mkw.) uzyskał prawnobudolwne przeznaczenie o charakterze "pomieszczenia gospodarcze gospodarstwa domowego".

Starosta, w odpowiedzi na zgłoszony zamiar użytkowania opisanego budynku jako "pomieszczenia gospodarczego dla gospodarstwa domowego", słusznie nałożył na zgłaszającego obowiązek przedłożenia rysunków technicznych, tj. inwentaryzacji stanu istniejącego oraz stanu po zmianie sposobu.

W ocenie Sądu taki obowiązek uzasadnia dążenie do usunięcia niejasność ujawnionych w treści zgłoszenia, a przez to do usunięcia jego braków.

Nie budzi wątpliwości, że Starosta działał w celu rozpoznania deklarowanego w zgłoszeniu zakresu zamiany sposobu użytkowania budynku i przyjmował, że zamierzona zmiana może dotyczyć całego budynku przy ul. [...], co zgłaszający nieprecyzyjnie określił jako "część obiektu (budynek przy ul. [...] w S.)". Taki stan rzeczy, nałożenie na skarżącego spornego obowiązku, niewątpliwie należy tłumaczyć tym, że zgłaszający rozpoznaje budynki posadowione na działce nr [...] jako jeden obiekt budowlany, gdyż budynek przy ul. [...] w S. określa jako część obiektu.

Powyższe doprowadziło Sąd do przekonania, że Starosta trafnie rozpoznał konieczności uzupełnienia zgłoszenia oraz zasadnie przyjął, że przedłożenie rysunków technicznych dotyczących inwentaryzacji istniejącego sposobu użytkowania oraz inwentaryzacji stanu po zamierzonej zmianie sposobu użytkowania spornego budynku usunie zaistniałe wątpliwości, co do treści wniosku, tj. zakresu zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu.

Argumentacja odwołania oraz skargi nie pozostawia wątpliwości, że istotna zarzutów formułowanych przez zgłaszającego sprowadza się do całkowitego kwestionowania zasadności prowadzenia procedury weryfikacji deklarowanej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w S., co w ocenie zgłaszającego wyraża się bezpodstawnym/niezasadnym zobowiązaniem do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy oraz przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w toku procedury wszczynanej zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ma procesowy obowiązek zbadania/wyjaśnienia czy zamierzona zmiana narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Z obowiązkiem procesowym organów administracji publicznej zespolony jest obowiązek zgłaszającego dołączenia do zgłoszenia zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Okolicznością bezsporną pozostaje to, że budynek przy ul. [...] w S. zlokalizowany jest w obszarze, na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Stąd warunkiem kompletności zgłoszenia, a w konsekwencji możliwości przeprowadzenia oceny zgodności zamierzonej zmiany sposobu użytkowania z ładem przestrzennym było przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy.

Sąd w całości podziela stanowisko Wojewody, co do tego, że przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2022, poz. 503 ze zm.) określa zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jako odrębny/samodzielny przypadek, w którym aktualizuje się wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.

Organ trafnie wyjaśnił, że wymóg uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu bądź jego części, niezależnie od tego, czy zmiana ta wiąże się z wykonaniem robót budowlanych i jakiego rodzaju są to roboty, tj. czy wymagają pozwolenia na budowę czy też nie (wyrok NSA z 10.08.2022 r., II OSK 2601/19, LEX nr 3395097). Zmiana sposobu użytkowania obiektu, nawet bez zmiany jego cech i parametrów architektonicznych, może spowodować zaburzenie ładu przestrzennego poprzez niezharmonizowanie zamierzonej nowej funkcji z charakterem istniejącej już na danym obszarze funkcji zabudowy (powołany w skardze wyrok WSA w Poznaniu z 1.09.2010 r., IV SA/Po 226/10, LEX nr 758454).

Skarżący błędnie przyjmuje, iż brak obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu może usprawiedliwiać "brak robót budowlanych w związku z procedurą zmiany sposobu użytkowania", a także to, że "organ oceniający zgłoszenie dysponuje samodzielnością w ocenie zgodności nowego sposobu użytkowania z zasadami ładu przestrzennego".

Wyjaśnić należy, że do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów (art. 82 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane).

W konsekwencji zakresem kompetencji Starosty Powiatu S. , a następnie w trybie odwoławczym - Wojewody, objęte były kwestie dotyczące tego, czy zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części narusza ustalenia decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu.

Decyzję o warunkach zabudowy wydaje natomiast, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 powołanej ustawy, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi (art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Do kompetencji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta należy także umorzenie postępowania wywołanego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania powodowaną brakiem prawnego wymogu/obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy (co obrazuje powołany w skardze wyrok WSA w Krakowie z 15.11.2013 r., II SA/Kr 1057/13, LEX nr 1398352).

Sąd nie ujawnił podstaw do zakwestionowania stanowiska organów w zakresie wymogu przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.

Całkowicie chybiona jest sugestia, że brak obowiązku przedłożenia takiej ekspertyzy może wynikać z tego, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w budynku przy ul. [...] w S..

Likwidacja działalności gospodarczej nie spowodował, że zmianie uległy warunki techniczne spornego obiektu budowlanego, tj. budynek utracił cechy obiektu produkcyjno-magazynowego, a uzyskał właściwe dla pomieszczenia gospodarczego gospodarstwa domowego.

Zaprzestanie wykorzystywania obiektu budowlanego przystosowanego do prowadzenia działalności gospodarczej danego rodzaju (w niniejszej sprawie szwalni) nie można rozpoznać jako dostosowania/zgodności prawnobudowlanych cech obiektu budowlanego dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń do zamierzonego, nowego sposobu użytkowania obiektu.

Zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej może oznaczać tylko tyle, że sporny budynek przestał być wykorzystywany do celów zgodnych z jego dotychczasowym przeznaczeniem, cechami ustalonymi na gruncie prawa budowlanego.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy zmiana sposób użytkowania spornego budynku, tj. użytkowanie niezgodne z jego dotychczasowym prawnobudowlanym przeznaczeniem, warunkował ocena organu dokonana na podstawie ekspertyzy technicznej, czy spełnione pozostają warunki bezpiecznego przystąpienia do zamierzonego sposobu użytkowania obiektu. Przeprowadzenie takiej procedury zamiany sposobu użytkowania otwiera prawną możliwości przystąpienia do niezgodnego z dotychczasowym, a zamierzonego sposobu użytkowania obiektu.

Zgodnie z treścią opisu, który skarżący zamieścił na załączonej do zgłoszenia mapie zasadniczej poza spornym budynkiem "na działce nr [...] od strony ul. [...] posadowiony jest także budynek (według Klasyfikacji Środków Trwałych budynek mieszkalny), w którym na parterze znajduje się lokal sklepowy, a na piętrze cztery mieszkania".

Skoro zamierzona zmiana sposobu użytkowania spornego obiektu (budynku przy ul. [...] w S.) ma polegać na zagospodarowaniu budynku o funkcji produkcyjno-magazynowej składającego się z czterech kondygnacji (parter, piętro, antresola, poddasze) o łącznej powierzchni [...] mkw. na pomieszczenia gospodarcze dla gospodarstwa domowego, to Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że na gruncie przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego obejmującego przepisy wykonawcze określające warunki techniczne, a także przepisy określające warunki sanitarne, zdrowotne, przeciwpożarowe czy ochrony środowiska, planowana zmiana sposobu użytkowania może powodować konieczność spełnienia innych niż dotychczasowe warunków użytkowania spornego obiektu w zakresie wskazanym w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

Nie budzi wątpliwości, że podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń aktualizuje prawną konieczność przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności (art. 71 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane).

Wbrew przekonaniu autora skargi prawnopodatkowe skutki zaprzestania działalności gospodarczej w budynku przy ul. [...] w S. nie mają żadnego znaczenia prawnego dla zmiany sposobu użytkowania bez wykonania robót budowlanych. Ocena warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń jest całkowicie nienależna od powiązania spornego budynku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy do zgłoszenia należało dołączyć wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane ekspertyzę, z której powinno wynikać, czy dla spornego obiektu jest, bądź też nie jest wymagane odpowiednie dostosowanie warunków technicznych. Na podstawie takiej ekspertyzy organ ocenia, czy zachodzą przesłanki/warunki do otwarcia prawnej możliwości dla zamierzonego przez inwestora sposobu użytkowania obiektu.

Skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, co było powodem wniesienia sprzeciwu. Podstawę prawną działania organów stanowił przepisu art. 71 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, a nie przepisy art. 71 ust. 5, ust. 6 powołanej ustawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.