Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2585/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5;
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi Pana Z. W. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...], zwrócił się z prośbą do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o zajęcie stanowiska w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Pana Z. W. w związku z zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanym przez Urząd Miasta [...].

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2012 r., wydał decyzję nr [...] ustalającą, iż Pan Z. W. podlegał od dnia [...] lutego 2005 r. do dnia [...] listopada 2011 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wskazując, że zastrzeżenia budzi interpretacja przepisu art. 82 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. - Dz. U. z 2008 r. 164, poz. 1027 z późn. zm.). Jego zdaniem nie uzyskiwał przychodów a wiec nie był zobowiązany do opłacania składki zdrowotnej. W tej sytuacji uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dniu [...] marca 2012 r.

Organ podtrzymał ustalenia faktyczne Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia i stwierdził, że skarżący podlegał od dnia [...] lutego 2005 r. do dnia [...] listopada 2011 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą. Pobieranie przez niego świadczeń emerytalnych nie wyłączyło podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Uznał, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż dla okresu przed [...] września 2008 r. nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej. Jego zdaniem, z przedstawionej przez Odwołującego dokumentacji PIT-36 za 2010 r. wynika, iż zostały wykazane przychody z działów specjalnych produkcji rolnej, natomiast w PIT-36 za 2011 r. wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem organu potwierdza to prowadzenie przez Pana Z. W. działalności gospodarczej w 2010 r. oraz w 2011 r.

Wskazał, że osoba, która po 20 września 2003 r. została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności na okres faktycznego jej niewykonywania, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Uznał, że faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Wskazał, że zaskarżoną decyzję uważa za krzywdzącą i naruszającą zasadę słuszności oraz zawierającą nadinterpretację przepisów dotyczących obowiązku opłacania składki zdrowotnej. Jego zdaniem wbrew cytowanemu stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. Sygn. akt II GSK 179/06 oraz wbrew art. 82 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zaskarżona decyzja wyraża zasadę iż samo zgłoszenie działalności pozarolniczej jest przesłanką powstania obowiązku opłacania składek zdrowotnych a nie istnienia jako warunku zasadniczego, przychodu z tej działalności osiąganego.

Wskazał, że comiesięcznie składana deklaracja podatkowi a następnie roczne rozliczenia podatkowe pozwalają Urzędowi Skarbowemu na dokładną kontrolę przychodów z działalności gospodarczej.

W jego przypadku Urząd Skarbowy, inaczej jak Narodowy Fundusz Zdrowia, przychodu do opodatkowania nie dopatrzył się - po prostu przychodu nie było.

Na kwotę składki zdrowotnej składają się, w nierównej proporcji pieniądze z uzyskanego przychodu jak również pieniądze z podatku dochodowego a takowego podatku z mojej działalności pozarolniczej nie było.

Wobec powyższego wnosi jak na wstępie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2012 roku.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym do z dnia 20 września 2008 r., "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osoba ni z nimi współpracującymi" oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., - zgodnie z którymi "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 15135, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, a od dnia 20 września 2008 r., w brzmieniu: osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, po;;. 1447, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie". Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Podjęcie działalności gospodarczej przez Pana Z. W., zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

W myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o swobodzie, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu - w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

Natomiast zgodnie z art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy prawo działalności gospodarczej, wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.

Określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.

Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, generalnie nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego.

Pan Z. W. nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż dla okresu przed 20 września 2008 r. nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jak ustalił organ z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, iż Pan Z. W. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej wskazał [...] lutego 2005 r., natomiast data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej została wskazana na dzień [...] listopada 2011 r. Działalność gospodarcza była prowadzona pod nazwą: K..

Osoba, która po 20 września 2008 r. została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłosiła zawieszenia działalności gospodarczej zgodnie z ustawą o swobodzie działalności na okres faktycznego jej niewykonywania, podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, iż Pan Z. W. podlegał od dnia [...] lutego 2005 r. do dnia [...] listopada 2011 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą.

Pobieranie przez Pana Z. W. świadczeń emerytalnych nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach - sprawy z zakresu wymierzania pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Zdaniem Sądu aktualny w tym zakresie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 1656/06), w którym wskazano, iż "czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wskazać trzeba także, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest podmiotem władnym do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie, ani też do pobierania tych składek. Składki takie pobierane i odprowadzane są na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i tylko ten organ może orzekać o obowiązku ich odprowadzania.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz.270) orzekł jak w sentencji.