Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2070/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) sędzia NSA Piotr Przybysz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komitetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 876/21 w sprawie ze skargi Komitetu [...] na bezczynność Rady [...] w przedmiocie rozpatrzenia projektu uchwały I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Komitetu [...] na rzecz Rady [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 876/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Komitetu Inicjatywy w celu wystąpienia z inicjatywą podjęcia przez Radę [...] uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998-2002 przy [...] na bezczynność Rady [...] w przedmiocie rozpatrzenia projektu uchwały.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 19 września 2019 r. Komitet Inicjatywy w celu wystąpienia z inicjatywą podjęcia przez Radę [...] uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...] (dalej: "Komitet") wystąpił w inicjatywą uchwałodawczą, przekazując Przewodniczącej [...] projekt "uchwały nr .../.../2019 Rady [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...]". Razem z projektem przedstawiono poświadczony przez adwokata za zgodność z oryginałem odpis oświadczenia o utworzeniu Komitetu przez [...] – posiadających czynne prawo wyborcze do organów [...], a także listę podpisów osób występujących z inicjatywą podjęcia uchwały (287 kart). Jako osobę działającą w imieniu i na rzecz Komitetu w oświadczeniu wskazano T. M.

Następnie w dniu 20 września 2019 r. Przewodnicząca [...] przekazała listę osób występujących z inicjatywą podjęcia ww. uchwały Prezydentowi [...] w celu zweryfikowania prawidłowości złożenia wymaganej liczby podpisów.

W dniu 30 września 2019 r. do Biura Rady [...] wpłynęła odpowiedź Prezydenta [...] na ww. pismo, w której stwierdzono, że "inicjatorzy" spełnili warunek niezbędny dla uznania ważności wniosku, określony dla tego typu inicjatyw w art. 41a ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym od 31 stycznia 2018 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, zm. Dz. U. z 2018 r. poz. 130, dalej: "u.s.g.") i art. 42a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511, 1571 i 1815, dalej: "ustawa o samorządzie powiatowym").

Na posiedzeniu Rady [...] 12 grudnia 2019 r. rozpatrzono projekt ww. uchwały (druk nr 733 – punkt 2 porządku obrad). Procedowano go łącznie z projektem uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania niektórych lokali mieszkalnych [...] (druk nr 732 – punkt 3 porządku obrad). W protokole z posiedzenia Rady [...] z 12 grudnia 2019 r. (str. 6/97 i str. 7/97) odnotowano, że Przewodnicząca [...] poinformowała, iż pierwsze czytania obu projektów odbyły się podczas posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji. Przewodniczący Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji przedstawił sprawozdania z pierwszych czytań procedowanych projektów uchwał, zgodnie z którymi: 1) komisja negatywnie zaopiniowała przedmiotowe projekty uchwał; 2) nie przyjęto żadnych poprawek; 3) nie zgłoszono wniosków mniejszości. Radny J. S. wskazał, że procedowane projekty uchwał uzyskały opinię negatywną. Wobec tego zgłosił wniosek o odesłanie przedmiotowych projektów do wnioskodawców oraz o głosowanie bez dyskusji. W wyniku głosowania (za – 47, przeciw – 1, wstrzymało się – 5) wniosek o procedowanie bez dyskusji został przyjęty. W wyniku kolejnego głosowania (za – 48, przeciw – 0, wstrzymało się – 6) wniosek o odesłanie do wnioskodawców projektu ww. uchwały (druk nr 733) został przyjęty. Rada przyjęła też tożsamy wniosek odnośnie do drugiego z procedowanych łączenie projektów uchwał. Zapisy protokołu posiedzenia Rady [...] z 12 grudnia 2019 r. znajdują potwierdzenie w transkrypcji stenogramu obrad[...] sesji Rady [...] obytych w dniach 12 i 13 grudnia 2019 r. (str. 6 i str. 7). Radny J. S. stwierdził "Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo, ponieważ projekt uzyskał negatywną opinię w pierwszym czytaniu, uzyskał tą negatywną opinię ze względu na to, że była negatywna opinia prawna. Że te projekty są niezgodne z prawem. W związku z tym chciałbym złożyć dwa wnioski. Pierwszy - merytoryczny o zwrócenie obu projektów wnioskodawcom, drugi - formalny o głosowanie tego bez dyskusji". Przewodnicząca [...] poddała pod głosowanie wniosek o procedowanie bez dyskusji, po czym stwierdziła "Za 47, 1 osoba przeciw, 5 osób się wstrzymało. Przyjęliśmy ten wniosek formalny, w związku z tym mamy teraz wniosek o odesłanie do wnioskodawców, zwrócenie wnioskodawcom tego projektu do poprawienia. Będziemy najpierw głosować druk 733. Kto z państwa jest za odesłaniem tego projektu do wnioskodawców, kto jest przeciw, kto się wstrzymał? Za 48, przeciw 0, 6 osób się wstrzymało. Dziękuję bardzo, przesłaliśmy".

W dniu 30 grudnia 2019 r. Wiceprzewodniczący [...], działając z upoważnienia Przewodniczącej [...], zwrócił pełnomocnikowi Komitetu oryginał projektu ww. uchwały Rady [...] (druk nr 733), a także oryginał projektu oznaczonego numerem druku 732.

W dniu 23 czerwca 2021 r. (przy piśmie z 21 czerwca 2021 r.) pełnomocnik Komitetu przedłożył Przewodniczącej Rady [...] projekt "uchwały nr .../.../2020 Rady miasta [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego". W piśmie, przy którym przekazał projekt stwierdził, że w odpowiedzi na pismo z 30 grudnia 2019 r., w związku z podjęciem przez Radę [...] decyzji w przedmiocie zwrotu projektu ww. uchwały (druk nr 733) składa zmienioną wersję ww. projektu uchwały oraz informację, że w treści projektu zostały uwzględnione wszystkie zgłoszone do projektu uwagi o charakterze prawnym. Pełnomocnik wskazał też, że oświadczenia członków Komitetu o jego utworzeniu oraz lista podpisów osób występujących z inicjatywą podjęcia uchwały (łącznie 287 kart) zostały przekazane wraz z pierwotną wersją projektu uchwały.

W dniu 4 sierpnia 2021 r. Wiceprzewodnicząca [...], działając z upoważnienia Przewodniczącej [...], poinformowała pełnomocnika Komitetu, że pismo z 21 czerwca 2021 r. stanowi nową inicjatywę w sprawie nowego projektu uchwały Rady [...], a co za tym idzie wniosek w tym przedmiocie powinien zostać rozpatrzony zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach uchwały [...] z dnia 7 września 2019 r. nr [...] w sprawie realizacji obywatelskich inicjatywy uchwałodawczej (Dz. Urz. Woj. [...]. poz. 13009, dalej "uchwała [...]"). W piśmie wskazano również, że wniesienie projektu uchwały o zmodyfikowanej treści, przewidującego odmienne niż w poprzednim projekcie rozwiązania, należy uznać za nową obywatelską inicjatywę uchwałodawczą. W tej sytuacji, jak stwierdzono, nie jest wystarczające poparcie udzielone przez mieszkańców [...] poprzedniemu projektowi uchwały (druk nr 733), bowiem zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały nr [...], mieszkańcy udzielają poparcia jedynie projektowi konkretnej uchwały, a nie in blanco grupie uchwał o podobnej treści. W związku z powyższym, w celu skutecznego wystąpienia z nową inicjatywą, należy dopełnić formalności przewidzianych przepisami powołanej uchwały, w szczególności zawiązać komitet inicjatywy uchwałodawczej oraz złożyć listy podpisów mieszkańców popierających nowy projekt uchwały.

W piśmie z 19 sierpnia 2021 r. skierowanym do Przewodniczącej [...] pełnomocnik Komitetu wywiódł, że jego pismo z 21 czerwca 2021 r., zawierające zmienioną wersję ww. projektu uchwały (druk nr 733) nie stanowi nowego projektu uchwały Rady [...], lecz jest kontynuacją rozpatrywanego wcześniej projektu oznaczonego jako druk nr 733. Pełnomocnik zauważył, że podczas obrad 12 grudnia 2019 r. został poddany pod głosowanie wniosek radnego J. S. w przedmiocie zwrotu projektu uchwały (druk nr 733) do wnioskodawców celem naniesienia stosowanych poprawek. Głosowanie dotyczące tego wniosku zostało przeprowadzone zgodnie z § 31 i § 32 Statutu [...] stanowiącego załącznik do uchwały Rady [...] z dnia 10 stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia Statutu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2019 r. poz. 14465 ze zm. – dalej powoływany jako "[...]") i wobec oddania 48 głosów "za" zakończyło się uwzględnieniem wniosku radnego i zwróceniem projektu do wnioskodawców. Pełnomocnik odwołał się także do przywołanej wyżej transkrypcji stenogramu z obrad, po czym stwierdził, że jego stanowisko znajduje oparcie w podstawach materialno-prawnych zawartych w Statucie [...]. Dodał, że o skutkach głosowania mającego na celu zwrot projektu uchwał do wnioskodawców traktuje ponadto wpis na oficjalnych stronach Urzędu [...], zamieszczony w zakładce "Proces legislacyjny", gdzie stwierdza się, że "jeżeli istnieje taka potrzeba, to możliwe jest zwrócenie projektu wnioskodawcy w celu jego uzupełnienia, bądź pozyskania uzgodnień z dodatkowymi podmiotami". Zdaniem pełnomocnika, z powyższego nie wynika, że zmieniona po zwrocie wersja projektu staje się nowym projektem, a jedynie uzupełnioną wersją pierwotnego projektu. Podsumowując, pełnomocnik stwierdził, że stanowisko przedstawione w piśmie z 4 sierpnia 2021 r. jest wprost sprzeczne ze Statutem [...], treścią rozstrzygnięcia zapadłego na sesji Rady [...]oraz informacjami zawartymi na oficjalnych stronach internetowych Rady [...]. Jak skonstatował, przekazany na ręce Przewodniczącej Rady [...], uprzednio zwracany projekt uchwały w kształcie zmienionym zgodnie z oczekiwaniami Komisji, nie może być traktowany jako nowa inicjatywa uchwałodawcza, a jedynie jako kontynuacja inicjatywy rozpoczętej w 2019 r. W jego ocenie, przeciwne twierdzenie świadczyłoby wprost o istnieniu nieprawidłowości w działaniu Rady [...] w toku procedury uchwałodawczej i de facto znacznie utrudniałoby procedowanie nad projektami obywatelskimi, co z pewnością nie było intencją radnych Rady [...]. W świetle powyższego, jak skonkludował pełnomocnik, przekazany przy piśmie z 21 czerwca 2021 r. uzupełniony projekt spełnia wymagania formalne dotyczące wymaganego poparcia udzielonego przez mieszkańców, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały nr [...] mieszkańcy udzielili swojego poparcia projektowi konkretnej uchwały, która wraca do Rady [...] po naniesieniu oczekiwanych od wnioskodawców poprawek.

W dniu 7 września 2021 r. Przewodnicząca Rady [...] podtrzymała stanowisko przedstawione w piśmie z 4 sierpnia 2021 r.

Pełnomocnik Komitetu w piśmie z 28 września 2021 r. wniósł ponaglenie na bezczynność Przewodniczącej Rady [...]do Wojewody [...]. Powołując się na art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a."), zażądał niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. zainicjowania dalszej procedury uchwałodawczej dotyczącej obywatelskiego projektu ww. uchwały.

Przewodnicząca Rady [...] w skierowanym do Wojewody [...] piśmie z 11 października 2021 r. podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewoda [...] w piśmie z 19 października 2019 r. skierowanym do pełnomocnika Komitetu zauważył, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania do spraw związanych z realizacją procedury uchwałodawczej. Wskazał, że w sprawie mogą znaleźć zastosowanie przepisy u.s.g., w tym art. 101a tej ustawy.

Komitet w piśmie z 26 listopada 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) skargę na niewykonanie przez Radę [...] czynności nakazanych prawem, tj. "zaniechanie zainicjowania dalszej procedury uchwałodawczej dotyczącej obywatelskiego projektu uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] (poprzednio: w sprawach zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach projektu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 - 2002 przy ul. [...]) - druk nr 733, rozpatrywanego pod znakiem sprawy: RW-WS.0006.51.2021.TPO, który to projekt bezpodstawnie nie został przekazany do właściwej komisji, ani nie został uwzględniony w porządku obrad sesji Rady [...], mimo to, że został złożony do (...) Przewodniczącej Rady [...] zgodnie z uchwałą Rady [...] z dnia 12 grudnia 2019 r. (omyłkowo wpisano 13 grudnia 2019 r. – przyp. Sądu), tj. po zwrocie projektu i naniesieniu oczekiwanych przez Radę [...] poprawek".

Komitet wniósł o nakazanie Radzie [...] spowodowania podjęcia czynności nakazanych prawem w związku z projektem uchwały, tj. przekazania przez Radę [...] projektu uchwały do właściwej komisji oraz poddania projektu uchwały pod obrady Rady [...]

Rada [...] wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę stanowisko zawarte w powołanych wyżej pismach Przewodniczącej Rady [...].

Komitet w piśmie z 20 stycznia 2022 r., odnosząc się do odpowiedzi na skargę, odwołał się do transkrypcji stenogramu obrad Rady [...] w dniu 12 grudnia 2019 r. wskazując, że istnieje w nim zapis, z którego wynika, iż wniosek Komitetu został odesłany do wnioskodawców w celu jego poprawienia. Jak stwierdził Skarżący, odesłanie dotyczyło zwrotu projektu w celu jego uzupełnienia, co jest równoznaczne z tym, że po uzupełnieniu projekt miał zostać ponownie przekazany do Rady [...] w celu dalszego procedowania. Rada nie wskazała zarazem terminu, w którym miały być naniesione poprawki.

Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 876/21 Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.

Na wstępie Sąd wskazał, że godnie z art. 41a ust. 1 u.s.g.", grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą. Jak wynika z art. 41a ust. 4 u.s.g., komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby uprawnione do reprezentowania komitetu podczas prac rady gminy. Stosownie do treści art. 41a ust. 5 u.s.g., rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że jakkolwiek w dniu (19 września 2019 r.) złożenia do Przewodniczącej [...] odpisu oświadczenia o utworzeniu Komitetu (przez [...] – posiadających czynne prawo wyborcze do organów [...]) Rada [...] nie podjęła uchwały, o której mowa w art. 41a ust. 5 u.s.g., to obowiązywała ówcześnie uchwała Rady [...] z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w sprawie zasad i trybu występowania przez grupę osób posiadających czynne prawo wyborcze do organów [...] z inicjatywą podjęcia uchwały lub stanowiska przez Radę [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. 337 – dalej powoływana jako "uchwała [...]"). Została ona podjęta w oparciu o § 29 ust. 2 pkt 6 Statutu [...] stanowiącego, że z inicjatywą podjęcia uchwały może wystąpić grupa mieszkańców, o której mowa w ustawie o samorządzie gminnym oraz w ustawie o samorządzie powiatowym, posiadających czynne prawo wyborcze do wyboru organu stanowiącego, na zasadach i w trybie określonych w uchwale Rady Miasta.

Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały [...], w celu wystąpienia z inicjatywą podjęcia uchwały lub stanowiska przez Radę [...] grupa 5 osób posiadających czynne prawo wyborcze do organów [...] tworzyła komitet inicjatywy.

Jak wynika z art. 25 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zdolność sądową mają jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie natomiast z art. 41a § 3 u.s.g., projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.

Z powołanego przepisu wynika zatem uprawnienie komitetu inicjatywy uchwałodawczej do żądania, by projekt uchwały zgłoszony przez ten komitet w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej stał się przedmiotem obrad rady gminy we wskazanym w przepisie terminie.

Komitet inicjatywy uchwałodawczej jest zatem nieposiadającą osobowości prawnej jednostką organizacyjną, której przepis prawa przyznaje uprawnienie (art. 25 § 3 p.p.s.a. - zob. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 2783/21 – wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie przy tym z art. 101 ust. 2a u.s.g. (do którego odwołano się w końcowej części skargi), skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.

W myśl z kolei art. 101a ust. 1 u.s.g., przepisy art. 101 (zatem i art. 101 ust. 2a) stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich.

Na marginesie, zdaniem Sądu I instancji, należy nadmienić, że ust. 2 art. 101a u.s.g. przyznaje sądowi administracyjnemu dodatkową kompetencję nakazania organowi nadzoru, w przypadkach o których mowa w ust. 1, wykonania niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy. W realiach przedmiotowej sprawy, gdzie przedmiotem skargi jest nierozpatrzenie przez Radę [...] złożonego projektu uchwały, przepis ten nie mógłby jednak - o ile Sąd uwzględniłby skargę - mieć zastosowania. Wykonanie nakazanych prawem czynności przez organ nadzoru za organ stanowiący [...]nie jest bowiem w tym przypadku możliwe. W skardze zawarto zresztą jednoznaczny wniosek o nakazanie spowodowania podjęcia czynności nakazanych prawem Radzie [...].

Dalej Sąd I instancji wskazał, że skarga z 26 listopada 2021 r. została podpisana przez T. M. i wniesiona przez nią w imieniu Komitetu. Dołączono do niej kopię oświadczenia o utworzeniu Komitetu podpisanego przez tworzących go mieszkańców [...]. Poświadczony za zgodność z oryginałem odpis tego oświadczenia znajduje się na karcie nr 1 akt przekazanych Sądowi przez Radę [...]. Składający oświadczenie stwierdzili, że w imieniu i na rzecz Komitetu działa T. M. Wyrazili więc zgodę na podejmowanie przez T. M. w ich imieniu wszelkich czynności zmierzających do realizacji celu utworzonego Komitetu, tj. podjęcia przez Radę [...] uchwały objętej inicjatywą, w tym do zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organu gminy w trybie art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 2a u.s.g.

W związku z powyższym, należało stwierdzić, zdaniem Sądu I instancji, że skargę w przedmiotowej sprawie wniósł Komitet, w imieniu którego działa T. M.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 41a ust. 2 u.s.g., grupa mieszkańców, o której mowa w powołanym wyżej art. 41a ust. 1, musi liczyć: 1) w gminie do 5000 mieszkańców – co najmniej 100 osób; 2) w gminie do 20 000 mieszkańców – co najmniej 200 osób; 3) w gminie powyżej 20 000 mieszkańców – co najmniej 300 osób. Jak wynika z akt sprawy, z inicjatywą uchwałodawczą podjęcia uchwały "w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]" wystąpiła grupa mieszkańców posiadających czynne prawa wyborcze do Rady [...] w liczbie spełniającej wymóg określony w art. 41a ust. 2 pkt 3 u.s.g. (pismo Prezydenta [...] z 30 września 2019 r.). Jak również wynika z akt sprawy, złożony 19 września 2019 r. projekt "uchwały nr .../.../2019 Rady [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]" stał się przedmiotem obrad [...] podczas posiedzenia w dniu 12 grudnia 2019 r. Projekt oznaczonym numerem druku 733 Rada [...]rozpatrywała łącznie z projektem uchwały oznaczonym numerem druku 732.

Zestawienie wskazanych powyżej dat (1) złożenia projektu w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...] (19 września 2019 r.) oraz (2) rozpatrzenia tego projektu przez Radę [...] (12 grudnia 2019 r.) nie pozostawia wątpliwości, zdaniem Sądu I instancji, co do tego, że Rada [...] dopełniła obowiązku ciążącego na niej mocą art. 41a ust. 3 u.s.g., dochowując określonego w tym przepisie maksymalnego terminu 3 miesięcy. Organ stanowiący [...] wykonał zatem czynności nakazane prawem względem złożonego 19 września 2019 r. projektu uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]j.

Następnie Sąd I instancji podniósł, że istota sporu między Komitetem a Radą [...] sprowadza się do kwestii kwalifikacji przekazanego przez pełnomocnika Komitetu przy piśmie z 21 czerwca 2021 r. projektu "uchwały nr .../.../2020 Rady [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego". W ocenie Skarżącego Komitetu, projekt ten stanowi "kontynuację pierwotnego projektu" (przekazanego 19 września 2019 r.). Jak wywodzi Komitet, odwołując się w tym względzie do (1) uchwały podjętej przez [...] 12 grudnia 2019 r. o zwróceniu wnioskodawcom projektu opatrzonego numerem druku 733, (2) zakresu wprowadzonych zmian oraz (3) § 31 ust. 8 i § 32 ust. 3 pkt 3a Statutu [...], projekt poprawiony zgodnie z uchwałą z dnia 12 grudnia 2021 r. powinien stać się przedmiotem obrad [...] w celu głosowania nad poprawkami, a następnie nad przyjęciem projektu uchwały. Zdaniem [...], projekt uchwały przedstawiony przy piśmie z 21 czerwca 2021 r. to nowy projekt, przewidujący odmienne rozwiązania niż te, którym poparcia udzieli mieszkańcy [...], w związku z czym nie może być procedowany jako "kontynuacja" projektu złożonego 19 września 2019 r. Konieczne jest zatem zawiązanie komitetu inicjatywy uchwałodawczej oraz złożenie listy podpisów mieszkańców popierających nowy projekt uchwały.

W ocenie Sądu I instancji, w świetle akt sprawy, a także przepisów obowiązujących zarówno w dacie złożenia pierwszego projektu "uchwały nr .../.../2019 Rady [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]", jak i drugiego projektu "uchwały nr .../.../2020 Rady miasta [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego", za prawidłowe należy uznać stanowisko Rady [...].

Po pierwsze, jako że Komitet wywodzi, iż zmiany w projekcie uchwały dotyczyły w istocie wyłącznie kwestii technicznych (jak np. zmiana nazwy projektu), należy zauważyć, że zgodnie z § 1 ust. 1 projektu rozpatrzonego przez Radę [...] na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2019 r. (druk nr 733), "uchwała określa zasady zbywania i określania ceny lokali mieszkalnych o powierzchni użytkowej ponad 80 m2 stanowiących własność Miasta [...], wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]". Zgodnie natomiast z § 1 ust. 1 projektu uchwały złożonego przy piśmie z 21 czerwca 2021 r., "uchwała określa zasady zbywania, warunki oraz wysokość stawek procentowych bonifikat udzielanych przy zbyciu stanowiących własność Miasta [...] lokali mieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 80 m², oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego, w zamian za dotychczas posiadane prawo do innego lokalu mieszkalnego, w celu pozyskania go do zasobu lokalowego [...] lub oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego, za wylicytowaną najwyższą stawką czynszu za 1 m² powierzchni użytkowej". Zdaniem Sądu I instancji, nie tylko zatem zmiana tytułu uchwały, ale także treść § 1 ust. 1 świadczy o tym, że nowy projekt nie odnosi się wyłącznie do lokali w budynkach przy ulicach [...], lecz ma charakter bardziej generalny i dotyczy stanowiących własność [...] lokali o powierzchni użytkowej powyżej 80 m², bez oznaczenia ich lokalizacji. Z porównania treści § 1 ust. 1 wynika też, że w przeciwieństwie do projektu uchwały z 2019 r., projekt z 2021 nie normuje zasad określania cen lokali. Dalej Sąd I instancji wskazał, że zasadniczo odmienna jest również treść § 2 ust. 1 obu projektów. Podczas, gdy w projekcie złożonym 19 września 2019 r. przepis ten stanowi, że "do zbycia w drodze bezprzetargowej przeznacza się lokale, o których mowa w § 1 ust. 2, w razie zgłoszenia pisemnego wniosku o wykup lokalu przez dotychczasowego najemcę lokalu, w przypadku gdy najem został nawiązany na czas nieoznaczony, z zastrzeżeniem postanowień § 4", zgodnie z projektem z czerwca 2021 r. (§ 2 ust. 1) "lokal czynszowy, o którym mowa w § 1 ust. 2, może być przedmiotem sprzedaży, z zastosowaniem bonifikaty określonej w niniejszej uchwale".

W ocenie Sądu I instancji, nie sposób uznać za techniczne "zmian" dotyczących przyznawania przewidzianych w projektach bonifikat. Tytułem przykładu można wskazać § 2 ust. 4 projektu złożonego 19 września 2019 r., zgodnie z którym "cena, o której mowa w ust. 2-3 powyżej ulega obniżeniu o dodatkowe 15% od wartości rynkowej lokalu, dla wnioskodawcy, który spełnia co najmniej jedno z następujących kryteriów (...)" oraz § 2 ust. 5 projektu złożonego 23 czerwca 2021 r., zgodnie z którym "najemcy, który spełnia co najmniej jedno z następujących kryteriów, przysługuje dodatkowa bonifikata w wysokości 15% (...)". W drugim z powołanych przepisów wielkość bonifikaty nie odnosi się do wartości rynkowej lokalu. Podobnie, w przypadku dodatkowej bonifikaty w wysokości 10% - projekt przedstawiony 19 września 2019 r. odnosi tę wielkość do wartości rynkowej lokalu (§ 2 ust. 6), natomiast projekt przedstawiony 23 czerwca 2021 r. do ceny wpłacanej przez najemcę (§ 2 ust. 7). W projekcie przedstawionym 23 czerwca 2021 r. nie ma regulacji odpowiadającej § 2 ust. 5 projektu uchwały przedstawionego 19 września 2019 r., zgodnie z którym "na wniosek wnioskodawcy obowiązek zapłaty ceny zostanie rozłożony na 48 miesięcznych rat (47 równych i 1 – ostatnia rata wyrównująca), płatnych począwszy od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zawarta zostanie umowa sprzedaży lokalu i pod warunkiem dokonania przez wnioskodawcę, najpóźniej w dniu zawarcia umowy sprzedaży, pierwszej wpłaty na poczet ceny w wysokości nie niższej niż 20% ceny ustalonej zgodnie z ust. 2-4 powyżej". W zakresie możliwości rozłożenia na raty obowiązku zapłaty ceny § 2 ust. 6 projektu złożonego 23 czerwca 2021 r. odsyła do art. 70 ust. 2 ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który nie zawiera tak szczegółowego unormowania, jak zacytowany § 2 ust. 5 projektu przedstawionego 19 września 2019 r. Projekt złożony 23 czerwca 2021 r. nie zawiera także unormowań dotyczących operatu szacunkowego, kosztów rzeczoznawcy majątkowego i zaliczenia tych kosztów w poczet ceny, a także kosztów aktu notarialnego, które zawarto w § 2 ust. 7 i ust. 9 projektu przedstawionego 19 września 2019 r. W projekcie z czerwca 2021 r. nie ma również regulacji odpowiadających § 3 i § 4 projektu z września 2019 r.

W świetle powyższego, Sąd I instancji uznał za nieznajdujące oparcia w aktach sprawy twierdzenie Komitetu, że zmiany w projekcie uchwały dotyczyły w istocie wyłącznie kwestii technicznych.

Mające to na uwadze, po drugie, zdaniem Sądu I instancji, należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 41a ust. 3 u.s.g., przedmiotem obrad rady gminy, ma się stać "projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej", czyli taki, który poparła grupa mieszkańców gminy posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego w liczbie określonej w art. 41a ust. 2 u.s.g. Z akt sprawy nie wynika, by takie poparcie uzyskał projekt uchwały złożony 23 czerwca 2021 r., który jak powyżej wykazano, różni się w istotny sposób od projektu złożonego 19 września 2019 r. Należy ponadto, zdaniem Sądu I instancji, przypomnieć, że zgodnie z § 1 ust. 1 obowiązującej w dniu złożenia pierwszego z projektów uchwały [...], w celu wystąpienia z inicjatywą podjęcia uchwały lub stanowiska przez Radę [...] grupa 5 osób posiadających czynne prawo wyborcze do organów [...] tworzyła komitet inicjatywy. Jak wynikało z § 2 uchwały [...] do zadań komitetu należało w szczególności: 1) wystąpienie do [...] z wnioskiem, o którym mowa w § 1 ust. 2, wraz z informacją o dacie rozpoczęcia zbierania podpisów; 2) przygotowanie projektu uchwały lub stanowiska oraz jego uzasadnienia; 3) zbieranie podpisów pod projektem uchwały lub stanowiska oraz 4) przekazanie projektu uchwały lub stanowiska do Przewodniczącego Rady [...]. Stosownie do treści § 4 ust. 1 uchwały [...], w miejscu zbierania podpisów musiał być wyłożony do wglądu projekt uchwały lub stanowiska. Zgodnie z § 6 pkt 3 uchwały [...] komitet przekazywał Przewodniczącemu [...] projekt uchwały lub stanowiska wraz z (m.in.) listą podpisów osób występujących z inicjatywą podjęcia uchwały lub stanowiska. Analogiczne unormowania zawiera obowiązująca od 29 listopada 2019 r. uchwała [...], wydana na podstawie powołanego wyżej art. 41a ust. 5 u.s.g. oraz art. 42a ust. 5 ustawy o samorządzie powiatowym. Wedle § 2 pkt 1 uchwały [...], przez obywatelską inicjatywę uchwałodawczą należy rozumieć wystąpienie przez grupę mieszkańców, posiadających czynne prawa wyborcze do Rady [...] z wnioskiem o podjęcie uchwały. W myśl § 2 pkt 3, projekt uchwały to projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Do zadań komitetu (komitetu inicjatywy uchwałodawczej - § 2 pkt 3 uchwały [...]), zgodnie z § 4 uchwały [...], należy w szczególności: 1) przygotowanie projektu uchwały oraz jego uzasadnienia i 2) zebranie podpisów mieszkańców popierających projekt uchwały. Stosownie do treści § 6 ust. 1 uchwały [...], mieszkańcy mogą udzielić pisemnego poparcia projektowi uchwały. Jak wynika z § 6 ust. 2 [...], projekt uchwały powinien być wyłożony do wglądu w miejscu zbierania podpisów. Do wniosku o podjęcie uchwały składanego do Przewodniczącego Rady Miasta komitet dołącza m.in. listy podpisów mieszkańców popierających projekt uchwały (§ 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uchwały [...]). Powołane przepisy uchwały [...] i uchwały [...] jednoznacznie potwierdzają, że wynikający z art. 41a ust. 3 u.s.g. obowiązek rady gminy poddania projektu uchwały pod obrady, którego niewykonanie może być przedmiotem skargi złożonej na podstawie art. 101a w zw. z art. 101 u.s.g., aktualizuje się wyłącznie w przypadku projektu zgłoszonego przez komitet inicjatywy uchwałodawczej utworzony w celu podjęcia konkretnej uchwały, której projekt – przygotowany przez ten komitet – zyskuje poparcie odpowiedniej liczby mieszkańców, którzy mieli możliwość zapoznania się z jego treścią dzięki wyłożeniu w miejscu zbierania podpisów.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie budzi, zdaniem Sądu I instancji, wątpliwości, że Komitet został utworzony w celu wystąpienia z inicjatywą podjęcia przez Radę [...] uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]. Złożony 19 września 2019 r. projekt "uchwały nr .../.../2019 Rady miasta [...] z dnia (...) w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]" był natomiast przedmiotem obrad Rady [...] w dniu 12 grudnia 2019 r., zatem organ stanowiący [...] nie dopuścił się bezczynności w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 41a ust. 3 u.s.g. Projekt uchwały dołączony do pisma pełnomocnika Komitetu z 21 czerwca 2021 r. nie jest projektem złożonym w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Jak już wykazano, istotnie różni się od projektu złożonego 19 września 2019 r., w stosunku do którego Rada [...] dopełniła obowiązku wynikającego z art. 41a ust. 3 u.s.g. Nie został on przygotowany przez komitet inicjatywy uchwałodawczej utworzony w celu jego przygotowania, nie uzyskał pisemnego poparcia mieszkańców, którym nie został też udostępniony poprzez wyłożenie do publicznego wglądu. Nie było więc podstaw, by nadać mu bieg zgodnie z przepisami uchwały [...]. Skoro podpisy mieszkańców popierających projekt uchwały przedstawionej 23 czerwca 2021 r. w ogóle nie były zbierane, nie było w szczególności podstaw do wezwania na podstawie § 9 ust. 3 uchwały [...] do uzupełniania podpisów ze względu na stwierdzenie, że ich liczba jest niewystarczająca lub na podstawie § 10 ust. 1 tej uchwały, do uzupełnienia wniosku poprzez dołączenie listy podpisów mieszkańców popierających projekt uchwały. Zasadnie zatem stwierdzono w piśmie Przewodniczącej Rady [...] z 4 sierpnia 2021 r., że w celu skutecznego wystąpienia z nową inicjatywą, należy dopełnić formalności przewidzianych przepisami uchwały [...], w szczególności zawiązać komitet inicjatywy uchwałodawczej oraz złożyć listy podpisów mieszkańców popierających nowy projekt uchwały.

Po trzecie zdaniem Sądu I instancji, wbrew twierdzeniu skarżącego, Rada [...] nie podjęła na posiedzeniu 12 grudnia 2019 r. uchwały, na mocy której zobowiązano Komitet do poprawy projektu uchwały m.in. poprzez zmianę jego tytułu. Zgodnie z § 31 ust. 1 i ust. 2 zd. 1 Statutu [...], Rada Miasta rozpatruje projekt uchwały w dwóch czytaniach. Pierwsze czytanie odbywa się na posiedzeniu komisji, bądź na sesji Rady Miasta. Stosownie do treści § 31 ust. 3 Statutu [...], obejmuje ono: 1) przedstawienie i uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę; 2) pytania radnych i odpowiedzi wnioskodawcy; 3) dyskusję w sprawie projektu, w ramach której radni mogą zgłaszać poprawki, a wnioskodawca autopoprawki. Jak wynika z § 31 ust. 6 Statutu [...], komisja, po zakończeniu prac nad pierwszym czytaniem projektu uchwały, opracowuje sprawozdanie, które zawiera w szczególności opinię komisji o projekcie, poprawki wraz z opinią wnioskodawcy co do ich przyjęcia oraz wnioski mniejszości, z zastrzeżeniem ust. 10. Zgodnie z § 31 ust. 7 Statutu [...], drugie czytanie projektu uchwały obejmuje: 1) sprawozdanie z prac komisji lub przedstawienie opinii komisji w przypadku, o którym mowa w ust. 10; 2) opinię Prezydenta, z wyłączeniem przypadku określonego w § 29 ust. 8 i 9; 3) wystąpienia w imieniu klubów radnych; 4) pytania radnych do sprawozdawcy komisji lub wnioskodawców oraz ich odpowiedzi; 5) głosowanie nad propozycjami poprawek, wnioskami mniejszości i projektem uchwały w całości. Stosownie do treści § 31 ust. 8 Statutu [...], drugie czytanie kończy się przegłosowaniem poprawek i całego projektu uchwały albo odesłaniem do ponownego rozpatrzenia przez właściwą komisję albo zwróceniem projektu wnioskodawcy. Rada Miasta może zwrócić projekt uchwały wnioskodawcy celem przygotowania projektu uchwały uwzględniającego przyjęte autopoprawki i poprawki lub dokonania innych czynności przewidzianych przepisami prawa. Wniosek w tej sprawie może zgłosić przedstawiciel wnioskodawcy. Jak wynika z § 32 ust. 1 Statutu [...], radny wyraża w głosowaniu swoją wolę poprzez oddanie głosu: "za", "przeciw", "wstrzymuję się", z wyjątkiem głosowań personalnych, o których mowa w ust. 7 i 8. Porządek głosowania, zgodnie z § 32 ust. 2 Statutu [...], jest następujący: 1) głosowanie wniosku o odrzucenie projektu uchwały (stanowiska); 2) odesłanie projektu uchwały (stanowiska) do komisji; 3) głosowanie poprawek (...); 3a) zwrócenie projektu uchwały wnioskodawcy; 4) głosowanie nad przyjęciem projektu uchwały. Jakkolwiek nadanie powołanego wyżej brzmienia § 31 i § 32 Statutu [...] miało na celu przede wszystkim dostosowanie zapisów Statutu do wymagań procedury planistycznej (zob. pkt III uzasadnienia projektu uchwały Rady [...]zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu miasta [...] – druk nr [...] z dnia 29 maja 2014 r., przyjętej ostatecznie jako uchwała Rady [...] z dnia 5 czerwca 2014 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia Statutu miasta stołecznego – Dz. Urz. Woj. [...] poz. 6526), to trafnie dostrzegł Komitet w skardze, że zawarte w tych przepisach rozwiązania mają charakter uniwersalny i mogą być zastosowane w przypadku wszystkich projektów uchwał.

Uwzględniając powyższe, należy zauważyć, w ocenie Sądu I instancji, że z protokołu posiedzenia Rady [...] z 12 grudnia 2019 r. (str. 6) wynika, że pierwsze czytanie projektu uchwały złożonego przez pełnomocnika Komitetu 19 września 2019 r. odbyło się podczas posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji. Na posiedzeniu Rady Przewodniczący tej Komisji przedstawił sprawozdanie z pierwszego czytania, stwierdzając, że: 1) komisja negatywnie zaopiniowała projekt uchwały; 2) nie przyjęto żadnych poprawek; 3) nie zgłoszono wniosków mniejszości. Następnie radny J. S. złożył wnioski o odesłanie przedmiotowych projektów (rozpatrywano łącznie dwa projekty) do wnioskodawców oraz o głosowanie bez dyskusji. Oba wnioski

- najpierw o głosowanie bez dyskusji, a następnie o odesłanie do wnioskodawcy projektu uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...] (druk nr 733) - zostały przyjęte.

Zakres wniosku złożonego przez radnego J. S. ("o zwrócenie obu projektów wnioskodawcom" z uwagi na uzyskanie negatywnej opinii w pierwszym czytaniu podyktowanej niezgodnością projektów z prawem wynikającą z opinii prawnej – opinie prawna na kartach 22 – 28 i 19 – 21 akt przekazanych Sądowi przez Radę [...]) znajduje potwierdzenie w transkrypcji stenogramu obrad. Wprawdzie zgodnie z zapisem transkrypcji, Przewodnicząca [...], poddając wniosek radnego J. S. pod głosowanie stwierdziła, że "mamy teraz wniosek o odesłanie do wnioskodawców, zwrócenie wnioskodawcom tego projektu do poprawienia", niemniej jednak ani z transkrypcji stenogramu, ani z protokołu posiedzenia nie wynika, by zwrot projektu do wnioskodawcy nastąpił celem przygotowania projektu uchwały uwzględniającego przyjęte autopoprawki i poprawki lub dokonania innych czynności przewidzianych przepisami prawa. Przewodnicząca poddała pod głosowanie niebudzący wątpliwości wniosek radnego J. S., obejmujący wyłącznie zwrot projektu wnioskodawcom. Zarówno z protokołu, jak i z transkrypcji stenogramu jednoznacznie wynika natomiast, że projekt uzyskał negatywną opinię w pierwszym czytaniu, nie przyjęto żadnych poprawek, ani nie zgłoszono wniosków mniejszości. Następnie, w drugim czytaniu, po przedstawieniu sprawozdania z prac Komicji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji i opinii Prezydenta [...], w związku z uzyskaniem negatywnej opinii w pierwszym czytaniu, projekt został poddany pod głosowanie bez dyskusji, w wyniku którego Rada [...] zwróciła go wnioskodawcy.

Z akt sprawy nie wynika zatem, zdaniem Sądu I instancji, by na podstawie § 31 ust. 8 zd. 2 Statutu [...] Rada Miasta zwróciła Komitetowi projekt uchwały celem przygotowania projektu uchwały uwzględniającego przyjęte autopoprawki i poprawki lub dokonania innych czynności przewidzianych przepisami prawa. Jak już wskazano, w pierwszym czytaniu nie przyjęto jakichkolwiek poprawek, zaś w drugim rozpatrzono projekt bez przeprowadzenia dyskusji. Nie można zatem zgodzić się ze Skarżącym, że do przedstawienia "poprawionego" projektu uchwały Komitet został zobowiązany mocą uchwały Rady [...] z dnia 12 grudnia 2019 r. Nawet jednak, gdyby założyć, że taka sytuacja miała miejsce, to ze względu na opisane wyżej różnice pomiędzy projektem przedstawionym 19 września 2019 r. a projektem przedstawionym 23 czerwca 2021 r., w sprawie nie może być mowy o "poprawionym" projekcie uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 – 2002 przy ul. [...]. Drugi ze złożonych przez Komitet projektów stanowi bowiem nowy, zasadniczo różniący się od pierwszego, projekt uchwały "w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego". Z uwagi na wykazane powyżej warunki zaktualizowania się obowiązku rady gminy (Rady [...]) wynikającego z art. 41a ust. 3 u.s.g., projekt ten nie mógł się stać przedmiotem obrad Rady [...]. Jak również powyżej wywiedziono, ponieważ nie można uznać go za projekt złożony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, nie było też podstaw do zastosowania wobec niego przepisów § 9 ust. 3 i § 10 ust. 1 uchwały [...].

Końcowo Sąd I instancji podkreślił, że nie jest uprawniony do nałożenia na Radę [...] obowiązku podjęcia uchwały zgodnej z oczekiwaniem Skarżącego. W sprawie ze skargi składanej na podstawie art. 101a w zw. z art. 101 u.s.g., ocenie Sądu podlega wyłącznie to, czy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem, czego w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić Radzie [...]. Zgodnie z art. 41a ust. 3 u.s.g., uczyniła ona przedmiotem obrad złożony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej projekt uchwały z września 2019 r. Tym samym nie dopuściła się bezczynności w podjęciu czynności nakazanych prawem, co czyni skargę niezasadną. Z przedstawionych powyżej względów, Rada nie miała natomiast obowiązku podjęcia takich czynności po złożeniu projektu z czerwca 2021 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komitet, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 149 § 1 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 101a u.s.g., art. 101 u.s.g., 41a ust. 3 u.s.g. oraz art. 6 i 8 k.p.a. poprzez nietrafną odmowę zobowiązania Rady [...] do dokonania czynności polegającej na podjęciu procedury uchwałodawczej, o której mowa w art. 41 a ust. 3 u.s.g. w stosunku do projektu uchwały w wersji złożonej na ręce Przewodniczącej Rady [...] w czerwcu 2021 r., a to z uwagi na błędne uznanie, jakoby ww. wersja projektu uchwały stanowiła w istocie nowy projekt uchwały, odrębny od projektu złożonego przez Komitet Inicjatywy Obywatelskiej we wrześniu 2019 r. i rozpoznawanego na sesji [...]w dniach 12-13 grudnia 2019 r. jako druk 733, co w dalszej konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 101a ust. 1 i 2 u.s.g., art. 101 u.s.g. oraz art. 41a ust. 3 u.s.g. i art. 6 oraz 8 k.p.a. poprzez nietrafne oddalenie skargi przez Sąd I instancji i błędne uznanie, jakoby w niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania, iż Rada [...] nie wykonuje czynności nakazanych prawem, w sytuacji gdy wbrew stanowisku Sądu I instancji projekt uchwały złożony na ręce Przewodniczącej Rady [...] w czerwcu 2021 r. był zmienioną wersją projektu pierwotnego, rozpoznawanego na sesji Rady [...]w dniach 12-13 grudnia 2019 r. jako druk 733 i zwróconego Wnioskodawcy — Komitetowi Inicjatywy Obywatelskiej w następstwie rozpoznania i przegłosowania wniosku Radnego J. S., a tym samym nie powinien być traktowany, jako nowa inicjatywą uchwałodawcza, ale jako kontynuacja inicjatywy rozpoczętej we wrześniu 2019 r., co w dalszej konsekwencji nakłada na Radę Gminy [...] obowiązek kontynuowania procesu uchwałodawczego, o którym mowa w art. 41 a ust. 3 u.s.g.;

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 31 i 32 Statutu [...] poprzez błędne uznanie, jakoby stanowisko przedstawione przez Radnego J. S. w tracie drugiego czytania projektu uchwały w grudniu 2019 r. definiowało wniosek formalny Radnego w ten sposób, że Radny wniósł o odesłanie - zwrot projektu do wnioskodawców, ale już nie w celu uzupełnienia jego braków/naniesienia poprawek, podczas gdy Statut nie przewiduje tego rodzaju rozstrzygnięcia i definiuje zwrot jako dokonywany wyłącznie w celu przygotowania projektu uchwały uwzględniającego przyjęte autopoprawki i poprawki lub dokonania innych czynności przewidzianych przepisami prawa (wykładania językowa i celowościowa § 31 ust. 8 Statutu zdanie drugie w zw. ze zdaniem pierwszym tegoż paragrafu oraz w zw. z § 32 ust. 3 pkt 3a Statutu), co w konsekwencji decyduje o tym, że zwrot dokonany na mocy uwzględnionego przez Radę [...] wniosku Radnego J. S. równoznaczny był z przekazaniem Wnioskodawcy projektu uchwały w kształcie pierwotnym właśnie w celu naniesienia zmian/poprawek w odniesieniu do tych fragmentów projektu uchwały, które zakwestionowane zostały w trakcie jego pierwszego czytania na Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji, a zatem po naniesieniu przedmiotowych poprawek winien być skierowany do dalszej procedury uchwałodawczej zgodnie z art. 41a ust. 3 u.s.g.;

2. art. 41 u.s.g. w zw. z §31 i 31 Statutu poprzez błędne i niezgodne z celowościową wykładnią przedmiotowych przepisów przyjęcie, jakoby zmiany naniesione do projektu uchwały w kształcie przekazanym do Rady [...]) 7 w czerwcu 2021 r. powodowały konieczność zakwalifikowania tegoż projektu, jako nowego projektu uchwały, dla którego konieczne jest ponowne spełnienie warunków formalnych, w tym w szczególności ponowne zebranie podpisów mieszkańców udzielających poparcia projektowi.

Mając na uwadze powyższe, Komitet wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i w konsekwencji o rozstrzygnięcie skargi poprzez nakazanie Radzie [...] podjęcia czynności nakazanych prawem, o których mowa w art. 41a ust. 3 u.s.g. w odniesieniu do projektu uchwały w sprawie zasad zbywania lokali [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego (poprzednio: w sprawach zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach projektu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998 — 2002 przy ul. [...]) rozpatrywanego przez Przewodniczącą Rady [...] pod znakiem sprawy RW-WS.0006.51.2022.TPO, który to projekt stanowi kontynuację projektu rozpoznanego przez Radę[...] w pierwotnej wersji, jako druk nr 733 w trakcie sesji Rady [...], która odbyła się 12 i 13 grudnia 2019 r., ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia ww. wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie Komitet wniósł o zwrot kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na wniesioną skargę kasacyjną Rada [...] wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie powołano się na obydwie podstawy kasacyjne z art. 174 p.p.s.a. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek odwoławczy należy stwierdzić, iż nie został on oparty na usprawiedliwionych podstawach.

Ocenę zasadności skargi kasacyjnej należy rozpocząć od wskazania, iż zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. został wadliwie skonstruowany. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jej ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzowała zarzutu, nie przytoczyła właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwiła ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 8 k.p.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to Skarżąca kasacyjnie musi wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, źródło CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 p.p.s.a., nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA). Podobne uwagi należy odnieść do § 31 i 32 Statutu [...].

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli działalności organów administracji sąd administracyjny dokonuje zatem według kryterium legalności, natomiast zakres przedmiotowy kognicji sadów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a kontrolą sądów administracyjnych objęto również bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy przy wydawaniu aktów stosowania prawa. Jednocześnie, zauważyć należy, iż przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość określenia przez ustawodawcę innych rodzajów spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Jak bowiem stanowi ten przepis, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Przepisem szczególnym, o jakim mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest m.in. art. 101a u.s.g., powołany w niniejszej sprawie jako podstawa wniesienia skargi. Zgodnie z tą regulacją, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, stosuje się odpowiednio przepisy art. 101. W myśl zaś tego przepisu, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust.1), przy czym przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (ust.2). Legitymację do wniesienia skargi normuje ust. 2a, zgodnie z którym skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94 (ust.4).

Przepis art. 101a u.s.g. umożliwia zatem wniesienie skargi zarówno na działania organu gminy, jeśli naruszają one prawa osób trzecich, jaki na bezczynność organu gminy, jeśli w świetle prawa był on zobowiązany do podjęcia określonego działania. Powyższe oznacza, że w razie wniesienia skargi w oparciu o art. 101a u.s.g., legitymację do wniesienia skargi należy oceniać tak, jak ma to miejsce w przypadku skarg wnoszonych na podstawie art. 101 u.s.g., co oznacza, że dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu gminy jest uwarunkowana wykazaniem, że zaniechanie przez organ gminy wykonania czynności nakazanych prawem prowadzi do naruszenia interesu prawnego wnoszącego skargę.

Przewidziana w art. 101 u.s.g. możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego dotyczy uchwał lub zarządzeń organu gminy i wpisuje się w system kontroli działalności gminnej w zakresie, w jakim działalność ta objęta jest nadzorem wykonywanym przez organy wskazane w art. 86 u.s.g. (Rozdział 10 – nadzór nad działalnością gminną). W art. 101a ust. 1, do którego odpowiednio należy stosować regulację art. 101 u.s.g., jest z kolei mowa o "czynnościach nakazanych prawem" oraz "czynnościach prawnych i faktycznych naruszających prawa osób trzecich" - co wskazuje na objęcie katalogiem zachowań uprawniających do wniesienia skargi nie tylko zaniechań w sferze działalności prawotwórczej gminy (chodzi przy tym – jak wskazuje się w orzecznictwie – o uchwały czy zarządzenia o określonej treści, do których podjęcia organ gminy jest zobowiązany na mocy konkretnego przepisu), ale także zaniechania w obrębie innych czynności.

Jednocześnie jednak, zadaniem Sądu orzekającego w obecnym składzie, zakres zastosowania art. 101a u.s.g. należy również oceniać z uwzględnieniem ust. 2 tego przepisu w powiązaniu z art. 3 § 3 p.p.s.a. tzn. biorąc pod uwagę środki, do jakich podjęcia można zobowiązać organ nadzoru uwzględniając podstawy jego działania i zakres kompetencji. Z art. 3 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem wprost, że orzekając na podstawie przepisów szczególnych (takim jest art. 101a u.s.g.) sądy administracyjne zobowiązane są stosować środki określone w tychże przepisach.

Tak więc to nie przepisy p.p.s.a. lub uznanie sądu wyznaczają w takich wypadkach treść rozstrzygnięcia, ale powinna ona wynikać z treści przepisu szczególnego, stanowiącego podstawę wniesienia skargi i rozpatrzenia jej przez sąd administracyjny. W przypadku bezczynności organu gminy, o jakiej mowa w art. 101a ust. 1 u.s.g., w ust. 2 tego artykułu wskazano jedynie, że sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy. W tym kontekście podstawy zaskarżenia wynikające z art. 101 i 101a u.s.g. (uwzględnione odpowiednio w zakresie kognicji sądu administracyjnego w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 oraz 3 §.p.p.s.a) są w obu przypadkach tym elementem kontroli administracji publicznej, która dotyczy zarazem obszaru dopuszczalnego działania organów nadzoru nad działalnością gminy. Kontrola działalności organów gminy w zakresie pozostałym dopuszczalna jest na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-4a oraz 8 i 9 p.p.s.a, i obejmuje wskazane tam formy działalności administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący uczynili przedmiotem swojej skargi niepodjęcie przez Radę uchwały o określonej treści (zawartej w projekcie). Zatem oczekują oni realizacji przez organ kolegialny gminy tj. Radę obowiązku rozpatrzenia Projektu i poddania go pod głosowanie.

W niniejszej sprawie nie można zarzucić Radzie [...], iż nie wykonuje czynności nakazanych prawem.

Sąd nie jest uprawniony do nałożenia na organ samorządu terytorialnego obowiązku podjęcia uchwały zgodnej z oczekiwaniem Skarżącego Komitetu. Organ kolegialny gminy dopełnił obowiązku wniesienia projektu pod obrady i poddania go pod głosowanie. Na posiedzeniu [...] w dniu 12 grudnia 2019 r. rozpatrzono projekt uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...] . Skierowanie na obrady Rady było poprzedzone zamieszczeniem projektu w druku nr 733, w punkcie 2 porządku obrad, a także pierwszym podczas posiedzenia Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji. Projektowi nie odmówiono nadania biegu ani też nie pozostawiono bez rozpatrzenia. Podczas obrad Rady [...] przewodniczący Komisji Rozwoju Gospodarczego i Cyfryzacji przedstawił sprawozdanie z pierwszego czytania projektu uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...]. Wskazał, że komisja negatywnie zaopiniowała przedmiotowy projekt uchwały, nie przyjęła żadnych poprawek oraz nie zgłoszono wniosków mniejszości. Następnie, w drugim czytaniu, projekt został poddany pod głosowanie bez dyskusji. Negatywny wynik głosowania spowodował, że Rada [...] zwróciła projekt wnioskodawcy.

Należy wskazać, że w przypadku niepodjęcia przez organ gminy czynności polegającej na przyjęciu pod obrady rady gminy projektu uchwały, podstawą do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być art. 101a u.s.g. W związku z tym konieczne było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy takie zachowanie Rady może być objęte zakresem art.3 § 2 pkt 8 p.p.s.a , w związku z szeroko określonym zakresem kognicji sądów administracyjnych, przewidzianym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i czy w takim wypadku skarżący posiada legitymację do wniesienia na tej podstawie skargi na zaniechanie Rady w przedmiocie rozpatrzenia Projektu. Zdaniem Sądu, na to pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie.

W myśl art. 41a ust. 1 u.s.g. grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego, może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą. Zgodnie natomiast z art. 41a § 3 u.s.g., projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu. W dniu 12 grudnia 2019 r. Rada [...] wypełniła ten ustawowy obowiązek w odniesieniu do projektu uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...]

Należy wskazać, że określenie szczegółowych procedur wnoszenia projektów uchwał w ramach inicjatywy obywatelskiej leży w kompetencji rady gminy, co wynika z treści art. 41a ust. 5 u.s.g., zgodnie z którym rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich, zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. W rozpoznawanej sprawie Rada [...] w wykonaniu kompetencji wynikającej z powyższego przepisu przyjęła w dniu 7 września 2019 r. Uchwałę nr [...] w sprawie realizacji obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej.

Ponadto należy wskazać, że z perspektywy realizacji obowiązku wynikającego z art. 41a pkt 3 u.s.g., że przepis ten w ogóle nie traktuje o sposobie załatwienia projektu na obradach. Natomiast musi on zostać skierowany na obrady – co należy rozumieć przez efektywne skierowanie, tzn. takie, dzięki któremu projekt ma faktycznie pod obrady trafić. Podkreślić należy, że istotą przyznania grupie obywateli prawa do występowania z własną inicjatywą uchwałodawczą było dążenie do umożliwienia im pełniejszego udziału w działalności samorządu lokalnego i wpływu na sprawy lokalne, rozstrzygane w formie uchwał rady gminy oraz wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego. Zagwarantowane w art. 41a u.s.g. prawo do obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej musi mieć zatem charakter realny i nie można go uznać za skonsumowane na etapie zgłoszenia projektu uchwały, przyjęcia go, czy też ujęcia w porządku obrad. Ostateczna realizacja tego prawa następuje właśnie poprzez obradowanie nad projektem zgłoszonym w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, stad też w orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że wymogi formalne i proceduralne w odniesieniu do zgłaszanych w tym trybie projektów powinny być ograniczone do minimum. Nie jest to tożsame z obowiązkiem podjęcia uchwały zgodnej z projektem.

Nie doszło do naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. w sposób wskazany w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z zasadą ogólną praworządności (art. 6 k.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa. Rada [...] procedując projekt uchwały Rady [...] w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...]stosowała normy prawa powszechnie obowiązującego a także normy prawa miejscowego.

Natomiast w myśl art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Zgodnie z art. 41a ust. 3 u.s.g., [...] uczyniła przedmiotem obrad złożony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej projekt uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...]wybudowanych w ramach programu mieszkaniowego budownictwa czynszowego w latach 1998–2002 przy ul. [...]. Tym samym nie dopuściła się bezczynności w podjęciu czynności nakazanych prawem, co czyni skargę niezasadną. Z przedstawionych powyżej względów, Rada nie miała natomiast obowiązku podjęcia takich czynności po złożeniu projektu uchwały w sprawie zasad zbywania lokali mieszkalnych [...] oddanych w najem w drodze przetargu pisemnego ograniczonego.

Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż wniesienie projektu uchwały o zmodyfikowanej treści, przewidującego odmienne niż w poprzednim projekcie rozwiązania, należy uznać za nową obywatelską inicjatywę uchwałodawczą. Pismo Komitetu z 21 czerwca 2021 r. stanowi nową inicjatywę w sprawie nowego projektu uchwały [...], a co za tym idzie wniosek w tym przedmiocie powinien zostać rozpatrzony zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach uchwały Rady [...] z dnia 7 września 2019 r. nr [...] w sprawie realizacji obywatelskich inicjatywy uchwałodawczej. Zawarte w nim regulacje nie są tylko zmianami w projekcie uchwały (druk nr 733) i nie dotyczą wyłącznie kwestii technicznych. Złożony 21 czerwca 2021 r. projekt nie stanowił "kontynuacji pierwotnego projektu", tego przekazanego 19 września 2019 r., gdyż nie tylko zmiana tytułu uchwały, ale także treść § 1 ust. 1 świadczy o tym. Nowy projekt nie odnosi się wyłącznie do lokali w budynkach przy ulicach [...], lecz ma charakter bardziej generalny i dotyczy stanowiących własność [...] lokali o powierzchni użytkowej powyżej 80 m2. Ponadto odmienna jest również treść § 2 ust. 1 obu projektów.

Wobec powyższego w celu skutecznego wystąpienia z nową inicjatywą, należy dopełnić formalności przewidzianych przepisami powołanej uchwały, w szczególności zawiązać komitet inicjatywy uchwałodawczej oraz złożyć listy podpisów mieszkańców popierających nowy projekt uchwały. Wobec powyższego nie jest wystarczające poparcie udzielone przez mieszkańców [...] poprzedniemu projektowi uchwały (druk nr 733), bowiem zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały nr [...], mieszkańcy udzielają poparcia jedynie projektowi konkretnej uchwały, a nie in blanco grupie uchwał o podobnej treści.

Rada [...] procedując niniejszy projekt nie naruszyła prawa materialnego, a mianowicie § 31 i 32 Statutu [...], w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. W ramach procedury uchwałodawczej, w pierwszym czytaniu nie przyjęto jakichkolwiek poprawek, zaś w drugim rozpatrzono projekt bez przeprowadzenia dyskusji. Natomiast z akt sprawy nie wynika, co trafnie wskazał Sąd I instancji, by na podstawie § 31 ust. 8 zd. 2 Statutu [...] Rada Miasta zwróciła Komitetowi projekt uchwały celem przygotowania projektu uchwały uwzględniającego przyjęte autopoprawki i poprawki lub dokonania innych czynności przewidzianych przepisami prawa.

W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.