Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2108/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary upomnienia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej także: "Krajowy Sąd Dyscyplinarny"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm., dalej: "u.s.z.a.i.b.u."), po rozpatrzeniu odwołania T. G. (dalej także: "skarżący" lub "strona") utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., w sprawie orzeczenia kary upomnienia.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Z. J. wniosła skargę do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na Ł. K. oraz skarżącego. Wskazała, że jest inwestorem budowy budynku magazynowego z chłodnią w G.. Po sporządzeniu inwentaryzacji geodezyjnej okazało się, że posadowienie obiektu budowlanego, jego kształt i kubatura odbiegają od rozwiązań przyjętych w projekcie. Roboty budowlane były prowadzone przez przedsiębiorstwo C. sp. z o.o. sp. k. Kierownikiem budowy był Ł. K. - pracownik generalnego wykonawcy, natomiast skarżący - inspektorem nadzoru inwestorskiego. Skarżący posiada uprawnienia budowlane z dnia [...] grudnia 2004 r. do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

W dniu [...] listopada 2013 r. [...] Okręgowa Izby Inżynierów Budownictwa przesłuchała w charakterze strony skarżącego, który potwierdził, że pełnił funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego na przedmiotowej budowie. Skarżący wskazał, że został wprowadzony w błąd przez inwestora, który informował go, że budynek ma zostać wykonany według projektu zamiennego, jednakże post factum okazało się, że inwestor nie dysponuje zamiennym pozwoleniem. W tej sytuacji skarżący niezwłocznie zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa i zrezygnował z pełnionej na budowie funkcji. Strona wyjaśniła, że jej błąd polegał na zawierzeniu słowu inwestora i nieuzyskaniu od niego w formie pisemnej decyzji o zamiennym pozwoleniu na budowę przed dokonaniem stosownych zmian.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa zwróciła się z wnioskiem do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego o ukaranie skarżącego, któremu zarzuciła, że pełniąc funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego podczas budowy budynku magazynowego z chłodnią w G. niedbale wypełniał swoje obowiązki, w szczególności dopuścił do wybudowania obiektu niezgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę w zakresie posadowienia budynku na działce oraz dokonaniu zmiany powierzchni zabudowy. W ten sposób naruszył on dyspozycję art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z dołączonej do skargi Z. J. inwentaryzacji geodezyjnej obiektu budowlanego wykonanej w dniu [...] lipca 2013 r. przez uprawnionego geodetę jednoznacznie wynika, że budynek magazynowy z chłodnią został posadowiony niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Przeprowadzone w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2013 r. kontrole na miejscu budowy usytuowanej w G. potwierdziły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w zw. z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2013 r. wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych oraz nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót.

Odnosząc się do powyższego w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący wyjaśnił, że obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego zaczął pełnić w dniu [...] kwietnia 2013 r. Na kilka dni przed rozpoczęciem budowy inwestor przesłał do generalnego wykonawcy drogą elektroniczną projekt zamienny, według którego nakazał prowadzić inwestycję, zapewniając jednocześnie o dopełnieniu formalności urzędowych związanych z wprowadzonymi zmianami do projektu. Skarżący uwierzył w te zapewnienia i nie żądał przedstawienia oficjalnych zmian w projekcie. Na okoliczność wprowadzonych zmian inwestor i generalny wykonawca podpisali aneks do umowy zawierający zmiany ilościowe materiałów. Inwestor za pośrednictwem generalnego wykonawcy zlecił geodecie wytyczenie budynku na podstawie projektu zamiennego. W dniu [...] lipca 2013 r. doszło do spotkania w siedzibie inwestora, gdzie jego pełnomocnik poinformował, że inwestor pomimo wcześniejszych zapewnień nie posiada decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. W związku z tym skarżący zrezygnował z pełnionej funkcji zawiadamiając o tym PINB, WINB oraz inwestora.

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i za jego popełnienie orzekł karę upomnienia.

W uzasadnieniu wskazał, że zarzut wybudowania obiektu niezgodnie z projektem budowlanym oraz decyzją o pozwoleniu na budowę został jednoznacznie udowodniony. Posadowienie, kształt i kubatura wybudowanego obiektu są odmienne od tych, które przewidywała dokumentacja projektowa. W ocenie organu nieistotnym dla sprawy jest fakt, że skarżący dopuścił się nadzorowania budowy według projektu zamiennego tylko dlatego, że inwestor zapewniał go o posiadaniu pozwolenia na budowę na podstawie projektu zamiennego. Skarżący pełniąc funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego powinien sprawdzić, czy zatwierdzony projekt zamienny rzeczywiście istniał. Do czasu otrzymania tego dokumentu nie powinien dopuścić do rozpoczęcia budowy.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji. Wskazał, że do obowiązków inwestora należało zapewnienie opracowania projektu budowlanego. Inwestor złamał prawo podpisując z generalnym wykonawcą umowę o wybudowanie budynku magazynowego z chłodnią na podstawie projektu zamiennego, a nie projektu zatwierdzonego decyzją nr [...]. Stwierdził, że obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego realizował rzetelnie i zgodnie z posiadaną wiedzą. Reprezentował inwestora zgodnie z przekazanym przez niego projektem oraz otrzymaną informacją o posiadaniu decyzji o pozwoleniu na budowę według projektu zamiennego. W jego ocenie przepis art. 25 pkt 1 Prawa budowlanego nie wymaga sprawdzenia przez inwestora nadzoru inwestorskiego, czy materiały i informacje niezbędne do reprezentowania inwestora są zgodne z prawem. Inwestora i inspektora nadzoru inwestorskiego z samej istoty powinna łączyć szczególna więź zaufania. W tym przypadku to inwestor świadomie wprowadził w błąd generalnego wykonawcę, kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego.

Rozpatrując wniesione odwołanie Krajowy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2013 r. o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych polegających na budowie budynku magazynowego z chłodnią prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2011 r.

W jego uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Ł. K. i skarżący poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rezygnacji z pełnienia funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego budynku magazynowego wraz z chłodnią w G. przy ul. [...][...] na działce nr [...]. Głównym powodem rezygnacji było uzyskanie informacji od inwestora i jego pełnomocnika o fakcie, że na projekt zamienny, na podstawie którego inwestycja była od początku realizowana inwestor nie uzyskał zamiennego pozwolenia na budowę. W dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2013 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę wykonanych robót budowlanych, w trakcie której stwierdził, że wzniesiony budynek zawiera istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które między innymi polegają na zmianie gabarytów i lokalizacji w terenie. Stwierdzone odstępstwa wymagały zatwierdzenia w drodze zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, w zw. z czym decyzją z dnia [...] października 2013 r. PINB w G. nałożył na inwestora – Z. J. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w przedmiotowym budynku magazynowym w terminie miesiąca od uzyskania przez decyzję waloru ostateczności.

Organ odwoławczy podkreślił, że wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcia (postanowienie z dnia [...] września 2013 r. i decyzja z [...] października 2013 r.) są niewątpliwie dokumentami urzędowymi. Z powyższych rozstrzygnięć wynika, że budowa była realizowana na podstawie projektu budowlanego odmiennego od tego, który został zatwierdzony decyzją z dnia [...] września 2011 r., w wyniku czego doszło do realizacji budowy z istotnymi odstępstwami w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Projekt, na podstawie którego prowadzono roboty budowlane nie został zatwierdzony przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Organ odwoławczy w konkluzji stwierdził, że skarżący dopuścił do realizacji budowy niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Jego wyjaśnienia, że został wprowadzony w błąd nie zasługiwały w ocenie organu na uwzględnienie, gdyż odpowiedzialność osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie jest obiektywna, a skarżący miał świadomość, że roboty będą wykonywane na podstawie projektu zamiennego. Pełniąc samodzielną funkcję pracownika nadzoru inwestorskiego niewątpliwie powinien w tej sytuacji zażądać co najmniej wglądu w decyzję zatwierdzającą projekt zamienny. Brak takich działań i danie wiary ustnemu zapewnieniu inwestora o istnieniu takiej decyzji nie może być okolicznością wyłączającą lub łagodzącą odpowiedzialność zawodową w budownictwie, z tytułu nieprzestrzegania obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 i art. 98 Prawa budowlanego w zw. z art 11 u.s.z.a.i.b.u. polegające na zaniechaniu doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego oraz wniosku o, którym mowa w art. 97 Prawa budowlanego zawierającego opis stawianych zarzutów wraz z ich kwalifikacją prawną i uzasadnieniem;

2. naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 i art. 98 Prawa budowlanego w zw. z art. 11 u.s.z.a.i.b.u. polegające na zobowiązaniu strony do złożenia wyjaśnień bez uprzedniego umożliwienia mu zapoznania się z treścią stawianych zarzutów i bez przedstawienia dowodów, do których ma się odnieść;

3. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 97 i art. 98 Prawa budowlanego w zw. z art. 11 u.s.z.a.i.b.u., polegające na dokonaniu istotnych w sprawie ustaleń faktycznych w oparciu o wyjaśnienia strony złożone bez uprzedniego poinformowania go o treści stawianych zarzutów,

4. naruszenie art. 6 ust 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284) polegające na zaniechaniu przekazania informacji o stawianych zarzutach oraz umożliwienia skarżącemu przygotowania do obrony i złożenia wyjaśnień w sprawie;

5. naruszenie art. 2, art. 9 i art. 32 k.p.a. polegające na zaniechaniu poinformowania skarżącego o możliwości ustanowienia pełnomocnika zarówno w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego, jak i w toku postępowania przed okręgowym sądem dyscyplinarnym;

6. naruszenie art. 6 k.p.a., art, 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. polegające na dokonaniu istotnych w sprawie ustaleń w oparciu treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót bez uprzedniego rozstrzygnięcia, czy decyzja ta ma walor ostateczności;

7. naruszenie art. 76 k.p.a. polegające na uznaniu za dokument urzędowy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 roku w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót bez uprzedniego rozstrzygnięcia;

8. naruszenie art. 97 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegające na dokonaniu istotnych ustaleń w sprawie w oparciu o materiał dowodowy, który został przedstawiony nie przez organ określony w ww. przepisie;

9. naruszenie przepisów postępowania, art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 75 k.p.a. polegający na dokonaniu istotnych ustaleń w sprawie (uznania o wniesieniu budynku niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę) w oparciu o obmiary geodezyjne bez uprzedniej oceny ich prawidłowości i przy zaniechaniu jakichkolwiek dalszych czynności w ww. zakresie.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości (ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości) wobec jej wydania z rażącym naruszeniem prawa (art.156 k.p.a.),

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzając, że:

a) w toku postępowania administracyjnego skarżącemu nie przedstawiono postanowienia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, jak również wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej, zaś jego wyjaśnienia składne były bez uzyskania wiedzy o materialnej podstawie stawianych zarzutów oraz bez opisu okoliczności faktycznych i zebranych dowodów w sprawie;

b) w toku postępowania nie dochowano podstawowych wymogów zapewniających skarżącemu pełne prawo do obrony i złożenia wyjaśnień po uprzednim zapoznaniu się z treścią stawianych zarzutów,

c) zarówno organ II instancji, jak i organ I instancji dokonały ustaleń w oparciu o decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego bez rozstrzygnięcia o jej ostateczności.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności aktów z zakresu administracji publicznej z prawem materialnymi oraz z prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a").

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę według wyżej wskazanych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna, gdyż organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ani procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 25 u.s.z.a.i.b.u, oprócz spraw dyscyplinarnych członków okręgowej izby, również sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej tychże członków, określone w ustawie - Prawo budowlane rozpatruje okręgowy sąd dyscyplinarny.

Ustawodawca, określając w wymienionym art. 25 zadania sądu dyscyplinarnego, wymienił wśród nich kompetencje publicznoprawne zawarte w przepisach prawa materialnego, tj. w art. 95-101 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), które przed wejściem w życie tej ustawy, były załatwiane w pierwszej instancji przez wojewodów. Są to, więc typowe sprawy z zakresu administracji publicznej, przejęte do załatwiania przez korporacje architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.

Wyżej wymienione przepisy stanowią zatem podstawę dla okręgowych sądów dyscyplinarnych i sądów krajowych poszczególnych izb wymienionych samorządów zawodowych, do wydawania decyzji administracyjnych.

Z przepisów tych (art. 95, art. 96 i art. 97 Prawa budowlanego) wynika, że za popełnione naruszenia osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie podlegają odpowiedzialności zawodowej. Decyzje wydawane w tym zakresie nie są więc decyzjami uznaniowymi, gdyż odpowiedzialność zawodową powoduje samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia obowiązujących przepisów.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie był art. 95 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki. Zatem każdy przejaw opieszałości lub lekceważenia obowiązujących przepisów (zasad postepowania) może prowadzić do popełnienia czynów zabronionych, objętych regulacją Prawa budowlanego, a w ślad za tym może skutkować poniesieniem odpowiedzialności nie tylko zawodowej, ale także karnej.

W przypadku popełnienia czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest to zagrożone karami wymienionymi w art. 96 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy Prawo budowlane.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, ww. ustawy mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją wydaną przez organ samorządu zawodowego, zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy. Należy więc rozumieć, że posiadanie uprawnień budowlanych przez określoną osobę jest jednocześnie gwarancją i świadectwem, że ta osoba ma odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w określonym zakresie.

Skarżący pełnił funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego w obrębie budowy budynku magazynowego z chłodnią w G., co oznacza, że pełnił samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, o której mowa w art. 95 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 25 tej ustawy, do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy w szczególności reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Jednocześnie art. 26 ww. ustawy daje inspektorowi nadzoru inwestorskiego szeroki zakres uprawnień, gdyż ma on prawo:

1) wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych i dowodów dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń technicznych;

2) żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.

Z powołanych regulacji wynika jednoznacznie odpowiedzialność inspektora nadzoru inwestorskiego z tytułu zapewnienia zgodności realizowanych prac budowlanych z aktualnym projektem oraz pozwoleniem na budowę, która to odpowiedzialność została przypisana skarżącemu w ramach sprawowanej przez niego funkcji na budowie budynku magazynowego z chłodnią w G.. W przedmiotowej sprawie pozostaje poza sporem, że doszło do niezgodności z rozwiązaniem projektowym w zakresie posadowienia obiektu budowlanego, jego kształtu oraz kubatury. Kwestię sporną stanowi okoliczność, iż skarżący świadomie do tego dopuścił kierując się zapewnieniem pełnomocnika inwestora o uzyskaniu w tym zakresie zamiennej decyzji budowlanej.

Zdaniem Sądu okoliczność ta nie może stanowić podstawy uniknięcia przez skarżącego odpowiedzialności zawodowej, gdyż w badanej sprawie została naruszona bezwzględnie obowiązująca norma art. 25 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowiąca istotę funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego, jaką jest zapewnienie zgodności realizowanej budowy z aktualną jej dokumentacją. Pozostawanie w określonej relacji zaufania do inwestora nie może wpływać na postępowanie inspektora nadzoru, który ma obowiązek przestrzegać rygorystycznie obowiązujących przepisów prawa budowlanego bez względu na stanowisko (intencje) inwestora, zgodnie z obowiązującymi go standardami zawodowymi osoby sprawującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.

W rozpatrywanym przypadku należy stwierdzić, że skarżący nie miał podstaw do zaakceptowania zmian w przedmiocie realizowanej budowy, bez uzyskania przynajmniej wglądu do dokumentu zmieniającego uzyskane wcześniej pozwolenie budowlane. Organy po przeprowadzonym postępowaniu prawidłowo zatem ustaliły, że skarżący, jako inspektor nadzoru inwestorskiego, dopuścił do prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem i pozwoleniem na budowę, co stanowi naruszenie obowiązków przewidzianych przez art. 25 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Wobec stwierdzonych obiektywnie naruszeń, skarżący podlegał odpowiedzialności zawodowej. Kary nakładane w wyniku przeprowadzonego postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie uzależnione są od szkodliwości popełnionego czynu i od dotychczasowej karalności osoby, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie. Najniższą karą jest upomnienie, najwyższą zakaz wykonywania samodzielnych funkcji technicznych przez lat pięć z nałożeniem obowiązku powtórnego zdania egzaminu, takiego jak na uprawnienia budowlane, czyli w odpowiedniej specjalności i właściwym zakresie.

W przypadku przedmiotowej sprawy orzeczona wobec skarżącego kara upomnienia jest karą najłagodniejszą, a jej orzeczenie ma charakter związany w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki odpowiedzialności zawodowej osoby sprawującej samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Dlatego też w ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 kpa i art. 10 § 1 kpa. w zw. z art. 97 i 98 ustawy Prawo budowlane.

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący został poinformowany przez Okręgową Radę Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o wszczęciu w jego sprawie postępowania wyjaśniającego z urzędu, w związku ze skargą dotyczącą niedbałego wykonywania obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego. Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący złożył wyjaśnienia i przesłał żądane dokumenty, po czym w dniu [...] listopada 2013r. został przesłuchany przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej w charakterze obwinionego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., skarżący został zawiadomiony, że do OSD wpłynął wniosek o ukaranie w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w związku z niedbałym pełnieniem obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego. Tak więc stwierdzić należy, że znał treść zarzutu zawartego we wniosku o ukaranie oraz mógł na każdym etapie postępowania uzyskać wgląd w akta jego sprawy.

Wskazanym pismem skarżący został wezwany nadto do osobistego stawiennictwa na rozprawę przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym oraz do złożenia wyjaśnień, dokumentów i wniosków dowodowych. Skarżący brał udział w rozprawie, podczas której odczytano wniosek o ukaranie wraz z uzasadnieniem i wyjaśnił do protokołu, że wszystko co jest we wniosku o ukaranie jest obiektywnie zgodne z rzeczywistością. Tym samym skarżący został poinformowany o wszczęciu wobec niego postępowania wyjaśniającego i brał czynny udział w postępowaniu przed rzecznikiem. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że miał świadomość, że prowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczy jego odpowiedzialności zawodowej związanej ze sprawowaną funkcją inspektora nadzoru inwestorskiego i działania na podstawie niezatwierdzonego projektu budowlanego.

Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie nie naruszyły także art. 97 i 98 Prawa budowlanego. Pierwszy z tych przepisów nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ dotyczy sytuacji, kiedy wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie żąda organ nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczyna się na wniosek organu nadzoru budowlanego, właściwego dla miejsca popełnienia czynu lub stwierdzającego popełnienie czynu, złożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Powyższy wniosek może złożyć w zakresie swojej właściwości organ samorządu zawodowego.

Natomiast drugi z nich jest przepisem stricte ustrojowym ( art. 98 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane) który stanowi, że w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego.

Jak trafnie wyjaśnił organ, właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie została określona w art. 26 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2013 r., poz. 932 ze zm.), według którego okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej:

1) prowadzi postępowania wyjaśniające oraz sprawuje funkcje oskarżyciela w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa i dyscyplinarnej członków okręgowej izby;

2) składa odwołania od orzeczeń okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawach, o których mowa pkt 1 do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, a od orzeczeń Krajowego Sądu Dyscyplinarnego składa odwołania do właściwego sądu apelacyjnego w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej albo skargę do sądu administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej członków izb architektów oraz inżynierów budownictwa.

Na podstawie powołanych przepisów Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej posiada autonomiczną kompetencję do prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wnoszenia wniosku o ukaranie do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego.

Celem postępowania wyjaśniającego jest ustalenie przez rzecznika czy istnieją realne podstawy skierowania wniosku o ukaranie do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. Postępowanie przed rzecznikiem kończy się skierowaniem wniosku o ukaranie lub umarzeniem postępowania. Tak więc zarzut zobowiązania skarżącego do złożenia wyjaśnień bez uprzedniego umożliwienia mu zapoznania się z treścią stawianych zarzutów i bez przedstawienia dowodów jest bezzasadny.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 2, 9 oraz 32 k.p.a. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Adresatem powyższego przepisu jest zatem strona i przepis ten wskazuje na jej uprawnienie nie zaś na obowiązek organu prowadzącego postępowanie do informowania o możliwości ustanowienia pełnomocnika.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący dokonania ustaleń na podstawie decyzji PINB z [...] października 2013 r. bez uprzedniego rozstrzygnięcia czy decyzja ta ma walor ostateczności. Zgodnie z art. 76 § 1 i 3 kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, gdyż stanowiłoby to naruszenie prawa procesowego.

Podkreślić należy, iż przepis art. 76 § 1 i 3 k.p.a. nie wymaga, aby dokument urzędowy w formie decyzji posiadał walor ostateczności. Związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją powstaje z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie (art. 110 kpa) i trwa do czasu jej uchylenia lub zmiany w sposób przewidziany w kodeksie (A. Wróbel, komentarz do art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2014 r.). Ponadto należy zauważyć, że z pisma z dnia [...] października 2013 r., wraz z którym inwestor przesłał do organu decyzję PINB z [...] października 2013 r., w żaden sposób nie wynika, aby strona zainteresowana w sprawie wniosła od tej decyzji środek odwoławczy.

Okoliczność, że w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2013 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę wykonanych robót budowlanych, w trakcie których stwierdzono, że skarżący był inspektorem nadzoru inwestorskiego budowy, która zawiera istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie gabarytów i lokalizacji w terenie, pozostaje w ścisłym związku z badaną sprawą. Stwierdzone odstępstwa wymagały bowiem potwierdzenia w drodze zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący w toku postępowania nie kwestionował jednak swojego zaniedbania polegającego na niesprawdzeniu, czy projekt zamienny został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę, co stało się przyczyną realizacji budowy niezgodnie z zatwierdzonym projektem, dlatego też kwestia prawomocności ww. decyzji nie miała istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, należy stwierdzić, że jest on nietrafny albowiem przepis ten nie ma zastosowania do postępowań prowadzonych przed organami administracji, gdyż dotyczy spraw o charakterze karnym, zaś w przedmiotowej sprawie o odpowiedzialności obwinionego orzekały jedynie organy samorządu zawodowego.

Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiada prawu. Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły naruszenie przez skarżącego obowiązków przewidzianych w art. 25 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zasadnie więc na skarżącego została nałożona kara dyscyplinarna w postaci upomnienia.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z przepisami prawa Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym wystąpienia przesłanek nieważności decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 156 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.