Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 695/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi G Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 kwietnia 2024 r., nr SKO.460.27.2023 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kołczygłowy z dnia 28 lipca 2023 r., nr RGK.6220.5.16.2021; 2. uchyla postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2023 r., nr RDOŚ-Gd-WOO.4221. 126.2021.AŚ/MM.IJ.4 w przedmiocie nieuzgodnienia i nieokreślenia warunków realizacji przedsięwzięcia pn.: Budowa farmy fotowoltaicznej "Kołczygłowy Solar Park I" o mocy przyłączeniowej do 50 MW zlokalizowanej w pobliżu miejscowości Gałąźnia Mała, gmina Kołczygłowy, powiat bytowski, województwo pomorskie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz skarżącej Grand Solar 6 Spółki z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. Spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: SKO, Kolegium) z 29 kwietnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kołczygłowy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.

Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wójt Gminy Kołczygłowy po rozpatrzeniu wniosku G. Sp. z o.o., decyzją z 28 lipca 2023 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej "[...]" o mocy przyłączeniowej do 50 MW, planowanego na działce numer [...], obręb G., gmina K., powiat b., województwo p.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po wszczęciu postępowania Wójt wystąpił z wnioskiem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Gdańsku oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie z prośbą o wydanie opinii, w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Gdańsku nie stwierdziło potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania dla przedsięwzięcia, wskazało jednak warunki konieczne do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie również wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia wskazując jednocześnie warunki konieczne do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji Wójt Gminy Kołczygłowy wydał w dniu 26 lipca 2021 r. postanowienie, którym nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, określając przy tym zakres raportu oddziaływania na środowisko. Raport został przedłożony 3 sierpnia 2021 r., a Wójt Gminy Kołczygłowy zwrócił się o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku. Zwrócił się również o opinie do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie oraz do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Gdańsku.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku postanowieniem z 12 stycznia 2023 r. nie uzgodnił i nie określił warunków realizacji przedsięwzięcia uznając, że będzie ono znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony oraz integralność obszaru Natura 2000 – [..], gdyż może spowodować utratę lub fragmentację siedlisk gatunków, dla których zaprojektowano ten obszar.

Następnie Wójt decyzją z 28 lipca 2023 r. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, wskazując że podzielił ustalenia i ocenę przedstawioną w uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, wyrażone w postanowieniu z 12 stycznia 2023 r. Przedsięwzięcie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony oraz integralność obszaru Natura 2000 – [..]. Z analizy powyższego postanowienia oraz zebranych materiałów wynika, że wskazana we wniosku nieruchomość gruntowa, na której planowana jest inwestycja, to teren gruntów ornych, lasów i łąk i znajduje się w Parku Krajobrazowym [...] oraz w obszarze Natura 2000 – [...]. W granicach Parku Krajobrazowego "[...]" obowiązują zapisy uchwały 146A/II/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi" (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 66 z poz. 1461 ze zm.). Zgodnie z treścią § 3 uchwały, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest możliwa, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz w Parku Krajobrazowym "[...]". Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych ochroną w obszarze Natura 2000 Dolina Słupi PLB220002 objęty jest m.in. żuraw Grus grus. Dla obszaru Natura 2000 Dolina Słupi PLB220002 został ustanowiony plan zadań ochronnych zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 834), zmieniony zarządzeniem z dnia 9 września 2022 r.)

Wójt wskazał, że w opracowaniu dotyczącym awifauny na terenie m.in. działki inwestycyjnej wykonanym na potrzeby Raportu ooś, wykazano żerujące stada żurawi (łącznie 187 osobników) podczas migracji wiosennej na terenie inwestycji. W sezonie lęgowym obserwowano pojedyncze żerujące osobniki tego gatunku. W okolicy przedsięwzięcia znajduje się duże noclegowisko żurawi, a obszar planowanej inwestycji pokrywa się z zasięgiem jednego z żerowisk żurawi z tego noclegowiska, co potwierdzają wyniki inwentaryzacji awifauny zawarte w opracowaniu. Noclegowisko o symbolu GRU11 położone jest na płyciznach rzeki S., w okolicach G. i Ś.

Z wytycznych metodycznych do prowadzenia MNZ wynika, że w czasie zlotowisk ptaki tworzące zgrupowanie mogą przebywać w jednym miejscu lub być rozproszone w kilku miejscach; niektóre miejsca są wykorzystywane alternatywnie. W dzień ptaki korzystają z żerowisk, które mogą być oddalone do 30 km od noclegowiska, przy czym intensywność wykorzystywania poszczególnych żerowisk zmienia się w trakcie sezonu, w zależności od dostępności pokarmu. Miejsca dziennego odpoczynku mogą pokrywać się z żerowiskami, żurawie mogą też przelatywać do miejsc podmokłych położonych w pobliżu żerowisk, gdzie korzystają z zasobów słodkiej wody. Pomiędzy noclegowiskiem, żerowiskiem, miejscem odpoczynku i korzystania z wody, ptaki regularnie podejmują przeloty lokalne. Z uzupełnienia informacji do raportu z 4 listopada 2022 r. wynika, że podstawą oceny oddziaływania inwestycji na populację żurawia są obserwacje terenu inwestycji dokonane w porach od porannych do popołudniowych, w dniach: 6 marca, 27 marca, 5 kwietnia, 27 kwietnia, 8 maja, 28 maja, 10 czerwca, 6 sierpnia, 30 sierpnia, 23 września, 1 października.

W konsekwencji Wójt stwierdził negatywne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na żurawia - gatunek stanowiący przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 Dolina Słupi PLB220002 podkreślając, że inwestycja oddziaływać będzie w sposób skumulowany z innymi farmami fotowoltaicznymi planowanymi w pobliżu. Działki użytkowane dotychczas w sposób orny zostaną przekształcone, a ich powierzchnia zostanie tym samym wyłączona z zasięgu żerowiska żurawi. Projektowana farma fotowoltaiczna położona jest w centrum żerowiska żurawi, w wyniku jej realizacji dochodzić będzie do znacznego zmniejszenia i fragmentacji siedliska, w tym zmniejszenia żerowisk o 36 ha. Ograniczenie miejsc żerowania może mieć wpływ na zmniejszenie liczebności żurawi na noclegowisku, a tym samym na osiągnięcie celu działań ochronnych polegającym na utrzymaniu populacji przelotnej na poziomie co najmniej 600 osobników.

Podsumowując Wójt uznał, że z przeprowadzonej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wynika, że jego realizacja nie będzie w sposób znacząco negatywny oddziaływać na poszczególne przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Dolina Słupi PLH220052 ani nie pogorszy integralności tego obszaru. Nie utrudni także realizacji projektowanych dla poszczególnych przedmiotów ochrony tego obszaru celów działań ochronnych. Natomiast z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko w trybie art. 6.3 Dyrektywy Siedliskowej wynika, że planowana inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony oraz integralność obszaru Natura 2000 Dolina Słupi PLB220002. Pogorszyć może ona integralność tego obszaru, utrudni także realizację zaplanowanych dla żurawia celów działań ochronnych oraz celów działań ochronnych wynikających z projektowanej zmiany zarządzenia w sprawie planu zadań ochronnych. W wyniku realizacji inwestycji, jak również innych wielkoobszarowych inwestycji fotowoltaicznych w miejscowości G., działki użytkowane dotychczas w sposób orny zostaną przekształcone, a ich powierzchnia zostanie tym samym wyłączona z zasięgu żerowiska żurawi.

SKO rozpoznając odwołanie G. Sp. z o.o., decyzją z 29 kwietnia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Kołczygłowy.

Kolegium wyjaśniło, że w trakcie postępowania odwoławczego na jego wniosek RDOŚ w Gdańsku wyjaśnił, że podczas migracji żurawi istotne są dla tych ptaków żerowiska m.in. na polach uprawnych, żerują one bowiem na polach uprawnych, terenach podmokłych, łąkach w dolinach rzek czy na ugorach, przy czym intensywność wykorzystywania poszczególnych żerowisk zmienia się w trakcie sezonu, w zależności od dostępności pokarmu. Na przedmiotowym noclegowisku w 2012 r. odnotowano 1722 osobniki, w 2013 r. -1613 os., w 2015 r. - 1370 os., w 2016 r. -1338 os., w 2017 r. - 426 os., w 2018 r. - 983 os., w 2019 r. -1008 os., w 2020 r. - 1838 os., a w 2021 r. - 856 os. Zajęcie przedmiotowych obszarów panelami fotowoltaicznymi wyeliminuje je jako miejsca żerowiskowe. RDOŚ w Gdańsku wyjaśnił też, że teren inwestycyjny stanowi obszar jednego z dwóch najbliższych żerowisk żurawi, związanych z noclegowiskiem w G. - zlokalizowanych w promieniu 5 km od noclegowiska oraz w granicach obszaru Natura 2000 Dolina Słupi PLB220002.

Kolegium wskazało, że uzgodnienie wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym i nie stwierdziło podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych raportu stanowiącego podstawę wydania decyzji pierwszej instancji. Mimo zmiany stanu prawnego, w ocenie Kolegium przedłożony w sprawie raport nie wymagał uzupełnienia i spełnia wymogi wynikające z nowelizacji art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej i nie wymagał uzupełnienia. RDOŚ wyjaśnił w pełni racjonalnie i rzeczowo powody odmowy uzgodnienia pozytywnie decyzji i ustalenia warunków środowiskowych dla inwestycji. Zdaniem Kolegium, mimo dołączonej do odwołania opinii sporządzonej na zlecenie inwestora oraz przedłożenia decyzji środowiskowych wydanych dla podobnych inwestycji w pobliżu planowanego przedsięwzięcia, nie ma mowy o podobieństwie spraw, na które powołuje się Spółka. Oceny tej nie zmienia opis wariantów przedsięwzięcia wynikający z raportu uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego wraz z uzasadnieniem, a także wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem jego wyboru. Żaden z tych wariantów nie chroni przed istotną zmianą środowiska.

Dokonując oceny raportu, Kolegium miało na względzie art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy ocenowej, podkreśliło też, że wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, który może być tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora wariant. Kolegium uznało, że ziściła się przesłanka odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, zatem odmowa ustalenia w drodze decyzji przez organ pierwszej instancji środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia była uzasadniona.

G. Spółka z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję SKO z 29 kwietnia 2024 r., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciło organowi naruszenie:

art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak zebrania w należyty sposób i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmiot ochrony i integralność obszaru Natura 2000 — Dolina Słupi PLB220002 w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że planowana inwestycja nie tylko nie będzie negatywnie wpływać na przedmiot ochrony i integralność obszaru lecz wpłynie pozytywnie na środowisko naturalne;

art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego w sytuacji, w której konieczne jest posiadanie wiadomości specjalnych w zakresie środowiska występowania żurawia Grus grus, a w konsekwencji brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, które doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania decyzji;

art. 85 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa środowiskowa) poprzez zaniechanie przedstawienia informacji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżąca Spółka w uzasadnieniu skargi podniosła, że przedstawiła raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko sporządzony w formie przewidzianej przez przepisy prawa, przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje merytoryczne, do których należy stosować przez analogię przepisy k.p.a. dotyczące biegłych. Z ustaleń raportu jednoznacznie wynika, że realizacja inwestycji w żaden sposób nie wpłynie na pogorszenie środowiska naturalnego, w tym również na środowisko występowania żurawia Grus grus. Zgodnie z informacjami zawartymi w aktach sprawy, obszar inwestycji pokrywa się z obszarem jednego z żerowisk żurawia, jednak pola uprawne nie są jedyną formą użytkowania terenu, z której ptaki te korzystają i nie są najistotniejszą - o wartości żerowiska decyduje rodzaj uprawy. Ponadto, skoro żurawie wykorzystają obszar w promieniu 30 km od noclegowiska, organ w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego akurat działka, na której zaplanowana jest inwestycja, ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów ochronnych. Organy nie przedstawiły też żadnych rozważań dotyczących tego, dlaczego akurat teren planowanej inwestycji (stanowiący ułamek procenta całości terenu objętego ochroną) jest istotny dla osiągnięcia celów ochronnych.

Podniesiono też, że organy administracji podkreślając wartość przedmiotowego obszaru dla gatunku Grus grus powołały się na wyniki przeprowadzonych w latach 2012-2022 r. badań ornitologicznych dla powierzchni badawczej 10 tys. ha, formułując swój wywód w taki sposób, jakby wyniki badań dotyczyły tylko powierzchni planowanej farmy fotowoltaicznej, a nie całego obszaru 10 tys. ha. Prowadzi to do błędnej konstatacji, jakoby organ udowodnił, iż przedmiotowa powierzchnia jest kluczowym siedliskiem dla gatunku Grus grus, na której czasowo przebywają setki osobników. Tymczasem organy obu instancji nie wykazały, na której części powierzchni z analizowanych 10 tys. ha przebywają ptaki i jak często pojawiały się one na obszarze planowanej farmy fotowoltaicznej. Bez zaprezentowania takich danych nie można wykazać, że wykluczenie analizowanej powierzchni jako żerowiska dla ptaków będzie miało istotny negatywny wpływ na ochronę gatunku. Organ pierwszej instancji, a w ślad za nim organ drugiej instancji w sposób stanowczy odmawiają waloru dowodu wynikom badań terenowych zawartym w raporcie o odziaływaniu na środowisko stwierdzając, że badania wieloletnie mają większe znaczenie, niż badania jednoroczne. Jeśli organy obu instancji miały wątpliwość co do kompletności, prawdziwości i zakresu zebranych informacji o wpływie inwestycji na środowisko zawartych w raporcie, powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym powołać biegłych do oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko naturalne żurawi, a nie powtarzać informacje zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 12 stycznia 2023 roku.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, potwierdzając stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zasadniczą kwestię sporną w sprawie stanowi okoliczność, czy planowana inwestycja spowoduje znaczne zmniejszenie i fragmentację siedliska żurawia, spowodowane utratą żerowiska na skutek zrealizowania planowanej inwestycji. Ograniczenie miejsc żerowania, zdaniem organów, może mieć wpływ na zmniejszenie liczebności żurawi na noclegowisku, a tym samym na osiągnięcie celu działań ochronnych polegającym na utrzymaniu populacji przelotnej na poziomie co najmniej 600 osobników.

Istotne znaczenie ma okoliczność, że w przedmiotowej sprawie sporządzony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem orzekających w sprawie organów, raport ten odpowiada wymogom art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm. – dalej jako u.o.u.i.ś.).

Raport jest podstawowym dokumentem w procedurze oceny oddziaływania indywidualnego przedsięwzięcia na środowisko. Dokument ten jest przygotowywany przez osobę, która posiada wiedzę specjalistyczną, o której stanowi art. 74a ust. 2 u.o.u.i.ś. Z tych względów raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 965/17 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), że podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora.

W przedmiotowej sprawie w wyniku uzupełnienia Raportu stwierdzono, że w przypadku żurawia Grus grus odnotowywano jedynie osobniki wędrujące w trakcie migracji. Żurawie zwykle preferują przeloty w ciągu dnia a w nocy odpoczywają podczas przystanków, np. na polach, przy zbiornikach wodnych czy dolinach rzecznych. Podczas prowadzonych obserwacji nie odnotowano osobników w trakcie przystanków czy żerowania na inwentaryzowanym obszarze czy też w bliskim jego sąsiedztwie. Na obszarze przeznaczonym pod inwestycję i w jego bezpośrednim sąsiedztwie nie znajdują się żadne tereny potencjalnie atrakcyjne, które mogłyby stanowić lęgowiska dla tego gatunku. W bezpośrednim sąsiedztwie nie ma również dużych zbiorników wodnych, które mogłyby przyciągać swoją atrakcyjnością ten gatunek. Biorąc pod uwagę powyższe, można wnioskować, że planowana inwestycja nie powinna mieć znacząco negatywnego wpływu na przemieszczające się stada żurawi - Opracowanie Dotyczące Awifauny z 10 października 2022 r. autorstwa dr B. M. oraz K. Ś. str. 18-22.

Raport określa, że teren planowanej inwestycji jest przewidziany jako miejsce żerowania żurawia (Grus grus) w sposób okazjonalny. Ranga powierzchni tego terenu dla tego gatunku jest niska zarówno obecnie jak i po zrealizowaniu inwestycji (tabela str. 57).

Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku w postanowieniu z 12 stycznia 2023 r. dokonał znacząco odmiennej oceny wpływu planowanej inwestycji na ten gatunek. Wskazano mianowicie, że przedmiotowa inwestycja oddziaływać będzie w sposób skumulowany z innymi farmami fotowoltaicznymi - planowanymi do instalacji w pobliżu. Zdaniem organu uzgadniającego, dochodzić będzie do znacznego zmniejszenia powierzchni siedliska i jego fragmentaryzacji, w tym zmniejszenia żerowisk o powierzchnię 36 ha. To może mieć wpływ na zmniejszenie liczebności żurawi na noclegowisku, a tym samym na osiągnięcie celu działań ochronnych tego gatunku. Wskazano tam, że podstawę do przyjętej w Raporcie oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na żurawia są obserwacje terenu inwestycji dokonane w porach od porannych do popołudniowych, w dniach: 06 marca, 27 marca, 05 kwietnia, 27 kwietnia, 08 maja, 28 maja, 10 czerwca, 06 sierpnia, 30 sierpnia, 23 września, 1 października. Natomiast dane te mogą być niepełne w porównaniu do wyników wieloletnich obserwacji.

Takie stanowisko podzieliły także Wójt oraz SKO w wydanych w sprawie decyzjach.

Reasumując, ocena organów obu instancji opiera się na złożeniu, iż planowana inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na populację żurawia z tej przyczyny, iż jej realizacja, przy kumulacji podobnych inwestycji w sąsiednim terenie, spowoduje ograniczenie siedlisk tego gatunku. Jednocześnie ta ocena opierała się na badaniach wieloletnich, odmiennie od znacznie krótszego okresu badań stanowiących podstawę sporządzenia raportu. W istocie zatem stanowisko organów abstrahuje od treści sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, gdzie przyjęto zarówno inny okres badań występowania żurawia jak i nieanalizowany szczegółowo wpływ tożsamych inwestycji w sąsiedztwie, na populację tego gatunku.

W ocenie Sądu stanowisko to nie może zostać zaakceptowane.

Skoro bowiem raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma w niniejszym postępowaniu szczególną wartość dowodową, organy przed rozpoznaniem sprawy winny były wezwać inwestora o uzupełnienie tego dokumentu o badania dotyczące występowania żurawia, w okresie stanowiącym zakres ich oceny oraz o szczegółowe stanowisko odnośnie wpływu na ten gatunek innych tożsamych inwestycji w sąsiadującym terenie. Dopiero po uzyskaniu tak uzupełnionego raportu organy mogą dokonać prawidłowej oceny tych okoliczności, w razie konieczności przy wykorzystaniu kontrraportu sporządzonego przez uprawnione osoby.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w toku postępowania Wójt wzywał inwestora od złożenia wyjaśnień oraz uzupełnień raportu. Skarżąca spółka wywiązywała się z nakładanych tymi wezwaniami obowiązków.

Jednakże jak wyżej wspomniano, treść uzupełnionego Raportu nie obejmowała tych okoliczności, które ostatecznie przesądziły o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań. Zdaniem Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organy administracji nakładają na inwestora obowiązek sporządzenia Raportu w określonym przez nie zakresie, następnie w toku postępowania domagają się jego uzupełnienia, a na końcu wydają decyzją na podstawie okoliczności Raportem nieobjętych zakresem żądanego opracowania.

Organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowania administracyjne w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Ponadto, zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast § 2 tego artykułu określa, że organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W ocenie Sądu stanowisko organów podważające w istocie treść raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bez uprzedniego wezwania o jego uzupełnienie w kwestionowanym zakresie, narusza przywołane regulacje procedury administracyjnej. Organy podważając wartość dowodową tego dokumentu naruszyły przepisy postepowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie niezbędne było również uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 12 stycznia 2023 r., albowiem uzgodnienie to winno uwzględniać uzupełniony Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.ś.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w pkt. 1 i 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w związku z § 14 § 1 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z ze zm.), zaliczając do nich uiszczony od skargi wpis (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.

Stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrażona ocena prawna jest dla organów wiążąca. Ponownie rozpoznając sprawę, są one zobowiązane w szczególności do umożliwienia inwestorowi przedłożenia uzupełnionego Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w zakresie uwzględniającym całokształt uwarunkowań będących przedmiotem analizy organów przed wydaniem decyzji w sprawie.