Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 853/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 13zw ust. 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 14 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2024 roku sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 11 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2023 r. L. S. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.

W pkt IX wniosku wnioskodawczyni m. in. oświadczyła, że nie jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża, który w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą zakupił pszenicę.

W pkt XII wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że jako załączniki załącza 3 szt. kopii faktur lub ich duplikatów potwierdzających sprzedaż pszenicy w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą.

Decyzją z 29 sierpnia 2023 r. Kierownik BP ARiMR w [...] odmówił przyznania pomocy finansowej, gdyż wnioskodawczyni co prawda sprzedała 29 czerwca 2023 r., 30 czerwca 2023 r. i 14 lipca 2023 r. odpowiednio 10,12 t, 14,96 t i 29,95 t pszenicy, ale jednocześnie prowadziła produkcję zwierzęcą i 31 marca 2023 r. dokonała zakupu 1,5 t pszenicy, czego dowodem jest faktura dołączona do akt sprawy, co uniemożliwiło udzielenie pomocy w związku z § 13zw ust. 1 i ust. 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), dalej: "rozporządzenie".

Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że zakupiona przez nią 31 marca 2023 r. pszenica była przeznaczona do siewu, natomiast z uwagi na zmniejszenie się produkcji trzody chlewnej można było jeszcze przed żniwami sprzedać pszenicę ze zbiorów z 2022 r.

Decyzją z 11 października 2023 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

W uzasadnieniu decyzji uznano za zasadny pogląd organu pierwszej instancji, że mimo oświadczenia o nieskupowaniu pszenicy wnioskodawczyni 31 marca 2023 r. zakupiła ją, a ponadto nie zaprzeczyła, że prowadzi produkcję zwierzęcą i jednocześnie sprzedawała ten sam rodzaj zbóż. Okoliczności te nie pozwalają na przyznanie pomocy finansowej w związku z § 13zw ust. 1a rozporządzenia, zgodnie z którym pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

W skardze wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie:

1. § 13zw ust. 1a rozporządzenia przez jego błędne zastosowanie;

2. art. 7, art. 75 i art. 77 K.p.a. przez nierzetelne przeprowadzenie postępowania, w szczególności przez pominięcie okoliczności szczególnych związanych ze sprawą dotyczących tego, jakie zboże zostało zakupione i w jakim celu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi, przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia.

Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie przepisów rozporządzenia. Jak stanowi § 13zw ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 [na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych], producentowi rolnemu:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;

3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.;

4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

Rozporządzenie wydano na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438), dalej: "ustawa o ARiMR".

Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.

Stosownie do art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie regulacji dotyczących postępowania w sprawie przyznania pomocy z zasadami ogólnymi wymienionymi w K.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku przyznawania przedmiotowej pomocy obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wprowadzone istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w K.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przedstawienia dowodów. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ nie był zatem zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy.

Mając na względzie opisane wyżej odstępstwa procesowe, szczególną rolę wnioskodawcy w tym postępowaniu, który je inicjuje i jednocześnie ponosi ciężar dowodzenia faktów, z których wyprowadza korzystne dla siebie skutki - przyznanie pomocy, należy stwierdzić, że w realiach kontrolowanej sprawy skarżąca nie wykazała w stosownym terminie istnienia warunków niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy.

Jak już wyżej wskazano, zgodnie z § 13zw ust. 1a rozporządzenia, pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca 31 marca 2023 r. zakupiła zboże, a konkretnie pszenicę konsumpcyjną (dokumentuje to faktura nr [...]) i że nastąpiło to w związku z prowadzoną przez skarżącą produkcją zwierzęcą. Bezsporne było bowiem, że tego rodzaju produkcję skarżąca prowadzi, natomiast skarżąca mimo podniesienia w odwołaniu, że zakupiła pszenicę z przeznaczeniem na siew nie udowodniła tej okoliczności. Skoro zaś następnie ten sam rodzaj zboża (pszenica) został sprzedany, brak było podstaw do przyznania pomocy. Nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia, że zakupiono pszenicę konsumpcyjną, a sprzedano pszenicę paszową, gdyż § 13zw ust. 1a rozporządzenia stanowi jedynie o zakupie i sprzedaży tego samego rodzaju zboża.

Powyższe oznacza, że organy nie naruszyły § 13zw ust. 1a rozporządzenia ani powołanych w skardze przepisów postępowania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.