Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2289/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 5a i 5c , art. 130a ust. 10h i 10j
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 , art. 104, art. 156 § 2  , art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 102 § 2, art. 18, 102 § 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 151 , art. 145 § 1 pkt 2 , art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Po 222/24 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 15 lutego 2024 r. nr SKO-4203/434/23 w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i sprawowanie dozoru nad pojazdem oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 222/24 oddalił skargę K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 15 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2023 r. Starosta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem [...] nr rej. [...] usuniętym z drogi publicznej w miejscowości [...] w dniu 9 stycznia 2007 r. Rozpoznając zażalenie strony SKO w Kaliszu postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. SKO oceniło, że organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, ale w uzasadnieniu wskazał na argumenty merytoryczne, które wywiódł po analizie materiału dowodowego. W związku z tym należy przyjąć, iż Starosta de facto rozpoznał wniosek pod kątem merytorycznym, jednakże zamiast wydać decyzję/postanowienie, odmówił wszczęcia postępowania.

Decyzją z dnia 11 września 2023 r. Starosta [...], powołując się na art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako: "P.r.d.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") odmówił zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem [...] nr rej. [...] usuniętym z drogi publicznej w miejscowości [...] w dniu 9 stycznia 2007 r.

Uzasadniając napisał, że zgodnie z art. 130a ust 10h P.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu, w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. W dniu 9 stycznia 2007 r. zgodnie z dyspozycją nr [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] wnioskodawca usunął z drogi publicznej w miejscowości [...] pojazd [...] nr rej. [...] i przetransportował go na prowadzony przez siebie parking.

W ocenie organu I instancji, na dzień usunięcia pojazdu wnioskodawca nie był związany z Powiatem [...] żadną umową na wykonywanie usług odholowywania pojazdów z terenu powiatu. Do realizacji takich usług od 2003 r. Starosta [...] wybiera podmioty, w przewidzianym ustawą trybie, jest dla nich stroną i zawiera z nimi umowy na zadania wynikające z art. 130a ust. 5a i 5c P.r.d.

Starosta podsumował, że podstawą odmowy zapłaty kosztów poniesionych przez wnioskodawcę jest brak umowy i upoważnienia przez Starostę do wykonania usługi w dniu 9 stycznia 2007 r. Dyspozycja nr [...] na pojazd [...] nr rej. [...] była wystawiona na przedsiębiorcę realizującego zadania dla Miasta [...], a nie dla Powiatu [...]. Nadto Starosta zaznaczył, że informacje o usunięciu przedmiotowego pojazdu z terenu Powiatu otrzymał dopiero we wrześniu 2022 r., podczas gdy wnioskodawca pisemnie o tym zdarzeniu zawiadomił: w dniu 3 listopada 2008 r. Pierwszy Urząd Skarbowy w [...], w dniu 3 sierpnia 2011 r. Komendę Policji w [...] i w dniu 7 maja 2014 r. Urząd Miejski w [...].

Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Starosty, domagając się jej uchylenia w całości, jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 156 § 2 k.p.a.) oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem strony, niedopuszczalne było rozpatrzenie wniosku decyzją administracyjną. Taką formę prawną działania ustawodawca przewidział wprawdzie w przywołanym przez Starostę art. 130a ust. 10h P.r.d., lecz dla orzeczenia o obciążających właściciela pojazdu kosztach jego usunięcia i przechowywania, czyli w sytuacji, gdy to strona ma zapłacić owe koszty. Tymczasem przedmiotem postępowania jest wniosek skarżącego jako podmiotu, który na zlecenie Policji dokonał usunięcia pojazdu z drogi i przechowywał go na prowadzonym przez siebie parkingu i to jemu - jako dozorcy - należy się wynagrodzenie, przyznawane przez organ egzekucyjny. Sprawa powinna być rozstrzygnięta na gruncie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej jako: "u.p.e.a."). Przepis ten nie przewiduje zaś działania w formie decyzji administracyjnej, lecz w formie postanowienia (art. 102 § 4 u.p.e.a.).

W ocenie Skarżącego, Starosta powinien był wydać postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, przyznając wnioskodawcy wynagrodzenie za usunięcie i ponad 15-letni dozór nad przedmiotowym pojazdem, ale nic takiego nie nastąpiło, więc konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście.

Decyzją z 15 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

SKO wskazało, że art. 130a P.r.d., który reguluje zagadnienia związane z usuwaniem pojazdów z drogi na koszt właściciela, był wielokrotnie nowelizowany. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie siedmiu sędziów z 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10 uznał, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a P.r.d. Sąd uznał, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem jest to zadanie wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

SKO podkreśliło, że powyższe stanowisko odnosi się do sytuacji, gdy podmiot prowadzący parking strzeżony został wyznaczony do usuwania pojazdów z dróg publicznych przez właściwy organ administracji publicznej. Tymczasem żadna umowa nie została zawarta pomiędzy Powiatem [...], a wnioskodawcą i z tego względu SKO przyznało rację organowi I instancji. Skoro wnioskodawca nie był wyznaczony przez organ pierwszej instancji do usuwania pojazdów, brak jest jakichkolwiek przesłanek do wypłacenia mu z tego tytułu wynagrodzenia.

Odnosząc się do zarzutu, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu zostało wydane w niewłaściwej formie (decyzji zamiast postanowienia) SKO stwierdziło, że błąd ten należy uznać za nieistotny z merytorycznego punktu widzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r. oddalił skargę stwierdzając, że rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają przepisów prawa stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie są dotknięte rygorem nieważności ani nie zawierają naruszeń dających podstawę do wznowienia postępowania, i tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu I instancji, oba rozstrzygnięcia wydane w sprawie mają niewłaściwą formę decyzji, zamiast postanowienia, czego jednak nie należy mylić z wydaniem ich bez podstawy prawnej, jak uczyniono w skardze. WSA podkreślił, że Starosta [...] był organem uprawnionym do rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad pojazdem [...] nr rej. [...], jak i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie, co zostanie szerzej opisane w dalszej części uzasadnienia.

Odnośnie zarzutu orzekania w sprawie przez dwóch członków organu kolegialnego, którzy zdaniem strony skarżącej podlegali wyłączeniu od orzekania w sprawie i co dawałoby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd I instancji wskazał, że orzekanie przez samorządowe kolegium odwoławcze po wyeliminowaniu poprzedniej decyzji tego organu z obrotu prawnego, przez sąd administracyjny, nie mieści się w dyspozycji art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a.

WSA zauważył, że kontrolowane przez WSA w Poznaniu w sprawach III SA/Po 704/20 i III SA/Po 1489/21 postanowienia SKO, które pełnomocnik skarżącego podał na rozprawie, wydawane były wskutek rozpatrywania odwołań od postanowień innego niż w przedmiotowej sprawie organu, a mianowicie Prezydenta Miasta [...]. Natomiast sprawa III SA/Po 703/20 dotyczyła innego pojazdu niż sporny [...]. Wskazywany przez skarżącego art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. odnosi się do brania udziału w wydaniu zaskarżonej, a nie jakiejkolwiek, w różnych postępowaniach decyzji. Tym samym wskazany w skardze zarzut był bezzasadny.

WSA uznał, iż w rozpoznawanej sprawie do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego w dniu usunięcia pojazdu z terenu Powiatu [...], mogło dojść tylko między podmiotami wyraźnie wskazanymi w obowiązujących wówczas przepisach, tj. między Starostą [...] i wyznaczonym przez tego Starostę podmiotem (jednostką usuwającą pojazdy i/lub prowadzącą parkingi strzeżone). W ocenie Sądu I instancji, analiza zmian poszczególnych przepisów art. 130a P.r.d. każe stwierdzić, że na przestrzeni lat, kiedy przedmiotowy samochód pozostawał na parkingu prowadzonym przez skarżącego, ustawodawca nie stworzył warunków żeby taki stosunek administracyjny zaistniał pomiędzy Skarżącym a Starostą [...].

Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu przez Policję nie może być źródłem powstania takiego rodzaju stosunku, który uprawniałby skarżącego do żądania przyznania wynagrodzenia za dozór w trybie administracyjnym. Z kolei analiza stosunku cywilnoprawnego pomiędzy Skarbem Państwa a Skarżącym jako podmiotem niewyznaczonym przez Starostę [...], który jednak poniósł określone koszty związane z usunięciem pojazdu z terenu Powiatu [...] i jego przechowywaniem, znajduje się poza granicami sprawy sądowoadministracyjnej. Również fakt odebrania przez Starostę [...] przedmiotowego pojazdu od Skarżącego pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Skarżący, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie - z uwagi na oczywiście uzasadnione podstawy skargi kasacyjnej - zaskarżonego wyroku w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] z dnia 11 września 2023 r., znak: [...] (art. 179a p.p.s.a.), ewentualnie uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w całości i stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] z dnia 11 września 2023 r., znak: [...] (art. 188 p.p.s.a.), ewentualnie uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu (art. 185 § 1 p.p.s.a.).

Ponadto, wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania w pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów:

1) przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane bez podstawy prawnej;

2) przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 102 § 4 u.p.e.a. oraz art. 17 § 1 u.p.e.a., polegającym na utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej, podczas gdy przepisy prawa przewidują formę postanowienia dla rozstrzygnięcia wydawanego w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej;

3) przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo iż utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. 102 § 4 u.p.e.a. oraz art. 17 § 1 u.p.e.a., polegającym na jej wydaniu, podczas gdy przepisy prawa przewidują formę postanowienia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej;

4) przepisów postępowania tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 27 § 1 к.p.a. i art. 18 u.p.e.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Kaliszu znajdowały się dwie osoby – K.S. i M.P. - które powinny były podlegać wyłączeniu od orzekania;

5) przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 65 § 1 k.p.a. i art. 22 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, mimo iż w przedmiotowej sprawie błędnie utrzymano w mocy wadliwą decyzję organu i instancji, który odmówił Skarżącemu zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem usuniętym z drogi publicznej po stosownej dyspozycji Policji z tego powodu, że usunięto pojazd z terenu Powiatu [...], a Skarżący miał stosowną umowę nie z Powiatem [...] ale z Miastem [...], gdy tymczasem w dniu 12 września 2022 r. Prezydent Miasta [...] przekazał Staroście [...] wniosek skarżącego o zwrot koniecznych wydatków poniesionych na dozór tegoż pojazdu, a Starosta [...] jest tym przekazaniem związany i nie wystąpił do właściwego organu lub sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego, a sam pojazd odebrał, więc jako organ egzekucyjny powinien przyznać skarżącemu wynagrodzenie za usunięcie i ponad 15-letni dozór nad tym pojazdem.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej podniesiono jedynie zarzuty naruszenia przepisów prawa postępowania w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z niewłaściwą formą zaskarżonego aktu wydanego w formie decyzji, podczas gdy odmowa zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad pojazdem powinna nastąpić w drodze postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że mimo iż zarzuty są zasadne to jednak nie mogą one doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego z uwagi na fakt, że zarzucane uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zarzuty te były już podnoszone na etapie skargi do Sądu I instancji i Sąd ten słusznie stwierdził, że ustawodawca przewidział formę decyzji tylko dla orzeczenia o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu, (art. 130a ust. 10h P.r.d.). Co za tym idzie, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta na gruncie art. 102 § 4 u.p.e.a., a więc w formie postanowienia. Niemniej jednak w kontrolowanej sprawie na skutek wydania decyzji zamiast postanowienia strona nie poniosła żadnej szkody. Decyzja ta zawierała bowiem wszystkie elementy wymagane dla postanowienia, a nadto przedłużała termin do złożenia odwołania (zamiast zażalenia) z 7 dni właściwych dla zażalenia do 14 dni przewidzianych dla odwołania. Wobec powyższego omawiane uchybienie nie mogło mieć istotnego wypływu na wynik sprawy, a tym samym nie mogło doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 102 § 4 u.p.e.a. oraz art. 17 § 1 u.p.e.a. należy zatem uznać za niezasadny.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 27 § 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że nie ma podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 905/20, z dnia 12 stycznia 2023 r., II OSK 153/20, a także z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt II OSK 1157/19). Oznacza to, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłankę wyłączenia pracownika organu wiąże bezpośrednio z wniesieniem środka zaskarżenia, co oznacza, że osoba wydająca decyzję w I instancji nie może rozpoznać środka zaskarżenia od decyzji, w której wydaniu brała udział. Powyższa reguła nie odnosi się jednak do sytuacji ponownego rozpatrzenia sprawy przez pracowników organu, których wcześniejsze rozstrzygnięcie zostało uchylone na skutek kontroli sądowej bądź na skutek rozpatrzenia środka odwoławczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 570/18).

Podkreślić także trzeba, że norma art. 24 § 1 k.p.a. zawiera enumeratywnie wymienione podstawy wyłączenia pracownika, które dotyczą również członków samorządowego kolegium odwoławczego zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a. Taka podstawa wyłączenia pracownika (członka SKO), zawarta w przepisach o cechach enumeracji wyczerpującej, nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej, jak uczynił to w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej, nawet wówczas gdy chodzi o zachowanie należytego stopnia obiektywizmu i bezstronności w załatwianiu indywidualnych spraw administracyjnych.

Ponadto zauważyć należy, iż w kontrolowanych przez WSA w Poznaniu postanowieniach w sprawach III SA/Po 704/20, IIISA/Po 703/20 i III SA/Po 1489/21, Kolegium nie wypowiedziało się w przedmiocie zasadności bądź nie odmowy zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór nad spornym pojazdem [...].

Istotne jest również, iż dopiero pismem z dnia 12 września 2022 r. Prezydent Miasta [...] przekazał Staroście Powiatowemu w [...], według właściwości, wniosek Skarżącego z dnia 16 listopada 2018 r. o wypłatę wynagrodzenia za pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez właściciela: [...]nr rej. [...], z uwagi na fakt, że usunięcie pojazdu nastąpiło na terenie Powiatu [...]. Podkreślić również należy, iż postępowania prowadzone przed organem właściwym po przekazaniu wniosku nie jest kontynuacją postępowania przed organem niewłaściwym.

Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż dwóch członków organu kolegialnego ponownie rozpatrywało sprawę na skutek wydania prawomocnego wyroku, skoro sprawa po raz pierwszy trafiła do SKO na skutek odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 11 września 2023 r. A pierwszym wyrokiem w tej sprawie jest zaskarżony wyrok z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 222/24.

Odnosząc się zaś do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 65 § 1 k.p.a. i art. 22 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi, podczas gdy Starosta był związany przekazaniem sprawy i nie wystąpił do właściwego organu lub sądu administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego, a sam pojazd odebrał, więc jako organ egzekucyjny powinien przyznać stronie wynagrodzenie za usunięcie i ponad 15-letni dozór nad tym pojazdem, wskazać należy, iż prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że Skarżący bezzasadnie wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z faktu przekazania sprawy zgodnie z właściwością. Związanie przekazaniem sprawy oznaczało obowiązek organu, któremu sprawa została przekazana, do merytorycznego rozpoznania wniosku. To jednak, że organ jest miejscowo i rzeczowo właściwy do rozpatrzenia danego wniosku nie jest równoznaczne z wydaniem rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.