Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2976/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.107 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.181 ust.1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Henryk Wach Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 833/14 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 31 [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 31 [...] 2013 r. w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Decyzją z dnia 14 [...] 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o zastosowaniu wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami – M. P. - kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 3 miesięcy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z pośrednictwem skarżącej w nabyciu nieruchomości przez J. U., która 17 [...] 2011 r. zawarła umowę pośrednictwa z biurem "K." D. M., zatrudniającym skarżącą jako pośrednika w obrocie nieruchomościami, odpowiedzialną zawodowo również za przedmiotową transakcję. Zamawiająca nie zaakceptowała żadnej z przedstawionych jej ofert, w związku z czym 11 [...] 2011 r. doszło do zawarcia kolejnej umowy pośrednictwa. Zamawiająca wyraziła zgodę na wykonywanie czynności pośrednictwa na rzecz obu stron transakcji. Skarżąca również w tym przypadku była pośrednikiem w obrocie nieruchomościami odpowiedzialnym zawodowo za jej wykonanie. Dnia 12 [...] 2011 r. doszło do zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży, na podstawie której D. M. prowadzący biuro "K.", zobowiązał się sprzedać J. U. prawo własności swojego lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] za cenę [...] zł. Do zawarcia umowy sprzedaży doszło 7 [...] 2011 r. Następnie biuro pośrednictwa "K." D. M., wystawiło J. U. fakturę z tytułu wynagrodzenia za usługę pośrednictwa na kwotę [...] zł. J. U. odmówiła zapłaty tej kwoty z uwagi na fakt, że nie doszło do faktycznego zaistnienia usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

W toku postępowania organ ustalił ponadto, że w okresie [...] – [...] 2011 r. D. M., działając jako zamawiający, zawarł umowy pośrednictwa w sprzedaży własnego lokalu położonego w B. przy ul. [...], z szeregiem biur nieruchomości. Organ nie ustalił, aby D. M. zawarł taką umowę z biurem "R." sp. z o.o. w B.

Dnia 11 [...] 2011 r. została natomiast zawarta "Umowa o współpracy między firmami zajmującymi się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami", dotycząca współpracy w zakresie obrotu nieruchomościami pomiędzy biurem "R." sp. z o. o. w B. a biurem "K." D. M. Współpraca miała polegać na wzajemnej wymianie ofert oraz wspólnym załatwianiu spraw związanych z zawieraniem transakcji. Zgodnie z § 4 tej umowy każda ze stron miała pobierać wynagrodzenie od swojego klienta. W tym samym dniu na druku firmowym biura "R." sp. z o. o. osoba o nieczytelnym podpisie pokwitowała odbiór oferty mieszkania położonego w B. przy ul. [...].

Zdaniem organu w sytuacji, gdy J. U. zdecydowała się na zakup lokalu należącego do przedsiębiorcy – D. M. - transakcja ta leżała już poza zakresem umowy pośrednictwa, gdyż przedsiębiorca - właściciel biura - nie skojarzył kupującej z innym sprzedającym, tylko zaproponował kupno własnego lokalu. Skarżąca zaś, będąc odpowiedzialną zawodowo za wykonanie czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, akceptowała sytuację, w której właściciel biura "K." - przedsiębiorca D. M. zażądał od zamawiającej zapłaty za usługę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, której faktycznie nie było. Organ nie zaakceptował wyjaśnień strony, jakoby oferta sprzedaży lokalu przy ul. [...] została przedstawiona kupującej jako oferta przekazana przez biuro "R.", bowiem biuro to mogło przekazać tylko takie oferty, co do których posiadało zawarte ze sprzedającymi stosowne umowy pośrednictwa. Wśród 17 umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami przedstawionych przez skarżącą, mających stanowić dowody zawarcia przez D. M. umów pośrednictwa z innymi biurami nieruchomości, nie było umowy zawartej z biurem "R.". Organ dodał, że gdyby D. M. rzeczywiście zlecił pośrednictwo w sprzedaży swojego lokalu "R." to powinien zapłacić temu biuru wynagrodzenie z tytułu pośrednictwa, co jednak nie zostało w niniejszej sprawie wykazane.

Organ stwierdził, że strona naruszyła przepisy prawa w stopniu uzasadniającym zastosowanie kary dyscyplinarnej, w tym zasadę ochrony interesu swojego klienta, wyrażoną w art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz lojalności wobec klienta wyrażoną w § 3 "Standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami", ogłoszonych w komunikacie Ministra Infrastruktury z dnia 18 marca 2009 r. (Dz. Urz. Nr 3 poz. 14), dopuszczając do sytuacji, w której klientka miałaby płacić za usługę faktycznie niewykonaną. Strona, jako pośrednik w obrocie nieruchomościami nie kwestionowała również prawa przedsiębiorcy do żądania wynagrodzenia od kupującej, co więcej w swojej argumentacji uważała to żądanie za zasadne, czym naruszyła § 6 i § 12 "Standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami".

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 26 [...] 2013 r. strona podniosła, że umowa z biurem "Rezydent" została zawarta i zostało uiszczone honorarium. Zarzuciła organowi że nie podjął on jakichkolwiek kroków w kierunku sprawdzenia wspomnianego faktu. Tymczasem to do organu, a nie strony należy ustalanie wszelkich okoliczności w sprawie. Strona dodała, że zapoznała klienta z kilkoma ofertami, z których jedna stanowiła własność pracodawcy Pośrednika. Klientka nie miała nic przeciwko temu i na tę ofertę zgodziła się. Ponadto mieszkanie to było wystawione jako oferta przez inne biura nieruchomości, z którymi pracodawca Pośrednika zawarł umowy pośrednictwa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 31 [...] 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wskazała, że organ sporządził i podpisał decyzję 31 [...] 2013 r., ale wysłał ją dopiero w dniu 8 [...] 2014 r. Tym samym należy uznać, że decyzja została wydana z dniem 13 [...] 2014 r. (w dniu doręczenie jej stronie), a nie w dniu 31 [...] 2013 r. Skoro zatem decyzję uznać należy za wydaną w dniu doręczenia jej stronie, wydana została ona bez podstawy prawnej, bowiem w dniu 13 [...] 2014 r. brak było przepisu umożliwiającego nałożenie na pośrednika kary dyscyplinarnej w obliczu "uwolnienia" zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę treść art. 180 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, należy zgodzić się z organem, iż w sytuacji w której właściciel biura nieruchomości sprzedaje własne mieszkanie klientce biura po wcześniejszym zawarciu z tą klientką umowy pośrednictwa w nabyciu nieruchomości, nie dochodzi do czynności z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, a więc czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby jednej z umów, o których mowa w art. 180 ust. 1 ustawy o obrocie nieruchomościami. W niniejszej sprawie zaś Skarżąca jako pośrednik w obrocie nieruchomościami zawodowo odpowiedzialny za wykonanie umowy pośrednictwa zawartej z ww. klientką biura, powinna była się sprzeciwić żądaniu zapłaty za niewykonaną usługę pośrednictwa.

Zdaniem Sądu I instancji organ słusznie uznał, iż skarżąca działała nie tylko wbrew normie wynikającej z art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale również naruszyła § 6, § 12 i § 15 "Standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami", wydanych na podstawie art. 181 ust. 5 ustawy o obrocie nieruchomościami przez Ministra Infrastruktury w komunikacie z dnia 18 [...] 2009 r. w sprawie uzgodnienia standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami (Dz. Urz. MI. Nr 3 poz. 14).

Jednocześnie Sąd podzielił zdanie organu, iż nie zostało wykazane aby lokal mieszkalny sprzedany klientce biura "K." w niniejszej sprawie został jej przedstawiony jako oferta innego biura – "R." sp. z o.o. gdyż brak jest w aktach sprawy umowy pośrednictwa zawartej pomiędzy tym biurem i właścicielem biura "K.", którego przedmiotem byłby ww. lokal mieszkalny, jak również zapłaty wynagrodzenia za realizację tej umowy pośrednictwa. Rację ma organ twierdząc, że w tej kwestii ciężar dowodowy znajduje się po stronie Skarżącej, która powinna wykazać prawdziwość swoich twierdzeń.

Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania związanych z udziałem skarżącej w postępowaniu wyjaśniającym. Skarżąca działała w postępowaniu za pośrednictwem pełnomocnika, który występował również jako jej obrońca w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności zawodowej skarżącej. Po wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących pełnomocnictwa, organ umożliwił pełnomocnikowi skarżącej udział w postępowaniu wyjaśniającym.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących kwestii wydania oraz doręczenia decyzji, Sąd wyjaśnił, że z art. 110 k.p.a. wynika, iż nie można identyfikować wydania decyzji administracyjnej z jej doręczeniem lub ogłoszeniem. Aby decyzja administracyjna mogła być doręczona, musi być wcześniej wydana, czyli podpisana przez właściwy organ.

W niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja została wydana, a więc podpisana przez osobę działającej w imieniu organu, dnia 31 [...] 2013 r., wysłana dnia 8 [...] 2014 r., a doręczona stronie w dniu 14 [...] 29014 r. natomiast pełnomocnikowi strony w dniu 13 [...] 2014 r. Nie ma zatem zdaniem Sądu I instancji podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej ponieważ w dniu jej wydania obowiązywały jeszcze przepis ustawy o obrocie nieruchomościami stanowiące podstawę nałożenia na skarżącą kary dyscyplinarnej. Nie doszło w związku z tym do naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829), jak również do złamania zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. P., zaskarżając ten wyrok w całości wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

I. W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270) dalej: "p.p.s.a.", wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez oddalenie WSA skargi i niedostrzeżenie, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została wydana z naruszeniem w/w przepisów, uzasadniającym jej uchylenie ze względu istotne naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organ nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego i w konsekwencji oparł decyzję na błędnie ustalonym stanie faktycznym, bowiem niesłusznie przyjął, że biuro Pośrednictwo Obrotu Nieruchomościami "K." nie zawarło umowy pośrednictwa z biurem "R." oraz że nie doszło do usługi pośrednictwa, za którą należała się zapłata zgodnie z wystawioną fakturą VAT;

2. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 k.p.a. § 1 pkt 2 w zw. z art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA i niedostrzeżenie, że organ administracyjny załatwił sprawę z pominięciem słusznego interesu obywatela, w sposób odbierający zaufanie do władzy publicznej, bowiem Sąd nie uwzględnił, że organ wydał decyzję bez podstawy prawnej co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności przez Sąd, a nadto nie uwzględnił, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. stanowiących, że organ powinien działać na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej oraz stojąc na straży praworządności.

II. W oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 180, art. 181 i art. 183 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich zastosowanie oraz art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości poprzez jego niezastosowanie będące konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, wynikające z przyjęcia do orzekania błędnego stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że przepisy art. 180, art. 181 i art. 183 ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie podczas gdy należało uznać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2014 r., co powinno skutkować zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. i w konsekwencji umorzeniem postępowania w tej sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie zastosowania kary dyscyplinarnej wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, które Sąd I instancji uznał za prawidłowo ustalone przez organ administracji uzasadniały, aby przyjąć je za podstawę wyrokowania w sprawie, a w konsekwencji, aby za prawidłowe uznać stanowisko organu administracji, że w ich świetle uzasadnione było nałożenie na pośrednika w obrocie nieruchomościami kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 3 miesięcy w związku z naruszeniem ustanowionej w art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasady ochrony interesu swojego klienta oraz w związku z naruszeniem zasady lojalności wobec klienta, o której mowa w § 3 Standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami, a także postanowień § 6 i § 12 tych Standardów, albowiem wbrew obowiązkowi odmowy wykonania czynności pośrednictwa, która pozostawałaby w sprzeczności z przepisami prawa lub standardami zawodowymi, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie kwestionowała prawa zatrudniającego ją przedsiębiorcy do żądania wynagrodzenia za pośrednictwo z tytułu sprzedaży przez tego przedsiębiorcę własnego mieszkania ora z § 15 tych Standardów, zgodnie z którym powinna aktywnie dążyć do eliminowania w swym otoczeniu praktyk sprzecznych z przepisami prawa, standardami zawodowymi lub uchybiającymi godności zawodu.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty kasacyjne nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem.

Odnosząc się na wstępie do oceny zasadności zarzutu z pkt I. ppkt 1. petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, że nie jest on usprawiedliwiony. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw, aby twierdzić, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie jest wadliwy, a to wobec - jak podnosi to strona - braku uwzględnienia okoliczności w postaci zawarcia przez biuro Pośrednictwo Obrotu Nieruchomościami "K." umowy pośrednictwa z biurem "R.", co w konsekwencji pominięcia tej okoliczności skutkowało również przyjęciem, że nie doszło do zawarcia umowy pośrednictwa, za którą należała się zapłata zgodnie z wystawiona fakturą VAT.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie istotnie doszło do sytuacji polegającej na pominięciu wymienionych okoliczności, a w konsekwencji, że skutkowało to daleko idącymi deficytami w zakresie odnoszącym się zarówno do faktów, które przyjęte zostały za podstawę wyrokowania w sprawie, jak i w zakresie odnoszącym się do formułowanych na ich podstawie wniosków odnośnie do oceny wykonywania obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami przez M. P.

Z punktu widzenia istoty spornej w rozpatrywanej sprawie kwestii, nie ma podstaw, aby podważać zasadność stanowiska Sądu I instancji, a mianowicie, że skoro istota pośrednictwa w obrocie nieruchomościami polega na kojarzeniu stron transakcji, której przedmiotem jest nieruchomość, a więc pośredniczenie w tej transakcji, a nie jej dokonywanie, to w przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, że właściciel biura pośrednictwa w obrocie nieruchomościami "K." występował w przedmiotowej sprawie, jako klient własnego biura, co miałoby uzasadniać żądanie zapłaty wynagrodzenia za pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości stanowiącej jego własność.

Ocena ta, w pełnym swoim zakresie koresponduje z towarzyszącymi wymienionej transakcji okolicznościami, których charakter, poddający w wątpliwość prawidłowe wykonywanie obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami stanowił podstawę do wystąpienia ze skargą na jego działalność zawodową, w konsekwencji której doszło do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami M. P. i skierowaniem sprawy do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie wynika, aby orzekając na podstawie akt sprawy oraz w jej granicach, Sąd I instancji okoliczności te pominął, podobnie, jak i wnioski formułowane na ich podstawie, zarówno przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, jak i przez organ administracji publicznej. W tym też kontekście istotne znaczenie ma to, że wynika z nich, iż oferta sprzedaży mieszkania przy ul. [...] w B., nie została przedstawiona jako oferta biura nieruchomości "K.", ani też, co istotne, jako tzw. oferta "obca", co znajduje swoje potwierdzenie również w wyjaśnieniach kupującej zawartych w skardze na działalność zawodową pośrednika. Powyższe wnioski korespondują z oceną Sądu I instancji, a mianowicie, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, aby lokal mieszkalny sprzedany klientce biura nieruchomości "K." został jej przedstawiony, jako oferta innego biura, to jest biura "R.". Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie w tej okoliczności, że na etapie koncentracji materiału dowodowego w prowadzonym w sprawie postępowaniu wyjaśniającym, M. P. złożyła w dniu 19 [...] 2011 r. 17 umów pośrednictwa w obrocie nieruchomościami mającymi stanowić dowód zwarcia przez jej pracodawcę – . M. – umów pośrednictwa z innymi biurami nieruchomości, z których żadna nie była jednak umową zawartą z biurem "R.".

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wadliwego ustalenia okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy poprzez pominięcie dowodu z umowy pośrednictwa sprzedaży nieruchomości z dnia 3 [...] 2011 r. zawartej między D. M., a biurem "R." oraz pominięcia dowodu z wystawionej przez to biuro faktury VAT, lecz do oceny ich wiarygodności w relacji do innych dowodów zebranych i przeprowadzonych w sprawie. Nie inaczej bowiem odczytać należy przywołane powyżej stanowisko Sądu I instancji. Zwłaszcza, gdy w świetle dotychczas przedstawionych argumentów oraz rysującego się nas ich tle kontekstu okoliczności towarzyszących "zawieraniu oraz wykonywaniu" spornej w sprawie umowy pośrednictwa podkreślić, że wskazana umowa dołączona została do akt sprawy dopiero w dniu 10 [...] 2013 r., okoliczność ta, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może również pozostawać bez wpływu na ocenę wiarygodności tego dowodu.

W związku z powyższym, nie ma podstaw aby twierdzić, że ustalenia faktyczne, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania w sprawie są obarczone daleko idącym deficytem w zakresie odnoszącym się do materiału dowodowego, ustalanych na jego podstawie faktów oraz ich oceny, w relacji do przesłanek egzekwowania od strony odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Zwłaszcza, gdy w świetle powyżej przedstawionych argumentów, w tym zaś przede wszystkim argumentu, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do pominięcia wskazywanych przez stronę dowodów, lecz do ich oceny - niekorespondującej, gdy chodzi o jej rezultat, z oczekiwaniami strony skarżącej - podkreślić, że nie można i nie należy mylić ustaleń faktycznych z prawną ich oceną, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w odniesieniu do omawianego zarzutu kasacyjnego. Faktami bowiem, są zdarzenia, zjawisko lub sytuację, które miały miejsce. Inną natomiast i sporną w rozpatrywanej sprawie kwestią jest to, czy ustalone w sprawie fakty odnoszące się do wykonywania przez M. P. obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami świadczą o naruszeniu tych obowiązków stanowiąc delikt dyscyplinarny uzasadniający nałożenie kary dyscyplinarnej, czy też przeciwnie mają one obojętne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości wykonywania obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami. Stanowi to już więc ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z kwalifikowaniem danego konkretnego faktu z punktu widzenia konkretnej normy prawnej i określonego nią wzoru zachowania, co innymi słowy oznacza, że ocena, czy sposób wykonywania przez stronę obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami naruszał prawo czy też nie, jest już elementem procesu subsumcji stanu faktycznego pod konkretny przepis prawa. Kwestionując ocenę Sądu I instancji odnośnie do zasadności stanowiska organu, iż M. P. dopuściła się deliktu dyscyplinarnego, za który zasadnie nałożona na nią została kara dyscyplinarna, strona skarżąca powinna więc w skardze kasacyjnej postawić zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie nie zaś, adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie został postawiony w pkt II ppkt 1. petitum skargi kasacyjnej.

Istota zarzucanego Sądowi I instancji niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie wiąże się jednak z zarzuceniem błędu subsumcji rozumianym, jako sytuacja, w której ustalony w sprawie stan faktyczny błędnie uznano za odpowiadający albo nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej - zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (w formie pozytywnej) wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, albo (w formie negatywnej) z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego. Zarzut wadliwego zastosowania w rozpatrywanej sprawie materialnoprawnych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w kontekście art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów - zgodnie z którym postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości wszczęte i niezakończone do dnia 1 stycznia 2014 r. umarza się - którego niezastosowanie również stanowi przedmiot omawianego zarzutu kasacyjnego, strona skarżąca wiąże z datą doręczenia jej ostatecznej decyzji organu administracji po dniu 1 stycznia 2014 r. Z tej zaś okoliczności wywodzi, że postępowanie administracyjne w jej sprawie nie zakończyło się w dacie wydania i podpisania wymienionej decyzji, lecz w dacie jej doręczenia, co uzasadnia - jej zdaniem - twierdzenie, że prowadzone w sprawie postępowanie powinno podlegać umorzeniu, a skoro tak się nie stało, to kontrolowana decyzja wydana została bez podstawy prawnej co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności (por. zarzut z pkt I. ppkt 2. petitum skargi kasacyjnej).

Wymienione zarzuty, wobec komplementarnego ich charakteru rozpatrzeć należy łącznie.

Zarzuty te nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

Według Naczelnego Sadu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, wbrew stanowisku strony skarżącej, nie ma podstaw aby twierdzić, że zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie można i należy łączyć z datą doręczenia stronie decyzji ostatecznej wydanej w tym postępowaniu. Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie w tym argumencie, że przyjęcie, iż niedoręczona decyzja nie istnieje w sensie prawnym oraz że doręczenie decyzji jest równoznaczne z jej wydaniem, pozbawia art. 110 k.p.a. nie tylko logicznego, lecz także normatywnego sensu. Decyzja istnieje w sensie prawnym od dnia jej podpisania przez upoważnioną osobę i tylko istniejąca decyzja może być skutecznie doręczona. Taka decyzja jest decyzją, którą organ wydał. Jest on związany tą wydaną decyzją od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia "o ile kodeks nie stanowi inaczej", czyli że związanie od chwili doręczenia lub ogłoszenia nie jest związaniem bezwzględnym. Ponadto podkreślić należy, że wszystkie skutki doręczenia lub ogłoszenia mogą dotyczyć tylko decyzji uprzednio istniejącej, tj. takiej, która nie tylko została sporządzona, lecz także podpisana.

Jak się podkreśla, obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne. Za wydanie decyzji administracyjnej, a tym samym załatwienie sprawy, można uznać datę, w której akt administracyjny zaopatrzony został we wszystkie niezbędne elementy tej formy działania administracji publicznej. Tak w szczególności należy pojmować konieczne elementy decyzji określone w art. 107 § 1 k.p.a. Realne jest, że w okresie, jaki upływa pomiędzy sporządzeniem decyzji a jej doręczeniem, organ może zmienić stanowisko zajęte w tej decyzji (art. 107 § 1 w zw. z art. 110 k.p.a.). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Tym samym brak jest podstaw, aby twierdzić, że w okresie pomiędzy datą sporządzenia decyzji a momentem jej zakomunikowania stronie sprawa administracyjna nie została zakończona (niezakończone zostało postępowanie administracyjne). W postępowaniu administracyjnym załatwienie sprawy poprzedza moment, w którym strona ma możliwość zapoznania się z rozstrzygnięciem. Chwilą wydania decyzji jest wobec tego data jej sporządzenia, nie zaś doręczenia stronie. Data sporządzenia decyzji wywołuje ponadto oznaczone skutki prawne. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie w art. 107 § 1 k.p.a. daty wydania decyzji jako niezbędnego elementu jej treści ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom. Bez tego elementu, tj. daty, w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa. Wydanie aktu administracyjnego, zaopatrzonego we wszystkie niezbędne składniki formalne powoduje więc, że zostaje w ten sposób załatwiona sprawa administracyjna i od tego momentu decyzja rozpoczyna swój byt prawny, a doręczenie oznacza zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia. Decyzja wywołuje skutki z datą jej wydania, jeśli została ona doręczona (por, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I OSK 81/09).

Uwzględniając powyższe, omawiane zarzuty uznać należało więc za niezasadne. W świetle przedstawionych argumentów, nie ma podstaw, aby twierdzić, że prowadzone w sprawie postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami nie zakończyło się do dnia 1 stycznia 2014 r., a ty samym, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja ostateczna z dnia 31 grudnia 2013 r. wydana została bez podstawy prawnej, skoro we wskazanej dacie jej wydania - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - obowiązywały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiące kompetencyne i materialnoprawne podstawy jej podjęcia.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.