Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1695/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 13 ust 1,art  15, 97
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o odmowie nadania R. A. - obywatelowi [...] - statusu uchodźcy, odmowie udzielenia mu ochrony uzupełniającej, nie udzieleniu mu zgody na pobyt tolerowany oraz wydaleniu go z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzja objęła również żonę Wnioskodawcy S. S. oraz ich małoletnią córkę N. A.

R. A. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z [...] czerwca 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz nieudzielenia zgody na pobyt tolerowany, natomiast uchyliła ją i umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji w zakresie wydalenia Wnioskodawcy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

1. w złożonym [...] sierpnia 2013 r. wniosku Cudzoziemiec oświadczył, że:

a) po wyborach w październiku 2012 r., kiedy pracowałem w służbie więziennej nastała nowa władza. Prokurator powiedział mi, że jeśli nie będę zeznawał na moich naczelników, będę miał problemy. Ja odmówiłem dlatego, że nie chciałem ujawniać ważnych informacji. Oni powiedzieli, że będą mnie męczyć. Po tym wysłali mi zawiadomienie, że zwalniają mnie z pracy. W marcu 2013 r. ogłoszona została amnestia więźniów i wypuszczono 15.000 więźniów. W gazetach opublikowano adresy strażników więziennych. A ci zaczęli nachodzić nasze domy i grozić nam i naszym rodzinom. Pobili mnie dwa razy, policja nam nie pomagała. My chcemy spokojnie żyć w Polsce;

b) nigdy nie był aresztowany ani sądzony w kraju pochodzenia, nie należał do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, kulturalnym czy społecznym;

2. w trakcie przesłuchania przed organem pierwszej instancji Skarżący:

a) stwierdził, że prześladowania ze strony prokuratury i byłych więźniów spowodowane były upublicznieniem w internecie filmu o traktowaniu więźniów w zakładach karnych oraz opublikowaniem adresów i numerów telefonów strażników więziennych;

b) rozbudował swoje wyjaśnienia, przedstawiając okoliczności związane z poddawaniem przemocy fizycznej przez byłego więźnia oraz wyjaśnił, że policja nie reagowała - "zawsze przyjeżdżali, jak bandyci się już rozeszli" (k.42-43); okoliczności te świadczą o eskalacji żądań Wnioskodawcy;

c) stwierdził, że nie może w żaden sposób udowodnić, iż o swoich problemach informował organy państwa, ponieważ jego zgłoszenie nie zostało przyjęte;

3. w odwołaniu Cudzoziemiec m. in.:

a) zarzucił organowi I instancji, że nie zweryfikował jego oświadczeń np. przez przesłuchanie z urzędu jego żony;

b) wniósł o porównanie jego zeznań ze złożonymi w innej sprawie zeznaniami L. Z. - w kontekście analogicznych przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia; okoliczność ta świadczy o eskalacji żądań Wnioskodawcy;

4. ocena zasadności przyznania statusu uchodźcy i pozostałych form ochrony przewidzianych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", następuje poprzez odniesienie indywidualnej sytuacji wnioskodawcy do aktualnej sytuacji w jego kraju pochodzenia; obawa przed prześladowaniami musi być realna (rzeczywista), a nie domniemywana (tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności), zaś samo doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości.

W tym kontekście - w zakresie badania przesłanek przyznania statusu uchodźcy - organ wskazał, że:

a) sytuacja w zakresie przestrzegania praw człowieka w [...] jest stabilna; reforma [...] policji dokonana przez prezydenta [...] doprowadziła do spadku przestępczości, wzrostu zaufania do tej formacji; w otwartych źródłach informacji można również spotkać takie opinie, z których wynika, że policja reaguje na wszelkie wezwania natychmiastowo; w kwestii dotyczącej upublicznionych nagrań, na których strażnicy więzienni znęcali się nad osadzonymi, z dostępnych informacji wynika, że władze kraju pochodzenia w sposób szybki i zdecydowany zajęły się wyjaśnianiem tej sprawy, decyzją prezydenta [...] odsunięto od wykonywania obowiązków wszystkich pracowników systemu penitencjarnego, a ich zadania przejęli policjanci; ostatecznie w wyniku ujawnionych faktów skazanych zostało 16 oskarżonych, ośmiu z nich zawarło porozumienie procesowe o współpracy; ogółem zasądzono wyroki w wymiarze od półtora roku do sześciu lat i dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności, nałożone zostały także kary grzywny i czasowy zakaz zajmowania stanowisk po opuszczeniu zakładu karnego; odnotowane sytuacje dotyczące próby wymuszenia zeznań dotyczyły byłego premiera [...] (powyższe ustalono na podstawie opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z 5 czerwca 2013 r., z 2 stycznia 2014 r. , z 4 lutego 2014 r., z 6 lutego 2014 r. i z 21 sierpnia 2013 r.);

b) Wnioskodawca nie wykazał, że może żywić uzasadnioną obawę przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, ponieważ:

- podnoszone okoliczności dotyczące działań prokuratury w związku ujawnieniem prześladowania więźniów oraz nakłanianiem Cudzoziemca przez prokuraturę do poświadczenia nieprawdy, co miało być powodem zwolnienia go z pracy, a także wskazany przez Wnioskodawcę brak reakcji ze strony policji na zgłaszane przez niego przypadki bezprawnych działań byłych więźniów nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym; trudno na podstawie dość ogólnikowo przedstawianych przez Cudzoziemca okoliczności zbudować logiczny ciąg przyczynowo-skutkowy pozwalający na uprawdopodobnienie podnoszonych przez Stronę prześladowań; Wnioskodawca nie wskazał daty przesłuchania, a zatem nie wiadomo, czy przesłuchanie było związane z wydarzeniami ujawnionymi w 2012 r. oraz czy przeniesienie do rezerwy (nazywane przez Skarżącego również zwolnieniem z pracy) miało z nimi związek;

- podejmowane przez prokuraturę działania w wyniku ujawnienia znęcania się pracowników więzienia nad osadzonymi trudno uznać za prześladowania władzy, tym bardziej, że film z nagraniem został udostępniony 18 września 2012 r. i już następnego dnia rozpoczęły się aresztowania pracowników więzień podejrzanych o tortury wobec osadzonych; decyzją Prezydenta [...] odsunięto z zajmowanych stanowisk wszystkich pracowników systemu penitencjarnego; wezwanie Cudzoziemca na przesłuchanie do prokuratury było związane z prowadzonymi przez władze [...] działaniami mającymi na celu wyjaśnienie i ujęcie sprawców nadużyć w systemie penitencjarnym; działanie takie jest standardem w sytuacji podejrzenia naruszenia prawa przez funkcjonariuszy publicznych; Cudzoziemcowi w czasie przesłuchania i po nim nie zostały przedstawione żadne zarzuty, nie został zatrzymany ani aresztowany;

- Strona nie wyjaśniła dlaczego nie skorzystała z prawa do odwołania od decyzji o przeniesieniu do rezerwy; trudno przy tym uznać przeniesienie do rezerwy za prześladowanie;

- sprzeczne są oświadczenia Wnioskodawcy, że nie przyjmowano jego zgłoszeń o naruszeniach prawa wobec stwierdzenia, że policja jednak przyjeżdżała, tyle że zbyt późno;

- w trakcie postępowania przez organem I instancji Cudzoziemiec ani jego żona nie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania żony, pomimo iż mieli taką możliwość, jak również w trybie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", odnośnie do możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- w odniesieniu do wniosku o porównanie zeznań L. Z. organ I instancji decyzją z [...] lutego 2014 r. odmówił nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz nie udzielił zgody na pobyt tolerowany i postanowił o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- działania byłych więźniów to czyny o charakterze kryminalnym i nie mogą stanowić przesłanek objęcia ochroną międzynarodową; nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 516) osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju pochodzenia, nawet jeśli istotnie uzyskanie takiej pomocy może się wydawać iluzoryczne i mało realne.

W zakresie badania przesłanek przyznania ochrony uzupełniającej (art. 15 ustawy) i udzielenia zgody na pobyt tolerowany (art. 97 ust. 1 ustawy) - nie zachodzą przesłanki do ich udzielenia, ponieważ indywidualna sytuacja wnioskodawcy wskazuje, że nie jest narażony na traktowanie w sposób określony w tych przepisach. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla wnioskodawcy dające podstawę do udzielenia powyższych form ochrony.

W skardze na decyzję organu odwoławczego Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów:

1. prawa procesowego, a to:

a) art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i pominięcie słusznego interesu strony;

b) art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;

2. prawa materialnego, a to art. 13, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz pkt 1a ustawy poprzez przyjęcie, że powołane zdarzenia nie stanowią podstawy do objęcia ochroną.

W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec podniósł m. in., że:

1. samo przesłuchanie przez prokuraturę nie jest jeszcze prześladowaniem, ale jest nim łączne zestawienie różnych okoliczności:

a) zmuszania przez prokuraturę do składania fałszywych zeznań,

b) zwolnienia z pracy; w odwołaniu wyjaśniono, że brak odwołania od zwolnienia z pracy spowodowany był strachem przed byłymi więźniami oraz świadomością braku wsparcia ze strony policji, prokuratury i służby więziennej;

c) nie reagowania (lub raczej - zbyt późnego reagowania) na wezwania o pomoc w czasie ataków byłych więźniów; państwo uznać należy za sprawcę prześladowania, jeżeli inspiruje lub toleruje (np. poprzez brak reakcji lub zbyt późną reakcję na wezwanie o interwencję) prześladowania ze strony sprawców nie będących funkcjonariuszami publicznymi (np. byłych więźniów); organ nie zestawił informacji o dobrej działalności policji z informacjami o wykorzystywaniu jej do zwalczania osób związanych z obozem politycznym poprzedniego prezydenta [...], do których należy Aplikant;

2. nie jest prawdą, że:

a) eskalował żądania, ponieważ wszystkie istotne okoliczności podał już podczas przesłuchania;

b) uzgadniał swoją wersję zdarzeń z L. Z., którego znał ze wspólnej służby więziennej i który mieszkał w tym samym ośrodku dla cudzoziemców; wskazał, że ich przyjazdy do Rzeczypospolitej Polskiej nastąpiły w odstępie kilku miesięcy, a przyczyny przyjazdów były wskazywane już na granicy;

3. nie został wezwany przez organ do podania daty przesłuchania go przez prokuraturę, stąd nie można z braku tej daty wyprowadzać dla niego negatywnego skutku w postaci braku związku przyczynowo-skutkowego między przesłuchaniem a umieszczeniem w internecie filmu o traktowaniu więźniów i przeniesieniem Cudzoziemca do rezerwy;

4. złożyłby wniosek o przesłuchanie żony, gdyby miał podstawę sądzić, że jego zeznania mogą zostać uznane przez organ za niewiarygodne;

5. należy do grupy społecznej osób związanych z obozem politycznym poprzedniego prezydenta [...], którzy obecnie są narażeni na odwet ze strony nowej władzy, co potwierdzają doniesienia mediów;

6. w przypadku powrotu do kraju pochodzenia będzie zagrożony nieludzkim i poniżającym traktowaniem (art. 15 ustawy), działaniami wymienionymi w art. 97 ustawy, a jego córka nie będzie miała normalnego dzieciństwa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie (k. 78) pełnomocnik Skarżącego zwrócił uwagę, że:

- skarga obejmuje decyzję organu odwoławczego tylko w zakresie, w jakim utrzymano w mocy decyzję organu I instancji;

- wystarczającym i najważniejszym dowodem w sprawie są zeznania skarżącego; są one spójne, logiczne i pełne;

- z doniesień mediów wynika, że dochodzi do rozliczeń pomiędzy starą i nową władzą (mają miejsce aresztowania i przesłuchania), co powinno być znane organowi z urzędu;

- Skarżący nie odwoływał się od decyzji o przeniesieniu do rezerwy, ponieważ bał się zwiększenia szykan;

- wobec niespornych faktów historia nękania byłego strażnika przez wypuszczonych więźniów jest wielce prawdopodobna;

- Skarżący nie uzyskał stosownej ochrony od władz państwa z uwagi na tarcia i rozliczenia jakie mają miejsce w samych władzach;

- prześladowania mogłoby być potwierdzone przez zeznania drugiego z wnioskujących o udzielenie ochrony, lecz organ nie dopuścił dowodu w tym zakresie;

- w okresie, gdy miały miejsce te zdarzenia, narastała niechęć społeczeństwa do osób kojarzonych z poprzednią władzą, co mogło rodzić poczucie zagrożenia, nie tylko ze strony byłych więźniów;

- Cudzoziemiec obawia się prześladowań w stosunku do jego rodziny (żony i córki).

Ponadto na rozprawie pełnomocnik Skarżącego wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, które nie zostały opłacone w całości ani w części.

Na rozprawie pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że zeznania Skarżącego były ogólne i nie wskazywały dat poszczególnych zdarzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest wadliwa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.

Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju (art. 13 ust. 1 ustawy).

Prześladowanie to musi: 1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, ze zm.) lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 2 ustawy).

Prześladowanie może polegać w szczególności na: 1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej; 2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; 3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; 4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym; 5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3; 6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość (art. 13 ust. 4 ustawy).

Badając, czy istnieje u skarżącego uzasadniona obawa przed prześladowaniem z przyczyn określonych w art. 13 ust. 1 ustawy bierze się pod uwagę nie tylko odczucia skarżącego (czynnik subiektywny), ale również sytuację w kraju pochodzenia odniesioną do indywidualnej sytuacji skarżącego (czynnik obiektywny).

Trudna z punktu widzenia ochrony praw człowieka sytuacja w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o status uchodźcy sama w sobie nie uzasadnia przyznania tego statusu, jeżeli nie istnieje lub jest rażąco mało zagrożenie nastąpienia prześladowań (zagrożenia takiego nigdy do końca nie można wyeliminować). Innymi słowy, obawa aby być uzasadniona, musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia cudzoziemca. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

W tym kontekście zasadnie zdaniem Sądu uznano, że z materiału dowodowego nie wynika, aby u Skarżącego istniała uzasadniona (obiektywnie) obawa przed prześladowaniami, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy.

Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez organ, stąd ponowne ich przytaczanie nie byłoby celowe.

W zaskarżonej decyzji zasadniczo nie zakwestionowano zdarzeń powoływanych przez Skarżącego, tj.

- okoliczności pracy w służbie więziennej,

- przesłuchania go przez prokuraturę na okoliczność nadużyć w tej służbie,

- przeniesienia go do rezerwy oraz

- dokonywanych przez byłych więźniów czynów skierowanych przeciwko Skarżącemu i jego rodzinie.

Nie można jednak traktować ostatnich trzech wyżej wymienionych okoliczności jako prześladowania z przyczyn konwencyjnych, ponieważ:

- przesłuchanie Skarżącego przez prokuraturę nastąpiło w związku z ujawnieniem okoliczności mogących wskazywać na nieprawidłowe traktowanie więźniów w [...] i należy w związku z tym uznać je w takiej sytuacji za normalną reakcję na tego typu zdarzenia;

- przeniesienie do rezerwy samo w sobie nie jest prześladowaniem; skoro Cudzoziemiec uważał, że jest ono niezgodne z prawem, mógł się od niego odwołać; w odwołaniu od decyzji organu I instancji wyjaśniono, że niezłożenie środka zaskarżenia wynikało ze strachu przed byłymi więźniami oraz świadomością braku wsparcia ze strony policji, prokuratury i służby więziennej; należy jednak zaznaczyć, że nawet w takich okolicznościach Skarżący mógł się odwołać od niesprawiedliwego jego zdaniem rozstrzygnięcia, wykorzystując stosowny tryb postępowania w tego typu sytuacji;

- dokonywane przez byłych więźniów czyny przeciwko Skarżącemu i jego rodzinie mają charakter kryminalny i w związku z tym Cudzoziemiec powinien wykorzystać wszystkie dostępne w kraju pochodzenia możliwości w celu zapewnienia sobie i swej rodzinie ochrony, jak wezwania policji w sytuacji bezpośredniego zagrożenia (co Skarżący czynił) oraz zawiadomienia prokuratury o dokonanych przez byłych więźniów przestępstwach (pobiciach, kierowaniu gróźb karalnych), co - jak wynika z jego twierdzeń - czynił na policji, ale jakoby nie przyjmowano jego zgłoszeń; zasadnie uznano twierdzenie o nieprzyjmowaniu zgłoszeń za nieprawdopodobne, ponieważ w [...] istnieją organy ścigania powołane do zapewnienia porządku i nader wątpliwe, aby ich nie przyjmowały, nawet - co wynika ze znajdujących się w materiałach sprawy informacjach o kraju pochodzenia oraz ogólnodostępnych wiadomości o [...] - w sytuacji ogólnego napięcia w kraju spowodowanego zmianą władzy i próbami rozliczania osób związanych z odchodzącą ekipą rządową; w ocenie Sądu Skarżący mógł dokonywać zgłoszeń nieprawidłowości w pismach kierowanych do organów właściwych w sprawie ochrony praworządności, a ich kopie okazać obecnie, tym bardziej że wyjazd z kraju pochodzenia nie nastąpił nagle (Skarżący wcześniej był w celu zarobkowym w [...]).

Prawidłowe są ustalenia organu, że nie uprawdopodobniono okoliczności, wskazujących na to, iż:

- w czasie przesłuchania Skarżący został nakłaniany do składania fałszywych zeznań na niekorzyść władz więziennych;

- przeniesienie go do rezerwy stanowiło szykanę z odmowy złożenia fałszywych zeznań; okoliczność ta mogłaby być choć w części uprawdopodobniona, gdyby Skarżący złożył środek odwoławczy od rozstrzygnięcia o przeniesieniu go do rezerwy, czego jednak, jak wyżej wspomniano, nie uczynił;

- policja nie reagowała adekwatnie na zgłoszenia Skarżącego o nachodzeniu go przez byłych więźniów; z akt sprawy (informacji o kraju pochodzenia) wynika, że policja cieszy się w [...] bardzo wysokim prestiżem społecznym i zaufaniem; może być wprawdzie wykorzystana dla rozgrywek politycznych, ale nie świadczą o tym jej przybycia na miejsce zdarzenia w chwili, gdy sprawcy przestępstwa już je opuścili.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, co następuje:

- w związku z tym, że nie uprawdopodobniono powyższych okoliczności, nie można mówić o prześladowaniu Skarżącego w rozumieniu ustawy, dającemu podstawy do udzielenia statusu uchodźcy,

- zgodzić się należy ze Skarżącym, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności podał w trakcie przesłuchania (organ nie wykazał, na czym miałaby polegać eskalacja żądań); brak też dowodów świadczących o uzgadnianiu wersji zdarzeń z L. Z., niemniej jednak uchybienie w uzasadnieniu decyzji w tym zakresie nie miało wpływu na wynik sprawy,

- zasadny jest zarzut, że Skarżący nie został wezwany przez organ do podania daty przesłuchania go przez prokuraturę; wobec tego zarzut, że tego nie zrobił, jest niezasadny, ale - w związku z brakiem wystarczającego uprawdopodobnienia nakłaniania go do składania fałszywych zeznań - okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia,

- odnośnie nieprzesłuchania żony Skarżącego - zarzut ten jest zasadny w zakresie braku odniesienia się przez organ odwoławczy do zgłoszonego w odwołaniu wniosku Skarżącego o przesłuchanie jego żony; niemniej jednak, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ w ocenie Sądu zeznania żony Cudzoziemca nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie organu, ponieważ, nie mogła ona posiadać wiedzy, czy jej mąż był nakłaniany podczas przesłuchania w prokuraturze do składania fałszywych zeznań, gdyż jemu wtedy nie towarzyszyła, natomiast inne istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności (np. nachodzenie rodziny Skarżącego przez byłych więźniów) nie były co do zasady przez organ kwestionowane;

- brak jest informacji świadczących o zaangażowaniu politycznym Skarżącego po stronie opcji byłego prezydenta [...]; we wniosku Cudzoziemiec podał, że nigdy nie należał do żadnej organizacji o charakterze politycznym czy społecznym; nie można więc uznać, że należy on do grupy społecznej osób związanych z obozem politycznym poprzedniego prezydenta, którzy obecnie są narażeni na odwet ze strony nowej władzy; podkreślić wypada, że sam prezydent [...] jeszcze w okresie sprawowaniu swej funkcji - po ujawnieniu informacji o nieprawidłowościach w systemie penitencjarnym - tymczasowo odsunął od wykonywania obowiązków pracowników więziennictwa zastępując ich funkcjonariuszami policji.

Odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez pełnomocnika Skarżącego na rozprawie należy wskazać, że:

- prawdą jest, że osoby poszukujące ochrony często nie dysponują dokumentami potwierdzającymi ich trudną sytuację w kraju pochodzenia, wobec czego zasadniczym dowodem jest ich przesłuchanie; niemniej jednak brak jest w sprawie okoliczności mogących wskazywać na trudności Skarżącego w zgromadzeniu dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić istotne w sprawie okoliczności, jako że z materiału sprawy nie wynika, aby opuszczenie przez niego kraju pochodzenia było nagłe (przed wyjazdem był w celu zarobkowym w [...]),

- w przypadku braku wykazania szczególnych związków Skarżącego z poprzednią władzą oraz brakiem uprawdopodobnienia okoliczności mogących wskazywać na spełnienie przesłanek do udzielenia statusu uchodźcy nie ma znaczenia, że w [...] dochodzi do rozliczeń pomiędzy starą i nową władzą (że mają miejsce aresztowania i przesłuchania), a także tarcia w ramach nowych władz,

- nie uprawdopodobniono wystarczająco, że przeniesienie Cudzoziemca do rezerwy było przejawem szykan, stąd nie można uzasadniać niezłożenia środka zaskarżenia od rozstrzygnięcia w tym przedmiocie obawą o ich eskalację; podkreślić wypada, że nawet wykazanie, że zwolnienie ze służby stanowiło niezasadną szykanę, nie oznacza, jakoby fakt ten mógł być traktowany jako akt prześladowania, stanowiący samodzielną przesłankę do objęcia którąkolwiek z form ochrony międzynarodowej;

- jeżeli Skarżący widział potrzebę przesłuchania swego znajomego ze służby więziennej, mógł zgłosić stosowny wniosek; jak wskazano jednak, samo szykanowanie określonej osoby zatrudnionej w służbie publicznej, polegające na bezpodstawnym jej zwolnieniu, jest wprawdzie działaniem, które nie powinno być aprobowane z perspektywy standardów praworządności przyjętych na arenie międzynarodowej (m. in. w Konwencji Rzymskiej), jednak zdarzenie tego rodzaju nie stanowi wystarczającej przesłanki do objęcia formami ochrony międzynarodowej umożliwiającymi pobyt cudzoziemca w kraju, do którego przybył;

- ogólna niechęć społeczeństwa do osób kojarzonych z poprzednią władzą nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania statusu uchodźcy (nie oznacza prześladowania w rozumieniu ustawy); Skarżący nie występował (poza wezwaniami policji - jak wskazuje - nieskutecznymi) o udzielenie ochrony przez stosowne instytucje kraju pochodzenia; jak wynika z informacji o kraju pochodzenia takowe w [...] funkcjonują; nie sposób wobec tego uznać, aby władze państwa pochodzenia faktycznie odmawiały objęcia go ochroną przed ewentualnymi negatywnymi działaniami osób dopuszczających się czynów bezprawnych (groźby, pobicie); Skarżący rozważyć też mógł zmianę miejsca zamieszkania (migrację w ramach kraju pochodzenia);

- w związku z brakiem przesłanek do udzielenia ochrony Skarżącemu, nie ma również podstaw do jej udzielenia jego żonie i małoletniej córce, które nie podały odrębnych przesłanek mających uzasadnić udzielenie im ochrony; w związku z tym sytuacja prawna w aspekcie udzielenia ochrony międzynarodowej tych osób jest tożsama, a rodzinie nie grozi rozdzielenie; poczucie zagrożenia, także osoby małoletniej, zdarzającymi się czynami kryminalnymi (tu: aktami agresji byłych więźniów w stosunku do Skarżącego), nie może stanowić podstawy do objęcia ochroną międzynarodową w ramach instytucji pobytu tolerowanego (w szczególności brak przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy)

Brak jest również podstaw do udzielenia Skarżącemu ochrony uzupełniającej, gdyż nie są spełnione przesłanki z art. 15 ustawy. Skarżący nie został skazany przez sąd na karę śmierci ani nie przedstawił dowodów, że grozi mu jej orzeczenie. Nie grożą mu również tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Zgodnie z informacjami o kraju pochodzenia jest on stabilny i choć może dochodzić do aktów niesprawiedliwości wobec przedstawicieli poprzednich władz, to jednak nie mają one charakteru systemowego, lecz ściśle indywidualny.

Skarżący nie spełnia również przesłanek z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, uzasadniających udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. Brak bowiem poważnych podstaw, aby zakładać, że przesłanki te mogą wystąpić (zagrożenie prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, poddanie torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub zmuszenie do pracy lub pozbawienie prawa do rzetelnego procesu sądowego albo ukaranie bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji). Skarżący mógł swobodnie przemieszczać się po terytorium [...] i za granicę (wyjazd do [...] w celach zarobkowych). Sama możliwość zagrożenia czynami kryminalnymi po powrocie do kraju pochodzenia nie uzasadnia udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na możliwość ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wobec powyższego nie są zasadne zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów, za wyjątkiem art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu kilku, wskazanych wyżej wadliwych ocen, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy.

W związku z tym w pkt 1 sentencji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.).