Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 644/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2021 poz 54
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: § 2 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uchylił decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] marca 2021 r., nr [...], w całości i orzekł o nałożeniu na R. C. kary pieniężnej w kwocie 5000 zł jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o numerach rejestracyjnych [...] bez zezwolenia kategorii III, określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym.

W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że w dniu 17 września 2020 r., funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z dwuosiowego ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skontrolowali naciski osi pojazdu, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci maszyn rolniczych, tj. dwa kombajny zbożowe i pług, o łącznej masie brutto 12 300 kg oraz wymiary określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym.

Pomiar wysokości pojazdu z ładunkiem wskazał wartość 4,30 m. Pomiar długości pojazdu wskazał wartość 17,70 m. Wyniki pomiarów wykazały przekroczenie wartości dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem o 30 cm (tj. 7,5%) oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 120 cm (tj. 7,27 %) przy normatywności pozostałych parametrów pojazdu (naciski osi oraz pozostałe parametry zewnętrzne nie przekraczały dopuszczalnych wartości).

W toku kontroli kierowca pojazdu okazał następujące dokumenty: wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...] ważnej do dnia 3 lipca 2023 r., zezwolenie kategorii III nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od 10 kwietnia 2020 do 9 października 2020 r. wydane przez Starostę L., międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR z 10 września 2020 r., paszport nr [...] oraz dowody rejestracyjne pojazdów.

W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że pojazd jest nienormatywny, kierowca posiada zezwolenie, jednak nie został spełniony warunek niepodzielności ładunku, gdyż pojazdem przewożono 3 maszyny rolnicze.

Na okoliczność kontroli funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej wykonał dokumentację fotograficzną pojazdu członowego, kserokopie okazanych dokumentów oraz sporządzony został protokół z kontroli pojazdu nr [...] Uczestniczący w czynnościach kontrolnych kierowca pojazdu Z. C. odmówił podpisania protokołu kontroli bez podania przyczyn.

Decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: "organ I instancji") nałożył na R. C. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w kwocie 5 000 zł za przewóz po drogach publicznych w dniu 17 września 2020 r. pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego - jak za brak zezwolenia kategorii II.

Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") stwierdził, że organ I instancji zastosował niewłaściwie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 54). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 powołanej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 13 marca 2021 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte 12 lutego 2021 r. (data doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego) i nie zostało zakończone decyzją ostateczną, zatem do tego postępowania znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe, w tym przypadku przepisy ustawy Prawo ruchu drogowym w brzmieniu przed zmianą dokonaną z dniem 13 marca 2021 r.

Organ wskazał następnie, że na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.), ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Jednocześnie, zgodnie z ust. 2 cyt. artykułu, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Organ powołał definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, a w dalszej kolejności wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym.

Organ przytoczył przepisy ustawy i rozporządzenia, z których wynika, że wysokość pojazdu, nie może przekraczać 4,00 m (z ładunkiem i bez), natomiast długość pojazdu nie może przekraczać - w przypadku pojazdu członowego, którym wykonywany był przewóz - 16,50 m.

Organ wyjaśnił, że w celu wykonywania kontroli Oddział Celny Drogowy w Dorohusku wyposażony został w dopuszczone do użytkowania przymiary sztywne i wstęgowe posiadające, wydane przez właściwe organy, ważne świadectwa wzorcowania. Czynności pomiarowe zostały udokumentowane w protokole kontroli nr [...] Kierowca kontrolowanego pojazdu bez podania przyczyny odmówił podpisania protokołu kontroli nie zgłaszając uwag odnośnie do wykonanych czynności kontrolnych oraz uzyskanych wyników pomiaru.

Organ podkreślił, że protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w judykaturze za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. W świetle powyższego oraz mając na uwadze, że pomiaru parametrów pojazdu dokonano urządzeniami posiadającymi ważne świadectwa legalizacji oraz świadectwa wzorcowania, wyniki pomiarów zawarte w protokole kontroli należy uznać za prawidłowe, wiarygodne i potwierdzające, że kontrolowany pojazd był nienormatywny.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 64 ust. 3, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy.

W myśl Lp. 3 załącznika nr 1, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii III wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów nienormatywnych: a) o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, c) o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu i 23 m dla zespołu pojazdów, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.

Organ stwierdził, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom wymiarowo-wagowym i drogom publicznym przewidzianym dla zezwolenia kategorii III. Podczas kontroli kierowca pojazdu okazał zezwolenie nr [...] kategorii III na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od 10 kwietnia 2020 r. do 9 października 2020 r. Organ stwierdził jednak, że kontrolowany przejazd wykonywany był z naruszeniem zakazu określonego w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który zabrania przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

W rozpoznawanej sprawie przewożono ładunek w postaci trzech maszyn rolniczych (dwa kombajny zbożowe oraz pług). Przewożone maszyny stanowiły ładunek podzielny, istniała bowiem możliwość podziału tego ładunku bez wysokich kosztów oraz ryzyka powstania szkody na mniejsze ładunki oraz przewiezienia maszyn z zachowaniem określonych przepisami prawa warunków.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 ustawy). Wobec przewozu ładunku podzielnego, za przejazd pojazdem nienormatywnym należało zatem nałożyć karę pieniężną jak za przejazd bez zezwolenia kategorii III.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2, za brak zezwolenia kategorii III- VI ustala się karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 - w wysokości 5000 zł.

Z tych względów organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii III.

Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 140aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora.

W niniejszej sprawie podmiotem wykonującym przejazd na podstawie licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zgodnie z adnotacjami w polach 16 i 23 dokumentu CMR z 10 września 2020 r. był R. C. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą R. - T. C. R.. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Organ stwierdził, że w omawianej sprawie brak jest dowodów mogących wskazać wpływ lub zgodę tych podmiotów na powstanie stwierdzonego naruszenia przepisów.

Organ podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, pozwalające na zwolnienie z odpowiedzialności. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie strona nie udowodniła zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i nie można również uznać, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Nie znajduje także zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że poza podaniem niewłaściwej podstawy prawnej decyzji, organ I instancji podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.). Z tego względu organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 6, art. 7 w zw. z art. 75, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowanie wyjaśnień złożonych w odwołaniu, do których organ w żaden sposób nie odniósł się. Podkreślił, że kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie kategorii III.

Zarzucił ponadto, że został podwójnie ukarany. Odrębną decyzją została bowiem nałożona na skarżącego kara za zbyt dużą ilość ładunku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania organ wyjaśnił, że kwestia odpowiedzialności administracyjnej ponoszonej na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w odrębnej sprawie nie wyklucza odpowiedzialności przewoźnika w niniejszej sprawie ponoszonej na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii III.

Prawidłowe jest stanowisko organu, że w sprawie niniejszej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie: "p.r.d." w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54), która weszła w życie z dniem 13 marca 2021 r. Kontrola miała miejsce 17 września 2020 r., a więc pod rządem przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym przed nowelizacją. Postępowanie w sprawie nałożenia kary zostało wszczęte zawiadomieniem z 9 lutego 2021 r., doręczonym skarżącemu 12 lutego 2021 r. Postępowanie to nie zostało zakończone do chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej. Zgodnie z przepisem art. 8 ustawy zmieniającej, tylko w przypadku gdy postępowanie w prawie nałożenia kary za brak zezwolenia nie zostało wszczęte w przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą (z wyjątkiem art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy, który nie dotyczy sprawy niniejszej). Skoro postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego kary wszczęte zostało przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, w sprawie niniejszej stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. W dalszej części uzasadnienia przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym będą powoływane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie 13 marca 2021 r.

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 pkt 35a p.r.d. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

W ustawie Prawo o ruchu drogowym zawarte są przepisy określające wysokość pojazdu z ładunkiem (art. 61 ust. 10) oraz rzeczywistą masę przyczepy i długość pojazdu z ładunkiem (art. 62 ust. 4a). Natomiast dopuszczalna długość, szerokość i wysokość oraz masa i naciski osi pojazdu określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Dodać należy, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59).

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. poruszanie się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu stosownego zezwolenia odpowiedniej kategorii, z tym że zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II (obecnie, w brzmieniu od 13 marca 2021 r. - kategorii I).

W myśl zaś art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Wysokość kar za przejazd bez zezwolenia określona została w art. 140ab ust. 1 p.r.d.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., za brak zezwolenia kategorii III ustala się karę pieniężną w wysokości 5000 zł.

Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem w postaci dwóch kombajnów zbożowych i pługa (łącznie 3 sztuki). Był to zatem ładunek podzielny. Podmiotem wykonującym przejazd był skarżący.

Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu co do wyników pomiaru długości pojazdu (17,70 m), ani wyników pomiaru wysokości pojazdu z ładunkiem (4,30 m). Nie kwestionuje także sposobu pomiaru oraz użytych do pomiarów urządzeń. Z akt sprawy wynika, że pomiaru wysokości pojazdu dokonano przymiarem sztywnym - teleskopowym o zakresie pomiarowym 99-5000 mm z działką elementarną o wartości 1 mm, nr seryjny 0104 8629, posiadającym świadectwo wzorcowania nr LA/000027326/06/2020 z dnia 30 czerwca 2020 r., wydane przez Laboratorium wzorcujące i klasyfikujące przyrządy kontrolno-pomiarowe "Staniszewski". Pomiaru długości pojazdu dokonano przymiarem wstęgowym typu 305034030BF BMI (nr seryjny 004831) posiadającym świadectwo wzorcowania nr P0135- 110520 wydane w dniu 11.05.2020 r. przez Serwis i Laboratorium Kontrolno-Pomiarowe Sprzętu Geodezyjnego i Laserowego Geomatix Sp. z o.o.

Z uwagi na to, że oba urządzenia posiadały ważne świadectwa legalizacji i brak dowodów, by któreś z urządzeń użyte było nieprawidłowo, nie ma podstaw do kwestionowania wyników pomiaru. Podkreślić należy, że wyniki kontroli przedstawione zostały w protokole kontroli, który ma moc dokumentu urzędowego. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających wiarygodność protokołu. Kierowca uczestniczący w czynnościach organu nie zgłosił uwag do protokołu, ani jakichkolwiek zastrzeżeń co do prawidłowości pomiarów, mimo że został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych.

Zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d., długość zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy nie może przekraczać 16,5 m. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, w przypadku pojazdu członowego długość pojazdu nie może przekraczać 16,50 m. W myśl art. 2 pkt 35 p.r.d. pojazd członowy o zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą. Jak wynika z akt sprawy kontrolowany przejazd wykonywany był pojazdem składającym się z ciągnika samochodowego i naczepy, a więc pojazdem członowym. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że długość kontrolowanego pojazdu nie mogła przekraczać 16,50 m, a stwierdzona długość 17,70 m stanowi przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 1,20 m (tj. o 7,27 %).

Zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, wysokość pojazdu nie może przekraczać 4,00 m. Zgodnie z art. 61 ust. 10 p.r.d., wysokość pojazdu z ładunkiem również nie może przekraczać 4 m. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy wykonywaniu przewozu doszło również do przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem o 30 cm (tj. o 7,5%).

Pozostałe parametry pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości. W świetle cytowanego wyżej art. 2 pkt 35a p.r.d. kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kontrolowany pojazd, z uwagi na przekroczenie długości i wysokości, wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii III. Zgodnie bowiem z Lp. 3 załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 13 marca 2021 r., pojazdy a) o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, b) o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, c) o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów, d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m wymagały zezwolenia kategorii III.

Jest poza sporem, że skarżący posiadał zezwolenie kategorii III i zezwolenie to zostało okazane przez kierowcę w czasie kontroli. Organ nie kwestionuje tej okoliczności. Nieuzasadniony jest jednak zarzut skarżącego, że posiadane przez niego zezwolenie kategorii III uprawniało go do wykonania przejazdu opisanym wyżej pojazdem z ładunkiem w postaci dwóch kombajnów i pługa. Ponownie należy podkreślić, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczają ruch pojazdów nienormatywnych (pod określonymi warunkami), zakazują jednak wykonywania przejazdów pojazdami nienormatywnymi, przewożącymi ładunki inne niż ładunki niepodzielne. Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ulega wątpliwości, że ładunek, który przewoził skarżący mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków, przewożonych oddzielnie.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżący wykonywał przejazd z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I i II).

Przekroczenie długości i wysokości pojazdu, przewożącego ładunek podzielny, uzasadniało nałożenie na skarżącego, jako podmiotu wykonującego przejazd, kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach kara może być nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe (art. 140aa ust. 3 pkt 2), a także organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora (art. 140aa ust. 3 pk 3), jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. Wyjątki te nie mają zastosowania w sprawie niniejszej. Podzielić bowiem należy stanowisko organu, że brak jest w sprawie dowodów, świadczących o wpływie lub zgodzie wskazanych podmiotów na naruszenie przepisów dotyczących przejazdów wykonywanych pojazdami nienormatywnymi. Skarżący ustaleń organu w tym zakresie w żaden sposób nie podważył.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii III. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Stosownie do postanowień art. 140aa ust. 1 u.p.r.d. w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii III wynosi 5000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego przez organ II instancji

Prawidłowo również uznał organ, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140aa ust. 4, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Podzielić należy stanowisko organu, że przepis art. 140aa ust. 4 jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżący, będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, powinien znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinien był skarżący sprawdzić, czy po załadowaniu na naczepę trzech maszyn i urządzeń rolniczych nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia zakazu podwójnego karania. Skarżący zarzuca, że nałożona została na niego także kara pieniężna na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 180). Wyjaśnić należy, że naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, natomiast przedmiotem sprawy niniejszej było naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, co podlega karze na podstawie art. 140aa Prawa o ruchu drogowym. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wymierzanie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzana jest za przejazd pojazdu nienormatywnego, a więc naruszenie przepisów o ruchu drogowym, natomiast sprawa, na którą powołuje się skarżący w skardze dotyczy naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalne wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji.

Dodać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 189f i art. 189d k.p.a. Przepisów działu IVa k.p.a. nie stosuje się bowiem do kar pieniężnych, uregulowanych w przepisach odrębnych. Zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

W ustawie – Prawo o ruchu drogowym uregulowane zostały przesłanki nałożenia kar i ich wysokość w zależności od rodzaju naruszenia, przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary i umorzenia postępowania, a także egzekucja kar i przedawnienie obowiązku ich uiszczenia. W art. 140 aa p.r.d. uregulowano ogólnie nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140 ab p.r.d.. Natomiast art. 140 aa ust. 4 p.r.d. normuje przesłanki niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz umarzania wszczętego już postępowania. Wskazuje też w sposób kompleksowy przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, czyli w efekcie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że do kar nakładanych na podstawie Prawa o ruchu drogowym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w dziale IVa k.p.a.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów art. 6 i art. 7 w zw. z art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z materiałem dowodowym oraz zignorowanie wyjaśnień złożonych w odwołaniu.

Organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, w szczególności fakt posiadania przez skarżącego zezwolenia kategorii III, którą to okoliczność podniósł skarżący w odwołaniu. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego zezwolenie kategorii III nie uprawniało skarżącego do wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym w tym konkretnym przypadku. Należy zauważyć, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze pomija skarżący oczywisty fakt, że przejazd wykonywany był z naruszeniem zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparł. Ponadto organ dokonał oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ).

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ (k. 9 akt sprawy), a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.