Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1264/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 3, art. 32
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Dnia 08 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2022 roku sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] (znak sprawy [...]) z 11 stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. , po rozpoznaniu wniosku Z. J., wskazując na:

1 art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, zwanej dalej u.s.u.s.) odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, w łącznej kwocie 111480,81 zł, w tym: a) ubezpieczenia społeczne - za okres grudzień 2001 r. – wrzesień 2003 r., w łącznej kwocie 81 958,42 zł, b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres grudzień 2001 r. – sierpień 2002 r., luty 2003 r. – lipiec 2006 r. w kwocie 22 698,33 zł, c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres grudzień 2001 r. – wrzesień 2003 r., w kwocie 6 824,06 zł,

2. wskazując na art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako Rozporządzenie) umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek za okres grudzień 2001 r. – sierpień 2002 r., luty 2003 r. – lipiec 2006 r. w łącznej kwocie 15 321,33 zł. Organ zaznaczył, że odsetki zostały naliczone na dzień 06 października 2020 r., tj. na dzień złożenia wniosku.

W odwołaniu od opisanej decyzji Z. J. (dalej także jako wnioskodawczyni, strona, skarżąca), zastępowana przez pełnomocnika napisała, że zgodnie z art. 28 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umorzone przez Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a. ZUS stwierdził, że w przypadku wnioskodawczyni nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności należności, mimo że nastąpiła przesłanka wynikająca z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s., skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z 11 marca 2019 r. umorzył prowadzone postępowanie wobec wnioskodawczyni i stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, oraz że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Dalej pełnomocnik napisała, że wnioskodawczyni ma 82 lata, legitymuje się orzeczeniem o II grupie inwalidztwa z tytułu narządu ruchu, obecnie ledwo się porusza, raczej szura nogami, ma przewlekłą, wieloczynnikową chorobę oczu: zwyrodnienie plamki żółtej, czego skutkiem jest niedowidzenie, jest schorowana, wymaga leczenia i opieki, ale na to już nie ma pieniędzy, przez ostatnie 10 lat opiekuje się 56 letnią córką, która jest po 3 wylewach i udarach, która nie chodzi i nie mówi, ma afazję, w lipcu 2020 r. zmarł jej mąż, do lipca 2020 r. otrzymywała emeryturę ok. 1200,00 zł po potrąceniu ok. 400,00 zł, od listopada 2020 r, otrzymuje rentę rodzinną ok. 1700,00 zł po potrąceniu 670,00 zł. Pandemia Covid-19 jest dla wnioskodawczy i jej córki klęską żywiołową. ZUS stwierdził, że wnioskodawczyni pobiera świadczenie i w ostatnich 6 miesiącach wyegzekwowano prawie 6 000 zł. co jest nieprawdą, bo ZUS zabrał jednorazową spłatę świadczenia po zmarłym mężu wnioskodawczyni. Pełnomocnik oceniła, że jeśli sytuacja i wszystkie zdarzenia które spotkały i spotykają wnioskodawczynię nie stanowią przesłanek do umorzenia składek, to co jeszcze musi się wydarzyć? Drugi raz mąż wnioskodawczyni nie umrze, żeby ZUS mógł wykazać skuteczność egzekucji. Ponieważ ZUS potrąca ze świadczenia swoje zaległości, to obie niepełnosprawne kobiety nie mają pieniędzy na niezbędne potrzeby życiowe. Rehabilitacja córki jest bardzo kosztowna, po śmierci jej ojca, który finansował tą rehabilitację, praktycznie niemożliwa. Koszt jednej godziny rehabilitanta, fizykoterapeuty, to skromnie 100,00 zł. Powinna być wykonywana codziennie, właśnie po to, żeby się nie przewracała. Gdyby ZUS nie dokonywał potrąceń, mogłaby korzystać siedem godzin w miesiącu. Pełnomocnik nadmieniła, że wnioskodawczyni zawsze opłacała tą część składek, która była finansowanych przez ubezpieczonych pracowników, co jest możliwe do sprawdzenia w ZUS.

Decyzją nr [...] z 11 maja 2021 r. ZUS Oddział w B. , wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej K.p.a.), w związku z art. 83 u.s.u.s. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając napisał, że z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 6 października 2020 r., wynika, że wnioskodawczyni jest wdową, nie pracuje zarobkowo, pobiera świadczenie emerytalne w miesięcznej wysokości 1.160,83 zł netto, nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłku lub świadczeń z Urzędu Pracy, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej i nie korzysta z innych form pomocy. Wnioskodawczyni ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat - 680,67 zł, opłat eksploatacyjnych -114,28 zł. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada innych zobowiązań pieniężnych, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 58 m2, nie posiada praw majątkowych, pojazdów oraz wierzytelności. Posiada inne składniki mienia ruchomego (RTV/AGD) o łącznej wartości 1.850,00 zł.

W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawczyni 07 lipca 2006 r. zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, pobiera rentę rodzinną w miesięcznej wysokości 2.784,83 zł brutto, tj. 2.559,86 zł netto - ze świadczenia dokonywane są potrącenia w miesięcznej wysokości [...] zł na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i do wypłaty pozostaje i 1.863,66 zł, nie figuruje jako właścicielka lub współwłaścicielka pojazdów ani nieruchomości, 11 marca 2021 r. zawarła z ZUS układ ratalny, 12 kwietnia 2021 r. została zaksięgowana wpłata w wysokości 60,00 zł. Córka wnioskodawczyni, R. J. pobiera wolną od potrąceń rentę rodzinną w miesięcznej wysokości 2.312,01 zł brutto, tj. 1.977,50 zł netto. Obok miejsca zamieszkania wnioskodawczyni zameldowany jest wnuk wnioskodawczyni, syn R. J. - K. R. ([...] lat).

Dalej organ napisał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy.

ZUS ocenił, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Przesłanka śmierci zobowiązanego (art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.) nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. także nie wystąpiły, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. także nie zaistniała; pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie zachodzi przesłanka braku majątku, ponieważ wnioskodawczyni pobiera rentę rodzinną w wysokości umożliwiającej prowadzenie skutecznej egzekucji; nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. także nie występuje, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, których umorzenia dotyczy wniosek, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie występuje także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. (stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję). Dyrektor I Oddziału ZUS w P. wszczął postępowanie egzekucyjne obejmujące nieopłacone należności, w okresie od lutego 2005 r. do października 2007 r. Egzekucję przekazano do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. , który postanowieniem z 11 marca 2019 r. umorzył częściowo prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskutecznej egzekucji; Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił ograniczyć egzekucję do poszukiwania ewentualnego majątku i kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie części tytułów wykonawczych oraz zakończenia postępowania egzekucyjnego do pozostałych tytułów wykonawczych; aktualnie postępowanie egzekucyjne jest skutecznie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec należności na ubezpieczenie zdrowotne za okres czerwiec 2003 – luty 2004, czerwiec-październik 2004, kwiecień 2005 – czerwiec /2006. W ramach egzekucji dokonano zajęcia świadczenia rentowego wnioskodawczyni. Nie zaistniała także przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, skoro w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. dokonano zajęcia świadczenia rentowego wnioskodawczyni a w okresie ostatnich sześciu miesięcy wyegzekwowano łącznie 2.564,80 zł zaś pozostałe należności zostały objęte umową ratalną z 24 marca 2021 r.

Dalej ZUS napisał, że zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

ZUS wskazał, że fakt istnienia choroby wnioskodawczy i córki oraz trudna sytuacja zdrowotna został udowodniony, jednak może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia dłużnika możliwości uzyskiwania dochodu niezbędnego do opłacenia należności, co w przypadku wnioskodawczyni nie zachodzi, ponieważ wnioskodawczyni pobiera rentę rodzinną, która wypłacana jest bez względu na stan zdrowia. Powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Dochód, nawet po potrąceniach, jest wyższy niż poziom minimum socjalnego za IV kwartał 2020 r. ustalony 2 kwietnia 2021 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, dla dwuosobowego gospodarstwa emeryckiego, na kwotę 2.086,62 zł. Ostatecznie organ uznał, że z uwagi na trudną sytuacje osobistą ,zdrowotną i majątkową skarżącej zaistniały wobec niej przesłanki wskazane w par.3 ust.1 pakt 1 rozporządzenia, ale nie wskazane w par.3 ust.1 pakt 3. Wobec powyższego na tej podstawie i tylko wobec składek w kwocie 15 321,33 zł za osobę prowadzącą działalność gospodarczą umorzono je , wskazując to wyraźnie w pkt.II decyzji organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 28 § 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt 1 Rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie spełniła przesłanek do umorzenia należności z tytułu naliczonych składek, gdy z przywoływanych przepisów jasno wynika, iż taka decyzja w stosunku do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek może zostać wydana również w sytuacji, gdy nie zachodzi po stronie ubezpieczonego przesłanka całkowitej nieściągalności, lecz również w sytuacji, gdy pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Stosownie do art. 32 u.s.u.s., do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zachodzi wówczas, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.).

W sprawie takiej jak niniejsza, organ ma możliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy czym uznanie takie nie może być dowolne, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w taki sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowić może podstawę wydania przez organ decyzji o charakterze uznaniowym. Swoje rozstrzygnięcie organ powinien uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do odmowy umorzenia składek.

Sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia należności mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji, zatem nie może oceniać wyboru organu w zakresie uznania administracyjnego pod względem słuszności czy też celowości. Rzeczą Sądu jest skontrolowanie, a więc zbadanie, czy organ działał zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy wyciągnął logiczne i poprawne wnioski w zakresie wystąpienia przesłanek zawartych w przepisach prawa, mających zastosowanie w sprawie.

W kontrolowanej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organ uczynił zadość powyższym wymogom w pełnym zakresie. Trzeba przyznać organowi rację, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (brak przesłanki całkowitej nieściągalności) zarówno w odniesieniu do składek. osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek , należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych jak i z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek .

Przesłanka śmierci zobowiązanego (art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.) nie wystąpiła z przyczyn oczywistych.

Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. także nie wystąpiły; ZUS słusznie stwierdził, że nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym.

Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. także nie zaistniała. Pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie zachodzi przesłanka braku majątku z którego można egzekwować należności, ponieważ wnioskodawczyni pobiera rentę rodzinną w wysokości umożliwiającej prowadzenie skutecznej egzekucji. ZUS ustalił, że skarżąca pobiera rentę rodzinną w miesięcznej wysokości 2.559,86 zł netto - ze świadczenia dokonywane są potrącenia w kwocie 696,20 zł i do wypłaty pozostaje 1.863,66 zł. Skarżąca nie podważyła stwierdzenia ZUS dotyczącego dochodów skarżącej. Dalej Sąd stwierdza, że nie wystąpiło kryterium braku następców prawnych.

Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. także nie występuje, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, których umorzenia dotyczy wniosek, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie występuje także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. (stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję).

ZUS wywiódł, że dyrektor I Oddziału ZUS w P. wszczął postępowanie egzekucyjne obejmujące nieopłacone należności, w okresie od lutego 2005 r. do października 2007 r. Egzekucję przekazano do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. , który postanowieniem z 11 marca 2019 r. umorzył częściowo prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskutecznej egzekucji; Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił ograniczyć egzekucję do poszukiwania ewentualnego majątku i kontynuowania postępowania egzekucyjnego na podstawie części tytułów wykonawczych oraz zakończenia postępowania egzekucyjnego do pozostałych tytułów wykonawczych; aktualnie postępowanie egzekucyjne jest skutecznie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec należności na ubezpieczenie zdrowotne za okres czerwiec 2003 – luty 2004, czerwiec-październik 2004, kwiecień 2005 – czerwiec 2006. W ramach egzekucji dokonano zajęcia świadczenia rentowego wnioskodawczyni.

Nie zaistniała także przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u. s.u.s. - nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, skoro w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. dokonano zajęcia świadczenia rentowego wnioskodawczyni, w okresie sześciu miesięcy poprzedzających wydanie decyzji wyegzekwowano łącznie 2.564,80 zł zaś pozostałe należności zostały objęte umową ratalną.

Stwierdzić wiec należy, że ZUS słusznie stwierdził, że wobec skarżącej nie ziściła się żadna z przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek.

Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365,) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Na tej właśnie podstawie prawnej, a konkretnie w związku zw. ze stwierdzeniem, że opłacenie należności pozbawiłoby wnioskodawczynię i jej rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych organ I instancji, w punkcie drugim swojego rozstrzygnięcia, umorzył skarżącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, za okres grudzień 2001 r. – sierpień 2002 r., luty 2003 r. – lipiec 2006 r.

Nie mógł jednak , co należy po raz kolejny zaakcentować , przesłanek ciężkiej sytuacji osobistej odnieść do składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem tych składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, bowiem w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności wyłącznie wobec ubezpieczonych, będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenie społeczne, zatem odnosi się jedynie do osób osoby fizycznych , które podlegają ubezpieczeniu społecznemu i zobowiązane są do opłacania składek tzw. "Sam za siebie" (§ 2 pkt 3 ww. rozporządzenia).

Sąd ocenia, że organ w przedmiotowej sprawie nie naruszył prawa. Organ wszechstronnie rozważył całokształt materiału dowodowego i wyjaśnił okoliczności sprawy, co nie pozwala postawić zaskarżonej decyzji zarzutu dowolności. Argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Sąd zaznacza, że rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Przepisy prawa nie tamują możliwości wystąpienia do organu z ponownym wnioskiem o umorzenie należności składkowych. W sytuacji, gdy skarżąca przedstawi organowi dowody dokumentujące nową, odmienną sytuację finansową i osobistą, sytuacja ta będzie poddana ocenie w nowym postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym nowym wnioskiem (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2794/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.