Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 552/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
article: art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. T. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 24 września 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz obniżenia dodatku służbowego uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. T. (zwaną dalej skarżącą) jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej organem odwoławczym, organem drugiej instancji lub KWP) z dnia 24 września 2021 r., nr [...], którym uchylono rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej też organ pierwszej instancji lub KPP) z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr [...], w części dotyczącej obniżenia z dniem 1 września 2021 r. dodatku służbowego o 50% otrzymywanej stawki, oraz w pozostałej części utrzymano go w mocy.

Zaskarżony rozkaz personalny został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniem z dnia 25 marca 2021 r. KPP wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącej, obwinionej o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm), zwanej dalej ustawą, w związku z § 24 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z dnia 7 stycznia 2004 r.).

Orzeczeniem z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], organ pierwszej instancji - na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy - uznał skarżącą za winną zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w dniu 10 grudnia 2020 r. ok. godz. 6:00, pełniąc służbę zastępcy dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...], zaakceptowała oraz zlekceważyła zachowania policjantów - asp. szt. R. B. i st. post. A. W. naruszających prawo w trakcie sporządzania dokumentacji z zatrzymania R. D., tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy w związku z § 24 załącznika do Zarządzenia Nr 805, i wymierzył jej karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej od powyższego orzeczenia, KWP orzeczeniem z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Następnie rozkazem personalnym z dnia 24 sierpnia 2021 r. KPP zwolnił skarżącą z dniem 31 sierpnia 2021 r. z zajmowanego stanowiska oraz z dniem 1 września 2021 r. przeniósł ją na niższe stanowisko służbowe dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych Referatu Prewencji Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] zaszeregowane w 4 (czwartej) grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem 1,992 (jeden, dziewięćset dziewięćdziesiąt dwie tysięczne) kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy wynoszącej 1.614,69 (jeden tysiąc sześćset czternaście złotych, 69/100), co stanowi uposażenie zasadnicze w wysokości 3.220 (trzy tysiące dwieście dwadzieścia) złotych miesięcznie i obniżył dodatek służbowy o 50% (pięćdziesiąt) otrzymywanej stawki, tj. o kwotę 274 (dwieście siedemdziesiąt cztery) złotych miesięcznie do kwoty 274 (dwieście siedemdziesiąt cztery) złotych miesięcznie. Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 38 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2, art. 134d, art. 99 ust. 1, art. 104 ust. 3, art. 106 ust. 1 ustawy, § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 2001 r., oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1113). Jednocześnie organ, na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej zwanej K.p.a., nadał rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia KPP wskazał m.in., że na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy policjanta przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Podkreślił, że orzeczenie wydawane na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy jest orzeczeniem o charakterze związanym i organ nie ma podstawy prawnej do rozważania zasadności czy słuszności przeniesienia policjanta na niższe stanowisko w sytuacji objętej tym przepisem. Konieczną i wystarczającą przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o Policji jest istnienie prawomocnego rozstrzygnięcia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, a taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w przypadku skarżącej. Z tego względu organ był zobligowany do przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko od obecnie zajmowanego. Po analizie wakujących stanowisk w Komendzie Powiatowej Policji w [...] i podległych komisariatach Policji oraz po uwzględnieniu dotychczasowego przebiegu służby skarżącej, posiadanych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego, a także planowanych i realizowanych ruchów kadrowych, organ uznał, że zasadne będzie przeniesienie funkcjonariuszki na stanowisko dzielnicowego Rewiru Dzielnicowych Referatu Prewencji Komisariatu Policji w [...] KPP w [...]. W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił argumentację w zakresie obniżenia uposażenia zasadniczego oraz dodatku służbowego, zaś odnośnie do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdził, że jest to niezbędne ze względu na ważny interes służby przejawiający się koniecznością wykonania skutków prawomocnie orzeczonej kary dyscyplinarnej w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu dyscypliny służbowej formacji, której funkcjonariusze - realizując ważne funkcje społeczne - zobligowani są do "pilnego przestrzegania prawa".

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego skarżąca zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów:

- art. 229 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy poprzez przeniesienie jej z dniem 1 września 2021 r. na niższe stanowisko służbowe dzielnicowego, mimo iż zgodnie z orzeczeniem Nr [...] z dnia 2 lipca 2021 r. Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (l.dz. [...]) nie może pełnić służby na tym stanowisku ze względu na posiadanie kategorii zdrowia "B", z ograniczeniami wskazanymi w tym orzeczeniu,

- § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, co polegało na przyjęciu, że kara dyscyplinarna została wymierzona za naruszenie dyscypliny służbowej popełnionej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, choć rzeczą oczywistą jest, że karę dyscyplinarną orzeczono w związku z naruszeniem przez skarżącą zasad etyki zawodowej policjantów, a nie z powodu naruszenia dyscypliny służbowej, o czym przełożony właściwy w sprawach osobowych powinien posiadać wiedzę.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania KWP rozkazem personalnym z dnia 24 września 2021 r. uchylił rozkaz personalny organu pierwszej instancji w części dotyczącej obniżenia z dniem 1 września 2021 r. dodatku służbowego o 50% otrzymywanej stawki, zaś w pozostałej części utrzymał go w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie podzielił ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu pierwszej instancji w zakresie zwolnienia skarżącej ze służby i przeniesienia jej na niższe stanowisko służbowe oraz co do przyznanego uposażenia zasadniczego. W tej materii wskazał, że sposób sformułowania art. 38 ust. 1 ustawy i użycie w tym przepisie wyrażenia "przenosi się" nie pozostawia wątpliwości odnośnie do obowiązku wydania rozkazu o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Argumentował, że przepis art. 135o ust. 4 ustawy stanowi, iż przełożony, o którym mowa w ust. 3, po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę: wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenia stopnia lub wydalenia ze służby przez wydanie rozkazu personalnego odpowiednio o: zwolnieniu lub odwołaniu ukaranego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i powołaniu lub mianowaniu go na niższe stanowisko służbowe, obniżeniu stopnia lub zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby. KWP podkreślił, że w przypadku realizacji dyspozycji zawartej w art. 38 ust. 1 ustawy konieczne było więc zbadanie, czy orzeczenie dyscyplinarne wymierzające karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe wobec skarżącej jest prawomocne i rozważenie wskazania nowego, niższego stanowiska służbowego, co jest determinowane istnieniem niższych i nieobsadzonych stanowisk w danej jednostce organizacyjnej Policji. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji zbadał istnienie prawomocnego orzeczenia w sprawie wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe i prawidłowo zastosował przepis art. 38 ust. 1 ustawy. Ponadto KPP - zdaniem organu drugiej instancji - należycie i wyczerpująco rozważył kwestię nowego, niższego stanowiska służbowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Odnośnie do przedłożonego przez skarżącą orzeczenia lekarza medycyny pracy z dnia 8 września 2021 r. organ odwoławczy stwierdził, że nie stanowiło ono przesłanki wyłączającej przeniesienie funkcjonariuszki na stanowisko służbowe dzielnicowego. Natomiast określenie warunków pełnienia służby po wykonaniu przez organ pierwszej instancji kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko dzielnicowego w kontekście tego orzeczenia nie jest przedmiotem postępowania odwoławczego i z tego względu nie podlega ocenie. Jednakże - jak zauważył KWP - zastosowanie przez przełożonego trybu określonego w art. 71b ust. 7 ustawy dowodzi uwzględnienia przez organ pierwszej instancji orzeczenia komisji lekarskiej stwierdzającego zdolność funkcjonariuszki do pełnienia służby w Policji z ograniczeniem, jak również zmianę warunków pełnienia służby związaną z przeniesieniem na inne stanowisko służbowe. Z kolei właściwe "zagospodarowanie" funkcjonariuszki, w tym ewentualne dostosowanie warunków pracy do orzeczenia lekarza medycyny pracy czy komisji lekarskiej po wykonaniu kary dyscyplinarnej należy wyłącznie do obowiązków przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W sytuacji, gdy niemożność pełnienia służby na zajmowanym stanowisku ma charakter trwały, a ograniczona zdolność do służby w Policji uniemożliwia pełnienie służby na innych stanowiskach, ustawa o Policji daje w ostateczności możliwość zwolnienia policjanta ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Wywodził dalej KWP, że z akt sprawy wynika, iż policjantka uzyskała aktualne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pełnienia służby na stanowisku referenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Wykroczeń Komisariatu Policji w [...] KPP w [...] (orzeczenie nr [...] z dnia 20 września 2021 r.). Wobec braku nieobsadzonego etatu na ww. stanowisku służbowym KPP rozkazem personalnym nr [...] z dnia 17 września 2021 r. powierzył funkcjonariuszce pełnienie obowiązków służbowych na wskazanym stanowisku na czas określony 6 miesięcy, z zachowaniem posiadanych składników uposażenia. Organ odwoławczy nie zgodził się natomiast z oceną KPP w zakresie obniżenia dodatku służbowego. W tej kwestii wskazał, że z art. 132 ust. 1 ustawy wynika, iż policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Przewinienie dyscyplinarne popełnione przez skarżącą dotyczyło naruszenia zasad etyki zawodowej, o których mowa w § 24 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Skoro zatem dodatek służbowy podlega obniżeniu w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną, to - zdaniem KWP - w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka wskazana w przedmiotowej normie. Stąd należało w tej części uchylić zaskarżony rozkaz personalny. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że konieczność niezwłocznego wprowadzenia w życie zaskarżonego rozstrzygnięcia wynikała z ciążącego na Komendancie Powiatowym Policji w [...] obowiązku zapewnienia prawidłowego funkcjonowania podległej jemu jednostki organizacyjnej Policji z jednoczesnym zapewnieniem potrzeby realizacji ustawowych jej zadań, co uzasadniało nadanie rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności.

W skardze na powyższy rozkaz personalny skarżąca powieliła zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 229 § 4 Kodeksu pracy. Ponadto podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym:

- art. 61 § 1 K.p.a. poprzez odstąpienie od wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu rozpatrzenia sprawy przez organy obu instancji, mimo istnienia takiego obowiązku,

- art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku powiadomienia strony o załatwianiu sprawy w ramach postępowania administracyjnego,

- art. 6, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie ogólnych zasad postępowania administracyjnego wymaganych do bezwzględnego stosowania,

- art. 7 K.p.a. poprzez całkowite zlekceważenie i pominięcie słusznego interesu policjanta jako obywatela.

Skarżąca podniosła też zarzut poświadczenia nieprawdy w uzasadnieniu kwestionowanych rozkazów personalnych poprzez stwierdzenie, że na dzień 1 września 2021 r. występowały 3 niższe nieobsadzone stanowiska - wszystkie na stanowisku dzielnicowego, tj. stanowiska w 4 grupie zaszeregowania. Wedle skarżącej jest to informacja nieprawdziwa, ponieważ zgodnie z rozkazem personalnym KWP z dnia 27 sierpnia 2021 r. o numerze [...] z dniem 1 września 2021 r. zwolniło się stanowisko asystenta Zespołu ds. Profilaktyki Społecznej, Nieletnich i Patologii Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w [...]. Stanowisko to jest w 5 grupie zaszeregowania i zakres obowiązków na tym stanowisku w pełni pozwala na pełnienie służby policjantowi z kategorią zdrowia "B" i ograniczeniami zdrowotnymi.

Ponadto skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieustalenie, czy skarżąca spełnia wymagania opisane w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 stycznia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. z 2008 r. poz. 120, z późn. zm.), oraz niesprawdzenie, czy na nowym, niższym stanowisku służbowym spełnione zostaną warunki bezpieczeństwa i higieny pracy z działu dziesiątego Kodeksu pracy, a także z przepisów wykonawczych wydanych na jego podstawie (art. 71a ust. 6 ustawy), m.in. art. 229 § 4 Kodeksu pracy.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 135o ust. 4 ustawy poprzez uznanie, że pojęcie "niezwłocznie" ma tożsame znaczenie jak pojęcie "natychmiast". W ocenie skarżącej ma to znaczenie w sprawie, ponieważ zaskarżony rozkaz personalny został wydany bez wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym samym bez rozważenia istotnych okoliczności sprawy. Ponadto nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności z pominięciem obowiązku wyjaśnienia sprawy w ramach postępowania administracyjnego jest tym bardziej nieuprawnione.

W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie rozkazów personalnych organów obu instancji, a w motywach skargi przedstawiła argumentację uzasadniającą postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym.

W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2021 r. skarżąca przychyliła się do wniosku organu o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Dodatkowo podniosła, że organy przy wyznaczeniu nowego stanowiska służbowego zupełnie pominęły kwestię dotyczącą jej stanu zdrowia, tj. posiadanej kategorii "B", która wyklucza możliwość pełnienia służby na stanowisku dzielnicowego.

W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2022 r. organ odwoławczy wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. tut. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 512/21, w której przedmiotem skargi skarżącej było orzeczenie organu drugiej instancji z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], o uznaniu skarżącej winną zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. W sprawie tej wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r. tut. Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie KWP z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...], oraz poprzedzające je orzeczenie KPP z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...]. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 887/22.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2023 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Powyższa reguła znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ skarga zasługuje na uwzględnienie z innych przyczyn niż w niej wywiedzione, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Natomiast przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego rozkazu personalnego, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającego go rozkazu wydanego przez KPP wykazała, że rozstrzygnięcia te naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji w każdym wypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślić trzeba, że ujawnienie wskazanego naruszenia skutkuje uchyleniem przez sąd aktu administracyjnego bez względu na to, czy w istocie miało ono lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wniosek taki uzasadnia kategorycznie sformułowana dyspozycja komentowanego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., a ponadto pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 496/05; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po 217/17; dostępne, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo na aprobatę zasługuje prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenie prawa", o jakim mowa w tym przepisie, ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Przyjąć należy, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W tym zobiektywizowanym ujęciu naruszenia prawa istotne jest to, że w następstwie wystąpienia podstawy wznowienia postępowania proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał prawidłowo. Tak więc, w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14). Również w akceptowanym przez sądy administracyjne piśmiennictwie celnie podnosi się, że sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić akt, jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 K.p.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015 r., wyd. 3, s. 594; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 841-842). We wskazanym ostatnio komentarzu przywołano celną argumentację T. Kiełkowskiego, który pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przypisuje bardziej zobiektywizowane znaczenie, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej, które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu). W takim ujęciu naruszenia prawa nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 36/210; wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 682/16 oraz wyroki WSA w Opolu z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 279/16 i z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 175/15).

Podzielając w całości powyższe ogólne poglądy dotyczące stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., Sąd stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że orzeczeniem z dnia 17 czerwca 2021 r., nr [...], organ pierwszej instancji, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy, uznał skarżącą za winną zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył jej karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem KWP z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...]. Wymierzenie skarżącej wskazanej kary dyscyplinarnej prawomocnym orzeczeniem stanowiło podstawę do wydania ocenianych obecnie rozkazów personalnych o zwolnieniu funkcjonariuszki z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Słusznie dostrzegły organy, że kontrolowane przez Sąd w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia są konsekwencją prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, o czym stanowi wprost przepis art. 38 ust. 1 ustawy. Zgodnie z jego treścią policjanta przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Jednakże w realiach rozpoznawanej sprawy Sąd z urzędu uwzględnił okoliczność, że ww. orzeczenia dyscyplinarne organów obu instancji mocą prawomocnego wyroku WSA w Opolu z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 512/21, zostały uchylone.

Stosownie do powyższego Sąd uznał, że skoro zaskarżone rozkazy personalne o zwolnieniu skarżącej z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe wykonują w istocie uprzednio wydane orzeczenia dyscyplinarne, to zniesienie skutków tych orzeczeń mocą wyroku WSA w Opolu z dnia 7 grudnia 2021 r. spowodowało usunięcie z obrotu prawnego koniecznej podstawy wydania ocenianych obecnie rozstrzygnięć. Innymi słowy, uchylenie przez Sąd orzeczeń dyscyplinarnych spowodowało, że odpadła podstawa prawna uzasadniająca wydanie przedmiotowych rozkazów personalnych. W tej sytuacji zaistniała wspomniana już wyżej przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., powodująca konieczność zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, że rozkazy personalne organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które to naruszenie skutkować musiało wyeliminowaniem tych aktów z obrotu prawnego. Stwierdzenie powyższych uchybień obligowało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. - uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.