Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2245/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lipca 2013 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz I. K. kwotę ... złotych (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu ... maja 2010 r. I. K. (dalej: skarżąca) złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową i zdrowotną.

Decyzją z dnia ... sierpnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu ubezpieczenia społecznego za lipiec 1999 r., sierpień 1999 r., od kwietnia 2002 r. do lipca 2002 r., za październik 2002 r. oraz od grudnia 2002 r. do września 2003 r. a także z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego za okres od maja 2003 r. do lipca 2003 r., za wrzesień 2003 r. oraz od marca 2004 r. do grudnia 2007 r. – w łącznej kwocie ... zł. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.; dalej: u.s.u.s.)

W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą od ... sierpnia 1995 r. do ... kwietnia 2010 r., a w okresie od ... stycznia 1999 r. do ... września 2003 r. zatrudniała pracownika, w związku z czym zobowiązana była obliczać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia wypłacanego przez ZUS w kwocie ... zł brutto, z którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., Komornika Sądowego w P. oraz Dyrektora ZUS ...Odział w W. Do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ... zł. Odnośnie odsetek od nieopłaconych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych zakład wyjaśnił, że art. 28 ust 3a u.s.u.s. ma zastosowanie wyłącznie do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na to ubezpieczenie. Nie ma zatem zastosowania do należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych.

Decyzją z dnia ... grudnia 2010 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu organ podał, że ZUS ma ustawowy obowiązek doprowadzić do ściągnięcia należności z tytułu składek, jeśli istnieje jakakolwiek szansa na zaspokojenie należności. Z ustaleń dokonanych w trakcie prowadzonego postępowania wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał czynności egzekucyjnych mających na celu ściągnięcie należności, a pobrane przez skarżącą świadczenie emerytalne pozwala na choćby częściowe pokrycie zaległych zobowiązań, a zatem nie można uznać całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. stanowi podstawowy warunek uznaniowego wyrażenia zgody na umorzenie należności z tytułu składek.

Wprawdzie stały comiesięczny dochód skarżącej w postaci renty jest niższy niż wysokość zmodyfikowanego minimum socjalnego, ale mimo to brak jest podstaw – w ocenie organu - do przyjęcia, że zachodzi przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.), gdyż do jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, ale także skutek tej choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 czerwca 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 478/1 - uwzględniając skargę na powyższą decyzję - wskazał, że sytuacja majątkowa w jakiej obecnie znajduje się skarżąca uzasadnia ponowną wnikliwą jej ocenę. Po comiesięcznych potrąceniach w wysokości ... zł związanych z prowadzoną egzekucją należności, skarżąca dysponuje kwotą ... zł. Sytuacja zdrowotna skarżącej nie została oceniona w sposób prawidłowy, przewlekła i postępująca choroba nie rokuje, że będzie ona w stanie podjąć zatrudnienie, które dałoby realną możliwość ściągnięcia zadłużenia jakie ją obciąża. ZUS winien także ustalić wysokość comiesięcznych wydatków związanych z koniecznością kupowania leków i odnieść to do wydatków ponoszonych na prowadzenie gospodarstwa domowego, a przede wszystkim zestawić realność ich ponoszenia z minimum określonym w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. – w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) świadczonych z pomocy społecznej dla osoby samotnej, której dochód nie przekracza ... zł. Określone minimum socjalne przy jego zestawieniu z dochodami skarżącej winno być brane pod uwagę przy ocenie wniosku o umorzenie należnych składek. Nie jest zdaniem Sądu prawidłowe aby organ, który wypłaca rentę następnie ją odbierał, co będzie skutkowało koniecznością korzystania ze środków pomocy społecznej, a to też świadczenia z publicznych dochodów.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrujący skargę kasacyjna wniesioną od powyższego wyroku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 30 stycznia 2013 r. o sygn. akt II GSK 1989/11 oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem Sądu Kasacyjnego argumentacja Sądu I instancji, zważywszy na fakt, że orzekał on w sprawie kontroli zgodności z prawem decyzji uznaniowej wydanej w postępowaniu prowadzonym z wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, co oznacza, że kontrolował on, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego w ramach którego operował, jest aż nadto jasna, czytelna i wymowna. Przez pryzmat konkretnych istotnych elementów stanu faktycznego sprawy Sąd I instancji podważył bowiem prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, które uznał za niewystarczające z punktu widzenia zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli, zasady zupełności materiału dowodowego oraz jego wszechstronnej oceny, która powinna być przeprowadzona w sposób korespondujący z zasadą swobodnej oceny dowodów, nie zaś w sposób dowolny. Poza sporem jest bowiem, że orzekanie przez organ administracji w warunkach uznania administracyjnego nie dopuszcza jednak dowolności. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, wprost wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zwłaszcza, gdy w tym kontekście zwrócić uwagę na treść zaadresowanych do organu administracji jasnych i konkretnych wytycznych, co do dalszego postępowania w sprawie. Jakkolwiek więc Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wprost nie wymienił konkretnych przepisów k.p.a., naruszenia których dopuścił się organ, i których naruszenie w procesie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdził, to jednak nie może budzić żadnych wątpliwości, zwłaszcza zważywszy na treść argumentacji przedstawionej przez WSA w Warszawie, że ocena o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne formułowana była z perspektywy tych wzorców normatywnych, na gruncie których ustanowione zostały zasady praworządności, uwzględniania słusznego interesu obywateli, prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów.

NSA podkreślił, że decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać słuszny interes strony i interes społeczny (publiczny), nie zaś przeciwstawiać je sobie. Stąd też, sądowoadministracyjna kontrola decyzji uznaniowej musi być przeprowadzana z punktu widzenia faktycznych podstaw jej wydania, kryteriów oceny, którymi operował organ administracji wydając tego rodzaju decyzję, treści normatywnych przesłanek warunkujących możliwość zastosowania ulgi, co w konsekwencji oznacza, iż jej zakres obejmuje kontrolę tego, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone przez organ. Ze wskazanego punktu widzenia istotne znaczenie ma kontrola wykładni i zastosowania przez organ tych przepisów prawa, na gruncie których prawodawca operuje zwrotami i pojęciami niedookreślonymi - "uzasadniony przypadek" (art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych); "interes osoby zobowiązanej", "stan finansów ubezpieczeń społecznych" (art. 28 ust. 3b przywołanej ustawy); "ciężkie skutki" (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne); "niezbędne potrzeby życiowe", "przewlekła choroba" (§ 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 przywołanego rozporządzenia). W przypadku norm uznaniowych kształtujących podstawę prawną decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, sąd administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest do skontrolowania jej podstaw prawnych i faktycznych, a w szczególności do sformułowania oceny, czy organ administracji uwzględnił przy jej podjęciu wszystkie przesłanki prawne i faktyczne sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 724/09). Również więc i te powyżej przedstawione argumenty, obok dotychczas już przywołanych, dowodzą trafności i słuszności stanowiska Sądu I instancji o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Decyzją z ... lipca 2013 r. nr ... Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponownie rozpatrując sprawę, utrzymał w mocy własną decyzję z ... sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada nieuregulowane zobowiązania pieniężne jedynie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazał, że suma podanych przez skarżącą wydatków miesięcznych na poziomie ... zł (...zł opłaty plus ... zł leczenie), nie uwzględniając innych kosztów utrzymania, prawie dwukrotnie przewyższa dyspozycyjny miesięczny dochód skarżącej w wysokości ... zł, uzyskiwany ze świadczenia rentowego (... zł brutto z tego dokonywane potrącenia to: ... zł zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych; ... zł składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ... zł potrącenia na rzecz Urzędu Skarbowego w P.). Organ wyjaśnił, że dla celów ustalania prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej za dochód uważa się przychód (... zł) pomniejszony o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (... zł) i składkę na ubezpieczenie zdrowotne (... zł) co przekłada się na miesięczny dochód skarżącej w wysokości ... zł. Oznacza to, że w świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy społecznej) w związku z § 1 pkt 1 litera a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823; dalej: rozporządzenie z dnia 17 lipca 2012 r.) uzyskiwany przez skarżącą dochód ze świadczenia rentowego przewyższa dochód uprawniający osobę samotnie gospodarującą do korzystania ze środków pomocy społecznej. Przedstawiając powyższe ZUS stwierdził, że skarżąca nie wykazała by ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącą możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W ocenie organu skarżąca nie poniosła strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Nie można również stwierdzić, że przewlekła choroba skarżącej pozbawia ją możliwości uzyskania dochodu pozwalającego na opłacenie składek, ponieważ - pomimo schorzeń skarżącej potwierdzonych orzeczeniem o częściowej niezdolności do pracy do dnia ... grudnia 2014 r.- nie można stwierdzić, że skarżąca nie może podjąć żadnej pracy przyczyniającej się do zwiększenia dochodu.

Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i wniosła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja nie jest zgodna z wydanym w jej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Należy również wskazać na treść art. 170 p.p.s.a. który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zatem wydając zaskarżoną decyzję z ... lipca 2013 r. organ związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 czerwca 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 478/11 (uchylającym wcześniej wydaną decyzję w sprawie skarżącej).

Analizując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie należy stwierdzić, że jest ona niezgodna z oceną prawną oraz wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r. co stanowi podstawę do uwzględnienia skargi w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew stanowisku Sądu wyrażonemu w uzasadnieniu wyroku z 15 czerwca 2011 r. - wskazującemu na powinność organu w zakresie prawidłowej oceny sytuacji zdrowotnej skarżącej, która nie rokuje, że skarżąca będzie mogła podjąć zatrudnienie dające realną możliwość spłaty zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne – organ poprzestał na ogólnym i dość oczywistym stwierdzeniu, że orzeczona względem skarżącej częściowa niezdolność do pracy do dnia ... grudnia 2014 r. nie potwierdza by skarżąca nie mogła podjąć żadnej pracy zarobkowej. Podkreślenia wymaga, że organ nie wyjaśnił w ogóle jakie są realne możliwości znalezienia przez skarżącą zatrudnienia, jako osoby częściowo niezdolnej do pracy i to choćby czasowo. W ramach powyższego nie odniósł się do rodzaju schorzeń skarżącej (wskazanych w uzasadnieniu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek), jej wykształcenia i doświadczenia zawodowego oraz sytuacji na rynku pracy występującej w miejscu zamieszkania skarżącej. Samo bowiem twierdzenie, iż zdolność do podjęcia pracy zarobkowej, umożliwia uzyskanie dochodu, stanowi o dowolności a nie uznaniowości przeprowadzonej oceny (tak również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2045/06 LEX nr 296005). Należy wskazać, że zdarzenia przyszłe i niepewne, a w szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mogą mieć oczywiście pewien wpływ na orzeczenie, ale wtedy powinny zostać uprawdopodobnione, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2937/06, LEX nr 306925). W tej sytuacji aktualny pozostaje pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r. dotyczący braku perspektyw znalezienia przez skarżącą zatrudnienia, stwarzającego realną możliwość uregulowania zadłużenia, zwłaszcza gdy częściowa niezdolność skarżącej do pracy, orzeczona pierwotnie do ... października 2012 r., przedłużona została orzeczeniem lekarza orzecznika z ... października 2012 r. - do ... grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił i przeanalizował sytuację finansową skarżącej w tym wysokość otrzymywanej renty po odliczeniach z tytułu: zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz potrąceń egzekucyjnych pobieranych przez Urząd Skarbowy w P. Ustalenia faktyczne w powyższym zakresie odniósł do stosownych przepisów ustawy o pomocy społecznej i rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012 r. W oparciu o powyższe wywiódł, że miesięczny dochód otrzymywany przez skarżącą wynosi ... zł czyli przewyższa kryterium dochodowe - którego nie przekroczenie uprawnia do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - dla osoby samotnie gospodarującej, określone na poziomie ... zł, Nie kwestionując prawidłowości tego stwierdzenia należy jednak zauważyć, że jest ono nie wystarczające do przyjęcia, jak zrobił to organ, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby skarżącej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Podkreślenia wymaga, że nie spełnienie wymagań formalnych w zakresie otrzymywania pomocy społecznej nie jest zawsze tożsame z możliwością spłaty należności składkowych bez wywołania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego. Nie wynikało to również ze stanowiska WSA w Warszawie wyrażonego w wyroku z 15 czerwca 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 478/11. Należy zauważyć, że faktyczna miesięczna kwota pozostająca w dyspozycji skarżącej (po uwzględnieniu także potrąceń egzekucyjnych w wysokości ... zł) wynosi ... zł czyli jest niższa od tzw. minimum socjalnego przewidzianego dla osoby samotnie gospodarującej (... zł). Okoliczność powyższa była również podstawą rozważań sytuacji majątkowej skarżącej w wyroku WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie rzeczywisty miesięczny dochód skarżącej (wyliczony po uwzględnieniu wszystkich potrąceń ze świadczenia rentowego) powinien być jednym z mierników możliwości płatniczych skarżącej. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że dla prawidłowej oceny zaistnienia przesłanki uprawniającej do umorzenia należności z tytułu składek, przewidzianej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. powinno być odniesienie możliwości płatniczych zobowiązanego nie tylko do ponoszonych wydatków, lecz również do wysokości zadłużenia, czego w rozpatrywanej sprawie w ogóle nie uczyniono.

Przedstawiając powyższe należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie naruszono nie tylko art. 153 p.p.s.a., lecz również te przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), które obligują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Należy przypomnieć, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, związanie organu oceną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu przestaje obowiązywać w sytuacji zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych – co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Ponownie orzekając w sprawie organ będzie zobligowany uwzględnić stanowisko zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu wyroku i w sposób prawidłowy zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r. – co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien mieć na względzie, że nawet stwierdzenie przesłanek do umorzenia należności, określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. czy w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, nie oznacza obowiązku po stronie organu umorzenia należności, jednakże w takim przypadku prawidłowe rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności i wydanie decyzji wymaga uwzględnienia, zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.a., interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.