Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 304/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 250 par 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8 par 1, art. 61a par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 28 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2023 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2023 roku nr 47/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2023 roku, nr 34/2023; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu K. J. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w K. przy ul. [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 marca 2023 r., nr 47/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku R. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2023 r., nr 34/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1009 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 27 lipca 2022 r., nr 1571/2022 Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia R. S. należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 67 981,12 zł. Na powyższą decyzję R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 672/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi R. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2022 r., nr 1571/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości składkowych w dniu 7 czerwca 2022 r. zaś do akt załączono oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z dnia 10 marca 2022 r. czyli sprzed trzech miesięcy przed datą złożenia wniosku. Sąd stwierdził, że na oświadczeniu znajduje się data wpływu do organu rentowego – 11 marca 2022 r., co pozwala przypuszczać, że zostało złożone do ZUS w innej sprawie. W sytuacji natomiast gdy wymienione oświadczenie zostało sporządzone trzy miesiące wcześniej to może zawierać dane już częściowo nieaktualne. Załączenie tego oświadczenia byłoby dopuszczalne gdyby organ rentowy wezwał skarżącego do wypowiedzenia się, czy podtrzymuje informacje zawarte w oświadczeniu, czego jednak nie uczynił. Ponadto, oświadczenie skarżącego z dnia 10 marca 2022 r. jest częściowo nieczytelne. Nie jest to oryginał wymienionego oświadczenia lecz jego kserokopia. Zdaniem sądy nieczytelne rubryki na stronie 7 oświadczenia dotyczące "sytuacji zdrowotnej" oraz "dodatkowe informacje", mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie wniosku. W zaskarżonej decyzji określono, że stałe miesięczne opłaty (czynsz) to kwota 500 zł zaś schorzenia skarżącego to bezdech, astma, alergia, schorzenia kręgosłupa i choroby kardiologiczne. Nie można jednak zweryfikować tych informacji w zaskarżonej decyzji, ponieważ zapisów w oświadczeniu nie można odczytać. W sytuacji gdy oświadczenia skarżącego nie można częściowo odczytać z uwagi na charakter pisma, to obowiązkiem organu rentowego było wezwanie strony do złożenia w zakreślonym terminie czytelnego oświadczenia. Tak się jednak nie stało. ZUS oparł się zatem na oświadczeniu skarżącego złożonym trzy miesiące przez złożeniem wniosku o umorzenie zadłużenia składkowego (a więc mogącego zawierać już częściowo nieaktualne informacje) a ponadto zwierającym częściowo nieczytelne zapisy.

Organ rentowy wydając rozstrzygnięcie oparł się również na treści pisma z dnia 24 czerwca 2022 r. Część zapisów w tym piśmie jest jednak nieczytelna z uwagi na charakter pisma ręcznego skarżącego. W związku z powyższym organ rentowy, podobnie jak w przypadku oświadczenia z 10 marca 2022 r., winien wezwać skarżącego do złożenia w zakreślonym terminie czytelnego pisma z 24 czerwca 2022 r. czego jednak nie uczynił. Powyższe uchybienia uniemożliwiły sądowi skontrolowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia 17 marca 2023 r., nr 34/2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 30, art. 83b ust. 1 u.s.u.s., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne za okres: od czerwca 2008 r. do czerwca 2010 r., od września 2010 r. do grudnia 2010r.; luty 2011 r.; od października 2013 r. do stycznia 2014 r.; od marca 2014 r. do kwietnia 2014 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres: od października 2008 r. do lutego 2010 r.; od kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r.; od września 2010 r. do grudnia 2010 r.; od lutego 2011 r. do marca 2011 r.; maj 2012 r.; lipiec 2012 r.; od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r.; od listopada 2013 r. do stycznia 2014 r.; od marca 2014 r. do kwietnia 2014 r. za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, na podstawie którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza należności z tytułu składek. W przepisie tym ustawodawca użył sformułowania "nie stosuje się", co oznacza, że w stosunku do wskazanych w nim należności Zakład nie może podjąć jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie ich umorzenia. Dotyczy to zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego, jak i negatywnego. W przypadku tego rodzaju składek, Zakład nie może badać przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 u.s.u.s.

Stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W myśl art. 83b u.s.u.s. w przypadkach, gdy k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia kończącego postępowanie, Zakład wydaje decyzję.

Wobec powyższego Zakład nie może prowadzić w rozpatrywanym przypadku postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazując jednocześnie, że prowadzi postępowanie wyjaśniające, które dotyczy pozostałych kwestii podniesionych we wniosku.

Od powyższej decyzji R. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 20 marca 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że art. 30 u.s.u.s. nie pozwala na umorzenie składek w części finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek w oparciu o przesłankę zawartą w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (tj. całkowita nieściągalność). Wobec powyższego ewentualnemu umorzeniu, po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie, mogą podlegać jedynie składki, które są należne za płatnika składek będącego ubezpieczonym (art. 28 ust 2 oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), oraz składki należne za ubezpieczonych w części finansowanej przez płatnika (wyłącznie przesłanka określona w art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s.).

Zatem ZUS nie ma możliwości w żadnym zakresie rozpatrywania merytorycznie wniosku o umorzenie należnych składek za pracowników zgłoszonych przez płatnika składek do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych (pracowników). ZUS nie może także badać zaistnienia przesłanek, pozwalających na umorzenie należności, określonych w art. 28 ust. 3a w odniesieniu do składek pracowników w części finansowanej przez płatnika. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

ZUS nadmienił również, że w zakresie składek ubezpieczonych (pracowników) finansowanych przez skarżącego, jako płatnika w świetle art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz w zakresie składek należnych od skarżącego jako ubezpieczonego w świetle art. 28 ust. 3a zostanie wydane rozstrzygnięcie merytoryczne w postaci decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że zaskarżona decyzja narusza jego prawa i kategorycznie się z nią nie zgadza.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o oddalenie skargi wskazując, że decyzja z dnia 17 marca 2023 r., nr 34/2023 została wydana po otrzymaniu przez organ wyroku WSA w Łodzi z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 672/22, w którym sąd uchylił decyzję z dnia 27 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Decyzja z dnia 27 lipca 2022 r. została wydana po zakończeniu postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia 6 czerwca 2022 r. W trakcie wszczętego wówczas postępowania zostały przez organ wydane dwie decyzje, tj.

1) decyzja z dnia 14 czerwca 2022 r., nr 67/2022/210600 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek należnych na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za ubezpieczonych w części przez nich finansowanej oraz na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za pracowników w części finansowanej przez płatnika składek, czyli przez skarżącego ze względu na brak podstawy prawnej dla umorzenia takich należności,

2) decyzja z dnia 27 lipca 2022 r., nr 1571/2022 uchylona przez WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie odmowy umorzenia stronie skarżącej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Decyzja z dnia 14 czerwca 2022 r., nr 67/2022/210600 stała się prawomocna, albowiem skarżący nie złożył odwołania. Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr 34/2023 jest to same rozstrzygnięcie, które jest przedmiotem prawomocnej decyzji z dnia 14 czerwca 2022 r., nr 67/2022/210600 choć co do zakresów i okresów zadłużenia między decyzjami pozostaje nieznaczna rozbieżność. Formalnie, decyzja wydana w roku 2023 dotyczy większej ilości okresów niż decyzja wydana w 2022 r., natomiast zakres rozstrzygnięcia (fundusze) jest mniejszy w decyzji wydanej w roku 2023 w stosunku do decyzji wydanej w roku 2022.

Zgodnie z art. 30 u.s.u.s. nie podlegają umorzeniu składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Wniosek dotyczący tych składek jest więc bezprzedmiotowy.

W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 20 marca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzji z dnia 17 lutego 2023 r. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny pełnego materiału dowodowego w sprawie, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia a także poprzez:

- bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącego albowiem odmowa wszczęcia postępowania obejmuje w swym zakresem należności z tytułu składek, a więc zarówno składki, odsetki, koszty egzekucyjne i koszty upomnienia,

- nie rozpatrzono merytorycznie wniosku o umorzenie odsetek, kosztów egzekucyjnych w części finansowanej przez ubezpieczonych,

- nie rozpatrzono merytorycznie kwestii związanej z umorzeniem samych odsetek od zaległości. Treść decyzji nie zawiera wskazania żadnych kwot,

- w wydanej decyzji nie określono kwot zaległości z podziałem na składki finansowane przez ubezpieczonych jak i płatnika,

- nierozpatrzenie merytorycznie wniosku o umorzenie odsetek od zaległości w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy art. 7, 8 § 1 i 61a § 1 K.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynika sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS utrzymująca w mocy własną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji konieczna jest analiza decyzji wcześniej wydanych przez organ administracji.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 6 czerwca 2022r. R. S. złożył w organie rentowym wniosek o umorzenie zaległości składkowych wraz z odsetkami. Następnie decyzją nr 67/2022/210600 z dnia 14 czerwca 2022r. ZUS, na podstawie art.61a K.p.a. w związku z art.30 i 83b.) ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne za okresy: października 2004r. – grudzień 2009r., sierpień 2010r. – grudzień 2010r., października 2013r., marzec 2014r. – kwiecień 2014. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okresy: listopad 2008r. – grudzień 2009r., październik 2010r. – grudzień 2010r. i marzec 2014r. – kwiecień 2014r. za osoby zgłoszone do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Nadto w punkcie drugim tej decyzji odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za pracowników w części finansowanej przez płatnika co nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Od decyzji tej R.S. się nie dowołał i stała się ona ostateczna.

Nadto w dniu 27 lipca 2022r. ZUS wydał decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych za zatrudnionych pracowników w części finansowanej prze płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Na decyzję tę R.S. złożył skargę do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023r. w spr. III SA/Łd 672/22 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten stał się prawomocny.

Po uprawomocnieniu się wymienionego wyroku w dniu 17 lutego 2023r. , na podstawie art.61a § 1 K.p.a. w związku z art.30 i 83b.) ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS wydał decyzję nr 34/2023 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne za okresy: od czerwca 2008 r. do czerwca 2010 r., od września 2010 r. do grudnia 2010r.; luty 2011 r.; od października 2013 r. do stycznia 2014 r.; od marca 2014 r. do kwietnia 2014 r. oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od października 2008 r. do lutego 2010 r.; od kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r.; od września 2010 r. do grudnia 2010 r.; od lutego 2011 r. do marca 2011 r.; maj 2012 r.; lipiec 2012 r.; od lutego 2013 r. do kwietnia 2013 r.; od listopada 2013 r. do stycznia 2014 r. i od marca 2014 r. do kwietnia 2014 r. za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Po złożeniu przez R.S. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia 20 marca 2023r. nr 47/2023 ZUS utrzymał w mocy własną decyzję z 17 lutego 2023r.

Analiza treści decyzji nr 67/2022/210600 z 14 czerwca 2022r. i nr 34/2023 z 17 lutego 2023r. wskazuje, że w tej ostatniej decyzji wydano takie samo rozstrzygnięcie jakie było już przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzji z 14 czerwca 2022r. Chodzi o odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych na podstawie art.61a § 1 K.p.a. w związku z art.30 i 83b ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wprawdzie decyzja z 17 lutego 2023r. dotyczy nieco szerszych okresów składkowych co do których odmówiono wszczęcia postępowania lecz co do części okresów rozstrzygnięcia w obu decyzjach się powtarzają. Dotyczy to następujących okresów składek na ubezpieczenie społeczne: od października 2008r. do grudnia 2009r., od września 2010r. do grudnia 2010r., październik 2013r. i od marca 2014r. do kwietnia 2014r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne od listopada 2008r. do grudni 2009r., od października 2010r. do grudnia 2010r. i od marca 2014r. do kwietnia 2014r. Odnośnie wymienionych okresów organ rentowy wydał dwie decyzje odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego.

W ocenie sądu w sytuacji gdy organ wydał już ostateczną decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie umorzenia składek za konkretny okres to nie może po pewnym czasie ponownie wydać takiej samej decyzji o identycznym rozstrzygnięciu w tym samym przedmiocie. W przekonaniu sądu w niniejszej sprawie wada ta nie kwalifikuje się jednak do stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji (tzn. decyzji nr 34/2023) z powodu powagi rzeczy osądzonej (art.156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Res iudicata dotyczy bowiem sytuacji gdy pierwsza decyzja rozstrzyga sprawę merytorycznie czyli rozstrzyga sprawę co do istoty, kształtuje sytuację prawną konkretnego podmiotu. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie jest decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Nie jest decyzją merytoryczną. W związku z czym w razie wydania dwóch decyzji odmawiających wszczęcia postępowania o takim samym rozstrzygnięciu nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji z przyczyny określonej w art.156 § 1 pkt 3 K.p.a. W ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, ze w takim przypadku zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).

Mimo, że w rozpoznawanej sprawie decyzja nr 34/2023 nie jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art.156 § 1 pkt 3 K.p.a. to, w ocenie sądu, nie może być tak aby w obrocie prawnym pozostawały dwie decyzje odmawiające wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie. W przekonaniu sądu stanowi to naruszenie art.7,8 § 1 i 61a § 1 K.p.a. Organ administracji stoi bowiem na straży praworządności i powinien postępować w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania. Wydanie natomiast decyzji nr 34/2023 w tym samym przedmiocie co rozstrzygnięcie w decyzji nr 67/2022/210600 stanowi naruszenie wymienionych zasad. W związku z czym sąd w obecnym składzie uznał za konieczne uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji pierwszoinstancyjnej nr 34/2023.

Nieuzasadniony jest natomiast zarzut pełnomocnika skarżącego zawarty w piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2023r., iż organ rentowy wadliwie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie "należności składkowych" za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych podczas gdy przepis art.30 u.s.u.s. dotyczy jedynie "składek" a nie "należności składkowych".

Należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art.24 ust.2 u.s.u.s. należności z tytułu składek obejmują składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Przepis art.30 u.s.u.s. dotyczy jednak tylko samych "składek" a nie "należności z tytułu składek". W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się wymóg ścisłej interpretacji art.30 u.s.u.s. W związku z czym poza składkami, które finansują sami ubezpieczeni pozostałe należności z tytułu składek w części finansowanych przez zatrudnionych pracowników (tzn. odsetki, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia, dodatkowa opłata) mogą stanowić przedmiot postępowania administracyjnego dotyczącego ich umorzenia. Innymi słowy mogą one zostać umorzone.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutowi zawartemu w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z 31 sierpnia 2023r. organ rentowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia "składek" a nie "należności z tytułu składek". W decyzji nr 34/2023 wyraźnie wskazano, że odmowa wszczęcia postępowania dotyczy "składek". W związku z czym zarzut pełnomocnika skarżącego, że organ odmówił wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia "należności z tytułu składek" nie jest uzasadniony.

Dodać należy, iż jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie należności z tytułu składek, które mogą zostać umorzone na podstawie art.28 ust.2 i 3a u.s.u.s. wydane zostanie osobne rozstrzygnięcie.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ administracji wydał decyzję nr 34/2023 zawierającą częściowo takie samo rozstrzygnięcie jak w ostatecznej decyzji nr 67/2022/210600. Stanowi to naruszenie art.7, 8 § 1 i 61a § 1 K.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt1c p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 17 lutego 2023r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie wniosku R.S. o umorzenie należności składkowych organ administracji uwzględni rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

Na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego z urzędu radcy prawnemu K. J. kwotę 480 zł obejmującą podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Przy określeniu wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu sąd wziął pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023r. w spr. SLK 53/22 zgodnie z którym § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej, niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265, ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem sądu należy się zgodzić z poglądem, że ustalenie wynagrodzenia pełnomocników działających z urzędu – niezależnie od formy wykonywanego przez nich zawodu – w stawkach odmiennych od tych, które są stosowane w odniesieniu do pełnomocników z wyboru, nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego. Prawo do wynagrodzenia za wykonaną usługę nie może być bowiem uzależniane ani od pozycji procesowej pełnomocników, ani od możliwości budżetowych państwa. Zarówno bowiem pełnomocnicy z urzędu, jak i z wyboru, zobowiązania są do podjęcia tożsamych czynności procesowych oraz zachowania analogicznych zasad staranności. Ich wynagrodzenie nie powinno być więc odmienne. Uwzględniając zatem wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego z urzędu należało przyznać mu wynagrodzenie na poziomie równym wynagrodzeniu pełnomocnika z wyboru (tj. kwotę 480 zł obejmującą podatek od towarów i usług), pomijając przy tym dyspozycję § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

e.o.