Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 889/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 7 art 77 kpa
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), nakazał [...] rozebrać kontenerowy obiekt socjalno-gospodarczy o konstrukcji drewnianej z wiatą drewnianą zadaszony dwuspadowym dachem oraz obiekt małej architektury ogrodowej, zlokalizowany na dz. nr [...] położonej w[...] , bowiem zostały one wybudowane bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Ponadto, nakazał uporządkować teren działki po wykonaniu rozbiórki w/w obiektów.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas czynności kontrolnych dokonanych w obecności pracowników Parków Krajobrazowych [...] ustalono, że na w/w działce obsianej trawą i kwiatami znajduje się kontener o konstrukcji drewnianej z wiatą drewnianą, zadaszony dwuspadowym dachem oraz mały warzywny namiot foliowy i cztery pergole. Obiekty te zostały wybudowane w latach [...] przez [...] .

Pismem z dnia [...]r. [...] złożyła od tej decyzji odwołanie do Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc, że nie została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenie oględzin nieruchomości. Jednocześnie podważyła uprawnienia osób przeprowadzających oględziny oraz ich kwalifikacje w zakresie budownictwa i rolnictwa. Zakwestionowała również trafność przypisania przez organ I instancji obiektowi kontenerowemu socjalno-gospodarczemu o konstrukcji drewnianej cech obiektu budowlanego w rozumienie art. 3 ustawy Prawo budowlane. W ocenie odwołującej się, Prawo budowlane nie zabrania postawienia kontenera na gruncie bez fundamentów, bowiem nie stanowi on budynku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając dokonane rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołując treść art. 28 ustawy Prawo budowlane stwierdził, że wykonanie robót budowlanych bez właściwego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną skutkującą obowiązkowym nakazaniem rozbiórki wynikającym z art. 48 w/w ustawy. Organ II instancji przyznał, że odwołująca się nie brała udziału w oględzinach, jednakże celem umożliwienia jej uczestniczenia w tym stadium postępowania, tj. na etapie ustalania okoliczności faktycznych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił stronę o przeprowadzonych oględzinach przesyłając kopię protokołu oględzin i poinformował o możliwości złożenia wyjaśnień.

Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującej się, iż przedmiotowe obiekty nie są obiektami budowlanymi organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy Prawo budowlane, kontener jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast budowa obiektów małej architektury ogrodowej wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Obowiązek ten nie zależy od uznania skarżącej ani organu nadzoru budowlanego, lecz wynika wprost z przepisów cytowanej wyżej ustawy.

Tym samym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił w całości stanowisko organu I instancji uznając, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki.

zaskarżyła tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego. W jej uzasadnieniu podkreśliła, że nigdy nie rozpoczęła i nie wykonała żadnego obiektu budowlanego. Postawiona na gruncie i nie związana z nim "skrzynia" nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skrzynia ta służy do przechowywania narzędzi ogrodniczych, a przymocowany okap służy do "łapania" wody deszczowej potrzebnej w hodowli roślin. W ocenie skarżącej, to co znajduje się na jej działce nikomu nie przeszkadza i nie szpeci okolicy. Działka służy zaś czerpaniu korzyści materialnych jak i zdrowotnych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję.

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu zaistniała w niniejszej sprawie.

Wśród ogólnych zasad postępowania administracyjnego znajduje się m.in. zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Znalazła ona odzwierciedlenie w art. 16 § 1 k.p.a.: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych."

Co do zasady, decyzje organu I instancji stają się ostateczne, jeżeli od decyzji takiej nie zostało w ustawowym terminie wniesione odwołanie. Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a., wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia (z wyjątkami przewidzianymi w przepisach szczególnych).

Oceniają prawidłowość stosowania przez organy obu instancji przepisów prawa procesowego i prowadzonych działań w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, Sąd powziął poważne wątpliwości co do ich zgodności z prawem.

Zdaniem Sądu, kluczowym momentem postępowania przesądzającym o jego dalszym biegu, było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...]i jej doręczenie [...].

Art. 42 § 1 k.p.a. ustanawia zasadę doręczania pism osobom fizycznym, którego dokonuje się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Jest to tzw. doręczenie właściwe polegające na bezpośrednim doręczeniu pisma adresatowi. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy, w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.

Z powyższego wynika, iż doręczając pisma za pokwitowaniem przez pocztę (art. 39 k.p.a.), w przypadku nieobecności osoby biorącej udział w postępowaniu w miejscu swego zamieszkania, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej umieszczając o tym fakcie zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscach wymienionych w wyżej cyt. art. 42 § 1 k.p.a. Z upływem siedmiu dni od umieszczenia takiego zawiadomienia, doręczenie uważa się za dokonane wraz ze wszystkimi konsekwencjami z tego wynikającymi.

W aktach administracyjnych organu I instancji znajduje się koperta wraz z drukiem potwierdzenia odbioru, którą wysłano pismo (decyzję) z dnia [...]r., nr [...] skierowaną do [...] na adres: [...] Z adnotacji umieszczonych na tej kopercie wynika, że organ doręczając decyzję z dnia [...] r. skorzystał z usług kurierskich Poczty Na kopercie i druku potwierdzenia odbioru zawarto następujące adnotacje: "Adresat nieobecny. Awizowano dnia [...] ", co potwierdził [...] - listonosz UP . Na kopercie i zwrotce umieszczono pieczęć Urzędu Pocztowego . Ponadto, znajduje się tam także parafowana pieczęć koloru niebieskiego o treści "ZWROT nie podjęto w terminie" wraz ze stemplem Urzędu Pocztowego Szczecin

Z powyższego wynika, że organ I instancji prawidłowo skierował decyzję z dnia [...] r. na adres zamieszkania, którym posługiwała się skarżąca w toku postępowania. Jednocześnie powyższe ustalenia wydają się dowodzić, że decyzja została stronie doręczona, w trybie wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego (art. 44 § 1 pkt 1 i §2 k.p.a.) wywołując tym samym określone skutki prawne w postacie m.in. nabrania cech prawomocności.

Wobec tych okoliczności za wątpliwe należy uznać dalsze działanie organu I instancji, który w dniu [...] r. ponownie, drogą pocztową, skierował do [...] decyzję z dnia [...] r. Zdaniem Sądu, nie można zaakceptować takiego rozumienia przepisu art. 44 k.p.a., który dopuszczałby podejmowanie kolejnych prób i środków doręczenia decyzji w sytuacji, gdy orzeczenie takie zostałoby już skutecznie doręczone w innym trybie.

W niniejszej sprawie wątpliwości Sądu budzi jedynie kwestia wypełnienia przez jednostkę doręczającą decyzję, dyspozycji wynikających z §2 art. 44 k.p.a. Na kopercie i zwrotce nie ma wzmianki, czy w przewidziany w kodeksie sposób umieszczone zostało zawiadomienie o złożeniu pisma w określonej placówce pocztowej.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyciągnął z powyższych faktów należnych konsekwencji procesowych i mimo nie wyjaśnienia, czy decyzja organu I instancji została skutecznie (prawidłowo) doręczona, rozpatrzył merytorycznie odwołanie skarżącej z dnia [...] r.

W związku z nie wyjaśnieniem wszystkich okoliczności związanych z doręczeniem [...] decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. wydanie orzeczenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. należało uznać za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.