Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 820/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku stałego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz w zw. z art. 6 pkt 1 i pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust.3, ust.4, art. 37 ust.1 pkt 2 i ust.2 pkt 2, ust.3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 163) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]działającego z upoważnienia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] uchylającej od dnia [...] kwietnia 2015r. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2009r. ostatnio zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012r. przyznającą J. G. (dalej: Wnioskodawca, Skarżący) świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacenia składki zdrowotnej w okresie pobierania świadczenia.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach: decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009r. J. G. jako osoba całkowicie niezdolna do pracy uzyskał prawo do zasiłku stałego w kwocie 444 zł miesięcznie oraz składki zdrowotnej w okresie pobierania świadczenia. Decyzja ta została zmieniona decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012r. w zakresie kwoty świadczenia, która wzrosła do 529 zł miesięcznie. Na skutek wniosku Skarżącego z dnia [...] stycznia 2015r. o pomoc na zakup żywności organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, które zostało wykorzystanie w sprawie badanej w niniejszym postępowaniu. W trakcie wywiadu środowiskowego z dnia [...] stycznia 2015r. pracownik socjalny ustalił, że Skarżący zamieszkuje z matką W. G., jednak oświadczył, że prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. W związku z tym, że zamieszkuje wspólnie z matką organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające dotyczące ustalenia sytuacji rodzinnej Skarżącego. Na podstawie przesłuchania Skarżącego ( w dniu 29.01.2015r.) i jego matki (w dniu 13.02.2015r.), ustalono, że wszystkie opłaty reguluje matka Skarżącego, zakupuje ona również środki czystości oraz przygotowuje posiłki zarówno dla siebie jak i dla Skarżącego. Skarżący zakupuje żywność tylko od czasu do czasu. Skarżący otrzymuje również od matki drobne kwoty na zakupienie upominków dla swojego syna. Z uwagi na fakt, że zeznania te nie potwierdziły prowadzenia przez Skarżącego jednoosobowego gospodarstwa domowego, organ I instancji przyjął, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, gdyż korzysta ze środków finansowych matki, mieszka w lokalu do niej należącym, składającym się z dwóch pokoi i kuchni, ma dostęp do wszystkich pomieszczeń, korzysta ze wszystkich urządzeń znajdujących się w domu, opłaty regulowane są z emerytury matki, a niektóre posiłki, w tym niedzielne, przygotowywane są wspólnie. Skarżący kupuje żywność sporadycznie. Pranie odzieży odbywa się wspólnie, w sprzątaniu syn pomaga matce. Organ uznał więc, że Skarżący, mimo, że temu zaprzeczał, jest osobą pozostającą w rodzinie, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Postępowanie dotyczące pobierania przez Skarżącego zasiłku wszczęto z uwagi na powyższe ustalenia w dniu 1 kwietnia 2015r. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 3 kwietnia 2015r. Skarżący podał, że wraz z matką będzie ubiegał się o dodatek mieszkaniowy, co potwierdza fakt wspólnego gospodarowania. Pismem z 15 kwietnia 2015r. Skarżący został poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego i pouczony o przysługującym prawie do wglądu w akta sprawy oraz możliwości żądania przeprowadzenia dodatkowych dowodów, mogących mieć znaczenie w sprawie. W dniu 21 stycznia 2015r. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy dotyczącej postępowania administracyjnego w sprawie zasiłku stałego i nie wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie. Uznając, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z matką przyjęto, że obecnie dochód rodziny Skarżącego składa się z emerytury jego matki w wysokości 1702,16 zł. Od dochodu, zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej odlicza się kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, czyli w niniejszej sprawie 450 zł alimentów zasądzonych na rzecz syna Skarżącego. Dochód na osobę w rodzinie wynosi więc 626,08 zł i przekracza kryterium dochodowe, które zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 dla osoby pozostającej w rodzinie wynosi 456 zł. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego Skarżący nie spełnia wszystkich warunków jakie przewiduje ustawa o pomocy społecznej dla osób pobierających zasiłek stały. Z tych względów decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] uchylił od dnia [...] kwietnia 2015r. decyzję [...] przyznającą Skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacenia składki zdrowotnej w okresie pobierania świadczenia.

Od decyzję tej odwołanie wniósł J. G., podając, że nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie wskazało na treść art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 2 pkt 2, art. 37 ust. 3, art. 3 pkt 16, art. 6 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 3 i 4 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Wskazało na okoliczności potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa z matką, takie jak wspólne zamieszkiwanie w mieszkaniu matki, korzystanie ze wszystkich pomieszczeń, spożywanie wspólnych posiłków, wspólne pranie, sprzątanie, opłacanie rachunków tylko przez matkę Skarżącego, kupowanie tylko przez nią środków czystości, kupowanie przez nią żywności a jedynie sporadycznie przez Skarżącego. SKO podało, że dochodem Skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 529 zł, z którego płaci regularnie alimenty na rzecz syna w kwocie 450 zł miesięcznie. Pozostałe po potrąceniu alimentów 79 zł nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, więc zdecydowaną większość kosztów utrzymania przejęła jego matka. Próba sądowego obniżenia alimentów nie powiodła się, gdyż Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że Skarżący może podjąć pracę, zarobkować i w konsekwencji ma możliwość łożenia na dziecko. Obecnie Skarżący nigdzie nie pracuje, w ubiegłym roku zakończył działalność polegającą na sprzedaży części [...] za pośrednictwem portalu Allegro. Prowadzi Klub [...], jednak z tego tytułu nie czerpie żadnych dochodów. Dochodem matki jest emerytura w kwocie 1702,16 zł, która jest obciążona potrąceniami komorniczymi w kwocie 512,68 zł. Oceniając stan faktyczny sprawy pod kątem zastosowania przepisów Kolegium uznało, iż wbrew twierdzeniom strony potwierdza on prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego przez Skarżącego i jego matkę, którzy stanowią rodzinę w rozumieniu ustawy. Obliczając dochód rodziny, zgodnie z wytycznymi art. 8 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy należało wziąć pod uwagę kwotę emerytury matki Skarżącego wynoszącą 2.050, 72 zł brutto i pomniejszyć ją o zaliczkę na podatek dochodowy (164 zł) i składkę na ubezpieczenie zdrowotne (184,56 zł). W wyniku tego działania ustalono, że dochód matki Skarżącego wynosi 1702,16 zł (nie ma podstawy prawnej do pomniejszenia dochodu o potrącenia komornicze). W dochodzie rodziny nie uwzględniono zasiłku stałego. Pomniejszając ten dochód na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o kwotę 450 zł z tytułu alimentów płaconych na rzecz syna Skarżącego przyjęto, że dochód rodziny wynosi 1252,16 zł czyli 626,08 zł na osobę miesięcznie. Przekroczone więc zostało kryterium dochodowe wynoszące 456 zł. Kolegium wskazało, że podwyższenie kryterium dochodowego do 150 % kwoty kryterium dokonane uchwałą Rady Miasta [...] nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dotyczy bowiem tylko przyznawania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności dla osób i rodzin objętych programem "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" . Kolegium podało, że organ orzekający miał więc, niezależnie od swej woli i innych okoliczności, obowiązek weryfikacji decyzji w trybie art. 105 ust. 5 ustawy albowiem nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony, mająca istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że dochód rodziny Skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe, co jest jednoznaczne z tym, iż nie jest spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek uprawniających do zasiłku stałego, a wynikająca z art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

W skardze wniesionej w terminie i formie prawem przewidzianej J. G. zaskarżył decyzję Kolegium w całości zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Opiekuje się mamą, ponieważ jest schorowana i wymaga ciągłej opieki. Pracownik socjalny przeprowadzając wywiad nie zapytał o stan zdrowia jego mamy a każde dziecko jest zobowiązane opiekować się własnymi rodzicami. Organ dokonał nadinterpretacji przepisów. Organ nie uwzględnił jego wniosków dowodowych, uznając, że dowód ten nie ma znaczenia dla sprawy, co stanowiło istotną wadę przeprowadzonego postępowania i miało wpływ na treść decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium podało, że Skarżący w istocie nie wskazał żadnych nowych, ważnych dla sprawy okoliczności, które zdaniem Kolegium mogłoby wpłynąć na zmianę decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] utrzymując w mocy decyzję [...] przyznającą Skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacenia składki zdrowotnej w okresie pobierania świadczenia.

Skarżący kwestionował istotne dla sprawy ustalenia organu uznającego, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką. Skarżący twierdził bowiem, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a wspólne zamieszkiwanie z matką wynika z obowiązku opiekowania się rodzicem. Wskazywał, że jego matka jest schorowana, wymaga opieki a on się nią opiekuje. Organy kwestii obowiązków dzieci względem rodziców ani faktu pomocy matce przez Skarżącego nie kwestionowały. W sprawie oceniały, czy ma miejsce prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego czy też nie. Wbrew zarzutom skargi organy nie dopuściły się nieuwzględnienia wniosków dowodowych złożonych przez Skarżącego. Skarżący bowiem żadnych wniosków dowodowych w sprawie nie składał. Postępowania zostało wszczęte przez organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2015r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o prawie przedstawiania dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy Skarżący otrzymał 3 kwietnia 2015r. W dniu 3 kwietnia 2015r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, sporządzona notatka urzędowa pracownika socjalnego. Organ załączył do sprawy materiał dowodowy zgromadzony przy sprawie z wniosku Skarżącego o przyznanie zasiłku na zakup żywności. Pismem z dnia [...] kwietnia organ poinformował Skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i prawach wynikających z art. 10 § 1 kpa i art. 73 § 1 kpa. Skarżący w dniu [...] kwietnia 2015r. stawił się w MOPS w [...] i wniósł o skserowanie dokumentów. Po zapoznaniu się z dokonanymi kserokopiami nie wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów mogących mieć znaczenie w sprawie. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] kwietnia 2015r. W odwołaniu Skarżący również nie wskazywał na żadne dowody. Podał jedynie, że nie zgadza się z uzasadnieniem tej decyzji. W skardze również nie powoływał się na żadne dowody ani pisma, które wnioski dowodowe w niniejszej sprawie, by zawierały.

Nieuzasadniony był więc zarzut nieuwzględnienia wniosku dowodowego, a tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 kpa. To, ze organy nie uwzględniły stanowiska wyrażanego przez Skarżącego nie stanowi naruszenia żadnego z w/w przepisów. Samo bowiem stanowisko strony sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym nie jest podstawą do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. W sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Organy oparły się również na dokumentach zgromadzonych przy ocenie tej samej okoliczności w sprawie z wniosku o zasiłek na zakup żywności. Skarżący został poinformowany o tym, skorzystał z możliwości uzyskania kserokopii dokumentów. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Tym samym prowadzenie postępowania przez organ w zakresie ustalania stanu faktycznego było prawidłowe.

Przedmiotowa decyzja uchylająca przyznany zasiłek stały wydana została na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. ustawy o pomocy społecznej (t.j.Dz.U. 2015.163), zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony. To, że strona miała przyznane określone świadczenia a ustalenia wykażą, że stanowiąca podstawę przyznania tych świadczeń sytuacja dochodowa strony nie jest taka jak przy przyznawaniu świadczenia uzasadnia wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej na niekorzyść strony. Przedmiotowy zasiłek stały przyznany został na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Istotną kwestię stanowiło więc ustalenie kryterium dochodowego a tym samym ustalenie czy do tego kryterium wliczać należy jedynie dochody Skarżącego jako osoby samotnie gospodarującej, czy też również dochody jego matki jako osoby, z którą Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.

Na gruncie ustawy o pomocy społecznej pojęcie "rodziny" ma ustawową definicję. W art. 6 pkt 14 tej ustawy, ustawodawca stwierdził, że rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Natomiast według art. 6 pkt 10 ustawy, określenie "osoba samotnie gospodarująca" oznacza osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe.

W ocenie Sądu, faktyczny związek, o jakim mowa w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, oznacza codzienne współdziałanie osób, zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest więc przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega on zaś na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądów administracyjnych wspólne gospodarowanie opiera się bowiem na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. I OSK 1536/12, Baza NSA). Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego mogą więc być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 801/13, Baza NSA). Prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie wyklucza fakt, że dotyczy to dorosłego dziecka i starszego rodzica, któremu to dziecko pomaga, czy którym się opiekuje.

Oceniając stan faktyczny sprawy Sąd zaakceptował ustalenie organów obu instancji co do tego, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z matką, z którą wspólnie zamieszkuje. Wnioskowanie w tym zakresie oparte zostało na analizie całokształtu okoliczności dotyczących stanu majątkowego, warunków życia oraz wspólnego zamieszkiwania Skarżącego z jego matką, a także ich wzajemnych relacji. Bezsporne było ustalenie, że Skarżący zamieszkuje z matką w jej mieszkaniu, korzystając ze wszystkich pomieszczeń i sprzętów. Bezsporne było ustalenie, że to matka Skarżącego pokrywa wszelkie opłaty za mieszkanie. Matka Skarżącego w zeznaniach z dnia [...] lutego 2015r. potwierdziła, że robi wspólne pranie dla siebie i syna, że to ona kupuje środki czystości, z których syn korzysta. Podała, że z synem w niedziele je wspólne obiady, które ona gotuje z żywności przez siebie zakupionej. W inne dni ma to miejsce sporadycznie, bo syna często nie ma w domu. Podała, że sama spłaca długi syna, które powstały w trakcie prowadzonej przez niego działalności zarejestrowanej na nią. W ocenie Sądu w tych okolicznościach faktycznych przyjąć należy, że Skarżący faktycznie wraz z matką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Mieć bowiem należy na względzie, że dochód skarżącego w wysokości 529,00 zł (zasiłek stały), pomniejszony o kwotę zobowiązania alimentacyjnego (450,00 zł), oznacza, że dysponuje on jedynie kwotą 79,00 zł miesięcznie. Należy więc przyjąć, że przy tak niskim deklarowanym dochodzie, pomiędzy Skarżącym, a jego matką dochodzi do wzajemnej ścisłej współpracy w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, gdyż w istocie Skarżący pozostaje na całkowitym lub częściowym utrzymaniu matki. Prawidłowo więc organy uznały, że do ustalania kryterium dochodowego wliczać należy również dochody matki Skarżącego, z która prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe.

Obliczając dochód rodziny, zgodnie z wytycznymi art. 8 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy należało wziąć pod uwagę kwotę emerytury matki Skarżącego wynoszącą 2.050, 72 zł brutto i pomniejszyć ją o zaliczkę na podatek dochodowy (164 zł) i składkę na ubezpieczenie zdrowotne (184,56 zł). W wyniku tego działania ustalono, że dochód matki Skarżącego wynosi 1702,16 zł (nie ma podstawy prawnej do pomniejszenia dochodu o potrącenia komornicze). W dochodzie rodziny nie uwzględniono zasiłku stałego. Pomniejszając ten dochód na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o kwotę 450 zł z tytułu alimentów płaconych na rzecz syna Skarżącego przyjęto, że dochód rodziny wynosi 1252,16 zł czyli 626,08 zł na osobę miesięcznie. Przekroczone więc zostało kryterium dochodowe wynoszące 456 zł.Tym samym trafnie organy uznały, że zasadnym jest uchylenie decyzji przyznającej Skarżącemu zasiłek stały. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego nie ma bowiem podstaw do przyznania takiego świadczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 przywołanej ustawy, którą zmieniono lub uchylono pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń z pomocy społecznej, ma charakter konstytutywny. Jednak deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza jeszcze o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czy ex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (patrz M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str.47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. II GSK 153/09; wyrok NSA z 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1129/12; i A. M, Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, (....]). Wobec powyższego przyjąć należy, że zmiana (uchylenie) decyzji, na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, co do zasady jest dopuszczalna.

W powyższym kontekście, należy wskazać, że Sąd, rozstrzygając w niniejszej sprawie, oceniał zaskarżaną decyzję właśnie w świetle określonych ustaleń faktycznych i prawnych tej sprawy, wypowiadając się co do prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania. Zdaniem Sądu art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej może znaleźć zastosowanie w sytuacjach, kiedy weryfikowana decyzja wywołuje w dalszym ciągu skutki prawne, tj. np. kiedy beneficjent korzysta z przyznanych mu uprawnień, co oznacza, że wywołanie skutków wstecz możliwe jest jedynie, gdy decyzja przyznająca świadczenie obowiązuje i wywołuje skutki w chwili jej weryfikacji. Natomiast art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej nie znajduje zastosowania do weryfikacji decyzji już zrealizowanej, tj. której skutki zostały skonsumowane. (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2014 r., I OSK 989/13).

W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. organ I instancji uchylił zasiłek stały od [...] kwietnia 2015r. Zarówno zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2015 r., w którym organ I instancji poinformował stronę o przyczynach wszczęcia postępowania oraz decyzja organu I instancji zostały wydane w czasie kiedy Skarżący nie zrealizował przyznanego świadczenia za ten miesiąc. Tym samym uchylenie decyzji przyznającej zasiłek z datą od [...] kwietnia 2015r. było prawidłowe.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.