Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 99/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 624
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A na decyzję Dyrektora z dnia 6 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. S.A. (dalej także jako P. S.A.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 6 grudnia 2021 r. w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie ścieków do wód lub ziemi.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Gdańsku, dalej powoływane jako PGW, powołując się na art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 624, dalej jako: "Prawo wodne") w dniu 21 października 2021 r. ustaliło P. S.A., w formie informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne (Nr 2587 ZZ Gdańsk, OZ/III kwartał/2021), opłatę zmienną za III kwartał 2021 r. w wysokości 84 529,00 złotych za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi. Organ wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust 6 ustawy Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej (0,0142 zł za 1 kg substancji wprowadzonych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów) i ilości tej substancji (5 952 732,46 kg). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzonych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów została określona w § 10 ust 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502 ze zm.).

W związku z wniesieniem przez podmiot zobowiązany reklamacji, Dyrektor PGP decyzją z 6 grudnia 2021 r. określił P. S.A.opłatę zmienną w wysokości 84 529,00 złotych za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi.

Organ wyjaśnił, że decyzją z 11 września 2015 r. Starosta Pucki udzielił P. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzenie do morskich wód wewnętrznych – [...] - ścieków przemysłowych (solanki) z terenu Zakładu [..] (działki nr [..] i [...] obr. D.) powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej "M." oczyszczonymi ściekami komunalnymi pochodzącymi z oczyszczalni ścieków "D." w ilości Qmax.h.=300 m3/h i Qmax.r.=2 635 200 m3/rok, o zasoleniu nie przekraczającym 250 kg soli w m3 solanki, z terminem obowiązywania do 30 listopada 2025 r. Ścieki przemysłowe (solanka) wprowadzane są do wód Zatoki [...] za pomocą 48 dysz o średnicy wylotu 9 mm każda, zainstalowanych na szczycie szesnastu betonowych bloków dyfuzorowych. Środek układu odprowadzającego ścieki przemysłowe (solankę) stanowi komora rozdzielcza, posadowiona 2,6 m pod dnem morza.

W ocenie organu solankę generowaną w trakcie ługowania soli kamiennej należy zakwalifikować jako ścieki przemysłowe, których definicję zawarto w art. 16 pkt 64 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym przez ścieki przemysłowe rozumie się ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu.

W odniesieniu do argumentu podniesionego w reklamacji P. S.A., zgodnie z którym pojęcie "wody kopalniane" funkcjonuje w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, choć nie zostało w tym akcie zdefiniowane, natomiast nie występuje w ustawie Prawo wodne, a z uwagi na treść art. 20 ustawy Prawo geologiczne i górnicze korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Gdańsku stwierdził, że w niniejszej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania. Pod pojęciem "wody kopalnianej" rozumie się powszechnie wszelką wodę pochodzącą z wyrobisk górniczych i to nie tylko wydobywaną przy zastosowaniu systemu podziemnej eksploatacji złoża, ale również przy eksploatacji odkrywkowej czy systemu otworów wiertniczych. Istotny elementem tego pojęcia jest "korzystanie dla zaspokojenia potrzeb zakładu". P. S.A. prowadzi zakład górniczy, w konsekwencji ocena przesłanki potrzeb zakładu górniczego powinna następować przez pryzmat pojęcia zakładu górniczego. Chodzi więc o potrzeby służące bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą w zakresie wydobywania kopalin ze złóż, a w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny wraz z pozostającym w związku technologicznym z wydobyciem kopaliny, przygotowaniem wydobytej kopaliny do sprzedaży, podziemnego składowania dwutlenku węgla. Zatem wody kopalniane to zasadniczo wody pochodzące z wyrobisk górniczych, co nie ma miejsca w sprawie, w której P. S.A. na potrzeby ługowania komór w złożu soli kamiennej "M.", zgodnie z treścią decyzji z 11 września 2015 r., wykorzystuje wyłącznie oczyszczone ścieki komunalne pochodzące z oczyszczalni Ścieków "D.". Wobec tego w ocenie organu nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 20 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, warunkujące jego zastosowanie, a zatem ścieków tych nie sposób zakwalifikować do wód kopalnianych.

Organ podkreślił przy tym, że o ile działania P. S.A. w obrębie zakładu górniczego polegające na ługowaniu komór w złożu soli kamiennej ściekami komunalnymi są podejmowane w celu zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego, o tyle wprowadzanie tych ścieków po ich wykorzystaniu do morskich wód wewnętrznych stanowi oderwane od zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego -potrzeby te zostały bowiem zrealizowane wcześniej - korzystanie z usługi wodnej polegającej na wprowadzeniu ścieków przemysłowych do wód. Korzystanie z tej usługi wodnej podlega co do zasady obowiązku opłatowemu, zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego.

Organ wyjaśnił też, że nie zachodzi przypadek wyłączenia z obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne przewidziany w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego z uwagi na przekroczenie wartości w nim podanych, tj. 500 mg/l sumy chlorków i siarczanów w ściekach będących wodami zasolonymi. W "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi", które P. S.A. złożyła, zgodnie z art. 552 ust. 2b Prawa wodnego, wskazano, że w ściekach przemysłowych odprowadzanych w ilości 80 440,70 m3 do Zatoki P. wartość sumy jonów chlorków i siarczanów w trzecim kwartale 2021 roku wynosiła 74.001,50 mg/l.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w reklamacji uznano także, że art. 9 Prawa wodnego nie pozwala na zwolnienie P. S.A. z obowiązku ponoszenia opłaty za usługi wodne. Przepis ten odnosi się bowiem do zasady gospodarowania wodami poprzez kształtowanie ochrony zasobów wodnych, korzystania z wód zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem ilości i jakości wód oraz nakazuje uwzględniać przy gospodarowaniu wodami realizację wspólnego interesu wyznaczonego interesem publicznym. Osiągnięcie tych celów ma być zapewnione współdziałaniem administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, traktując wody jako dobro wspólne.

Pogląd P. S.A., że spółka nie powinna płacić za odprowadzanie ścieków, gdyż gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną, zdaniem organu, nie jest przekonujący, zwłaszcza, że w Prawie wodnym zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne stanowią wyjątek od reguły, że "Korzystający płaci", "zanieczyszczający płaci". Nałożenie obowiązku zapłaty za usługi wodne, na podstawie art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, stanowi zwrot kosztów środowiskowych.

Nieuzasadnione jest także, zdaniem organu, zarzucanie przez P. S.A. organowi, że nie zostało zweryfikowane w jakim celu i w jakim zakresie podmiot korzysta z wód, ani czy złożone oświadczenia są prawidłowe oraz, że wadliwe było niewezwanie strony do złożenia wyjaśnień, czy dane zawarte w wykazie zawierające informacje dotyczące parametrów ścieków z uwzględnieniem okoliczności ich określenia są prawidłowe. To bowiem, zgodnie z przepisami Prawa wodnego, na P. S.A. ciąży obowiązek prawidłowego, rzetelnego i zgodnego ze stanem faktycznym przekazania do organu za określony kwartał roku oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi. Dlatego właśnie to złożony przez P. S.A. dokument stanowił podstawę do ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne.

P. S.A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora PGW z 6 grudnia 2021 r. zarzuciła organowi:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1420 t.j. ze zm., dalej: "PGG") poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzi wyłączenie z ponoszenia opłat za korzystanie z wód kopalnianych na potrzeby zakładu górniczego w związku z odmiennymi regulacjami dotyczącymi ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska;

2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 279 pkt 3 Prawa wodnego — poprzez jego niezastosowanie, choć wartość sumy jonów chlorków i siarczanów w wodach zasolonych wprowadzanych do wód Zatoki P. nie przekracza 500 mg/l, co podlega ustawowemu zwolnieniu z opłat za wprowadzanie ścieków do wód,

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej i uzasadnienia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z decyzji Wojewody Pomorskiego z 23 października 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji dla przedsięwzięcia pn. "Budowa Podziemnego Magazynu Gazu K." — w części dotyczącej budowy podmorskiego odcinka rurociągu zrzutowego odprowadzającego solankę do Zatoki P. — na okoliczność, że zapewnienie wstrzymania procesu ługowania po przekroczeniu zasolenia w polu bliskim (o średnicy 200 m) na poziomie 0,5 PSU (czyli 500 mg/l), w stosunku do naturalnie zmieniającego się zasolenia Zatoki, stanowiącego tło pomiaru, jest warunkiem określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że korzystanie z wód w niniejszej sprawie stanowi korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego. Zgodnie zaś z art. 20 PGG korzystanie z wód kopalnianych dla zaspokojenia potrzeb zakładu górniczego jest bezpłatne. Organ niezasadnie nie zastosował jednak wskazanego przepisu w niniejszej sprawie, ani też nie rozważył dostatecznie jego zastosowania. W wypracowanych przez doktrynę definicjach wód kopalnianych podkreśla się ich oddziaływanie na zakład górniczy oraz fakt ich ujmowania z kopalni. Nie ma przy tym ustawowego wymogu, aby wody kopalniane były dopływami naturalnymi. Także ścieki mogą być zakwalifikowane do wód, a pojęciem "wód" posługuje się ustawa Prawo wodne, definiując pojęcie "ścieków", w art. 16 pkt 61. Z przytoczonych w skardze definicji, w ocenie skarżącej nie wynika w żaden sposób, że oczyszczone ścieki nie mieszczą się w pojęciu wód kopalnianych. W przypadku KPMG K. wody są doprowadzane technologicznie do zakładu górniczego, a następnie wody (solanka) są wypompowywane z kopalni. Stanowią one zatem wody doprowadzane do zakładu górniczego z zewnątrz w celach technologicznych. Tym samym wody w przedmiotowej sprawie mieszczą się w pojęciu "wód kopalnianych", o których mowa w art. 20 PGG. Procedura ta niewątpliwie wynika z potrzeb zakładu górniczego.

Skarżąca wskazała dalej, że ani przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, ani obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne nie wprowadzają definicji "wód zasolonych". Nie można jednak uznać, że w kategorii tej nie mieszczą się ścieki, będące wodami zasolonymi. O trafności tego poglądu może świadczyć to, że art. 279 pkt 3 Prawa wodnego wskazuje wprost, że zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi. Tym samym przepis ten dopuszcza występowanie ścieków, będących jednocześnie wodami zasolonymi. Skarżąca podkreśliła, że sposób odprowadzania ścieków do wód z wykorzystaniem dyfuzorów oraz przyjęte dla całej instalacji założenia co do sposobu, w jaki odprowadzane ścieki osiągną wymagane parametry, przede wszystkim w zakresie poziomu zasolenia, zostały usankcjonowane decyzjami właściwych organów. Nie można działań podejmowanych w wykonaniu pozwolenia wodnoprawnego i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia kwalifikować jako rozcieńczania ścieków wodą w celu uzyskania ich stanu, składu oraz minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń zgodnego z przepisami. Oznaczałoby to bowiem, że jedne organy administracji kwalifikują jako naruszenie bezwzględnie obowiązującego zakazu działania, które zostały nakazane przez inne organy administracji publicznej, czego z kolei nie da się pogodzić z zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. Działanie takie w świetle przywołanych wyżej decyzji jest zgodne z prawem.

Wobec przedstawionych wyżej okoliczności w ocenie skarżącej za miejsce, które stanowi wylot z instalacji służącej do oczyszczania uznać należy dojście pojedynczych strug do dna zgodnie z przyjętą koncepcją projektowania, a za obszar najwłaściwszy do prowadzenia pomiarów ścieków — rejon centralny instalacji, tj. rejon stawy S.

Dalej, skarżąca wskazała, że z treści uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego wynika, że monitoring przed- i poinwestycyjny nie wykazał znaczącego negatywnego wpływu zrzutu solanki na biocenozę i środowisko nieożywione Zatoki. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie rozważył m.in. kwestii zaistnienia przesłanek związanych z negatywnym wpływem działalności związanej ze zrzutem solanki do wód Zatoki P. Nie zweryfikował wpływu prowadzonej działalności pod kątem tego, czy w ogóle zachodzą przesłanki do pogorszenia ekologicznych funkcji wód. Nie zweryfikował też, czy faktycznie z uwagi na wykorzystanie wód z oczyszczalni ścieków i odprowadzenie ich dalej jako solanki do wód Zatoki P. mamy do czynienia z kosztami środowiskowymi i zasobowymi. Ostatecznie nie rozważył, z uwagi na cel wykonywanej działalności (głównie kawern na potrzeby magazynowania zasobów węglowodorów), czy działalność ta nie jest prowadzona w celu ochrony interesu publicznego.

Zdaniem skarżącej organ powinien wyjaśnić i w razie wątpliwości wezwać ją do złożenia wyjaśnień w sprawie oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2h Prawa wodnego. Wyjaśnieniu powinno podlegać, czy w świetle treści pozwolenia wodnoprawnego dane zawarte w Wykazie zawierającym informacje przedstawiają parametry ścieków (solanki) z uwzględnieniem okoliczności określenia przez pozwolenie wodnoprawne oraz pośrednio poprzez odesłanie do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do miejsca badania ścieków (solanki) w polu bliskim.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Organ uznał, że art. 20 PGG w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych odnosi się do przedmiotu zwolnienia, którym są "wody kopalniane". Pomimo zatem, iż rzeczywiście zarówno w Prawie wodnym, jak i PGG nie sposób odnaleźć legalnej definicji tego pojęcia, to nie ma wątpliwości, że działania skarżącej polegające na wykorzystywaniu do ługowania komór w złożu soli kamiennej "M." wyłącznie oczyszczonych ścieków komunalnych pochodzących z Oczyszczalni Ścieków "D." nie stanowią korzystania z wód kopalnianych, bowiem ścieki poprzez wykorzystywanie na potrzeby ługowania komór nie zmieniają swojego statusu i po wykorzystaniu przez zakład nadal pozostają ściekami.

Fakt, że wykorzystywane do ługowania komór ścieki komunalne doprowadzone do Zakładu skarżącej z oczyszczalni ścieków nie stanowią wód kopalnianych czynił zbędnym dokonywanie przez organ analizy pojęcia "potrzeb zakładu górniczego" - kolejnego warunku, od którego spełnienia ustawodawca uzależnił zwolnienie przedmiotowe z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z wód.

Organ stwierdził dalej, że nawet gdyby zakład odprowadzał powstałe w wyniku ługowania komór wody zasolone, które również stanowią ścieki na co wprost wskazuje art. 279 ust. 3 Prawa wodnego, to i tak P. S.A. nie miałaby możliwości skutecznego powoływania się na zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 20 PGG, gdyż odprowadzanie wód kopalnianych do wód (odprowadzanie kondensatu do potoku) jest korzystaniem z wód, jednak nie jest korzystaniem na potrzeby zakładu górniczego. Potrzeby te zostały bowiem zrealizowane wcześniej.

Odnosząc się do zarzutów o niepełnym przeanalizowaniu elementów mających wpływ na wysokość opłaty za odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi organ uznał, że nie znajdują one odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Odprowadzane do wód Zatoki G. przez skarżącą ścieki przemysłowe zawierają poza chlorkami i siarczanami także arsen, chrom, miedź, nikiel, ołów i rtęć. Takie zresztą oświadczenie przedstawił sam skarżący, składając stosowne oświadczenie w celu ustalenia opłaty zmiennej. Analiza złożonych przez stronę informacji w powiązaniu z treścią przepisów Prawa wodnego wskazuje, że wprowadzana do wód Zatoki G., generowana w trakcie ługowania soli kamiennej z zakładu skarżącego w M. substancja zasadnie została przez organ zaliczona do ścieków przemysłowych, a nie wód zasolonych i w związku z tym prawidłowo podstawę obliczenia wysokości opłaty stanowił art. 272 ust. 6 oraz art. 278 ust. 1 i 2 Prawa wodnego.

Organ wskazał nadto, że treść pozwolenia wodnoprawnego wyrażonego w decyzji Starosty P. z 11 września 2015 r. nie pozostawia wątpliwości, iż P. S.A. legitymuje się prawem do wprowadzania do wód Zatoki P. ścieków przemysłowych powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej "M.'" oczyszczonymi ściekami komunalnymi pochodzącymi z Oczyszczalni Ścieków "D.". Treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie pozostawia wątpliwości, że zakład nie posiada pozwolenia na wprowadzanie do wód Zatoki P. ścieków będących wodami zasolonymi, a ma prawo do wprowadzania do wód ścieków przemysłowych, które powstają w związku z wykorzystaniem dla potrzeb prowadzonej działalności ścieków komunalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 6 grudnia 2021 r. określającą P. S.A. opłatę zmienną w wysokości 84.529,00 złotych za III kwartał 2021 r. z tytułu wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624), zwanej dalej Prawem wodnym, określające sposoby i zasady gospodarowania zasobami wodnymi, w tym uiszczania opłat za usługi wodne jako jednego z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi (art. 11 ust. 3 Prawa wodnego).

Zgodnie z art. 10 Prawa wodnego zarządzanie zasobami wodnymi służy zaspokajaniu potrzeb ludności i gospodarki oraz ochronie wód i środowiska związanego z tymi zasobami, m.in. w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody dla ludności, ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem oraz niewłaściwą lub nadmierną eksploatacją, tworzenia warunków dla energetycznego, transportowego oraz rybackiego wykorzystania wód oraz zapewnienia wody na potrzeby rolnictwa oraz przemysłu.

W myśl art. 35 ust. 1 Prawa wodnego usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą zapewnia się dostęp do usług wodnych na zasadach określonych w przepisach ustawy. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 5 Prawa wodnego usługi wodne obejmują wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych.

Na podstawie decyzji Starosty Puckiego z 11 września 2015 r. P. S.A. udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie ścieków przemysłowych (solanki) do morskich wód wewnętrznych – wód Zatoki P. z terenu [....] powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej "M." oczyszczonymi ściekami komunalnymi pochodzącymi z Oczyszczalni Ścieków "D.". W decyzji wskazano, że ścieki przemysłowe (solanka) wprowadzanie są do wód Zatoki P. za pomocą 48 dysz, o średnicy wylotu 9 mm każda, zainstalowanych na szczycie 16 betonowych bloków dyfuzorowych. W pozwoleniu określono również dopuszczalne ilości wprowadzanych do Zatoki P. ścieków w skali godziny, doby i roku ze wskazaniem ich zasolenia nie przekraczającym 250 kg soli w m3 solanki, zgodnie z warunkami określonymi w decyzji Wojewody Pomorskiego z 23 października 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z treści opisanego w uzasadnieniu pozwolenia procesu ługowania wynika, że powstałe w jego wyniku komory pełnią funkcję magazynowania gazu (kawerny solne). Ługowanie jest procesem rozpuszczania soli lub innych substancji pod wpływem działania wody lub innych substancji. Z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącej Spółce wynika wyraźnie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozpuszczaniem soli przez oczyszczone ścieki komunalne pochodzące z Oczyszczalni Ścieków "D.".

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi uiszcza się opłaty wodne będące instrumentem ekonomicznym służącym gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 Prawa wodnego).

Opłata za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego. Wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi zależy od rodzaju substancji zawartych w ściekach i ich ilości oraz rodzaju ścieków (art. 270 ust. 8 i 9). Przez substancje zawarte w ściekach rozumie się także substancje wyrażone jako wskaźniki m.in. sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) (art. 270 ust. 10.

Zgodnie z art. 272 ust. 6 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:

1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5);

2) chemicznego zapotrzebowania tlenu;

3) zawiesiny ogólnej;

4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4).

Przepis art. 278 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że wysokość opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się, biorąc pod uwagę substancję wyrażoną jako wskaźnik, o którym mowa w art. 272 ust. 6, który powoduje opłatę najwyższą. W przypadku wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków przemysłowych lub ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe, do opłaty ustalonej według zasady, o której mowa w ust. 1, dolicza się opłatę za inne substancje zawarte w ściekach (ust. 2). Opłatę za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi ponosi się za sumę chlorków i siarczanów (Cl+SO4) (ust. 3). Ilość i skład ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi ustala się w miejscu wylotu ścieków z instalacji służących do ich oczyszczania lub kolektorów eksploatowanych przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne, z tym że w przypadku wprowadzania wód chłodniczych wraz z innymi rodzajami ścieków ilość i skład ścieków ustala się przed ich zmieszaniem (ust. 5).

Zgodnie z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l.

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że kwestionowana opłata zmienna za usługę wodną ustalona została w oparciu o treść udzielonego skarżącej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do morskich wód wewnętrznych Zatoki P., w rejonie M., ścieków przemysłowych (solanki) z terenu [...]" oraz oświadczenia złożonego przez Spółkę z 15 października 2021 r., obejmującego rzeczywiste dane co do ilości i rodzaju ścieków wprowadzanych przez zakład Spółki do wód Zatoki P. w III kwartale 2021 r.

Osią sporu pomiędzy Spółką a organem jest kwalifikacja ścieków wprowadzanych do wód Zatoki P., która uzasadnia – zdaniem skarżącej – zwolnienie jej z opłat za usługi wodne w zakresie wprowadzania ścieków do wód. Zdaniem Spółki bowiem, wprowadzane do wód Zatoki ścieki są w istocie wodami kopalnianymi zaspakajającymi potrzeby zakładu Spółki. Sąd nie podzielił powyższego stanowiska skarżącej.

Wyjaśniając powyższą kwestię w pierwszej kolejności wskazać należy, że pozwolenie wodnoprawne, wyznaczając dopuszczalne ramy korzystania z wód, wyraźnie uprawniło Spółkę do wprowadzania do wód Zatoki P. ścieków przemysłowych, powstałych w wyniku ługowania (wypłukiwania) komór w złożu soli kamiennej "M." oczyszczonymi ściekami komunalnymi pochodzącymi z Oczyszczalni Ścieków "D.". Przy analizie przysługującego skarżącej uprawnienia kluczowymi zagadnieniami jest rozumienie pojęć "ścieki przemysłowe" i "ścieki komunalne", zdefiniowanych normatywnie zarówno na gruncie ustawy Prawo wodne z 2001 r., na podstawie której udzielono skarżącej pozwolenia wodnoprawnego, jak i na gruncie Prawa wodnego z 2017 r., gdzie przez ścieki komunalne rozumie się ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 16 pkt 63 Prawa wodnego), a przez ścieki przemysłowe rozumie się ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu (art. 16 pkt 64 Prawa wodnego).

Żaden z przepisów Prawa wodnego nie uprawnia do zakwalifikowania ścieków komunalnych czy przemysłowych oczyszczonych w oczyszczalni do innej kategorii niż ścieki, w tym do wód. Ścieki, nawet poddane oczyszczeniu, nie tracą normatywnie określonych cech ścieków i tylko w ten sposób winny być traktowane.

Oznacza to, że oczyszczone ścieki komunalne nie zmieniają swojego charakteru ścieków i nie stają się wodami poprzez to, że zostają użyte w procesie ługowania (wypłukiwania) soli z komór w złożu soli kamiennej tworząc w ten sposób przestrzenie do magazynowania gazu. Tym bardziej nie sposób zaakceptować twierdzeń skarżącej, że w wyniku ługowania wprowadza ona do wód Zatoki P. wody kopalniane, użyte na potrzeby jej zakładu. Charakteru takiego nie nabierają ścieki komunalne poprzez ich użycie w procesie technologicznym, powodującym dodatkowo ich zasolenie. Specyfika tego procesu prowadzonego w magazynie gazu w M., którego efektem jest wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód polega na tym, że za pomocą oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków D. dokonuje się tzw. ługowania komór (kawern) w złożu soli kamiennej M. w celu stworzenia przestrzeni do magazynowania gazu. Ługowanie dokonywane jest zatem przy użyciu ścieków komunalnych, które wskutek rozpuszczenia w nich soli stają się ściekami przemysłowymi zasolonymi. Okoliczność przepływu ścieków komunalnych przez złoża soli kamiennej nie powoduje jednak, że ścieki przemysłowe nabierają cech wody kopalnianej.

Choć pojęcie to, którym posługuje się w art. 20 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1072), zwane dalej p.g.g., nie jest zdefiniowane normatywnie, to wypracowane w orzecznictwie i doktrynie jego rozumienie nie pozostawia w niniejszej sprawie wątpliwości, że wprowadzane przez skarżącą do wód Zatoki P. substancje, stanowiące wynik ługowania złóż soli kamiennej, nie są wodami kopalnianymi.

W doktrynie i w orzecznictwie sądowym przez "wody kopalniane" rozumie się wszelką wodę pochodzącą z wyrobisk górniczych i to nie tylko wydobywaną przy zastosowaniu systemu podziemnej eksploatacji złoża, ale również przy eksploatacji odkrywkowej czy systemem otworów wiertniczych (tak: NSA w wyroku z 2 czerwca 1998 r., IV SA 1235/96, LEX nr 45164, oraz powołane tam stanowisko doktryny T. Płodowskiego, Prawo górnicze, Warszawa 1982, str. 141 i Z. Żółtowskiego: Prawo geologiczne, Warszawa 1964, str. 116; podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 9 czerwca 1999 r., III RN 11/99, publ. OSNP 2000/9/342, LEX nr 3854). H. Schwarz stwierdził, że "Wodami kopalnianymi są wody wypompowane z kopalni (a ściślej z zakładu górniczego)" (tak: H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze, Komentarz Tom 1, Wrocław 2013, s. 179). Wskazuje się też, że składają się na nie wody dopływające do wyrobisk górniczych z drenowanego górotworu oraz wody technologicznie doprowadzane do kopalni (zakładu górniczego), głównie wody wprowadzane wraz z podsadzką hydrauliczną (W. Glapa, J.I. Korzeniowski, Mały leksykon górnictwa odkrywkowego, Wrocław 2005, s. 116). Według A. Lipińskiego wody kopalniane to wody występujące zarówno w obrębie takiego zakładu, jak i w zasięgu jego drenującego oddziaływania (A. Lipiński, Prawo geologiczne i górnicze, Katowice 1996, s. 155 w: Rakoczy, Bartosz. Art. 20. W: Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. LEX, 2015).

Powyższe stanowiska przeczą możliwości utożsamiania ścieków z pojęciem wód, w tym wód kopalnianych w rozumieniu przepisu art. 20 p.g.g. Używa się bowiem w nich określeń: "wszelką wodę" (NSA), "wody wypompowane" (H. Schwarz), "wody dopływające", "wody technologicznie doprowadzane" (W. Glapa, J.I. Korzeniowski). Zdaniem Sądu, nie można zakwalifikować ścieków jako "wód", o których mowa w przytoczonych wyżej definicjach. Ścieki, ze względu na ich dużą szkodliwość biologiczną, przed odprowadzeniem powinny być poddane oczyszczeniu w oczyszczalniach. Wobec tego ścieki oczyszczone nie przestają być ściekami tylko z tego względu, że poddane zostały procesowi oczyszczenia. W niniejszej sprawie oczyszczone ścieki służą do rozpuszczania soli i ta właśnie substancja, stanowiąca swoistą mieszaninę ścieków z solą, jest odprowadzana do wód jako ścieki przemysłowe zasolone.

Dodatkową wskazówkę interpretacyjną potwierdzającą brak podstaw prawnych do potraktowania w niniejszej sprawie ścieków przemysłowych użytych do ługowania złóż soli jako wód kopalnianych jest treść art. 16 pkt 61 lit. e) Prawa wodnego, który przez ścieki rozumie również wprowadzane do wód lub do ziemi wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, z wyłączeniem niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych. W świetle definicji legalnej art. 16 pkt 61 lit. e) ustawy Prawo wodne wody pochodzące z odwodnienia zakładu górniczego należy uznawać za ścieki, poza dwoma wskazanymi w tym przepisie wyjątkami: wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie oraz niezanieczyszczonych wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych.

Treść oświadczenia złożonego przez skarżącą Spółkę na potrzeby ustalenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód za III kwartał 2021 r. potwierdza, że substancje wykorzystane do ługowania złóż soli wprowadzane do wód Zatoki P. nie wykazują cech, które uzasadniałyby ich zaliczenie do któregokolwiek ze wskazanych wyjątków, wykluczających kwalifikację wód pochodzących z odwodnienia zakładów górniczych do ścieków.

Mając na uwadze powyższe Sąd przychylił się do stanowiska organu, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z "wodami kopalnianymi", o jakich mowa w art. 20 p.g.g., co uzasadniało brak zastosowania wskazanego przepisu w niniejszej sprawie. W tej sytuacji Sąd uznał kwestię rozumienia pojęcia "potrzeb zakładu górniczego" za irrelewantną prawnie, a stanowisko organu w tym zakresie za wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia.

Konsekwencją uzależnienia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód i ziemi od ilości i rodzaju ścieków oraz od rodzaju i ilości substancji w nich zawartych jest obowiązek podmiotu korzystającego z usług wodnych do stosowania przyrządów pomiarowych lub systemów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości i temperatury wprowadzonych ścieków, jeżeli wprowadza do wód lub do ziemi ścieki w ilości średniej dobowej powyżej 0,01 m3/s (art. 36 ust. 2 Prawa wodnego). Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 552 ust. 1 Prawa wodnego, wymóg stosowania urządzeń pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, o którym mowa w art. 36, stosuje się od 31 grudnia 2026 r. Natomiast w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne następuje na podstawie:

1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód;

2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych;

3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych (art. 552 ust. 2 Prawa wodnego).

W myśl art. 552 ust. 2a Prawa wodnego ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie:

1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo

2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.

Zawartość oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego, określa ściśle ust. 2c. W art. 552 ust. 2h Prawa wodnego wskazano nadto, że w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 6 (za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi), oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają wyrażoną w kg ilość substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik:

1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5);

2) chemicznego zapotrzebowania tlenu;

3) zawiesiny ogólnej;

4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4).

W niniejszej sprawie podstawą ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód było oświadczenie Spółki z 15 października 2021 r., z którego wynika ilość wprowadzanych ścieków ogółem – 80 440,7 m3 w III kwartale 2021 roku oraz wyrażona w mg/l ilość substancji wprowadzanych do wód wyrażonych jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów – 74 001,5 mg/l.

Analiza przepisów Prawa wodnego, w tym przepisów przejściowych w postaci art. 552 Prawa wodnego, prowadzi do wniosku, że możliwość ustalenia wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi do 31 grudnia 2026 r. na podstawie oświadczenia podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały jest swoistym udogodnieniem dla tych podmiotów, stanowiącym w istocie zwolnienie z obowiązku stosowania w tym okresie przyrządów pomiarowych lub systemów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości i temperatury wprowadzonych ścieków w celu ustalenia wysokości opłaty za korzystanie z usług wodnych. W takiej sytuacji podmioty te korzystają z uprzywilejowania polegającego na tym, że podstawą ustalenia wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi może być wyłącznie ich własne oświadczenie co do ilości ścieków oraz ilości i rodzaju substancji w nich zawartych.

W tych okolicznościach dane ujawnione dobrowolnie przez Spółkę w oświadczeniu stały się podstawą do prawidłowego naliczenia opłaty i nie uzasadniały zwolnienia z obowiązku jej uiszczenia, które przewiduje przepis z art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, gdyż suma chlorków i siarczanów wynikająca z oświadczenia Spółki z 23 lipca 2021 r. przekraczała wartość 500 mg/l (stanowiąc wartość 74 001,5 mg/l). Przepis art. 279 pkt 3 Prawa wodnego przewiduje bowiem zwolnienie z opłat za usługi wodne wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Nawet jeśli uznać, że we wskazanym przepisie mowa jest o wszelkiego rodzaju ściekach, w tym przemysłowych, zasolonych, to zadeklarowana przez skarżącą ilość wprowadzanych substancji znacząco przekracza normę aktualizującą zwolnienie. Z treści art. 279 pkt 3 Prawa wodnego nie wynika przy tym, aby ustawodawca odnosił podaną w nim wartość graniczną sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4), która nie powinna przekraczać 500 mg/I - do warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (jak to np. uczynił w art. 279 pkt 4). Dlatego należy uznać, że wolą ustawodawcy było rzeczywiste ustalenie, czy wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) we wprowadzanych do ziemi lub do wód ściekach zasolonych nie przekracza 500 mg/I, niezależnie od warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 3 października 2019 r., IV SA/Po 541/19, LEX nr 2725310). Za nietrafne należy więc uznać stanowisko skarżącej, upatrującej uzasadnienia dla zwolnienia z opłaty za usługi wodne w określonym w decyzji środowiskowej z 23 października 2008 r. obowiązku wstrzymania procesu ługowania przy przekroczeniu zasolenia w polu bliskim (o średnicy 200 m) na poziomie 500 PSU, w stosunku do naturalnie zmieniającego się zasolenia wód Zatoki, stanowiącego tło pomiaru. Braku zastosowania analizowanego przepisu w zakresie zwolnienia z opłaty za usługi wodne w niniejszej sprawie nie mogły dowodzić również przedłożone przez skarżącą przy piśmie z 8 września 2022 r. dokumenty. Pomijając fakt, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów przed sądem może nastąpić wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a takie w ocenie Sądu nie wystąpiły, to dokumenty te nie mogą podważyć prawidłowości oświadczenia z 15 października 2021 r. złożonego przez skarżącą jako podmiot zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne na podstawie art. 552 ust. 2h Prawa wodnego, z którego wynikają rzeczywiste zawartości sumy jonów i chlorków we wprowadzanych ściekach, znacznie przekraczające wskazany wyżej ustawowy próg.

Powyższe oznacza, że tylko wskazane przez Spółkę rzeczywiste dane odnośnie do ilości i rodzaju ścieków wprowadzanych do wód oraz ilości i rodzaju zawartych w tych ściekach substancji mogą stanowić podstawę określenia wysokości opłaty zmiennej za tą usługę wodną, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wbrew oczekiwaniom skarżącej, na gruncie Prawa wodnego nie ma podstaw do weryfikacji ani celu i zakresu korzystania z wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, ani danych zawartych w oświadczeniu zakładu korzystającego z usług wodnych będących podstawą do określenia wysokości opłaty, za których prawdziwość odpowiedzialność ponosi podmiot korzystający z usług wodnych. W tym zakresie zarzuty skargi oraz jej uzupełnienia z 8 września 2022 r. okazały się niezasadne.

Wyjaśnić należy, że obowiązek opłaty za usługi wodne ma charakter bezwzględny, uniezależniony normatywnie od stopnia wpływu korzystania z usług wodnych na środowisko. Przepis art. 269 pkt 2 Prawa wodnego stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. System opłat za usługi wodne został, w duchu dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z późn. zm., Dz. Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych (art. 9 ust. 3 Prawo wodne) oraz zasadzie "zanieczyszczający płaci". Pierwsza z zasad oznacza, że opłata ma zapewnić państwu dochody umożliwiające pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają różne podmioty. Druga z tych zasad oznacza natomiast w znaczeniu szerszym, że sprawca zanieczyszczenia ponosi odpowiedzialność finansową w pełnym zakresie za szkody spowodowane przez własną działalność niezależnie od tego, czy działalność ta jest zgodna z prawem, czy nie. W węższym znaczeniu oznacza natomiast, że zanieczyszczający ponosi finansową odpowiedzialność za przestrzeganie pełnego zakresu standardów wprowadzonych określoną regulacją prawną

Wszelkie wyjątki od powyższych zasad, w tym przewidziane w art. 279 Prawa wodnego, winny być interpretowane ściśle, co wykluczyło ich zastosowanie w niniejszej sprawie.

Powołane wyżej przepisy ani też żaden inny przepis nie wiąże kwestii opłat z oceną faktycznych kosztów związanych z korzystaniem z usług wodnych. Nieprawidłowa jest wykładnia art. 9 ust. 3 Prawa wodnego zmierzająca do przyznania opłatom za usługi wodne cechy ekwiwalentności. Zatem bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu, czy powstały koszty środowiskowe usług wodnych realizowanych przez skarżącą. W sprawie istniały podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na stronę skarżącą opłaty zmiennej.

Zakres obowiązku opłatowego determinuje treść pozwolenia wodnoprawnego, które w niniejszej sprawie obejmuje zezwolenie na wprowadzanie do wód Zatoki P. ścieków przemysłowych, a wysokość opłaty zależy od danych wskazanych przez samego korzystającego z usługi wodnej obejmujących rzeczywiste wielkości ścieków wprowadzanych do wód. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją nakładania opłaty za samo posiadanie pozwolenia wodnoprawnego, ale za realne korzystanie z niego poprzez wprowadzanie określonej ilości i rodzaju ścieków przemysłowych pochodzących z zakładu Spółki do wód Zatoki P.

Zdaniem Sądu z uwagi na rodzaj ścieków (ścieki przemysłowe) organ zastosował adekwatne przepisy Prawa wodnego, a także przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem

Przepis § 10 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia stanowi, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty zmiennej za 1 kg substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) dla obszaru działania regionalnego zarządu gospodarki wodnej z siedzibą w Gdańsku - wynosi 0,0142 zł. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję wyrażoną jako wskaźnik sumy chlorków i siarczanów, który powoduje opłatę najwyższą, co odpowiada dyspozycji art. 278 ust. 1 Prawa wodnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo przedstawił sposób ustalenia i obliczenia wysokości nałożonej na skarżącą opłaty zmiennej za III kwartał 2021 r. w oparciu o przywołane przepisy, których to wyliczeń pod kątem ich rachunkowej prawidłowości skarżąca nie kwestionowała.

W ocenie Sądu nie potwierdziły się również zarzuty skargi odnośnie do naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł zaniedbań w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i prawidłowości ich oceny.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.