Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 845/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kos Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie w przedmiocie wartości celnej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy Decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 72,90 (siedemdziesiąt dwa 90/100) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w zakresie określonym w punkcie I. /-/ W. Długaszewska /-/B. Koś /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w części dotyczącej klasyfikacji towaru (samochodu osobowego marki Ford Transit 150L, rok produkcji [...]) oraz naliczenia długu celnego.

W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...] (OBR [...]) uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w zakresie klasyfikacji taryfowej, opisu towaru w polu 31 SAD, kwoty podatku należnego w polu 45 SAD oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W związku z powyższym na podstawie art. 85 § 1 w związku z art. 13 § 1 Kodeksu Celnego oraz ust. 5 pkt 1 części pierwszej A Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 199 poz. 1253) określił kwotę długu celnego na kwotę 1305,70 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego stwierdzono, że podana przez stronę w zgłoszeniu celnym klasyfikacja towaru (kod PCN) jest nieprawidłowa.

Przeprowadzona rewizja celna, potwierdzona opinią techniczną Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. wykazała, iż przedmiotowy samochód posiada przestrzeń ładunkową znajdującą się za miejscami siedzącymi (kierowca + pasażer) oddzieloną od części pasażerskiej przegrodą stanowiącą płytę profilowaną przymocowaną do szkieletu za pomocą śrub. Przegroda ta nie została zamontowana w fabryce, ponieważ jak wynika z pisma dealera Ford Distribution Sp. z o.o., przedmiotowy samochód został wyprodukowany w karoserii kombi, kategorii M 1 jako samochód osobowy. Samochód ten, zgodnie z oceną techniczną z dnia [...].04.2001 r., nr [...], posiada otwory w podłodze oraz w ścianach bocznych nadwozia umożliwiające kotwiczenie różnego rodzaju wyposażenia, w tym również pasów bezpieczeństwa i siedzeń.

Z dokumentu Fahrzeugbrief Nr [...] wynika, że pojazd marki Ford Transit o numerze nadwozia [...] został wyprodukowany jako samochód osobowy zamknięty z liczbą miejsc siedzących 9. Obecnie w dokumencie tym zmieniono wpis określający rodzaj pojazdu na - LKW Geschlossen Kasten - samochód ciężarowy z zamkniętą skrzynią. Na podstawie niemieckiego dokumentu rejestracyjnego Nr [...] ustalono, że przedmiotowy samochód został przerejestrowany z samochodu osobowego na ciężarowy w dniu [...] kwietnia 2001 r. W tym też dniu pojazd ten został wyrejestrowany, a następnie zgłoszony w Oddziale Celnym w L. do procedury tranzytu czego potwierdzeniem jest karta 4 dokumentu wywozowego, Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001r.

Na podstawie powyższych okoliczności organ celny stwierdził, że poprzez swoje działanie strona chciała zapłacić cło należne od samochodu ciężarowego, które jest niższe od cła dla samochodu osobowego.

Odnośnie przedłożonej przez stronę oceny technicznej pojazdu Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., w której biegły stwierdził, iż badany pojazd jest samochodem ciężarowym, organ I instancji wskazał, iż opinia ta nie jest obligatoryjna dla organów celnych i nie może stanowić podstawy uwzględnienia stanowiska strony co do klasyfikacji taryfowej przedmiotowego pojazdu.

Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami do ustalania klasyfikacji powołane są organy celne.

Wskazał również, iż nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji (np. ustawy prawo o ruchu drogowym) może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej. W myśl nomenklatury taryfowej zamontowanie przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej w przedmiotowym samochodzie, nie zmieniło rodzaju samochodu na samochód wyłącznie przeznaczony do transportu towarowego. Samochód ten nadal zachowuje status samochodu osobowo-towarowego bowiem istnieje nadal możliwość zamontowania w nim siedzeń (stwierdzono w wyniku rewizji wywiercone otwory na zamontowanie siedzeń).

W tych warunkach, zgodnie z reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej, pojazd ten powinien być zakwalifikowany do kodu PCN 8703 3290 9.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. kodeks celny (Dz. U. Nr 23 poz. 117 z późn. zmianami) należności celne przywozowe są ustalane przy uwzględnieniu stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

Sporny samochód został zakupiony w H w dniu [...] kwietnia 2001 r. jako samochód ciężarowy. We wszystkich dokumentach tranzytowych (włącznie z niemiecką odprawa wywozową) samochód przedstawiany był jako ciężarowy. Status samochodu jako samochodu ciężarowego potwierdza również badanie techniczne pojazdu wykonane przez stację diagnostyczną, opinia techniczna Nr [...] wykonana przez PZMot oraz zapis w dokumencie Fahrzeugbrief Nr [...] Geschlossen Kasten - samochód ciężarowy z zamkniętą skrzynią.

Zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru, w pozostałej części utrzymując ją w mocy.

Organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia dokonane przez organ I instancji oraz przytoczone w zaskarżonej decyzji argumenty, uzasadniające klasyfikację taryfową przedmiotowego pojazdu samochodowego do kodu taryfowego PCN 8703.

Wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami do Taryfy celnej (stanowiącymi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. - Dz.U. Nr 74 poz. 830) w rozumieniu pozycji 8703 określenie "samochody osobowo-bagażowe" oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów.

W niniejszej sprawie w wyniku rewizji, stwierdzono, że pojazd samochodowy marki "Ford Transit" 150L wyposażony jest w szybę boczną jak i dwie szyby tylne (częściowo oszklony) i posiada nawiercenia, umożliwiające montaż siedzeń.

Zgodnie z niemieckim dokumentem rejestracyjnym Fahrzeugbrief Nr [...] przedmiotowy pojazd został przerejestrowany z samochodu osobowego na samochód ciężarowy.

Obecnie w dokumencie tym samochód określony jest jako samochód ciężarowy z zamkniętą skrzynią, w dokumencie tym brak jest jednakże adnotacji wskazujących na zmiany konstrukcyjne pojazdu.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ odwoławczy wskazał, że dla potrzeb celnych podstawę prawną wydanych decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, w tym dla potrzeb klasyfikacji celnej nawet wówczas, gdy towary traktowane były odmiennie w innych przepisach (np. prawo o ruchu drogowym) publikacjach czy opiniach rzeczoznawców.

Organ II instancji podniósł ponadto, że zamontowanie w przedmiotowym pojeździe przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej nie zmieniło jego rodzaju na samochód przeznaczony wyłącznie do transportu towarowego. Uzyskanie zwiększonej przestrzeni bagażowej przez demontaż siedzeń nie przesądza o zmianie kategorii pojazdu i jeżeli nawet samochód ten nie posiadał tylnych siedzeń, to istniała możliwość ich montażu.

Wskazał również (podobnie jak organ I instancji), iż przedłożona przez skarżącego opinia techniczna rzeczoznawców PZMot kwalifikująca przedmiotowy pojazd jako samochód ciężarowy nie jest wiążąca dla organów celnych.

Z powyższych względów Dyrektor Izby Celnej uznał, iż przedmiotowy pojazd został prawidłowo zakwalifikowany do kodu PCN 8703 3290 9 zgodnie ze stanem faktycznym w dniu dokonania zgłoszenia, bowiem do pozycji 8703 taryfy celnej, zgodnie z jej brzmieniem, klasyfikuje się pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący T.P., domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując, iż organy celne dokonały błędnej klasyfikacji sprowadzonego przez niego samochodu do kodu PCN 8703 (samochód osobowy), zamiast prawidłowo PCN 8704 (samochód ciężarowy). Wskazał ponadto, że jednoznaczna ocena na gruncie przepisów prawa celnego czy przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym czy też osobowym, wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego pozwalającego określić charakter tego pojazdu.

W tej sprawie były sporządzone dwie opinie techniczne, jedna na zlecenie organów celnych a druga na zlecenie strony. Opinie te w swoich końcowych wnioskach znacznie się różniły, jednak organy celne oparły się tylko na opinii sporządzonej na ich zlecenie, pomijając całkowicie opinie przedstawioną przez stronę i nie wyjaśniając dlaczego odmówiły tej opinii statusu dowodu w sprawie.

Skarżący podniósł w końcu, że przedmiotem złożonego przez niego odwołania do Dyrektora Izby Celnej, była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2002 r. o numerze [...]. Natomiast rozpoznając to odwołanie Dyrektor Izby Celnej dokonał rozstrzygnięcia w przedmiocie nieznanej stronie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę uznać należy za uzasadnioną. Co się tyczy podniesionej przez skarżącego kwestii, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana została w wyniku odwołania wniesionego przez stronę od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] zamiast prawidłowo decyzji z dnia [...] listopada 2002r., Nr [...] (nieznanej stronie), należy wskazać, iż ta pisarska omyłka została sprostowana postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2003 r., Nr [...], doręczonego stronie (co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru w aktach administracyjnych) w dniu [...] czerwca 2003 r. Nie budzi zatem wątpliwości, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...] i dotyczy tej decyzji.

Odnośnie meritum sprawy należy stwierdzić, iż istotą sporu w rozpoznawanej sprawie, której przedmiotem była klasyfikacja taryfowa importowanego przez skarżącego samochodu Ford Transit było określenie rodzaju tego pojazdu.

Skarżący przedstawił organom celnym niemieckie dokumenty pojazdu (BRIEF Nr [...] i zaświadczenie o wymeldowaniu) określające go jako pojazd ciężarowy. Jak wynika ponadto z dokumentów przedłożonych przez Starostwo Powiatowe, a dotyczących dopuszczenia przedmiotowego pojazdu do ruchu drogowego w terenie Polskim (decyzja w sprawie rejestracji pojazdu z dnia [...] czerwca 2001 r., dokument identyfikacyjny pojazdu Nr 4789 z dnia [...] kwietnia 2001 r. oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym Nr [...]), przedmiotowy samochód został zakwalifikowany jako samochód ciężarowy również na terenie Polski.

Sporządzona w wyniku zlecenia organów celnych ocena techniczna pojazdu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. w danych techniczno-identyfikacyjnych, w rubryce "rodzaj pojazdu" zawiera stwierdzenie "samochód ciężarowy". Również z dalszej treści wskazanej opinii wynika, że jakkolwiek poddany ocenie samochód opuścił fabrykę jako osobowy, został zmodernizowany w wyniku czego uzyskał cechy samochodu ciężarowego.

W tym zakresie ustalenia zawarte w ocenie technicznej uwzględnione przez organy celne jako podstawa wydania kwestionowanych przez skarżącego decyzji, są zbieżne z treścią opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę PZM Nr [...], który również określa przedmiotowy samochód jako samochód ciężarowy.

W dalszej części obie opinie różnią się jednak zasadniczo bowiem w ocenie technicznej pojazdu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. zawarto stwierdzenie, ze nadwozie pojazdu ma charakter uniwersalny tzn. kształtowniki konstrukcji bocznych jak i podłoga posiadają otwory umożliwiające kotwiczenie różnego rodzaju wyposażenia, w tym również pasów bezpieczeństwa jak i siedzeń, natomiast z przedstawionej przez stronę w toku postępowania oceny technicznej Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. wynika, że pojazd nie jest przystosowany do zamontowania siedzeń i przewozu osób w części ładunkowej.

Te różnice w treści opinii nie sprowadzają się zatem, jak twierdzą organy celne, jedynie do kwestii nomenklaturowych - różnego nazewnictwa stosowanego w różnych obszarach branży motoryzacyjnej. Są one natomiast wyrazem różnych ustaleń faktycznych odnośnie parametrów technicznych przedmiotowego pojazdu, a w szczególności co do tego czy samochód ten bez zmian konstrukcyjnych mógł być używany również do przewozu osób. Ustalenie tej okoliczności miało zasadnicze znaczenie w świetle Wyjaśnień do taryfy celnej (poz. 8703) stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz. U. Nr 74 poz. 830)

W tym zakresie organy celne oparły się wyłącznie na sporządzonej na ich zlecenie opinii technicznej z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], pomijając całkowicie ustalenia zawarte w przedłożonej przez stronę ocenie technicznej Nr [...]. Dokument ten, zawierał konkretne ustalenia faktyczne, odnoszące się do cech technicznych sprowadzonego samochodu, i jeśli w ocenie organów celnych, ustalenia zawarte w tej opinii nie były prawidłowe, w treści zaskarżonej decyzji powinny zostać wskazane przesłanki jakimi kierował się organ celny odmawiając wiarygodności tej opinii i zawężając podstawę ustaleń faktycznych do opinii sporządzonej na jego zlecenie.

Niewyjaśnienie tej kwestii, nie tylko stanowi naruszenie przepisu art. 210 § 4 ordynacji podatkowej, ale również daje podstawę do przyjęcia, iż organ celny naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 ordynacji podatkowej), przyjmując za wykazane, że przedmiotowy samochód był samochodem "osobowo-bagażowym" w rozumieniu pozycji 8703 taryfy celnej, mimo że część dowodów zgromadzonych w toku postępowania tego stanowiska nie uzasadniała.

Organ celny nie mógł dowodu przedłożonego przez stronę (zwłaszcza wobec treści dokumentów rejestracyjnych zarówno polskich jak i niemieckich, gdzie sporny samochód określony jest jako ciężarowy) zdyskredytować, jedynie ogólnym stwierdzeniem, "że dokument na który powołuje się strona, nie jest obligatoryjny dla organów celnych" bez odniesienia się do ustaleń faktycznych zawartych w tym dokumencie. Zasadne jest więc stanowisko skarżącego, że zostały naruszone zasady postępowania, którymi winien kierować się organ celny wydając zaskarżoną decyzję, w szczególności uznać należy że doszło do naruszenia treści art. 210 § 4 i art. 191 oraz art. 122 ordynacji podatkowej w takim stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania.

Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 z późn. zmianami). O wstrzymaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. Ustawy o psa a o kosztach na podstawie art. 200 psa.

/-/M. Kwiecińska /-/B. Koś /-/W. Długaszewska