Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1380/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. H. i S. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy - na skutek odwołania S. H. i R. H. - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...].07.2020 r., nakazującą wymienionym rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego, na działce nr [...] położonej w miejscowości S. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej "K.p.a.".

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2018 r. oraz oględzin z dnia [...] września 2018 r. ustalono, że na działce nr [...] wybudowany jest na podstawie pozwolenia na budowę budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej, jednokondygnacyjny, z dachem dwuspadowym, posiadający wymiary w rzucie poziomym 12,20 x 20,20 m, którego wysokość mierzona od poziomu posadzki do kalenicy wynosi około 7,0 m. Został on rozbudowany od strony południowo-wschodniej tj. od strony działki [...] o pomieszczenie gospodarcze na całej szerokości jego ściany i na długości 5,05 m. Pomieszczenie to wykonano z konstrukcji stalowej. Ściany zewnętrzne rozbudowanej części stanowią płyty warstwowe o grubości 8 cm, a ściana budynku gospodarczego została wykorzystana jako wspólna, także dla rozbudowanej części, w której wykonano otwór drzwiowy stanowiący jedyne wejście do niej. Pokrycie dachu tej części rozbudowanej stanowią płyty warstwowe, dodatkowo od zewnątrz zabezpieczone blachą płaską, posadzkę stanowi płyta betonowa przemysłowa. Rozbudowana część wyposażona jest w wewnętrzną instalację wod.-kan. i elektryczną. Natomiast od strony północno-wschodniej tj. od strony działki nr [...] przed podziałem (po podziale [...] ) ww. budynek gospodarczy został rozbudowany na szerokość 6,75 m i łączną długość 24,95 m. Rozbudowa ta składa się z 3 części użytkowych: biurowo-socjalnej o długości wewnętrznej 9,67 m, do której wejście znajduje się w ścianie od strony wjazdu na działkę nr [...] , i gospodarczej o długości wewnętrznej 10,08 m, z wejściem poprzez otwór drzwiowy wykonany w ścianie z płyty warstwowej budynku gospodarczego oraz socjalnej na długości 5,05 m, do której wejście znajduje się w ścianie zewnętrznej od strony południowo- wschodniej. Rozbudowa o łącznej długości 24,95 m wykonana została o konstrukcji stalowej ze słupów o przekroju 8 x 8 cm i 5 x 5 cm zabetonowanych w fundamentach betonowych punktowych oraz łatwi o przekrojach jak wyżej z usztywnieniem z rygli i zastrzałów o przekroju 5 x 5 cm. Ściany zewnętrzne rozbudowy wykonane są z płyt warstwowych o grubości 8 cm, wewnętrzne o gr. 8 i 5 cm, zaś od strony budynku gospodarczego, część rozbudowana wykorzystuje jego ścianę z płyt warstwowych. Konstrukcja tej części rozbudowanej nie jest powiązana z konstrukcją budynku gospodarczego i posiada dach jednospadowy ze spadem skierowanym w stronę działki nr [...] . Wyposażona jest w wewnętrzną instalację elektryczną, a w części biurowo-socjalnej też w instalację wod.-kan. I centralnego ogrzewania.

W oparciu o powyższe, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. PINB nakazał R. H. i S. H. rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego, usytuowanej w odległości 0,4 m od ogrodzenia z działką nr [...] przed podziałem (po podziale nr [...] ), posiadającej wymiary w rzucie poziomym 6,75 x 24,95 m oraz usytuowanej przy ścianie południowo-wschodniej budynku o wymiarach w rzucie poziomym 5,05 x 12,20 na działce nr [...] położonej w miejscowości [...]. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją WINB z dnia [...] lipca 2019 r. Organ odwoławczy uznał decyzję pierwszoinstancyjną za przedwczesną. Zauważył, że działka nr [...] , której dotyczy sprawa zlokalizowana jest - zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] - częściowo na terenie o symbolu [...], a częściowo na terenie o symbolu [...]. Samowolna rozbudowa budynku gospodarczego miała miejsce na terenie o dwóch różnych stanach prawnych i różnym przeznaczeniu, a tym samym różnej możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej. Zdaniem WINB, PINB powinien odrębnie rozpatrzyć możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej w stosunku do rozbudowy ww. budynku gospodarczego na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...], a odrębnie symbolem [...].

Wspomnianą decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. PINB nakazał R. H. oraz S. H. rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego, posiadającej wymiary sumaryczne w rzucie poziomym 5,05 x 18,95 m, usytuowanej przy ścianie południowo - wschodniej budynku i w odległości 0,4 m od ogrodzenia z działką nr [...] przed podziałem (po podziale działki nr [...] ) na działce nr [...] , położonej w miejscowości S. Organ wskazał, że przedmiotowa rozbudowa jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] "[...]", gdyż znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...], a ustalenia ww. planu dla tego terenu zakazują realizacji zabudowy kubaturowej trwale związanej z gruntem.

R. H. i S. H. złożyli odwołanie od tej decyzji. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprecyzyjne określenie części budynku, podlegającej rozbiórce (bez wskazania konkretnie, których ścian i jakiej zabudowy dotyczy decyzja), co czyni ją niewykonalną w chwili wydania. Podnieśli także zarzut zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego i dokładnego postępowania dowodowego, skutkującego niedokładnym wyjaśnieniem sprawy i oparciem decyzji na niekompletnym materiale dowodowym. Organ nie zbadał, jaki obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego w chwili rozpoczęcia przedmiotowej rozbudowy, a nawet nie ustalił daty rozpoczęcia tej rozbudowy. Ponadto, w ocenie odwołujących się, PINB przyjął dowolną interpretację obiektu kubaturowego na ich niekorzyść, gdyż żaden przepis prawa ani miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie definiują tego pojęcia. Zastosowana została najbardziej restrykcyjna sankcja, która powinna być stosowana w ostateczności, po rozważeniu wszystkich możliwości legalizacji budynku. Skarżący wskazali, że rozważają możliwość zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

WINB utrzymał w mocy decyzję PINB decyzją z dnia [...] października 2020 r. W pierwszej kolejności WINB podkreślił, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, ze zm.), zwanej następnie "P.b." w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r., a to na podstawie art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471). Dalej, organ odwoławczy podniósł, że rozbudowa obiektu budowlanego mieści się w definicji budowy i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w tym zakresie znajduje uzasadnienie stosowanie procedury przewidzianej w art. 48 P.b. Według oświadczenia inwestora S. H., rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego została wykonana końcem 2017 r. i na wykonany zakres robót inwestor nie uzyskiwał pozwolenia na budowę ani nie dokonywał zgłoszenia właściwemu organowi. WINB podkreślił, że nakaz rozbiórki wydawany w oparciu o art. 48 ust. 1 P.b. musi zostać poprzedzony zbadaniem przez organ nadzoru budowlanego, czy istnieje prawna możliwość legalizacji obiektu budowlanego. Legalizacja taka dopuszczalna jest zaś wówczas, gdy budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przy czym, obiekt budowlany musi spełniać obie z wymienionych powyżej przesłanek.

Następnie, WINB podniósł, że Gmina [...] posiada obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] - "[...]", zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2007 r. (opubl. w Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...].06.2007 r. Nr [...], poz. 1283), zmieniony uchwałą Nr [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy -"[...]" (opubl. w Dz. Urz. Woj. z dnia [...].02.2019 r. poz. [...]). Fragment działki nr [...] w miejscowości [...], gdzie nastąpiła będąca przedmiotem postępowania samowolna rozbudowa części budynku gospodarczego zgodnie z tym planem zlokalizowany jest na terenie o symbolu [...] oznaczającym: tereny zieleni nieurządzonej zagrożone zalaniem wodą stuletnią z podstawowym przeznaczeniem pod łąki i pastwiska, obudowę biologiczną rzek i cieków. W granicach wyznaczonego terenu poza podstawowym przeznaczeniem dopuszcza się: lokalizację obiektów małej architektury (kapliczki, ławki itp.), realizację ciągów pieszo- jezdnych i ścieżek rowerowych. W granicach wyznaczonego terenu obowiązuje zakaz realizacji zabudowy kubaturowej trwale związanej z gruntem.

W związku z powyższym, rozbudowa ww. części budynku gospodarczego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie spełnia zatem wymogów określonych art. 48 ust. 2 P.b., co wyklucza podjęcie w stosunku niej procedury legalizującej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wskazał, że art. 48 ust. 2 P.b. dopuszcza możliwość legalizacji jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodność samowoli budowlanej z prawem należy oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc. Natomiast odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienia pojęcia obiektu kubaturowego, organ odwoławczy wskazał, że zarówno ustawa Prawo budowlane jak i ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają definicji w tym przedmiocie. Należy zatem przyjąć - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym - że pojęcie to odnosi się do wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, których objętość można obliczyć.

R. H. i S. H. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję WINB, zarzucając naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, mające wpływ na treść orzeczenia tj. art. 48 ust. 1 P.b. (w brzmieniu sprzed zmian) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nakazaniu rozbiórki części budynku gospodarczego, podczas gdy jest to najbardziej restrykcyjna sankcja, która powinna być stosowana w ostateczności, po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego i rozważeniu wszystkich możliwości legalizacji budynku, z nałożeniem obowiązku dostosowania obiektu do wymagań, wynikających z przepisów prawa. Powyższe zapadło w oparciu o ustalenie, że budynek w całości znajduje się 0,4m od granicy z nieruchomością sąsiednią, oznaczoną jako działka [...] przed podziałem (po podziale nr [...] ), podczas gdy są oni właścicielami działki nr [...] , zatem jest to fragment tej samej nieruchomości, natomiast nieruchomość sąsiednia znajduje się kilka metrów dalej. Organ nie ustalił przy pomocy geodety, jaka część budynku miałaby znajdować się w terenach oznaczonych w planie miejscowym jako tereny zielone. Dodatkowo ustalił, jedynie że budynek został ukończony w 2017r., nie przeprowadzając dowodu na okoliczność, kiedy budowa została rozpoczęta i czy wówczas obowiązywał plan miejscowy;

- przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.:

a) art. 7, art. 8, art. 15 oraz art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż decyzja nieprecyzyjnie określała część budynku, podlegającą rozbiórce (bez wskazania konkretnie, których ścian i jakiej zabudowy dotyczy, co czyni ją niewykonalną w chwili wydania;

b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu, wydanej pomimo zaniechania przeprowadzenia wyczerpującego i dokładnego postępowania dowodowego, skutkujące niedokładnym wyjaśnieniem sprawy i oparciem decyzji na niekompletnym materiale dowodowym, w szczególności wobec braku ustaleń co do daty rozpoczęcia rozbudowy oraz zapisów obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

c) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, pomimo nie wskazania, którym dowodom organ dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyn takiego rozstrzygnięcia, co narusza obowiązującą zasadę przekonywania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji wskazanej w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli w niniejszym postępowaniu poddano decyzję administracyjną. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", stanowi ona jeden z dopuszczalnych przedmiotów zaskarżenia. Jej analiza, jak też sprawdzenie poprzedzającego ją postępowania odbyła się pod kątem zgodności z prawem materialnym i procesowym, do czego obliguje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Ze względu na fakt, że Sąd nie stwierdził uchybień przepisom prawa, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. W ocenie Sądu, nie zaistniało więc naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które to naruszenia obligowałyby Sąd do uchylenia kwestionowanej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

PINB, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. - po uchyleniu przez organ II instancji jego poprzedniego rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2019 r. i ponownym rozpoznaniu sprawy - nakazał R. H. i S. H. rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego, posiadającej wymiary sumaryczne w rzucie poziomym 5,05 x 18,95 m, usytuowanej przy ścianie południowo - wschodniej budynku i w odległości 0,4 m od ogrodzenia z działką nr [...] przed podziałem (po podziale działki nr [...] ) na działce nr [...] , położonej w miejscowości [...]. Organ ustalił bowiem, że przedmiotowa rozbudowa, dokonana bez uzyskania pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia właściwemu organowi, jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy "[....]", zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia 26 kwietnia 2007 r. i zmienionego uchwałą Nr [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy -"[....]". Zdaniem organu, wskazana rozbudowa znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...], który zgodnie z legendą oznacza: tereny zieleni nieurządzonej zagrożone zalaniem wodą stuletnią z podstawowym przeznaczeniem pod łąki i pastwiska, obudowę biologiczną rzek i cieków. W granicach wyznaczonego terenu poza podstawowym przeznaczeniem dopuszcza się: lokalizację obiektów małej architektury (kapliczki, ławki itp.), realizację ciągów pieszo-jezdnych i ścieżek rowerowych. Obowiązuje tam natomiast zakaz realizacji zabudowy kubaturowej trwale związanej z gruntem.

Powyższa okoliczność, w ocenie PINB, stanowiła przeszkodę w legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, a to w świetle art. 48 ust. 2 P.b., a tym samym skutkowała koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki. Stanowisko to podzielił WINB, który skarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonujący zaś kontroli powyższych aktów Sąd uznaje je za zgodne z prawem.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się z faktem zastosowania w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Konieczność ta wynikała z treści art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, który do spraw uregulowanych zmienianą ustawą Prawo budowlane, które wszczęte zostały i niezakończone przed dniem wejścia w życie przedmiotowej noweli, co miało miejsce zasadniczo 19 września 2020 r. (poza kilkoma przypadkami, których niniejsza sprawa nie dotyczy) nakazał stosowanie regulacji Prawa budowlanego w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto [...] października 2019 r. Jak wynika z akt tej sprawy, budynek gospodarczy na działce nr [...] powstał w oparciu o pozwolenie na budowę tj. decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2016 r. (Nr [...]). Pod koniec 2017 r. inwestor S. H. dokonał jego rozbudowy, nie uzyskując ani pozwolenia na budowę ani też nie zgłaszając tego faktu właściwemu organowi, co wynika wprost z oświadczenia wymienionego złożonego przez niego podczas czynności kontrolnych w dniu [...] lipca 2018 r.

W świetle art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). Przed orzeczeniem powyższego nakazu organ winien jednak sprawdzić, czy nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej. Obowiązek ten ustanawia art. 48 ust. 2 P.b., stanowiący, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zakres postanowienia wydawanego w oparciu o powołany ostatnio przepis określa natomiast art. 48 ust. 3 P.b. Jeśli nałożone tym postanowieniem obowiązki nie zostaną spełnione w wyznaczonym terminie, wówczas wydawana jest decyzja o nakazie rozbiórki (art. 48 ust. 4 P.b.). Przedłożenie natomiast w wyznaczonym terminie wszystkich wymaganych, a wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b., dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 P.b.).

Jak wynika z powołanych unormowań, na co słusznie zwróciły uwagę skarżące strony, nakaz rozbiórki stanowi najbardziej dolegliwą sankcję za naruszenie przepisów Prawa budowlanego i może mieć zastosowanie w ostateczności tj. wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji (wobec niespełnienia warunków, o których mowa

w art. 48 ust. 2 P.b.) bądź też wówczas, kiedy inwestor pomimo uprawnienia nie skorzystał z zalegalizowania dokonanej przez niego samowoli. W tych dwóch sytuacjach organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do orzeczenia nakazu rozbiórki i nie ma w tym względzie żadnego uznania. Przed podjęciem jednak takiej decyzji konieczne jest zawsze szczególnie staranne i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy pod kątem sprawdzenia, czy nie zachodzą okoliczności wymienione we wskazanym art. 48 ust. 2 P.b., przy czym, aby legalizacja była dopuszczalna muszą one zostać spełnione łącznie. Zatem, budowa musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak też nie naruszać przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W myśl art. 3 pkt 6 P.b., przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że przy ocenie, czy roboty budowlane są zgodne z prawem, a zatem czy wystąpiła samowola budowlana czy też nie miała ona miejsca, bierze się pod uwagę regulacje obowiązujące w dacie ich wykonania. To wówczas bowiem inwestor był bądź też nie był zobligowany do uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania stosownego zgłoszenia. Natomiast odmiennie sytuacja przedstawia się przy analizie zgodności robót budowlanych z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym w toku postępowania legalizacyjnego. Możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w tym przedmiocie. W art. 48 ust. 2 P.b. mowa jest bowiem o obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Obowiązywanie takiego planu musi być więc oceniane w dacie orzekania na podstawie art. 48 P.b., tj. badania istnienia bądź braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej, nie zaś na moment samowolnego prowadzenia budowy. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowym i Sąd w składzie niniejszym podziela je. Podnosi się w nim, że celem regulacji umożliwiających legalizację dokonanej samowoli budowlanej jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a więc chodzi o czas teraźniejszy, nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc. Istotą ustalenia zgodności z przepisami planowania przestrzennego jest wykazanie takiej zgodności w trakcie wszczętego postępowania dotyczącego samowoli budowlanej. Ze swej istoty legalizacja zmierza więc do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, nie zaś z przepisami prawa miejscowego, które zostały uchylone często wiele lat wcześniej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24.11.2015 r. II OSK 706/14, z 29.01.2016 r. II OSK 1291/14, z 23.04.2020 r. II OSK 1955/19).

Tym samym, nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że organy nie poczyniły koniecznych w sprawie ustaleń, a to w zakresie tego, czy w dacie powstania rozbudowy, której dotyczy niniejsza sprawa obowiązywał plan miejscowy. Jak już wyżej zaznaczono, jest to okoliczność obojętna dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Nadto, niezależnie od powyższego, poza samym tym zarzutem, skarżący nie podjęli sami próby wykazania, że w dacie tej obowiązywały normy planistyczne zezwalające na powstanie przedmiotowej rozbudowy.

Bezzasadny jest także argument o niewykonalności decyzji poprzez nieprecyzyjne określenie części budynku podlegającej rozbiórce. Utrzymana w mocy przez WINB decyzja PINB zawiera wystarczająco jasną sentencję, wskazującą jaka część rozbudowanego budynku gospodarczego, o jakich konkretnie wymiarach i usytuowana przy której ścianie tego budynku podlega rozebraniu.

Skarżący zakwestionowali istotny dla sprawy plan miejscowy, zarzucając mu dowolność ustaleń. Podnieśli, że zamierzają go zaskarżyć. Okoliczność ta nie mogła mieć żadnego wpływu na sposób rozpoznania sprawy. Zarzuty co do zgodności z prawem miejscowego planu nie mogą być rozważane w obecnym postępowaniu, bowiem plan ten obowiązuje, a zatem podlega stosowaniu o takiej treści, jaką zawiera. Ewentualne uwagi mogą natomiast zostać podniesione w skardze na ten akt, jednak będzie to odrębne postępowanie, które - jak stwierdzili skarżący - zamierzają dopiero zainicjować.

Jeśli natomiast chodzi o stwierdzenie skarżących, że żaden przepis prawa, jak też uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie definiują pojęcia "obiekt kubaturowy", to rzeczywiście brak jest legalnej definicji w tym przedmiocie. Należy jednak przywołać w tym zakresie § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), który określa dokładnie, co należy rozumieć przez sformułowanie "kubatura brutto budynku". W jego świetle, jest to suma kubatury brutto wszystkich kondygnacji, mierzona w podany tam sposób. Z kolei, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, kubatura to pojemność zbiornika lub pomieszczenia wyrażona zwykle w metrach sześciennych, wyznaczanie objętości bryły geometrycznej.

W świetle powyższego, nie można mieć wątpliwości co do tego, że obiekt, którego sprawa niniejsza dotyczy, tworząc pomieszczenia o określonej powierzchni i objętości jest obiektem kubaturowym. Skarżący zarzucili, że interpretacja organów

w tym zakresie jest dowolna i nie opiera się o ugruntowane orzecznictwo czy poglądy doktryny. Odnosząc się do tego stwierdzenia należy podnieść, że organ administracji rozstrzygając sprawę nie musi odwoływać się do orzecznictwa czy nauki prawa w sytuacji, gdy brak jest w tym zakresie licznych stanowisk. Mając zaś obowiązek merytorycznego załatwienia sprawy powinien wyrazić swój pogląd w odniesieniu do danego problemu, także przy wykorzystaniu wiedzy ogólnej. Ważnem, by pogląd ten uzasadnił, co rozpoznające sprawę organy uczyniły, przy czym WINB odwołał się także do stanowiska orzecznictwa.

Wbrew twierdzeniom skarżących, w sprawie przeprowadzone zostało wystarczające postępowanie dowodowe, którego wyniki dały podstawę do orzeczenia wobec nich nakazu rozbiórki. Jak już bowiem wyżej wskazano, brak zgodności budowy (w tym rozbudowy) z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi okoliczność jednoznacznie wykluczającą możliwość legalizacji. Stwierdzenie zatem takiej niezgodności obligowało do wydania nakazu rozbiórki bez potrzeby czynienia jakichkolwiek innych ustaleń. Jak słusznie więc podnieśli skarżący, a co Sąd już wyżej zaznaczył, nakaz rozbiórki stanowi najdalej idącą sankcję prawa budowlanego, dlatego winien zostać poprzedzony wnikliwym rozpatrzeniem sprawy, przy uwzględnieniu okoliczności dających możliwość legalizacji obiektu. Organy nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej podjęły czynności w zakresie zbadania, czy spełnione są warunki legalizacji, o których mowa w art. 48 ust. 2 P.b. Stwierdzenie ich braku obligowało zaś do wydania decyzji o kwestionowanej treści. Uzasadnienia tych rozstrzygnięć są prawidłowe, bowiem odpowiadają wymogom stawianym przez art. 107 § 3 K.p.a. Należycie przedstawiają zatem stan faktyczny i zawierają rozważania odnośnie do subsumcji tego stanu pod zastosowaną w sprawie normę prawną. Dodatkowo, decyzja WINB odnosi się zarzutów stawianych w odwołaniu od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia.

Z tych względów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.