Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 445/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak, Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński, Zdzisław Sadurski (spr.), Protokolant Małgorzata Suchocka, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w Markach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2004 r. sygn. akt V SA 2406/03 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Markach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2004 r. sygn. akt V SA 2406/03 oddalił skargę "[...]." Sp. z o.o. z siedzibą w Markach wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r., nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przedstawił przebieg sprawy. Decyzją

z dnia 9 maja 2003 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej

w Warszawie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie

z dnia 17 lutego 2002 r. nr [...], na podstawie którego zgłoszenie celne "[...]." spółki z o.o. z siedzibą w Markach z 2 marca 2000 r. nr SAD [...] zostało uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej, zastosowanej stawki celnej oraz wymiaru cła.

Uzasadniając swoją decyzję Dyrektor Izby Celnej podał, że dnia 2 marca 2000 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. towar określany jako "sok pomidorowy" o nazwie handlowej "[...]", klasyfikując go do kodu PCN 2009 50 90 0 z autonomiczną stawką celna w wysokości 35%.

Importowany towar wyprodukowany przez grecką firmę [...] S.A. o nazwie handlowej "[...]", według certyfikatu producenta stanowiły sezonowo produkowane rozdrobnione cieplnie pomidory o zawartości suchej masy 6,5%-6,8%, sprowadzane w opakowaniach 500g. Powyższego nie potwierdziły wyniki badań przeprowadzonych przez Centralny Inspektorat Standaryzacji-Laboratorium w Poznaniu, na podstawie próbek pobranych w dniu 24 lutego 2000 r. W następstwie przeprowadzonej analizy towaru zgłoszonego do obrotu na polskim obszarze celnym okazało się, że przedmiotem importu był przecier pomidorowy, o zawartości suchej masy w badanych próbkach ok. 8,7 %, co powoduje, iż produkt należy zaklasyfikować do kodu PCN 2002 90 19 0 Taryfy celnej. Pozycja ta obejmuje pomidory całe lub w kawałkach przetworzone lub zakonserwowane inaczej niż za pomocą octu lub kwasu octowego, w tym sok pomidorowy, w którym zawartość suchej masy wynosi 7% wagowych lub więcej. Nie obejmuje natomiast m. i. ketchupu pomidorowego i innych sosów pomidorowych (pozycja 2103), a także zupy pomidorowej oraz przetworów z nich (pozycja 2104). Tym samym Dyrektor Izby Celnej uznał za niezasadne stanowisko Spółki "[...].", która wnosiła o zakwalifikowanie importowanego produktu do pozycji 2009 Taryfy celnej, obejmującej soki owocowe i soki warzywne niesfermentowane i niezawierające dodatku alkoholu, nawet z dodatkiem cukru lub innej substancji słodzącej.

W skardze decyzję Dyrektora Izby Celnej strona wniosła o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji zarzucając brak przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania przez Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie oraz nieprawidłowe zaklasyfikowanie produktu "[...]" – rozdrobnionych pomidorów bez skóry do kodu PCN 2002 90 19 0 Taryfy Celnej. Skarżąca podniosła, że organy celne orzekły w niniejszej sprawie o składzie procentowym sprowadzanego towaru w sytuacji, gdy z przedmiotowego transportu nie pobrano żadnej próbki, zarzuciła również, że ustalenia o zawartości suchej masy poczynione zostały na podstawie innych przypadkowych próbek i ich – w ocenie skarżącej-nierzetelnych i niewiarygodnych badań. Podniosła również, że organy dokonując poboru próbek nie stosują Polskiej Normy PN72/A-75050 dotyczącej sposobu pobierania próbek. Skarżąca powołała się także na Wiążącą Informację Taryfową z 4 maja 2000 r. nr 87/2000/20, która dla spornego produktu jako właściwy wskazuje kod PCN 2009 50 90 0.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu zarzut niezasadnego wszczęcia postępowania celnego przez organ administracji nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje obu instancji wydane zostały w następstwie przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wszczęte ono zostało przez Dyrektora Urzędu Celnego w Warszawie w dniu 17 października 2001 r. z urzędu na wniosek Generalnego Inspektora Celnego, złożony 22 sierpnia 2001 r., Nr DKO 9/2001/2402, na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. o Inspekcji Celnej (Dz. U. nr 71, poz. 449). W wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie skarżącej Spółki ujawniono dokumenty (m.in. specyfikację produkcji [...] z 15 marca 1999 r. towarów [...] i [...], wyniki analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji) oraz zbadano próbki pobrane w lutym i marcu 2001 r. towaru zadeklarowanego jako sok pomidorowy "[...]" pod kątem zawartości suchej masy w produkcie. Analiza dokumentów i wyników badań laboratoryjnych próbek towaru, ze względu na zawartość suchej masy pow. 7%, wskazywała na import innego produktu (przecier pomidorowy), aniżeli zadeklarowany w zgłoszeniu celnym (sok pomidorowy), co doprowadziło do deklarowania w zgłoszeniach celnych niewłaściwego kodu PCN z zastosowaniem niższej stawki celnej. Celem kontroli inspekcji celnej jest przeciwdziałanie i zwalczanie naruszeń prawa obowiązującego w zakresie obrotu towarowego z zagranicą, a jej wyniki służą do formułowania wniosków w zakresie wymiaru należności celnych. Niezbędnym stało się sprawdzenie poprzez wszczęcie z urzędu postępowania przez organ administracji czy zgłoszenie celne z 2 marca 2000 r. odpowiadało wymogom określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego.

Sąd uznał również, iż chybiony jest zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego oraz naruszenia przepisów procedury administracyjnej w zakresie związanym z ustaleniem stanu towaru zadeklarowanego przez importera w zgłoszeniu celnym z dnia 2 marca 2000 r. jako sok pomidorowy. Dla właściwej klasyfikacji według kodu PCN towaru o nazwie handlowej "[...]" zasadnicze znaczenie ma zawartość suchej masy w produkcie. Sąd wyjaśnia, że według specyfikacji produkcji "[...]" S.A. produkt o opisie Passata stanowi sezonowo produkowaną pastę z rozgniecionych pomidorów – łagodnie skoncentrowany sok z rozgniatanych cieplnie pomidorów, pakowany w opakowaniach TTK 500 g, o zawartości suchej masy 6,5 %-6,8 %. Analiza próbki pobranej podczas kontroli jakości dotyczącej zgłoszenia celnego z dnia 22 lutego 2000 r. wykazała, że importowany produkt zawierał w swoim składzie wagowym 8,7 % suchej masy. Uzasadnia to klasyfikacje taryfową dokonaną przez organy celne.

Również za niezasadny uznał Sąd zarzut skarżącej o niedopuszczalności orzekania o składzie procentowym składników towaru, w sytuacji nie zastosowania przy poborze próbek wymogów określonych w Polskiej Normie [...]. Wskazał, że zapis w dokumencie SAD z dnia 22 lutego 2000 r. oraz adnotacja w świadectwie [...] z dnia 24 lutego 2000 r. zawierają dane dotyczące pochodzenia towaru, pozwalające ustalić, że produkty są tożsame. Według zeznań świadka – pracownika Spółki skład i jakość produktu pomidorowego nie uległy zmianie. Nadto certyfikaty jakości producent wystawiał na okres 3 miesięcy. Dotyczyły one towaru importowanego w tym okresie. Sąd stwierdził, iż niniejsze próbki do badań laboratoryjnych zostały pobrane w sposób właściwy w ramach kontroli jakości handlowej towaru, z zachowaniem warunków oraz trybu określonego w ustawie z dnia 12 września 1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacji towarów rolno-spożywczych w obrocie z zagranicą. W dacie odprawy celnej sposób pobierania próbek dla potrzeb postępowania regulowało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy przeprowadzania rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, iż nie mają dla sprawy istotnego znaczenia przedłożone przez stronę świadectwa analiz oraz późniejsza Wiążąca Informacja Taryfowa z dnia 4 maja 2000 r. w sytuacji gdy nie można ustalić czy dokumenty te dotyczą towaru objętego niniejszą sprawą.

"[...]." Spółka z o.o. w Markach wniosła skargę kasacyjną domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 9 maja 2003 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z dnia 17 lutego 2003 r. uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej oraz zastosowania stawki celnej, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowanie.

Jako podstawy skargi kasacyjnej skarżąca spółka wskazała :

- naruszenie art. 8 kpa poprzez uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania do organu Państwa, przez akceptowanie i podejmowanie nieobiektywnego, wybiórczego i zupełnie dowolnego stosowania przepisów prawa i zasad prowadzenia postępowania, bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do przedstawianych zarzutów,

- naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego po przez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonywane przez instytucje nie będące organami celnymi,

- rażące naruszenie art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie , że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru – "[...]" – na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Dyrektor Izby celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z przyczyn

wskazanych w uzasadnieniu decyzji z dnia 9 maja 2003 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec czego szczególnego znaczenia nabiera należyte sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej.

Według art. 174 pkt.1 i 2 p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na podstawach:

- naruszenia prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po wniesieniu skargi kasacyjnej możliwe jest jedynie przytaczanie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, o czym mowa w art. 183 § 1 zdanie drugie p.s.a., wyłączone jest natomiast korygowanie samych podstaw kasacyjnych.

W świetle powyższego nie istnieje możliwość samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny względnie ich uściślenie bądź korygowanie (por. wyrok NSA z 30 marca 2004r., sygn. GSK 10/04, Monitor Prawniczy 2004/9/392; postanowienie NSA z 9 lutego 2004 r., sygn. GSK 20/04, Przegląd Podatkowy 2004/5/53).

Z wymienionych już przyczyn nie było dopuszczalne takie działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sprowadzałoby się do badania czy sąd pierwszej instancji naruszył inne niż wymienione unormowania, z zastrzeżeniem art. 183 § 1 p.s.a. Dlatego NSA rozpoznając skargę kasacyjną ogranicza się do zbadania sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt.2 p.s.a jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. GSK 73/04, Monitor Prawniczy 2004/14/632). Założeniom tym nie odpowiada zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Przepis ten nie stanowi przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, nie mógł więc być stosowany przez sąd pierwszej instancji. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odesłań pozwalających na stosowanie tego przepisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Art. 8 k.p.a. nie znajduje nadto zastosowania w postępowaniu celnym. Zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosować należało odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej przy uwzględnieniu zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Brak więc podstaw do przyjęcia, że kierować się należało regulacjami Kodeksu postępowania administracyjnego oceniając prawidłowość działania organów celnych.

Skarżąca spółka zarzuca naruszenie art. 3 § 1 Kodeksu celnego przez uznanie, że czynności dozoru i kontroli celnej mogą być dokonane przez instytucje nie będące organami celnymi. Uzasadniając ten zarzut przytacza treść art. 3 § 1 pkt 1 i 5 Kodeksu celnego celem wykazania, że działania w ramach dozoru celnego i kontroli celnej mogą być dokonane jedynie przez organy celne a nie przez inne podmioty, w tym Centralny Inspektorat Standaryzacji, który dokonał analizy próbek sprowadzanego z zagranicy towaru.

Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, czy wymieniony zarzut postrzega w kategoriach naruszenia przepisów postępowania czy też prawa materialnego (art. 174 pkt 2 czy też pkt 1 p.s.a.). Treść zarzutu i jego uzasadnienia wskazuje, że w istocie dotyczy on naruszenia przepisów postępowania w toku czynności poprzedzających wydanie decyzji przez organy celne. Tego rodzaju zarzut nie mógł być uwzględniony zważywszy, że nie odnosił się do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stosowanych przez sąd pierwszej instancji.

Art. 3 § 1 pkt 1 i 5 Kodeksu celnego zawiera definicje ustawowe pojęć dozoru celnego i kontroli celnej. Materialnoprawny aspekt tych definicji pozostaje bez istniejącego związku z przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Art. 85 § 1 Kodeksu celnego dopuszcza dokonanie z urzędu postimportowej kontroli zgłoszenia celnego. W ramach tej kontroli dopuszczalne jest badanie dokumentów i danych handlowych będących w posiadaniu importera jak również innych osób (art. 85 § 2 Kodeksu celnego). Zgodnie z regułami dowodowymi wymienionymi w art. 180 § 1 i 191 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego organ celny obowiązany jest brać pod uwagę wszelkie środki dowodowe niezależnie od źródeł ich pochodzenia, a więc także wyniki analiz próbek towarów wykonane przez Centralny Inspektorat Standaryzacji. Jeżeli w wyniku tak przeprowadzonego postępowania organ celny dochodzi do wniosku, że zgłoszenia celnego dokonano nieprawidłowo, wydaje decyzję o jakiej mowa w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Tak też przedstawiał się tok postępowania organów celnych w sprawie niniejszej, tyle że poprzedzony został działaniami organów Inspekcji Celnej. Postępowanie to w żaden sposób nie mogło kolidować z definicjami dozoru celnego i kontroli celnej skoro prowadzone było przez organy celne i w granicach zakreślonych przez przepisy zawierające wyjaśnienia pojęć ustawowych.

Zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że organy celne dokonały prawidłowego ustalenia stanu towaru na dzień przyjęcia przedmiotowego zgłoszenia celnego jest wewnętrznie niespójny. Zgodnie z przepisem, którego naruszenie zarzucono, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd pierwszej instancji kierował się stanem towaru z określonego w tym przepisie momentu i takiego stanowiska strona skarżąca nie kwestionuje. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu celnego wywodzi natomiast, że błędnie przyjęto, że wyniki analizy próbek towaru pobranych przed datą zgłoszenia celnego uznanego za nieprawidłowe odnieść można do stanu towaru z chwili dokonania zakwestionowanego zgłoszenia celnego. Tak więc zarzut nie dotyczy w istocie naruszenia art. 85 § 1 Kodeksu lecz wadliwość ustaleń faktycznych, na których oparł się sąd pierwszej instancji. Strona skarżąca nie wymieniła jednak jakichkolwiek przepisów postępowania sądowoadministracyjnego jakie miałby naruszyć sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła, bez przytoczenia przepisów prawa, argumenty mające wpływać na odmienną ocenę dowodów zmierzającą do stwierdzenia, iż kierować się należało innymi niż zaakceptowane przez sąd środkami dowodowymi. Tymczasem odmienna ocena dowodów i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, nie stanowi podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 p.s.a. (por. wyrok NSA z 31 marca 2004 r., sygn. GSK 59/04, ONSA i WSA 20074/1/10).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto wywody odnoszące się do kwestii stosowania Polskiej Normy w zakresie pobierania próbek towarów. Argumentacja w tym zakresie nie znalazła jednak odzwierciedlenia w postaci sformułowania odpowiedniej podstawy skargi kasacyjnej. Z tego też powodu nie wymaga ona odniesienia.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, nie zachodzą również wymienione w art. 183 § 2 p.s.a. przyczyny nieważności postępowania, które należy brać pod uwagę z urzędu. Dlatego też oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.s.a.