Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 685/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr 407.123/F-7/22/2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2023 r. numer KOM.5430.6.71.2023; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na rzecz skarżącego R. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 maja 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku, wskazując w podstawie prawnej art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm., dalej powoływana także jako ustawa), zwrócił się do Starosty Białostockiego o cofnięcie R. K. (dalej powoływany także jako skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, B i B1.

Decyzją wydaną z upoważnienia Starosty Białostockiego przez Inspektora Wydziału Komunikacji z dnia 23 czerwca 2023 r. nr KOM.5430.6.71.2023 cofnięto R. K. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii AM, A1, B1, B potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] wydane w dniu 5 marca 2021 r. przez Starostę Białostockiego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 31 maja 2023 r., który wskazując w podstawie prawnej art. 18 pkt 2 lit. b ustawy, zwrócił się do Starosty Białostockiego o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, B i B1. We wniosku, Komendant wskazał, że skarżący w dniu 3 maja 2020 r. czyli w okresie dwóch lat od dnia wydania prawa jazdy po raz pierwszy popełnił przestępstwo drogowe, udokumentowane wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku, III Wydziału Karnego sygn. akt III K 1984/20, warunkowo umarzającym postępowanie.

Odwołanie od powyżej decyzji wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności wynikających z niego zasad zakazu działania prawa wstecz i zaufania w stosunku między obywatelem, a państwem i w konsekwencji pogorszenie sytuacji obywatela poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień na podstawie czynu popełnionego przed wejściem w życie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy, a także poprzez rozszerzenie cofnięcia uprawnień na kategorie B1 i B, w sytuacji gdy odwołujący się w dacie popełnienia czynu i do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie sygn. akt III K 1984/20 takich uprawnień nie posiadał. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, pomijając wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie pełnomocnika odwołującego się z 21 czerwca 2023 r., a przez to brak zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę do cofnięcia uprawnień, w szczególności zatarcia skazania, będącego podstawową przesłanką do wydania przedmiotowej decyzji. Zdaniem strony skarżącej, w sprawie został również naruszony art. 18 pkt 2 lit. b ustawy, bowiem wyrok karny warunkowo umarzający postępowanie uległ zatarciu, a zatem brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, skoro na datę wydawania decyzji odwołujący nie widnieje w Krajowym Rejestrze Karnym. Ponadto kwestionowaną decyzją cofnięto uprawnienia kategorii B1 i B, których skarżący nie posiadał w chwili popełnienia czynu i uprawomocnia się wyroku karnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej powoływane także jako Kolegium) decyzją z 7 sierpnia 2023 r. nr 407.123/F-7/22/2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. AM i A1 uzyskał w dniu 28 sierpnia 2019 r., a w zakresie kategorii B1 i B w dniu 5 marca 2021 r. Ze złożonego przez Komendanta Policji wniosku wynika, że skarżący w dniu 3 maja 2020 r. popełnił przestępstwo drogowe, rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku, III Wydziału Karnego sygn. akt III K 1984/20, warunkowo umarzającym postępowanie. Wyrok ten uprawomocnił się 3 lutego 2021 r. Zatem skarżący, w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, jako kierujący pojazdem silnikowym, popełnił przestępstwo drogowe.

W ocenie Kolegium stan prawny w sprawie nie budzi wątpliwości. Po przytoczeniu treści art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana w oparciu o tę regulację ma charakter decyzji związanej. Związanie organu administracji oznacza, że w przypadku wypełnienia przesłanek przewidzianych przepisem prawa, organ administracji musi (a nie może) wydać decyzję o określonej treści i nie może uznaniowo modyfikować treści rozstrzygnięcia. Zatem zgodnie z przepisem art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, w przypadku stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, organ administracji ma obowiązek cofnąć kierowcy wszystkie posiadane uprawnienia - bez możliwości uznaniowego modyfikowania rozstrzygnięcia, ani co do okresu, ani co do zakresu nakładanego rygoru.

Podniesiono, że orzecznictwo wypracowane na gruncie spraw dotyczących cofnięcia uprawnień kierowcy, który w okresie dwóch lat od uzyskania uprawnienia, w sposób drastyczny naruszył bezpieczeństwo w komunikacji jest jednolite i wskazuje na imperatywny charakter tego typu normy. Posłużenie się w treści tego przepisu trybem oznajmującym, wskazuje, że organy nie mają możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Skoro zatem ze stanu faktycznego sprawy bezsprzecznie wynika, że odwołujący w dniu 3 maja 2020 r., a zatem w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy (28 sierpnia 2019 r.), popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem, to w niniejszej sprawie bez wątpienia zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, uzasadniające cofnięcie mu wszystkich posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. Przepis art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, nie daje możliwości uznaniowego modyfikowania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Podkreślono, że celem tej regulacji jest stworzenie gwarancji bezpieczeństwa ruchu drogowego, poprzez wyłączanie z uczestnictwa w tym ruchu osób, które ze względu na brak wystarczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji nie stwarzania w nim zagrożenia zarówno dla siebie jak i dla otoczenia.

Odnosząc się do kwestii zatarcia skazania, Kolegium wyjaśniło, że w przepisach k.k., w stosunku do osób, do których zastosowano dobrodziejstwo instytucji środka probacyjnego jakim jest warunkowe umorzenie postępowania, nie stosuje się przepisów art. 106 oraz 107 k.k. o zatarciu skazania. Instytucja zatarcia skazania opisana w Rozdziale XII k.k. nie odnosi się do sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Zatarcie skazania dotyczy bowiem sytuacji wymierzenia oskarżonemu kary bądź środka karnego. Warunkowe umorzenie postępowania jedynie przesądza kwestię winy, niemniej nie wiąże się z orzeczeniem o karze (oprócz przypadków zastosowania środków karnych, w tym zakazu prowadzenia pojazdów na okres do lat dwóch). W związku z tym przy warunkowym umorzeniu postępowania, po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby można mówić jedynie o tzw. quasi zatarciu skazania, jednakże nie stosuje się do niego wprost przepisu art. 106 i 107 k.k. (wyrok WSA w Gdańsku z 8 marca 2018 r., III SA/Gd 941/17). Wydany w sprawie wyrok sądu karnego III K 1984/20 uprawomocnił się 3 lutego 2021 r., wystąpienie zatem o cofnięcie uprawnień przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, dokonane w piśmie z 5 czerwca 2023 r. uznać należało za skuteczne, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie nie mogło mieć miejsca zatarcie skazania w świetle regulacji art. 106 i następnych k.k. (wyrok WSA w Krakowie z 11 maja 2021 r., III SA/Kr 1053/20).

Kolegium za niezasadne uznało podniesione w odwołaniu zarzuty, naruszenia zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego.

W ocenie Kolegium cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami stanowi gwarancję bezpieczeństwa własnego kierowcy oraz pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł profesjonalny pełnomocnik skarżącego, zarzucając naruszenie:

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności wynikających z niego zasad zakazu działania prawa wstecz i zaufania w stosunku między obywatelem, a państwem i w konsekwencji pogorszenie sytuacji obywatela poprzez wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień na podstawie czynu popełnionego przed wejściem w życie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy, a także poprzez rozszerzenie cofnięcia uprawnień na kategorie B1 i B, w sytuacji gdy odwołujący się w dacie popełnienia czynu i do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie sygn. akt III K 1984/20 takich uprawnień nie posiadał;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ograniczając się do informacji przekazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, pomijając całkowicie dowód z informacji z Krajowego Rejestru Karnego, z którego wynika, że skarżący jest osobą niekaraną, a wzmiankę o wyroku warunkowo umarzającym postępowanie wykreślono z rejestru;

b) dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą swobodnej oceny dowodów uznając, że cofnięcie uprawnień stanowi gwarancję bezpieczeństwa własnego kierowcy i pozostałych uczestników ruchu, podczas gdy od popełnienia przestępstwa minęły ponad 3 lata, zaś od wydana wyroku ponad 2 lata, w którym to czasie skarżący nie tylko kierował pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym nie stwarzając przy tym zagrożenia, ale również nabył uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. B i B1;

- art. 18 pkt 2 lit. b ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i

a) cofnięcie uprawnień odwołującemu się w sytuacji gdy rozstrzygnięcie, które stanowi podstawę przedmiotowej decyzji, a mianowicie wyrok warunkowo umarzający postępowanie uległ zatarciu, skarżący jest osobą niekaraną, a zatem brak jest prawomocnego rozstrzygnięcia popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, skoro na datę wydawania decyzji brak jest wzmianki w rejestrze o takim wyroku, które to rozstrzygnięcie wskutek pozytywnego upływu okresu próby należy uznać za niebyłe;

b) objęcie decyzją o cofnięciu uprawnień o kategorie B1 i B, w sytuacji gdy odwołujący się ich nie posiadał w dacie czynu i uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w sprawie sygn. akt III K 1984/20.

- przepisów postępowania - art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ostatecznego wyjaśnienia podstaw i przesłanek do utrzymania w mocy decyzji w sposób pobieżny bez odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego, a w szczególności do podkreślanej przez skarżącego informacji z Krajowego Rejestru Karnego o jego niekaralności a przez co brak ustosunkowania się do tego, że w dacie wydania decyzji rozstrzygnięcie o warunkowym umorzeniu postępowania należy uznać za niebyłe, a także całkowite pominięcie kwestii cofnięcia uprawnienia także na kat. B i B1, które skarżący uzyskał już po wyroku warunkowo umarzającym postępowanie;

- art. 106 k.k. poprzez przyjęcie, że skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, podczas gdy w momencie składania wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku, skazanie skarżącego uległo zatarciu, a w konsekwencji nie było podstaw do złożenia wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz cofnięcia uprawnień przez Starostwo Powiatowe w Białymstoku;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w z art. 104 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci informacji z Krajowego Rejestru Karnego celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, a mianowicie wykazanie, że w dacie cofnięcia uprawnień skarżący figuruje w rejestrze jako osoba niekarana, co całkowicie pominął organ pierwszej i drugiej instancji, przy czym przeprowadzenie tego dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o cofnięciu skarżącemu – R. K. uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, A1, B1, B potwierdzone dokumentem prawa jazdy nr [...] wydane w dniu 5 marca 2021 r. przez Starostę Białostockiego. Decyzja została wydana na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).

Zgodnie z tą regulacją do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W sprawie niniejszej bezsporne są następujące okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia zastosowanej podstawy prawnej:

- skarżący uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. AM i A1 uzyskał w dniu 28 sierpnia 2019 r., a w zakresie kategorii B1 i B w dniu 5 marca 2021 r.

- w okresie 2 lat od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, tj. 3 maja 2020 r. skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;

- wyrokiem z 26 stycznia 2021 r. wydanym w sprawie III K 1984/20 Sąd Rejonowy w Białymstoku III Wydział Karny wobec skarżącego warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby wynoszący 1 rok. Okres warunkowego umorzenia postępowania zakończył się 3 lutego 2022 r.

- w dniu 31 maja 2023 r. (data wpływu do Starostwa w dniu 5 czerwca 2023 r.) Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.

W takich okolicznościach faktycznych organy uznały, że zachodzą podstawy do cofnięcia tych uprawnień, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że skarżący popełnił w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Sąd zgadza się z argumentacją organów w zakresie w jakim wskazuje się, że decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy. Treść tego przepisu nie pozostawia swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy, co wynika z celu tej regulacji, która tworzy gwarancję bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez wyłączenie z niego osób, które ze względu na brak wystarczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji tego bezpieczeństwa zarówno dla siebie jak i otoczenia. Zdaniem sądu zachodzi jednak wadliwość wydanych w sprawie decyzji, polegająca na naruszeniu tej regulacji poprzez przyjęcie, że w dacie złożenia wniosku o cofnięcie uprawnień (31 maja 2023 r.) skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone prawomocnym wyrokiem (rozstrzygnięciem).

Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie zatarcia skazania wskazało, że przepisów art. 106 i 107 k.k. nie stosuje się do warunkowego umorzenia postępowania. W przypadku takiego wyroku można mówić jedynie o tzw. quasi zatarciu skazania. W związku z tym wystąpienie o cofnięcie uprawnień przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, dokonane w piśmie z 31 maja 2023 r. uznać należało za skuteczne.

Powyższe stanowisko jest błędne. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że zgodnie z art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest też warunkowym skazaniem, gdyż polega na rezygnacji ze skazania i kary w celu poddania sprawcy próbie (vide: wyrok SN z 29 grudnia 2020 r., IV KK 546/20, Lex nr 3169287). Słusznie zatem podnosi organ, że warunkowe umorzenie postępowania przesądza jedynie kwestię winy, nie wiąże się jednak z wymierzeniem kary. Jak wskazuje się w doktrynie na skutek stwierdzenia winy oskarżonego w wydanym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie uchyla się domniemanie niewinności. Jednakże jest to stan tymczasowy, który może ulec zmianie, ponieważ proces karny może jeszcze "odżyć" w czasie wyznaczonego okresu próby, jak również w ciągu 6 miesięcy od jego zakończenia. Dopiero upływ tego okresu uniemożliwia wydanie decyzji o podjęciu postępowania (vide: I. Bondarczuk, Warunkowe umorzenie w świetle zasady domniemania niewinności, pub. Prok. i Pr. 2011/4/39-50). W związku z tym, że nie ma klasycznego skazania, istotnie art. 106 i 107 k.k., dotyczące zatarcia skazania nie mają zastosowania w przypadku warunkowego umorzenia postępowania. Nie można jednak w sprawie niniejszej tracić z pola widzenia regulacji zawartej w art. 68 § 4 k.k., zgodnie z którym warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Istotna jest również regulacja zawarta w art. 14 ust. 1a w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 159 ze zm.). Wynika z niej, że w rejestrze tym gromadzi się dane o osobach przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe (art. 1 ust. 2 pkt 2). Dane osobowe osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, usuwa się z Rejestru po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 Kodeksu karnego, a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Z powyższych przepisów wynika, że pozytywny upływ okresu próby liczonego od dnia uprawomocnienia się wyroku przekształca warunkowe umorzenie w umorzenie definitywne a jego warunkowość po upływie okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k. staje się historyczna. Nie jest to klasyczne zatarcie skazania, ale uzasadnionym jest stwierdzenie, że ostateczne umorzenie postępowania nie powinno wywoływać dla skarżącego negatywnych skutków nie tylko na płaszczyźnie odpowiedzialności karnej ale również w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie odnośnie klasycznej instytucji zatarcia skazania przyjmuje się, że wywołuje ono skutki w tych wszystkich sferach, w których określone następstwa wywoływało skazanie, w tym również w sferze stosunków administracyjnoprawnych (vide: R. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck 2019, t. 51 i 53 do art. 106 i powołane tam piśmiennictwo; wyrok NSA z 25 marca 1981 r., SA 353/81 z glosą S. Rakowskiego, OSPiKA 1982, Nr 1-2, poz. 21). Bezpośrednio po tym jak do zatarcia skazania już doszło, nie jest prawnie dopuszczalne wydawanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zaświadczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, odwołującej się lub nawiązującej do faktu skazania i ignorującej fakt obowiązywania w konkretnym przypadku, w dacie wydawania tego rodzaju decyzji, owej zasady (vide: A. Ring, glosa do wyroku SN z 24 czerwca 2015 r., II UK 247/14, Lex nr 1764809). Zatem zatarcie skazania stanowi przeszkodę dla cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a u.p.r.d. (vide: wyrok NSA z 14 grudnia 2021 r. II GSK 2320/21, wyrok WSA w Gliwicach z 13 kwietnia 2023 r., II SA/Gl 136/23, pub. CBOSA). Przepis art. art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym miał identyczną treść jak podstawa prawna zastosowana w sprawie niniejszej, stąd zachowują aktualność poglądy doktryny, jak i orzecznictwo wypracowane na kanwie tej regulacji. Skoro zatarcie skazania stanowi przeszkodę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami to tym bardziej, zdaniem sądu, przeszkodę taką stanowi przekształcenie warunkowego umorzenia w umorzenie definitywne.

Mając powyższe rozważania na uwadze w dalszej kolejności wskazać należy, że bezsporne w sprawie niniejszej są kolejne okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy: wyrok warunkowo umarzający postępowanie uprawomocnił się 3 lutego 2021 r. w związku z tym okres próby zakończył się z dniem 3 lutego 2022 r. (k. 56-57 akt sąd.) Oznacza to, że warunkowo umorzone postępowanie można było podjąć do 3 sierpnia 2022 r. Od dnia 4 sierpnia 2022 r. warunkowe umorzenie przekształciło się w umorzenie definitywne. W takich okolicznościach nie można było przyjąć, że w dniu złożenia wniosku o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami (31 maja 2023 r.) skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone na podstawie prawomocnego wyroku.

Marginalnie nadmienić należy, że powołane przez SKO wyroki dotyczyły stanów faktycznych nie adekwatnych do sprawy niniejszej. Wyrok wydany w sprawie II SA/Gd 941/17 dotyczył stanu faktycznego w którym w dacie wnoszenia skargi jak i w dacie wyrokowania skarżąca znajdowała się w okresie 6 miesięcy od zakończenia przez nią rocznego okresu próby i nie korzystała z dobrodziejstwa domniemania w stosunku do niej niewinności. Z kolei z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie III SA/Kr 1053/20 wynika tylko tyle, że wyrok został wydany 12 marca 2019 r. (uprawomocnił się 20 marca 2019 r.) a wniosek o cofnięcie uprawnień został zawarty w piśmie z 1 czerwca 2020 r. Z powyższej sekwencji zdarzeń wynika, że wniosek w tej sprawie także został złożony w okresie kiedy nie zakończył się jeszcze okres próby. Nadmienić należy, że w wyroku tym sąd zawarł tezę, że brak jest przepisu, który nakładałby "niezwłoczne" wystąpienie z wnioskiem o cofnięcie uprawnień. Przy czym końcową datą byłaby data zatarcia skazania za popełnione przestępstwo, ale w sprawie niniejszej zatarcie skazania nie ma miejsca a więc wniosek złożony w dniu 1 czerwca 2020 r. jest formalnie skuteczny. Sąd ten przyznaje, że zatarcie skazania uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Słusznie też w kontekście tego, co już wywiedziono powyżej, stwierdza że w stosunku do warunkowego umorzenia postępowania nie ma zastosowania instytucja zatarcia skazania (bo skazania nie ma). Pomija jednak, że w przypadku takiego wyroku po upływie okresu próby następuje umorzenie definitywne postępowania, co oznacza, że od tego czasu oskarżony korzysta z dobrodziejstwa domniemania niewinności. Skoro zatarcie skazania stanowi końcową datę wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnień to tym bardziej przyjąć należy, że definitywne umorzenie postępowania czyni niemożliwym wystąpienie z takim wnioskiem.

Mając na uwadze powyższe rozważania, wskazujące że brak było przesłanek do cofnięcia uprawnień skarżącemu w oparciu o art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, sąd za zbędne uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Wobec powyższego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji (pkt. 1 sentencji wyroku). Uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do skutecznego cofnięcia skarżącemu uprawnień na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy, sąd stosując art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość (pkt. 2 sentencji wyroku). W zakresie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) - (pkt 3 sentencji wyroku).