Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7717/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Teza: 1. uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego przewidziane w przepisie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. stanowią uzasadnienie do zastosowania przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. i dopuszczenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu z dokumentów na okoliczności faktyczne ustalone przez organ, które przestały istnieć w związku z pojawieniem się orzeczeń sądu lub innego organu, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7-8 k.p.a.;

2. w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa, obowiązkiem sądu administracyjnego było przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z prawomocnych wyroków sądów karnych, które uniewinniały policjanta od zarzutu popełnienia przestępstwa, które stało się podstawą wydania rozkazów o zwolnieniu go ze służby w Policji. Doszło bowiem do sui generis uchylenia postanowienia organu ścigania o postawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa mocą prawomocnych wyroków karnych uniewinniających go od zarzutu popełnienia przestępstwa. Zaszła tym samym sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

TEZY

1. uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego przewidziane w przepisie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. stanowią uzasadnienie do zastosowania przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. i dopuszczenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu z dokumentów na okoliczności faktyczne ustalone przez organ, które przestały istnieć w związku z pojawieniem się orzeczeń sądu lub innego organu, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7-8 k.p.a.;

2. w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa, obowiązkiem sądu administracyjnego było przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z prawomocnych wyroków sądów karnych, które uniewinniały policjanta od zarzutu popełnienia przestępstwa, które stało się podstawą wydania rozkazów o zwolnieniu go ze służby w Policji. Doszło bowiem do sui generis uchylenia postanowienia organu ścigania o postawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa mocą prawomocnych wyroków karnych uniewinniających go od zarzutu popełnienia przestępstwa. Zaszła tym samym sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2289/20 w sprawie ze skargi M. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 10 września 2020 r., nr 3313 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2289/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 10 września 2020 r., nr 3313,

w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji: 1. uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 7 lipca 2020 r., nr 2202; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Rozkazem personalnym z 10 września 2020 r. Komendant Główny Policji uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 7 lipca 2020 r. w przedmiocie zwolnienia M. F. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji na 30 września 2020 r., w pozostałej części utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny. W podstawie prawnej organ powołał się m.in. na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") i art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o Policji").

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że 5 maja 2020 r. przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne o to, że 7 marca 2020 r. około godz. 7:30 w P., przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...] nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta przez zachowanie wbrew zasadom współżycia społecznego, zasadzie praworządności oraz pogłębiania społecznego zaufania do Policji, a także zasadzie dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy oraz zasadzie podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, w ten sposób, że w trakcie dojazdu do miejsca pełnienia służby zabrał pozostawioną przy przejściu dla pieszych w okolicy budynku Komendy [...] w P. hulajnogę elektryczną, należącą do firmy B., a następnie schował ją do bagażnika prywatnego pojazdu marki Audi, którym się poruszał, przykrył kocem, a po zaparkowaniu i zamknięciu pojazdu udał się do służby w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805).

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że postępowanie dyscyplinarne zawieszono 15 maja 2020 r. W tym dniu skarżącego zawieszono też w czynnościach służbowych od 16 maja do 15 sierpnia 2020 r. Komendant uznał też, że szczególnie naganny charakter czynu zarzucanego skarżącemu uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w związku z czym wystąpił w tym zakresie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi. Do akt postępowania dołączono kopie materiałów postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w P., sygn. akt [...], w toku którego 29 maja 2020 r. przedstawiono skarżącemu zarzut o to, że 7 marca 2020 r. w P. przywłaszczył znalezioną przy przejściu dla pieszych w okolicy budynku Komendy [...] hulajnogę elektryczną o wartości 2 700 zł na szkodę D. S. prowadzącego firmę B., tj. o przestępstwo z art. 284 § 3 kodeksu karnego.

Rozkazem personalnym z 7 lipca 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji

w Łodzi zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2020 r., powołując się na art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 i 6 ustawy o Policji oraz

§ 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2020r., poz. 113; zwanego dalej "rozporządzeniem").

Rozkazem personalnym z 10 września 2020 r. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, uchylił zaskarżony rozkaz personalny organu pierwszej instancji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji na 30 września 2020 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w ww. przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Organ podkreślił, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.

Organ podkreślił, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów. W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Organ wskazał, że wobec skarżącego 29 maja 2020 r. wydano postanowienie

o przedstawieniu zarzutów o czyn z art. 284 § 3 k.k. Już samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. W ocenie Komendanta Głównego Policji przedstawienie skarżącemu zarzutu

o przestępstwo publicznoskargowe, określone w art. 284 § 3 k.k., dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie skarżącego nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej, jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Stanowi także zaprzeczenie zobowiązań wynikających z roty złożonego ślubowania. Osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinna mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Zdaniem organu nie jest akceptowalna sytuacja, w której osoba zatrudniona w formacji, mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców, sama jest podejrzana o popełnienie czynu, którego dokonaniu powinna przeciwdziałać. Zdaniem Komendanta skarżący nie spełnia więc podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie go w służbie.

Komendant Główny Policji podkreślił też, że zwolnienie skarżącego ze służby

w Policji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa wskazującą na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi, postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to, by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.

Organ uznał, że zgromadzone materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby było przede wszystkim ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Okoliczność tę potwierdziło wydane wobec niego postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi Policji postępowanie o przestępstwa publicznoskargowe ex definitione pozbawia go przymiotu, o którym mowa w treści art. 25 ustawy o Policji. Utrata nieposzlakowanej opinii skarżącego nastąpiła już na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego, w związku z przedstawieniem ww. zarzutu. Organ prowadzący postępowanie nie badał zatem zasadności tego zarzutu i nie oceniał okoliczności towarzyszących jego przedstawieniu i wartości materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym, pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego.

Zdaniem organu prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów dokonuje prokurator (podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie), a w jego ocenie zachodziły wystarczające podstawy do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Konsekwencją zmiany stadium postępowania wobec osoby pełniącej służbę w Policji jest utrata przez nią nieposzlakowanej opinii. Na obecnym etapie postępowania karnego brak jest podstaw do kwestionowania wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez Skarżącego zarzuconego czynu. Nie chodzi bowiem o ustalenie, że określona osoba popełniła przestępstwo, lecz o to, że zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo istnienia tego faktu. Podejrzenie istnieje permanentnie na całym etapie postępowania prowadzonego in personam - do chwili, gdy osoba nie zostanie definitywnie oczyszczona z przedstawionych zarzutów. Proces karny znajduje się na etapie postępowania przygotowawczego, a co za tym idzie nie zostało jeszcze zakończone gromadzenie materiału dowodowego. Komendant Główny Policji wskazał, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.

Organ drugiej instancji uznał, że dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionego skarżącemu zarzutu, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia zarzucanego mu czynu, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstwa. W ocenie Komendanta nie wymaga także badania postawa skarżącego, jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe, czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ nie zakwestionował tego, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa. Zmiana stadium postępowania karnego z in rem w ad personam determinowała przyjęcie, że skarżący na skutek przedstawienia zarzutu utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Zdaniem organu wszelkie dalsze rozważania na ten temat nie są istotne w sprawie administracyjnej.

Skargę na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący. Wskazał w niej szczególności, że zarzucono mu popełnienie jednego czynu z art. 278 § 1 k.k. dotyczącego kradzieży hulajnogi elektrycznej o wartości 2 700,00 zł. Wysokość szkody jest nieznaczna, a okoliczności popełnienia czynu nie wskazują, aby działanie było umyślne, nakierowane na wypełnienie znamion czynu zabronionego. Podniósł też, że decyzje obu instancji wydano w oderwaniu od jego dotychczasowej służby w Policji, w tym osiągnięć zawodowych. Skarżący cieszył się dobrą opinią, a obowiązki zawodowe realizował terminowo, wykazując się przy tym doświadczeniem zawodowym

i należytym przygotowaniem teoretycznym i praktycznym, często pracując nawet poza godzinami pracy i utożsamiając się z obowiązkami, jakie na nim spoczywały. Był nagradzany 33 razy, w zdecydowanej większości przypadków za zaangażowanie w służbie. Zdaniem skarżącego decyzje organów obu instancji nie noszą przymiotu proporcjonalności, głównie w kontekście przedwczesności towarzyszącej ich wydaniu. Głównymi, a może nawet jedynymi dowodami, na których organy opierały rozkazy personalne, były dokumenty wytworzone w toku postępowania przygotowawczego, przede wszystkim postanowienia o przedstawieniu/zmianie zarzutów. Czyn mu zarzucany nie odbił się szerokim echem w lokalnej społeczności, nie był przedmiotem ożywionych dyskusji i - tym samym - nie narażał na szwank wizerunku Policji i jej funkcjonariuszy.

Zdaniem skarżącego organy obu instancji winny w istocie dokonać dogłębnej analizy stanu faktycznego w kontekście fakultatywnych przesłanek zwolnienia go ze służby i wziąć pod uwagę nie tylko wszczęcie i prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego, ale liczbę, charakter i okoliczności rzekomego popełnienia zarzucanych mu czynów oraz dotychczasowy przebieg służby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 7 czerwca 2021 r. skarżący przesłał odpisy wyroków: Sądu Okręgowego w P. [...] z 21 kwietnia 2021r. sygn. akt IV Ka 190/21 wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz Sądu Rejonowego w P. [...] z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II K 621/20, oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność uniewinnienia skarżącego od zarzucanego mu czynu, który pozostawał w bezpośrednim, związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez Komendanta Głównego Policji. Zdaniem skarżącego oba ww. orzeczenia wskazują, że nie popełnił on zarzucanego mu czynu zabronionego 10 września 2020 r., więc organy administracyjne powinny okoliczność tą uwzględnić, choć wydały decyzję przed wydaniem ww. wyroków.

Postanowieniem z 20 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), dopuścił dowody załączone do ww. pisma procesowego oraz odmówił dopuszczenia dowodów z dokumentów załączonych do skargi.

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie mógł zignorować okoliczności wynikających z prawomocnych wyroków: Sądu Okręgowego w P. IV [...] z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka 190/21 oraz Sądu Rejonowego w P. [...] z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II K 621/20, na mocy których skarżącego uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 278 § 1 k.k.

W kontekście ww. postanowienia z 20 sierpnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, Sąd wskazał, że odmówił dopuszczenia załączonych do skargi dokumentów, bowiem nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika skarżącego, nadto analogiczne zestawienie wyróżnień skarżącego znajduje się w aktach administracyjnych sprawy i nosi datę 9 października 2020 r. (k. 89-94 akt administracyjnych), więc podlegało ocenie organu organów obu instancji. Sąd wskazał również, że z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynikało, że organ wziął pod rozwagę, że skarżący przed wydaniem decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią i na tej podstawie organ uznał, że weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa. Sąd dopuścił natomiast załączone przez skarżącego do pisma z 7 czerwca 2021 r. dowody w postaci odpisów prawomocnych wyroków. Dowody te wypełniały bowiem przesłankę przyczynienia się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, jak również przesłankę, że ich dopuszczenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w judykaturze podkreśla się, że w szczególnych przypadkach sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem tego Sądu wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny

i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu, powinna być także sytuacja, gdy prawomocnym wyrokiem sąd karny uniewinnił skarżącego od stawianych mu zarzutów, które stały się przyczyną utraty przez organ policji zaufania do funkcjonariusza i stanowiły główną podstawę do zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stanowisko to uzasadniają także poglądy prezentowane w doktrynie. Wynika z nich, że zmiany stanu faktycznego sprawy, które zaszły po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić - co do zasady - podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny, ale wyjątek od tej zasady stanowią jednak zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. (por. M.Jaśkowska, E.Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150). Okoliczności te miały miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Sąd ten wskazał, że postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutów było główną podstawą uznania przez organy obu instancji w przedmiotowych rozkazach personalnych, że zachodziła podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Tylko na tej podstawie organy uznały, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii w rozumieniu art. 25 ustawy o Policji i nie może dłużej pozostawać w służbie. Z wyżej wymienionych, prawomocnych orzeczeń sądów karnych wynika, że skarżącego uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów czynu zabronionego. W tej sytuacji Sąd przyjął, że oceny organów obu instancji o utracie przez skarżącego nieposzlakowanej opinii nie mogły być uznane za prawidłowe. Wprawdzie z art. 11 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnionego przestępstwa, tym niemniej w wyniku ww. prawomocnych orzeczeń sądów karnych odpadła podstawa uznania, że skarżący utracił przymiot nieskazitelnego charakteru.

Sąd ten podzielił również pogląd, zgodnie z którym w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., mieszczą się wszelkie okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły. Tożsame stanowisko zajmują w tej kwestii Barbara Adamiak (zob. B. Adamiak, J. Borkowski "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1998, s. 364) i Tadeusz Woś (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2012, s. 748-749). Podobne stanowisko zajmuje Tadeusz Kiełkowski ("Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny", PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Sąd powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych, w których wyrażono podobne stanowisko.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w chwili wydania przez sądy karne prawomocnych wyroków uniewinniających skarżącego od zarzucanego mu czynu, który był podstawą do wydania decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, niemożliwe jest już przyjęcie, że skarżący utracił przymiot nieskazitelnego charakteru, nieprawidłowe było uznanie w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozkazów personalnych, że skarżący z przyczyn pozamerytorycznych nie powinien pełnić służby. Wprawdzie w ww. rozkazach personalnych organy administracyjne obu instancji wskazały, że zachodziła przesłanka ważnego interesu służby, tym niemniej odpadła ona z chwilą wydania przez sądy karne w odniesieniu do skarżącego ww. prawomocnych wyroków uniewinniających.

Sąd ten nie podzielił więc wyrażonych na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez Komendanta Głównego Policji ocen, że zachowanie skarżącego, które prowadziło do przedstawienia mu zarzutu o przestępstwo z art. 284 § 3 k.k., od którego został prawomocnie uniewinniony, mogło być na tyle naganne,

że spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej, jaką jest Policja. Sąd nie neguje stanowiska, że organy Policji powinny podejmować działania wobec policjantów podejrzewanych o popełnienie przestępstwa, ale działania te powinny być wyważone i powinny uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku oraz wagę czynu i jego bezprawność. Sąd wskazał również, że ustawodawca w ustawie o Policji, poza art. 41 ust. 2 pkt 5, przewidział również środki dyscyplinujące Policjantów, a powoływana przez organ dłuższa perspektywa czasowa wykazała, że skarżącego uniewinniono od stawianych mu zarzutów, zatem ani wizerunek, ani dobre imię Policji nie zostały podważone czynem skarżącego.

Sąd, mając na uwadze przyczynę uchylenia rozkazów personalnych organów obu instancji, uznał, że przedwczesne było odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi. Organy ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 153 p.p.s.a., wezmą pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił rozkazy personalne organów obu instancji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji

do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto zrzekł się rozprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 66 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przeprowadzenie dowodów z dokumentów (wyroków Sądu Okręgowego w P. [...] z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka 190/21 oraz Sadu Rejonowego w P. [...] z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt lI K 621/20), które nie były istotne do wyjaśnienia jakichkolwiek wątpliwości w sprawie, a tym bardziej istotnych, bowiem zostały wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu ostatecznej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także rozpoznanie wniosków dowodowych, które nie zostały doręczone pełnomocnikowi strony przeciwnej w sytuacji, w której pismo procesowe w danym zakresie wraz z wnioskami dowodowymi zostało złożone przez profesjonalnego pełnomocnika i w takich okolicznościach powinno podlegać zwrotowi;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż na gruncie niniejszej sprawy ziściły się przesłanki wymienione w danych normach prawnych, tj. rozstrzygnięcie przez sąd zagadnienia wstępnego w sposób odmienny od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji oraz uchylenia lub zmiany innej decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie została wydana w sytuacji, w której M. F. został zwolniony ze służby z uwagi na utratę nieposzlakowanej opinii, a wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego w stosunku do niego wyroki karne dotyczyły czynu z art. 278 § 1 k.k., a tym samym sposób zakończenia postępowania karnego nie miał i nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, co doprowadziło do uchylenia zgodnego z obowiązującym przepisami prawa rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z 10 września 2020 r. oraz rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 7 lipca 2020 r.;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób przekraczający jej granice, a także z naruszeniem zasady, iż sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu, bez uwzględnienia okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie;

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez niezawarcie w wyroku "wskazań co do dalszego postępowania", co wyklucza możliwość prawidłowego wykonania kwestionowanego wyroku, jak również dokonania kontroli instancyjnej danego orzeczenia z uwagi na jego lakoniczność.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zwolnienie ze służby w Policji na tej podstawie prawnej i ustalenie utraty nieposzlakowanej opinii - zaistnienia ważnego interesu służby przemawiającego za rozwiązaniem stosunku służbowego z funkcjonariuszem - uzależnione jest od wyniku prowadzonego przeciwko policjantowi postępowania karnego, zakończonego już po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie, a tym samym nieuprawnione przyjęcie, iż wyrok sądu karnego wydany po zakończeniu postępowania administracyjnego, który nie ma i nie może mieć wpływu na ziszczenie się przesłanki w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym na wskazanej podstawie prawnej, wpływa na ocenę zaistnienia lub też nie przesłanki wymienionej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i ocenę prawidłowości wydanej na tej podstawie prawnej decyzji.

W uzasadnieniu organ odniósł się do powyższych zarzutów.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

W tej sytuacji sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej wytknął Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie złamanie zarówno przepisu prawa materialnego, jak również szeregu przepisów prawa procesowego związanych z gromadzeniem

i oceną materiału dowodowego prowadzących, zdaniem autora skargi kasacyjnej, do oparcia wyroku na błędnych ustaleniach. Istota problemu sprowadza się do pojawienia na etapie wyrokowania przez Sądem pierwszej instancji prawomocnych wyroków karnych wydanych w pierwszej i drugiej instancji przez sąd powszechny (wyrok Sądu Rejonowego w P. z 26 stycznia 2021 r., i wyrok Sądu Okręgowego w P. z 21 kwietnia 2021 r.) uniewinniających skarżącego od zarzutu popełnienia w dniu 7 marca 2020 r. przestępstwa z art. 284 § 1 k.k., który to czyn stał się podstawą wydania postanowienia w dniu 29 maja 2020 r. o postawieniu mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 284 § 3 k.k. Jednocześnie czyn ten stał się podstawą do wydania w dniu 7 lipca 2020 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2020 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, utrzymanego w mocy przez zaskarżony rozkaz personalny z 10 września 2020 r. Komendanta Głównego Policji, w związku z utratą przymiotu nieskazitelności charakteru, autorytetu oraz wiarygodności w odbiorze społecznym przez policjanta.

Zarzut pierwszy naruszenia prawa procesowego dotyczy naruszenia wskazanych w jego treści przepisów przez dopuszczenie przez Sąd pierwszej instancji dowodów z dokumentów w postaci wskazanych wyżej wyroków karnych. Autorka skargi kasacyjnej stoi na stanowisku, że dokumenty te pojawiły się po zakończeniu postępowania administracyjnego, a legalność rozkazów personalnych winna być oceniania według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu ich wydania. Wyroki te powinny zatem pozostać bez wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż działanie organów w związku z przyjętą podstawą rozwiązania stosunku służbowego z policjantem nie zależało od wyniku postępowania karnego, a organy nie musiały wstrzymywać się z podjęciem kontrolowanych rozkazów personalnych do czasu jego zakończenia. Stanowisko Sądu pierwszej instancji uznające, że wydanie wyroków karnych stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uznane zostało za aberrację przepisów prawa, głównie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jako wyjątek należy potraktować rozwiązanie prawne przyjęte w art. 106 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów

i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa powyższym przepisie, jest ocena czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania przez sąd administracyjny stanu faktycznego sprawy zamiast organu. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje zatem podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego za organ administracji bądź dokonywania ocen, które w przekonaniu sądu powinny mieć miejsce na etapie postępowania administracyjnego, jako koniecznych dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.

Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. daje podstawę do przeprowadzenia dowodu

z dokumentów na okoliczności faktyczne, które były ustalane przez organ na etapie postępowania administracyjnego, jeśli w tym zakresie pojawiły się nowe okoliczności, o których mowa w przepisach art. 145 § 1 pkt 7 lub 8 k.p.a. (a także w punktach 1, 2), uzasadniające wznowienie postępowania przed organem. Taka wykładania przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. uwzględnia bowiem rozwiązanie prawne przyjęte w art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., dające podstawę do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości albo w części, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego uregulowane zostały w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Część podstaw wznowieniowych możliwa jest do stwierdzenia przez sąd na podstawie analizy akt administracyjnych. Takie podstawy jednak jak określone w punktach 1, 2, 7 czy 8 wynikają z dokumentów urzędowych w postaci orzeczeń sądu lub innego organu. Dowód z tych dokumentów jest możliwy do przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Jest on przeprowadzany na okoliczność ustaloną przez organ już w toku postępowania administracyjnego, która wobec pojawienia się orzeczenia sądu lub innego organu, uległa zmianie lub uchyleniu. Pogląd odmawiający dopuszczalności przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów na okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7, 8 (a także 1 i 2) k.p.a., pozostawałby w sprzeczności z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., który daje podstawę do uchylenia decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa z powodu każdej podstawy uprawniającej do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy pamiętać także, iż niektóre spośród okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania pojawiają się po wydaniu decyzji administracyjnej, czyli już po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Rekapitulując, uprawnienia orzecznicze sądu administracyjnego przewidziane w przepisie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. stanowią uzasadnienie do zastosowania przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. i dopuszczenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowodu z dokumentów na okoliczności faktyczne ustalone przez organ, które przestały istnieć w związku z pojawieniem się orzeczeń sądu lub innego organu, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7-8 k.p.a.

Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, iż w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa, obowiązkiem sądu administracyjnego było przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z prawomocnych wyroków sądów karnych, które uniewinniały policjanta od zarzutu popełnienia przestępstwa, które stało się podstawą wydania rozkazów o zwolnieniu go ze służby w Policji. Doszło bowiem do sui generis uchylenia postanowienia organu ścigania o postawieniu mu zarzutów popełnienia przestępstwa mocą prawomocnych wyroków karnych uniewinniających go od zarzutu popełnienia przestępstwa. Zaszła tym samym sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Uzyskanie przez sąd administracyjny wiedzy o wydaniu prawomocnego wyroku przez sąd karny zobowiązywało go do przeprowadzenia takiego dowodu. Ewentualne naruszenie przez pełnomocnika przepisu art. 66 § 1 p.p.s.a. pozostaje w tym przypadku bez wpływu na wynik sprawy, gdyż w zaistniałej sytuacji sąd administracyjny nie mógł pominąć tych wyroków przy rozpoznawaniu sprawy. Dokonanie zwrotu pisma pełnomocnikowi byłoby działaniem odpowiadającym przepisów art. 66 § 1 p.p.s.a., lecz obligowałoby sąd do uzyskania odpisów tych wyroków z urzędu i przeprowadzenia z nich dowodów. Tym samym naruszenie tego przepisu pozostało bez wpływu na wynik postępowania. Z tych względów zarzut pierwszy uznać należy za pozbawiony podstaw.

Zarzut drugi jest nieuzasadniony. Zarzut ten pozostaje w ścisłym związku

z zarzutem pierwszym. Przypomnieć należy, iż z treści rozkazów personalnych organów obu instancji wynika, że podejrzenie funkcjonariusza o popełnienie przestępstwa zostało uznane za utratę przymiotu nieskazitelnego charakteru, utratę wiarygodności i autorytetu, a dalsze pełnienie przez skarżącego służby w Policji mogło powodować narażenie dobrego imienia służby, co w konsekwencji złożyło się zdaniem organów na treść "ważnego interesu służby" w rozumieniu przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Uzasadnienia obu uchylonych rozkazów personalnych nie pozostawiają zatem najmniejszych wątpliwości, iż stosunek służbowy ze skarżącym został rozwiązany w związku z podejrzeniem popełnienia przez niego przestępstwa. Wydanie wyroków karnych uniewinniających skarżącego od oskarżenia popełnienia tego czynu stanowiło, zdaniem Sądu pierwszej instancji, realizację przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 7, 8 k.p.a. Nie sposób tym samym zaakceptować stanowiska autorki skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, iż przesłanki te się ziściły. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do realizacji przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wydanie wyroku karnego uniewinniającego przywróciło policjantowi przymiot nieposzlakowanej opinii i zdezaktualizowało przesłankę "ważnego interesu służby",

o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Z tych względów zarówno zarzut drugi naruszenia prawa procesowego, jak i zarzut naruszenia prawa materialnego są nieuzasadnione.

Zarzut trzeci naruszenia prawa procesowego jest nieuzasadniony. Istota tego zarzutu koncentruje się na dwóch zagadnieniach: po pierwsze na przekroczeniu granic sprawy, po drugie na naruszeniu zasady, iż sąd administracyjny ocenia akt poddany kontroli według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili jego wydawania.

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, nakładając na niego obowiązek zbadania w pełnym zakresie treści zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem. Pojęcie sprawy, o jakiej mowa w tym przepisie, należy łączyć z pojęciem sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Konstrukcja sprawy administracyjnej oparta jest na dwóch filarach: normatywnym i realnym. Elementami normatywnymi każdej sprawy administracyjnej jest po pierwsze norma kompetencyjna uprawniająca organ do konkretyzacji prawa materialnego (J. Filipek, O podmiotowości administracyjno-prawnej, PiP 1961 nr 2, s. 199 i nast.; J. Borkowski, Zagadnienie kompetencji ogólnej i szczególnej w prawie administracyjnym, SP 1971/31, s. 64), po drugie norma materialnego prawa administracyjnego, która ma zostać w sprawie zastosowana w drodze aktu administracyjnego ze względu na określone okoliczności faktyczne określone w jej treści. Do elementów realnych sprawy administracyjnej zalicza się podmiot czynny (organ, na którym ciąży obowiązek podjęcia czynności jurysdykcyjnych) i podmiot bierny, którego uprawnienia i obowiązki mają zostać autorytatywnie skonkretyzowane (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 37, 63). Elementami realnymi sprawy są także fakty sprawy, tj. stan faktyczny, od którego zależy możliwość podjęcia decyzji stosowania prawa i stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 90).

Należy jednak mieć na uwadze, iż fakty sprawy są kategorią szeroką, której nie można utożsamiać z okolicznościami faktycznymi. Wśród faktów sprawy należy wyróżniać fakty będące zjawiskami empirycznymi (fakty zwykłe) oraz fakty mogące powstać tylko na gruncie pewnych instytucji prawnych (fakty instytucjonalne), np. określone czynności konwencjonalne (T. Kiełkowski, Przedmiot postępowania administracyjnego – sprawa administracyjna, w: Zakres przedmiotowy i podmiotowy postępowania administracyjnego ogólnego, t. II cz. 1 red. W. Chróścielewski, System Prawa Administracyjnego Procesowego, red. Naczelni G. Łaszczyca, A. Matan, Warszawa 2018, s. 43 i nast.).

Wbrew twierdzeniom autorki skargi kasacyjnej nie doszło do przekroczenia granic sprawy. Tak na etapie postępowania przed organem, jak i sądem administracyjnym nie doszło do zmiany normy kompetencyjnej, podmiotów czynnego i biernego postępowania, podstawy materialnej wydania aktu stosowania prawa, ani w gruncie rzeczy zakresu okoliczności faktycznych branych pod rozwagę przy ustalaniu przesłanki "ważnego interesu służby". Doszło jedynie do zmiany treści faktu instytucjonalnego, gdyż w miejsce postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa istniejącego na etapie orzekania przez organy pojawił się w ramach tego samego zakresu okoliczności faktycznych nowy fakt instytucjonalny

w postaci prawomocnego wyroku uniewinniającego skarżącego od zarzutu popełnienia tego czyny. Dopuszczalność powyższej zmiany omówiona została

w ramach zarzutu pierwszego naruszenia prawa procesowego. Z tych względów nie sposób uznać, aby doszło do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania generalnie na podstawie akt sprawy, uprawniając do przeprowadzenia określonych dowodów tylko w organicznym zakresie i zamknięcia rozprawy w wyniku uznania wyjaśnienia sprawy do rozstrzygnięcia. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dojść mogłoby zatem wtedy, gdyby sąd wyrokując dokonał własnych ustaleń na podstawie przeprowadzonych przed nim dowodów innych niż określone w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a., jak również wtedy, gdyby zaniechał przeprowadzenia takiego dowodu, jeżeli dowód ten miałby istotne znaczenie dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a przede wszystkim gdyby nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Z tych względów zarzut trzeci jest bezpodstawny.

Zarzut czwarty jest nieuzasadniony. Artykuł 141 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku:

a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego,

b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz

c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada co do zasady wymogom wypływającym z powyższego przepisu, gdyż zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Uzasadnienie bez wątpienia zawiera stanowisko prawne Sądu pierwszej instancji i jego rozbudowane wyjaśnienie. Wynika z niego jednoznacznie, iż w związku z prawomocnym uniewinnieniem skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa odpadła przesłanka do rozwiązania ze nim stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W takim przypadku powinno dojść do umorzenia postępowania administracyjnego przed organami. Możliwość taką miał również Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., z czego jednak nie skorzystał. Biorąc pod uwagę całą treść prawidłowych w gruncie rzeczy rozważań prawnych Sądu pierwszej instancji, niezbyt właściwe było sformułowanie zawarte na str. 21 uzasadnienia wyroku "że przedwczesne było odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi". Odnoszenie się do tych zarzutów było w gruncie rzeczy bezprzedmiotowe. Zgodzić się należy zaś z Sądem pierwszej instancji, iż wyrażona ocena prawna była wystarczająca do podjęcia odpowiedniej i jedynej możliwej w tej sytuacji decyzji procesowej w postępowaniu wszczętym w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, o czym zawiadomiono go w piśmie z 19 maja 2020 r. Z tych przyczyn zarzut ten jest nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.