Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 326/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 73 ust. 5, ust. 6 pkt 2, ust. 7, art. 71
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej przywoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 ze zm. dalej przywoływanej jako "u.p.z."), na skutek wniesienia odwołania przez S. M. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2019 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w wyniku ustalenia następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W dniu [...] lutego 2019 r. strona zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Przedłożyła wówczas świadectwo pracy z A. , potwierdzające okres zatrudnienia od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] września 2018 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Z treści tego świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron tj. w trybie art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] organ I instancji uznał stronę za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] lutego 2019 r., wskazując w uzasadnieniu, że strona w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron oraz że zasiłek przysługuje w takim przypadku po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania.

Z dniem [...] marca 2019 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 u.p.z. - podlegania na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w związku z rozpoczęciem szkolenia organizowanego przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy (decyzja z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]).

W dniu [...] lipca 2019 r. strona dokonała ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna. W złożonym wówczas oświadczeniu strona poinformowała, że uczestniczyła w kursie, a następnie w stażu zawodowym zorganizowanym przez Stowarzyszenie "A. ", które odbywały się u pracodawcy tj. w S. w S., przy czym kurs trwał do końca marca 2019 roku, a staż w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], organ I instancji orzekł o uznaniu strony za osobę bezrobotną od dnia [...] lipca 2019 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2019 r. z powodu braku okresu warunkującego nabycie tego świadczenia. Strona nie wniosła odwołania od powyższej decyzji - rozstrzygnięcie to stało się ostateczne z dniem [...] sierpnia 2019r.

W dniu [...] września 2019 r. strona złożyła podanie, w którym zawarła dwa wnioski: o przywrócenie terminu rejestracji jako osoba bezrobotna po odbytym stażu w Stowarzyszeniu "A. ", tak aby zaliczony został cały okres zatrudnienia w 2017 r. i 2018 r., co uprawniałoby wnioskodawcę do zasiłku dla bezrobotnych, którego pobieranie zostało opóźnione wcześniejszą decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., a tym samym zmianę obecnie obowiązującej decyzji z lipca 2019 r. oraz o przywrócenie terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy, wyznaczonego na dzień [...] września 2019 r.

Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do rejestracji jako osoba bezrobotna po odbytym stażu strona wskazała, że w dniu [...] czerwca 2019 r. zakończyła odbywanie stażu i z tą datą zostało wystawione zaświadczenie o jego ukończeniu, po czym stowarzyszenie zorganizowało dwudniowe szkolenie z psychologiem (pod koniec lipca 2019 r.). Po wizycie w urzędzie w dniu [...] lipca 2019 r. strona zgłosiła się do lekarza z powodu pogarszającego się stanu psychicznego. Wcześniej tj. w dniu [...] lipca 2019 r. trafiła do szpitala z powodu urazu prawego łokcia. Strona nadmieniła, że pomimo nie najlepszego stanu psychicznego poszukuje pracy. W celu potwierdzenia wskazywanych okoliczności dołączyła do podania zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz wysyłane przez siebie wiadomości e-mail, skierowane do potencjalnych pracodawców.

Z treści notatki służbowej pośrednika pracy-doradcy klienta z dnia [...] października 2019 r. wynika, że strona w dniu [...] października 2019 r. zgłosiła się do sekretariatu Powiatowego Urzędu Pracy w S. w celu uzyskania informacji na temat podania złożonego w dniu [...] września 2019 r. Ustalono wówczas, że "przez błędnie przekazanie podania, zostało ono podłączone do akt osoby bezrobotnej" i poinformowano stronę o konieczności dostarczenia brakujących dokumentów.

W dniu [...] października 2019 r. strona przedłożyła informację roczną dla osoby ubezpieczonej, otrzymaną ze Stowarzyszenia "A. ". Pismem z dnia [...] października 2019 r. organ I instancji wezwał stronę do dostarczenia zaświadczenia, z którego będzie wynikało w jakim okresie odbywała staż oraz szkolenie organizowane przez Stowarzyszenie "A. " oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu brutto i informacji o opłacanych składkach na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Spółdzielni Socjalnej od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. W dniu [...] października 2019 r. strona złożyła pismo, w którym wskazała powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., sygn. akt III CK 369/07, że dostarczona przez nią w dniu [...] października 2019 r. informacja roczna dla osoby ubezpieczonej stanowi odpis dokumentu. Dołączyła ponadto odpis informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2018 (PIT-11) ze Spółdzielni Socjalnej "A. ".

Decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 73 ust. 7 u.p.z., organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku od dnia [...] września 2019 r. z powodu braku okresu warunkującego nabycie tego świadczenia. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ zaliczył stronie 240 dni zatrudnienia od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] września 2018 r. w A. s.c. Nie zaliczył natomiast stażu i szkolenia w Stowarzyszeniu "A. " z powodu braku informacji o okresach ich odbywania, jak również zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. ze względu na brak zaświadczenia o wynagrodzeniu brutto i informacji o opłaconych składkach na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, strona została wezwana pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. do dostarczenia oryginału (do wglądu) zaświadczenia o odbytym szkoleniu (w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. i od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.) i stażu (w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r.) oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu brutto i opłacanych składakach na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w Spółdzielni Socjalnej (w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r.).

W dniu [...] stycznia 2020 r. organ I instancji ustalił w oparciu o wygenerowany z systemu informatycznego raport ZUS-U1, udostępniany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że strona od dnia [...] grudnia 2019 r. jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej tj. z kodem tytułu ubezpieczenia [...]: osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług. Organ jednocześnie ustalił, że strona została zgłoszona do tych ubezpieczeń przez płatnika składek, posiadającego NIP [...] tj. "M. l" M. C. z siedzibą przy ul. [...], [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia pracy zarobkowej i jednocześnie pouczona o prawie do czynnego udziału w tym postępowaniu poprzez składanie wyjaśnień i wgląd do dokumentacji.

W dniu [...] stycznia 2020 r. strona złożyła pismo, w którym poinformowała (nawiązując do otrzymanego zawiadomienia z urzędu pracy, jak i decyzji organu odwoławczego w sprawie zasiłku dla bezrobotnych), że podjęcie przez nią zatrudnienia, choćby krótkotrwałego, było warunkiem i celem projektu, w którym uczestniczyła. W sytuacji, gdy po odbytym stażu w S. , właściciel tej firmy nie dopełnił warunku trzymiesięcznego zatrudnienia, musiała podjąć inną pracę. Strona miała ją wykonywać 12 godzin od dnia [...] grudnia do dnia [...] grudnia 2019 r. i zgodnie z rachunkiem z dnia [...] stycznia 2020 r. otrzymała za to zlecenie kwotę [...]zł brutto, a po odliczeniu należnych składek - [...] zł netto. Strona wskazała, że to urząd pracy rozpatrujący sprawę zasiłku dla bezrobotnych w sposób przewlekły i niedbały, postawił ją w przymusowej sytuacji, określonej w art. 82 k.c. Nadmieniła ponadto, że utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie, a wynagrodzenie ze zlecenie będzie jej potrzebne na żywność, leki, opłatę za energię elektryczną, środki czystości itp. Wyjaśniła też, że nie miała czasu, aby poinformować urząd pracy o tak symbolicznym zleceniu, ponieważ opiekuje się schorowanymi rodzicami w wieku 78 lat i z tego powodu sporadycznie jest u siebie w domu. W jej ocenie istnieją więc podstawy do przywrócenia terminu na poinformowanie o podjęciu pracy i niewydawania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Do pisma strona dołączyła następujące dokumenty: wnioski US-7 z dnia [...] stycznia 2020 r. o wydanie zaświadczenia o podstawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 1997 r. do 2004 r., 2014 r. i od [...] października 2018 r. do [...] października 2018 r., informację roczną dla osoby ubezpieczonej i zaświadczenie ze Stowarzyszenia "A. " z dnia [...] stycznia 2020 r., potwierdzające uczestnictwo w projekcie "[...] w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] listopada 2019 r. i umowę zlecenia nr [...] zawartą z "M. z siedzibą w S., z treści której wynika, że strona w okresie od dnia [...] grudnia do dnia [...] grudnia 2019 r. wykonywała pracę zarobkową.

W dniach [...] i [...] stycznia 2020 r. strona dostarczyła dodatkowe dokumenty tj. umowę - kontrakt socjalny z dnia [...] października 2018 r. określający sposób współdziałania z doradcą zawodowym w zakresie rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej oraz w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, a także zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia [...] i [...] stycznia 2020 r., potwierdzające okresy:

podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia w Spółdzielni od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r.,

opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności od dnia [...] lutego 1997 r. do dnia [...] grudnia 1997 r. i od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] lipca 2013 r.

Strona jednocześnie wniosła o udzielenie informacji dotyczącej okresu jej zarejestrowania w PUP w P., przypadającego bezpośrednio przed podjęciem przez nią pracy w A. s.c. oraz informacji o składkach z tytułu umowy zlecenia ze S. Sp. z o.o. w P.

W dniu [...] stycznia 2020 r. pracownik organu I instancji ustalił, że strona w okresie od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] listopada 2019 r. była uczestnikiem projektu "[...]" i tylko w okresie odbywania szkolenia i stażu była objęta ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. W pozostałym okresie nie była objęta żadnym ubezpieczeniem, a w ramach tego projektu odbywały się warsztaty, zajęcia z psychologiem, wyjścia integracyjne i wyjazd.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 73 ust. 7 u.p.z. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1482 t.j. ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta S. odmówił S. M. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2019 r.

W odwołaniu strona podała, że Powiatowy Urząd Pracy w S. prowadząc w jego sprawie postępowanie w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych od początku wiedział, że ma do czynienia z osobą niepełnosprawną z orzeczeniem [...], a więc, że przy rozstrzyganiu sprawy obowiązuje go art. 69 Konstytucji RP, w którym zawarty jest nakaz dla władz publicznych udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu ich egzystencji, przysposobieniu do pracy i komunikacji społecznej. Z kolei art. 8 Konstytucji RP nakazuje stosować jej przepisy wprost, a zdrowie i życie są zaliczane do praw przyrodzonych człowiekowi, chronionych przez art. 68 i 38 Konstytucji RP oraz akty prawa międzynarodowego. Pomimo tego organ miał wykazywać się bezczynnością i prowadzić postępowanie w sposób przewlekły i niedbały, czego efektem było odwołanie strony do Wojewody [...] w następstwie którego organ odwoławczy podjął w dniu [...] grudnia 2019 r. decyzję nr [...]

Odwołujący się stwierdził również, że w wyniku decyzji wydanych przez urząd pracy ewidentnie poniósł szkodę nie mając dotychczas przyznanego zasiłku dla bezrobotnych. Zarzucił organowi I instancji, że udaje, iż nie rozumie, że wnioskodawca domaga się przywrócenia terminu do dokonania ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna - z datą nie późniejszą niż dzień [...] lipca 2019 r. (dzień [...] lipca 2019 r. przypadał w niedzielę, był więc dniem wolnym od pracy), co skutkowałoby zaliczeniem całego wcześniejszego zatrudnienia w A. s.c. oraz poprzedniego okresu zarejestrowania jako osoba bezrobotna, okresu szkolenia i stażu, a w efekcie dałoby prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazał, że zgodnie z ustawą o wykonywaniu zawodu lekarza jest on funkcjonariuszem publicznym, a wystawione przez niego zaświadczenia w przepisanej formie mają przymiot dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem zaświadczenie lekarskie jest prawnie wiążące i wiarygodne jest to, co zostało w nim stwierdzone.

Wnioskodawca zarzucił, że organ I instancji nie rozstrzygnął w swej decyzji o przywróceniu terminu do dokonania rejestracji w urzędzie pracy przez co nie dopełnił obowiązku wskazanego w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji merytorycznej przez organ II instancji, ponieważ część postępowania prowadził urzędnik, na którego, jak i na dyrektora PUP w S. wpłynęła skarga wraz z jego odwołaniem z dnia [...] listopada 2019 r. Uzasadniając ten wniosek wskazał, że w przypadku, gdy konieczność wyłączenia się od sprawy dotyczy dyrektora organu, to z mocy prawa są od niej wyłączeni także wszyscy podlegli mu urzędnicy. Sformułował również szereg innych wniosków odnośnie Prezydenta i obsady osobowej urzędu pracy.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. wnioskodawca uzupełnił swoje stanowisko. Wskazał na sprzeczność załącznika do zaskarżonej decyzji z jej rozstrzygnięciem. Z wyliczeń zawartych w załączniku wynika bowiem, że jest uprawniony do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 80%, gdy tymczasem decyzja stanowi o odmowie jego przyznania. Załącznik nie jest ponadto podpisany przez osoby do tego uprawnione w miejscach do tego wyznaczonych. Odwołujący się wskazał na konieczność rozstrzygnięcia w trybie pilnym sprawy albowiem jego prawa chronione konstytucją i aktami międzynarodowymi są zagrożone. Nie może bowiem m.in. skorzystać z wizyt u lekarza i wykonać potrzebnych badań diagnostycznych, a zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł nie pozwala na wiele.

Przechodząc do rozważań merytorycznych wymienionej na wstępie decyzji organ odwoławczy wskazał, że strona wnosi o zmianę daty jej ponownej rejestracji w urzędzie pracy w następstwie czego mogłaby nabyć zasiłek dla bezrobotnych. Podczas poprzedniej rejestracji, dokonanej w dniu [...] lutego 2019 r. stronie nie przysługiwało prawo do zasiłku od dnia zarejestrowania, ponieważ w okresie 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Zasiłek przysługuje w takim przypadku po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. W czasie oczekiwania na upływ tego okresu strona utraciła status osoby bezrobotnej. W dniu [...] marca 2019 r. podjęła bowiem szkolenie organizowane przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy i tym samym przestała spełniać warunki definicji osoby bezrobotnej. Szkolenie to trwało do dnia [...] marca 2019 r., a po jego zakończeniu strona rozpoczęła odbywanie stażu w okresie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r. W czasie realizacji szkolenia i stażu strona została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oraz pobierała stypendium (zaświadczenie ze Stowarzyszenia "A. " z dnia [...] stycznia 2020 r.). W dniu [...] lipca 2019 r. ponownie zarejestrowała się w urzędzie pracy.

Zdaniem organu II instancji z powyższego wynika więc, że strona utraciła status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni. Ustawodawca dopuszcza w takiej sytuacji kontynuację zasiłku niewykorzystanego podczas poprzedniej rejestracji, o ile osoba bezrobotna spełni warunki wymienione w art. 73 ust. 5 lub art. 73 ust. 7 u.p.z. W ocenie tego organu strona, aby nabyć prawo do zasiłku na podstawie art. 73 ust. 5 ustawy, obowiązana była zatem zarejestrować się w urzędzie pracy w ciągu 14 dni od dnia [...] czerwca 2019 r. tj. dnia zakończenia stażu, czego nie uczyniła. W swoim wniosku z dnia [...] września 2019 r. wyjaśniła, że w tym czasie pogorszył się stan jej zdrowia psychicznego i dlatego w dniu [...] lipca 2019 r. zgłosiła się do lekarza na przedterminową wizytę. W celu potwierdzenia tych okoliczności przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2019 r. i wniosła o przywrócenie terminu do dokonania ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna - z datą nie późniejszą niż dzień [...] lipca 2019.

Wojewoda wskazał, że czternastodniowy termin określony w art. 73 ust. 5 u.p.z., jest terminem prawa materialnego, którego nie można w żaden sposób przywrócić ani zmienić, niezależnie od przyczyny jego upływu, chyba że taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Organ ten wskazał też, że przepis art. 73 ust. 5 u.p.z. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy administracji nie mają prawa do podjęcia uznaniowego rozstrzygnięcia. W szczególności nie wchodzi w rachubę przedłużenie bądź przywrócenie terminu przewidzianego na ponowną rejestrację jako osoby bezrobotnej – z wyżej akcentowanego powodu - materialnoprawnego charakteru tego terminu. Nie istnieją też regulacje, chociażby w ustawie, z których wynikałoby, że organ administracji po otrzymaniu wniosku bezrobotnego o ponowną rejestrację i przyznanie zasiłku w ramach kontynuacji, powinien weryfikować w jakich okolicznościach doszło do uchybienia terminu na jego złożenie. Organy administracji działają zaś wyłącznie w oparciu o przepisy prawa. Prowadząc postępowanie w sprawie rejestracji i przyznania zasiłku na podstawie art. 73 ust. 5 u.p.z. organ nie może rozstrzygać, czy uchybienie terminu do dokonania ponownej rejestracji w urzędzie pracy było zawinione przez bezrobotnego i nie może odnosić okoliczności tego uchybienia do interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, gdyż nie jest to przedmiotem tego postępowania (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 4343/18).

Skoro brak było podstaw do zastosowania art. 73 ust. 5 u.p.z., organ I instancji miał obowiązek ustalić, czy strona może kontynuować zasiłek na podstawie art. 73 ust. 7 u.p.z. Należało zatem ustalić, czy strona spełnia warunki wymienione w przepisie art. 71 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Osoba bezrobotna musi w takiej sytuacji udokumentować, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni, była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę lub posiada inne okresy wymienione w tym przepisie np. świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych. W przypadku, gdy osoba bezrobotna udokumentuje prawo do zasiłku po upływie 7 dni od dnia rejestracji, zasiłek przysługuje od dnia jego udokumentowania, o czym stanowi art. 71 ust. 6 cytowanej ustawy (stąd też zaskarżoną decyzją organ I instancji oceniał, czy w dniu [...] września 2019 r. tj. dniu złożenia podania, strona mogłaby nabyć prawo do zasiłku).

Według organu II instancji strona dokonała rejestracji w urzędzie pracy w dniu [...] lipca 2019 r. Okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania dotyczy więc przedziału czasowego od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] lipca 2019 r. W tym czasie strona była zatrudniona od dnia [...] stycznia 2018 r. (początkowej daty okresu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania) do dnia [...] września 2018 r. (240 dni), wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r. (11 dni), odbywała szkolenie od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r. (21 dni), a później staż od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r. (91 dni). W ocenie tego organu okres, od którego uzależnione jest nabycie zasiłku bada się tylko w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Początkową datą tego okresu jest dzień [...] stycznia 2018 r., co oznacza, że przypadające przed tą datą okresy np. zatrudnienia, nie podlegają weryfikacji.

Do okresu, od którego uzależnione jest nabycie zasiłku dla bezrobotnych można zaliczyć okres zatrudnienia (240 dni) oraz odbywania szkolenia (21) i stażu (91 dni), podczas którego strona była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oraz pobierała stypendium. Do okresu warunkującego nabycie zasiłku nie można natomiast zaliczyć okresu świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia (11 dni tj. od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r.), w myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z.

Strona powinna była więc wykazać, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2018 roku wynosiło 2 100 zł (Dz. U. z 2017 r. poz. 1747). Z zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia [...] stycznia 2020 r. wynika zaś, że w okresie wykonywania przez stronę umowy zlecenia w Spółdzielni A. tj. od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r., podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca [...] zł. Kwota ta w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca wynosi [...] zł [...] jest więc niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, obowiązującego w 2018 roku. W ocenie organu wyższego stopnia z powyższego wynika zatem, że do okresu warunkującego nabycie zasiłku, można zaliczyć łącznie 352 dni (240+21+91). Strona nie spełnia więc przesłanek do otrzymania zasiłku.

Natomiast otrzymane przez nią "zestawienie okresów zaliczanych" nie jest integralną częścią zaskarżonej decyzji, ma charakter wyłącznie informacyjny. Dokument ten zawiera wyszczególnienie stażu pracowniczego, mającego wpływ na wysokość zasiłku, o ile osoba bezrobotna posiada okres warunkujący nabycie zasiłku (365 dni zatrudnienia lub innych okresów wymienionych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, przypadających w ciągu 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania). "Zestawienie okresów zaliczanych" jest więc tylko informacją w jakiej wysokości stronie przysługiwałby zasiłek, jeśli posiadałaby okres warunkujący nabycie zasiłku.

Organ II instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy strona nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z., organ (I i II instancji) jest zobligowany do odmowy przyznania prawa do zasiłku, a przy podejmowaniu decyzji w sprawie zasiłku dla bezrobotnych nie mogą być brane pod uwagę żadne inne przesłanki, niż wynikające z przepisów ustawy. Organ nie może więc uwzględnić podnoszonych w odwołaniu argumentów. Nie ma bowiem możliwości uznaniowego przyznania prawa do zasiłku, w tym także ze względu na trudną sytuację materialną i życiową.

Odnosząc się do kolejnego wniosku zawartego w odwołaniu, organ wyższego stopnia wskazał, że nie ma podstaw, aby organ II instancji w zainicjowanym przez stronę postępowaniu odwoławczym przejął kompetencję do załatwienia w I instancji sprawy zasiłku dla bezrobotnych tj. działał w trybie art. 26 § 2 k.p.a. Strona twierdzi, że zachodzi taka konieczność, ponieważ w związku ze złożoną przez nią skargą na pracownika, jak i dyrektora urzędu pracy od sprawy są wyłączeni z mocy prawa także wszyscy podlegli mu urzędnicy. W myśl przepisu art. 26 § 2 k.p.a., załatwienie sprawy przez organ wyższego stopnia może nastąpić tylko w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. tj. w razie wyłączenia organu załatwiającego sprawę. Rozpoznawana sprawa nie dotyczy zaś interesów majątkowych kierownika organu ani też innych osób wymienionych w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie mógł więc rozpoznać tej sprawy w I instancji, gdyż nie jest do tego właściwy. Nie zaistniały bowiem przesłanki do wyłączenia organu i podległych mu pracowników, upoważnionych do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu organu. W zaistniałej sytuacji zaskarżona decyzja mogła zostać wydana przez pracownika organu I instancji.

Wojewoda wskazał również, że organ I instancji uwzględnił wniosek strony i wyłączył od udziału w postępowaniu w sprawie zasiłku, pracownika, wobec którego strona ma wątpliwości do jego bezstronności w związku z wniesioną skargą na tego pracownika. Zarzut, że pracownik ten prowadził częściowo postępowanie w sprawie zasiłku i wskutek tego jest ono obarczone wadliwością, zdaniem tego organu, nie zasługiwał na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że pracownik ten jedynie wystosował pismo, w którym wezwał stronę do dostarczenia dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do zasiłku. Pismo to zostało sporządzone w dniu [...] grudnia 2019 r., natomiast strona później tj. w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. (wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] stycznia 2020 r.) wskazywała na konieczność wyłączenia tego pracownika. Od dnia [...] stycznia 2020 r. tj. dnia wyłączenia od udziału w postępowaniu, pracownik ten zaniechał już prowadzenia czynności procesowych. Wskazano przy tym, że nawet w sytuacji, gdy pracownik jest wyłączony od udziału w postępowaniu, to może wówczas podejmować czynności niecierpiące zwłoki w zgodzie z art. 24 § 4 k.p.a. Za taką czynność można uznać przedmiotowe wezwanie. W interesie strony było bowiem jak najszybsze uzyskanie informacji o konieczności uzupełnienia dokumentacji.

Odpowiadając na pozostałe wnioski odwołania organ II instancji wyjaśnił, że kwestia prawidłowości umocowania urzędników PUP w S. do wydawania decyzji administracyjnych, jak i prawidłowości wyboru Prezydenta Miasta S., wykracza poza zakres sprawy będącej przedmiotem odwołania. Organ II instancji w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego mógł jedynie ustalić, czy pracownik, który wydał zaskarżoną decyzję jest upoważniony do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta S. decyzji w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. Z ustaleń organu II instancji wynika, że D. B. Kierownik Działu Ewidencji i Świadczeń w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., posiada upoważnienie do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta (upoważnienie z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...]). Stosownie zaś do treści przepisu art. 19 k.p.a, organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej, ustalanej według przepisów o zakresie jego działania.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję.

Wniósł w niej o uchylenie decyzji, a także o uznanie próby rejestracji dokonanej w dniu [...] lipca 2019 r. za ponowną rejestrację jako osoba bezrobotna - ze wszystkimi tego skutkami, ponieważ PUP w S. wiedząc, że ma do czynienia z osobą niepełnosprawną zaniechał stosowania art. 69 Konstytucji RP, co wywołało niekorzystne dla skarżącego skutki jako strony postępowania.

Uzasadniając skargę strona podała m.in., że w dniu [...] lipca 2019 r. była w urzędzie pracy i próbowała dokonać rejestracji jako osoba bezrobotna, jednak odmówiono jej dokonania rejestracji, pomimo tego, że wcześniej była już zarejestrowana w PUP i miała przy sobie oryginały dokumentów wystawionych przez ten organ, związanych z wcześniejszym statusem osoby bezrobotnej w okresie [...] lutego – [...] marca 2019 r., które nie budziły wątpliwości. W dokumentach tych były zawarte wszystkie jej istotne dla urzędu dane osobowe: imię, nazwisko, adres, PESEL. Oczywistym było też kiedy i przez kogo dokumenty zostały wydane, ponieważ znajdowały się też w systemie informatycznym urzędu. Jednak z uwagi na nieposiadanie przeze skarżącego w tym czasie przy sobie dowodu osobistego rejestracja nie została dokonana. Powyższe nastąpiło mimo tego, że urząd pracy miał posiadać już wcześniej aktualne orzeczenie strony o niepełnosprawności i CV ze zdjęciem a mimo tego nie potrafił dokonać weryfikacji.

Następnie skarżący porównał sytuację w urzędzie pracy ze staraniami jakie podjął w związku z pobraniem w dniu [...] lipca 2019 r. ofert pracy, gdzie na podstawie jednej z nich miał wziąć udział bez dokumentów w rekrutacji na stanowisko pracownika cywilnego w Policji.

Końcowo strona podała, że wizyta w urzędzie była połączona z szukaniem zatrudnienia, a wzięcie udziału w rekrutacji potwierdzone pismem z Policji o tym ma świadczyć. Wojewoda [...] we wcześniejszej swojej decyzji zwracał uwagę na niekompletność pouczeń wręczanych bezrobotnym odnośnie ich praw i obowiązków. Jako osoba niepełnosprawna, zdaniem strony nie miała ona świadomości, że nie zarejestrowanie się w PUP po ukończonym stażu do [...] lipca 2019 r. spowoduje dla niej niekorzystne skutki prawne. Pouczenie napisano bardzo małą czcionką i miało być nieczytelne dla strony, jako osoby od dzieciństwa słabo widzącej.

W odpowiedzi Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

Organ ten wyjaśnił, że osoba bezrobotna zgłaszając się do urzędu pracy w celu rejestracji inicjuje tym samym postępowanie w sprawie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Postępowanie to kończy się decyzją rozstrzygającą o tych uprawnieniach - o ich przyznaniu albo o odmowie przyznania. W przypadku, gdy oczywiście zaistniałaby opisana przez skarżącego sytuacja, organ wydałby stosowną decyzję administracyjną. Potwierdza to organ I instancji w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r., w którym zaprzeczył, aby w dniu [...] lipca 2019 r. skarżący podjął nieskuteczną próbę rejestracji w urzędzie pracy, gdyż wówczas otrzymałby decyzję w tej sprawie - o odmowie uznania za osobę bezrobotną. O braku wiarygodności przytoczonych przez skarżącego okoliczności świadczyć ma także fakt, że nie ponowił próby rejestracji w tym samym dniu - [...] lipca 2019 r., skoro jak twierdzi - jedyną przeszkodą był brak dowodu osobistego, którego nie miał przy sobie. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że zarzut odmowy zarejestrowania w urzędzie pracy skarżący podniósł po raz pierwszy dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, wcześniej uchybienie w dochowaniu 14-dniowego terminu rejestracji motywując względami zdrowotnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania pierwotnie wyznaczona na posiedzenie jawne, została skierowana do procedowania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a możliwość taką przewiduje art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2019 r., poz. 2325., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Powyższą kontrolę sąd przeprowadza nie będąc związany granicami skargi, a granicami sprawy.

Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S., orzekającą

o odmowie przyznania S. M. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2019 r., nie narusza przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 u.z.p, przez osobę bezrobotną należy rozumieć osobę, spełniającą m.in. wymogi wymienione w pkt 2 lit. a – g, i, j, l tego przepisu, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie, albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia, co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia warunki określone w ust. 1 pkt 2 lit a) do m) tego przepisu, w tym m.in. nie podlega na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia rolników (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l) ustawy.

Stosownie do art. 73 ust. 5 u.p.z. bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4.

Ponadto, zgodnie z ust. 6 pkt 2 przywołanego art. 73 tej ustawy przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku bezrobotnych odbywających szkolenia lub staże organizowane przez inny podmiot niż powiatowy urząd pracy.

Zgodnie z art. 73 ust 7 u.z.p. osoba, która utraciła na okres nie dłuższy niż 365 dni status bezrobotnego, a w dniu kolejnej rejestracji spełnia warunki określone w art. 71 uzyskuje prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku oraz o okresy, o których mowa w ust. 4.

W myśl natomiast przywoływanego wyżej ust. 4 tego przepisu okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.

Jednocześnie jak stanowi art. 71 w ust. 1 i 2, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:

1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz

2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,

b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,

d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,

h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,

i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

Do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 przywołanego art. 71, zalicza się również okresy:

1) zasadniczej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego, służby przygotowawczej, służby kandydackiej, kontraktowej zawodowej służby wojskowej, ćwiczeń wojskowych, okresowej służby wojskowej, terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie lub służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz zasadniczej służby w obronie cywilnej i służby zastępczej, a także służby w charakterze funkcjonariusza, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin;

2) urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów;

3) pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;

4) niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę;

5) za które przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy lub stosunku służbowego, oraz okres, za który wypłacono pracownikowi odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę;

6) świadczenia usług na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2019 r. poz. 409 i 730);

7) pobierania renty rodzinnej, w przypadku gdy nastąpił zbieg prawa do tej renty z prawem do renty z tytułu niezdolności do pracy i wybrano pobieranie renty rodzinnej;

8) sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osoby, o których mowa w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;

9) pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana.

Spór w badanej sprawie sprowadza się do oceny, czy w przypadku skarżącego spełnione są warunki ponownego przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jako osobie, która nie wyczerpała w całości okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych podczas poprzedniej rejestracji i uzyskania prawa do zasiłku (art. 73 ust. 5 u.p.z.) oraz udokumentowania 365 dni z okresów uprawniających do zasiłku w czasie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania (art. 71 u.p.z. ). Strona wskazała przy tym na datę [...] lipca 2019 r. w którym to dniu miała podjąć próbę rejestracji, w następstwie czego mogłaby ona nabyć zasiłek dla bezrobotnych.

Zatem podstawowym warunkiem, od spełnienia którego zależy nabycie uprawnień do zasiłku, jest: w pierwszym przypadku zarejestrowanie się w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia, a w drugim - zatrudnienie przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak też opłacanie składki na Fundusz Pracy.

Z akt sprawy wynika, że strona, nie dopełniła obowiązku rejestracji w urzędzie pracy w ciągu 14 dni od dnia [...] czerwca 2019 r. - od dnia zakończenia stażu i wniosła o przywrócenie terminu do dokonania ponownej rejestracji jako osoba bezrobotna - z datą nie późniejszą niż dzień [...] lipca 2019 r. oraz przywrócenie terminu do stawiennictwa w urzędzie pracy w dniu [...] września 2019 r.

W tym miejscu wskazać należy, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], organ I instancji orzekł o uznaniu strony za osobę bezrobotną od dnia [...] lipca 2019 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2019 r. z powodu braku okresu warunkującego nabycie tego świadczenia. Strona nie wniosła odwołania od powyższej decyzji - rozstrzygnięcie to stało się ostateczne z dniem [...] sierpnia 2019 r.

Art. 16 § 1 k.p.a. wprowadza jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta nakazuje uwzględnianie skutków prawnych decyzji ostatecznej, chyba że zostanie ona usunięta z obrotu prawnego w odpowiednim trybie nadzwyczajnym. Sąd orzekając w niniejszej sprawie, w której przedmiotem badania jest decyzja odmawiająca przyznania prawa do zasiłku, nie może nie uwzględnić ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r., mocą której skarżący nabył status bezrobotnego z dniem [...] lipca 2019 r. i w której odmówiono prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lipca 2019 r. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis wyraźnie i jednoznacznie determinuje zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd operuje bowiem w granicach sprawy, którą jest sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem bądź dotyczy bezczynności, co prowadzi do wniosku, że tym samym wyznacza to przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego oraz jego ramy. Granice orzekania sądu administracyjnego wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt, czynność bądź bezczynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1739/09).

Nie sposób nie podzielić również argumentacji przytoczonej przez Wojewodę, a odnoszącej się do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 21 marca 2019 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 4343/18, że termin 14-dniowy, o którym mowa w art. 73 ust 5 u.p.z. należy do kategorii terminów prawa materialnego. Czyli jest okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Co więcej, terminu takiego nie można w żaden sposób przywrócić ani zmienić, niezależnie od przyczyny upływu tego terminu, chyba że taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin. Ta szczególna sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie.

W konsekwencji jego charakter bezwzględnie obowiązujący oznacza, że organ administracji ani sąd nie mają prawa do uznaniowego rozstrzygania o problematyce objętej dyspozycją tego przepisu. Wolą ustawodawcy było takie a nie inne uregulowanie sprawy uzyskania prawa do zasiłku na okres skrócony, rzeczą zaś organu administracji i sądu jest przestrzeganie uregulowań ustawy. W szczególności nie wchodzi w rachubę przedłużenie bądź przywrócenie terminu przewidzianego na ponowną rejestrację jako osoby bezrobotnej, ze względu właśnie na jego materialnoprawny charakter.

Jednocześnie nie istnieją regulacje, z których wynikałoby, że organ administracji, po otrzymaniu wniosku bezrobotnego o ponowną rejestrację i przyznanie zasiłku uzupełniającego, powinien weryfikować, w jakich okolicznościach doszło do uchybienia terminu na jego złożenie.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że uchybienie 14-dniowemu, nieprzywracalnemu terminowi przez skarżącego i wnioski o przywrócenie terminu do rejestracji i stawiennictwa w urzędzie pracy nie mogły być konwalidowane.

Odnośnie kwestii zatrudnienia przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem i uzyskiwanie w tym czasie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jak też opłacania składki na Fundusz Pracy, z niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że skarżący nie udokumentował posiadania wymaganego okresu aktywności zawodowej uprawniającej do zasiłku. Ustalenia obu organów wskazały, że w okresie 18 miesięcy poprzedzającym dzień zarejestrowania - [...] lipca 2019 r. (tj. w okresie od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] lipca 2019 r.), zaliczono skarżącemu na poczet wymaganych w tym okresie 365 dni:

- zatrudnienie w A. s.c. od dnia [...] stycznia 2018 r. do dnia [...] września 2018 r., co stanowi 240 dni;

- uczestnictwo w szkoleniu od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r., co stanowi 21 dni;

- uczestnictwo w stażu od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2019 r., co stanowi 91 dni.

W myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z. do okresu nie zaliczono natomiast zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] października 2018 r. do dnia [...] października 2018 r., (11 dni) ze względu na wynagrodzenie niższe od minimalnego za pracę - od dnia [...] stycznia 2018 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 2 100 zł. Podstawę zaś wymiaru składek z tytułu realizacji powyższej umowy zlecenia stanowiła kwota wynosząca [...] zł, która w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca dała jedynie kwotę [...]zł [...]

Z powyższego wynika zatem, że do okresu warunkującego nabycie zasiłku, można było zaliczyć łącznie 352 dni (240+21+91). Strona nie spełniła więc przesłanek do otrzymania zasiłku na podstawie art. 73 ust.7 u.p.z. poprzez niespełnienie warunków określonych w art. 71 tej ustawy. Co prawda utraciła uprzednio statusu bezrobotnego na okres nie dłuższy niż 365 dni, jednak w dniu ostatniej rejestracji nie spełniała warunków określonych w ostatnim z przywoływanych przepisów.

Odnośnie okoliczności legitymowania się przez skarżącego umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, która w sprawie nie była sporna wskazać należy, że przepisy mające zastosowanie w sprawie nie naruszają art. 69 Konstytucji RP, w myśl którego osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Pomoc osobom niepełnosprawnym nie może bowiem polegać na działaniach sprzecznych z przepisami prawa (w tym wypadku na przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych w wypadku osoby niespełniającej kryteriów wskazanych w art. 73 ust 5 i 7 u.p.z. lub poprzez uznanie próby rejestracji w dniu [...] lipca 2019 r., której podjęcie nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, co przekonująco wyjaśnił w odpowiedzi na skargę organ wyższego stopnia). Ograniczenie kręgu osób mogących uzyskać status bezrobotnego, do osób spełniających kryteria określone w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym między innymi osób niepodlegających, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników nie jest przy tym sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji). Niewątpliwie to właśnie osoby niepodlegające takiemu ubezpieczeniu wymagają pomocy i wsparcia w uzyskaniu zatrudnienia.

Odnośnie twierdzeń skarżącego, że nie miał on świadomości, że niezarejestrowanie się w urzędzie pracy po zakończonym stażu do dnia [...] lipca 2019 r. spowoduje dla niego niekorzystne skutki, wskazać należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż zainteresowany w dniu rejestracji, tj. [...] lipca 2019 r. otrzymał egzemplarz "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy". Potwierdził, że otrzymał druk informacji, w której na stronie 5 znajduje się treść art. 73 ust 5 u.p.z. z graficznym wyróżnieniem terminu 14 dniowego na dokonanie rejestracji. W tym aspekcie odwołać się należy do treści uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z 11 grudnia 2007 r., III SA/Łd 163/07, w którym sąd przyjął, że składając podpis pod dokumentem strona jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ ma zatem uzasadnione prawo pozostawać w zaufaniu do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania.

Nie bez znaczenia w sprawie jest też fakt, że skarżący był już wcześniej zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zatem były mu przed dniem rejestracji ([...] lipca 2019 r.) znane zarówno procedury obowiązujące bezrobotnych, jak

i treść dokumentów, które podpisują bezrobotni.

Podsumowując, stwierdzić należy, że ustalony stan faktyczny sprawy, skutecznie niepodważony przez stronę skarżącą, dawał podstawy do wydania zakwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia przez organy administracji.

Jednocześnie wskazać należy, że sąd, dostrzegając trudną sytuację skarżącego, nie może brać pod uwagę przy sprawowanej kontroli legalności działań administracji publicznej innych kryteriów niż zgodność z prawem. Wynika to wprost

z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. To kryterium zaś

w sprawie niniejszej nie zostało naruszone przez organy w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, zatem skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.