Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1938/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1 , art. 158 par. 3,  art. 44
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151,  art. 119 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Anna Fyda – Kawula po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 12 stycznia 2022 r. nr DO-II.7612.230.2021.KC w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 12 stycznia 2022 r. nr DO-II.7612.230.2021.KC Minister Rozwoju i Technologii, po rozpatrzeniu zażalenia E. M., na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z 18 października 2021 r., nr N-I.7581.1.4.2021, uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania .

W uzasadnieniu Minister przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Pismem z dnia 10 września 2021 r. E. M., wniósł do Wojewody Podkarpackiego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r., nr MZGT 11-8224/1/24/79 w sprawie przekazania na rzecz Akademii Rolniczej w K. Wydział Zamiejscowy [...] w R. nieruchomości oznaczonych geodezyjnie jako aktualne działki nr [...] o pow. 1,64 ha i nr [...] o pow. 1,0472 ha obręb [...], Miasto R. oraz decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r., nr G.IV-8224/1/24/79, zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r., nr MZGT 11-8224/1/24/79, w części odnoszącej się do aktualnych działek oznaczonych nr [...] i nr [...].

Postanowieniem z dnia 18 października 2021 r. nr N-1.7581.1.4.2021 Wojewoda Podkarpacki odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r., nr MZGT II- 8224/1/24/79 oraz w części decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r., nr G.IV-8224/1/24/79, wskazując w jego uzasadnieniu, iż na gruncie przedmiotowej sprawy zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 158 § 3 k.p.a.

Zażalenie na to postanowienie wniósł E. M..

Rozpoznając to zażalenie, Minister Rozwoju i Technologii wskazał, w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma wejście w życie, z dniem 16 września 2021 r., przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: "ustawa zmieniająca"). Przywołał treść art. 1 i 2 ustawy zmieniającej i wskazał, że wniosek E. M., o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego w R. w dniu 14 września 2021 r.

Mając zaś na uwadze, iż zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, należy uznać, iż datą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r. oraz części decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r., z wniosku E. M., jest dzień 14 września 2021 r. i od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu i zakresu rozpoznawanej sprawy.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że z uwagi na wniesienie wniosku nieważnościowego przed datą wejścia w życie nowelizacji k,p.a. tj. przed dniem 16 września 2021 r., nie może mieć zastosowania art. 158 § 3 k.p.a.

W związku z tym uznał, iż odmowa wszczęcia, na wniosek E. M., postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta R. jest bezpodstawna.

Jednocześnie Minister Rozwoju i Technologii wskazał, że organ wojewódzki winien rozważyć, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda Podkarpacki po wpływie wniosku nieważnościowego z dnia 10 września 2021 r. nie przeprowadził stosownego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie istotnej przesłanki wprowadzonej przedmiotową nowelizacją k.p.a., a mianowicie, upływu 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia objętych wnioskiem nieważnościowym decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r.

Mając na uwadze powyższe zlecił organowi I instancji ponownie rozpoznanie ww. wniosku z dnia 10 września 2021 r., po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia daty doręczenia lub ogłoszenia stronom postępowania decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979r. oraz decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r. W zależności od wyników tego postępowania winien następnie ocenić czy w niniejszej sprawie doszło do umorzenia postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii złożył Uniwersytet [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia:

1. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491) w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak umorzenia z mocy prawa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji; które zostało wszczęte po upływie 30 lat od dnia wydania decyzji,

b) art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień 20 maja 1988 r. poprzez brak zastosowania fikcji doręczenia w stosunku do wydanych decyzji administracyjnych, a tym samym uznanie, że koniecznym jest przeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego celem ustalenia daty doręczenia lub ogłoszenia stronom postępowania przedmiotowych, objętych niniejszym postępowaniem decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 12 stycznia 2022 r., umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii z 12 stycznia 2022 r., nr KOC/2662/Op/14, uchylające postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 października 2021 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uchylonym postanowieniem pierwszoinstancyjnym odmówiono natomiast, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego z dnia 10 września 2021 r. (data wpływu do organu: 14 września 2021r.), w którym zwrócił się on o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 16 stycznia 1979 r. oraz części decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 maja 1988 r. Zgodnie z ww. przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uznał, że w sprawie zaistniała "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie z wniosku E. M. nie mogło zostać wszczęte, związana z regulacją zawartą w treści art. 158 § 3 k.p.a.,

W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 158 § 3 k.p.a. obowiązuje od 16 września 2021 r. i został wprowadzony ustawą zmieniającą z 11 sierpnia 2021 r. Zgodnie z jego treścią nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia minęło 30 lat.

Z treści przepisów przejściowych uregulowanych w art. 2 ustawy zmieniającej, wynika, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (ust. 2).

Zdaniem sądu należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przepis art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, nakazujący stosowanie do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisów zmienionych, nie odnosi się do art. 158 § 3 k.p.a., który z istoty rzeczy nie może odnosić się do wszczętych postępowań, regulując kwestię odmowy wszczęcia postępowania. Nie można bowiem odmówić wszczęcia postępowania (art. 158 § 3 k.p.a.), które zostało już wszczęte, a o takich mówi art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten nakazując stosowanie przepisów "nowych" do spraw będących w toku (wszczętych i niezakończonych), nie uzasadniał zatem zastosowania art. 158 § 3 k.p.a. i odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji złożonego przed datą wejścia nowelizacji w życie, tj. przed dniem 16 września 2021 r.

Sąd nie podzielił tym samym zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym na dzień 20 maja 1988 r. to należy zauważyć, że organ odwoławczy nie mógł dopuścić się jego naruszenia przez brak zastosowania.

Postanowienie kasacyjne nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji uznając, że sprawa ta nie została należycie wyjaśniona. Ten zasadniczy motyw rozstrzygnięcia jest uzasadniony.

Z kolei prowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania dowodowego (na co zezwala art. 136 k.p.a.) nie może oznaczać prowadzenia istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku, tzn. gdy nie zostały one w ogóle ustalone i wyjaśnione w toku postępowania przed organem I instancji. Uzupełnianie oznacza bowiem swoiste "dodanie" pewnych działań do czynności, które na wcześniejszym etapie postępowania zostały już przeprowadzone. Zasadą wynikającą z regulacji zawartych w k.p.a. jest bowiem obowiązek gromadzenia materiału dowodowego w toku postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji (w realiach sprawy przez Wojewodę Podkarpackiego). Postępowanie dowodowe przed organem wyższego stopnia powinno mieć w związku z tym ograniczony zakres i być postępowaniem uzupełniającym, a nie zastępować w całości postępowania przed organem I instancji jak zdaje się tego oczekiwać skarżący.

Podsumowując, wydając zaskarżone postanowienie Minister Rozwoju i Technologii nie naruszył wskazanych w skardze przepisów, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.