Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 520/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 14c § 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 21 ust. 1 pkt 95
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną interpretację. 2. Zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Go 520/11

Uzasadnienie

Skarżący W.S. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego M.M. – złożył skargę na wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej działającego jako organ upoważniony przez Ministra Finansów, interpretację indywidualną nr [...] z dnia [...] marca 2011r. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania oraz odsetek.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

We wniosku z [...] grudnia 2010r. skierowanym do Ministra Finansów skarżący zwrócił się o wydanie interpretacji przepisów praw podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania oraz odsetek przedstawiając następujące zaistniałe zdarzenie faktyczne:

W dniu [...] czerwca 2005r. zostało zawarte "Porozumienie w sprawie zakończenia sporu zbiorowego" pomiędzy Zarządem "R" Spółka Akcyjna a Związkiem Zawodowym Pracowników i Sprzedawców ww. spółki.

W myśl przyjętego w nim zapisu, od dnia podpisania porozumienia pracowników spółki obowiązywać będzie pakiet instrumentów stabilizacji i rozwoju Spółki w zakresie spraw pracowniczych. Z kolei w art. 1 § 2 stwierdzono, iż właściwymi instrumentami rozwoju spółki akcyjnej w zakresie spraw pracowniczych (...) są następujące instytucje prawne:

1. instytucja trwałości stosunku pracy,

2. gwarancja zatrudnienia w Spółce Akcyjnej,

3. gwarancja pracy.

Zgodnie natomiast z art. 2 § 1 pkt 1 ww. porozumienia, pracownikom zapewnia się gwarancję zatrudnienia, której okres uzależniony jest od stażu pracy w Spółce "R" S.A. Ustalono również, iż nie stanowi naruszenia gwarancji zatrudnienia rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, któremu wypłacono odszkodowanie (art. 2 § 2 pkt 1).

W art. 2 § 2 pkt 2 stwierdzono natomiast, że wysokość odszkodowania uzależniona jest do stażu pracownika w spółce "R" S.A. w dniu rozwiązania umowy o pracę, dla którego ustalono współczynniki przeliczeniowe.

Skarżący wskazał, iż będąc Dyrektorem Oddziału "R" S.A. zatrudnionym w ramach umowy o pracę, w dniu [...] kwietnia 2006r. otrzymał wypowiedzenie, ze skutkiem na [...] lipca 2006 r. Jednocześnie podkreślił, iż jako pracownik był chroniony ww. Porozumieniem z [...] czerwca 2005r. gwarantującym zabezpieczenie przed utratą pracy. W związku zaistniałą sytuacją w dniu [...] sierpnia 2006r. wezwał pracodawcę do zapłaty odszkodowania w wysokości 137.188,92 zł zgodnie z przelicznikiem zawartym w treści porozumienia. Wobec nie spełnienia jego żądania wystąpił do sądu o zasądzenie od spółki na jego rzecz kwoty 137.188,92 zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] sierpnia 2006r. do dnia zapłaty. Wyrokiem z 16 marca 2010r. Sąd Okręgowy Wydział Pracy, a następnie Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział, zasądził od "R" S.A. na jego rzecz kwotę 137.187,60 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami.

Przelewem z dnia [...] października 2010 r. na konto skarżącego przekazano kwotę 112.493,60 zł tytułem odszkodowania tj. 24.694 zł mniej od zasądzonej kwoty, wraz z 69.760,80 zł z tytułu należnych odsetek. Mimo, iż zwracał się do "R" S.A. o wyjaśnienie przyczyn zmniejszenia kwoty odszkodowania, odpowiedzi nie otrzymał, w związku z czym domniemywa, iż różnica wynika z potrącenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W związku z powyższym, skarżący wystąpił z następującym pytaniem: czy otrzymane odszkodowanie oraz odsetki od tego odszkodowania są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Podkreślił jednocześnie, iż jego zdaniem odszkodowanie wraz z odsetkami są wolne od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

W wydanej interpretacji z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej – jako organ upoważniony - w świetle obowiązujące stanu prawnego uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Wskazał, że zgodnie z na art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DZ. U. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę jako zwolnionych od podatku, bądź od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przywołując treść art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b ww. ustawy wskazał na istniejące zwolnienia przedmiotowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zawarte wyjątki. Podkreślił, iż na gruncie analizowanej sprawy istotne znaczenie ma przepis art. 361 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), w myśl którego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, W powyższych granicach w przypadku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 ww. ustawy). Zdaniem organu w myśl powołanego przepisu, szkoda polega albo na stracie, którą poniósł poszkodowany (damnum emergens), albo pozbawieniu go korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono (lucrum secans). Strata jest pomniejszeniem majątku poszkodowanego. Odszkodowanie ma na celu wyrównanie uszczerbku w majątku na skutek zdarzeń, za które inna osoba ponosi odpowiedzialność. W tym kontekście podniósł, że na takie okoliczności wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym się nie powołał. Szkoda związania z utraconymi korzyściami z reguły występuje obok poniesionej rzeczywiście straty, a jej charakter jest zróżnicowany. Wypłacone na podstawie ugody sądowej odszkodowanie, nie ma na celu wyrównania uszczerbku w majątku zainteresowanego.

W ocenie organu analiza stanu faktycznego przedstawionego we wniosku uprawnia do sformułowania tezy, iż otrzymane w wyniku orzeczeń sądowych świadczenie, mieści się w kategorii odszkodowań mających na celu pokrycie strat związanych z utraconymi w wyniku powstania szkody korzyściami. Jego zdaniem podlega ono również opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wskazując na źródło opodatkowania podniósł, iż opodatkowanie to wynika stąd, że gdyby wnioskodawca osiągnął spodziewane korzyści, tj. uzyskał wynagrodzenie z tytułu posiadanej pracy, to korzyści te (wynagrodzenie) podlegałyby opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Zatem odszkodowanie z tytułu utraconego zysku powinno być opodatkowane, w przeciwnym razie poszkodowany znalazłby się w korzystniejszej sytuacji niż ta, w jakiej by był, gdyby szkoda nie zaistniała.

Konkludując stwierdził, iż przedmiotowe odszkodowanie stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to świadczenie, które dotyczy korzyści, jakie skarżący mógłby osiągnąć, gdyby nie wyrządzono mu szkody (art. 21 ust 1 pkt 3b lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Tym samym, odszkodowanie oraz odsetki od tego odszkodowania nie są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, bowiem żaden tytuł wskazany w art. 21 ust, 1 ww. ustawy nie odnosi się do takiego świadczenia.

Pismem z dnia [...] marca 2011r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie, iż jego stanowisko przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe.

W uzasadnieniu podniósł, że stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Organ pominął fakt, iż otrzymane świadczenie zostało wypłacone jako świadczenie ze stosunku pracy. Orzeczenia sądów wskazane we wniosku zostały oparte na treści porozumienia zbiorowego, które posiadają status źródła prawa pracy, co oznacza, iż określone w porozumieniu uprawnienia mogą być skutecznie dochodzone na drodze sądowej. Błędnie zatem organ doszukuje się uprawnienia do odszkodowanie w przepisach kodeksu cywilnego. W pierwszej kolejności organ powinien rozważyć, czy wypłacone odszkodowanie stanowi odszkodowanie o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślił również, iż decydujące znaczenie ma kwestia odniesienia się do użytego w przepisie sformułowania, iż odszkodowanie jest zwolnione z podatku, jeśli "zasady jego ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw". Skoro zatem w niniejszej sprawie porozumienie jest źródłem prawa pracy, to słuszne jest stanowisko, iż wypłacone mu świadczeniem jest zwolnionym z podatku dochodowego, ponieważ żadne z określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit a-g wyłączeń nie dotyczy odszkodowania.

Za całkowicie błędne uznał powołanie się przez organ na art. 21 ust. 1 pkt 3 b lit.b, gdyż przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy organ jednoznacznie stwierdzi, iż wypłacone odszkodowanie nie jest świadczeniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1, czego organ nie uczynił. Ponadto do zastosowania tego wyjątku konieczne jest ustalenie, że odszkodowanie dotyczy korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Treści tego przepisu wskazuje wyraźnie, że opiera się on na treści art. 361 § 2 k.c. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu wykazano, iż źródłem wypłaconego wnioskodawcy świadczenia nie był ten przepis, gdyż podstawą prawną w tym przypadku było porozumienie zbiorowe.

Podniósł, iż organ w żaden sposób nie uzasadnił stanowiska co do odsetek od wypłaconego świadczenia, nie przedstawiając jakichkolwiek rozważań co do podstawy prawnej obowiązku podatkowego w tym zakresie. Nie odniesiono się również co do treści art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten wskazuje tymczasem wyraźnie, iż wolne od podatku są odsetki od świadczeń, których źródłem jest stosunek pracy.

Zdaniem skarżącego, odszkodowanie będące przedmiotem niniejszego postępowania z pewnością jest świadczeniem ze stosunku pracy, ponieważ mógł je otrzymać wyłącznie pracownik "R" S.A. na podstawie porozumienia zbiorowego. Z tego względu odsetki od takiego świadczenia podlegają zwolnieniu od podatku.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia od naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2011r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:

- art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) poprzez sporządzenie uzasadnienia interpretacji wbrew wymaganiom, jakie stawiane są w tym zakresie przez przepisy prawa;

- art. 21 ust. 1 pkt 3b lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2010r., Nr 80, poz. 350 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie wskutek przyjęcia, iż wypłacone skarżącemu odszkodowanie dotyczyło korzyści, które by osiągnął, gdyby mu szkody nie wyrządzono;

- art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż przedstawiony we wniosku o interpretację stan faktyczny wskazuje, iż skarżący otrzymał odszkodowanie na podstawie wyroku sądowego;

- art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że otrzymane przez skarżącego odsetki powstały z tytułu nieterminowo wypłaconego świadczenia wynikającego ze stosunku pracy.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż przedstawione w interpretacji stanowisko jest wzajemnie sprzeczne i lakoniczne. Brak ponadto uzasadnienia co do obowiązku opodatkowania odsetek. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, iż niezbędne jest aby z interpretacji wynikała wyraźna odpowiedź na zadane przez podatnika pytanie, jasno zaprezentowane było stanowisko prawidłowe, poparte jednoznacznym i czytelnym dla adresata uzasadnieniem prawnym tego stanowiska.

Kolejny raz podkreślił, iż błędne jest stanowisko organu, który źródła uprawnienia do odszkodowania doszukuje się w przepisach kodeksu cywilnego, pomijając treść zawartego w sprawie porozumienia. Zaznaczył, iż wysokość odszkodowania w niniejszej sprawie zależy od dwóch czynników tj. stażu pracy oraz współczynnika przeliczeniowego. W pierwszej kolejności organ powinien zatem rozważyć, czy wypłacone odszkodowanie stanowi odszkodowanie o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Po raz wtóry również uznał za błędne powoływanie się przez organ na art. 21 ust. 1 pkt 3 b lit. b ww. ustawy.

Stwierdził także, iż gdyby nawet przyjąć, że do sytuacji podatnika nie ma zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to należałoby zastosować w tym wypadku art. 21 ust. 1 pkt 3b, ponieważ nie odnoszą się do niego wyjątki określone w pkt. a i b tego przepisu.

Podtrzymał również stanowisko zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w zakresie odsetek podkreślając, iż odsetki od odszkodowania, które jest świadczeniem ze stosunku pracy podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego. Odmienne stanowisko organu w tym względzie stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej zawarte za bezzasadne.

Stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet gdyby przyjąć, iż zawarte porozumienie stanowi źródło prawa pracy. Tym samym - w ocenie organu – przedmiotowe odszkodowanie należy rozpatrywać w kontekście zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, z zakresu którego ustawodawca wyraźnie wyłączył odszkodowanie z tytułu utraconego zysku, odmawiając lucrum cessans charakteru odszkodowawczego. Organ podtrzymał pogląd, iż istotne znaczenie w kontekście tego zwolnienia ma zatem art. 361 k.c. Zdaniem organu odszkodowanie z tytułu utraconego zysku powinno być opodatkowane, w przeciwnym razie podatnik, który korzyść utracił, znalazłby się w sytuacji korzystniejszej niż podatnik, który korzyść osiągnął.

Za chybiony uznał Dyrektor Izby Skarbowej zarzut braku uzasadnienia konieczności opodatkowania odsetek podnosząc, iż wobec nieuznania wypłaconego odszkodowania za przychód ze stosunku pracy, lecz za przychód z innych źródeł o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,, nie może mieć zastosowanie w sprawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ww. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Z punktu widzenia tak zakreślonej kognicji Sądu należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem potwierdziły się zarzuty skargi odnoszące się rozstrzygnięcia interpretacji w zakresie odsetek od odszkodowania a dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy z dnia 26 lipca 1996r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – zwanej dalej "u.p.d.o.f." - (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz przepisów proceduralnych zawartych w rozdziale 1a działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa – określanej dalej jako "Op."- (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i przepisach pozostałych działów tej ustawy, które z mocy art. 14h Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio.

Na wstępie jednak należy zaznaczyć, iż jakkolwiek prawidłowa jest konkluzja organu podatkowego, iż odszkodowanie otrzymane przez skarżącego podlega podatkowi na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. to nie zachodzi potrzeba odwoływania się do zasad i podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej w art. 361 kodeksu cywilnego bowiem wystarczająca jest analiza stosownych zapisów Kodeksu pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która prowadzi do tego samego wniosku, a mianowicie że odszkodowanie, którego interpretacja dotyczy podlega podatkowi dochodowemu. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis zaś artykułu 11 ust. 1 u.p.d.o.f, stanowi, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z kolei w art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ustawodawca określił źródła przychodów, do których należy między innymi: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkowstwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż wypłacona skarżącemu kwota nazwana "odszkodowaniem" stanowi przychód ze stosunku pracy. Zwracał na to uwagę Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 maja 2001r.- sygn. akt III ZP 25/2000 (OSNCP 2002/6/134), w którym stwierdził, że pakiety gwarancji pracowniczych należą do źródeł prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Ten ostatni przepis stanowi, że przez prawo pracy rozumie się przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych prawa pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 23.05.1991 r. o związkach zawodowych ( Dz. u. Nr 55, poz. 234 ze zm. ) - związkom zawodowym przysługuje prawo prowadzenia rokowań zbiorowych oraz zawierania układów zbiorowych pracy, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy. W tym znaczeniu cytowany przepis jest podstawą pozwalającą na zawieranie porozumień zbiorowych w określonym przedmiocie. Jakkolwiek pakty gwarancji pracowniczych stanowią źródło przychodu ze stosunku pracy to jednak odszkodowanie wypłacone na ich podstawie nie korzysta ze zwolnienia od podatku przewidzianym przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd i podziela go skład orzekający w sprawie niniejszej, że wymieniony przepis ustawy podatkowej należy rozumieć w ten sposób, iż zwalnia on od podatku dochodowego jedynie takie odszkodowania, które podatnik uzyskał na mocy obowiązujących przepisów prawa i to przepisów rangi ustawy lub rozporządzenia a nie wynikające z czynności prawnych w postaci umów czy też porozumień, jak w sprawie niniejszej.

Tę ocenę Sądu potwierdza treść porozumienia w sprawie zakończenia sporu zbiorowego zawartego w dniu [...] czerwca 2005r. pomiędzy pracodawcą "R" S.A. a Związkiem Zawodowym Pracowników i Sprzedawców "R" S.A.. Wynika z tego porozumienia, że stanowiło ono bezpośrednią podstawę dla wypłaty skarżącemu przedmiotowego odszkodowania i jego zawarcie łączyło się z rozwiązaniem z nim umowy o pracę wbrew udzielonej gwarancji zatrudnienia.

W sytuacji więc, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 3b cytowanej ustawy, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W przedstawionym przez skarżącego opisie stanu faktycznego, szkodą była niewątpliwie utrata spodziewanych zarobków spowodowana rozwiązaniem umowy o pracę przed upływem okresu gwarancyjnego określonego w umowie społecznej. Zatem wypłacone pracownikowi odszkodowanie dotyczy korzyści, które pracownik mógłby osiągnąć (w postaci wynagrodzenia za pracę), w przypadku gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę przed upływem okresu zawartego w gwarancji zatrudnienia.

W myśl zatem litery b) cytowanego wyżej przepisu w zakresie lucrum cessans nie przysługuje zwolnienie podatkowe. Wypłatom w tym zakresie ustawodawca odmówił charakteru odszkodowawczego w rozumieniu prawa podatkowego (por. wyrok NSA II FSK 888/070 z dnia 3 października 2008r.).

Zauważyć należy, iż w istocie stanowisko stron co do źródła odszkodowania są zbieżne. Wbrew bowiem zarzutom skargi organ dokonujący interpretacji nie oparł się na treści art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, a jedynie posiłkowo się nim posługiwał dla zobrazowania pojęcia "odszkodowanie". Nie miało to jednak wpływu na ostateczną konkluzję organu zawartą w interpretacji, zgodnie z którą przyjęto, iż przychód z tytułu odszkodowania podlega opodatkowaniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b lit.b u.p.d.o f.

Przechodząc natomiast do kwestii związanej z odsetkami od wypłaconego odszkodowania należy zauważyć, iż zgodnie z art. 14c § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926) w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Przepis ten daje zainteresowanemu podatnikowi gwarancję wszechstronnego wyjaśnienia w zakresie pytania objętego wnioskiem o interpretację. Uchybienie tej powinności stanowi, zdaniem Sądu, tego rodzaju naruszenie prawa, które w świetle art. 146 § 1 uzasadnia uwzględnienie skargi w związku z tym, iż miało ono wpływ na wynik postępowania i tym samym skutkowało uchyleniem zaskarżonej interpretacji. W konsekwencji bowiem uchybienie to doprowadziło do naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o f. i wydania interpretacji sprzecznej z tym przepisem, co zasadnie zarzucił w skardze zainteresowany.

Na podstawie bowiem art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o f wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Mając na uwadze iż - co powiedziano wyżej - zasądzone odszkodowanie z tytułu naruszenia postanowień umowy społecznej stanowi wypłatę pieniężną mającą swe źródło w stosunku pracy, której podstawą prawną są postanowienia umowy społecznej nie posiadającej rangi ustawy lub przepisu wykonawczego wydanego na podstawie ustawy uznać należy, że odsetki wypłacone wraz z odszkodowaniem są odsetkami należnymi z tytułu nieterminowego wypłacenia świadczenia mającego swe źródło w stosunku pracy. Tym samym, odsetki te spełniają łącznie przesłanki wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie cytowanego przepisu.

Przy ponownej ocenie stanowiska skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej winien odnieść treść unormowania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.f. do stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącego z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd oceny prawnej.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z § 6 i § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.)

/-/ S. Kowalczyk /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Wierchowicz