Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 29/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 99
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 145 § 1 pkt 5, 7, 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędzia NSA Anna Lech Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 591/08 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz T. S.A. z siedzibą w P. kwotę 337 (trzysta trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 591/08 oddalił skargę T. Spółka Akcyjna z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z [...] listopada 1999 r., nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], jako działka nr [...] o powierzchni 92509 m2, z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonychdziałek:[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] , [...], i[...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż powstałe w wyniku tego podziału działki nr [...],[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...] i nr [...]są przeznaczone pod wewnętrzne drogi osiedlowe. Ponadto wskazano, że projektowane drogi nie zostały określone w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej P. z dnia [...] grudnia 1994 r., wobec czego określono je jako drogi wewnętrzne, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr[...], Prezydent Miasta P. odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa Inżynieryjnego T. Sp. z o.o., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], obręb[...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr[...], nr[...], nr[...], nr [...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr [...]i nr[...]. Decyzją z dnia[...] maja 2000 r. nr[...], Wojewoda W. utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 16 października 2001 r. sygn. akt II SA/Po 1683/00, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę T. Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody W. z [...] maja 2000 r.

Na wniosek Przedsiębiorstwa Inżynieryjnego T. Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...]orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. z [...] listopada 1999 r., nr [...]w części obejmującej użyty w sentencji zwrot: "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek:[...],:[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...] , [...], zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia[...] listopada 2006 r., nr [...]wydaną z urzędu w związku ze sprzeciwem prokuratora, stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., ponownie rozpatrując sprawę uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia[...] listopada 2006 r. i stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powyższa decyzja została zaskarżona do Sądu Administracyjnego przez Przedsiębiorstwo Inżynieryjne T. Sp. z o.o.

Wnioskiem z dnia [...] września 2004 r. Przedsiębiorstwo Inżynieryjne T. Sp. z o.o. wystąpiło o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], Obręb[...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: [...],[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...] i nr[...]. Wojewoda W., postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...]wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r., nr[...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 15 marca 2000 r., nr [...]o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa Inżynieryjnego T. Sp. z o.o. w P. odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], obręb, [...]oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: nr[...], nr[...],nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...] i nr[...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr[...], Wojewoda W. odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2000 r., nr [...].

Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że skoro legalność decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r. wydanej w sprawie ustalenia odszkodowania została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., wiążącym w niniejszej sprawie, oddalił skargę na tę decyzję, to niniejsze postępowanie wznowieniowe może dotyczyć tylko tych okoliczności, które nie były znane Sądowi w chwili wydawania wyroku. Okolicznością taką powołaną przez wnioskodawcę jest stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...]nieważności decyzji podziałowej Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. z dnia [...] listopada 1999 r., w zakresie obowiązku ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek. Organ drugiej instancji podkreślił, że wniosek o wznowienie oparty został o przepisy art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 K.p.a. Minister Infrastruktury wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...] sierpnia 2004 r. została wyeliminowana z obiegu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2007 r., która to decyzja została wprawdzie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednakże nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Wobec tego decyzja podziałowa z dnia [...] listopada 1999 r., w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, pozostaje w całości w obiegu prawnym, a w związku z tym w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Organ podniósł, że stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nieważności decyzji podziałowej w części dotyczącej warunku ustanowienia służebności drogowej dla wydzielonych działek miałoby według wnioskodawcy stanowić nową okoliczność w sprawie, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zdaniem Ministra nawet gdyby wskazana decyzja pozostawała w obiegu prawnym, to nie miałoby to istotnego znaczenia dla ustalenia odszkodowania, bowiem sam warunek ustanowienia służebności drogowej nie przesądza kwestii prawa własności działek wydzielonych pod drogi. Ustanowienie służebności drogowej nastąpiło stosownie do art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast nie zmieniło to faktu, że działki nr [...],[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...] i nr[...]zostały wydzielone pod wewnętrzne drogi osiedlowe i w kwestii tej wiążące jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2001 r. Dlatego zdaniem organu drugiej instancji nie wystąpiła w niniejszej sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., gdyż zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w ogóle w sprawie nie wystąpiło.

Organ wskazał, że data uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej nie ma znaczenia dla kwestii zaistnienia podstaw do ustalenia odszkodowania, kwestia ta pozostaje bez związku ze sprawą zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że powołane przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia, określone w art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 K.p.a., rzeczywiście wystąpiły. Zdaniem organu nie ma znaczenia dla sprawy nowelizacja przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 15 lutego 2000 r.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T.Spółka Akcyjna w P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym decyzja zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego. W kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania na innej podstawie niż określona w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 K.p.a. Skarżąca Spółka wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r. wskazała na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r., mocą której stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek (...), zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Skarżąca podniosła, że jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Podniosła również, że podstawy wznowienia można doszukać się także w przepisach art. 145 § 1 pkt 5 i 7 K.p.a.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r. (organy omyłkowo używają określenia Wojewody P.), gdyż postępowanie administracyjne wykazało, że nie zaistniały przesłanki opisane w przepisach art. 145 § 1 pkt 5,7,8 K.p.a. Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 §1 pkt 8 K.p.a. Sąd podniósł, że regulacja zawarta w tym przepisie dotyczy takich sytuacji, gdzie jedna decyzja (lub orzeczenie Sądu) stanowi podstawę do wydania innej decyzji, a wydanie tej drugiej decyzji nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej. Przepisy K.p.a. nie określają jakimi wadami musi być dotknięta decyzja wcześniejsza, aby stanowiła podstawę do wznowienia postępowania. Rozstrzygające znaczenie ma tutaj fakt jej uchylenia, zmiany, lub unieważnienia. Jednakże - wbrew twierdzeniom skargi - taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca i nie spowodowała zmiany stanu prawnego, na skutek którego nastąpiło przejście spornych działek na własność Miasta P. Wprawdzie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora ZGiKM G. w P. z dnia[...] listopada 1999 r. we wskazanej wcześniej części, jednakże decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] lutego 2007 r. Wobec powyższego w obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja podziałowa z dnia [...] listopada 1999 r. Już chociażby z tej pierwszej przyczyny brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Ponadto, jak słusznie wskazały organy, nawet gdyby decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2004 r. nie została usunięta z obrotu prawnego, to zapadłe rozstrzygnięcie w zakresie służebności drogowej nie miało - wbrew twierdzeniu skarżącej - wpływu na prawo własności spornych działek.

W tej sytuacji należy zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w szczególności mieć na uwadze okoliczność, że kwestia oceny prawidłowości decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. P. z dnia [...] marca 2000 r. była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie II Sa/Po 1683/00. Sąd ten dokonując wykładni przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz mając na względzie zmiany tego przepisu dokonane w dniu 15 lutego 2000 r. stwierdził, że sporne działki nie stały się własnością Miasta P.. Wobec tego wywody skargi dotyczące nabycia przez Miasto własności tych nieruchomości są niezasadne w świetle powołanego wyroku, nie mają one oparcia w dowodach zebranych w sprawie. Obszerne wywody skargi dotyczące przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu sprzed i po zmianie tego przepisu, która nastąpiła w dniu 15 lutego 2000 r. w istocie stanowią polemikę z wykładnią tego przepisu i ustaleniami dokonanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku. Tymczasem przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym mogą być jedynie te kwestie, które nie były znane organom ani Sądowi. Ocena prawna wyrażona w powyższym wyroku zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Sąd wskazał, że w przepisie tym chodzi o pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, które są nowe i nie istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były one znane organowi administracyjnemu. Ponadto w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej.

W postępowaniu wznowieniowym organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję o odmowie ustalenia odszkodowania. Powoływana we wniosku o wznowienie postępowania - jak wyżej wskazano - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia[...] sierpnia 2004 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2007 r., a ponadto, jak słusznie wskazały organy, nawet gdyby tak się nie stało, to rozstrzygnięcie w decyzji podziałowej w zakresie służebności drogowej nie stanowiłoby istotnego dla sprawy o odszkodowanie nowego dowodu lub nowej okoliczności faktycznej, które mogłyby mieć wpływ na treść decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r. Decyzja SKO nie miała - wbrew twierdzeniu skarżącej - wpływu na prawo własności działek pod wewnętrzne drogi osiedlowe. Jak już wyżej podniesiono Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 31 maja 2001 r. stwierdził, że sporne działki nie stały się własnością Miasta P., stąd wywody skargi w zakresie tego, że Miasto nabyło własność nieruchomości , co zdaniem skarżącej stanowi przesłankę z art. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., uznane zostały za niezasadne.

W odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., Sąd podniósł, że również ta przesłanka, związana z instytucją zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła, wobec czego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.).

Od powyższego wyroku T. S.A. z siedzibą w P. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 lutego 2000 r. poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, że na podstawie tego przepisu jedynie działki gruntu przeznaczone pod drogi publiczne przechodziły na własność gminy;

2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., polegające na przyjęciu, że nie pojawiły się w niniejszej sprawie nowe okoliczności,

art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie doszło do uchylenia decyzji podziałowej, na podstawie której wydano decyzję o odmowie przyznania odszkodowania.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie wyżej wskazanego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wznawia się także, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.). Wydając zaskarżony wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył obydwa wskazane przepisy. Przede wszystkim bowiem - wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora ZGiKM G. w P. z dnia [...] listopada 1999 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Decyzją tą stwierdzono nieważność decyzji podziałowej, od treści której zależy możliwość przyznania odszkodowania za działki gruntu przeznaczone pod drogi na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym, skoro wcześniej odmówiono ustalenia wysokości i przyznania odszkodowania z uwagi na treść decyzji z dnia [...] listopada 1999 r., to stwierdzenie nieważności tej decyzji stanowi przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął fakt, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona dopiero w dniu[...] lutego 2007 r., a zatem po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie zachodzi także przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora ZGiKM G. w P. z dnia [...] listopada 1999 r. w części dotyczącej warunku podziału nieruchomości, tym samym pojawiły się w niniejszej sprawie nowe okoliczności, o których mowa w wyżej wskazanym przepisie, albowiem uchylono decyzję podziałową w części określającej warunek podziału, a zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, działki gruntu przeznaczone pod drogi przechodziły z mocy prawa na własność gminy. W konsekwencji zmieniły się okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Podniesiono ponadto, że art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przed wejściem w życie nowelizacji, tj. przed dniem 15 lutego 2000 r. stanowił, że działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Natomiast w dniu 15 lutego 2000 r. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami otrzymał następujące brzmienie: "Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne". Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że nie sposób zaakceptować stanowiska, jakoby przed dniem 15 lutego 2000 r. jedynie drogi publiczne przechodziły na własność gminy. Treść art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarówno przed, jak i po nowelizacji, jest jednoznaczna, dlatego uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Należy podzielić stanowisko skarżącej kasacyjnie Spółki, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę z naruszeniem przepisów postępowania, a stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., utrzymana została w mocy decyzja Wojewody W. z dnia [...] lipca 2007 r. o odmowie uchylenia - we wznowionym postępowaniu - ostatecznej decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2000 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. o odmowie ustalenia na rzecz poprzednika prawnego skarżącej, odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...] , oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb[...], arkusz mapy [...] jako działki nr [...],[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...], nr[...] i nr[...].

Postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2000 r. wznowione zostało postanowieniem Wojewody W. z dnia [...] listopada 2004 r. na wniosek skarżącej Spółki, która wskazując, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot: "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek..., zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami", żądało wznowienia postępowania odszkodowawczego z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 K.p.a.

Ostateczna decyzja z dnia[...] maja 2000 r. odmawiająca odszkodowania, obejmowała wymienione w niej działki, które powstały w wyniku podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb[...], arkusz mapy [...] jako działka nr[...] o powierzchni 92509 m2 i zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. zatwierdzającą projekt podziału, przeznaczone zostały pod wewnętrzne drogi osiedlowe.

We wznowionym postępowaniu ustalono, że w związku ze sprzeciwem prokuratora, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając z urzędu, stwierdziło w dniu [...] listopada 2006 r. nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r., a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. ponownie rozpatrując sprawę, orzekło o uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. i stwierdzeniu nieważności swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister Infrastruktury stwierdził, że wprawdzie powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednakże nie zostało wstrzymane jej wykonanie, wobec tego decyzja podziałowa z dnia [...] listopada 1999 r., w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, pozostaje w całości w obiegu prawnym i nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 27 lutego 2008 r. W takiej sytuacji uznać należało za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 K.p.a.

Przedwcześnie bowiem przyjęto, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora ZGiKM G. w P. z dnia [...] listopada 1999 r. we wskazanej części, na którą powołano się we wniosku o wznowienie postępowania, została usunięta z obrotu prawnego. Skoro bowiem ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2007 r., uchylająca decyzję z dnia [...] sierpnia 2004 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, to zaniechanie ustaleń co do rozstrzygnięcia Sądu było nieprawidłowe. Dopiero bowiem prawomocność decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. pozwalałaby twierdzić, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2004 r. została usunięta z obrotu prawnego. Uchybienie to, które w konsekwencji uczyniło zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 K.p.a. spowodowało, że koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem ustosunkowania się przez Sąd pierwszej instancji do tej kwestii.

Na obecnym etapie postępowania, w którym rozważane są przyczyny wznowienia, których ustalenie pozwala dopiero na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, za całkowicie przedwczesny uznać należało zarzut naruszenia art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z przedstawionych względów na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.