Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2740/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 01 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod drogę.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa z mocy prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina D., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną krajową nr [...].

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania W. B., decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, iż nadesłane akta sprawy nie zawierały dokumentów potwierdzających wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. odwołanie do Ministra Infrastruktury wniósł Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchylił ww. decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, iż organ wojewódzki nie wyjaśnił w sposób należyty kwestii zajętości gruntu pod drogę, prawa własności nieruchomości oraz władztwa publicznoprawnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. znak [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa własności części nieruchomości położonej w gminie D., obręb [...], zajętej pod drogę krajową nr [...], oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. odwołanie wniósł W. B. wskazując, iż organ wojewódzki naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, a zgromadzone dokumenty nie potwierdzają władania przez Skarb Państwa tą nieruchomością, jak również zajęcia działek pod drogę publiczną.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Wskazując na przesłanki wynikające z treści ww. przepisu stwierdził, że z księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...](z której wydzielona została działka nr [...]) i działka nr [...] (z której wydzielona została działka nr [...]), stanowiła własność W. B. Jednocześnie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną tj. drogę krajową nr [...] na podstawie uchwały Nr [...] Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. (M.P. Nr 3, poz. 16) o przebiegu [...] – [...] – [...] ([...]), a obecnie zajęta jest pod drogę krajową nr [...] zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie ustalenia przebiegu przepisów dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim (Dz. Nr 59, poz. 371). Działki oznaczone obecnie nr [...] i nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się granicy pasa drogowego (parking). Również właściciel działek potwierdza, iż działki te została urządzona pod parking. W ocenie organu przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę działki, odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W ramach tych niewątpliwie mieści się również parking. Ponadto z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ponadto ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. zakłada, że podmioty publiczne jako właściciele wykonują obowiązki nałożone przez prawo względem dróg publicznych. Wykonywanie ich w okresie, gdy drogi nie były ich własnością było więc faktycznym korzystaniem z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, tak jakby stanowiły własność państwową. Ustawodawca w przepisie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie wprowadził bowiem żadnych kwalifikacji odnośnie spełnienia przesłanki sprawowania władztwa publicznego.

Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. B. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 73 ust. 1 i 3 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy reformujące administrację publiczną nieruchomości poprzez niewłaściwą interpretację pojęcia pas drogowy i tym samym błędne zastosowanie tego przepisu w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 15 w zw. z art. 144 k.p.a. Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu wskazał, że powołany przepis dotyczy zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, podczas gdy przedmiotowa nieruchomość zajęta jest pod parking. Przy czym od drogi publicznej należy odróżnić drogi wewnętrzne, tj. parkingi, drogi i place przeznaczone do ruchu pojazdów, a nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i nie znajdujące się w "pasie drogowym" tych dróg. Natomiast przez pas drogowy rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, na którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Skarżący podkreślił również, że od początku wykonywał swoje uprawnienia i obowiązki właścicielskie, tj. opłacał podatek i pozostawał w przekonaniu, że jest jej właścicielem. Ostatecznie wskazał, że nie wykazano w postępowaniu władania przez Skarb Państwa przedmiotowymi działkami, zaś zgromadzone dokumenty nie odnoszą się jednoznacznie do oznaczenia geodezyjnego wskazującego na te konkretne działki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, stwierdzając wypełnienie dyspozycji przepisu art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. na dzień wskazany w tym przepisie tj. 31 grudnia 1998 r. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przedmiotowe działki na w/w datę znajdowały się w granicy pasa drogowego, bowiem przeznaczone były na parking. Okoliczność tę potwierdza kopia mapy regulacji stanu prawnego z dnia [...] r. wykonana w trybie przepisu art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., która została wpisana do ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] r. nr ewidencyjny [...], mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych sporządzona przez uprawnionego geodetę będąca uzupełnieniem kopii mapy zasadniczej oraz opinia uprawnionego geodety E. R. Nie uszło uwadze Ministra, że sam skarżący potwierdził urządzenie przedmiotowych działek pod parking. Z kolei z definicji pasa drogowego wynika (art. 4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), że są to również urządzenia techniczne stanowiące zorganizowana całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W związku z powyższym Sąd zauważa, że organy dopełniły obowiązku wynikającego z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. zebrania i zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla przedmiotowej sprawy i poczynienia na ich podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia danej sprawy decyduje nie subiektywne przekonanie strony ale prawidłowo wyłożone przepisy mające zastosowanie w takiej sprawie. Mapy przywołane jako dowód w przedmiotowej sprawie stanowią dowód urzędowy w rozumieniu art.76 § 1 k.p.a., a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumenty te posiadają szczególną moc dowodową i korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Omawiane mapy przedstawiają granice przedmiotowych działek, położonych w całości w pasie drogowym – zajętych pod drogę publiczną. Zdaniem Sądu stwierdzić zatem należy, że ustalenia organów zostały dokonane w oparciu o dokumenty urzędowe, potwierdzające fakt zajęcia wymienionych nieruchomości pod drogę publiczną. Zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym min. w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/12, dla wykazania władztwa publiczno-prawnego nie jest konieczne wymienianie w umowie numerów ewidencyjnych działek, skoro działki te znajdują się w granicach drogi publicznej, której to okoliczności zresztą nie kwestionował skarżący, przyznając istnienie na ich terenie parkingu.

Nie sposób nie podzielić również stanowiska organu o pozostawaniu przedmiotowych nieruchomości we władaniu publiczno-prawnym. Dowodami potwierdzającymi te okoliczności są; oświadczenie kierownika GDKiAR w Ł. –P. C. z dnia [...] r., oznakowanie drogi nr [...], projekt techniczny utwardzenia poboczy na drodze [...]-[...]. Należy przy tym zaznaczyć, że skarżący wobec treści aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...] z dnia [...] r., do którego stawał jako kupujący miał świadomość celu podziału działki o numerze [...] i przeznaczenia jej części (odpowiadającej przedmiotowi niniejszej sprawy) pod parking.

Jedynie na marginesie dodać należy, że termin określony w art.73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest terminem prawa materialnego, którego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin taki nie podlega przywróceniu, a zatem nie ma znaczenia z jakich przyczyn osoba uprawniona nie złożyła wniosku o odszkodowanie w stosownym czasie (patrz orzeczenie TK z dnia 15 września 2009 r.).

Reasumując zdaniem Sądu nie mogą się ostać zarzuty wskazane w skardze, a Sąd nie doszukał się naruszeń prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.151 ustawy ppsa ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.