Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1411/01
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 2002-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 98 par. 1, art. 98 par. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Brak adnotacji poborcy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o jego zajęciu /art. 98 par. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie powoduje bezskuteczności zajęcia tego pojazdu, o ile dokonane zostały czynności określone w art. 98 par. 1 powołanej ustawy.

TEZY

Brak adnotacji poborcy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o jego zajęciu /art. 98 par. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ nie powoduje bezskuteczności zajęcia tego pojazdu, o ile dokonane zostały czynności określone w art. 98 par. 1 powołanej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Piotra M-a. i Piotra M. s.c. "T.-P." na postanowienie Izby Skarbowej w G. z dnia 6 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2001 r. (...) Izba Skarbowa w G. utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 15 maja 2001 r. (...) oddalające skargę dłużników spółki cywilnej "T. P." (...) na dokonaną czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu postanowienia Izba podała między innymi, że pismem z dnia 27.04.2001 r. wspólnicy zobowiązanej Spółki cywilnej "T. P." złożyli do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G., jako organu egzekucyjnego, skargę na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie ruchomości - samochodu ciężarowego "MERCEDES BENZ" nr rej. (...) - protokołem z dnia 27.04.2001 r., dokonane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego (...) z dnia 9.03.2001 r. /wystawionego przez wierzyciela - Urząd Celny w Sz./.

W przedmiotowej skardze zakwestionowano skuteczność dokonanej czynności egzekucyjnej tj. zajęcia samochodu z uwagi na fakt, że poborca nie uczynił stosownej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym samochodu stosowanie do wymagań określonych w art. 98 par. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

Potwierdzając zasadność rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego I instancji w przedmiocie oddalenia skargi Izba wywodziła, że stosownie do art. 98 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół zajęcia ruchomości z dnia 27.04.2001 r. spełnia te wymogi. Powołany art. 98, w par. 4 dodaje, że w razie zajęcia pojazdów podlegających rejestracji na podstawie odrębnych przepisów, a zatem w rozpoznawanej sprawie - samochodu ciężarowego "MERCEDES BENZ" nr rej. (...) /zajętego już wym. protokołem/, poborca skarbowy zamieszcza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu adnotację o zajęciu. Ponadto zgodnie z tym przepisem o dokonanym zajęciu organ egzekucyjny niezwłocznie zawiadamia właściwy organ prowadzący rejestrację pojazdów. Takie powiadomienie zostało przesłane pismem (...) z dnia 7.05.2001 r. Brak dokonania adnotacji o zajęciu, jak wynika z akt sprawy był następstwem nie udostępnienia dowodu rejestracyjnego na żądanie poborcy. Zauważyć należy, iż tryb przewidziany w art. 98 par. 4 wyżej wskazanej ustawy ma jednak na celu ochronę postępowania egzekucyjnego i utrudnienie ewentualnego zbycia pojazdów, których zajęcie następuje w sposób określony przepisem tegoż artykułu. Zajęcie przedmiotowej ruchomości było, zatem skuteczne i nie można uwzględnić związanego z tym zarzutu wadliwości wym. protokołu, podniesionego przez zobowiązaną Spółkę. Adnotacja o zajęciu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu ma jedynie charakter potwierdzający czynność zajęcia, a więc jej brak nie powoduje uchylenia skutków zajęcia. Nie bez znaczenia jest tu zapis, przywołanego przez organ egzekucyjny par. 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłat za czynności egzekucyjne (...) /Dz.U. nr 47 poz. 281 ze zm./, stanowiącego, iż za zajęcie ruchomości obowiązek uiszczenia opłat za czynności egzekucyjne powstaje z chwilą podpisania protokołu zajęcia przez poborcę skarbowego /lub innego upoważnionego pracownika/.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wspólnicy spółki cywilnej "T. P." zarzucając naruszenie art. 98 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu wywodzono, że ww. przepis art. 98 par. 4 ustanawia szczególny tryb zajęcia w odniesieniu do pojazdów samochodowych podlegających rejestracji. Zdaniem skarżących brak stosownej adnotacji dokonanej w dowodzie rejestracyjnym przez poborcę powoduje, że zajęcie samochodu było bezskuteczne, a zatem wszystkie następne czynności organu egzekucyjnego podjęte w odniesieniu do tegoż samochodu były bezprawne. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołali się na poglądy doktryny - T. Jędrzejewski, P. Rączka Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz Gdańsk 2000 str. 231/.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc podobnie jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Z okoliczności sprawy wynika, że zaistniały między stronami spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy brak adnotacji o zajęciu w dowodzie rejestracyjnym samochodu powoduje, że ta czynność egzekucyjna jest bezskuteczna, a więc w konsekwencji do interpretacji art. 98 par. 4 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jest zasadą wyrażoną w treści art. 98 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że zajęcie samochodów następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. W par. 3 tegoż art. 98 zawarto regulację, że na każdej zajętej ruchomości poborca skarbowy umieszcza znak ujawniający na zewnątrz jej zajęcie.

Z gramatycznego brzmienia art. 98 par. 1 i par. 3 wynika, że umieszczenie znaku ujawniającego zajęcie ma znaczenie wyłącznie potwierdzające dokonanie zajęcia zaś samo zajęcie ruchomości następuje z chwilą podpisania protokołu. Ewentualny brak oznakowania zajętej ruchomości nie powoduje bezskuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej.

Z kolei w par. 4 art. 98 zawarto szczególną regulację w odniesieniu do pojazdów podlegających rejestracji, zobowiązujący poborcę do dokonania adnotacji o zajęciu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Porównując treść unormowania zawartego w par. 1 i par. 4 art. 98 zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że między tymi przepisami zachodzi relacja lex generalis - lex specialis.

Również z uwagi na usytuowanie regulacji zawartej w par. 4 po unormowaniu dotyczącym oznakowania zajętych ruchomości wynika, że unormowanie zawarte w par. 4 art. 98 jest szczególnym trybem "oznaczenia" zajętych już pojazdów, które miało uniemożliwić wprowadzenie zajętych pojazdów do obrotu, chroniąc tym samym interesy osób trzecich, zapewniając jednocześnie odpowiednią skuteczność postępowania egzekucyjnego.

Mając zatem również na uwadze zasady wykładni systemowej i celowościowej należy postawić tezę, że brak adnotacji poborcy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o jego zajęciu /art. 98 par. 4/ nie powoduje bezskuteczności zajęcia tego pojazdu, o ile zostały dokonane czynności określone w art. 98 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Stawiając powyższą tezę Sąd nie podziela tym samym odmiennych poglądów doktryny /por. 1/ T. Jędrzejowski, P. Rączka Postępowanie egzekucyjne w administracji Gdańsk 2000, 2/ R. Hauser, Z. Leoński Egzekucja Administracyjna Wyd. Prawnicze W-Wa 1995/.

Z okoliczności sprawy i to, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że poborca wpisał przedmiotowy samochód marki Mercedes Benz nr rej. (...) do protokołu zajęcia, który został podpisany.

Niezależnie zatem od tego, że poborca nie dokonał adnotacji o zajęciu w dowodzie rejestracyjnym samochodu, samo zajęcie tegoż samochodu było czynnością skuteczną.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia art. 98 par. 4 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.