Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1989/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Inne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. R. Z., powołując się na art. 154 k.p.a. wniósł o uchylenie i zmianę decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w sprawie zwolnienia go ze służby stałej, wydanej na podstawie art. 222 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, poprzez przyjęcie jako podstawy zwolnienia ze służby art. 105 pkt 4 ww. ustawy. We wniosku tym R. Z. podał, że za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia rażące naruszenie prawa pracownika - funkcjonariusza celnego.

W ocenie wnioskodawcy osoba niepełnosprawna, przebywająca na rencie inwalidzkiej, nie może przyjąć propozycji pracy na stanowisku na którym powstała niezdolność do pracy a także w sytuacji gdy skierowanie na badanie lekarskie wyklucza pracę na proponowanym stanowisku.

W uzasadnieniu wniosku R. Z. opisał okoliczności, w których nastąpiło zwolnienie go ze służby w 2011 r. Wskazał, że w dniu [...] lutego 2008 r., podczas wykonywania obowiązków służbowych ujawniania i zabezpieczania narkotyków, doszło do wchłonięcia substancji toksycznej, czego skutkiem było zatrucie toksyczne przebiegające z oparzeniem chemicznym układu oddechowego, pokarmowego i porażeniem układu nerwowego. R. Z. podał też, że po wykorzystaniu okresu zasiłkowego, został skierowany na rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy, w związku z wypadkiem w pracy, o czym poinformował Dyrektora Izby Celnej w [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. otrzymał skierowanie na badania lekarskie, z których, w jego ocenie, wynikała zmiana stanowiska pracy. Pismem zaś z dnia [...] grudnia 2010 r. przedstawiono mu propozycję pracy na stanowisku sprzed wypadku, wymagającym pełnego zdrowia. R. Z. wyjaśnił, że nie mógł przyjąć przedstawionej propozycji, gdyż posiadał decyzję o niezdolności do pracy na tym stanowisku, a skierowanie na badanie wykluczało pracę na proponowanym stanowisku. W związku z odmową przyjęcia propozycji został zwolniony ze służby. W związku z powyższym wyraził ogromne poczucie doznanej krzywdy oraz braku pomocy. Do wniosku R. Z. załączył kopie dowodów potwierdzających przedstawione okoliczności przemawiające za zmianą decyzji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. art. 154 § 1 kpa, art. 105 ust. 1 pkt 4, art. 222 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168 poz. 1323 ze zm.zm.) w zw. z art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2016.1948 z pózn.zm.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie uwzględniał wniosku o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2011r., zwalniającą R. Z. ze służby w Izbie Celnej w [...] w związku z odmową przyjęcia propozycji jej pełnienia i wydanie decyzji wskazującej jako podstawę zwolnienia nabycie prawa do renty - art.105 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168 poz. 1323 zm. Dz. U. z 2009 r. Nr 201 poz.1540).

Organ pierwszej instancji wskazał, że tylko decyzje uznaniowe mogą być zmieniane w trybie art. 154 k.p.a. Natomiast decyzja, której dotyczył wniosek R. Z. z dnia [...] marca 2011 r., wydana została na podstawie art. 222 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - zwalniająca ze służby z powodu odmowy przyjęcia propozycji pełnienia służby, nie jest decyzją uznaniową. W konsekwencji powyższego nie było możliwe jej uchylenie lub zmiana w trybie art. 154 k.p.a.

R. Z. złożył odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 kpa, poprzez pominięcie w sprawie dowodów załączonych do jego wniosku (propozycji z dnia [...] grudnia 2010 r. określającej warunki pełnienia służby, skierowania na badanie lekarskie z 2009 r., decyzji ZUS). Zdaniem R. Z., dowody te powinny być rozpatrzone w kontekście stanowiska Państwowej Inspekcji Pracy a także skierowania na badanie lekarskie, wystawionego przez Izbę Celną w [...], wykluczających w jego ocenie podjęcie pracy w proponowanych warunkach. R. Z. zarzucił również zaniechanie oceny zdolności do podejmowania świadomych decyzji ze względu na stan zdrowia. W jego ocenie miało to istotne znaczenie dla sprawy, gdyż wobec niego orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. R. Z. wskazał, że o ile miał przyjąć propozycję, powinien to uczynić w sposób świadomy. Podniósł również, że opisywany stan faktyczny istniał już w dacie wydawania decyzji zwalniającej, został tylko celowo pominięty przez Dyrektora Izby Celnej w [...] a sama decyzja stanowi poświadczenie nieprawdy.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa dokonał korekty zastosowanej podstawy prawnej decyzji, jak też treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wskazując, że podstawą rozstrzygnięcia winien być art. 155 kpa, nie zaś art. 154 ww. ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że instytucję zmiany lub uchylenia decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony normują artykuły 154 i 155 kpa. Czynnikiem różnicującym te przepisy jest istnienie lub brak prawa nabytego przez stronę z decyzji podlegającej weryfikacji.

Zastosowanie art. 154 kpa jest możliwe jedynie wówczas, gdy żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa z decyzji. Nie będzie zatem możliwe zastosowanie art. 154 kpa w sytuacji, gdy w sprawie występują strony o sprzecznych interesach, przynajmniej jedna z nich bowiem będzie mogła wywodzić swoje prawo z decyzji. Organ wskazał, że możliwe będzie natomiast zastosowanie w takiej sytuacji art. 155 kpa. Organ podał też, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że decyzja na mocy której strona nabyła prawo jest jedynie tzw. decyzja konstytutywna, tj. tworząca nowe prawa lub obowiązki. Decyzje deklaratoryjne nie tworzą żadnych praw ani obowiązków, lecz potwierdzają, że obowiązki bądź uprawnienia (prawa) wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego. Z ostatecznej decyzji deklaratoryjnej nie może strona nabyć żadnego prawa.

Następnie organ stwierdził, że analiza decyzji objętej wnioskiem R. Z. wskazuje, że miała ona charakter decyzji konstytutywnej z której nastąpiło nabycie prawa. Skutkiem bowiem jej wydania było ustanie stosunku służbowego i zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Z tego względu należało dokonać korekty zastosowanej podstawy prawnej decyzji, jak też treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Następnie organ powołując się na art. 155 k.p.a. wskazał, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten wprowadza możliwość usuwania z obrotu prawnego decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Chodzi zatem o takie decyzje, które organ administracji uważa z różnych względów za niecelowe lub sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie ww. artykułu, odnosi się przy tym jedynie do takich decyzji, które nie posiadają wad kwalifikowanych, nie zostały jeszcze "skonsumowane", oraz przy wydawaniu których organ dysponował (zgodnie z normą prawną) pewnym luzem decyzyjnym.

Następnie organ podał, że funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168,poz. 1323 z poźn. zm.) pełnili służbę w Służbie Celnej stali się funkcjonariuszami w rozumieniu ww. ustawy. W terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu przedstawiał funkcjonariuszom celnym pisemną propozycję określającą miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie. Funkcjonariusz celny, któremu przedstawiono propozycję składał oświadczenie o przyjęciu albo o odmowie przyjęcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie było równoznaczne z odmową przyjęcia tej propozycji (ust. 5). Zgodnie z ww. przepisem w przypadku odmowy przyjęcia propozycji, funkcjonariusz celny był zwalniany się ze służby po upływie:

1) 2 tygodni w stosunku do funkcjonariuszy celnych w służbie przygotowawczej,

2) 3 miesięcy w stosunku do funkcjonariuszy celnych w służbie stałej

- od dnia złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji, o której mowa w ust. 5.

Organ podał, że jak wynika z akt sprawy R. Z. odesłał niepodpisaną propozycję służby oraz druk oświadczenia, dotyczącego przyjęcia lub odmowy przyjęcia propozycji. W związku z tym, w oparciu o ww. przepisy decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił R. Z. ze służby. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 222 ust. 6 pow. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Organ podał też, że przepisy przejściowe ustawy o Służbie Celnej nie pozostawiły uznaniu organu kwestii rozwiązania stosunku służbowego, w przypadku niezłożenia oświadczenia dotyczącego złożonej propozycji. Określiły terminy dla dokonania czynności oraz sprecyzowały skutki nieprzyjęcia propozycji, wskazując, że w sytuacji odmowy przyjęcia propozycji, w tym niezłożenia oświadczenia w określonym terminie odnośnie propozycji, organ jest zobowiązany zwolnić funkcjonariusza ze służby, a to oznacza, że decyzja nie ma charakteru uznaniowego. W świetle bowiem obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów, istniał obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Taki charakter decyzji wyklucza możliwość jej zmiany bądź uchylenia w trybie art. 155 kpa.

Organ wskazał też, że uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem.

Ponadto organ podał, podobnie jak organ pierwszej instancji, że decyzja może być zmieniona jedynie w granicach stanu faktycznego stwierdzonego na dzień wydawania decyzji. Postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 155 jest postępowaniem w tej samej sprawie administracyjnej w znaczeniu materialnym jak sprawa rozstrzygnięta weryfikowaną decyzją. O tożsamości sprawy można mówić w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa oraz doktryny, gdy: a) w sprawie występują te same podmioty, b) w sprawie chodzi o tożsame pod względem treści prawa lub obowiązki, c) stan faktyczny sprawy nie jest zmieniony co do prawnie istotnych elementów, d) stan prawny jest niezmienny lub ciągły. Tak więc decyzja wydana w trybie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięcia weryfikowanej decyzji.

Organ wskazał też, że R. Z., w dniu wydania decyzji nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do służby a zwolnienie ze służby nastąpiło w konsekwencji nieprzyjęcia propozycji pełnienia służby. Obecnie uwzględnienie wniosku o uchylenie ww. decyzji i wskazanie jako podstawy prawnej zwolnienia ze służby przepisu art. 105 ust. 1 pkt 4 pow. ustawy o Służbie Celnej, tj. nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, doprowadziłoby do tworzenia nowego stanu faktycznego. W okolicznościach zaś zaistniałych w dacie wydawania decyzji organ był zobligowany do zwolnienia funkcjonariusza w oparciu o inną, wyżej wskazaną, podstawę prawną.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi R. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych przedstawionych do postępowania, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niezgodnie z prawdą ustalono okoliczności faktyczne sprawy, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W szczególności pominięcie w ocenie dowodów: decyzji ZUS z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdzającej, iż od [...] kwietnia 2011 r. przebywał on na rencie. Skarżący zarzucił decyzji również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 155 kpa, poprzez jego błędną wykładnię, uznając, że w trybie tego przepisu mogą być tylko uchylone decyzje uznaniowe.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie kwestionuje faktu zwolnienia go ze służby, lecz wskazał, że podstawę prawną, która powinna być zmieniona aby odpowiadała ona stanowi faktycznemu, tj. przyjęcie jako zwolnienia ze służby art. 105 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej.

Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie, zmianę skarżonej decyzji oraz organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swojej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych przedstawionych w postępowaniu, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niezgodnie z prawdą ustalono okoliczności faktyczne sprawy, co miało w ocenie skarżącego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że jest obowiązany zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Należy zauważyć jednocześnie, że organy rozpatrujące sprawę winny działać na podstawie przepisów prawa. W świetle zaś przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji zwalniającej skarżącego ze służby, istniał obowiązek zwolnienia go ze służby. Jak wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji obligatoryjny charakter decyzji wyklucza możliwość jej zmiany bądź uchylenia w trybie art. 155 kpa. Organ podał, że w sprawie istniał wystarczający materiał dowodowy a ponadto, że dokonał analizy dowodów przedłożonych przez skarżącego, w tym decyzji ZUS z dnia [...] czerwca 2009 r. przyznającej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, do dnia [...] kwietnia 2011 r. i stwierdził, że skarżący nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do służby. Organ wskazał, że z akt sprawy, w tym ww. decyzji ZUS nie wynika, ażeby skarżący miał ustaloną niezdolność do służby, lecz częściową niezdolność do pracy, która to nie stanowi przesłanki obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zmiana zatem podstawy prawnej zwolnienia zgodnie z wnioskiem skarżącego i przyjęcie jako podstawy zwolnienia ze służby przepisu art. 105 pkt 4 pow. ustawy o Służbie Celnej, mającego charakter fakultatywny, nie była możliwa, gdyż organ miał obowiązek zwolnienia ze służby w oparciu o przepis art. 222 ust. 6 ustawy.

Ponadto organ wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2011 r., była przedmiotem postępowania zarówno przed Szefem Służby Celnej, Ministrem Finansów, jak też przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd ten po rozpoznaniu skargi R. Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], objętej wnioskiem skarżącego, oddalił skargę. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA/Wa 2250/11 z dnia 19 marca 2012 r. jest prawomocny.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018r. skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę organu podał, że znalazły się w niej nieścisłości organu. Podał, że w odpowiedzi bezpodstawnie przyjmuje się, że nie przyjął on propozycji pracy, podczas gdy zgodnie z pismem z dnia [...] stycznia 2011r., wniesionym w ustawowym terminie, wskazał iż nie mógł przyjąć pracy w proponowanych warunkach, gdyż jest niezdolny do służby (jest na rencie inwalidzkiej). Odpowiadając zaś na argument organu, że nie miał ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do służby podał, że kwestie zdolności do służby pracy rozstrzygał Kodeks pracy, wobec tego decyzja ZUS jest wiążąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Badając decyzję pod kątem wskazanych wyżej przesłanek Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Zaskarżona decyzja, wydana została na podstawie art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Decyzje podejmowane w trybie art. 155 Kpa mają charakter uznaniowy, zmianie mogą więc ulec takie decyzje, które mają też charakter uznaniowy lub przy wydawaniu których, organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Wzruszenie decyzji w tym trybie winno być podyktowane względami interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

Należy dodać, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 Kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, albowiem jego celem jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie.

W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja tzw. decyzji związanej, nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 155 Kpa. Jak stwierdzono w tezie pierwszej wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r. (sygn. akt III SA 1388/99), w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 155 Kpa organ administracji nie stosuje prawa materialnego. Organ administracji orzekający w trybie art. 155 kpa przeprowadza kontrolę wydanej decyzji ostatecznej z jednego punktu widzenia, tj. bada, czy za zmianą albo uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (wyrok NSA z 13 sierpnia 1997 r., III SA 854/96,). Nie jest uprawniony natomiast do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.

Wchodzenie w meritum decyzji dotyczącej nałożenia obowiązków i czynienie ustaleń faktycznych dotyczących podstaw wydania decyzji uchylanej, nie powinno mieć miejsca w przypadku stosowania art. 155 Kpa. Rozstrzygnięcie w tym trybie może być oparte jedynie na stanie faktycznym sprawy pierwotnej, przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tą pierwotną decyzję wydano. Przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jednakże takiej, na mocy której strona nabyła prawo.

Niezależnie jednak od kwestii nabycia prawa i nienabycia prawa, różniących oba omawiane przepisy, tryby nadzwyczajne określone w art. 154 i art. 155 k.p.a. mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r. o sygn. akt I OSK 607/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd o niestosowaniu nadzwyczajnych trybów z art. 154 i art. 155 kpa w stosunku do decyzji związanych podyktowany jest tym, że uchylenie lub zmiana takich decyzji nie może prowadzić do wydania decyzji, które będą naruszać prawo.

W rozpoznawanej sprawie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] zwolnił R. Z. ze służby na podstawie art. 222 ust. 6 pow. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Przepisy przejściowe ustawy o Służbie Celnej nie pozostawiły uznaniu organu kwestii rozwiązania stosunku służbowego, w przypadku niezłożenia oświadczenia dotyczącego złożonej propozycji. Określiły terminy dla dokonania czynności oraz sprecyzowały skutki nieprzyjęcia propozycji, wskazując, że w sytuacji odmowy przyjęcia propozycji, w tym niezłożenia oświadczenia w określonym terminie odnośnie propozycji, organ jest zobowiązany zwolnić funkcjonariusza ze służby, a to oznacza, że decyzja będąca przedmiotem wniosku skarżącego, nie ma charakteru uznaniowego. W świetle bowiem obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów, istniał obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Taki charakter decyzji wyklucza zatem możliwość jej zmiany bądź uchylenia w trybie art. 155 kpa.

Nie powinno budzić wątpliwości, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony, w rozumieniu art. 155 kpa, musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 155 kpa, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 kpa zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. o sygn. akt II OSK 1406/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że ustawowa przesłanka, o jakiej mowa zarówno w art. 154 kpa, jak i w art. 155 kpa, tj. słuszny interes strony, nie jest przesłanką abstrakcyjną, ale konkretną, odnoszącą się do danej sprawy i wywodzoną z decyzji ostatecznej, co do której został uruchomiony tryb nadzwyczajny. Stąd też nie jest możliwe wywiedzenie słusznego interesu strony tylko z art. 154 kpa i art. 155 kpa, bowiem istnienie tego słusznego interesu musi wynikać z rozwiązań materialnoprawnych, na podstawie których wydana została ostateczna decyzja, co do której uruchomiono tryb nadzwyczajny.

Natomiast skoro związanie administracyjne czyni niedopuszczalnym wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie obu omawianych przepisów, to tym samym brak jest materialnoprawnych podstaw do jakiegokolwiek analizowania przesłanek wynikających z obu tych przepisów. W tym kontekście podnoszenie jakichkolwiek zarzutów przez skarżącego, czy to natury formalnej (faktycznej), czy prawnej, pozostaje bez wpływu na treść podejmowanego przez organ rozstrzygnięcia z jego wniosku. Niedopuszczalność stosowania trybu z art. 155 kpa do decyzji związanych, a taką jest decyzja o którą zmianę skarżący wystąpił, uniemożliwia bowiem jakąkolwiek analizę przesłanek pod kątem uchylenia lub zmiany decyzji w tym przedmiocie.

Celem każdego postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jeżeli rozstrzygnięcie nie jest prawidłowe, nie jest zgodne z prawem, możliwe jest jego wzruszenie. Gdy decyzja dotknięta jest ciężkimi wadami, można stwierdzić jej nieważność, a gdy określone wady dotyczą postępowania, można zweryfikować decyzję ostateczną w postępowaniu wznowieniowym. Natomiast nie można ewentualnych, zarzucanych przez stronę wadliwości decyzji ostatecznej, mającej charakter decyzji związanej, usuwać w trybie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 lub art. 155 kpa.

Ponadto zgodzić się należy z organem, że decyzja może być zmieniona jedynie w granicach stanu faktycznego, stwierdzonego na dzień wydawania decyzji. Postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem w tej samej sprawie administracyjnej w znaczeniu materialnym jak sprawa rozstrzygnięta weryfikowaną decyzją (wyrok WS A w Warszawie z 17 marca 2004 r., III SA 2512/02, LEX nr 113596).

O tożsamości sprawy można mówić w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa oraz doktryny, gdy: a) w sprawie występują te same podmioty, b) w sprawie chodzi o tożsame pod względem treści prawa lub obowiązki, c) stan faktyczny sprawy nie jest zmieniony co do prawnie istotnych elementów, d) stan prawny jest niezmienny lub ciągły (zob. uchwałę NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 4 oraz podane tam orzecznictwo i literaturę). Tak więc decyzja wydana w trybie art. 155 może dotyczyć wyłącznie tych kwestii, które były przedmiotem rozstrzygnięcia weryfikowanej decyzji (teza druga wyroku NSA z 2; lipca 1993 r., I SA 1892/92, ONSA 1994, nr 3, poz. 116; wyrok NSA z 3 grudnia 2002 r., II SA 4093/01, LEX nr 151421; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 4).

Z powyższych względów, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień w świetle prawa materialnego i procesowego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).