Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3194/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. W. i B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 309/18 w sprawie ze skargi S. W. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy na rzecz S. W. i B. D. solidarnie 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 309/18 oddalił skargę S. W. i B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie określenia należności z tytułu dotacji nienależnie pobranej.

WSA orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z [...] listopada 2017 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy określił skarżącym prowadzącym Przedszkole [...] w B. wysokość dotacji do zwrotu do budżetu Miasta Bydgoszczy w łącznej kwocie 38.211,64 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w tym: z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 1.066,86 zł; z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 3.118,23 zł; oraz z tytułu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego w kwocie 34.026,55 zł.

Organ ustalił, że dotacja na 1 dziecko posiadające opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka za okres od października 2012 r. do grudnia 2012 r. została pobrana nienależnie. Strona nie wskazała bowiem we wniosku o udzielenie dotacji na 2012 r. planowanej liczby uczniów do objęcia wczesnym wspomaganiem rozwoju. Niespełnienie ustawowego wymogu skutkuje nienależnie pobraną dotacją w kwocie 1.066,86 zł.

W zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, organ ustalił, że strona sfinansowała z dotacji wydatki w kwocie 1.574,40 zł na usługi monitorowania sygnałów - lokalnego sytemu alarmowego oraz podejmowania interwencji. Wprawdzie ww. usługi związane były z bieżącym funkcjonowaniem Przedszkola, ale nie były związane z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Ponadto w 2012 r. strona sfinansowała z dotacji wydatki poniesione na zakup szkolenia z zakresu p. poż. oraz literatury fachowej w kwocie 1.543,83 zł. Zdaniem organu pierwszoinstancyjnego, zarówno tytuł "Miesięcznik [...]", jak i opis produktu przygotowany przez wydawcę wskazują, że nie jest on przeznaczony do pracy z dziećmi i zawiera głównie informacje oraz narzędzia ułatwiające wykonywanie zadań związanych z administrowaniem placówką. Z kolei tytuł "[...]", zgodnie z opisem wydawcy służy zadaniom organizacyjno-administracyjnym organu prowadzącego Przedszkole nie związanym z procesem kształcenia, wychowania i opieki.

Odnośnie dotacji niewykorzystanej do końca 2012 r. organ pierwszej instancji ustalił, że strona ze środków dotacji rozliczyła pochodne od wynagrodzeń zapłacone w następnym roku budżetowym w kwocie 28.741,11 zł. W ocenie organu, ponieważ pochodne od wynagrodzeń nie zostały poniesione w okresie, na który dotację przyznano, nie mogły być rozliczone z dotacji. Ponadto strona sfinansowała z dotacji dwie faktury wystawione przez [...] w grudniu 2012 r. i zapłaciła je w roku następnym, tj. w styczniu 2013r. w kwocie 5.285,44 zł. Zdaniem organu, wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadanie, na które dotacja była udzielona.

Decyzją z [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy 1. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości; 2. określiło do zwrotu kwotę dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez stronę w łącznej wysokości 4.185,09 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych oraz w pkt. 3. umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia. W tym zakresie podał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. Prezydent Miasta Bydgoszczy zawiadomił S. W. i B. D. prowadzące Przedszkole [...] w B., o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu dotacji oświatowej wykorzystanej w 2012r. niegodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości ze względu na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. W załączeniu przesłano również stosowne zawiadomienie Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu informujące o wszczęciu w dniu [...] lipca 2017r. postępowań przygotowawczych o przestępstwa skarbowe z art. 82 § 1 k.k.s. w zakresie narażenia finansów publicznych na uszczuplenie poprzez nienależne pobranie w części dotacji oświatowej oraz wykorzystanie dotacji niezgodne z przeznaczeniem za 2012r. Powyższe zawiadomienia Prezydenta Miasta Bydgoszczy oraz Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu zostały prawidłowo doręczone stronom w dniu 9 sierpnia 2017r. (S. W.) i w dniu 10 sierpnia 2017r. (B. D.). Postępowania przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe prowadzone wobec stron nie zostały do dnia dzisiejszego zakończone. Wobec powyższego, Kolegium stwierdziło, że bieg terminu przedawnienia dla dotacji przypadającej do zwrotu za 2012 r., który rozpoczął swój bieg 31 grudnia 2012 r. został skutecznie zawieszony z dniem 21 lipca 2017 r. i zawieszenie to trwa nadal do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Ponieważ okres zawieszenia dodaje się do końca terminu przedawnienia, tak że ulega on wydłużeniu (w rozpoznawanej sprawie okres zawieszenia do dnia wydania niniejszej decyzji wyniósł 215 dni), co oznacza, że możliwe jest wydanie przez Kolegium decyzji określającej kwotę dotacji przypadającą do zwrotu za 2012r. tj. przed upływem terminu przedawnienia.

Odnosząc się do przedmiotu sporu organ wskazał na treść art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w roku udzielenia i wykorzystania dotacji.

Reasumując, organ stwierdził, że w świetle brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. podmiot prowadzący Przedszkole [...] w B. nie mógł przeznaczyć przyznanych środków finansowych na pokrycie każdego rodzaju wydatków bieżących związanych z prowadzoną przez siebie placówką oświatową. Ustawodawca bowiem skonkretyzował, że jedyną kategorią wydatków bieżących, które będą mogły zostać sfinansowane ze środków dotacyjnych będą wydatki poniesione na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. I to wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły. Mając powyższe na uwadze, Kolegium określiło do zwrotu kwotę dotacji w łącznej wysokości 4.185,09 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, którą wyliczono w następujący sposób: 1) dotacja pobrana w nadmiernej wysokości w kwocie 1.066,86 zł; 2) dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 3.118,23 zł, w tym: z tytułu wydatków dotyczących monitorowania sygnałów lokalnego systemu alarmowego oraz podejmowania interwencji w obiekcie w B. ul. [...] oraz w obiekcie w B. ul. [...] - Basen w kwocie 1.574,40 zł oraz z tytułu wydatków dotyczących szkolenia nauczycieli z zakresu organizacji systemu ochrony p. poż w kwocie 350,00 zł oraz z tytułu wydatków dotyczących zakupu literatury fachowej i wydawnictw mulimedialnych dla dyrektora i nauczycieli Przedszkola w kwocie 1.193,83 zł. Jednocześnie, mając na uwadze, że brak jest w ocenie Kolegium na gruncie niniejszego stanu faktycznego dotacji, która nie zostałaby przez strony wykorzystana do końca roku budżetowego 2012, postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie określenia do zwrotu do budżetu Miasta Bydgoszczy dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Oddalając skargę skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że analizowana w przedmiotowej sprawie dotacja ma charakter podmiotowo-celowy, co znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych a także w doktrynie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/GI 1029/15 - dostępny, jak i inne powoływane niżej orzeczenia na stronie www.orzeczenia.nsa.qov.pl). Wskazał, że uznaje się, iż jest to dotacja o charakterze mieszanym, gdyż udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel - realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Podniósł, że dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków. Nie sposób, zdaniem WSA, przyjąć - w świetle art. 90 ust. 3d u.s.o. - że dotacja może być wydatkowana na każdy cel. Dotacja przysługuje na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły (kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna) i w tym zakresie przyznawana dotacja ma charakter celowy. Sąd I instancji wskazał jednak, że regulacja dotycząca określenia celów, na jakie dotacja może być przeznaczona, jak i prawo do kontroli jej wydatkowania zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 22 kwietnia 2009 r. Z tą datą wprowadzono ograniczenie w wydatkowaniu dotacji przez wskazanie celów jakim ma służyć, a jednocześnie organy jednostek samorządu terytorialnego udzielające dotacji otrzymały uprawnienie do kontrolowania prawidłowości jej wykorzystania, co zostało uregulowane w art. 90 ust. 3e i 3f u.s.o. Przepis art. 90 ust. 3d przed nowelizacją wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2014 r. (zmieniony przez art. 1 pkt 20 lit. e) ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 827) i od dnia 31 marca 2015 r. był przedmiotem rozważań w orzeczeniach sądowych, w których ugruntował się pogląd, że nie można z tej dotacji ponosić wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, ani tym bardziej twierdzić, że wystarczy dotację przeznaczyć na bieżącą działalność szkoły bez wskazania konkretnego celu lub też, że jedyną formą rozliczenia dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów.

Natomiast w wyniku nowelizacji, z dniem 31 marca 2015 r. art. 90 ust. 3d uzyskał następujące brzmienie:

"Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

- pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:

- a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,

- sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego,

o których mowa w art. 5 ust. 7, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego".

Dalej WSA stwierdził, że w uzasadnieniu projektu zmian analizowanego przepisu obowiązującego od marca 2015 r. wskazano, w odniesieniu do art. 90 ust. 3d u.s.o., że proponowana zmiana brzmienia ma charakter doprecyzowujący, potwierdzając, że w ramach wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, które mogą być pokrywane z dotacji, można uwzględniać również wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o. Jak wynika z materiałów dotyczących prac nad projektem ustawy nowelizującej, celem m.in. zmiany art. 90 było przeciwdziałanie nadużyciom polegającym na wydatkowaniu dotacji na cele gospodarcze osób prowadzących szkoły i placówki oraz czerpaniu, sprzecznie z ogólnymi zasadami ustawy o systemie oświaty, zysków z działalności oświatowej przy rażącym zaniżaniu standardów kształcenia.

Podsumowując, Sąd I instancji, podkreślił, że znowelizowany przepis nadal wiąże dotacje z dofinansowaniem realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, ale odnosi je do enumeratywnie wyliczonych wydatków bieżących, które mogą być wykorzystane na konkretne cele w nim wymienione. W konsekwencji wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p, będzie polegało w szczególności na przeznaczeniu środków z dotacji na realizację innych zadań lub celów, aniżeli te, na które została udzielona.

W ocenie Sądu I instancji organy dokonały trafnej wykładni norm art. 90 ust. 3d powołanej ustawy i art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 6 pkt 1 u.f.p. oraz dokonały prawidłowej subsumcji niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy do tych norm prawa, które stanowiły podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć.

WSA uznał, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości i ustalono go z poszanowaniem obowiązujących reguł, na podstawie całokształtu dostępnych w sprawie dowodów, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły S. W. i B. D. zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018.1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie:

1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez niedokonanie kontroli przeprowadzenia zgodności z prawem postępowania administracyjnego przez organy I i II instancji, skutkującym wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w punkcie 2, oraz brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych uchybieniami wymienionymi w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;

Skarga zarzucała, iż organy administracji w postępowaniu naruszyły zasady określone w art. 6, 7 i 8 kpa polegające na braku zastosowania jako podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu prawnego określonego w ustawie o systemie oświaty, to jest przepisu art. 90 ust. 3d w brzmieniu obowiązującym po zmianach podczas rozstrzygania sprawy.

2. art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania środków określonych w ustawie, to jest brak uchylenia zaskarżonej decyzji;

3. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 kpa poprzez niedokonanie kontroli zgodności decyzji z przepisami prawa rangi ustawowej i wydanie wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, stanowiących materialnoprawną podstawę orzekania w drodze decyzji administracyjnych i wyrokowania przez sądy administracyjne;

4. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez brak zastosowania jako podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu prawnego przepisu art. 90 ust. 3d w brzmieniu obowiązującym po zmianach podczas rozstrzygania sprawy;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 3d i art. 5 ust. 7 u.s.o. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz brak należytego uzasadnienia, w tym wskazania co do konkretnych wydatków wszystkich podstaw faktycznych i prawnych skutkujących uznaniem ich za poniesione niezgodnie z przeznaczeniem jako wydatki nieprzeznaczone bezpośrednio na wychowanie, kształcenie i opiekę, obciążające organ prowadzący;

6. art. 134 § 1 w zw. z 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu prawnego, na jakim zostało oparte orzeczenie, przez brak uwzględnienia w orzeczeniu bezpośredniego i aktualnego na dzień wydania decyzji brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. jako materialnoprawnej podstawy określenia celów wydatkowania dotacji oświatowej;

7. art. 151 wobec zaistnienia podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji organu administracji w sytuacji; gdy nastąpiło naruszenie prawa dające podstawy do uchylenia decyzji, czym naruszono art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wobec zaistnienia podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. do uwzględnienia skargi;

8. art. 151 p.p.s.a. wobec zaistnienia podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz w związku z art. 6, 7, 8. 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 kpa poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy obu instancji powyżej wskazanych przepisów kpa;

9. art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez brak uchylenia decyzji, gdy nie zostały spełnione przesłanki zwrotu dotacji jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem, określone w art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. oraz zwrotu dotacji jako udzielonej w nadmiernej wysokości, określonej w art. 252 ust. 1 pkt 2 I ust. 3 u.f.p.;

10. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 i art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi i pozostawienie ich bez rozpatrzenia, brak odniesienia się do przedstawionych dowodów oraz brak uzasadnienia wyroku w tym zakresie.

Naruszenie powyższych przepisów było istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego, błędne ustalenie stanu prawnego, nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa i w konsekwencji oddalenie skargi.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, względnie brak zastosowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (u.s.o.) w zw. z art. 134 p.p.s.a. poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu nieobowiązującym na dzień prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy oraz brak jego zastosowania w brzmieniu ustalonym na dzień rozstrzygania, pomimo norm interpretacyjnych nakazujących takie zastosowanie przepisu w brzmieniu po dokonanych zmianach brzmienia przepisu;

2. art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 u.s.o. oraz przepisów art. 124 ust. 3, art. 131, art. 152 ust. 4, art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (u.f.p.) w zw. z art. 134 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż w szczególności wydatki ponoszone przez organ prowadzący na rzecz przedszkola nie stanowią wydatku bieżącego, który może być pokryty z udzielonej dotacji, podczas gdy zgodnie z przepisami jest to wydatek bieżący, który może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 90 u.s.o. jako realizujący cele należące do zadań przedszkola z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. i dopuszczony przez ten przepis;

3. art. 90 ust. 3d i art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty oraz art. 10 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, poprzez brak ich zastosowania w zakresie określenia zadań i wydatków organu prowadzącego na zapewnienie warunków działania przedszkola, w szczególności bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w przedszkolu oraz wyposażenia szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania Innych zadań statutowych;

4. art. 126, art. 131 i art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych w zw. z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że dotacja oświatowa udzielona skarżącym została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem;

5. art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p. w zw. z art. 90 ust. 1a u.s.o., poprzez przyjęcie, że dotacja oświatowa udzielona skarżącym została pobrana w nadmiernej wysokości na dziecko z orzeczeniem wczesnego wspomagania rozwoju.

Wskazując na powyższe, skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, względnie zmianę wyroku i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w punkcie 2 co do określenia do zwrotu kwot dotacji w łącznej wysokości 4.184,06 zł oraz ustalenia odsetek. Nadto skarżące wniosły o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie odnotowano.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niniejszej skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej.

Za trafny należy uznać zarzut kasacyjny najdalej idący mianowicie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku i ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Należy podzielić stanowisko skarżących kasacyjnie, że WSA nie dokonał analizy, co należy rozumieć, jako wydatki mające bezpośredni związek z procesem kształcenia w sytuacji, gdy jednocześnie uznał w ślad za organem, że zakwestionowane wydatki nie mają tego rodzaju związku z procesem nauki, wychowania, profilaktyki i opieki. Dalej, wzajemna sprzeczność pomiędzy stanowiskiem Sądu I instancji odnośnie do prawidłowości zastosowania przepisów ustawy w brzmieniu z 2012 r. (str. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), a następnie przeprowadzona analiza zmian przepisów art. 90 ust. 3d u.s.o. prowadząca do wniosku, że nowe brzmienie przepisu stanowi jego doprecyzowanie uniemożliwia ocenę, czy Sąd dokonując analizy zasadności wydatków w świetle zmienionych przepisów dokonał jej na podstawie wyłącznie pierwotnego brzmienia przepisu, czy też wykładnia oparta została na doprecyzowaniu norm poprzez dokonane nowelizacje. W efekcie należy podzielić konkluzję skarżących kasacyjnie, że nie zostały wyjaśnione podstawy prawne rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający jednoznaczne określenie, na jakim stanie prawnym zostało oparte zaskarżone orzeczenie. Ta zasadnicza wada zaskarżonego wyroku uzasadnia jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia bez konieczności (na tym etapie) rozważenia pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 650 zł (obejmujących: wpis od skargi kasacyjnej - 100 zł, opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji - 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego dla pełnomocnika skarżących - 450 zł) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).