Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 73/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28, art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 73/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie zasypania odpływu od przepustu drogowego, zlokalizowanego w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 3 + 632 (po lewej stronie drogi), przebiegającego przez działki nr 236 i 237 w [...].

W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2015 poz. 469 z późn. zm.).

Z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych spraw wynika, że w dniu 25.06.2010 r. BK i PK zwrócili się do Wójta Gminy [...] o zlikwidowanie rowu usytuowanego na stanowiącej ich własność działce nr 236 oraz na stanowiącej własność Gminy [...] działce nr 237 w [...]. Uzasadniając zgłoszone żądanie wskazali, że wody opadowe odprowadzane z posesji należącej do [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] rowem pomiędzy ww. działkami powodują zalewanie ich nieruchomości i uszkodzenia zlokalizowanego na niej budynku.

W dniu 28.07.2010 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] (dalej również: ZDW) skierował natomiast do Wójta Gminy [...] wniosek o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne w związku z zasypaniem odpływu od przepustu drogowego, zlokalizowanego w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 3 + 632 (po lewej stronie drogi), przebiegającego przez działki nr 236 i 237 w [...].

W toku wszczętego przez Wójta Gminy [...] postępowania sporządzona została opinia biegłego z zakresu melioracji wodnych, który stwierdził, że na działkach o nr 236, 237, 238/1 i 239/3 nastąpiło naruszenie stosunków wodnych spowodowane wykonaniem bezodpływowego rowu, do którego spływa woda ze zlewni o pow. 2,1 ha. Zmiana stanu wody w rowie powoduje infiltracyjny ruch wody w kierunku ww. działek, powodując zakłócenia w stosunkach wodnych i może powodować szkody na gruntach sąsiednich. W konkluzji biegły stwierdził, że występują przesłanki do przywrócenia stanu pierwotnego rowu przydrożnego na wysokości działki nr 237.

W oparciu o tę opinię, do której ZDW zgłosił uwagi, Wójt Gminy [...] wydał w dniu 7 marca 2011 r. decyzję, w której nakazał ZDW opracowanie projektu technicznego likwidującego przyczyny imisji wody do rowu oraz wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Na skutek odwołania ZDW oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 21 października 2011 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia były naruszenia przepisów postępowania.

Po ponownym rozpatrzeniu tej sprawy Wójt Gminy [...] trzykrotnie wydawał decyzje (w dniu [...] czerwca 2014 r., [...] grudnia 2014 r. oraz [...] marca 2015 r.), w których nakazywał BK i PK odtworzenie rowu znajdującego się na ich działce nr 236, zgodnie z projektem zagospodarowania tej działki stanowiącym część decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2002 r. Rozstrzygnięcia te były kolejno uchylane decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., z dnia [...] stycznia 2015 r. i z dnia [...] kwietnia 2015 r., a sprawa przekazywana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ostatnio wydaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a., Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie zasypania odpływu od przepustu drogowego, zlokalizowanego w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w km 3 + 632 (po lewej stronie drogi), przebiegającego przez działki nr 236 i 237 w [...].

Uzasadniając to rozstrzygnięcie Wójt podał, że na podstawie sporządzonej opinii hydrologicznej ustalono, iż na działkach nr 236 i 237 istniała wodnica o długości 57 m i szerokości: 5 m przy rowie i 2,5 m na jej końcu. Biegły stwierdził, że wodnica ta została zasypana przed zagospodarowaniem działki nr 236 i wybudowaniem na niej budynku mieszkalnego, zaś kierunek spływu wody skierowany był od przepustu w kierunku działki nr 236. W toku dokonanych oględzin oraz na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym opinii biegłego organ stwierdził, że wody stojące w rowie przydrożnym docelowo miały płynąć przez rów na działce nr 237, a następnie przez rów na działce nr 236. Ustalono również, że wody w rowie pochodzą głównie z działek należących do ZDW (zlewnia o powierzchni 0,65 ha), działek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (zlewnia o powierzchni 0,58 ha) oraz drogi wojewódzkiej (zlewnia o powierzchni 0,40 ha).

Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby stanowisko ZDW o wpływie działania BK i PK na stagnowanie wody w rowach przydrożnych drogi wojewódzkiej odpowiadało rzeczywistości. W ocenie Wójta taki stan rzeczy spowodowany jest zamuleniem przepustów zjazdów indywidualnych znajdujących się po drugiej stronie drogi, nie zaś zasypaniem odpływu przepustu. Skoro natomiast wnioskodawca nie przedstawił żadnych pozwoleń wodnoprawnych oraz zgody właścicieli działki nr 236 na przyjmowanie wody obcej na swoim gruncie, wniosek ZDW uznać należało za bezprzedmiotowy, co w konsekwencji obligowało do umorzenia postępowania.

Odwołanie od tej decyzji wniósł [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ I instancji, poprzez bezkrytyczne oparcie się na wyjaśnieniach właścicieli działki nr 236 oraz opinii biegłego, przy jednoczesnym pominięciu dowodów przedstawionych przez stronę odwołującą. Zdaniem ZDW fakt zasypania odpływu od przepustu drogowego i uniemożliwienie spływu wód przez działkę nr 236, który powoduje stagnowanie wody w rowach przydrożnych i niszczenie drogi, wypełnia hipotezę przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne, wobec czego organ był zobowiązany do wydania stosowanego nakazu, a nie umorzenia postępowania.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 K.p.a. oraz art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Podzielając stanowisko Wójta Kolegium wskazało, że w opisywanej sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych na dużym obszarze, zarówno przez BK i PK, jak również zarządcę drogi, jednakże w sytuacji jaka powstała na skutek tych działań odtworzenie zasypanej wodnicy na działce nr 236 nie rozwiąże problemu, co wynika z obliczeń biegłego. Nadto takie rozwiązanie może ponad miarę utrudniać wykonywanie prawa własności przez właścicieli działki nr 236. Działania ZDW przy współudziale Gminy [...] winny zatem zmierzać do rozwiązania kompleksowego i racjonalnego z punktu widzenia każdej ze stron. W ocenie organu odwoławczego na gruncie opisywanej sprawy nastąpiła zmiana stosunków wodnych, jednakże ani biegły, ani żadna ze stron nie wskazała konkretnej, a nie przyszłej i potencjalnej, szkody spowodowanej tymi zmianami. To zaś wyklucza możliwość skierowania do stron nakazu w formie decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W skardze złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...] wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, polegającą na przyjęciu, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest wskazanie konkretnej szkody, spowodowanej zmianą stosunków wodnych;

II. art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że naruszenie stosunków wodnych nie spowodowało żadnej szkody na gruncie sąsiednim, tj. w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...].

Strona skarżąca podkreśliła, że pojęcie szkody na gruncie art. 29 ustawy Prawo wodne należy rozumieć tak, jak definiuje się je w prawie cywilnym, a więc jako uszczerbek na dobrach prawem chronionych, który wystąpił wbrew woli poszkodowanego. Z punktu widzenia odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej nie ma znaczenia, jaki jest rozmiar szkody, gdyż prawodawca nie uzależnia skutku od rozmiaru szkody, ale od jej zaistnienia. W niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że zmiana stosunków wodnych spowodowała realną szkodę na gruncie sąsiednim, tj. pasie drogowym drogi wojewódzkiej. Rozmiar tej szkody nie został oszacowany w konkretnych liczbach, niemniej w świetle powyższych uwag nie ma to znaczenia. Wystarczające jest bowiem wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianami stanu wód na gruntach, a wystąpieniem jakiejkolwiek szkody na gruntach sąsiednich, a taki związek został wykazany w realiach opisywanej sprawy.

Uzasadniając drugi ze sformułowanych w skardze zarzutów skarżący podał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak organ I instancji, bezkrytycznie podzieliło opinię biegłego, że odtworzenie wodnicy na działce nr 236 nie rozwiąże sprawy, a nadto może utrudniać wykonywanie przez właścicieli ww. nieruchomości prawa własności. Nie jest też zrozumiałe dlaczego organ odwoławczy odmówił uwzględnienia twierdzeń skarżącego, a w szczególności uznał oświadczenia złożone przez pracownika ZDW posiadającego wieloletnie doświadczenie zawodowe, poparte uprawnieniami budowlanymi, za niewystarczające do wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę, uznając, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. skutkuje ich uchyleniem.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469, ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich,

2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

W ust. 2 na właściciela gruntu nałożony został obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Ust. 3 omawianego przepisu umożliwia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Obowiązek taki może zostać nałożony na właściciela gruntu, jeżeli spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

Dla zastosowania art. 29 ust. 3 niezbędne jest łączne zaistnienie 2 przesłanek – zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.

Prowadzone przez organ administracji postępowanie ma zatem wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą.

Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona może nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie przepisy te naruszyły, nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego. Wątpliwości istnieją też co do wnioskodawcy postępowania, a kwestia ta w przypadku postępowania prowadzonego z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne ma istotne znaczenie. Żądanie wszczęcia postępowania uregulowanego w tym przepisie może bowiem złożyć właściciel nieruchomości sąsiedniej, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody szkodliwie wpływają na nieruchomość sąsiednią. Legitymacji takiej nie posiada natomiast właściciel czy zarządca nieruchomości, na której doszło do zmiany stanu wody ze szkodą dla sąsiadów, co podkreślił WSA w Rzeszowie w wyrokach z dnia 18 czerwca 2013 r., II SA/Rz 80/13 oraz z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Rz 19/14, bowiem ochrona przewidziana w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne jako roszczenie negatoryjne mieści się w ramach roszczeń o ochronę własności przekazanych na podstawie art. 2 § 3 k.p.a. do postępowania administracyjnego ( w tym zakresie powołano się w ww. wyrokach na uchwałę SN z dnia 27.06.2007 r., III CZP 39/07, OSNC 2008/7-8/85).

Jak już wspomniane zostało wcześniej, do Wójta Gminy [...] wpłynęły 2 pisma – pierwsze z dnia 25.06.2010 r. BK i PK zawierając wniosek o zlikwidowanie rowu na ich działce i działce nr 237 Gminy [...], którym odprowadzane są wody opadowe z działki [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich.

Drugie pismo skierował ZDW Rejon Dróg Wojewódzkich w [...] z/s w [...] w dniu 28.07.2010 r. informując o zasypaniu odpływu od przepustu drogowego przebiegającego przez działki 236 i 237 i wnioskując o niezwłoczne przywrócenie rowu odpływowego w trybie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W treści zawiadomienia z dnia 9.08.2010 r. Wójt Gminy [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania "na wniosek [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z/s w [...]", natomiast pierwszą z wydanych decyzji – z dnia [...] marca 2011 r., następnie uchyloną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], orzekł o nałożeniu obowiązków na ZDW, po rozpoznaniu wniosku BK i PK.

Z treści kolejnych decyzji organu I instancji wynika natomiast, że były one już wydawane na skutek rozpoznaniu wniosku ZDW.

W rozpoznawanej sprawie ta zasadnicza kwestia wymaga wyjaśnienia i uporządkowania. Istotne jest czy właściciele działki nr 236 popierają nadal swój wniosek z 25.06.2010 r. o likwidację rowu na ich działce, czy też zdezaktualizował się on. Z treści pisma ZDW z 28.07.2010 r. stanowiącego wniosek z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wynikałoby, że tak właśnie jest, skoro ZDW wystąpił o przywrócenie do stanu poprzedniego na skutek zasypania wylotu przepustu.

Lektura akt administracyjnych sprawy wskazuje, że kwestia przepustu pod drogą wojewódzką nr 856 z wylotem na działki 236 i 237 w [...] wymaga kompleksowego wyjaśnienia, a następnie załatwienia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że problem stagnacji wody w rowie przydrożnym oraz zalewania działek leżących przy drodze istnieje, dowodem czego są chociażby plany budowy przez ZDW i Gminę [...] zbiornika odparowującego na działkach 239/1 i 239/3.

W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu nie zostało wyjaśnione od kiedy istnieje przepust pod drogą w takiej postaci jak obecnie, a także czy od 2002 r. czyli od czasu wydania decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego na działce 236, która wymienia "ciek wodny" w opisie technicznym, przepust pod drogą był przebudowywany czy modernizowany i na czym te działania konkretnie polegały. Kwestii tych nie wyjaśnia też opinia biegłego.

Istotną wadą prowadzonego postępowania jest też brak rzetelnego ustalenia jego stron i zapewnienia im udziału w postępowaniu. Przede wszystkim wskazać należy, że ustalenie stron postępowania w sprawie dotyczącej zmian stosunków wodnych na gruncie sąsiednim, wobec braku stosownej regulacji w ustawie Prawo wodne, odbywa się na zasadach ogólnych, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wielokrotnie wskazywano w doktrynie i orzecznictwie, interes prawny musi być konkretny, indywidualny i sprawdzalny obiektywnie. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Istotą interesu prawnego jest zatem jego związek z normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który oznacza, że określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, ale jego zainteresowanie nie może uzyskać ochrony wynikającej z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest zatem wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w konkretnej sprawie.

W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że stronami postępowania w sprawie, o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, są co do zasady właściciel działki, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, oraz właściciele działek sąsiednich, na które wskazane zmiany oddziałują.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy wskazuje, że interes taki przysługuje również właścicielowi działki nr 237, przez którą przebiega rów odpływowy, kończący swój bieg dalej na działce nr 236 – tj. Gminie [...], która nie brała udziału w prowadzonym przez organy postępowaniu, a co stanowi o naruszeniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Niezależnie od tych naruszeń nietrafnie też przyjęły organy, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, tj. gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, które mogą być spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. LEX Warszawa 2011, s. 623 i powołany tam wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80, w którym przyjęto, że " z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy"). Jeśli jednak istnieje stan faktyczny, podlegający uregulowaniu przez organ administracji państwowej, na wniosek strony, bądź z urzędu, postępowanie I instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe (wyroki NSA z dnia 29.09.1987 r., IV SA 220/87, ONSA 1987/2/67, z dnia 10.01.1988 r., SA/Wr 957/88, ONSA 1989/1/22).

W rozpoznawanej sprawie istnieją wszystkie niezbędne elementy do prowadzenia postępowania administracyjnego i jego merytorycznego zakończenia, tj. istnieją strony postępowania, istnieje jego przedmiot oraz podstawa prawna do działania organu, brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Odrębną natomiast kwestią, którą należy wyraźnie odróżnić od bezprzedmiotowości postępowania jest bezzasadność żądania strony. O zasadności lub bezzasadności żądania strony organ może się jednak wypowiedzieć dopiero po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego, co w niniejszej sprawie dopiero nastąpi.

Powinnością organu będzie w pierwszej kolejności ustalenie rzeczywistej treści wniosku (wniosków) i stron postępowania oraz wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem poczynionych wcześniej uwag.

Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż wykazane naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 28 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, a także art. 105 § 1 k.p.a. - mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek zawarty w skardze.