Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 397/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116  par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległość w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności W.O., jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "W" z siedzibą w S., za zaległość tej Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. w kwocie [...], odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Spółka "W" zawiązana została umową z dnia 5 maja 1999 r. i wpisana do rejestru handlowego pod nr [...].

W skład zarządu weszli: B.W. (prezes zarządu), M.W. oraz W.O. W dniu 19 lipca 2000 r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki z funkcji odwołano M.W., innych zmian w składzie zarządu Spółki nie dokonywano. W Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Spółka złożyła m.in. deklarację dla podatku od towarów i usług za luty 2003 r., w której zadeklarowała podatek w wysokości [...]. Podatek nie został jednak wpłacony, więc zobowiązanie podatkowe przekształciło się w zaległość podatkową. W tej sytuacji, wystawiony został przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w dniu [...] administracyjny tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu natomiast 20 maja 2003 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki, jednak nieskutecznego. Postanowieniem zaś z dnia 3 lipca 2003 r. Sądu Rejonowego w Szczecinie Wydział XIII Gospodarczy, ogłoszona została upadłość Spółki na jej wniosek z dnia 18 kwietnia 2003 r., a następnie w dniu 8 maja 2008 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie stwierdzające zakończenie postępowania upadłościowego.

W postanowieniu Sąd wskazał, iż syndyk złożył w dniu 21 stycznia 2008 r. ostateczny plan podziału funduszów masy upadłości, zgodnie z którym zaspokojone zostały wierzytelności z kategorii IIa w 100% i IIb w 89,0577%, stosownie do kolejności określonej w art. 204 § 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (t.j.:Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.). Wierzytelności z kategorii I w łącznej kwocie [...] zostały zaspokojone przed złożeniem planu podziału w trybie art. 205 Prawa upadłościowego. Łącznie, zaspokojono wierzytelności z kategorii I, II a i II b w kwocie [...]. Zaś, zaległość podatkowa Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2003 r., należąca do III kategorii, nie została zaspokojona. Wobec tego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] wszczął wobec W.O. postępowanie w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "W" i ww. decyzją z dnia [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności W.O. jako członka zarządu Spółki "W" za zaległość tej Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. w kwocie [...], odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]. Ponadto, odrębną decyzją organ ten orzekł o solidarnej odpowiedzialności drugiego członka zarządu Spółki - B.W. za tę zaległość.

Dalej, z uzasadnienia tej decyzji wynika, że W.O. złożył odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż we właściwym terminie nie złożono wniosku o upadłość Spółki, jak również, iż strona nie wskazała mienia,

z którego możliwa jest egzekucja zaległości Spółki.

Uzasadniając odwołanie, W.O. podniósł, że zasadnicze znaczenie

w sprawie ma ustalenie momentu powinności zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki przez członków zarządu i zwrócił uwagę na treść art. 1 § 1 i § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, podnosząc, iż przepisy te nie określają dokładnie momentu w działalności spółki, jaki należy uznać za termin, od którego przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów. Ustawodawca nie skonkretyzował, czy chodzi tu o zaprzestanie płacenia wszystkich długów, jak też nie wskazał jakie opóźnienie w płatnościach można uznać za zaprzestanie płacenia długów; zauważył także, iż przepis art. 2 Rozporządzenia wskazuje, iż krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą do ogłoszenia upadłości.

Ponadto, odwołujący się wskazał na treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego o ogłoszeniu upadłości Spółki "W", z którego wynika, że trudności finansowe Spółki rozpoczęły się w styczniu 2001 r., natomiast dopiero w kwietniu 2002 r. Spółka zaprzestała spłacać kredyty, a trwałe zaprzestanie płacenia długów nastąpiło w czerwcu 2002 r. Według W.O., organ podatkowy nietrafnie powołał się na te ustalenia uznając, iż wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć już w czerwcu 2002 r., bowiem te twierdzenia Sądu w nie korzystają z domniemania prawdziwości. Wiążąca dla organu podatkowego jest tylko sentencja tego rozstrzygnięcia, zgodna z wnioskiem Spółki. Jej zarząd natomiast nie był uprawniony do zaskarżania postanowienia tylko z powodu niezgodnych ze stanem faktycznym twierdzeń Sądu dotyczących daty trwałego zaprzestania spłacania przez Spółkę długów, gdyż kłopoty finansowe Spółki miały charakter przejściowy, bowiem przez cały 2002 r. regulowała swoje zobowiązania i funkcjonowała w obrocie gospodarczym. Nie istniały w tym czasie przesłanki do wnioskowania, iż trudności te będą miały charakter trwały, a ustalenie tego wymagałoby bowiem udziału biegłego rewidenta i określenia dokładnego stanu finansowego Spółki. Ponadto, najdokładniejszą i przydatną do rozważenia zasadności wniosku o upadłość informacją o stanie finansowym spółki jest sprawozdanie finansowe sporządzane na dzień kończący dany rok obrachunkowy. Zgodnie z ustawą

o rachunkowości, księgi rachunkowe zamyka się na dzień kończący rok obrachunkowy, nie później niż w ciągu 3 miesięcy od tego dnia. Zarząd Spółki nie był więc zobowiązany w tym czasie posiadać wiedzy o sytuacji ekonomicznej Spółki, a taką wiedzę zarząd uzyskał dopiero w pierwszych dniach kwietnia 2003 r. i od tej daty należy liczyć terminy wskazane w art. 5 § 1 i 2 Prawa upadłościowego. Powołując się na wyrok WSA w Krakowie W.O. wskazał, że właściwy czas na złożenie wniosku o upadłość, to moment w którym wartość zobowiązań spółki przekracza wartość jej majątku. A zatem, dopiero po wycenie aktywów i pasywów Spółki "W" można było stwierdzić, czy zachodzi przesłanka do zgłoszenia upadłości Spółki. Według natomiast bilansu za 2002 r., wartość aktywów Spółki wynosiła [...] i znacznie przekraczała wartość zobowiązań. Wobec czego, zgłoszenie w dniu 18 kwietnia 2003 r. wniosku o upadłość należy uznać za daleko posuniętą ostrożność celem ochrony interesów wierzycieli Spółki.

Ponadto, W.O. wskazał na istnienie na rachunku bankowym Spółki kwoty ok. [...], która nie została podzielona przez syndyka pomiędzy wierzycieli, która to kwota - według niego - w znaczącej części umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej Spółki, a biorąc pod uwagę uprzywilejowanie należności podatkowych, prawdopodobieństwo zaspokojenia tej wierzytelności jest wysokie. Dodatkowo, w piśmie uzupełniającym odwołanie, W.O. podniósł okoliczność posiadania przez Spółkę nadwyżki podatku VAT podlegającej zwrotowi, co także dowodzi, że organ może zaspokoić swoje wierzytelności.

Uzasadniając natomiast swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej, po przywołaniu oraz dokonaniu interpretacji przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej, jak też po akceptacji ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ podatkowy I instancji, wskazał, że w sprawie, w rezultacie wszczęcia postępowania upadłościowego, postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki z mocy prawa zostało zawieszone, a następnie umorzone, zgodnie z przepisem art. 63 § 1 Prawa upadłościowego, stanowiącego, że postępowanie egzekucyjne, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości przeciwko upadłemu w poszukiwaniu jego długu osobistego, będzie zawieszone z ogłoszeniem upadłości; będzie ono umorzone z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Analizując dalej, przesłankę bezskuteczności egzekucji, organ ten podniósł, że należy ją rozciągać również na prowadzone do Spółki postępowanie upadłościowe, stanowiące tzw. egzekucję generalną. A, jak wynika z postanowienia sądowego kończącego postępowanie upadłościowe, zaspokojeniu uległy wierzytelności należące do kategorii I, IIa i IIb, natomiast nie została zaspokojona sporna zaległość podatkowa, należąca do kategorii III. W rezultacie podejmowanych działań nie doszło więc do zaspokojenia zaległości podatkowej, zatem za uprawnioną należy uznać ocenę, iż egzekucja okazała się w całości (lub w części) bezskuteczna.

Odnosząc się natomiast do argumentacji W.O., że w sprawie wystąpiły obie przesłanki wyłączające odpowiedzialność członków zarządu Spółki, bowiem we właściwym czasie złożony został wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, a nadto, że majątek Spółki wystarczał na zaspokojenie wierzycieli, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności tej argumentacji i, odwołując się do treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2003 r. o sygn. akt XIII U -147/03 o ogłoszeniu upadłości Spółki, w którym Sąd ten wyraził ocenę, iż kłopoty finansowe Spółki rozpoczęły się w styczniu 2001 r., w kwietniu 2002 r. Spółka zaprzestała spłacać wierzytelności wynikające z zaciągniętych kredytów, natomiast trwałe zaprzestanie płacenia długów nastąpiło w czerwcu 2002 r., organ wskazał, że już wówczas zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłość lub

o wszczęcie postępowania układowego. Ponadto w ww. postanowieniu - odnosząc się do bilansu Spółki na dzień 31 grudnia 2002 r. - Sąd stwierdził, iż wykazana w nim wartość aktywów była faktycznie niższa od przedstawionej w bilansie i w rzeczywistości wystąpił przerost pasywów nad aktywami. Potwierdzeniem faktycznym prawidłowości oceny Sadu jest również fakt niezaspokojenia wszystkich wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Organ ten nie zgodził się z wywodem W.O., że termin do zgłoszenia wniosku o upadłość należy liczyć od momentu powzięcia przez zarząd Spółki wiedzy o sporządzonym bilansie za rok obrotowy, jako informacji o zaistnieniu okoliczności uzasadniających taki wniosek, gdyż treść przepisów art. 5 § 1 i § 2 Prawa upadłościowego wskazuje, iż dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o upadłość liczy się od dnia zaprzestania płacenia długów lub dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, a nie od momentu, w którym zarząd poweźmie informację, np. o zaistnieniu okoliczności przewagi zobowiązań nad aktywami (tj. najpóźniej po pierwszym kwartale od zakończenia danego roku obrotowego). Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 marca 2008 r. o sygn. akt. I SA/Łd 1352/07, w którym Sąd stwierdził, iż jeżeli na koniec danego roku wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (przerost zobowiązań nad aktywami), to niewątpliwe jest, że od tej daty (tj. ostatniego dnia badanego roku) biegnie dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Nie jest istotne przy tym, czy podmiot zobowiązany dokonał już odpowiedniej analizy stanu i możliwości dalszego funkcjonowania firmy i, jaki czas jest mu potrzebny do zgromadzenia pełnej dokumentacji w celu wszczęcia postępowania upadłościowego. Ponadto, organ - odwołując się do treści wyroku NSA z dnia 23 marca 2006 r. o sygn. akt II FSK 479/05, publ. LEX nr 204069, wskazał, że obie przesłanki zgłoszenia upadłości osoby prawnej mają samodzielny charakter i każda z nich uzasadnia zgłoszenie wniosku o upadłość. Wobec tego, skoro trwałe zaprzestanie płacenia zobowiązań przez Spółkę "W" miało miejsce już w czerwcu 2002 r., to nie można uznać że wniosek o upadłość Spółki z dnia 18 kwietnia 2003 r. zgłoszony został we właściwym terminie.

Odnosząc się do drugiej przesłanki mającej - według odwołującego się - wyłączać jego odpowiedzialność, tj. wskazania majątku z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części, organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń poczynionych w tej kwestii wynika, iż w pismach z dnia 3 i 14 marca 2009 r. syndyk masy upadłości Spółki "W" podał, że na zamkniętych już rachunkach bankowych Spółki znajdowały się środki pieniężne w wysokości łącznie [...], które przekazane zostały do depozytu sądowego. W ocenie organu, środków, znajdujących się w depozycie sądowym, nie można uznać za majątek nieistniejącej już Spółki, który może zaspokoić w znacznej części jej zaległość. Natomiast, z pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 23 lutego 2009 r. wynika, iż

w deklaracji VAT-7 za listopad 2008 r. złożonej przez Spółkę w Pierwszym Urzędzie Skarbowym wykazano kwotę [...] nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy (Spółka została wykreślona

z KRS w dacie 29.12.2008 r.). Tym samym więc, wskazywane przez stronę składniki majątkowe nie dają obecnie możliwości częściowego zaspokojenia zaległości. Ponadto, według organu, nie można także uznać, że ewentualna egzekucja umożliwi zaspokojenie przedmiotowej zaległość Spółki w znacznej części, skoro łączna kwota zaległości Spółki w VAT za luty 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę wynosi [...].

Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną W.O. wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że złożył wniosek o upadłość Spółki "W" niezwłocznie po powzięciu wiadomości o zaistnieniu do tego przesłanek, a także obciążenie go odpowiedzialnością za dług podatkowy tej Spółki pomimo, iż wskazał on mienie upadłej Spółki, umożliwiające zaspokojenie zaległości w znacznej części.

Skarżący zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu twierdzenia, że przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki "W" zaistniały już

w czerwcu 2002 r., a najpóźniej w styczniu 2003 r., gdyż zarząd Spółki nie był uprawniony do zaskarżenia tego postanowienia z powodu jego uzasadnienia niezgodnego ze stanem faktycznym w zakresie trwałego zaprzestania spłacania przez Spółkę długów. Sentencja postanowienia o ogłoszeniu upadłości była zgodna ze złożonym wnioskiem i ten tylko fakt winien być wiążący dla organów podatkowych. Ponadto, Spółka regulowała zobowiązania publicznoprawne właściwie do końca marca 2003 r., co potwierdza, że nie zaprzestała spłacania długów w okresie wskazanym w postanowieniu.

Skarżący podniósł, że szczególne znaczenie dla sprawy ma moment, w którym zarząd spółki poweźmie informację o przewadze pasywów nad aktywami. Zgodnie z ustawą o rachunkowości, księgi rachunkowe zamyka się na dzień kończący rok obrachunkowy, nie później niż w ciągu 3 miesięcy od tego dnia. A, biorąc pod uwagę termin wymagalności podatku od towarów i usług za luty 2003 r., tj. 25 marca 2003 r. oraz konieczność zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne do 10 kwietnia 2003 r., analiza sprawozdania finansowego Spółki była konieczna do ustalenia, czy zobowiązania te Spółka będzie w stanie uregulować. Po jej dokonaniu, zarząd Spółki podjął słuszną decyzję o zgłoszenie wniosku o upadłość. Na okoliczność braku zawinienia członka zarządu w ewentualnej zwłoce w złożeniu wniosku o upadłość, jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, skarżący przywołał wyrok WSA w Olsztynie o sygn. akt I SA/Ol 228/08, w którym Sąd uznał, że skoro ustawodawca przewidział, iż członek zarządu może wykazać brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość, to tym bardziej można ocenić brak zawinienia w ewentualnym opóźnieniu, gdy wniosek został złożony, natomiast o nieterminowym złożeniu wniosku nie może świadczyć fakt, że wierzyciel podatkowy nie uzyskał w postępowaniu upadłościowym pełnego zaspokojenia. Tym samym, według skarżącego, konieczność ustalenia stanu pasywów i aktywów Spółki, do czego konieczne było sporządzenie bilansu oraz sprawozdania finansowego, należy rozpatrywać także w świetle braku jego winy w opóźnieniu zgłoszenia wniosku, a nie tylko początku biegu terminu do jego zgłoszenia.

Skarżący nie zgodził się także z oceną, że egzekucja ze wskazanego przez niego majątku upadłej Spółki nie umożliwi zaspokojenia zaległości w VAT za luty 2003 r. w znacznej części. Wskazał, że przepis art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi wyłącznie o zaległości podatkowej, a nie o sumie zaległości i odsetek. A, zaległość wynosi [...], zaś kwota środków pieniężnych dostępnych organowi podatkowemu w celu jej zaspokojenia wynosi [...], czyli ok. 65% zaległości, co potwierdza, iż wskazał organowi podatkowemu mienie upadłej Spółki umożliwiające zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części, co powinno skutkować uwolnieniem go od tej odpowiedzialności.

Konkludując, skarżący podniósł, że wykazał przesłanki zwalniające go od odpowiedzialności, gdyż wniosek o upadłość został zgłoszony w odpowiednim czasie, a majątek Spółki umożliwia zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego organ ten podniósł, że za błędne należy uznać twierdzenie, iż termin do zgłoszenia wniosku o upadłość należy liczyć od momentu powzięcia przez zarząd Spółki wiedzy o sporządzonym bilansie za rok obrotowy, jako informacji o zaistnieniu okoliczności uzasadniających taki wniosek. Treść przepisów art. 5 § 1 i § 2 Prawa upadłościowego wskazuje, iż dwutygodniowy termin do zgłoszenia wniosku o upadłość liczy się od dnia zaprzestania płacenia długów lub dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów.

Według Dyrektora Izby Skarbowej, w sprawie nie wystąpiła również druga z przesłanek ekskulpacyjnych, gdyż na wskazanym przez skarżącego (zamkniętym już) rachunku bankowym Spółki znajdowały się środki pieniężne

w wysokości łącznie [...], które przekazane zostały do depozytu sądowego (co wynika z pism syndyka masy upadłości Spółki "W"). Tych środków, znajdujących się w depozycie sądowym, nie można uznać za majątek nieistniejącej już Spółki, który może zaspokoić w znacznej części jej zaległość podatkową. Odnośnie zaś do posiadanej przez Spółkę w Pierwszym Urzędzie Skarbowym nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług, organ przywołał informację organu I instancji,

z której wynika, że w deklaracji Spółki VAT-7 za listopad 2008 r. wykazano kwotę [...] nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy, a nie do zwrotu. Ponadto, Spółka została wykreślona z KRS w dniu

29 grudnia 2008 r. i tym samym wskazywany przez skarżącego składnik majątku nie skutkuje obecnie możliwością częściowego zaspokojenia zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług.

Do odpowiedzialności podatkowej skarżącego W.O. w tej sprawie, jak prawidłowo ustaliły to organy podatkowe obu instancji, znajduje zastosowanie przepis art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r.,tj. po wejściu w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, dokonanej ustawą z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387).

Stosownie do treści ww. przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków.

Według składu orzekającego w sprawie, trafne jest stanowisko organów podatkowych sprowadzające się do konkluzji, że spełnione zostały pozytywne przesłanki, uzasadniające solidarną odpowiedzialność skarżącego, jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "W" z siedzibą w S., za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003 r. Niewątpliwe jest, co wynika z załączonych do akt postępowania wypisów sądu rejestrowego, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki od dnia 5 maja 1999 r. do dnia ogłoszenia upadłości Spółki, co nastąpiło w dniu 3 lipca 2003 r. Okres pełnienia obowiązków członka zarządu przez skarżącego obejmował zatem również miesiąc luty 2003 r., tj. czas, w którym powstało zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, a które następnie przekształciło się w zaległość podatkową z dniem upływu terminu płatności tegoż podatku, czyli 25 dnia następnego miesiąca, tj. 25 marca 2003r., kiedy to skarżący także był członkiem zarządu Spółki, gdyż mimo złożonej deklaracji dla tego podatku należność nie została przez Spółkę uiszczona i stała się elementem kwoty, w odniesieniu do której orzeczona została odpowiedzialność podatkowa W.O.

Organy podatkowe prawidłowo wykazały także, że egzekucja zaległości podatkowej w stosunku do Spółki "W" okazała się bezskuteczna. Potwierdzają to przywołane przez organy podatkowe dowody, tj. wystawiony przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] oraz czynności egzekucyjne skierowane do rachunku bankowego Spółki (zajęcie rachunku w dniu 20 maja 2003 r.), które jednak okazały się nieskuteczne z powodu braku środków finansowych na tym rachunku. Także egzekucja generalna, jaka została rozpoczęta wobec Spółki postanowieniem Sądu Rejonowego w Szczecinie Wydziału XIII Gospodarczego z dnia 3 lipca 2003 r. ogłaszającym upadłość Spółki, w efekcie okazała się bezskuteczna, gdyż należności zaliczonych do kategorii III, w tym ww. zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, nie zaspokojono w jakiejkolwiek części. Zaspokojono jedynie wierzytelności zaliczone do kategorii I, II a i II b w łącznej wysokości wynoszącej [...]. Prawidłowo zatem organy podatkowe uznały, że egzekucja zaległości podatkowej z ww. tytułu w stosunku do Spółki "W" okazała się bezskuteczna.

Ponadto, co słusznie podnosił w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, wskutek wszczęcia w dniu 3 lipca 2003 r. postępowania upadłościowego, postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki z mocy prawa zostało - na mocy przepisu art. 63 § 1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (t.j.:Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) - zawieszone, jak też z mocy prawa - umorzone, po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Prawidłowo zatem organy podatkowe wszczęły postępowania wobec skarżącego oraz drugiego członka dwuosobowego zarządu Spółki, tj. B.W., w przedmiocie ich solidarnej odpowiedzialności za tę zaległość Spółki, które zakończyły się wydaniem odrębnych decyzji (prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 września 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 390/09 skargę B.W. oddalono).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących nieuwzględnienia okoliczności ekskulpacyjnych, o których mowa jest w przepisie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości /postępowanie układowe/ albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części), podzielić należy stanowisko organów podatkowych, że żadna z przesłanek uwalniających skarżącego od odpowiedzialności nie została przez niego wykazana.

Prawidłowo także, według składu orzekającego w sprawie, organy podatkowe rozstrzygając kwestię, czy wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie, odwołały się do treści postanowienia sądowego ogłaszającego upadłość Spółki "W", gdyż przepis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowiący, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, obligował organy podatkowe w tej sprawie do uwzględnienia treści nie tylko, jak wywodzi to skarżący, sentencji prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie Wydziału XIII Gospodarczego z dnia 3 lipca 2003 r. ogłaszającego upadłość Spółki, ale także jego uzasadnienia, gdyż przepis ten reguluje związanie całym orzeczeniem sądu, a nie tylko jego sentencją. Wyjątek od tej regulacji, co do zakresu związania prawomocnym orzeczeniem sądu, przewidziany jest w art. 365 § 2 Kodeksu postępowania cywilnegoi dotyczy zakresu tego związania w postępowaniu karnym (art. 8 Kodeksu postępowania karnego). Natomiast, w Ordynacji podatkowej, regulującej postępowanie podatkowe, takiego lub analogicznego wyjątku nie przewidziano, zaś w przepisie art. 194 tej Ordynacji wprowadzono związanie organów podatkowych dokumentami urzędowymi sporządzonymi w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

A zatem, skoro wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki -W" został zgłoszony przez jej zarząd w dniu 18 kwietnia 2003 r., a z załączonych do akt postępowania podatkowego dokumentów z postępowania upadłościowego, w tym z treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Szczecinie Wydziału

XIII Gospodarczego z dnia 3 lipca 2003 r. ogłaszającym upadłość Spółki, wynika, że to sami członkowie zarządu Spółki we wniosku o ogłoszenie upadłości wskazywali

i dowodzili, że już pod koniec 1999 r. pojawiły się kłopoty finansowe skutkujące powstaniem straty, a w kwietniu 2002 r. Spółka zaprzestała obsługiwać kredyty i ten rok zamknięty został stratą w wysokości 342.583,86 zł, a ponadto, że rzeczywista wartość majątku Spółki jest niższa niż to wskazano w bilansie, co oznacza, że pasywa Spółki przekroczyły jej aktywa, to nie można zarzucić organom podatkowym, że przywołały w swojej argumentacji treść postanowienia sądowego ogłaszającego upadłość Spółki, ani tym bardziej uznać argumentacji skarżącego, iż zarząd Spółki nie był uprawniony do zaskarżenia tego postanowienia z powodu jego uzasadnienia niezgodnego ze stanem faktycznym w zakresie trwałego zaprzestania spłacania przez Spółkę długów, bowiem sentencja była zgodna z ich żądaniem. Skoro więc, organy w sposób uprawniony odwołały się do treści ww. postanowienia sądu powszechnego i wskazały, że trwałe zaprzestanie płacenia długów nastąpiło w czerwcu 2002 r., to uzasadnione było także przyjęcie przez te organy, że zgłoszenie wniosku o upadłość w dniu 18 kwietnia 2003 r. nie nastąpiło we właściwym czasie. A, jak słusznie odwołały się te organy do treści przepisów art. 5 § 1 i § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, czas właściwy na zgłoszenie wniosku

o upadłość, to termin dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów. Z przepisów tych wynika bowiem, że przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 1), natomiast reprezentant przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 § 2, jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1 (§ 2). Skoro więc zaprzestanie płacenia długów nastąpiło już w czerwcu 2002 r., to wartość majątku na koniec 2002 r. nie miała znaczenia dla zaistnienia przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, bowiem bieg terminu dwutygodniowego, liczonego od dnia zaprzestania płacenia długów, rozpoczął się wcześniej.

Wobec takiej argumentacji organów podatkowych, prawidłowo również organy te uznały, że skarżący nie wykazał, aby zgłosił wniosek o upadłość Spółki "W" we właściwym czasie.

Także, kolejna przesłanka, która mogłaby uwolnić skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki, tj. wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, nie zaistniała w sprawie, gdyż, jak to organy podatkowe wykazały, majątek Spółki "W" w toku zakończonej egzekucji generalnej nie umożliwił zaspokojenia wierzytelności zgłoszonych w tym postępowaniu, a obejmujących zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. w kwocie [...], odsetki za zwłokę od tej zaległości

w wysokości [...] oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]. Ponadto, jak wykazał to organ odwoławczy, zgromadzone w postępowaniu odwoławczym dokumenty, w związku z podnoszoną przez odwołującego się od decyzji organu I instancji podatnika argumentacją co do istnienia majątku Spółki, wystarczającego na zaspokojenie wierzyciela znacznej części, uprawniały ten organ do stwierdzenia, że kwota [...], znajdująca się na zamkniętym już rachunku bankowym Spółki, przekazana została do depozytu sądowego, a zatem nie stanowi ona majątku Spółki "W", gdyż taka Spółka już nie istnieje od dnia 29 grudnia 2008 r., tj. od daty wykreślenia jej z KRS-u, a posiadana przez nieistniejącą już Spółkę

w Pierwszym Urzędzie Skarbowym nadwyżka naliczonego podatku od towarów i usług, wynikająca z deklaracji Spółki VAT-7 za listopad 2008 r., w której wykazano kwotę [...] nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy, nie jest kwotą do zwrotu, tylko do zaliczenia w rozliczeniu za następny okres rozliczeniowy.

Ponadto, przepis art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że przesłanką uwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest wskazanie majątku spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Tymczasem, żadna egzekucja już nie jest i nie może być prowadzona wobec Spółki "W", gdyż egzekucja generalna, obejmująca cały majątek Spółki została zakończona, a podmiot prawny jakim była Spółka "W" przestał istnieć.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej