Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 548/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 7, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 36 i art. 37
journal: Dz.U. 2015 poz 199
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi J. K. i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. K. i L. K. solidarnie kwotę 2514 zł /słownie: dwa tysiące pięćset czternaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] ustalającą na dzień [...] kwietnia 2017 r. J. i L. K. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr 2837 w u na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sprzedaży nieruchomości w wysokości 131.495,10 zł.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W dniu 27 kwietnia 2017 r. do Urzędu Gminy w u wpłynął akt notarialny Rep. A nr [.....] dotyczący sprzedaży przez J. K. i L. K. działki nr 2837 położonej w u. W związku z powyższym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, dla której zmieniono plan zagospodarowania przestrzennego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr 2/2012 terenów położonych w u i Z. - część I. Wskazanym planem ustalono stawkę służącą naliczaniu jednorazowych opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla wszystkich terenów w wysokości 30 %. Zgodnie z operatem szacunkowym z dnia 27 czerwca 2017 r. szacunkowa wartość nieruchomości przed zmianą wynosiła 39.068 zł po zmianie 477.385 zł. Wartość nieruchomości wzrosła o 438,317 zł, od której kwoty obliczono 30% opłatę. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] SKO uchyliło decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") wskazało, że wysokość opłaty, o której mowa w art 36 ust. 4 u.p.z.p. ustala się na dzień sprzedaży. Z dołączonego do akt sprawy aktu notarialnego wynikało, że sprzedaż miała miejsce w dniu 18 kwietnia 2017 r., w związku z czym na ten dzień należało dokonać wyceny. Tymczasem z operatu szacunkowego wynikało, że wartość została określona na dzień 27 czerwca 2017 r.

Na marginesie organ II instancji zaznaczył, że uznanie opinii biegłego za podstawę ustaleń faktycznych bez uprzedniej merytorycznej oceny tej opinii stanowi naruszenie art 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Podkreślił, że na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnej opłaty, a zatem i obowiązek oceny wiarygodności tej opinii. Końcowo wskazał, że z uwagi na konieczność powtórzenia postępowania w znacznej części i mając na względzie wymóg zachowania zasady wyrażonej w art 15 K.p.a. zastosował normę przewidzianą w art 138 § 2 K.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia[...]listopada 2017 r. Wójt Gminy ustalił opłatę w tej samej co poprzednio wysokości. W toku postępowania biegły sprostował oczywistą omyłką dotyczącą zapisu daty wcześniej sporządzonego operatu poprzez zastąpienie daty 27 czerwca 2017 r. datą 18 kwietnia 2017 r. Organ I instancji stwierdził, że operat odpowiada przewidzianym wymogom, został sporządzony przez uprawniony podmiot i odzwierciedla wzrost wartości nieruchomości, w związku z czym może być podstawą wiążących ustaleń organu I instancji.

W odwołaniu od powyższej decyzji L. i J. K. zarzucili naruszenie:

← art 7 K.p.a. poprzez dokonanie ustaleń jedynie w oparciu o operat szacunkowy w sytuacji spoczywającego na organie obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

← art 7 w zw. z art 77 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych,

← art 7 w zw. z art 77 i 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,

← art 8 § 1 K.p.a. poprzez brak sporządzenia nowego operatu szacunkowego i przyjęcie, że błędne wskazanie pierwotnej daty sporządzenia operatu szacunkowego stanowiło wyłącznie omyłkę pisarską,

← art 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania poprzez brak w uzasadnieniu decyzji konkretnych przesłanek i okoliczności faktycznych, na podstawie których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, w tym merytorycznej opinii biegłego,

← art 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia w następstwie braku wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

← art 37 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ustalenie rażąco wysokiej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości,

← błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie za podstawę w naliczaniu opłaty błędnego operatu szacunkowego,

← wadliwie sformułowaną osnowę decyzji poprzez brak rozdzielenia ustalonej opłaty planistycznej pomiędzy uczestnikami postępowania z uwzględnieniem ich udziałów w nieruchomości, powodując, że decyzja stała się niewykonalna.

Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji, uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie spawy do ponownego rozpatrzenia organowi instancji. Ponadto na podstawie art 136 § 1 K.p.a. wnieśli o sporządzenie nowego operatu szacunkowego.

Zaskarżoną do Sądu decyzją Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na wynikające z art 110 K.p.a. związanie oceną prawną zawartą w prawomocnej decyzji Kolegium z dnia [...] października 2017 r. nr [...]. Jak wskazało w decyzji tej poddano już kontroli prawidłowość zgromadzonych w sprawie środków dowodowych udzielając im mocy dowodowej i wiarygodności, z jednym tylko wyjątkiem, postępowania wyjaśniającego wymagała kwestia rozbieżności daty sporządzenia operatu, która została usunięta w toku ponownie przeprowadzonego postępowania. Podkreślono, że co do wszystkich pozostałych kwestii, w tym wiarygodności operatu, jego spójności i logiki wymaganej dla opinii wypowiedziało się Kolegium decyzją kasatoryjną, której adresaci nie kwestionowali pomimo pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia sprzeciwu. Dodatkowo zaznaczono, że argumenty kwestionujące zasadność operatu rzeczoznawcy muszą być poparte twierdzeniami osoby posiadającej wiedze specjalną, tymczasem ani odwołujący się ani pełnomocnik takiej wiedzy nie prezentują.

W skardze do Sądu L. i J. K. reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika zarzucili:

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez niesporządzenie nowego operatu szacunkowego i ograniczenie się przez organ odwoławczy do stwierdzenia, iż sprostowanie przez rzeczoznawcę majątkowego rzekomej "omyłki pisarskiej", jest "dostateczne" by utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy;

2. art. 7 K.p.a, poprzez uznanie operatu szacunkowego jak i aneksu do operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 9 listopada 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego za podstawę do ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w sytuacji, gdy na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i należnej opłaty, a co za tym idzie również obowiązek oceny wiarygodności sporządzonego operatu;

3. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w z w. z art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wadliwe uznanie, że powołany operat szacunkowy i sporządzony do niego aneks stanowi wiarygodną podstawę dla dokonanych ustaleń faktycznych i prawidłową podstawę dla ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości;

4. art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z 11 K.p.a. kreującego po stronie organów administracji obowiązek działania motywowanego pogłębianiem zaufania obywateli do organów administracji państwowej, poprzez brak sporządzenia przez organ nowego operatu szacunkowego, a przede wszystkim poprzez twierdzenie, że błąd w operacie szacunkowym został naprawiony poprzez sporządzenie do niego aneksu w dnu 9 listopada 2017 r., w sytuacji gdy odwołujący się nie mają żadnych narzędzi do zweryfikowania czy była to omyłka pisarska, tym bardziej że przedmiotowego sprostowania dokonano dopiero po upływie blisko 5 miesięcy od sporządzenia operatu szacunkowego;

5. naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. oraz w zw. z art. 79 K.p.a. poprzez brak zagwarantowania skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania i brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, tj. brak wezwania skarżących przez organ odwoławczy, celem ustosunkowania się do całości zebranego materiału dowodowego w sprawie;

6. naruszenie 10 K.p.a. w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika stron w doręczeniu pism w tym również niepoinformowanie pełnomocnika o zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dotyczącego zebrania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zarówno na etapie pierwszoinstancyjnym (w tym niedoręczenie decyzji z dnia [...] listopada 2017 r.) jak i odwoławczym;

7. naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji konkretnych przesłanek i okoliczności faktycznych na podstawie, których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, w tym zaniechanie przez organ merytorycznej oceny opinii rzeczoznawcy majątkowego odpowiadającej treści zajmowanego stanowiska;

8. naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ merytorycznego rozpoznania sprawy i w istocie powielenie decyzji organu I Instancji.

9. naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w następstwie braku wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

10. naruszenie art. 136 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego z urzędu, pomimo iż postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wymagało uzupełnienia, a organ odwoławczy ograniczył się jedynie do krzywdzącego stwierdzenia, że skarżący "liczy, że kolejna opinia dopuszczona w II instancji okaże się w swojej konkluzji dla niego względniejsza";

11. naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I Instancji;

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji ustalenie rażąco wysokiej jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

Na tych podstawach wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przepisanych. Ponadto na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") wnieśli o uchylenie decyzji organu I Instancji w całości; na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., o rozważenie przez Sąd dopuszczenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, na okoliczność dokonania prawidłowego wyliczenia opłaty planistycznej, wskazując jednocześnie, że przeprowadzenie niniejszego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ustalenia daty sporządzenia operatu wyjaśnił, że rzeczoznawca dokonując sprostowania omyłki wyjaśnił, że tak w części merytorycznej, jak i tytułowej opinii chodziło o tą samą datę sprzedaży nieruchomości, a więc 18 kwietnia 2017 r. Powtórzył, że zarzuty skierowane przeciwko opinii muszą być poparte twierdzeniami osoby posiadającej wiedzę specjalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Stosownie do art. 3 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji z art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

Skarga jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia dla skarżących jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

W oparciu o wyżej opisane zasady, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób powodujący konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Sposób rozumienia "wzrostu wartości nieruchomości" określa przepis art. 37 ust. 1 zd. drugie u.p.z.p., wskazujący, że: wzrost ten stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego, a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej zbycia (art. 37 ust. 1 zd. pierwsze u.p.z.p.). Z treści art. 37 ust. 11 u.p.z.p. wynika, że zasady określenia wartości nieruchomości oraz osoby uprawnione do określenia tej wartości określają przepisy o gospodarce nieruchomościami. Zasady ustalania wartości nieruchomości zostały zawarte w rozdziale 1 Działu IV ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (Dz.U. 2018.121 – dalej u.g.n.), tj. w przepisach art. 149 - 159. Przepisy te, zgodnie z art. 149 u.g.n., stosuje się do wszystkich nieruchomości bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności i cel wyceny, z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

W rozpoznawanej sprawie SKO uchyliło się bezzasadnie od rozpoznania merytorycznego zarzutów odwołania od decyzji ustalającej wysokość renty planistycznej dla skarżących co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 104 § 2 K.p.a., naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i w oczywisty sposób art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 136 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł przełożyć się na wynik sprawy.

Kolegium wadliwie odczytało treść swojej decyzji kasatoryjnej z dnia [...] października 2017 r. nr [...]. Wbrew stanowisku SKO decyzja ta, zdaniem Sądu, nie przesądziła o prawidłowości ustalonego wówczas stanu faktycznego sprawy i "prawidłowości zgromadzonych w sprawie środków dowodowych udzielając im mocy dowodowej i wiarygodności, z jednym tylko wyjątkiem". Wadliwie Kolegium przyjęło, że uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wymagała wyłącznie kwestia rozbieżności co do daty w operacie szacunkowym z dnia 27 czerwca 2017 r., sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego H. R. (k. 50 – 61 akt I instancji). Na stronie tytułowej operatu widniała data 27 czerwca 2017 r. jako data, na którą określono wartość nieruchomości, zaś na s. 5 operatu, w pkt 4 tiret drugie, wskazano już datę 18 kwietnia 2017 r. Wyjaśnienia wymagało stosownym dowodem, na podstawie której daty biegły czynił ustalenia co do wartości nieruchomości w trybie art. 37 ust. 1 u.p.z.p., gdyż na dzień sprzedaży (który w badanej sprawie przypadał na dzień 18 kwietnia 2017 r., zgodnie z umową sprzedaży rep. A, nr [...], k. nr 27 akt I instancji) organ miał czynić ustalenia w zakresie wysokości opłaty. A co do wszystkich pozostałych kwestii, w tym wiarygodności operatu (na wypadek potwierdzenia daty miarodajnej dla ustalenia wartości nieruchomości), jego spójności i logiki wymaganej od opinii biegłych, bezspornie przyjęło Kolegium – nie kwestionując żadnego z twierdzeń biegłego – że wypowiedziało się już wiążąco i aprobująco decyzją kasatoryjną. Tej adresaci rozstrzygnięcia nie kwestionowali sprzeciwem na drodze sądowej, choć prawidłowo ich o tym prawie pouczono.

Tymczasem SKO w decyzji z dnia [...] października 2017 r. stwierdziło, że podstawą uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej była owszem błędnie wskazana data, na jaką dokonano wyceny, ale także wadliwe uznanie opinii biegłego (rzeczoznawcy majątkowego) za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie bez uprzedniej merytorycznej oceny z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Bez wątpliwości SKO w rzeczonej decyzji uznało więc stan faktyczny sprawy za niewyjaśniony, a wydane rozstrzygnięcie organu I instancji za przedwczesne, stwierdzając "konieczność powtórzenia postępowania dowodowego w znacznej części" i nawiązując do art. 15 K.p.a. – przesądziło niemożność przeprowadzenia takiego postępowania w trybie art. 136 K.p.a. Co więcej, SKO wskazało aby organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę wziął pod uwagę opisaną wyżej ocenę prawną i zlecił biegłemu sporządzenie operatu szacunkowego zgodnie z art. 36 ust. 4 u.p.z.p. a w szczególności art. 37 ust. 1 u.p.z.p.

Powyższe oznacza, że po pierwsze SKO zakwestionowało prawidłowość operatu będącego podstawą decyzji organu I instancji i nakazało zlecić biegłemu ponowne jego sporządzenie.

Po drugie nakazało organowi I instancji dokonanie w decyzji merytorycznej oceny treści tego operatu, w kontekście jego prawidłowości i wiarygodności.

Stanowisko zajęte przez SKO w kontrolowanej decyzji abstrahuje więc zupełnie od treści decyzji kasatoryjnej, na którą się powoływało.

Należy wyjaśnić, że przepis art. 138 § 2a K.p.a. nie miał w sprawie zastosowania, a to wobec treści art. 16 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), nakazującej stosować do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmienionej art. 1 ostateczna decyzja lub postanowieniem przepisy K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 8 i art. 110 K.p.a. w stopniu dyskwalifikującym kwestionowane rozstrzygnięcie. Organ II instancji wydał w przedmiotowej sprawie uprzednio decyzję, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., zawierając w jej uzasadnieniu opisane wyżej wytyczne, wskazując na konieczność wyjaśnienia niezbędnych, wskazanych okoliczności i wątpliwości (treść i ocena operatu). Niewątpliwie jednak wszystkie niejasności nie zostały w toku ponownego postępowania wyjaśnione w sposób uzasadniający przyjęcie za wiarygodny i właściwy sposobu wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego.

Ani organ I instancji, ani SKO przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie dokonały merytorycznej oceny operatu pod względem jego legalności i poprawności (poza wyjaśnieniem kwestii daty operatu). Organ I instancji zupełnie nie odniósł się do zarzutów w stosunku do przedmiotowego operatu sformułowanych przez skarżących w toku postępowania, choćby w odwołaniu z dnia 16 sierpnia 2017r. Ogólnikowe uwagi organu I instancji zawarte w decyzji z [...] listopada 2017 r. nie czynią zadość obowiązkom z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. oceny operatu, której elementem powinno być odniesienie się do podnoszonych przez strony zarzutów co do jego prawidłowości.

Brak reakcji skarżących na pismo z 13 listopada 2017 r. wysłane przez organ I instancji w trybie art. 10 K.p.a. nie zwalniało organu od obowiązku ustosunkowania się w decyzji do zarzutów podnoszonych przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania.

W realiach niniejszej sprawy waga jaką Kolegium przywiązuje do zasady związania organu treścią wydanej uprzednio decyzji kasacyjnej, uznać należy za nadmierną i wynikającą z jednostronnego zrozumienia treści przedmiotowej decyzji.

W sprawie tej, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika skarżących w doręczeniu pisma, w tym również niepoinformowanie pełnomocnika o zawiadomieniu o zakończeniu postępowania dotyczącego zebrania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zarówno na etapie pierwszoinstancyjnym (w tym niedoręczenie decyzji z dnia 29 listopada 2017 r.). Pełnomocnictwo dla adwokata J. J. – Z. zostało przedłożone z odwołaniem od decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Niezawiadomienie pełnomocnika przez SKO w trybie art. 10 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż SKO nie przewidziało żadnego postępowania dowodowego.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 110 K.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z zawartej w tym przepisie gwarancji trwałości decyzji administracyjnej, zdaniem sądu wynika, że wówczas gdy nie zmienia się istotnie, wynikające z art. 107 § 1 K.p.a. elementy zawarte we wcześniejszej decyzji, organ odwoławczy ponownie orzekając w sprawie jest związany swoim stanowiskiem wyrażonym w swojej poprzedniej decyzji. Niemożliwa jest późniejsza zmiana stanowiska wyrażonego przez organ w takiej decyzji. Do zmiany stanowiska może dojść tylko w przypadku zmiany stanu faktycznego, czy zmiany podstawy prawnej decyzji, przy czym organ winien taka zmianę uzasadnić.

SKO całkowicie bezzasadnie odmówiło merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów odwołania, błędnie przyjmując, że stan faktyczny w sprawie został w zasadzie całkowicie ustalony i oceniony decyzją kasatoryjną.

Wątpliwości skarżących co do prawidłowości operatu będącego podstawą wyceny, nie zostały wyjaśnione ani przez organ I ani tym bardziej drugiej instancji. Rację mają skarżący zarzucając, "że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji nie dokonały oceny prawidłowości operatu rzeczoznawcy majątkowego, nie wyjaśniły wskazanych przez strony wątpliwości".

W okolicznościach sprawy zarówno organ I jak i II instancji uchyliły się od merytorycznej oceny zalegającego w aktach operatu zalegającego w aktach operatu rzeczoznawcy majątkowego. Nie odniosły się do zarzutów sformułowanych przez skarżących co do jego treści. Wobec działań podjętych przez strony mających na celu jego weryfikację (por. pismo skarżących z dnia 18 września 2018 r.) trudno przewidzieć ich efekty. Zawsze jednak wobec zgłoszonych przez strony wątpliwości organ powinien z pomocą rzeczoznawcy je wyjaśnić. W przypadku dalszych uzasadnionych zastrzeżeń winien zlecić sporządzenie drugiego operatu.

Oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność kluczowych w sprawie okoliczności (art. 37 u.p.z.p.). Postępowanie takie winno być przeprowadzone przez organ I instancji (art. 15 K.p.a.). Orzekanie przez organy na podstawie art. 37 ust. 6 u.p.z.p. w nieustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy przesądza o naruszeniu tego przepisu poprzez jego zastosowanie w takiej sytuacji.

Sąd nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego na wniosek skarżących z uwagi na treść art. 106 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.