Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 745/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 144,  art. 126,  art. 113 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi G. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr 2401-IEE.7192.186.2024.2/AD UNP: 2401-24-100271 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 15 kwietnia 2024 r., znak 2401-IEE.7192.186.2024.2/AD, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ, DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej jako NUS) stwierdzające uchybienie przez T. G. (dalej jako dłużnik, skarżący) terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną organu z 5 stycznia 2024 r. w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przyjął art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 126 i art. 113 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej kpa) oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) (dalej: "u.p.e.a.").

Stan sprawy przedstawia się następująco:

NUS 4 stycznia 2024 r. wystawił wobec dłużnika tytuł wykonawczy obejmujący należności w podatku od towarów i usług za okres od maja do września 2017 r., na podstawie decyzji DIAS z 7 grudnia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję NUS z 9 czerwca 2020 r. Następnego dnia, tj. 5 stycznia 2024 r. NUS nadał ww. tytułowi wykonawczemu klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Odpis ww. tytułu wykonawczego doręczono dłużnikowi 10 stycznia 2024 r. wraz z następującymi zawiadomieniami o zajęciach z tej samej daty:

- zawiadomieniem z 5 stycznia 2024 r., NUS dokonał zajęcia świadczeń dłużnika z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS. Zawiadomienie to doręczono ZUS 8 stycznia 2024 r., który w odpowiedzi poinformował NUS, że zajęcie będzie realizował od lutego 2024 r.;

- zawiadomieniem z 5 stycznia 2024 r., NUS dokonał zajęcia wierzytelności dłużnika z rachunku bankowego. Zawiadomienie to doręczono bankowi w tym samym dniu.

Pismem z 6 stycznia 2024 r. dłużnik zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie ww. decyzji NUS z 9 czerwca 2020 r., w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a., wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w myśl art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. Pismem z 7 stycznia 2024 r., dłużnik wniósł o niezwłoczne wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie ww. decyzji NUS z 9 czerwca 2020 r., w oparciu o art. 35 § 1 w związku z art. 56 § 3 u.p.e.a. oraz o niezwłoczne zawiadomienie banku oraz wszystkich innych banków, organów i podmiotów, którym zostały wysłane zawiadomienia o zajęciu, o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Odrębnym pismem z 8 stycznia 2024 r., dłużnik z ostrożności procesowej potwierdził zgłoszone 6 stycznia 2024 r. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, a także dla uniknięcia wszelkich wątpliwości - złożył te zarzuty ponowne. Pismem z 11 stycznia 2024 r., określonym jako uzupełnienie zarzutów, dłużnik zgłosił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w oparciu o art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a., podtrzymując zarzuty zgłoszone pismem z 6 i 8 stycznia 2024 r., wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 15 stycznia 2024 r., komórka egzekucyjna Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "US") przekazała komórce wierzycielskiej tego Urzędu Skarbowego zarzuty dłużnika z 6 stycznia 2024 r. w sprawie egzekucji administracyjnej.

Z kolei 15 stycznia 2024 r., bank przekazał NUS kwoty 51.795,57 zł, 78.828,75 zł, 13.105,61 zł i 126.114,33 zł tytułem realizacji zajęcia z 5 stycznia 2024 r.

Pismem z 16 stycznia 2024 r., dłużnik ponownie zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego, w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 5 u.p.e.a., podtrzymując w całości zarzuty zgłoszone pismem z 6 stycznia 2024 r. (jako złożone w terminie przewidzianym w art. 33 § 5 i art. 35 § 1 u.p.e.a.) oraz pismem z 11 stycznia 2024 r. - wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Ponadto, wniósł o niezwłoczne wydanie postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego z 6 stycznia 2024 r. i zawiadomienie o tym fakcie wszystkich właściwych podmiotów. Odrębnym pismem z 16 stycznia 2024 r., dłużnik przedstawił stanowisko w zakresie skuteczności zarzutów zgłoszonych pismami z 6 i 8 stycznia 2024 r., skutku o którym mowa w art. 35 § 1 u.p.e.a.

Pismem z 22 stycznia 2024 r. dłużnik wniósł o niezwłoczne uchylenie z urzędu w całości czynności egzekucyjnej z 5 stycznia 2024 r. w postaci zajęcia świadczeń w ZUS, w oparciu o art. 54b § 1 i § 4 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. W piśmie tym wskazał, że wystąpienie to stanowi jednocześnie skargę na ww. czynność egzekucyjną w trybie art. 54 § 1 pkt 1 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. wraz z żądaniem uchylenia tej czynności egzekucyjnej w całości.

W skardze dłużnik zarzucił, że zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone ZUS w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie domagał się niezwłocznego zawiadomienia ZUS o uchyleniu zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że została ona złożona w terminie przewidzianym w art. 54 § 3 u.p.e.a., skoro dopiero 19 stycznia 2024 r. (w związku z pismem otrzymanym z ZUS) dłużnik powziął wiedzę o tym, że dokonane zajęcie nastąpiło w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z mocy prawa.

Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego organ stanął na stanowisku, że w doręczonym dłużnikowi 10 stycznia 2024 r. ww. zawiadomieniu o zajęciu z 5 stycznia 2024 r., NUS zawarł prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego skargi na ww. czynność egzekucyjną, w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia. Zgodnie z regułą określoną w art. 57 § 1 KPA, termin do wniesienia przez skargi na ww. czynność egzekucyjną z 5 stycznia 2024 r. upłynął 17 stycznia 2024 r.

Niedochowanie przez zobowiązanego ustawowego terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną powoduje, że organ egzekucyjny jest zobowiązany stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie w oparciu o art. 17 § 1c zd. 1 u.p.e.a. Nawet nieznaczne przekroczenie przez zobowiązanego terminu do wniesienia zażalenia zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

We wniesionej do tutejszego Sądu skardze skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 54 § 3 w zw. z art. 1a pkt 2 i art. 79 § 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w każdym przypadku termin na wniesienie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego biegnie od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu zawiadomienia o zajęciu tych świadczeń, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wniesienie takiej skargi nie jest możliwe, jeżeli wadliwość takiej czynności egzekucyjnej nie jest związana z samym wystawieniem zawiadomienia o zajęciu świadczenia, ale wynika z okoliczności powstałych później, o których zobowiązany dowiedział się już po upływie 7 dni od dnia doręczenia mu odpisu zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego;

- art. 138 § 1 w zw. z art. 144, art. 126 i art. 113 § 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia NUS z 22 lutego 2024 r.

W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę skarżący wywiódł, że 6 stycznia 2024 r. działając za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W jego ocenie fakt ten spowodował zawieszenie postępowania egzekucyjnego z dniem 6 stycznia 2024 r. W dniu 23 stycznia 2024 r. NUS wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z mocy prawa na skutek wniesionych zarzutów, a postanowieniem z 25 stycznia br. Sprostował to postanowienie wskazując, że skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego wystąpił z dniem 11 stycznia 2024 r. W ocenie skarżącego wskazane daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego są błędne.

Zajęcie świadczeń emerytalnych zgodnie z art. 79 § 2 u.p.e.a., następuje z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Skoro w niniejszej sprawie zawiadomienie doręczono ZUS 8 stycznia 2024 r., to nastąpiło to już po terminie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (6 stycznia 2024 r.). Nadto wiedzę o zajęciu dłużnik powziął dopiero z chwilą doręczenia mu pisma ZUS informującego o dokonaniu czynności egzekucyjnej. To zaś miało miejsce 19 stycznia 2024 r. i od tej daty rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że poza zakresem niniejszej sprawy pozostaje kwestia daty, z którą nastąpiło zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Sąd w niniejszej sprawie bowiem ocenia wyłącznie procesowe postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

W tym zakresie istotne znaczenie ma art. 54 § 3 u.p.e.a., który stanowi, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W niniejszej sprawie czynnością tą było zajęcie świadczeń zaopatrzenia emerytalnego skarżącego. Zajęcie to następuje z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu, co wynika z art. 79 § 2 u.p.e.a. Jednak data zajęcia wynikająca z art. 79 § 2 u.p.e.a., nie ma znaczenia dla terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Termin ten bowiem liczy się od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania czynności egzekucyjnej. Zobowiązanym, zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Nie jest nim zatem ZUS zobowiązany do wypłaty świadczeń, ani też bank prowadzący zajęty rachunek.

W ocenie Sądu, zgodnie z art., 67 § 1 u.p.e.a., dokumentem stanowiącym podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, jest zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy, albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu. Nie jest nim zatem pismo ZUS informujące skarżącego o dokonanym zajęciu, lecz wystawione przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu z 5 stycznia 2024 r., doręczone skarżącemu 10 stycznia 2024 r. To w tym dokumencie skarżący został również pouczony o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

W konsekwencji prawidłowo przyjął organ, że siedmiodniowy termin do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną upłynął skarżącemu bezskutecznie 17 stycznia 2024 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego i jego skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.

-----------------------

4/11

1/14