Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1964/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 34
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1964/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Waldemar Michaldo, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r., sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach od [...] do [...] wydanych na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określających przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2013r. i od września 2013r. do grudnia 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz o zabezpieczeniu określonych w tych decyzjach należności podatkowych przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego.

Pismem z dnia 12 czerwca 2014r. D.K. złożył skargę na czynność zabezpieczającą dokonaną zawiadomieniem [...] z dnia 3 czerwca 2014r. z powodu zastosowana zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego.

Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 25 czerwca 2014r. nr [...] wezwał D.K. do sprecyzowania, czy podanie z dnia 12 czerwca 2014r. należy traktować jako skargę na czynność zabezpieczającą, czy też jako zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego z art. 33 § 1 pkt 8 w związku z art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2013r., poz. 1015, powoływanej dalej jako "u.p.e.a.").

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, zobowiązany pismem z dnia 3 lipca 2014r. wyjaśnił, że podanie z dnia 12 czerwca 2014r. jest w istocie zarzutem na prowadzone postępowanie zabezpieczające, tyle tylko, że nie otrzymał zarządzeń o zabezpieczeniu wymienionych w tym zawiadomieniu.

W związku z tym wyjaśnieniami Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 65 § 1 u.p.e.a, przekazał podanie strony z dnia 12 czerwca 2014r. Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego, w celu załatwienia sprawy w trybie właściwym dla zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w dniu 25 lipca 2014r. wydał postanowienie nr [...] uznające zarzuty za bezzasadne.

Pismem z dnia 5 sierpnia 2014r. D.K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie jako przedwczesne z powodu niedoręczenia mu zarządzeń o zabezpieczeniu.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że podstawą uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe sformułowanie sentencji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 8 września 2014r. nr [...] uznał za bezzasadne zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania zabezpieczającego.

Na powyższe postanowienie strona złożyła w dniu 29 września 2014r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, ponownie podnosząc, że zarządzenia o zabezpieczeniu nie zostały mu doręczone. Zobowiązany zaznaczył, że w dniu 3 czerwca 2014r. doręczono mi tylko decyzje o zabezpieczeniu, natomiast wbrew temu co twierdzi organ pierwszej instancji nie odmówił odebrania zarządzeń o zabezpieczeniu, gdyż nie usiłowano mu ich wręczyć. Tym samym nie można było przyjąć, że miała miejsce fikcja doręczenia zarządzeń o zabezpieczeniu z art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 21 października 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów.

Organ drugiej instancji stwierdził, że przedmiotowy zarzut w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego został złożony po upływie siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia zobowiązanemu zarządzeń zabezpieczenia.

Organ przypomniał, że zarządzenia zabezpieczenia doręczone zostały stronie w dniu 3 czerwiec 2014r. w trybie art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nadmienił, że potwierdzeniem skuteczności doręczenia zarządzeń zabezpieczenia jest notatka sporządzona przez pracownika Działu Egzekucji Administracyjnej Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 3 czerwca 2014r. w trybie art. 72 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Pismo zatytułowane "skarga" - sprecyzowane pismem z dnia 3 lipca 2014r. jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne - zostały zgłoszone w dniu 13 czerwca 2014r., a więc po ustawowym terminie (termin ten upłynął w dniu 10 czerwca 2014r.) i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem uchybienia terminu do złożenia zarzutów, kwestionując doręczenie zarządzeń o zabezpieczeniu. Na poparcie swego twierdzenia podniósł, że skoro zarządzenia o zabezpieczeniu zostały oparte na decyzjach o zabezpieczeniu, a te ostatnie skarżący odebrał, to nieprawdopodobne jest, aby miał on twierdzić, że w przypadku pierwszego okazanego jemu zarządzenia o zabezpieczeniu, nie odebrał również zarządzeń o zabezpieczeniu. Skarżący podniósł również, że okoliczność będąca podstawą faktyczną do zastosowania fikcji doręczenia zarządzeń o zabezpieczeniu (o ile art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na jego treść miał zastosowanie do doręczeń pism w Pierwszym Urzędzie Skarbowym) stała się zatem sporna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonej decyzji (postanowienia).

Dokonując oceny postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa.

Sądowej kontroli zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uchylające postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie zabezpieczające i umarzające postępowanie organu pierwszej instancji.

Organ drugiej instancji uznał, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego został złożony po upływie siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia skarżącemu zarządzeń zabezpieczenia.

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym sprawy nie doszło do uchybienia siedmiodniowego terminu do złożenia zarzutu na prowadzone postępowanie zabezpieczające.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2013r., poz. 1015 ze zm. powoływanej dalej jako "u.p.e.a.") zarządzenie zabezpieczenia zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów.

W postępowaniu zabezpieczającym, zobowiązany uprawniony jest na podstawie art. 166b u.p.e.a. do złożenia zarzutów, których podstawy zostały wymienione w art. 33 u.p.e.a.

W art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a. wyrażono wprost ograniczenie czasowe możliwości podniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Zarazem żaden przepis nie precyzuje, że termin ten rozpoczyna swój bieg w momencie doręczenia zarządzenia zabezpieczenia zobowiązanemu. Mając na uwadze, że zdecydowanie większą część zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. zobowiązany może podnieść już momencie doręczenia mu zarządzenia zabezpieczenia ( co najpóźniej powinno mieć miejsce w momencie przystąpienia przez organ do czynności zabezpieczających), zazwyczaj termin do złożenia zarzutów, rozpocznie swój bieg już od momentu doręczenia zarządzenia zabezpieczenia. Jednakże powyższa zasada nie odnosi się do przypadku podniesienia zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczenia tj. sformułowanego na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a.

Siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego winien być liczony od momentu, kiedy zobowiązany dowiedział się o zastosowaniu takiego środka, a nie od daty doręczenia odpisu zarządzenia zabezpieczenia. Zarządzenie zabezpieczenia niejednokrotnie doręcza się zobowiązanemu bez jakiegokolwiek zawiadomienia co do zastosowania zabezpieczenia lub ze wskazaniem innego środka niż następnie kwestionowany. Z oczywistych względów zobowiązany, który nie ma jeszcze wiedzy (w momencie doręczenia tylko zarządzenia zabezpieczenia) o tym jakie zabezpieczenie zostanie wobec niego zastosowane, nie ma praktycznej możliwości sformułowania zarzutu dotyczącego jego zastosowania już w chwili otrzymania zarządzenia zabezpieczenia.

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż odpisy zarządzeń zabezpieczenia zostały doręczone wcześniej niż zawiadomienie o zastosowaniu zabezpieczenia w postaci zajęcia rachunku bankowego. Odpisy zarządzeń zabezpieczenia, jak przyjął organ drugiej instancji zostały skarżącemu doręczone w dniu 3 czerwca 2014r. w trybie art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego skierowanym do Banku PEKAO S.A. zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2014r. Organ drugiej instancji przyjął także, że zarzut z art. 33 pkt 8 u.p.e.a. został zgłoszony w dniu 13 czerwca 2014r. w piśmie zatytułowanym "skarga", a sprecyzowany pismem z dnia 3 lipca 2014r.

W świetle zatem przytoczonego stanowiska w kwestii sposobu liczenia terminu do wniesienia zarzutu na zastosowanie zbyt uciążliwego środka zabezpieczenia, to właśnie data 10 czerwiec 2014r. jest istotna dla ustalenia termin do zgłoszenia zarzutu. W konsekwencji należało stwierdzić, skarżący zgłaszając w dniu 13 czerwca 2014r. zarzut oparty na art. 33 pkt 8 u.p.e.a. tj. zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczenia nie uchybił ustawowemu siedmiodniowemu terminowi określonemu w art. 156 § 1 pkt 8 u.p.e.a.

Niezależnie od powyższych konstatacji, Sąd zwraca uwagę, że przekazane wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akta administracyjne były niekompletne. W aktach tych brak jest kluczowego według organu dowodu w postaci notatki służbowej pracownika Działu Egzekucji Administracyjnej Pierwszego Urzędu Skarbowego która miałaby potwierdzać skuteczność doręczenia skarżącemu zarządzeń zabezpieczenia w dniu 3 czerwca 2014r. w siedzibie urzędu w trybie art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w aktach tych brak jest także postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 25 lipca 2014r. nr [...], zażalenia skarżącego z dnia 5 sierpnia 2014r. oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2014r. nr [...].

Jakkolwiek w niniejszej sprawie brak w/w dokumentów nie uniemożliwił Sądowi rozpoznania skargi, to jednakże należy przypomnieć, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

Dokumentacja przesłana sądowi w tej postaci, nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Przesyłane sądowi akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji winny bowiem zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje niejednokrotnie tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA z 21 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Wa 2170/07, wyrok WSA z dnia 12 kwietnia 2012r., sygn. akt III SA/Łd 94/12).

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując ponownie zażalenie skarżącego na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie kompletnych akt administracyjnych, uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.