Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1149/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Dnia 22 sierpnia 2006r | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Gabriela Gorzan (spr.), Sędziowie s. NSA. Sylwia Zapalska, as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz, Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r sprawy ze skargi S. i J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005r nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r oddala skargę /-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ S.,Zapalska


UZASADNIENIE

I SA/Po 1149/05

UZASADNIENIE

Małżonkowie S. i J. T. umową z dnia [...]2004r. zawartą w formie aktu notarialnego nr rep. [...]nabyli w Spółdzielni "A" w L. prawo własności budynku masarni o pow. [...] m2 oraz budynku portierni o pow. [...] m2 stanowiących od gruntu odrębny przedmiot własności oraz prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr [...].[...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, a nadto działek gruntu nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2 położonych w L. przy ul. [...].

W chwili nabycia J. T. prowadził i nadal prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "B*--" z siedzibą w L., wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta. Zawierając umowę nabycia opisanych wyżej praw do nieruchomości nabywcy oświadczyli (§ 6 aktu notarialnego), że nabywają ją w celu prowadzenia na nich przez J. T. działalności gospodarczej pod nazwą firmy "B" J. T. w L. przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] 2004r. Prezydenta Miasta wydaną na wniosek Spółdzielni "A" w L. z dnia [...] 2004r. ustalono m.in. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku po byłej masarni na budynek usługowo-handlowo-magazynowy, oznaczając w niej, jako inwestora firmę "B" J. T. w L. Inwestycję tę skarżący rozpoczął i zakończył w 2005r., uzyskując dnia [...] 2005r. pozwolenie na użytkowanie tego budynku o zmienionym w wyniku adaptacji przeznaczeniu.

W informacji z dnia [...] 2004r. złożonej w Urzędzie Miasta o nieruchomościach i obiektach budowlanych małżonkowie T. podali, że nabytą aktem notarialnym z dnia [...] 2004r. nieruchomość o pow. użytkowej budynków [...] m2 oraz gruntów o pow. [...] m2 zaliczają do budynków i gruntów pozostałych, składając jednocześnie oświadczenie, iż na tej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Jednak budynek ten i grunt został ujęty od chwili nabycia przez J. T. w ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej oraz nieruchomość tę w dniu [...] 2004r. zgłoszono do rejestru ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej w Urzędzie Miasta dla podmiotu firma "B" z siedzibą ul. [...] w L., jako kolejne miejsce wykonywania działalności gospodarczej w L. przez ten podmiot, tj., ul. [...], co wynika z wyciągu z tego rejestru.

Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2005r. wydaną na podstawie stanu faktycznego wyżej przedstawionego znajdującego odzwierciedlenie w dokumentach stanowiących akta sprawy ustalono S. i J. T. podatek od nieruchomości za 2 miesiące – [...] i [...] 2004 roku w kwocie [...] zł, przyjmując za podstawę jego obliczenia powierzchnię [...] m2 gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i stawkę [...] zł od 1 m2 powierzchni, oraz [...] m2 powierzchni budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i stawkę [...] zł od 1 m2 powierzchni budynków, określoną w uchwale Nr XIV/127/2003 Rady Miejskiej z dnia [...] 2003r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 214, poz.4591 z 2003r.). Za podstawę prawną decyzji przyjęto art.6 ust.7 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. Nr 9, poz.84 z 2002r. ze zm.), przytoczoną wyżej uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] 2003r. oraz art.21 § 1 pkt 2 i § 5 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy zakwestionowali ustalenie podatku od nieruchomości przez zastosowanie stawek właściwych dla gruntów i budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, podnosząc, że w nabytym obiekcie w celu prowadzenia działalności gospodarczej i tak zarejestrowanym dnia [...] 2004r. działalność ta nie jest prowadzona, gdyż trwają prace budowlane i remontowe w celu jego przebudowy na budynek handlowy artykułów budowlanych (budynek po byłej masarni), budowę nowego zjazdu z ul. [...] oraz dróg i placów wewnętrznych, chodników i miejsc postojowych.

Decyzją z dnia [...] 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm.) za grunty, budynki oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się, z ustawowymi wyjątkami, grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Nabyte przez przedsiębiorcę nieruchomości, co do zasady należy traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których pomimo spełnienia przesłanki, o której mowa we wskazanym przepisie, przedmioty opodatkowania nie są traktowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem nie powinny być opodatkowane wg stawek najwyższych. Jako jedna z przesłanek warunkujących nie traktowanie gruntu czy też budynku jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wymienia się w ustawie zaistnienie takiego stanu, w którym grunt lub budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do tej działalności ze względów technicznych.

Pojęcie "względów technicznych" nie zostało jednak przez ustawodawcę zdefiniowane, jednakże wg interpretacji Ministerstwa Finansów niemożność wykorzystania obiektu budowlanego do prowadzenia działalności gospodarczej będzie miała miejsce w szczególności w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Musi ona przy tym mieć charakter trwały, a nie okresowy.

Podkreślenia wymaga, że stan techniczny obiektu budowlanego należy odróżnić od stanu wyposażenia w instalacje i urządzenia, które opodatkowaniu nie podlegają i nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyłączenie ze względów technicznych nie następuje, gdy prowadzenie działalności nie jest możliwe z przyczyn technologicznych, np. demontażu instalacji wodno-kanalizacyjnej, wyłączenie gniazd i punktów poboru prądu odcięcia dopływu gazu itp.

W skardze na powyższą decyzję podatnicy zarzucili jej wydanie bez podstawy prawnej i wnieśli o stwierdzenie jej nieważności oraz decyzji organu I instancji. Nie kwestionując ustaleń faktycznych co do daty, rodzaju i powierzchni nabytych gruntów i budynków oraz wskazanego w umowie celu ich nabycia, zgłoszenia ich jako miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w ewidencji działalności gospodarczej oraz wpisania do ewidencji środków trwałych firmy "B", skarżący podnieśli, iż zakupiona nieruchomość nie nadawała się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, ci wynikało z decyzji z dnia [...] 2004r. o warunkach zabudowy. Budynki nie nadawały się do prowadzenia działalności i to nie tylko z przyczyn technologicznych, ale przede wszystkim z powodu stanu technicznego obiektów. Nie nadawały się one do jakiegokolwiek użytkowania bez wcześniejszego przeprowadzenia czynności adaptacyjnych określonych w decyzji o warunkach zabudowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając, że skarżący nie przedstawili decyzji organu nadzoru budowlanego o opóźnieniu lub wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny i przez to niemożność wykorzystania zaś przedstawiona decyzja z dnia [...] 2004r. dotyczy ustalenia zasad podziału nieruchomości i warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku po byłej masarni na budynek usługowo-handlowo-magazynowy. Wyłączenie ze względów technicznych nie następuje, gdy prowadzenie działalności gospodarczej nie jest możliwe z przyczyn technologicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy nabyte przez skarżących umową z dnia [...] 2004r. na własność budynki oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów o łącznej powierzchni [...] m2, z tymi budynkami związanych, w roku 2004 podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawek właściwych dla gruntów i budynków "pozostałych", czy też wg stawek wyższych właściwych dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżący w chwili ich nabycia i objęcia w posiadanie był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "B", nabywcy w umowie oświadczyli, iż nabycie powyższych gruntów i budynków stanowiących całość gospodarczą zabudowaną następuje w celu prowadzenia na nich przez J. T. działalności gospodarczej pod firmą "B" (§ 4 i 6 umowy), grunty te oraz budynki z chwilą nabycia wpisano do ewidencji środków trwałych firmy "B", oraz ewidencji działalności gospodarczej jako miejsce jej wykonywania przed ich nabyciem, na wniosek zbywcy, ustalono decyzją warunki zabudowy polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku po byłej masarni na budynek usługowo-handlowo-magazynowy ze wskazaniem w niej, jako inwestora, firmy "B" J. T.

Zgodnie z art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz.84 ze zm.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów z tymi budynkami związanych, a także gruntów, o których mowa w art.5 ust.1 pkt 1 lit. "b". Analiza tej części wymienionego przepisu, przy uwzględnieniu majątkowego charakteru podatku od nieruchomości, prowadzi do sformułowania zasady, że sam fakt objęcia we władanie – w posiadanie przez przedsiębiorcę budynków innych, niż mieszkalne oraz gruntów nie związanych z budynkami mieszkalnymi, bez względu na to, czy na tę nieruchomość przedsiębiorca zobowiązany jest ponieść nakłady inwestycyjne w celu jej przystosowania do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej decyduje o ich związku z działalnością gospodarczą. Samo więc posiadanie przesądza o istnieniu tego związku, który może być pośredni, tzn. nieruchomość pośrednio może służyć prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Oznacza to, że związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może być dla celów podatku od nieruchomości utożsamiany wyłącznie z wykorzystywaniem faktycznym przez przedsiębiorcę lub inny podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części do prowadzonej działalności gospodarczej. Mimo przejściowego niewykorzystywania nieruchomości przez przedsiębiorcę, z różnych przyczyn, nie przestaje ona być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (vide wyrok WSA w Lublinie z 19.05.2004 – I SA/Lu 59/04 – POP 2005/3/78 oraz glosa R.Dowgier – POP 2005/3/209).

Wyjątek od powyższych zasad został sformułowany w ostatniej części art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez wskazanie, że nie uznaje się przedmiotu opodatkowania za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej wówczas, gdy nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Brak w ustawie zdefiniowania pojęcia "ze względów technicznych" spowodował spór w rozpoznawanej sprawie w związku z zarzutami skarżących, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] 2004r., oraz analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu wskazuje na brak możliwości wykorzystywania nieruchomości ze względów technicznych.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jedynie obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę, wyłączają budynek lub grunt z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wg stawek najwyższych.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazali, aby od chwili nabycia w roku 2004 zabudowanej budynkiem po byłej masarni i portierni nieruchomości nie mogli prowadzić na niej działalności gospodarczej. Nabyte budynki ujęli w ewidencji środków trwałych firmy od chwili nabycia w celu amortyzacji, co oznacza, iż uznali je za kompletne i zdatne do użytku, przyjęte do używania, wykorzystywane na potrzeby podatnika związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (art.22a ust.1 ustawy z dnia 26.07.1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm.). Również po nabyciu nieruchomość tę zgłosili w 2004r. do ewidencji działalności gospodarczej, jako kolejne miejsce jej wykonywania w L. przez firmę "B". Z akt sprawy wynika, że nakłady inwestycyjne tej firmy wykonane na tej nieruchomości w okresie od [...] 2005 do [...] 2005 (k.3 akt adm.) polegały na robotach budowlanych prowadzących do zmiany sposobu użytkowania budynku po byłej masarni na budynek usługowo-handlowo-magazynowy, bez zmiany jego gabarytów oraz budowie zjazdu z nieruchomości do ul. [...] wraz z układem wewnętrznej komunikacji, gdy dostęp do ul. [...] był wskazany, jako istniejący w decyzji o ustaleniu podziału nieruchomości z dnia [...] 2004r. Powyższe oznacza, że realizacja zamierzeń gospodarczych przedsiębiorcy w odniesieniu do przeznaczenia i dostosowania także ze względów funkcjonalnych, estetycznych i technicznych nabytej nieruchomości do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej spowodowała podjęcie i wykonanie prac budowlanych.

Zgodnie z art.71 ust.1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od [...] 2004 do [...] 2005r. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie lub było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (pkt 1), podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Z przepisu tego nie wynika, że zmiana sposobu przeznaczenia obiektu budowlanego następuje wówczas, gdy ze względów technicznych obiektu ten nie może być wykorzystywany w znaczeniu obiektywnym do prowadzenia działalności, lecz wynika, iż zmiana działalności w stosunku do celu, w którym obiekt był budowany oraz jego przeznaczenia powoduje zmianę jego warunków technicznych, o których w tym przepisie mowa. W art.1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymienia się, jako wyłączające z uznania za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jedynie takie budynki i grunty, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Koniunkcja "nie są i nie mogą być" wskazuje na cechy trwałości stanu niemożności wykorzystywania tych przedmiotów opodatkowania do działalności gospodarczej. Takie uregulowanie pozostaje w logicznym powiązaniu z zasadą wyrażoną w pierwszej części powyższego przepisu, iż wystarczy posiadanie przedsiębiorcy gruntów i budynków dla istnienia ich związku z prowadzona działalnością gospodarczą. Nie chodzi zatem o przejściowe, okresowe niewykorzystywanie sensu stricte budynków i gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, np. w związku z pracami remontowymi lub adaptacyjnymi, lecz o takie zaniechanie lub podjęcie wykorzystywania budynku czy gruntu do działalności gospodarczej, których źródło tkwi w warunkach technicznych budynku lub gruntu. Okoliczności zależne wyłącznie od woli przedsiębiorcy w zakresie sposobu okresowego wykorzystywania obiektu i gruntu do celów prowadzonej działalności gospodarczej nie powodują zmiany stawek ich opodatkowania.

Jak już wcześniej zaznaczono skarżący nie wykazali, aby ze względów technicznych nabyte budynki i grunty nie mogły być wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej w 2004r. Przeprowadzone w okresie 3 miesięcy 2005r. prace związane ze zmianą sposobu użytkowania budynku miały charakter przejściowy i wnioskowania powyższego nie wykluczają. Skarżący nie wykazali również, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, aby właściwy organ nadzoru budowlanego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – stwierdził, iż obiekt budowlany był w 2004 w nieodpowiednim stanie technicznym, albo był użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku, bezpieczeństwu mienia i przez to został objęty zakazem użytkowania w całości lub części (vide art.66 Prawa budowlanego w brzmieniu t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016).

Z wyżej przedstawionych powodów zaskarżoną decyzję Sąd uznał za zgodną z prawem i na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ S.,Zapalska

L.Sz.