Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 845/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 845/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 5 grudnia 2024 r., sprawy ze skargi A.P., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z dnia 2 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/769/2024, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej,, , uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające postanowienie organu pierwszej instancji,, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 580,00 zł. (pięćset osiemdziesiąt złotych ), tytułem zwrotu kosztów postepowania,, zarządza zwrot z kasy tut. Sądu, kwoty 100 zł. ( sto złotych ) tytułem nadpłaconego wpisu .,


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 września 2024r., nr SKO.Pod./4140/769/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2024r., nr PD-03-1.3120.8.6.2024.MM o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 24 kwietnia 2024 r. do Prezydenta Miasta Krakowa wpłynął wniosek A. P. (dalej: "wnioskodawca" "skarżący") zam. w K. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca jest współwłaścicielem oraz zarządcą nieruchomości przy ul. [...] Jednocześnie wyżej wymieniona osoba określiła się jako posiadacz samoistny udziału [...] po zmarłej w [...] r. współwłaścicielce. Połowę wskazanego powyżej udziału nabył w ramach postępowania spadkowego Skarb Państwa. Obecnie toczy się sprawa o zasiedzenie przedmiotowego udziału przez wnioskodawcę, która jednak do dnia złożenia wniosku nie została zakończona. Dalej wnioskodawca wskazał, iż wynajął R. W. lokal znajdujący się w przedmiotowej nieruchomości na okres jednego roku. Jednocześnie złożył deklarację na podatek od nieruchomości, w której wykazał zobowiązanie podatkowe za całą nieruchomość.

W związku z powyższym Wnioskodawca zwrócił się o wydanie indywidualnej interpretacji przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1, 2, 4 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 70 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l."), poprzez odpowiedź na pytanie czy wynajmując lokal R. W., wnioskodawca przeniósł na niego swoje prawa i obowiązki płatnika podatku od nieruchomości? Wnioskodawca przedstawił własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego, zgodnie z którym zawarcie umowy pomiędzy Nim a R. W. nie przeniosło obowiązku podatkowego na posiadacza zależnego.

W dniu 17 maja 2024 r. (data doręczenia pisma) organ podatkowy wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania stanu faktycznego, poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy umowę najmu z R. W. zawarł jako zarządca nieruchomości, czy jako współwłaściciel nieruchomości?

2. Czy Skarb Państwa składał deklaracje na podatek od nieruchomości za nieruchomość opisaną we wniosku o wydanie interpretacji?

3. Czy w ramach postępowania sądowego o zasiedzenie nieruchomości Skarb Państwa kwestionuje wskazaną przez niego okoliczność samoistnego posiadania nieruchomości także w udziale przypadającym Skarbowi Państwa?

W odpowiedzi na powyższe w dniu 23 maja 2024 r. (data pisma) wnioskodawca wyjaśnił, że:

1. Umowę najmu z R. W. zawarł jako zarządca nieruchomości.

2. Nie ma pewnej i sprawdzonej wiedzy w przedmiocie tego, czy Skarb Państwa składał deklaracje na podatek od nieruchomości za nieruchomość opisaną we wniosku. Jedynie z zasłyszanych przeze niego informacji wynika, że Skarb Państwa złożył przedmiotową deklarację.

3. W ramach postępowania sądowego o zasiedzenie nieruchomości Skarb Państwa kwestionuje fakt samego zasiedzenia przeze niego nieruchomości także w udziale przypadającym Skarbowi Państwa. Podczas mowy końcowej przed Sądem I instancji pełnomocnik Skarbu Państwa podniósł, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanki nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności są bardziej restrykcyjne, niż w przypadku nabycia przez zasiedzenie całej nieruchomości, mianowicie samoistny posiadacz powinien zamanifestować nie tylko wobec osób trzecich, ale także wobec współwłaścicieli, władanie nieruchomością ponad swój udział, w sposób przekraczający uprawnienia współwłaściciela.

W świetle powyższego Prezydent Miasta Krakowa w dniu 3 czerwca 2024 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji, o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu organ powołał się m.in. na treść art. 14b § 1, art. 14j § 1, art. 165a, art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: "o.p.") i wskazał, że w opisanym przez wnioskodawcę stanie faktycznym z jednej strony uznaje się on za posiadacza samoistnego udziału po zmarłej współwłaścicielce, a z drugiej przyznaje, że toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, w którym to Skarb Państwa kwestionuje fakt posiadania samoistnego wspomnianego udziału. Tymczasem od tego czy wnioskodawcy zostanie przyznany status posiadacza samoistnego udziału przynależnego Skarbowi Państwa zależy udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy zawarta umowa przeniosła obowiązek podatkowy na posiadacza zależnego, tj. R. W. Ustalenia powyższe powinny zostać poprzedzone sięgnięciem do środków dowodowych takich, jak przesłuchania, świadków, czy też oględziny nieruchomości. Tymczasem organ podatkowy w postępowaniu interpretacyjnym nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego, a tym bardziej do odpowiedzi na pytanie, czy zaistniała okoliczność posiadania samoistnego udziału po zmarłej współwłaścicielce. Opisany w stanie faktycznym spór prawny, co do stanu faktycznego pomiędzy A. P., a Skarbem Państwa nie może być rozstrzygnięty w drodze interpretacji podatkowej, a należy on do kompetencji sądów powszechnych. Resumując, przedstawiony we wniosku o interpretację stan faktyczny nie pozwala na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na zadane przez wnioskodawcę pytanie. Jednocześnie braki w tym zakresie nie są możliwe do uzupełnienia w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p. Tym samym, nie dysponując instrumentami prawnymi, pozwalającymi na analizę i rozstrzygnięcie przedstawionego we wniosku zagadnienia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, koniecznym stało się odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przyjęcie bowiem jako podstawy do wydania interpretacji indywidualnej przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego mogłoby w konsekwencji prowadzić do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 o.p., uniemożliwiając skorzystanie przez podatnika z ochrony przewidzianej w art. 14k § 1 o.p. w razie ewentualnego prowadzenia przez organy podatkowe postępowania podatkowego w tym przedmiocie.

Zażalenie na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, wniósł wnioskodawca, kwestionując go w całości. Wskazanemu wyżej postanowieniu ww. zarzucił naruszenie:

- art. 165a 1 w zw. z art. 14h oraz art. 141 § 1 o.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny nie jest dostatecznie skonkretyzowany, a wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego, do czego organ podatkowy nie jest uprawniony, podczas gdy wnioskodawca przedstawił wyczerpująco stan faktyczny, a organ powinien udzielić interpretacji, polegającej na wyrażeniu poglądu dotyczącego rozumienia treści poddanych w interpretacji przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania, wyłącznie w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego.

W uzasadnieniu Żalący się zacytował fragmenty zaskarżonego postanowienia organu interpretacyjnego I instancji, powoła się na przepisy o.p. oraz orzecznictwo w tym zakresie i podniósł, że w przedmiotowym wniosku wprost wskazano, że wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym. Prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie zasiedzenia nie wyklucza jednak możliwości odniesienia się przez organ podatkowy do stanu faktycznego, przedstawionego przez wnioskodawcę. Dla możliwości odniesienia się do stanu faktycznego nie ma tym bardziej znaczenia stanowisko Skarbu Państwa w tym przedmiocie. Co istotne, wbrew twierdzeniom organu I instancji, sąd powszechny nie doprowadzi do przyznania wnioskodawcy statusu posiadacza samoistnego udziału przynależnego Skarbowi Państwa. W potencjalnym orzeczeniu stwierdzającym nabycie udziału przez zasiedzenie, sąd ten potwierdzi jedynie fakt posiadania samoistnego, a orzeczenie w tym zakresie będzie miało charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Jak słusznie podkreślono w postanowieniu, organ podatkowy nie ma kompetencji sądu i nie może dokonać oceny stanu faktycznego, a zatem powinien wydać interpretację w oparciu o przedstawiony we wniosku stan faktyczny. Podkreślono, że jednoznaczne i stanowcze stwierdzenie wnioskodawcy jest wiążące dla organu, który jest obowiązany przyjąć je na potrzeby wydania interpretacji indywidualnej. Jedyną możliwością ingerencji w przedstawiony przez Wnioskodawcę opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego jest prawo organu do wezwania wnioskodawcy w oparciu o art. 14h w zw. z art. 169 o.p. do uzupełnienia jego opisu, w sytuacji gdy nie pozwala on na niebudzące wątpliwości zastosowanie przepisów materialnego prawa podatkowego. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do wymienionej sytuacji, bowiem wnioskodawca jednoznacznie wskazał, że jest posiadaczem samoistnym. Organ podatkowy jest tym wskazaniem związany i nie jest uprawniony do poddawania tego w wątpliwość na tej podstawie, że toczy się postępowanie o zasiedzenie. Organ wskazuje, że: "w opisanym przez wnioskodawcę stanie faktycznym z jednej strony uznaje się on za posiadacza samoistnego udziału po zmarłej współwłaścicielce, a z drugiej przyznaje, że toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, w którym to Skarb Państwa kwestionuje fakt posiadania samoistnego wspomnianego udziału". Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma tu żadnej sprzeczności, która uniemożliwiała by wydanie interpretacji indywidualnej. Fakt prowadzenia postępowania w żadnej mierze nie zawiesza, ani nie niweczy bowiem faktu posiadania, a status posiadacza samoistnego nie zależy od uprzedniego orzeczenia sądowego w przedmiocie zasiedzenia. W ocenie wnioskodawcy, z powyższego wnika, że specyfika postępowania interpretacyjnego, polega w szczególności na włączeniu możliwości przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w celu zbadania stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy nie jest uprawniony do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa podatkowego. Ramy faktyczne postępowania wyznaczone są wyłącznie przez wnioskodawcę, który zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Bez znaczenia jest to, czy opisane zdarzenia rzeczywiście nastąpiły lub wystąpią, a ich przebieg był/będzie rzeczywiście taki, jak przedstawiony przez autora. W postępowaniu tym organ przyjmuje do wiadomości okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Nie bada i nie szuka potwierdzenia ich prawdziwości, czy wiarygodności. Nie kwestionuje przedstawianych przez wnioskodawcę związków pomiędzy poszczególnymi zdarzeniami. Zdaniem wnioskodawcy, zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 169 § 1 i art. 14h o.p. Stwierdzone uchybienia przepisów proceduralnych miały przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zamknęły wnioskodawcy możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej, pomimo prawidłowego złożenia wniosku.

Mając powyższe na uwadze, wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało w dniu 2 września 2024r. postanowienie, o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu organ powołał się na stan faktyczny sprawy i wskazał, że nie wynika z niego, jakoby wnioskodawca był samoistnym posiadaczem udziału, bowiem jak sam wskazuje, jego prawa w tym zakresie są kwestionowane w postępowaniu sądowym, które nie zostało jeszcze zakończone. Zatem zdaniem Kolegium, kwestia ta wymaga przeprowadzenia dowodów, co nie jest dopuszczalne w przypadku rozpatrywania wniosku o wydanie interpretacji. Wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego. W niniejszej sprawie, to czy Wnioskodawca jest samoistnym posiadaczem nie zostało wprost wskazane we wniosku, wręcz przeciwnie wskazano, iż miano samoistnego posiadacza jest kwestionowane w postępowaniu o zasiedzenie. Organ interpretujący nie może domniemywać stanu faktycznego, nie może wybierać alternatywnych wersji, z wyczerpującego stanu faktycznego musi wynikać wprost, że jest samoistnym posiadaczem, a nie, że kwestia ta jest przedmiotem sporu. Przepisy prawa podatkowego regulujące podatek od nieruchomości inaczej regulują sytuację prawnopodatkową podmiotu posiadającego współwłasność z osobami fizycznymi a inaczej we współwłasności z osobami prawnymi czy też gminą lub Skarbem Państwa. Wszystkie te aspekty mają znaczenie dla wydania interpretacji w oparciu o przedstawiony stan faktyczny. W tego rodzaju sprawach organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz zobowiązany jest do dokonania wyczerpującej analizy prawnej stanu faktycznego, przedstawionego mu przez podatnika. Zatem nie jest możliwe wydanie interpretacji w niniejszej sprawie i konieczne było wydanie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jej wydania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1 o.p., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny nie jest dostatecznie skonkretyzowany, a wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego - do czego organ podatkowy nie jest uprawniony - podczas gdy wnioskodawca przedstawił wyczerpująco stan faktyczny, a organ powinien udzielić interpretacji, polegającej na wyrażeniu poglądu dotyczącego rozumienia treści poddanych interpretacji przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania wyłącznie.

W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów z przytoczeniem orzecznictwa w tym zakresie i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa i obciążenie organu kosztami postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej interpretacji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z art. 14h o.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio przepisy m.in. art. 165a o.p. W wyliczeniu zamieszczonym w art. 14h o.p. brak jest odesłania do przepisów Działu IV o.p. normujących postępowanie dowodowe. Brak jest też odesłania do art. 122 o.p., w którym wyrażona jest zasada dążenia do ustalenia prawdy. Przepis art. 14h zawiera natomiast odesłanie do art. 121 § 1 o.p. W przepisie tym sytuowana jest zasada ogólna postępowania – prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. W urzeczywistnianie tej zasady wpisywać będzie się dążenie organu interpretacyjnego do udzielenia rzeczowej odpowiedzi na pytanie/problem, z jakim zwraca się do niego podmiot zainteresowany. Zaprzeczeniem tej zasady będzie natomiast postawa organu interpretacyjnego, polegająca na unikaniu zajęcia jednoznacznego stanowiska, w sytuacji gdy kierowany do niego wniosek jest poprawny formalnie i nie są znane jakiekolwiek inne przyczyny do prowadzenia postępowania i wydania interpretacji. Należy mieć na uwadze, że organ interpretacyjny nie ma odpowiadać i rozwiązywać wątpliwości, co do każdego problemu podatkowego z jakim zwraca się do niego wnioskodawca. Działania organu interpretacyjnego nie mogą stanowić formy doradztwa prawnego, czy gospodarczego dla wnioskodawcy, co jednak nie może być odczytywane, jako przyzwolenie dla organu interpretacyjnego do niewywiązywania się z wykonania zadań na nim spoczywających.

Art. 14b § 1 o.p. stanowi, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja indywidualna może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, które w sposób wyczerpujący zainteresowany powinien przedstawić we wniosku (art. 14b § 2 i § 3 o.p.).

Użyty w art. 14b § 3 o.p. zwrot "wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego" należy rozumieć jako takie opisanie poddanego ocenie organu interpretacyjnego prawnopodatkowego stanu faktycznego, które pozwala na udzielenie konkretnej odpowiedzi na pytanie i rzeczową ocenę poprawności stanowiska wnioskodawcy. Opis powinien być wystarczający dla zidentyfikowania i wykładni norm prawa podatkowego mających odniesienie do stanu faktycznego. Powinien umożliwiać ocenę stanowiska wnioskodawcy, w szczególności w kontekście przepisów, na jakie powołuje się podmiot zainteresowany uzyskaniem interpretacji indywidualnej. Zestawienie wykładni organu podatkowego ze stanowiskiem wnioskodawcy pozwala bowiem na dokonanie oceny poprawności podejścia tego ostatniego i realizację celu postępowania interpretacyjnego, jakim jest wydanie interpretacji indywidualnej spełniającej wymogi z art. 14c § 1 albo § 2 o.p. Opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego powinien być skonkretyzowany i jednoznaczny, w stopniu umożliwiającym udzielenie przez organ również skonkretyzowanej i jednoznacznej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie można bowiem oczekiwać od organu udzielenia rzeczowej interpretacji zawierającej kategoryczną wypowiedź o sposobie wykładni przepisów prawa podatkowego, w sytuacji gdy sam wnioskodawca przedstawia stanowisko ogólnikowo. Jeżeli natomiast wniosek zawiera wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, to powinnością organu interpretacyjnego jest ocena stanowiska wnioskodawcy, poprzez sformułowanie klarownej i umotywowanej (z zastrzeżeniem art. 14c § 1 zdanie drugie o.p. i art. 14o o.p.), odpowiedzi na zgłaszane pytanie.

W myśl art. 165a § 1 o.p. gdy żądanie, wszczęcia postępowania w sprawie o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165a § 1 o.p. znajduje odpowiednie zastosowanie do interpretacji podatkowych (art. 14h o.p.).

W orzecznictwie akcentuje się, że w kontekście postępowania interpretacyjnego, użyty w art. 165a § 1 o.p. termin "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. akt. I GSK 329/14).

Ocena stopnia realizacji wymogu wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego powinna być dokonana przez odniesienie się do przepisów materialnego prawa podatkowego, o których interpretację zwraca się wnioskodawca (por. wyroki m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Po 390/24, WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 297/23). Odmowa wszczęcia postępowania interpretacyjnego z uwagi na niespełnienie wymogu wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego powinna zawierać zatem nawiązanie do kwalifikacji opisu stanu faktycznego/zdarzenia faktycznego przez pryzmat przepisów, jakich interpretacji domaga się wnioskodawca.

Ujmując rzecz obrazowo, organ interpretacyjny powinien wskazać dlaczego, w świetle przepisów materialnego prawa podatkowego zawarty we wniosku opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jest niewystarczający. Naświetlić powinien, jakich elementów stanu faktycznego istotnych dla zastosowania odnośnych norm prawa podatkowego zabrakło, na skutek czego nie mógł wydać interpretacji indywidulanej. Dopiero takie zachowanie organu interpretacyjnego będzie mieścić się w zasadach prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego (art. 121 § 1 o.p. i art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p.). Reakcją na ogólnikowe, w ocenie organu interpretacyjnego, sformułowanie opisu stanu faktycznego, mającego znaczenie dla wykładni konkretnych przepisów materialnego prawa podatkowego, nie może być odmowa wszczęcia postępowania z powołaniem się na równie ogólnikowe stwierdzenie, co do niewyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego we wniosku.

Dostrzeżone przez organ interpretacyjny usuwalne niedoskonałości w opisie stanu faktycznego/zdarzenia podatkowego mogą być usuwane w ramach odpowiednio stosowanego art. 169 § 1 o.p. Praktyka taka jest dostrzegana i akceptowana przez sądy administracyjne. Działanie takie zgodne jest z zasadą prowadzenia postępowania interpretacyjnego w sposób budzący zaufanie do organu. Podmiot zainteresowany, kierujący do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jest uprawniony do oczekiwania, że zostanie mu ona udzielona. Organ interpretacyjny powinien bowiem dążyć do merytorycznego załatwienia sprawy interpretacyjnej, a nie poszukiwać sposobów na uchylenie się od zajęcia stanowiska. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 70/23, w trybie art. 169 § 1 o.p. organ może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Elementy, które wnioskodawca winien uzupełnić, organ wydający interpretacją indywidualną winien wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji. Wezwanie do uzupełnienia stanu faktycznego, opisanego we wniosku organ zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy. W judykaturze podkreślane jest, że procedura uzupełniania braków formalnych wniosku nie może być wykorzystywana przez organ do unikania merytorycznej wypowiedzi w sprawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 733/23).

Przenosząc powyższe wyjaśnienia na potrzeby rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ interpretacyjny, działając na poziomie obu instancji uchybił art. 121 § 1 o.p. i art. 165a § 1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. oraz 14b § 1 o.p.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena, czy zasadnie organy odmówiły stronie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, powołując się na to, że zawarty we wniosku opis zdarzenia przyszłego nie jest dostatecznie skonkretyzowany, a wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa.

Wyjaśnić należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący jest współwłaścicielem oraz zarządcą nieruchomości przy ul. [...] . Jednocześnie skarżący jest posiadaczem samoistnym udziału [...] po zmarłej w [...] r. współwłaścicielce. Połowę wskazanego powyżej udziału nabył w ramach postępowania spadkowego Skarb Państwa, a obecnie toczy się sprawa o zasiedzenie przedmiotowego udziału przez skarżącego, która zawisła przed Sądem II instancji. Skarżący wskazał, że wynajął R. W. lokal znajdujący się w przedmiotowej nieruchomości na okres jednego roku, a jednocześnie złożył deklarację na podatek od nieruchomości, w której wykazał zobowiązanie podatkowe za całą nieruchomość. W związku z powyższym, skarżący zwrócił się o wydanie indywidualnej interpretacji przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1, 2, 4 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2023 poz. 70 z poźn. zm.), poprzez odpowiedź na pytanie, czy wynajmując lokal R. W. przeniósł na niego swoje prawa i obowiązki płatnika podatku od nieruchomości. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego – skarżący wskazał, że zawarcie umowy pomiędzy nim, a R. W. nie przeniosło obowiązku podatkowego na posiadacza zależnego.

W przedmiotowej sprawie, organy interpretacyjne obu instancji wskazywały, że w stanie faktycznym, skarżący z jednej strony uznaje się za posiadacza samoistnego udziału po zmarłej współwłaścicielce, a z drugiej przyznaje, że toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, w którym to Skarb Państwa kwestionuje fakt posiadania samoistnego wspomnianego udziału. Tymczasem, zdaniem organów, od tego, czy skarżącemu zostanie przyznany status posiadacza samoistnego udziału przynależnego Skarbowi Państwa, zależy udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy zawarta umowa przeniosła obowiązek podatkowy na posiadacza zależnego, tj. R. W.. W ocenie organów, ustalenia powyższe powinny zostać poprzedzone sięgnięciem do środków dowodowych takich, jak przesłuchania świadków, czy też oględziny nieruchomości. Zdaniem organów, w postępowaniu interpretacyjnym nie są one uprawnione do prowadzenia postępowania dowodowego, a tym bardziej do odpowiedzi na pytanie, czy zaistniała okoliczność posiadania samoistnego udziału po zmarłej współwłaścicielce.

W świetle powyższego organy uznały, że opisany w stanie faktycznym spór prawny, co do stanu faktycznego pomiędzy skarżącym, a Skarbem Państwa nie może być rozstrzygnięty w drodze interpretacji podatkowej, a należy on do kompetencji sądów powszechnych. Tym samym, organy stwierdziły, że nie dysponując instrumentami prawnymi, pozwalającymi na analizę i rozstrzygnięcie przedstawionego we wniosku zagadnienia bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, koniecznym stało się odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W ocenie Sądu, nieuprawnione było uznanie przez organy interpretacyjne opisu zdarzenia przyszłego za niedostatecznie skonkretyzowany oraz uznanie, że wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa. W badanej sprawie istniały bowiem merytoryczne podstawy, aby ustosunkować się stanu faktycznego, który został przedstawiony we wniosku, gdyż był na tyle precyzyjny, że mógł stanowić podstawę do wydania interpretacji indywidualnej.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jasno i konkretnie wskazał, że jest posiadaczem samoistnym nieruchomości. Świadczą o tym następujące stwierdzenia: "Zarządzający nieruchomością A. P. jest współwłaścicielem jak również posiadaczem samoistnym udziału [...] części w tej nieruchomości" oraz: "Do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie A. P. pozostaje posiadaczem samoistnym całego udziału (...)".

W świetle powyższego, nie można zgodzić się z twierdzeniem organów, że z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, jakoby wnioskodawca był samoistnym posiadaczem udziału nieruchomości. Powyższe jest tylko oceną organu, który przeczy temu, co wskazał skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Stwierdzenie skarżącego w zakresie przedstawionego zdarzenia jest jednoznaczne i wiążące dla organów interpretacyjnych, które są obowiązane przyjąć je na potrzeby wydania interpretacji indywidualnej. Organy interpretacyjne są tym wskazaniem związane i nie są uprawnione do poddawania tego w wątpliwość na tej podstawie, że toczy się postępowanie o zasiedzenie.

Natomiast okoliczność prowadzenia sprawy w przedmiocie zasiedzenia ww. udziału przez skarżącego, która to sprawa zawisła obecnie przed Sądem II instancji, nie wyklucza możliwości odniesienia się przez organy do stanu faktycznego, przedstawionego przez skarżącego. W potencjalnym orzeczeniu, stwierdzającym nabycie udziału przez zasiedzenie, Sąd potwierdzi/bądź nie - jedynie fakt posiadania samoistnego. Należy zgodzić się ze skarżącym, że fakt prowadzenia postępowania w tym zakresie w żadnej mierze nie zawiesza, ani nie niweczy faktu posiadania, a status posiadacza samoistnego, nie zależy od uprzedniego orzeczenia sądowego w przedmiocie zasiedzenia.

Ponadto nie można przy tym tracić z pola widzenia, że w badanej sprawie, to nie rozstrzygnięcia sporu oczekuje skarżący, a wydania interpretacji indywidualnej na podstawie jasno przedstawionego stanu faktycznego.

Okoliczność, że aktualnie toczy się postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, nie ma znaczenia w kontekście stanu faktycznego, który został przedstawiony przez skarżącego i na gruncie którego sformułował on pytanie, czy wynajmując lokal R. W., przeniósł on na niego swoje prawa i obowiązki płatnika podatku od nieruchomości. Logicznym jest, że w postępowaniu dotyczącym wydania interpretacji indywidualnej nie przeprowadza się dowodów, a spór prawny, co do stanu faktycznego pomiędzy skarżącym, a Skarbem Państwa nie jest przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak zdają się to postrzegać organy. Specyfika postępowania interpretacyjnego, polega w szczególności na wyłączeniu możliwości przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w celu zbadania stanu faktycznego sprawy. Braki w stanie faktycznym, na które powołują się organy, zaistniałyby i umożliwiły odmowę wszczęcia postępowania wyłącznie wówczas, gdyby skarżący w ogóle nie wskazał we wniosku, czy jest posiadaczem samoistnym i nie udzielił odpowiedzi w tej materii na stosowne wezwanie.

Podkreślenia wymaga, że organy interpretacyjne nie mogą kwestionować i modyfikować stanu faktycznego, przedstawionego przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a tak zdają się czynić organy interpretacyjne na gruncie badanej sprawy.

Ponadto wskazać należy, że w ramach postępowania, którego przedmiotem jest udzielenie interpretacji, organ nie prowadzi postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, lecz odnosi się wyłącznie do stanu faktycznego, opisanego we wniosku. Bez znaczenia jest to, czy opisane zdarzenia rzeczywiście wystąpiły lub wystąpią, a ich przebieg był/będzie rzeczywiście taki, jak przedstawiony przez autora. W postępowaniu tym, organ przyjmuje do wiadomości okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Nie bada i nie szuka potwierdzenia ich prawdziwości, czy wiarygodności. Nie kwestionuje przedstawianych przez wnioskodawcę związków pomiędzy poszczególnymi zdarzeniami. To na wnioskodawcę nałożony został w art. 14b § 3 o.p. wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, na tle którego wyrażana jest wątpliwość, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Opisując stan faktyczny w celu uzyskania interpretacji, wnioskodawca bierze na siebie odpowiedzialność za jego kompletność i wszelkie nieścisłości. Wyłącznie od jego decyzji zależy, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego. Art. 14b § 3 o.p. jednoznacznie wymaga tylko tego, aby opis ten był wyczerpujący. Jedyną dopuszczalną ingerencją organu podatkowego w opisany przez wnioskodawcę stan faktyczny jest uznanie go za niewyczerpujący, co stanowi brak formalny wniosku o interpretację, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 169 o.p.( podobnie NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2015r., sygn. akt I FSK 2004/13 oraz NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2016r., sygn. I FSK 1915/14).

W świetle powyższych wywodów, nie można zatem uznać, że opis zdarzenia, przedstawiony przez skarżącego nie przedstawia konkretnej sytuacji faktycznej i wymaga poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego przez organy. Ponadto wskazać trzeba, że organy interpretacyjne nie wykazały, że okoliczności sprawy, przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są niewystarczające dla udzielenia interpretacji wyraźnie wskazanych przez skarżącego przepisów. W badanej sprawie, skarżący opisał zdarzenie prawne w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, zadał bardzo precyzyjne pytanie oraz merytorycznie udzielił informacji, co do własnego stanowiska w sprawie. Na gruncie badanej sprawy, nie było żadnych przeszkód, aby na tak udzielone pytanie, udzielić odpowiedzi, ponieważ w tym zakresie wystarczające było dokonanie wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W konsekwencji, w sytuacji, gdy skarżący prawidłowo przedstawił opis stanu faktycznego oraz własną jego ocenę prawną, to niewydanie interpretacji indywidualnej, świadczy o zaniechaniu realizacji obowiązku organów, nałożonych na mocy przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. W sprawie brak było bowiem uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że wydanie interpretacji indywidualnej, co do zdarzenia prawnego, przedstawionego we wniosku, skutkowałoby w istocie, oceną stanu faktycznego, przedstawionego przez skarżącego. Nie można było również przyjąć, że odpowiedź na pytanie, zadane przez skarżącego, wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego i zajęcia stanowiska w kwestii zastrzeżonej dla kompetencji sądów powszechnych.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym przez organ w pierwszej instancji należało uchylić. Bezpośrednio zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wydane w pierwszej instancji, w równym stopniu naruszały w opisany wcześniej sposób przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Uchylenie obu rozstrzygnięć oddziaływać będzie korzystnie na sprawność postępowania interpretacyjnego. Prowadząc postępowanie, organy związane będą uwzględnić przedstawione zapatrywanie Sądu. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd w pkt II sentencji orzeczenia zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, natomiast w pkt III sentencji orzeczenia orzeczono o zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego, na podstawie art. 225 p.p.s.a.