Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1901/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust 1 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1901/14 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r., sprawy ze skarg M. K. i W.K., na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 28 października 2014 r. Nr [...],.[...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2013 - 2014, - skargi oddala -


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z 28 października 2014r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z 22 maja 2014r. znak: nr [....] ustalającą Państwu M. i W. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013r. na kwotę 504,00 zł.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. 2010r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), uchwałę Rady Gminy M. nr XXIV/164/2012 z 29 listopada 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku o nieruchomości (Dz.Urz. Woj. Małop. 2012, poz. 6590), art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U z 2010r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) oraz art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm. dalej-O.p.).

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wójt Gminy M. - rozpoznając sprawę ponownie - decyzją z 22 maja 2014 r. ustalił M. i W. K. wymiar podatku od nieruchomości na 2013r. w kwocie 504,00 zł. Organ I instancji określił także terminy płatności i wysokość poszczególnych rat podatku. Uzasadniając decyzję wskazano, że wysokość zobowiązania podatkowego ustalono na podstawie złożonego formularza "Informacji w sprawie podatku: od nieruchomości, rolnego, leśnego osób fizycznych" oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli pp. M. i W. K. podnosząc, że nie mieli możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, ponieważ postanowienie Wójta Gminy M. o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego zostało wydane w dniu 26 maja 2014r., a decyzja w dniu 22 maja 2014r. Nadto odwołujący podtrzymali zarzuty zawarte w poprzednim odwołaniu (wniesionym od decyzji Wójta Gminy M. z 2 lipca 2013r.) tj.: nieprawidłowe wskazanie własności oraz powierzchni gruntu tj. 2,28 ha, podczas gdy prawidłowa to 2 ha 31 a 84 m2; zaniżenie gruntu zabudowanego z 0,1410 ha fiz. na 0,13 ha fiz; brak w decyzji podatkowej podziału na działki gospodarstwa; bezpodstawne zwiększenie łącznej powierzchni klas gruntów zielonych i zadrzewionych z 0,46 ha na 0,48 ha, ponieważ pomiary w ramach modernizacji nie obejmowały tych terenów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium przytoczyło na wstępie treść art. 6c ust. 1 oraz art. art. 3 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym, a także art. 3 ust. 1, w związku z art. 1 oraz art. 2 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U z 2010r., Nr 95 poz. 613 ze zm. dalej-u.p.o.l.).

Organ wyjaśnił, że dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania ustawodawca w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym nałożył na podatników tych podatków obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub rolnego oraz informowania tego organu o zaistniałych zmianach mających wpływ na wymiar podatku. Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21§5 O.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.

Z akt sprawy wynika, że M. i W. K. są właścicielami działek oznaczonych numerami 693/1 i 693/2 o łącznej pow. 2,280 ha, położonych w M., stanowiących grunty rolne oraz budynku mieszkalnego o pow. 131 m2 i gospodarczego o pow. 127 m2, który nie podlega opodatkowaniu. Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości ustalono przy zastosowaniu stawek właściwych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania określonych w uchwale Rady Gminy M. nr XXIV/164/2012 z 29 listopada 2012r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, które wynoszą: dla budynków mieszkalnych - 0,70 zł od 1 m2 powierzchni.

Wysokość należnego podatku rolnego ustalono zgodnie z art. 6 ustawy o podatku rolnym, mając na uwadze średnią cenę skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy ustaloną w uchwale Rady Gminy M. Nr XXIV/163/2012 z 29 listopada 2012r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta będącej podstawą obliczenia podatku rolnego.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z przepisami prawa, co skutkowało utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że podatnikom zostało doręczone postanowienie wyznaczające termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w dniu 2 czerwca 2014r., natomiast decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe w dniu 3 lipca 2014r. Zatem podatnicy mieli zapewnioną możliwość wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego. Wprawdzie data decyzji (22 maja 2014r.) wyprzedza wydanie ww. postanowienia o wyznaczeniu terminu na podstawie art. 200 O.p. co jest nieprawidłowe, jednakże pozostało to bez wpływu na prawidłowość postępowania, gdyż podatnicy mieli możliwość zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy. Nadto Kolegium podkreśliło, że w dniu 25 września 2014r. podatnicy zapoznali się w siedzibie Kolegium w K. z aktami niniejszej sprawy. Natomiast kwestionowana przez podatników powierzchnia opodatkowanych działek wynika z wypisu z rejestru gruntów i wynosi łącznie 2,28 ha. Wskazywaną przez podatników powierzchnię 2,32 ha miały należące do podatników działki do 1980 r. Powierzchnie gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, jak też gruntów rolnych zabudowanych również wynikają z ewidencji gruntów.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. i W.K. zarzucili, że organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły szczegółowo podniesionych przez nich zarzutów.

Skarżący wskazali, że zgodnie z aktem notarialnym nr Rep.[...] gospodarstwo rolne o pow. 2 ha 31 a 84 m2 składające się z działek [...] o pow. 1 ha 81 a i nr [...] o pow. 50 a 84 m2 jest ich własnością od roku 1977r. Na działce nr[...] znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczy zajmujący obszar 12,10 a, który został zmierzony podczas modernizacji. W przedstawionym w zaskarżonej decyzji stanowisku, Kolegium nie zbadało rozbieżności pomiędzy aktem notarialnym [...] cytowanym przez Gminę M. w zaświadczeniu nr [...] z 12 stycznia 2012r. oraz we w wypisie z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w K., a aktem notarialnym nr Rep. [...] posiadanym przez skarżących, który wskazuje prawidłową powierzchnię nieruchomości tj. 2 ha 31 a 84 m2 (co potwierdza Sąd Rejonowy w K. zamiejscowy IX Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w S).

Skarżący zarzucili, że żaden z organów nie podjął się bardziej szczegółowego wyjaśnienia podstaw zmian w powierzchni ich gospodarstwa. Z dokumentów uzyskanych ze Starostwa Powiatowego wynika, że zmiany w rejestrze gruntów zostały wprowadzone decyzją nr [...] z 23 lutego 1978r. przez Urząd Gminy M. po rozpatrzeniu wniosku G.P., na podstawie przedłożonych dokumentów tj. aktu notarialnego z 15 grudnia 1977r. nr [...] , w którym podane są nieprawidłowe dane osobowe skarżących. Gmina M. przyjęła ten akt chociaż posiadała odpis postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w K. z 16 marca 1977r. informującego o nabyciu przez skarżących nieruchomości na podstawie aktu notarialnego nr [...] z 15 marca 1977r. W związku z powyższym Gmina M. nie powinna dokonywać zmian w rejestrze gruntów, gdyż osoba wnioskująca (G.P.) nie miała do tego uprawnienia - nie była właścicielką posiadanego aktualne przez skarżących gospodarstwa. Skarżący zaznaczyli, że w akcie notarialnym z 15 marca 1977r. zawarta jest informacja, iż na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z 11 lipca 1977r. sygn. akt: I Ns 764/72 M.P. była właścicielką nieruchomości rolnej w M. o obszarze 2 ha 31 a 84m2 (nabytym w całości jako spadek po ojcu W.P.).

Skarżący zarzucili, że nie wyjaśniono również zmiany w powierzchni dla prawie wszystkich klas gruntowych, które zostały ujawnione w decyzji podatkowej Wójta Gminy M. za rok 2014. Wójt podał powierzchnię klas gruntowych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w Starostwie Powiatowym w K. Ewidencja ta została z kolei zaktualizowana na podstawie przeprowadzonej w Gminie M. modernizacji w latach 2012 - 2013. W wyniku pomiarów powierzchnia klas gruntowych po modernizacji winna być zmieniona wyłącznie na działce nr [...] w klasie rolnej (zmniejszenie) i klasie budowlanej (zwiększenie). Zmiany wykazane w decyzji za rok 2013 nie posiadają uzasadnienia, ponieważ podczas modernizacji nie dokonywano żadnych pomiarów, które wprowadziłby zmiany w powierzchni w pozostałych klasach, w szczególności na działce 693/1 o pow. 1,81 ha, w tym klasach leśnych i pastwiska 0,46 ha (potwierdzenie z ewidencji gruntów z roku 2010).

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej- p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3§2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134§1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133§1 p.p.s.a., jak również dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy zatem do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone z materiału dowodowego, lecz nakazuje sądowi konkretne zachowanie przy podejmowaniu orzeczenia.

Analiza akt postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do rozpatrzenia spornych kwestii, w pierwszej kolejności wypada się odnieść do kwestii znaczenia wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dot. wymiaru podatku od nieruchomości, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków?

W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.

Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający jest zdania, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180§1 w zw z art. 194§3 O.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.).

W tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tekst jedn.: ujawnione w ewidencji, gdy - jak w rozpatrywanej sprawie - nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 u.k.w.h.). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego.

W drugiej grupie znajdą się z kolei:

Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Tym samym w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194§3 O.p. że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem.

Należy wskazać, że organ podatkowy, w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości, nie ma uprawnień do podważania zgodności z prawem wpisów zawartych w księdze wieczystej, objętych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a zatem wpisów zawartych w dziale drugim, dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości. Rękojmia ta oznacza, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Reasumując-dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., przez co stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Dokonywanie zmian w ewidencji nie należy do kompetencji organów podatkowych, które w żadnym razie nie są uprawnione do podejmowania tego typu działań. Jeśli podatnik kwestionuje dane ujawnione w ewidencji, powinien wszcząć procedurę ich zmiany we właściwym organie, tj. przed starostą wskazując, że dane ujawnione w tej ewidencji nie odpowiadają rzeczywistości i są niezgodne z treścią wpisów do księgi wieczystej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi w oparciu o treść art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270).