Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 55/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: zwolniono od kosztów i ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: art. 243, 244 , 245 w zw. z art. 258
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.


UZASADNIENIE

W dniu 10 kwietnia 2012r. M.L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika z uwagi na bezrobocie, bardzo niskie dochody z tytułu rent i świadczeń pielęgnacyjnych, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia adwokata. Skarżąca wskazuje także, iż w 2008 roku straciła pracę, do maja 2011r. przebywała na rencie, a obecnie pobiera świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł z tytułu sprawowania opieki nad matką.

Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w związku z cofnięciem przez stronę skargi na bezczynność WINB w K. w niniejszej sprawie, w dniu 30 maja 2012r. skierowano do skarżącej pismo z zapytaniem czy w związku z cofnięciem w przedmiotowej sprawie skargi nadal podtrzymuje swój wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca w dniu 5 czerwca 2012r. w piśmie złożonym osobiście w Sądzie podtrzymała swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata z urzędu.

Rozpoznając zatem wniosek, stwierdzono, iż z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z matką. Rodzina utrzymuje się z renty matki wnioskodawczyni w kwocie [...] zł oraz świadczenia pielęgnacyjnego samej skarżącej w wysokości [...]zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 1 912 zł.

Skarżąca wskazuje, iż opiekuje się schorowaną, starszą matką, sama również pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów, jest po przebytych zabiegach operacyjnych z komplikacjami i powikłaniami.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada mieszkanie o pow. 49,47 m2 oraz nieruchomość o pow. 7,6 ara. Wykazuje również garaż. Nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Jedynie podaje, iż posiada udziały w spółce o wartości 1300 zł.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, wnioskodawczyni wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów rodziny skarżącej z tytułu świadczeń społecznych w łącznej kwocie 1912 zł w przeliczeniu na dwie osoby, bezrobocie wnioskodawczyni, zwyczajowe koszty utrzymania i leczenia, brak oszczędności, brak własnego majątku nie służącego do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, brak cennych ruchomości, oszczędności - nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych uznano za uzasadnione.

Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata uznano, iż strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie, w aktualnej sytuacji materialno – rodzinnej ponieść również kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego. Wnioskodawczyni posiada bowiem bardzo niski dochód w przeliczeniu na liczbę członków rodziny, w rodzinie występuje bezrobocie - w kontekście wydatków na utrzymanie i leczenie - zdaniem orzekającego, nie jest aktualnie w stanie poczynić oszczędności w celu wygenerowania stosownej kwoty koniecznej dla opłacenia pełnomocnika z wyboru. Dochody osiągane przez wnioskodawczynię są na tyle niskie, iż przy równoczesnym uiszczeniu kosztów utrzymania , nie jest w stanie poczynić oszczędności. I choć rodzina skarżącej może w przyszłości polepszyć swą sytuację materialno – bytową poprzez znalezienie pracy przez wnioskodawczynię, gospodarowanie na posiadanym gruncie i czerpanie z tego tytułu dochodów, to jednak w chwili składania skargi do sądu, są to jedynie możliwości potencjalne wnioskodawczyni, które dopiero w przyszłości mogą zaowocować ewentualnymi dochodami poprawiającymi jej sytuację materialną.

W obecnej sytuacji nie jest ona zatem w stanie, zdaniem orzekającego, pokryć także kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Orzekający natomiast, przy uznaniu czy wnioskodawcy należy przyznać adwokata czy radcę prawnego z urzędu, czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne i sytuację materialną i bytową wnioskodawców, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które merytorycznie uzasadniałyby bądź nie przyznanie kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje cytowanej ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, sytuacja rodzinno – bytowa strony uzasadnia przyznanie jej pomocy również w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet pomimo okoliczności, iż jego udział na obecnym etapie postępowania nie jest obligatoryjny. Nie ma natomiast znaczenia argument strony o braku wiedzy prawniczej. Nie jest to przesłanka warunkująca i brana pod uwagę przy ocenie przesłanek uzasadniających przyznanie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu.

Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawczyni do takich osób należy. Dlatego przyznanie jej prawa pomocy w zakresie pełnym obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niej adwokata należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).