Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 251/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej~Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 ust. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku G. L. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Okręgowym Służby Więziennej w Łodzi a Dyrektorem Zakładu Karnego w Łodzi nr [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku G. L. o przeniesienie na stanowisko służbowe postanawia: odrzucić wniosek.


UZASADNIENIE

G. L. zwrócił się do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Okręgowym Służby Więziennej w Łodzi a Dyrektorem Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi w zakresie spraw osobowych określonych w art. 32 Ustawy z dnia 10 kwietnia 2015 roku o Służbie Więziennej, w tym w zakresie przeniesienia go na stanowisko służbowe specjalisty działu ewidencji Zakładu Karnego w Łowiczu. W uzasadnieniu wskazał, że [...] marca 2015 roku został odwołany ze stanowiska Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi (dowód: rozkaz personalny z dnia [...] marca 2015 roku, sygn. [...] w sprawie odwołania mnie ze stanowiska Dyrektora Zakładu Karnego nr [...]). Rozkazem Personalnym [...] z dnia [...] marca 2015 roku został przeniesiony do dyspozycji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi. Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej funkcjonariusza odwołanego z zajmowanego stanowiska można przenieść za jego zgodą odpowiednio do dyspozycji właściwego przełożonego, o którym mowa w art. 63 ust. 2. Okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji nie może być dłuższy niż 6 miesięcy. Według posiadanej przez wnioskującego wiedzy okres pozostawania w dyspozycji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi minął w dniu 25 września 2015 r. Od 26 września 2015 roku wnioskujący nie posiada ustalonego przydziału służbowego. Biorąc powyższe pod uwagę uważa, że z dniem 26 września 2015 roku Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Łodzi w zakresie spraw osobowych nie jest organem uprawnionym do podejmowania w stosunku niego decyzji w zakresie spraw osobowych, wynikających z treści art. art. 32 ustawy z dnia 10 kwietnia 2015 r. o Służbie Więziennej. Działania podejmowane w okresie do 25 września 2015 roku przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi nie można uznać za oparte na treści art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej. Z treści przywołanego przepisu wynika bowiem, iż dyrektor okręgowy jest przełożonym funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych jednostkach organizacyjnych. Ustawodawca nie rozstrzygnął jednak w żaden sposób kto jest przełożonym funkcjonariusza przeniesionego do dyspozycji przełożonego w trybie art. 68 pkt. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Rozkazem Personalnym z dnia [...] marca 2015 r. wnioskujący został przeniesiony do dyspozycji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi. Powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza jego zdaniem, że był funkcjonariuszem jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, jaką jest Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Łodzi. Właściwości Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi, jako jego przełożonego, nie można bowiem było wywieść wprost z samego faktu przeniesienia do jego dyspozycji w trybie art. 68 pkt. 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Od dnia 18 września 2015 roku toczy się postępowanie w sprawie przeniesienia wnioskującego na stanowisko specjalisty Zakładu Karnego w Łowiczu. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało przez Dyrektora Okręgowego w Łodzi. Z dniem 26 września 2015 roku Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Łodzi utracił właściwość miejscową w trakcie prowadzonego postępowania a także w trakcie postępowania powziął wiadomość o bezpodstawnym jego wszczęciu z powodu braku właściwości. W takiej sytuacji jako organ niewłaściwy miejscowo jest zobowiązany przekazać sprawę do rozstrzygnięcia organowi właściwemu, w trybie art. 56 k.p.a., wydając w tej sprawie postanowienie. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2015 r. o Służbie Więziennej funkcjonariusz zachowuje ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, dla którego ustawa nie przewiduje powołania. Można go jednak przenieść na inne, co najmniej równorzędne stanowisko, w tej samej albo innej jednostce organizacyjnej. Ostatnim stanowiskiem zajmowanym przez wioskującego na podstawie mianowania z mocy ustawy jest stanowisko zastępcy dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi, które objął w drodze mianowania z dniem 1 lutego 2010 r. Mianowanie odbyło się na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1761, z późn. zm.). Z treści art. 68 ust. 3 ani z innych zapisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej nie wynika jednak w żaden sposób, iż ustawodawca dokonując stosownego zapisu w treści art. 68 ust. 3, cytowanej ustawy miał na uwadze mianowanie na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. Stąd, jako strona stoi on na stanowisku, iż od dnia 26 września 2015 r., jego przełożonym personalnym, na podstawie art. 32 ustawy z dnia 10 kwietnia 2015 r. o Służbie Więziennej, jest Dyrektor Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi.

W odpowiedzi na ten wniosek Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Łodzi potwierdził, że prowadzone było postępowanie administracyjne w przedmiocie przeniesienia wnioskodawcy - funkcjonariusza Służby Więziennej - na inne stanowisko służbowe. Postępowanie to prowadzone było w wykonaniu dyspozycji zawartej w art. 68 ust 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U. z 2014 roku poz.1415) w związku z upływem 6 miesięcznego okresu pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji po odwołaniu ze stanowiska dyrektora zakładu karnego. Wskazał, ze w postępowaniu w sprawach z zakresu stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej nie może być mowy o sporze kompetencyjnym w rozumieniu art. 22 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organy administracji samorządowej w tych sprawach nie mają żadnych uprawnień i właściwości. Postępowanie w sprawach z zakresu stosunku służbowego funkcjonariuszy Służby Więziennej prowadzą wyłącznie, w ramach właściwości określonej ustawą, organy Służby Więziennej. Wnioskodawca pomylił spór kompetencyjny ze sporem o właściwość. W treści wniosku kwestionowana jest pozycja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi jako przełożonego wnioskodawcy oraz właściwość Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Łodzi do prowadzenia postępowania, a wskazywana właściwość Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Łodzi oraz Dyrektor Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi są organami Służby Więziennej, a kwestia właściwości organów Służby Więziennej w załatwianiu spraw z zakresu stosunku służbowego może być potencjalnie jedynie przedmiotem sporu o właściwość, rozstrzyganym na podstawie art. 22 § 1 pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego, przez wspólny dla nich organ wyższego stopnia - Dyrektora Generalnego Służby Więziennej - a nie sąd administracyjny.

W odpowiedzi na ten wniosek Dyrektor Zakładu Karnego Nr [...] w Łodzi wniósł o jego odrzucenie, względnie oddalenie, gdyż w przypadku osoby wnioskodawcy nie zachodzi pomiędzy wskazanymi przez niego organami rozbieżność stanowisk co do zakresu ich upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wskazał, że w sprawie nie zachodzi spór, a ponadto nie występuje w sprawie jednostka samorządu terytorialnego, co jest warunkiem istnienia sporu kompetencyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między organami administracji publicznej innymi niż wymienione w pkt 1-4, 6 i 7 art. 22 § 1 k.p.a. jest sporem rozstrzyganym przez wspólny dla tych podmiotów organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - minister właściwy do spraw administracji publicznej (art. 22 § 1 pkt 8 k.p.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez spór o właściwość, czy też spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że złożony wniosek był niedopuszczalny i dlatego podlegał odrzuceniu. W sprawie nie mamy bowiem, po pierwsze, w ogóle do czynienia ze sporem, zwłaszcza w przedstawionym wyżej rozumieniu. Wskazane organy - Dyrektor Okręgowym Służby Więziennej w Łodzi i Dyrektor Zakładu Karnego nr [...] w Łodzi nie uznają się jednocześnie za właściwe (lub niewłaściwe) do załatwienia sprawy administracyjnej.

Po drugie wskazać trzeba, że nie jest możliwe zaistnienie we wskazanym stanie faktycznym sporu kompetencyjnego. Spór kompetencyjny jest to spór pomiędzy organem jednostki samorządu terytorialnego a organem administracji rządowej. W rozpoznawanej sprawie nie występuje jednostka samorządu terytorialnego, zatem nie może być to spór kompetencyjny rozstrzygany przez sąd administracyjny.

Po trzecie, nie jest również możliwe, nawet gdyby hipotetycznie uznać wskazaną przez wnioskodawcę sytuację za spór, orzeczenie przez NSA w przedmiocie sporu o właściwość. Spory takie rozstrzygane są, w myśl art. 22 k.p.a., przez organ wyższego stopnia nad organami pozostającymi w sporze, a więc w tym przypadku Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił wniosek.