Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 243/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7 i art. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 października 2017 r. Nr [...], 2. uchyla stanowisko wierzyciela [...] S.A. z dnia 25 sierpnia 2016 r. nr [...] [...], 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz K. Ł. kwotę [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. Ł. (dalej: "Strona", "Zobowiązana", "Skarżąca") wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 18 stycznia 2018 r., nr [...], [...] którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 27 października 2017 r., nr 3210,[...] W przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: "organ egzekucyjny") prowadził wobec Zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia 14 marca 2016 r. wystawionego przez wierzyciela - Pocztę [...] SA obejmującego należność z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2011 r. do lipca 2014 r. W piśmie z dnia 17 maja 2016 r. Strona podniosła zarzut nieistnienia obowiązku oraz brak możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując, że nie posiada odbiornika telewizyjnego ani radiowego, nie posiada też żadnej umowy z TVP SA. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] SA (dalej: "wierzyciel"), postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., nr [...] [...], działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. - dalej: "u.p.e.a.") w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm. - dalej: u.o.a.), uznał zarzut za nieuzasadniony. W motywach rozstrzygnięcia wierzyciel powołał się na regulacje u.o.a., z których wynika obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych i uiszczania opłat za ich użytkowanie. Wskazał, że obowiązek uiszczania opłaty trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce Poczty [...] SA formalności związanych ze zwolnieniem od opłat, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa. Podkreślił, że abonent ma obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty [...], m.in. o fakcie zaprzestania używania odbiornika. Tylko takie działanie może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat z tytułu użytkowania odbiornika. W sytuacji gdy abonent nie dokona skutecznego wyrejestrowania w dalszym ciągu jest zobowiązany do uiszczenia stosownych opłat. W dalszej części uzasadnienia wierzyciel stwierdził, że rejestracja odbiorników rtv pod adresem – [...] została dokonana na imię i nazwisko Zobowiązanej. Zobowiązanej nadano, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342, dalej: "rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r."), indywidualny numer identyfikacyjny - 07648508. Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali ich rejestracji na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z 29 grudnia 1992 r. oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Z uwagi na fakt, że Zobowiązana nie przedstawiła dowodu na wyrejestrowanie odbiornika, zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zatem zostać uwzględniony.

Co do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, po wskazaniu na regulacje ustawy z 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta [...]" (Dz. U. Nr 180 poz. 1109), wierzyciel wskazał, że Poczta [...] pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych, co nakłada, m.in. na organy egzekucyjne, obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., postanowieniem z 3 listopada 2016 r., uznał za bezzasadny zarzut wniesiony przez Zobowiązaną.

Na skutek wniesionego zażalenia ww. postanowienie zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej w S., celem uszczegółowienia przez organ egzekucyjny jakie zarzuty były przedmiotem oceny przez organ [...] instancji.

Postanowieniem z 3 stycznia 2017 r. nr [...], organ egzekucyjny uznał za bezzasadne zarzuty wniesione przez zobowiązaną, precyzując jednocześnie, że podniesione zostały zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 6 u.p.e.a. i wskazując, że w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ egzekucyjny wskazał na argumentację uprzednio przedstawioną przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2016 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że nie ma umowy z TVP SA, nie posiada radia ani telewizora, nie interesuje jej telewizja publiczna, nie obligują jej rozporządzenia KR RTV, korzysta wyłącznie z laptopa, a jej niska emerytura zwalnia ją z daniny na rzecz KR RTV. Jednocześnie strona podniosła, że kiedy udała się na pocztę celem wyrejestrowania z "tematu opłat za rtv" poinformowano ją, że nie jest to możliwe bowiem nie posiada ona nr indentyfikacyjnego. Dopiero w wyniku kolejnej wizyty na poczcie, w dniu 25 sierpnia 2016 r., zobowiązana otrzymała kopię pisma wskazującego na nadanie jej, jakoby w 2008 r., numeru indentyfikacyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r., nr [...]; [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz [...] po rozpoznaniu skargi K. Ł. uchylił postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wskazał, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy poddawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.

Wskazując na przepisy u.o.a. oraz stanowisko TK zawarte w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K [...] Sąd uznał, że podniesiony przez Skarżąca zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. prawidłowo został przez wierzyciela oceniony jako niezasadny.

Odnośnie natomiast zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Sąd wskazał, że z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, kiedy doszło do zarejestrowania odbiornika rtv na nazwisko Skarżącej, a zatem Sąd nie może zweryfikować tej okoliczności, co jest istotne wobec twierdzeń Zobowiązanej, że nie posiada ona odbiornika rtv. Wierzyciel wskazał tylko, że po zgłoszeniu rejestracji została Stronie wydana książeczka opłat rtv stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika. W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu na tę okoliczność. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, że Skarżąca została zawiadomiona w 2007 lub 2008 r. o nadaniu jej indywidulanego numeru identyfikacyjnego choć wierzyciel wskazuje na taki fakt, wskazując na załącznik do swojego postanowienia z 30 sierpnia 2016 r. Strona podnosi jednak, że w 2015 r., już po doręczeniu tytułu wykonawczego, nie mogła dokonać wyrejestrowania odbiornika ponieważ nie było jej "w spisie". Dopiero w wyniku kolejnej wizyty na poczcie doręczono jej zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego w 2008 r.

Zdaniem Sądu jednak, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero zatem w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie w kwestii prawidłowości jego stanowiska.

W ponownym postępowaniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do wierzyciela o przekazanie dowodu nadania Zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikującego, na który to dokument powołuje się w swoim postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2016 r. i uzyskał duplikat zawiadomienia. Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji w postanowieniu z dnia 27 października 2017 r. zarzuty uznał za nieuzasadnione z uzasadnieniem jak w postanowieniu z dnia 3 stycznia 2017 r. w ślad za stanowiskiem wierzyciela.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozpoznając zażalenie w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2018 r. wskazał na argumentację uprzednio przedstawioną przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2016 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione. Organ wskazał, że jest związany tym stanowiskiem i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów oraz badania w tym trybie stanowiska wierzyciela, co przesądziło o treści podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Wskazał za wierzycielem, że rejestracja odbiorników rtv pod adresem – ul. [...]/[...] została dokonana na imię i nazwisko Zobowiązanej. Zobowiązanej nadano, na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., indywidualny numer identyfikacyjny – [...]. Zawiadomienie to stanowi dowód zarejestrowania odbiornika rtv i zastępującego dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, która została wysłana do Zobowiązanej w dniu 24 lipca 2008 r. Z uwagi na fakt, że Zobowiązana nie przedstawiła dowodu na wyrejestrowanie odbiornika, zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zostać uwzględniony.

Co do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, po wskazaniu na regulacje ustawy abonamentowej, organ wskazał, że Poczta [...] pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych, co nakłada, m.in. na organy egzekucyjne, obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji stosownie do art. 2 § 1 pkt 5, art. 14 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że ten zarzut po raz pierwszy Zobowiązana podniosła w zażaleniu, stąd jako wniesiony po upływie 7 – dniowego terminu od dnia doręczenia tytułu wykonawczego jako spóźniony nie podlega rozpatrzeniu.

W skardze na powyższe postanowienie Zobowiązana podniosła, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem, bowiem Poczta [...] SA nie dopełniła obowiązku nadania jej numeru identyfikacyjnego wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. Z tego względu niemożliwe było wyrejestrowanie odbiornika podjęte przez Skarżącą po doręczeniu jej tytułu wykonawczego. Duplikat pisma z dnia 24 lipca 2008 r. otrzymała dnia 25 sierpnia 2016 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a. ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (która to sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi).

Sąd podkreśla, że niniejsza sprawa podlega kontroli sądowej po raz drugi. Dlatego też Sąd w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. obowiązany jest dokonać analizy normatywnej i zakresu działania organu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w kontekście wywiązania się z zaleceń wskazanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 340/17.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12 – wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Reasumując, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał.

W świetle powyższych rozważań rzeczą Sądu jest więc zbadanie, czy organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia zastosował się do oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 340/17.

I tak Sąd orzekający odwoła się do oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku. Sąd w wyroku tym jednoznacznie stwierdził, że zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu, skoro bowiem obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Dopiero zatem w sytuacji, gdy Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania, że wierzyciel dysponuje takimi dowodami, możliwe będzie wypowiedzenie w kwestii prawidłowości jego stanowiska. Z tych powodów Sąd uznał, że konieczne jest uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swe rozstrzygnięcia oparły na niepełnym materiale dowodowym, a zatem z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, mających zastosowanie na mocy art. 18 u.p.e.a., choć zobligowane zostały do tego związaniem wynikającym z art. 34 § 1 u.p.e.a. W dalszym postępowaniu, Sąd ten wskazał, że organ egzekucyjny załączy do akt sprawy dokumenty przywołane w stanowisku wierzyciela (stanowiące załącznik do postanowienia z 25 sierpnia 2016 r.) ew. wniosek o zarejestrowanie odbiornika rtv na nazwisko Skarżącej, co umożliwi Sądowi wypowiedzenie się, co do trafności podjętego ponownie rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych, a także zasadności i zgodności z prawem stanowiska wierzyciela.

Jednocześnie wskazać należy, że wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r. Sąd mając na uwadze Uprawnienia Poczty [...] SA do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 u.o.a. a zatem opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia przez Pocztę [...] S.A. egzekucji stwierdził, że podniesiony przez Skarżąca zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. prawidłowo został przez wierzyciela oceniony jako niezasadny. Z uwagi na to, że strony nie zaskarżyły powyższego wyroku, stanowisko sądu w zakresie oceny zarzutu niedopuszczalności egzekucji wiąże Sąd rozpoznający skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 stycznia 2018 r.

Odnosząc się do rozstrzygnięcia zarzutu nieistnienia obowiązku podatkowego, wskazać należy, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu drugiej instancji, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, stosownie do art. 135 p.p.s.a. musi dokonać oceny zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów i zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 1 marca

2010 r. sygn. akt II FPS 9/09.

Mając zatem na uwadze wskazania co do ponownego prowadzenia postępowania uznać należy, że organ egzekucyjny wykonując wskazania Sądu z wyroku z dnia 29 maja 2017 r. wystąpił do wierzyciela o udokumentowanie zarejestrowania radioodbiornika, dowodu nadania Zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które to zawiadomienie – jego duplikat, zostało przekazane organowi egzekucyjnemu.

Odnosząc się do istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do lipca 2014 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K [...], pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Jednakże z akt sprawy wynika, że co do rejestracji odbiornika rtv na nazwisko Skarżącej, wierzyciel stwierdził tylko, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiornika telewizyjnego, czego dowód stanowi "Zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", jego duplikat z dnia 24.07.2008 r.

Wskazać zatem należy, że w myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r.

A zatem, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc dniu 13.12.2007 r.) Skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Wierzyciel zaznaczył w swoim stanowisku, że użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, by Skarżąca składała wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, by Skarżąca dokonała rejestracji odbiornika a jedynie wynika, że w dniu 24.07.2008 r. wierzyciel sporządził "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącej jako adresata tego zawiadomienia, a fakt doręczenia rejestracji wierzyciel wywodzi z faktu nie zarejestrowania zwrotu korespondencji zawierającej ww zawiadomienie.

Sąd uznał, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w formie pisemnej, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Normodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2116/16). W ocenie Sądu, mimo że obowiązek uiszczania opłaty wynika

z ustawy abonamentowej, to realizacja przez Pocztę [...] powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. miała istotne znaczenie. Poczta [...] miała przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom rtv (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki ([...] /nie-otrzymales-nowych-formularzy-oplat-abonamentowych-przeczytaj-co-zrobic).

Powyższa okoliczność jest wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na Pocztę [...] - wierzyciela. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że wierzyciel wykazał, że wykonał względem Skarżącej ww. obowiązek informacyjny na podstawie przedstawionych przez niego dokumentów.

W ocenie Sądu wierzyciel nie przedstawił wiarygodnego dowodu, że poza wygenerowaniem przedmiotowego pisma - zawiadomienia, w istocie doszło do jego wysłania Skarżącej. Dostrzec przy tym należy, że wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Skarżąca zaś kategorycznie stwierdziła, że powyższego spornego pisma nie otrzymała i że nie istnieje wobec niej w ogóle obowiązek. Wierzyciel nie dysponuje przy tym dowodem nadania przesyłki doręczycielowi. Słuszne jest wprawdzie twierdzenie, że żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga, aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych – listów poleconych. Podkreślić jednak należy, że w przypadku sporu, ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej obowiązek informacyjny. Wierzyciel nie wykazał, że spełnił wobec Skarżącej ww. obowiązek informacyjny, iż wysłał, a nie tylko wygenerował ww. pismo z systemu komputerowego.

Wyjaśnienia udzielone przez wierzyciela nie tylko nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została Skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w Urzędzie Pocztowym. Wierzyciel powołał się na wydruk duplikatu pisma o powiadomieniu o wskazanym numerze oraz że przesyłka nie została mu zwrócona jako niedoręczona.

W ocenie Sądu, wierzyciel wadliwie przyjął, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym, że doręczono Skarżącej ww. sporne pismo.

Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany

z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Podnoszone w niniejszej sprawie dowody na okoliczność skutecznego doręczenia zawiadomienia a zatem wykazania faktu rejestracji radioodbiornika nie dowodzą tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, jak wskazywał Sąd w wyroku z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 340/17 .

Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło a stanowisko wierzyciela, że wystarczający jest fakt braku zwrotu przesyłki w sytuacji braku dowodu jej nadania, doręczenia jest nie tylko wadliwe ale wobec braku dowodu (dokumentu) potwierdzającego tą okoliczność i gołosłowne.

Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia 25 sierpnia 2016 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowienia wierzyciela, stosownie do wyżej przytoczonych art. 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

Odnośnie zarzutu przedawnienia podniesionego na etapie zażalenia, to podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że przepisy u.p.e.a. zakreślają termin na wniesienie zarzutów tj. 7-dniowy termin liczony od daty doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a), Skoro Skarżąca nie zachowała tego terminu, spóźniony zarzut nie podlega rozpatrzeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.