Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 188/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 1, art. 3, art. 23, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: Art. 1 ust. 1 pkt 3, pkt 5, art. 20 ust. 1 pkt 1,  pkt 2, art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 188/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka, Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.), WSA Janusz Kasprzycki, , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012r., sprawy ze skargi M. J., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia 19 grudnia 2011r. Nr [...], w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 29 grudnia 2010 r. w Starostwie Powiatowym M. J. i M. J. złożyli wniosek "o przywrócenie użytku RIVb na działkach ewid. 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 obręb [...] w A w części, gdzie obecnie wskazano jako użytek "dr", gdyż ta część gruntu stanowi jednolity użytek". Wnioskodawcy stwierdzili, że zmiana użytku mogła nastąpić wyłącznie na wniosek strony, a takiego wniosku właściciele gruntów nigdy nie składali.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów co do użytków gruntowych w działkach ewidencyjnych nr 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 położonych w obrębie ewidencyjnym nr [...], miasta A. Na uzasadnienie stanowiska organ ten podał, że mając na względzie treść wniosku uznał za zasadne dokonanie wizji na gruncie i w tym celu wyznaczył rozprawę na miejscu sporu w dniu 15 czerwca 2011r., Stawili się na niej M. J. oraz małżonka M. J. – A. J., którzy wnieśli do protokołu rozprawy swoje stanowiska i uwagi w związku z przedmiotową sprawą. Organ I instancji podkreślił, że A. J. potwierdziła fakt, że na ich gruncie występuje asfalt, co do którego od pierwszej połowy 2007 r. toczą się postępowania w WSA w Warszawie i który jest powodem konfliktu międzysąsiedzkiego w związku z czym nie życzy sobie wykazania użytku "dr" w przedmiotowych działkach. Z kolei M. J. powołując się na rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków podniósł, że użytków gruntowych mniejszych od 0,0100 ha nie wykazuje się w ewidencji, a zatem nie ma podstaw aby użytek "dr" był wykazany w jego działkach. Organ przyznał, że istotnie § 68 pkt 5 tego rozporządzenia mówi, że "sadów o powierzchni mniejszej od 0,1000 ha oraz innych użytków gruntowych o powierzchni mniejszej od 0,0100 ha nie wykazuje się w ewidencji", jednak instrukcja techniczna G-5 precyzuje, że w przypadku sadów dotyczy to granic poszczególnych działek natomiast w przypadku innych użytków gruntowych o powierzchni mniejszej od 0,0100 ha przepis ten nie dotyczy granic poszczególnych działek lecz całych konturów klasyfikacyjnych. W tym przypadku – zdaniem organu - kontur "dr", który obejmuje część działek nr 15/3, 15/4, 15/5, 15/1, 14 oraz działkę nr 16/1 posiada większą powierzchnię niż wskazuje przepis prawa. Organ I instancji podniósł, że na gruncie stwierdzono ponadto, że obecnie analizowany obszar działek 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 od strony działki nr 16/1 poza ogrodzeniem stanowi w przeważającej części grunt pokryty asfaltem, który do chwili przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego stanowił część działki nr 16/1 pełniącej funkcję urządzonej drogi. Działka ewidencyjna nr 16/1 natomiast od chwili założenia w 1989 r. aktualnie obowiązującego rejestru gruntów sklasyfikowana była w całości jako droga "dr", a zatem, zdaniem organu I instancji, nie ma tu podstaw do przywrócenia użytku rolnego "RIVb", gdyż taki użytek tu nie występował. Starosta podał, że uprawniony geodeta dokonując rozgraniczenia przedmiotowych działek ewidencyjnych przywrócił z działki nr 16/1 odpowiednie części stanowiące odrębną własność sklasyfikowane jako "dr" do działek nr 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 nie zmieniając przy tym jakichkolwiek użytków gruntowych. Dowodem tego jest mapa z rozgraniczenia nieruchomości przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego w PODGiK w dniu 21 grudnia 2010 r. za nr [...] zatwierdzona następnie prawomocnym postanowieniem sądu. Mając powyższe na uwadze Starosta stwierdził, że obecnie nie ma podstaw do dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów zgodnie ze złożonym wnioskiem, gdyż grunt ten nie stanowi użytku rolnego "RIVb" i nie jest w ten sposób użytkowany.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli odrębnymi pismami M. J. i M. J. W swoim odwołaniu M. J. wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji oświadczając, że nie zgadza się ze stanowiskiem Starosty, ponieważ organ nie przedstawił mu wniosku, na którego podstawie mógł "na jego własności" zmienić użytek rolny na "dr". Odwołujący się stwierdził, że: "Starosta nie może zasłaniać się wypowiedzią, że w związku z wprowadzeniem "nowej ewidencji gruntów" moja własność nie była moją własnością i z tego tytułu można było na mojej własności wykazać użytek działki sąsiedniej". Zdaniem odwołującego się, zadaniem organu w terenie w dnia 15 czerwca 2011 r. nie była rozprawa, ale "odnalezienie w terenie chociażby odrobiny asfaltu na przedmiotowych działkach" i dlatego "pominięto stwierdzenie chociażby faktu istnienia płotu na gruncie oznaczonym obecnie "dr". Odwołujący się zaznaczył, że płot ten istniał już przed 17 maja 1989 r., czyli przed wejściem w życie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem M. J., "Starosta tym postępowaniem zasłania się przed zupełnie innym problemem, a mianowicie, że działka ewidencyjna 16/1 powinna powstać z parceli gruntowej, która stanowiła wygodną drogę. Droga ta która istniała niemal 100 lat i powinna istnieć do dnia dzisiejszego". Odwołujący się zarzucił, że obecny wyrys z mapy zasadniczej przedstawia działkę ewidencyjną 16/1 jako użytek "dr" o szerokości nieprawidłowej oraz, że "Starosta powinien wyjaśnić dlaczego na od wielu lat istniejącej drodze widnieje użytek rolny, a użytek "dr" widnieje w miejscu 35-letniego płotu". Odwołujący się stwierdził, że Starosta powinien odpowiedzieć, "dlaczego na gruncie, z którego powinna powstać działka ewidencyjna 16/1 w ewidencji gruntów widnieją inne działki i inni właściciele". Nadto M. J. podał, że zgodnie z art. 153 Kodeksu cywilnego oraz art. 29-39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, postępowanie rozgraniczeniowe ma na celu ustalenie granic nieruchomości, gdy stały się sporne i w tym postępowaniu rozgraniczeniowym odnajduje się granice nieruchomości, a nie zmienia użytki, jak to – jego zdaniem – wskazuje Starosta. Odwołujący się zarzucił, że Starosta doprowadził do ogromnego konfliktu i ograniczył wnioskodawców w wykonywaniu ich prawa własności. Podał także, że nie życzy sobie zapisu "dr" i nie użytkuje tego gruntu jako drogi, albowiem ma zapewniony dojazd na gruncie sąsiednim, a organ dokonując zapisu "dr" samowolnie dokonał rozporządzania jego własnością. Zdaniem M. J., nie było i nie ma podstaw do zapisu w operacie ewidencji gruntów użytku "dr", ponieważ płot nie stanowił, nie stanowi i nie może stanowić użytku "dr". Zarzucił też, że "samowola budowlana Miasta A, powstała na podstawie fałszywych map geodezyjnych, nie może obecnie stanowić podstawy do ograniczenia zabudowy" jego nieruchomości.

Decyzją z dnia 19 grudnia 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. Zdaniem organu II instancji, Starosta wykazał, że wniosek o dokonanie zmiany użytku z oznaczenia "dr" na użytek rolny nie znajduje uzasadnienia, albowiem stan na gruncie kwalifikuje ten grunt jako użytek "dr". Organ II instancji wskazał, że część działki, której zmiany użytku domagają się wnioskodawcy, jest pokryta asfaltem, a więc nie jest użytkowana do produkcji rolnej. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo tego, że część działki, której zmiany użytku domagają się odwołujący, znajduje się w granicach działek ewidencyjnych należących do wnioskodawców, to objęta jest konturem użytku "dr", którym oznaczona jest działka nr 16/1 i stanowi część faktycznie użytkowaną jako droga wewnętrzna. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że jeżeli wnioskodawcy zmienią sposób użytkowania części działki, której zmiany użytku się domagają poprzez np. jej zagospodarowanie w sposób odmienny od dotychczasowego, to zmiana użytku gruntowego może być uzasadniona i konieczna. Zdaniem organu II instancji, bez znaczenia pozostaje tu kwestia, że ta część działki, której zmiany rodzaju użytku domagają się wnioskodawcy, jest własnością wnioskodawców, gdyż dla określenia użytków gruntowych podstawowe znaczenie ma stan faktycznego użytkowania, a nie stan prawny nieruchomości.

Z powyższą decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zgodził się M. J., który pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżący podniósł, że przedmiotem jego wniosku było i nadal jest przywrócenie użytku rolnego, gdyż zmiana mogła nastąpić wyłącznie na wniosek strony, a takowego wniosku właściciele tych gruntów nigdy nie składali i nigdy nie zostali poinformowani o takiej zmianie. Skarżący podniósł, że działka ewidencyjna nr 16/1 miała powstać z pgr. [...], która stanowiła urządzoną przez jego babcię w 1943 r. drogę, nie mniej droga ta została zlikwidowana w 2009 r. poprzez usuniecie nawierzchni asfaltowej i utwardzenia, w związku z obowiązującą ewidencją gruntów i budynków. W chwili obecnej – zdaniem skarżącego - pgr. [...] jest częścią działki ewidencyjnej nazwanej przez Starostę 17/4. Skarżący uważa, że zaskarżona decyzja winna zostać uzupełniona poprzez wyjaśnienie kto zlecił sklasyfikowanie drogi, kto je wykonał i kto był stroną postępowania. Skarżący zarzucił organom obu instancji rażące naruszenie prawa i podkreślił, że działka nie może stanowić części innej działki, tak jak i księga wieczysta nie jest częścią innej księgi wieczystej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 27 marca 2012 r. M. J. podał, że w trakcie tego postępowania otrzymał z Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych informację, że Sąd ten założył nową księgę wieczystą osobom nie będącym stronami tego postępowania i ta księga wieczysta obejmuje grunt objęty niniejszym postępowaniem. Podstawą do założenia tej księgi wieczystej były: wyrys z mapy ewidencyjnej wydane przez Starostę i wypis z ewidencji gruntów i budynków wydany również przez Starostę a następnie umowa notarialna. Skarżący podniósł, że organ II instancji błędnie wywiódł sposób użytkowania przedmiotowego gruntu, gdyż w 1989 r. podczas zakładania przez Starostę rejestru gruntów wykazano ten grunt jako "dr" niezgodnie ze stanem faktycznym. Zdaniem skarżącego, podczas oględzin w terenie w dniu 15 czerwca 2011 r. niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdzono, że na większej części przedmiotowego gruntu znajduje się asfalt. Nadto podniósł, że w 2006 r. Starosta naniósł na ten grunt m.in. opis "ul. Ż" i takie dane ewidencyjne udostępniano interesantom chcącym wykupić od Miasta A nieruchomości. Skarżący przyznał, że przez krótki okres czasu grunt ten miał stanowić dojazd do wielu nieruchomości sprzedanych przez Miasto A i dopiero po postępowaniu rozgraniczeniowym sytuacja została częściowo uregulowana, gdyż grunt ten został zablokowany w taki sposób, aby korzystanie z niego jako drogi stało się niemożliwe i taka sytuacja trwa do dnia dzisiejszego. Skarżący uznał za chybioną wypowiedź organu, że przedmiotowa działka "stanowi część faktycznie użytkowaną jako droga wewnętrzna", gdyż nie jest zgodna z prawdą, ani oparta na dokumencie i podniósł, że on nie ma potrzeby korzystania z dwóch dróg oraz nie widzi podstaw, aby udostępniać swoją własność jako drogę do budynków nie posiadających dojazdu. Równocześnie skarżący wezwał Burmistrza Miasta A do usunięcia asfaltu i stwierdził, że nie jest możliwa uprawa roślin między asfaltem. Skarżący zarzucił, że w protokole rozprawy przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2011 r. napisano, że na gruncie w przeważającej części na gruncie poza ogrodzeniem występuje asfalt, ale jednak nie napisano, że część działki, której zmiany użytku domagają się wnioskodawcy jest pokryta asfaltem. Skarżący stwierdził, że księgi wieczyste obejmujące przedmiotowe grunty nie posiadają żadnych wpisów stanowiących o jakichkolwiek obciążeniach, dlatego nie ma podstaw do twierdzenia o użytkowaniu tych gruntów jako drogi. Zdaniem skarżącego, działka nr 16/1, stanowi grunt o szerokości niespełna 1 m, który powstał z pgr. [...] o szerokości 2,5 m, a który - jak wskazały organy - posiadał jakiś kontur, który mógł w jakiejś części oddziaływać na grunty sąsiednie. Zdaniem skarżącego, z przedstawionych akt jednoznacznie wynika, że kontur nie tylko nie oddziałuje na działki po przeciwnej stronie drogi, ale dodatkowo "zwężył" się wraz z drogą z 2,5 m do 80 cm w niektórych miejscach.

W piśmie z dnia 26 października 2012r. uczestnik postępowania M. J. oświadczył, że przychyla się do wyrażonego w skardze stanowiska M. J. i wnosi o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Uczestnik postępowania zaprzeczył twierdzeniom organu II instancji jakoby miał wystąpić do organu I instancji z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zasobie Starostwa Powiatowego twierdząc, że on z takim wnioskiem nigdy nie wystąpił. Nadto podał, że przedmiotem postępowania są działki ewidencyjne 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14, a nie działka ewidencyjna 16/1 obręb [...] w mieście A, jak twierdzą organy obu instancji. Dlatego też niezrozumiały jest dla uczestnika fakt, że organy nie podbudowały swego stanowiska dokumentacją, która dotyczy przedmiotowych nieruchomości, tj. działek ewidencyjnych 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 w obrębie [...] w mieście A. Uczestnik postępowania podał, że jest właścicielem działki ewidencyjnej 15/1 i 14 i nigdy nie występował z wnioskiem o naniesienie na nich oznaczenia "dr", ani nigdy też nie występował o takowe naniesienie na działkach sąsiednich, tj. 15/3, 15/4 i 15/5. Nie został też przez nikogo poinformowany o takim naniesieniu. M. J. oświadczył, że nie są mu znane okoliczności, na podstawie których zarówno organy obu instancji dopatrzyły się ich żądania o zmianę użytków w dokumentacji do postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, przeprowadzonego w ostatnim etapie przed Sądem Rejonowy i zakończonego postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], którego celem było wyłącznie odnalezienie przebiegu granic działek ewidencyjnych 15/3, 15/4, 15/5, 15/1 i 14 od strony działki ewidencyjnej 16/1 obręb [...] w mieście A, które zostały zatarte asfaltem jesienią 1999 r., na skutek zgłoszenia z 1998 r. Uczestnik postępowania stwierdził, iż wbrew temu, co zostało zawarte w treści wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, a więc wyłącznie odnalezienie granic, Starosta dokonał dodatkowych zmian w zakresie dotyczącym użytków gruntowych. Jego zdaniem, skoro wniosek o rozgraniczenie nieruchomości dotyczył wyłącznie przebiegu granic, organy nie mogły "przy okazji" orzec również o zmianie użytków na "dr". Stanowi to orzeczenie ponad żądanie stron i niewątpliwie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Poza tym żadna z przedmiotowych nieruchomości nie jest obciążona jakimikolwiek prawami ustanowionymi dla osób trzecich (tj. służebnością przejazdu lub przechodu).

W dniu 7 listopada 2012 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo T. J. z dnia 3 listopada 2012 r., w którym oświadczyła, że jest właścicielką działki 15/1 obręb [...] w mieście A i w całości przychyla się do wyrażonego w skardze stanowiska M. J. oraz wnosi o uchylenie decyzji organów I i II instancji.

W związku z ujawnieniem w aktach sprawy, że w zakresie zmiany użytków gruntowych dotyczących działek ewidencyjnych nr 15/1 i nr 14 położonych w A, obręb [...], będących przedmiotem także niniejszego postępowania, toczy się postępowanie, Sąd zwrócił się do organu II instancji o nadesłanie odpisu ostatecznej decyzji Starosty znak: [...] z dnia [...] 2007 r. oraz odpisu prawomocnej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 czerwca 2012 r. znak: [...].

Z nadesłanych decyzji wynika, że decyzją Starosty znak: [...] z dnia [...] 2007 r., na wniosek M. J. dokonano zmian w operacie ewidencji gruntów dotyczących działek o nr ewid. 15/1, 15/3 i 14 będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz dotyczących działek o nr ewid. 15/2 i 13/1 nie będących przedmiotem tego postępowania. Z kolei z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 czerwca 2012 r. znak: [...] wynika, że organ II instancji uchylił decyzję Starosty z dnia [...] 2011 r. znak: [...] orzekającej o odmowie dokonania zmiany w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) decyzji Starosty znak: [...] z dnia [...] 2007 r. w zakresie dotyczącym użytków gruntowych w działkach ewidencyjnych nr 15/1 i nr 14 położonych w mieście A, obręb [...] i jednocześnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji odzwierciedla wyłącznie dane wynikające z dokumentów przedłożonych organowi i to powoduje stwierdzenie, że zapisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (stanowiący) i z tego względu nie mogą podlegać uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 154 i 155 K.p.a. W decyzji pouczono, że w sytuacji, gdy stan faktycznego użytkowania na gruncie jest inny niż ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków, to na wniosek strony o aktualizację operatu ewidencyjnego Starosta przeprowadzi postępowanie administracyjne ustalające jaki jest obecnie faktyczny sposób użytkowania działek ewidencyjnych nr 15/1 i nr 14 położonych w mieście A, obręb [...] i tylko w takim postępowaniu może nastąpić prawidłowe określenie użytku gruntowego, niezależnie od decyzji Starosty znak: [...] z dnia [...] 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Na wstępie rozważań należy zauważyć, że w Polsce kwestie związane z nieruchomościami regulują dwie odrębne ustawy:

1. ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r., nr 124, poz. 1361 z późń. zm.) oraz

2. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.).

Wymienione wyżej ustawy regulują kwestie związane z nieruchomościami w zależności od celu, któremu mają służyć.

Dla celów postępowania w niniejszej sprawie należy podnieść, że ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wskazuje w art. 1 jako cel prowadzenia ksiąg wieczystych – ustalenie stanu prawnego nieruchomości, przy czym – zgodnie z art. 3 tej ustawy domniemywa się, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Księgi wieczyste prowadzone są przez sądy rejonowe (art. 23 zdanie pierwsze ustawy) należące do pionu sądownictwa powszechnego (a nie administracyjnego). Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, księga wieczysta zawiera cztery działy, z których: pierwszy obejmuje oznaczenie nieruchomości oraz wpisy praw związanych z jej własnością, drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego, trzeci przeznaczony jest na wpisy dotyczące ograniczonych praw rzeczowych, z wyjątkiem hipotek, na wpisy ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz na wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem roszczeń dotyczących hipotek, a czwarty przeznaczony jest na wpisy dotyczące hipotek. Wynika z tego, że w dziale III księgi wieczystej dokonuje się wpisów dotyczących ograniczonych praw rzeczowych, w tym służebności gruntowych, np. służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta. Należy dodać, że na podstawie tej ustawy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 z późn. zm.), które szczegółowo reguluje kwestie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów.

Z kolei druga ustawa - ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne reguluje zgodnie z art. 1 sprawy dotyczące m.in. ewidencji gruntów i budynków (art. 1 ust. 1 pkt 3) czy rozgraniczania nieruchomości (art. 1 ust. 1 pkt 5). Art. 20 ust. 1 stanowi, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1); budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2), przy czym celem tej ewidencji nie jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości (jak w przypadku ksiąg wieczystych), a m.in. wymiar podatków i świadczeń. Świadczy o tym wprost art. 21 ust. 1 tej ustawy:

Art. 21. 1. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Należy przy tym podkreślić, że historycznie i skrótowo rzecz biorąc, księgi wieczyste (na terenie dawnego zaboru austriackiego poprzedzające je tzw. Lwh będące liczbą wykazu hipotecznego w księgach wieczystych obejmujących całe miejscowości) służą ustaleniu właścicieli nieruchomości i obciążeń nieruchomości, w tym ujawnieniu ograniczonych praw rzeczowych w rodzaju służebności drogi koniecznej czy prawa przejazdu lub przechodu, natomiast ewidencja gruntów i budynków służyła i obecnie służy przede wszystkim wymiarowi właściwego podatku od nieruchomości uzależnionego od rodzaju użytku czy przeznaczenia budynku. Dane o rodzaju użytku, będącego podstawą wymiaru podatku uwidocznione są w podatkowych nakazach płatniczych kierowanych do osób władających nieruchomością, co oznacza nie tylko właścicieli, ale i posiadaczy oraz innych użytkowników. Taka regulacja, w przeciwieństwie do wieczystoksięgowej, w niewątpliwy sposób ułatwia ściąganie podatków należnych państwu.

Powyższe rozróżnienie jest niezbędne w niniejszej sprawie, albowiem – zdaniem Sądu – skarżący formułując wnioski i żądania błędnie upatruje we wpisie użytku "dr" oznaczającego "drogę" naruszenie jego prawa własności do tej nieruchomości. Tymczasem oznaczenie użytku jako "dr" stanowi okoliczność dającą podstawę do niższego wymiaru podatku od nieruchomości (w zasadzie w stawce 0 zł) w stosunku do użytków oznaczonych np. jako rolne "R" (określonej klasy gruntu – RIVb i inne), a nie – jak wnioskuje to skarżący - okoliczność ewentualnie uprawniającą do korzystania z tej części jego nieruchomości w charakterze drogi w rozumieniu przejścia czy przejazdu. Zapewne więc – zdaniem Sądu - z tego błędnego przekonania skarżącego co do roli wpisu użytku "dr" w ewidencji i braku wyjaśnienia skarżącemu przez organy administracyjne tej zasadniczej kwestii, skarżący formułuje niezwykle emocjonalnie swoje żądania.

Odnosząc się do przedmiotu niniejszego postępowania Sąd stwierdza, że nie można w zaskarżonych decyzjach organów obu instancji dopatrzyć się naruszenia prawa skutkującego uchyleniem decyzji. W szczególności sam skarżący wnosząc o zmianę użytku oznaczonego jako "dr" na rolny nie stwierdził, aby grunt ten faktycznie był użytkowany jako grunt rolny, co uzasadniałoby zmianę użytku na "R" z podaniem odpowiedniego rodzaju klasy gruntu. Wręcz przeciwnie, skarżący co raz to stwierdzał, że na części wnioskowanego gruntu znajdują się resztki asfaltu, wśród którego przecież nie można prowadzić upraw rolnych lub też na uzasadnienie, że grunt "dr" nie stanowi faktycznie użytkowanej drogi stwierdzał, że na przedmiotowym gruncie znajduje się płot. Sąd zwraca uwagę na to, że wbrew twierdzeniom skarżącego, z protokołu rozprawy przeprowadzonej w terenie w dniu 15 czerwca 2011 r. wynika, że obecna tam żona skarżącego A. J. jednoznacznie potwierdzała obecność asfaltu stwierdzając, że "w sprawie asfaltu toczy się od pierwszej połowy 2007 r. postępowanie administracyjne" oraz, że "z powodu istnienia asfaltu na naszych gruntach wynikł ogromny konflikt osiedlowy między sąsiadami". Wszystko to, zdaniem Sądu, potwierdza, że grunty, co do których zmiany użytku na grunt rolny domaga się skarżący, nie są użytkowane rolniczo.

Sąd podnosi, że w sytuacji usunięcia asfaltu wskazującego na możliwość użytkowania gruntu jako drogi i faktycznego użytkowania go jako gruntu rolnego powstanie po stronie organów administracyjnych obowiązek zmiany użytku z "dr" na R określonej klasy, przede wszystkim celem obciążenia osób władających gruntem, w tym skarżącego zwiększonym podatkiem gruntowym stanowiącym jedno z ważniejszych źródeł dochodów państwa – zgodnie z przytoczonym wyżej art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W oparciu o powyższe ustalenia i mając na względzie stanowisko wyżej przedstawione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, a zatem na podstawie powołanych wyżej przepisów skargi nie uwzględnił orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.