Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 91/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił sie przewlekłego prowadzenia postępowania
Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Oleskiego w przedmiocie wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i usunięciem pojazdu Alfa Romeo o nr rej. [...] 1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza organowi grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 4) zasądza od Starosty Oleskiego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący A. W., reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego D. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Starostę Oleskiego (zwanego dalej też "organem") sprawy dotyczącej przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i usunięciem pojazdu marki Alfa Romeo, nr rej. [...]. Jako podstawę prawną skargi powołał przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a."

Skarżący domagał się:

1) zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi;

2) stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

3) stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) przyznania od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.;

5) rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym;

6) zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą PHU A w [...] i w dniu 22 czerwca 2012 r. złożył w Starostwie Powiatowym w Oleśnie wnioski o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie z drogi i wykonywanie dozoru nad 13 pojazdami, w tym nad wskazanym na wstępie samochodem osobowym Alfa Romeo. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. organ przyznał skarżącemu wynagrodzenie w łącznej wysokości dla wszystkich pojazdów w kwocie 11.839,17 zł.

W wyniku odwołania strony sprawa była rozpatrywana w różnych instancjach, m. in. w sprawie zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 marca 2014 r., którym orzeczono o uchyleniu decyzji odwoławczej i decyzji organu I instancji. Od tego czasu sprawa była ponownie rozpatrywana przez Starostę Oleskiego i Samorządowe Kolegium odwoławcze w Opolu, które w dniu 15 kwietnia 2015 r. uchyliło kolejne postanowienie organu I instancji. Od tego czasu organ nie podjął żadnej merytorycznej decyzji w sprawie, poza nieskutecznym usiłowaniem przekazania do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oleśnie spraw dotyczących wynagrodzenia za ściągnięcie i dozór nad 9 pojazdami. Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. Starosta Oleski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie przedmiotowego pojazdu. Pomimo wniesienia zażalenia na przewlekłe postępowanie w sprawie, uwzględnionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, do chwili wniesienia skargi organ nie poczynił żadnych kroków zmierzających do załatwienia sprawy. Kierowane do strony pisma o wszczęciu postępowania i zobowiązujące do przedłożenie dokumentów na okoliczność wydatków związanych z dozorem nad pojazdem są działaniami pozornymi, mającymi na celu przedłużenie postępowania bez jego merytorycznego zakończenia, tym bardziej, że skarżący informował organ o tym, że przedłożył już wszystkie posiadane dokumenty związane z poniesionymi kosztami. Za przyznaniem kwoty pieniężnej na rzecz skarżącego na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. przemawia to, że czynności za które ma być przyznane wynagrodzenie zostały wykonane jeszcze przed 2012 r., a ewentualne wynagrodzenie zostanie przyznane bez ustawowych odsetek i bez uwzględnienia strat poniesionych przez skarżącego z powodu długiego okresu oczekiwania na to wynagrodzenie.

Organ wnosił o oddalenie skargi i podniósł, że po uchyleniu pierwotnego rozstrzygnięcia z dnia 31 stycznia 2013 r., na wniosek skarżącego w dniu 20 sierpnia 2014 r. przekazał sprawę w części dotyczącej 9 pojazdów do Urzędu Skarbowego w Oleśnie, natomiast co do czterech, w tym co do przedmiotowego pojazdu marki Alfa Romeo, prowadził postępowanie łącznie. Pismem z dnia 8 września 2014 r. strona wniosła o przyznanie wynagrodzenia w oparciu o stawki wynikające z uchwały Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r., nr [...] oraz zarządzenia Starosty Oleskiego z dnia 6 lipca 2010 r., nr [...] (oba dotyczyły wynagrodzenia za usuwanie pojazdów z drogi oraz wyznaczenia odpowiednich parkingów) oraz przedłożyła kopie postanowień wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w podobnych sprawach. Nie były to dokumenty obrazujące rzeczywistą wysokość wydatków poniesionych przez stronę, dlatego organ powołał biegłego. Postanowienie z dnia z dnia 27 listopada 2014 r. przyznające skarżącemu wynagrodzenie za 4 pojazdy (w tym za pojazd marki Alfa Romeo) w kwocie 7.943,94 zł zostało uchylone przez organ odwoławczy w dniu 15 kwietnia 2015 r., a zwrot akt do organu miał miejsce w dniu 20 maja 2015 r. W tym też okresie doszło do zwrotu akt dotyczących 9 pozostałych pojazdów z Urzędu Skarbowego w Oleśnie i w dniu 18 czerwca 2015 r. strona wniosła o wydanie decyzji w stosunku także do tych pojazdów oraz przedłożyła odpowiednie faktury VAT. Następnie poinformowano stronę, że w stosunku do każdego z pojazdów toczyć się będzie odrębnie postępowanie. Strona nie zawiadomiła organu o tym, że złożyła już wszystkie posiadane dokumenty. Prowadzone postępowania, z uwagi na częściową tożsamość materiału dowodowego, toczyły się równolegle, co uzasadniało wstrzymanie się z rozstrzygnięciem do czasu skompletowania materiału do wszystkich spraw. Na skutek zażalenia strony na przewlekłe prowadzenie postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. wyznaczyło organowi miesięczny termin do załatwienia sprawy, w którym to terminie poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy (pismo z dnia 4 listopada 2015 r.) oraz w dniu 19 listopada 2015 r. wydano merytoryczne postanowienie. Organ wyjaśnił, że nie miał żadnego powodu by celowo przedłużać postępowanie, kierowane do strony pisma czyniły zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 10 K.p.a., zaś sama sprawa była skomplikowana od strony dowodowej, gdyż mające w sprawie zastosowanie przepisy art. 102 § 2 i 4 oraz art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie: Dz. U. z 2014 r. , poz. 1619 ze zm.) nie określają jak należy ustalić kwotę należną przedsiębiorcy z tytułu objętego żądaniem. Strona nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów za dozór nad konkretnym pojazdem, co spowodowało konieczność pozyskiwania informacji o wysokości stawek przyjętych w danych stosunkach. Sprawa była skomplikowana prawnie i dowodowo, a wysokość zgłoszonych roszczeń przekraczała kwotę 160.000 zł, co obligowało organ do uważnego i dokładnego działania. Nie doszło też do naruszenia interesów finansowych strony, gdyż po wydaniu pierwszego postanowienia przekazano jej w dniu 22 listopada 2013 r. kwotę 11.839,17 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej nadal P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Odnotować w tym miejscu przyjdzie, że treść art. 149 P.p.s.a., od dnia 15 sierpnia 2015 r. uległa zmianie - na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Stosownie do art. 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 149 P.p.s.a. w nowym brzmieniu mają zastosowanie do postępowań wszczętych od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. od 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte skargą wniesioną po dniu 15 sierpnia 2015 r., dlatego omawiany przepis znajduje w rozpoznawanej sprawie w swym aktualnym brzmieniu.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego została poprzedzona zażaleniem z dnia 7 września 2015 r., wniesionym przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Zażalenie to zostało rozpoznane wprawdzie na korzyść skarżącego przed wniesieniem skargi do Sądu (organ odwoławczy zobowiązał Starostę do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca), ale nie stanowi to przeszkody do uznania skargi złożonej w tym samym przedmiocie za dopuszczalną, gdyż wystarczającą przesłanką było tu poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 37 § 1 K.p.a.

Niewątpliwie też sprawa dotycząca ustalenia kosztów usunięcia z drogi i kosztów dozoru pojazdu jest sprawą z zakresu administracji publicznej, która winna zostać zakończona wydaniem rozstrzygnięcia (aktu) przewidzianego w przepisach K.p.a., mieszczącego się w kategorii rozstrzygnięć przewidzianych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. W dacie wpływu wniosku do organu, tj. w dniu 22 czerwca 2012 r. obowiązywał art. 130a ust 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108, poz. 908 ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.]), w brzmieniu określonym w art. 1 ust. 10 pkt j ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.), zgodnie z którym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10 h cyt. ustawy). Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie (np. postanowienia NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 96/11 oraz sygn. akt I OW 100/11, z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OW 72/11 oraz sygn. akt I OW 73/11 czy z dnia 15 czerwca 2012, sygn. akt I OW 68/12 - wszystkie dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA). Również zastosowane w sprawie przez organ przepisy art. 102 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymagają wydania postanowienia w tym przedmiocie, a więc aktu o charakterze administracyjnym.

Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów skargi, wyjaśnić przyjdzie, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania została wprowadzona do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18, z późn. zm.). Pojęcie przewlekłego postępowania nie zostało zdefiniowane ustawowo. Dorobek orzecznictwa w tym zakresie wskazuje na różnice występujące między stanem bezczynności a przewlekłości organu. Pod pojęciem bezczynności należy rozumieć niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Przez sformułowanie "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3097/12, opubl. w LEX nr 1624342). Środek prawny w przypadku bezczynności organu służyć ma usunięciu stanu niezgodnego z prawem i doprowadzenia do zakończenia postępowania administracyjnego. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania jest okolicznością faktyczną, która wystąpiła lub nie na gruncie rozpoznania konkretnej sprawy, a której w przeciwieństwie do stanu bezczynności, nie da się usunąć. Przewlekłość postępowania stanowi kwalifikowaną formę sprzecznego z prawem zachowania organu administracji publicznej, polegającą na nieczynieniu tego, co jest jego obowiązkiem. W takim przypadku organ podejmuje czynności w toku postępowania, ale czyni to w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy, ponieważ przykładowo korzysta w sposób nieuzasadniony z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, termin "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu od upływu ustawowego terminu do załatwienia sprawy. Stosownie bowiem do treści art. 37 § 2 K.p.a., po bezskutecznym upływie terminu do załatwienia sprawy, określonym w art. 35 K.p.a., strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu, a następnie wnieść skargę na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak zostało to już wyżej zasygnalizowane, przejawem przewlekłego postępowania jest m.in. podejmowanie czynności zbędnych lub czynności pozornych, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy, w ten sam sposób należy traktować powstrzymywanie się organu od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, jak również podejmowanie takich czynności w znacznych odstępach czasowych. Przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w szczególności może polegać na niezałatwieniu sprawy w terminie ustawowym przewidzianym dla danego rodzaju sprawy, np. sprawa nie jest załatwiana bezzwłocznie (art. 35 § 2 K.p.a.), czy też niezałatwieniu w terminie jednego miesiąca, choć sprawa nie jest szczególnie skomplikowana, albo niezałatwieniu w terminie dwóch miesięcy w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej (naruszenie art. 35 § 3 K.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie także opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, kiedy postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W takiej sytuacji, pomimo niezałatwiania sprawy w terminie, organ formalnie nie pozostaje w bezczynności, jednak nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania.

Sytuacja taka miała miejsce w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostę Oleskiego. Przede wszystkim zauważyć należy, że okres trwania postępowania administracyjnego wynosi już ponad 3 lata. Bezczynność organu a co za tym idzie także przewlekłość postępowania, co już wywiedziono wyżej, niewątpliwie miała miejsce z uwagi na wielokrotny upływ terminów do załatwienia sprawy administracyjnej wynikających z art. 35 § 3 P.p.s.a. Zasadniczo "załatwienie sprawy" w postępowaniu administracyjnym oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (art. 104 § 1 w zw. z art. 138 k.p.a.). Jeśli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, a podejmuje czynności prawnie wadliwe lub nieskuteczne, uchylane następnie w postępowaniu instancyjnym czy przez sąd administracyjny, to świadczy to o tym, że przyczyną przewlekłości była wadliwa koncepcja rozstrzygnięcia i brak należytej koncentracji materiału dowodowego. Przypomnieć należy, że wniosek strony wpłynął do organu w dniu 22 czerwca 2012 r. i skoro dotyczył ustalenia wysokości kosztów związanych ze ściągnięciem kilkunastu pojazdów i kosztów dozoru nad tymi pojazdami, to logicznym było w pierwszej kolejności ustalenie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Skoro organ poddał w wątpliwość zestawienie kosztów (faktury) przedłożone przez strony, to ich weryfikacja czy to w drodze wywiadu w jednostkach zajmujących się takimi samymi czynnościami, czy też w drodze opinii biegłego, nie powinna mieć miejsca dopiero po kolejnym uchyleniu wydanych postanowień. Jak wynika z akt administracyjnych prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 marca 2014 r. został przekazany o organu w raz z aktami administracyjnymi w dniu 2 czerwca 2014 r. W dniu 15 lipca 2014 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie. W tym czasie (ok. 1,5 miesiąca) nie podejmowano żadnych czynności procesowych. Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r., a więc po upływie dalszego miesiąca czasu, przekazano sprawę w zakresie obejmującym 9 pojazdów (Ford Scorpio nr rej. [...], Fiaty 126 nr rej. [...], [...] i [...], Fiat 125 nr rej. [...], Polonez Caro nr rej. [...], Peugeot nr rej. [...], Volkswagen Golf nr rej. [...] i Volkswagen Passat nr rej. [...]) do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Oleśnie. Wydane przez ten organ postanowienia zostały unieważnione postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 14 maja 2015 r., a sprawy wraz z aktami zostały zwrócone Staroście Oleskiemu w dniu 20 lipca 2015 r. W dniu 22 sierpnia 2014 r. organ wezwał stronę do przedłożenia faktur za wykonanie usług parkowania i usuwania pojazdów: Hyundai Pony nr rej. [...], Alfa Romeo nr rej. [...], Ford Mondeo nr rej. [...] i Ford Escort nr rej. [....]. Należy w tym miejscu zauważyć, że faktury dotyczące tych usług zostały już przedłożone wraz z wnioskiem z 2012 r. W dniu 20 września 2014 r. zlecono biegłemu A. S. opracowanie opinii na okoliczność określenia spornego wynagrodzenia. W dniu 1 października 2014 r. zawiadomiono stronę o niemożności terminowego załatwienia sprawy i wyznaczono ostateczny termin jej załatwienia na 31 października 2014 r. W dniu 30 października 2014 r. wyznaczono stronie 7 dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy, a postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. przyznano wynagrodzenie w kwocie 7.943,94 za 4 ostatnio wymienione pojazdy. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło postanowienie z dnia 27 listopada 2014 r. i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpoznania. Postanowienie zostało przekazane do organu wraz z aktami sprawy w dniu 20 maja 2015 r. W dniu 6 lipca 2015 r. wezwano stronę o przełożenie nowych faktur dotyczących 9 pojazdów, co do których postępowanie toczyło się przed organami skarbowymi. W dniu 6 lipca 2015 r. organ ponownie zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania co do czterech pojazdów, a w dniu 11 sierpnia 2015 r. co do pozostałych dziewięciu. W dniu 7 października 2015 r. poinformowano stronę, że z uwagi na ich szczególnie skomplikowany charakter wszystkie sprawy zostaną załatwione w terminie do dnia 6 listopada 2015 r. W międzyczasie strona wniosła zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, które to zażalenie - jak już wyżej powiedziano - zostało rozpoznane w dniu 27 października 2015 r. Powyższe zestawienie działań organu nie pozwala na przyjęcie, że były to działania zmierzające do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki w rozumieniu przepisu art. 35 § 1-3 K.p.a., a w szczególności dotyczy to braku jasnej koncepcji rozstrzygnięcia i wielokrotnego ponawiania żądań przedstawienia przez stronę różnego rodzaju dokumentów.

Nie do obrony jest też zawarta w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę teza, że fakt rozdzielenia postępowania dotyczącego wszystkich 13 pojazdów na postępowania dotyczące każdego z nich indywidualnie powodowała konieczność wszczęcia postępowania na nowo. Postępowanie administracyjne toczyło się już bowiem od chwili złożenia przez stronę stosownego wniosku w 2012 r. (art. 61 § 1 K.p.a.).

Przystępując do oceny czy bezczynność miała charakter rażący należy w pierwszej kolejności podjąć próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". W orzecznictwie przyjmuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podnosi się, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1 P.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w K.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III SAB/Gd 13/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14 - dostępne w CBOSA). W takim rozumieniu przywołane wyżej okoliczności, dotyczące niezbornego od samego początku sposobu procedowania w sprawie, świadczą o rażącym naruszeniu prawa przez organ w rozumieniu komentowanego przepisu.

Z treści art. 149 § 1 P.p.s.a. wynika, że instytucja skargi na przewlekłość postępowania, ma na celu przede wszystkim ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Badając zasadność skargi w tym zakresie, Sąd zobowiązany jest uwzględniać stan istniejący w dniu wniesienia skargi, jak i w dniu orzekania, tj. wydania orzeczenia sądowego. Dlatego w niniejszej sprawie dostrzec trzeba, że przed jej rozpoznaniem przez Sąd, Starosta Oleski zakończył postępowanie wydając postanowienie z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...][, określające wysokość dochodzonego przez stronę wynagrodzenia. Zbyteczna okazała się zatem konieczność wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązującego organ do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia w terminie do tego wystarczającym.

Konieczne natomiast stało się stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz rażącego charakteru tej przewlekłości na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.

Sąd wymierzył też organowi grzywnę na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. O wysokości grzywny orzeczono w kwocie 200 zł, mając na uwadze przedstawione okoliczności oraz charakter i przedmiot sprawy administracyjnej. Sąd również wziął pod uwagę, że orzeczona grzywna nie ma dla skarżącego charakteru rekompensacyjnego oraz to, że stan przewlekłości ustał przed rozpoznaniem skargi. Zdaniem Sądu, wymierzenie organowi grzywny we wskazanej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji represyjnej jak i prewencyjnej, zapobiegając ewentualnym przyszłym działaniom tego organu, narażającym strony na negatywne skutki przewlekłości. Sąd wziął też pod uwagę to, że w dniu 30 grudnia 2015 r. zapadło również dwanaście innych orzeczeń wymierzających temu samemu organowi grzywnę w identycznej wysokości, co niewątpliwie wpływa na jej dolegliwość.

Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej na podstawie przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a., gdyż pomimo upływu znacznego okresu czasu od daty złożenia wniosku o zwrot kosztów, nie wykazał on by z tego tytułu poniósł jakąkolwiek szkodę, a wskazywana w skardze kwestia braku odsetek może być rozstrzygana w postępowaniu merytorycznym przed organem administracyjnym lub przed sądem powszechnym (w postępowaniu niniejszym Sąd nie jest uprawniony do zajmowania merytorycznego stanowiska w sprawie).

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a.