Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 727/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 2, art. 76 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o adwokaturze.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. P. kwotę 457( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na rozprawie skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 670/07 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzając od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. P. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Ustalił, że zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 670/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie wpisu skarżącego na listę adwokatów.

Sąd pierwszej instancji przedstawiając w uzasadnieniu orzeczenia stan sprawy podał, że Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 r. wpisała M. P. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. W uzasadnieniu wymienionej uchwały Rada wskazała, że M. P. w dniu [...] lutego 2003 r. wpisany został na listę aplikantów adwokackich Izby, a następnie przez okres 3 lat i 6 miesięcy odbywał aplikację adwokacką. Po odbyciu aplikacji pozytywnie zdał egzamin adwokacki przeprowadzony w dniach 1-3 grudnia 2005 r. i 17 grudnia 2005 r. oraz spełnił przesłanki określone w art. 65 ust. 1-4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm., - dalej: Prawo o adwokaturze lub poa), wymagane przy wpisie na listę adwokatów.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., działając na podstawie art. 69 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze, sprzeciwił się wpisowi M. P. na listę adwokatów, dokonanego uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Stwierdził, że z akt osobowych M. P. nie wynika, iż ukończył on trzyipółletnią aplikację adwokacką, a tym samym spełnił przesłankę wymaganą przy wpisie na listę adwokatów, określoną w art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze. Minister wyjaśnił, że po zdanym pozytywnie egzaminie konkursowym z dnia [...] stycznia 2003 r. M. P. uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] lutego 2003 r. został wpisany na listę aplikantów adwokackich tej Izby. W dniu 23 czerwca 2003 r. złożył ślubowanie przed Dziekanem Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W dniach 1-3 oraz 16 grudnia 2005 r. złożył egzamin adwokacki. Taki przebieg aplikacji oznacza, że od momentu wpisania M. P. na listę aplikantów adwokackich do dnia rozpoczęcia egzaminu adwokackiego upłynęło jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 14 dni, a tym samym nie został zachowany ustawowy trzyipółletni okres odbywania aplikacji, wynikający z art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze.

Minister Sprawiedliwości wskazał, że zarówno Prawo o adwokaturze, jak i obowiązujący regulamin aplikacji adwokackiej (uchwała Nr 22/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2005 r.) nie określał momentu rozpoczęcia aplikacji adwokackiej. Stosowny zapis w tym względzie znajdował się w regulaminie aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego z 2003r., obowiązującym podczas odbywania aplikacji i składania egzaminu zawodowego przez M. P., zgodnie z którym aplikacja adwokacka rozpoczynała się z dniem złożenia ślubowania (§ 1 ust. 3 regulaminu). Licząc okres odbywania aplikacji od tego momentu należałoby więc przyjąć, że zainteresowany odbywał aplikację jedynie przez 2 lata, 5 miesięcy i 7 dni, co stanowiło okres o 1 rok i 23 dni krótszy niż przewiduje to regulacja zawarta w Prawie o adwokaturze. Nawet gdyby przyjąć, w ślad za art. 78 Prawa o adwokaturze, że egzamin zawodowy kończył aplikację adwokacką, to przy najkorzystniejszej interpretacji, że ostatni dzień egzaminu był ostatnim dniem aplikacji, ustalony w ten sposób okres trwania aplikacji nadal nie spełniałby wymogów ustawowych. Czas trwania aplikacji nie mógł być przy tym skrócony przez Okręgową Radę Adwokacką.

Oddalając skargę strony na powyższy sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie naruszyła prawa, albowiem orzekający w sprawie organ w sposób prawidłowy przyjął, że skarżący nie odbył aplikacji trwającej trzy lata i sześć miesięcy, jak stanowi przepis art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że egzamin adwokacki jest elementem finalnym aplikacji adwokackiej, zamykającym etap przygotowania do zawodu i zarazem otwierającym możliwość wpisu na listę adwokatów. Dopuszczenie do egzaminu adwokackiego winno nastąpić po zakończeniu całego cyklu szkolenia przewidzianego programem aplikacji adwokackiej, które zgodnie z art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze, trwa trzy lata i sześć miesięcy. Powinno to być potwierdzone zarówno przez uchwałę o dopuszczeniu do egzaminu adwokackiego, jak i wpisy w indeksie aplikanckim świadczące o zaliczeniu całego cyklu szkolenia. W ocenie Sądu, art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze ma charakter normy prawa materialnego i nie można przyjąć, że przepis ten ma charakter instrukcyjny i wskazuje jedynie przybliżony czas trwania aplikacji, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do niedopuszczalnej dowolności w ustalaniu okresu aplikacji przez poszczególne okręgowe rady adwokackie. Wskazał, że w uchwale z dnia [...] listopada 2005 r. o dopuszczeniu do egzaminu adwokackiego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] podkreśliła, iż kandydat zaliczył wszystkie obowiązujące zajęcia i kolokwia. Tymczasem z jego indeksu wynika, że nie wszystkie przedmioty zostały zaliczone przed podjęciem ww. uchwały. Część przedmiotów skarżący zaliczył po dacie uchwały o dopuszczeniu do egzaminu, część również po części pisemnej samego egzaminu. Gdyby nawet uznać, że czas trwania aplikacji adwokackiej mógłby zostać skrócony, to w ocenie Sądu, skarżący i tak nie zakończył całego cyklu szkolenia, o czym świadczy niezaliczenie wszystkich zajęć przewidzianych szkoleniem. Brak jest jednocześnie podstaw do uznania, że art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze zezwala na zaliczenie do okresu aplikacji adwokackiej praktyki zawodowej aplikanta odbytej po złożeniu egzaminu adwokackiego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze, Sąd wskazał, że Minister Sprawiedliwości nie dokonuje odrębnej kontroli uchwały okręgowej rady adwokackiej o dopuszczeniu aplikanta do egzaminu adwokackiego, gdyż Prawo o adwokaturze nie przewiduje takiej kompetencji. Ocenia ją jedynie w kontekście badania podstaw wpisu na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu uprawniony był do ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu, także ta określona w art. 65 pkt 4 Prawa o adwokaturze.

Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że art. 268a k.p.a. umożliwia dekoncentrację uprawnień orzeczniczych na osoby inne, niż piastujące funkcje organów administracji. Powołany przepis wymaga, by upoważnienie do załatwiania spraw było sporządzone na piśmie, skierowane do konkretnego pracownika danej jednostki oraz określało rodzaj spraw, które z upoważnienia organu będą mogli ci pracownicy załatwiać. W kontrolowanym postępowaniu, zakres czynności sekretarza i podsekretarza stanu ustalił Minister Sprawiedliwości. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 5 zarządzenia tego organu z dnia 13 października 2006 r., nr 241/06/DO podsekretarz stanu - A. K. był upoważniony do wydawania decyzji w imieniu Ministra Sprawiedliwości w sprawach dotyczących sprzeciwów od uchwał o wpisie na listę adwokatów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. Nawet, jeśli Minister Sprawiedliwości nie zgłaszał sprzeciwu od innych wadliwych wpisów, to nie oznacza, że błędne postępowanie powinien powielić w niniejszej sprawie. Sprzeciw złożony od uchwały o wpisie skarżącego na listę adwokatów dotyczy tylko zakresu tej uchwały i organ orzekający winien wypowiadać się tylko w tej sprawie.

W skardze kasacyjnej M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wskutek jej wydania z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze w związku z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199) polegające na nieuwzględnieniu zarzutu wydania zaskarżonej decyzji przez podsekretarza stanu A. K. w sytuacji, gdy w chwili wydawania decyzji powołany był sekretarz stanu B. K., skutkiem czego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej - art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zarzucił naruszenie art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do czasu odbywania aplikacji adwokackiej nie zalicza się okresu wykonywanej przez egzaminowanego aplikanta adwokackiego pod nadzorem wyznaczonego patrona praktyki zawodowej, podczas gdy przyjęcie wykładni zawartej w załączonym do uzupełnienia skargi wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1992 r., sygn. akt I PA 1/92 prowadzi do wniosku o prawidłowości zaliczenia tego okresu przy ustalaniu czasu trwania aplikacji adwokackiej.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszono także art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą złożenia sprzeciwu może być powołanie się na przepis art. 76 ust. 1 tejże ustawy, podczas gdy sprzeciw uzasadniać mogą tylko okoliczności dotyczące cech kandydata (np. brak nieskazitelnego charakteru, karalność), na co wskazuje wynikający z Prawa o adwokaturze system nadzoru nad adwokaturą, w ramach którego ustawodawca na podstawie art. 14 ust. 1 tejże ustawy przyznał Ministrowi Sprawiedliwości uprawnienie do zaskarżania uchwał organów adwokatury (którymi zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy są Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny i Wyższa Komisja Rewizyjna) nie zaś uchwał organów izb adwokackich, gdyż te mogą być uchylone wyłącznie przez Naczelną Radę Adwokacką na podstawie art. 60 Prawa o adwokaturze.

Skarga kasacyjna zarzucała ponadto naruszenie art. 7 k.p.a., przejawiające się w rażąco nierównym traktowaniu aplikantów adwokackich przez Ministra Sprawiedliwości przez to, że nie sprzeciwił się wpisaniu na listę adwokatów aplikantów adwokackich między innymi Izby [...], Izby [...] oraz Izby [...], mimo iż w chwili przystąpienia do egzaminu adwokackiego nie upłynął w ich przypadku okres 3 lat i 6 miesięcy, licząc od dnia złożenia ślubowania, co naruszyło słuszny interes skarżącego i miało decydujący wpływ na wydanie decyzji o sprzeciwie. Zdaniem skarżącego naruszony został także art. 9 k.p.a. z uwagi na nieuwzględnienie zarzutu odmowy udzielenia przez Ministra Sprawiedliwości w toku postępowania, wyjaśnień i wskazówek dotyczących sposobu w jaki skarżący może w zaistniałej sytuacji skutecznie uzyskać wpis na listę adwokatów.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi kasacyjnej i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 76 ust. 1 i art. 69 ust. 2 p.o.a. Podkreślił, iż z treści art. 76 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wynika, że aplikantowi, który odbył aplikację adwokacką, właściwa okręgowa rada adwokacka wydaje zaświadczenie o odbyciu aplikacji adwokackiej. W związku z powyższym rodzi się pytanie dotyczące sytuacji prawnej i faktycznej osoby, która została przez właściwe organy korporacyjne dopuszczona do egzaminu adwokackiego przed upływem wskazanego wyżej terminu. NSA podniósł, iż czynności podejmowane przez osobę ubiegającą się o wpis na listę adwokacką są podejmowane w zaufaniu do organów korporacyjnych uprawnionych do przeprowadzenia aplikacji adwokackiej. Oznacza to, że skutki niewłaściwych decyzji tych podmiotów dotykają bezpośrednio osoby ubiegające się o wpis na listę adwokacką, a tym samym dotyczą bezpośrednio jej uprawnień. W konsekwencji, powyższy stan rzeczy nakłada na organ administracji publicznej obowiązek oceny sytuacji, w której aplikant zakończył aplikację przed upływem terminu określonego w art. 76 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze, zdał z wynikiem dobrym egzamin adwokacki i uzyskał wpis na listę adwokacką. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy także i z tego powodu, że z orzecznictwa znane są sytuacje, w których Minister Sprawiedliwości nie składał sprzeciwu od wpisu na listę adwokacką w sytuacji skrócenia okresu aplikacji.

Z kolei za nieuzasadnione uznał NSA zarzuty dotyczące braku umocowania dla osoby, która podpisała zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, iż w dacie podejmowania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji sprzeciwiającej się wpisowi na listę adwokacką M. P., funkcjonowało zarządzenie numer 241/06/00 Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości. Z treści § 3 ust. 5 tegoż zarządzenia wynika jednoznacznie, że podsekretarz stanu A. K. był upoważniony do podejmowania czynności określonych w ustawie z 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz.1058 ze zm.) oraz w ustawie z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz.1059 ze zm.) z wyłączeniem zadań określonych w § 4 ust. 1 pkt 7 zarządzenia. Natomiast wskazany § 4 ust. 1 pkt 7 zarządzenia upoważniał podsekretarza stanu K. J. do podejmowania czynności określonych w/w aktach prawnych w zakresie realizacji zadań związanych z naborem na aplikację adwokacką i radcowską oraz zadań związanych z egzaminami adwokackimi i radcowskimi, w szczególności podejmowania decyzji w zakresie rozpatrywania odwołań od wyników egzaminów konkursowych oraz egzaminów adwokackich i radcowskich, a także wyrażania sprzeciwu w zakresie wpisu na listę aplikantów adwokackich i aplikantów radcowskich. Oznacza to, że upoważnienie ministra w zakresie składnia sprzeciwu od wpisu na listę adwokacką posiadał podsekretarz stanu A. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, jak stanowi przepis § 2 powołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Ponadto stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (zw. dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wobec związania oceną prawną dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy ponownym rozpoznaniu skargi, kontrolując zaskarżoną decyzję należy stwierdzić naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości przepisów prawa materialnego :P art. 76 ust.1 i art. 69 ust. 2 p.o.a.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 69 ust. 2 p.o.a., w myśl którego Minister Sprawiedliwości może sprzeciwić się wpisowi kandydata na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich w formie decyzji administracyjnej. Organ podejmuje zatem, w oparciu o materiał dowodowy, który stanowił podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez organ samorządu adwokackiego, arbitralną i władczą decyzję odmawiającą uprawnień konkretnej osobie do wykonywania czynności adwokata.

Z treści art. 78 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2006 roku, jak i w brzmieniu nadanym tej normie prawnej przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy- Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1361, zwanej dalej ustawą zmieniającą) wynika, że egzamin adwokacki jest zdarzeniem kończącym aplikację adwokacką. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wynika, że aplikantowi, który odbył aplikację adwokacką, właściwa okręgowa rada adwokacka wydaje zaświadczenie o odbyciu aplikacji adwokackiej. W związku z powyższym istotnym jest ustalenie, co oznacza ustawowy zwrot "odbycie aplikacji adwokackiej" oraz jaki charakter prawny należy przypisać zaświadczeniu o ukończeniu aplikacji adwokackiej. Zaznaczyć należy, co pozostaje poza sporem, że warunkiem dopuszczenia do egzaminu adwokackiego jest odbycie aplikacji adwokackiej. Natomiast jednym z warunków dokonania wpisu na listę adwokacką jest odbycie aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego.

Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo o adwokaturze wynika, co podkreślił w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, że to organy korporacyjne władne są zarówno do przeprowadzenia aplikacji adwokackiej, jak i do wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej. Nadto, z mocy art. 69 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze właściwa okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę o wpisie na listę adwokacką. Oznacza to, że w ręce organów korporacyjnych zostały przekazane uprawnienia związane z przeprowadzeniem aplikacji adwokackiej i dokonaniem ocen w zakresie zrealizowania ustawowej przesłanki "odbycia aplikacji adwokackiej" pod kątem realizacji programu aplikacji, uzyskania należytej wiedzy prawniczej i zdobycia umiejętności umożliwiających przystąpienie do egzaminu sprawdzającego stan przygotowania aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

W rozpatrywanej sprawie organy korporacyjne uznały, że M. P. w okresie czasu, jaki upłynął od momentu rozpoczęcia aplikacji adwokackiej do momentu dopuszczenia do egzaminu adwokackiego zrealizował program szkolenia aplikanckiego, zdobył wystarczającą wiedzę uprawniającą go do przystąpienia do egzaminu adwokackiego. Fakt odbycia aplikacji adwokackiej przez M. P. został potwierdzony przez ustawowo upoważniony podmiot, który wydał skarżącemu stosowne zaświadczenie o odbyciu aplikacji. Skutkiem takiego stanowiska organów korporacyjnych było dopuszczenie M. P. do egzaminu adwokackiego. Przystąpienie do egzaminu adwokackiego i uzyskanie pozytywnego wyniku z tego egzaminu zakończyło pierwszy etap postępowania prowadzącego do uzyskania wpisu na listę adwokacką.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 76 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi, że aplikacja adwokacka trwa trzy lata i sześć miesięcy. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podkreślił, że osoba ubiegającą się o wpis na listę adwokacką podejmuje czynności w zaufaniu do organów korporacyjnych uprawnionych do przeprowadzenia aplikacji adwokackiej. Oznacza to, że skutki niewłaściwych decyzji tych podmiotów dotykają bezpośrednio osoby ubiegające się o wpis na listę adwokacką, a tym samym dotyczą bezpośrednio jej uprawnień. W związku z powyższym nie może pominąć w ocenie sytuacji prawnej i faktycznej osoby, która została przez właściwe organy korporacyjne dopuszczona do egzaminu adwokackiego przed upływem wskazanego wyżej terminu.

Należy zwrócić uwagę, że także w wyroku z 5 sierpnia 1994 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż realizacja prawa do wykonywania zawodu przez osobę posiadającą warunki stwierdzone przez uprawnione do tego organy, jest "słusznym interesem obywatela" w rozumieniu art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok II SA 837/93 Wokanda 1995/2/29).

W konsekwencji, powyższy stan rzeczy nakłada na organ administracji publicznej obowiązek oceny sytuacji, w której aplikant zakończył aplikację przed upływem terminu określonego w art. 76 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze, zdał z wynikiem dobrym egzamin adwokacki i uzyskał wpis na listę adwokacką. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy także i z tego powodu, że z orzecznictwa znane są sytuacje, w których Minister Sprawiedliwości nie składał sprzeciwu od wpisu na listę adwokacką w sytuacji skrócenia okresu aplikacji.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 p.p.s.a., uznając ze wobec treści wyroku pozostałe zarzuty skargi nie wymagają oceny.