Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 547/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 § 2, art. 154 § 7, art. 200, art. 206
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. O. i G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 269/20 w sprawie ze skarg R. O. i G. P. na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od R. O. i od G. P. na rzecz Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego po 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 1 grudnia 2020 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 269/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA") uwzględnił skargę R. O. oraz G. P. (dalej zwanych "Skarżącymi") na bezczynność Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej zwanego "Prezesem ULC"), stwierdzając że organ ten dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ULC z [...] listopada 2018 r. (nr [...]), która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto WSA w pkt II sentencji umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, a także w pkt III sentencji oddalił skargę w pozostałej części (tj. w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w wysokości 500 zł). Wreszcie w pkt IV sentencji wyroku WSA, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa") w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 20015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądził od Prezesa ULC na rzecz R. O. 340 zł oraz na rzecz G. P. 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Decyzją z [...] listopada 2018 r. Prezes ULC stwierdził naruszenie przez przewoźnika [...] przepisów art. 7 ust. 1 lit. b), art. 8 i art. 9 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnianie lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz. Urz. UE L 46 z 2004 r.) w związku z odwołanym lotem z 11 października 2014 r. na trasie [...].

Skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją.

Pismem z 6 lipca 2020 r. Skarżący, działając na podstawie art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej zwanej "kpa"), wnieśli ponaglenie w związku z brakiem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Pismami z 23 lipca 2020 r. każdy ze Skarżących (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika) wniósł do WSA skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ULC z [...] listopada 2018 r. W skargach wnieśli o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa, wyznaczenie Prezesowi ULC 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy, zasądzenie na rzecz Skarżących kwoty po 500 zł tytułem rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi Prezes ULC wniósł o oddalenie skarg. Podniósł w szczególności, że w 2018 r. do ULC wpłynęło ponad 17 000 skarg w I i II instancji, co stanowiło ponad 2-krotny wzrost liczby prowadzonych postępowań w porównaniu do analogicznego okresu w roku poprzednim, co pomimo ogromnych starań ULC powoduje opóźnienia w rozpatrywaniu skarg. Dodał, że jedną z przyczyn wzrostu wpływu spraw kierowanych do Prezesa ULC było podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały z 17 marca 2017 r. (sygn. akt III CZP 111/16), którą przesądzono, że termin przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych wynikających z przepisów rozporządzenia nr 261/2004 wynosi 1 rok.

W uzupełnieniu akt sprawy Prezes ULC przedłożył WSA swoją decyzję z [...] listopada 2020 r. (skierowaną do Skarżących), którą uchylono decyzję z [...] listopada 2018 r. i umorzono postępowanie.

W toku postępowania WSA zmienił przedmiot oznaczenia sprawy na bezczynność organu, a także zarządził połączenie spraw ze skarg Skarżących celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

WSA uwzględnił skargę na bezczynność.

W uzasadnieniu wskazał argumenty, które przemawiały za uznaniem, że w toku postępowania przed Prezesem ULC doszło do bezczynności, która nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając oddalenie skargi w zakresie żądania Skarżących odnośnie do zasądzenia na ich rzecz kwoty po 500 zł tytułem rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania, WSA przywołał treść art. 149 § 2 ppsa, wskazując że sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. WSA zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie takie ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA wskazał ponadto, że suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa stanowi szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu, a zatem wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością postępowania. WSA stwierdził, że w tym zakresie pełnomocnik Skarżących wniosku w żaden sposób w skargach nie uzasadnił. Odstępując od przyznania sumy pieniężnej, WSA wziął również pod uwagę okoliczności podniesione w odpowiedziach na skargi i znane Sądowi z urzędu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, WSA uwzględnił wysokość wpisów od skarg (łącznie 200 zł), koszty zastępstwa procesowego (łącznie 480 zł) z zastosowaniem miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika przez dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia nakładu pracy oraz poniesione opłaty (17 zł).

Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w części, tj w zakresie jego punktów III i IV sentencji. Wniósł o zmianę punktu III zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na rzecz Skarżących po 500 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi do WSA w kwocie po 597 zł w odniesieniu do każdego ze Skarżących (alternatywnie w tym zakresie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA), a także o zasądzenie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem przedmiotowej skargi kasacyjnej, według norm przepisanych, w odniesieniu do każdego ze Skarżących. Ponadto Skarżący oświadczyli, że zrzekają się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Wnieśli również o przedstawienie powiększonemu składowi orzekającemu Naczelnego Sądu Administracyjnego następującego pytania prawnego: "Czy na gruncie przepisów Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności art. 206 Ppsa., możliwe jest rozliczenie kosztów należnych skarżącemu przez obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika procesowego – poniżej stawki minimalnej przewidzianej w przepisach wykonawczych z przyczyn innych, niż nadużycie prawa procesowego (w sytuacji gdy po stronie skarżącej występuje jedynie dwóch współuczestników)?".

Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucili naruszenie prawa procesowego, a mianowicie:

1. art. 154 § 7 ppsa przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na odstąpieniu od zasądzenia na rzecz Skarżących kwot po 500 zł w związku z przewlekłością postępowania administracyjnego oraz nieterminowego wykonania przez organ wcześniejszego orzeczenia WSA zobowiązującego do rozpoznania sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt do Urzędu; powyższe stanowi naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej zwanej "EKPCz");

2. art. 206 ppsa przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że:

a) kwota 240 zł brutto (195,12 zł netto, to jest 158,01 zł po odprowadzeniu podatku dochodowego – przy założeniu zerowych kosztów prowadzenia kancelarii adwokackiej) stanowi odzwierciedlenie stawki rynkowej za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym;

b) nakład pracy pełnomocnika procesowego oraz ilość prowadzonych przez niego spraw jest przesłanką uzasadniającą obniżenie stawki zastępstwa adwokackiego, poza stawkę minimalną, określoną przepisami szczegółowymi – co w konsekwencji ogranicza prawo Skarżących do sądu;

c) błędne uznanie, że art. 206 ppsa ma zastosowanie dla innych sytuacji, niż związanych z nadużyciem prawa podmiotowego strony (co w niniejszej sytuacji nie mogło mieć miejsca);

3. art. 200 ppsa przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przy rozliczaniu kosztów procesu poniesionej przez Skarżącą R. O. opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W uzasadnieniu Skarżący wskazali argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi Prezes ULC (zastępowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że ta ostatnia sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 ppsa, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna Skarżących nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez WSA art. 154 § 7 ppsa. Przepis ten określa, że sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, przy czym – w świetle zasad wykładni – chodzi o skargę, o której mowa w art. 154 § 1 ppsa, a więc skargę w przedmiocie niewykonania przez organ wyroku uwzględniającego wcześniej złożoną skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skargi Skarżących rozpoznane zaskarżonym wyrokiem nie były skargami złożonymi w trybie art. 154 § 1 ppsa. Wprawdzie WSA wyrokiem z 20 lutego 2019 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 119/18) uwzględnił skargi Skarżących na bezczynność Prezesa ULC w tym samym postępowaniu administracyjnym, jednakże jednocześnie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Prezesa ULC do wydania aktu, gdyż po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed jej rozpoznaniem Prezes ULC wydał wskazaną wyżej decyzję z [...] listopada 2018 r. W takiej sytuacji wykonanie wyroku z 20 lutego 2019 r. nie wymagało wydania żadnego aktu.

Skargi Skarżących, które zainicjowały obecne postępowanie sądowoadministracyjne, dotyczyły natomiast bezczynności Prezesa ULC wyrażającej się nierozpoznaniem w ustawowym terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2018 r. Podstawę prawną uwzględnienia tych skarg stanowił art. 149 § 1 ppsa, zaś w przedmiocie żądania przyznania Skarżącym sumy pieniężnej WSA prawidłowo orzekł na podstawie art. 149 § 2 ppsa (a nie art. 154 § 7 ppsa). Brak wskazania w podstawach skargi kasacyjnej art. 149 § 2 ppsa jako przepisu, który mógł naruszyć WSA, uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia WSA w tym zakresie (tj. odnośnie do odmowy przyznania Skarżącym sumy pieniężnej jako swoistego zadośćuczynienia za stwierdzoną bezczynność organu). Kontroli instancyjnej w omawianym zakresie nie mógł natomiast uruchomić zarzut niezastosowania art. 154 § 7 ppsa, ponieważ przepis ten nie mógł być w tej sprawie zastosowany.

Niezasadny jest zarzut naruszenia przez WSA art. 206 ppsa, które miało polegać na uznaniu, że: 1) przepis ten może być stosowany w przypadkach innych niż nadużycie prawa podmiotowego, 2) dopuszczalne jest obniżenie stawki zastępstwa adwokackiego poza stawkę minimalną z powołaniem się na nakład pracy pełnomocnika procesowego oraz ilość prowadzonych przez niego spraw, 3) kwota 240 zł stanowi odzwierciedlenie stawki rynkowej za prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym.

Przed odniesieniem się do tego zarzutu należy zauważyć, że problematyka prawna nim objęta była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w postanowieniu z 26 lutego 2021 r. (sygn. akt II GZ 33/21). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela argumentację prawną wyrażoną w omawianym zakresie w uzasadnieniu wspomnianego postanowienia, uznając że jest ona trafna również w okolicznościach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy.

W tej sprawie każdy ze Skarżących był zastępowany przez adwokata w postępowaniu przed WSA. Zgodnie z art. 205 § 2 ppsa do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 ppsa, zgodnie z którym sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Jak wskazuje się w literaturze, w aktualnym brzmieniu tego przepisu możliwość miarkowania, a nawet odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w przypadku, o którym mowa w art. 200 ppsa, powiązano, tak jak w postępowaniu kasacyjnym (art. 207 § 2 ppsa), z pojęciem niedookreślonym "uzasadniony przypadek". Pojęcie to daje swobodę sądowi orzekającemu w sprawie, ale jednocześnie wymaga odpowiedniego wyjaśnienia na tle konkretnego stanu faktycznego w uzasadnieniu wyroku (M. Niezgódka -Medek [w:] B. Dauter., A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2019, uwaga 4 do art. 206, LEX/el). W literaturze wskazuje się również, że zastosowanie art. 206 ppsa jest pozostawione uznaniu sądu, zaś katalog okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od zasądzenia kosztów ma charakter otwarty, na co wskazuje zwrot "w szczególności" (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 797-800, komentarz do art. 206). W orzecznictwie podkreśla się natomiast, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 ppsa, jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły między innymi następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, brak skonkretyzowania umowy między stroną skarżącą a jej pełnomocnikiem, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 września 2016 r., sygn. akt I OZ 930/16; z 15 września 2020 r., sygn. akt I GZ 198/20; z 25 września 2020 r., sygn. akt I GZ 240/20, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2642/16; z 9 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 9/21; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ art. 206 ppsa dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 ppsa, to obejmuje swoim zakresem także miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, op. cit.). Przy określaniu wysokości wynagrodzenia takiego pełnomocnika należy każdorazowo uwzględniać stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy, a także wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczbę stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, a także tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2019 r. o sygn. akt II OZ 519/19 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2020 r. o sygn. akt I OSK 208/20).

Warunkiem prawidłowego zastosowania przez sąd pierwszej instancji art. 206 ppsa jest zatem wskazanie, dlaczego sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, jednakże w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11).

W zaskarżonym wyroku WSA uznał, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 ppsa, przemawiającym za miarkowaniem kosztów postępowania, jest nakład pracy pełnomocnika, do którego należało dostosować przyznawane wynagrodzenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, takie uzasadnienie zastosowania art. 206 ppsa - w świetle treści skargi sporządzonej przez pełnomocnika – jest przekonujące, zaś zastosowanie tego przepisu przez WSA mieściło się w granicach uznania sędziowskiego.

Za nietrafne należy przy tym uznać twierdzenie autora skargi kasacyjnej, że wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone z zastosowaniem art. 206 ppsa nie może być niższe niż stawki minimalne określone w przepisach szczególnych, czyli w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 22 października 20015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Przepis art. 206 ppsa, jako przepis aktu wyższego rzędu, umożliwia sądowi administracyjnemu miarkowanie kosztów postępowania wynikających z regulacji zawartych w rozporządzeniu. Skoro z art. 206 ppsa wyraźnie wynika, że sąd może nawet w całości odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania (a więc nie przyznać stronie żadnych kosztów), to tym bardziej uzasadniona jest teza, że może stronie przyznać koszty w kwocie niższej niż przewidziane w rozporządzeniu stawki minimalne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1255/16).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska autora skargi kasacyjnej, że zastosowanie art. 206 ppsa jest ograniczone jedynie do "nadużycia prawa podmiotowego", bowiem – jak zostało to powyżej wykazane – przesłanki do uznania, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek do odstąpienia od zasądzenia kosztów w całości lub w części", należy rozumieć szerzej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżących o przedstawienie powiększonemu składowi orzekającemu Naczelnego Sądu Administracyjnego proponowanego zagadnienia prawnego. Możliwość zastosowania w okolicznościach tej sprawy art. 206 ppsa dotyczącego miarkowania kosztów postępowania nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 200 ppsa przez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przy rozliczaniu kosztów procesu poniesionej przez Skarżącą R. O. opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zgodnie z art. 200 ppsa w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Niewątpliwie koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinny być zaliczone do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Niemniej jednak uwzględnienie tej opłaty przez WSA przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy z akt sprawy wynika, że strona postępowania poniosła tego rodzaju koszty. Tymczasem w aktach sprawy ze skargi R. O. (w odróżnieniu od akt sprawy ze skargi G. P.) nie ma dowodu uiszczenia przez stronę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (wymienione jako załącznik skargi potwierdzenie uiszczenia tejże opłaty nie zostało dołączone do skargi). Wobec tego WSA nie miał podstaw do uwzględnienia tej opłaty przy wyliczeniu zwrotu kosztów postępowania zasądzonych Skarżącej.

Ze wskazach powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa i art. 207 § 2 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 207 § 2 ppsa, przemawiający za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w części, a wyrażający się tym, że skargę kasacyjną wywiedziono jedynie od części wyroku WSA. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że usprawiedliwione jest zasądzenie od każdego ze Skarżących na rzecz Prezesa ULC zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości po 120 zł, a więc poniżej stawki minimalnej wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

PG