Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2029/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 57 ust 1 pkt 1 i 9
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1175
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania obywatelki [...] I. T. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.

W dniu 25 października 2013 r. I. T. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowy wniosek został umotywowany wykonywaniem pracy w [...] Sp. z o.o., w której cudzoziemka wykupiła udziały.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Wojewoda na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i 9 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach orzekł o odmowie udzielenia wnioskodawczyni wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu do przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji uznał, iż dołączone przez stronę kserokopie dokumentów - ze względu na brak potwierdzenia ich za zgodność z oryginałem - pozbawione są mocy dowodowej. Tym samym - zdaniem organu - strona nie udokumentowała posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, rozpatrując przedmiotową sprawę w oparciu o przesłanki zawarte w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach Wojewoda [...] wskazał, iż ze względu na niedołączenie przez stronę dokumentów potwierdzających, iż prowadzona przez cudzoziemkę działalność gospodarcza przyczynia się do spadku bezrobocia, wzrostu inwestycji, transferu nowoczesnych technologii czy wprowadzania korzystnych innowacji wywierających znaczący wpływ na gospodarkę Polski, nie była możliwa ocena korzystności prowadzonej przez cudzoziemkę spółki dla gospodarki narodowej. Organ również zaznaczył, iż strona nie udokumentowała odprowadzania przez jej spółkę należnych podatków do Skarbu Państwa oraz nie przedstawiła dokumentów przedstawiających aktualną kondycję finansową [...] Sp. z o.o. Ponadto, jak wskazał organ I instancji, strona złożyła wniosek o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uchybieniem 45-dniowego ustawowego terminu.

Organ pierwszej instancji pismami z dnia 11 grudnia 2013 r. (prawidłowo doręczone w dniu 18 grudnia 2013 r.) oraz z dnia 22 stycznia 2014 r. (prawidłowo doręczone w dniu 28 stycznia 2014 r.) wezwał pełnomocnika strony, m.in. o dostarczenie dokumentów potwierdzających legalny pobyt I. T. na terytorium Polski po dniu 31 października 2013 r. lub potwierdzenie opuszczenia tego terytorium po wskazanej dacie. Do dnia wydania przez Wojewodę [...] decyzji, materiał dowodowy nie został uzupełniony o wymagane dokumenty dotyczące legalnego pobytu strony na terytorium Polski lub opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po ww. dacie. Organ pierwszej instancji ustalił, iż cudzoziemka nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem przebywa w Polsce nielegalnie. Tym samym wobec cudzoziemki mają zastosowanie przepisy art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, przemawiające za obligatoryjną odmową udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji I. T. podniosła, iż wobec niej mają zastosowanie przesłanki zawarte w art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Powodami, dla których, wobec strony zachodzi przesłanka z powyższego artykułu są: wczesna ciąża, w której "była Pani I. T...." oraz niebezpieczna sytuacja na [...] w związku z wydarzeniami w [...]. Na dowód zagrożonej ciąży cudzoziemki do odwołania zostało dołączone wydane przez NZOZ [...] zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2013 r. zgodnie z którym: "ciąża wczesna, poronienie zagrażające. Zaleca się leżenie w domu, zakaz podróży, wysiłku fizycznego i sytuacji stresowych". Ponadto do przedmiotowego odwołania zostały dołączone wydruki z prasy z informacjami dot. aktualnych na dzień złożenia przedmiotowego odwołania wydarzeń na [...].

Rozpatrując powyższe odwołanie Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wskazał, że w dniu 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane oraz prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Jednocześnie art. 53 b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach stanowią, iż cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14, 16 - 18 oraz w art. 53 a ust 1 pkt 1 - 3, 3b i 4, jest obowiązany posiadać:

• ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz

• stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13 i 14 oraz w art. 53 a ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2, 3b i 4.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r. Nr 182 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z treścią art. 9 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53 a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł i 456 zł dla osoby w rodzinie. Ponadto zgodnie z art. 53 b ust. 5a ustawy o cudzoziemcach uważa się, że koszty zamieszkania, o których mowa w ust. 5, obejmują co najmniej wysokość stałych opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu w rozliczeniu na liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu, a ponadto opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.

Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w dniu złożenia przedmiotowego wniosku I. T. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen upoważniającej do wielokrotnych wjazdów wydanej przez konsula w [...] na okres 45 dni w celu biznesowym z terminem ważności od 13 września 2013 r. do 28 stycznia 2014 r. Z treści przedmiotowego wniosku cudzoziemki o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski wynika, że I. T. wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 września 2013 roku.

Wniosek o udzielenie cudzoziemce niniejszego zezwolenia został złożony w dniu 25 października 2013 r., czyli z uchybieniem terminu wskazanego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z powołanym artykułem cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemca przebywającego na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Wobec strony ma zatem zastosowanie art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu.

Organ drugiej instancji wskazał, że cudzoziemka przebywa na terytorium Polski, jednakże w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy organ odwoławczy w piśmie z dnia 30 maja 2014 r. wezwał pełnomocnika strony o nadesłanie m.in. dokumentów potwierdzających legalny pobyt cudzoziemki po dniu 30 października 2013 r. na terytorium Polski lub potwierdzenia opuszczenia tego terytorium po wskazanej dacie (m.in. uwierzytelnionej kserokopii dokumentu podróży, biletu, tzw. boarding pass etc.). Pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 5 czerwca 2014 r. wezwania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia pełnomocnik nie uzupełnił akt przedmiotowej sprawy o dokumenty potwierdzające legalny pobyt cudzoziemki po dniu 30 października 2013 r. na terytorium Polski lub potwierdzenie opuszczenia tego terytorium po wskazanej dacie.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2014 r. w celu przeglądu akt przedmiotowej sprawy do Urzędu stawiła się I. T. wraz z pełnomocnikiem. Do akt sprawy dołączono podpisane przez stronę i pełnomocnika oświadczenia o zapoznaniu się z aktami spraw, co świadczy o tym, iż cudzoziemka nadal przebywa na terytorium Polski.

Złożenie wniosku z uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach pozbawia stronę jedynie możliwości skorzystania z uprawnienia określonego w art. 61 ust. 3 ustawy i nakłada na cudzoziemca obowiązek opuszczenia Polski określony w art. 61 ust. 4 ustawy przed upływem legalnego pobytu. Nielegalny pobyt na terytorium Polski stanowi natomiast przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia określoną w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy. Cudzoziemiec, który złożył wniosek w trakcie legalnego pobytu na terytorium Polski, ale z uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy ma możliwość uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1i2 ustawy, w przypadku opuszczenia terytorium Polski przed upływem legalnego pobytu.

Organ odwoławczy wskazał, iż mając na uwadze przytoczone przez pełnomocnika strony w odwołaniu okoliczności wskazujące na wypełnienie przez I. T. przesłanek z art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy wezwał stronę do dostarczenia aktualnego zaświadczenia lekarskiego dotyczące stanu zdrowia cudzoziemki.

W odpowiedzi wpłynęła korespondencja od pełnomocnika cudzoziemki wraz m.in. z wydanym przez [...] Sp. z o.o. zaświadczeniem lekarskim o następującej treści: "Pacjentka pod opieką ginekologa", oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. A. P., posiadającego zezwolenie na osiedlenie na terytorium Polski, o zobowiązaniu się do świadczenia przez niego pomocy finansowej na rzecz I. T. Na dowód stabilnej sytuacji finansowej A. P. do dołączono również wydaną przez bank [...] S.A. Oddział w W., pozytywną opinię bankową oraz zaświadczenia z Banku [...] w W. S.A. wskazujące na saldo na rachunkach PLN i USD A. P. na dzień 25 kwietnia 2014 r.

Ponadto w dniu 23 kwietnia 2014 r. pełnomocnik strony dołączył pismo informujące o niestabilnej sytuacji w [...] wraz z wydrukami z prasy polskiej, jednocześnie podkreślając, iż powyższe wydarzenia wystąpiły niezależnie od woli cudzoziemki, wskazując na to, że dalszy pobyt I. T. jest uzasadniony "...zarówno względami losowymi, stanem zdrowia a przede wszystkim względami humanitarnymi, z uwagi na obecną sytuację w jej kraju ojczystym."

Natomiast w dniu 15 maja 2014 r. pełnomocnik wnioskodawczyni dołączył wydane przez [...] Sp. z o.o. zaświadczenia lekarskie z dnia [...] maja 2014 r. o treści: "Pacjentka pod opieką ginekologa - regulacja cyklu miesiączkowego (hormonalnie)" oraz z dnia [...] maja 2014 r. o treści: "Pacjentka obecnie w czasie leczenia ginekologicznego. Wskazanie ciągłości dalszego leczenia w tut. poradni."

W dniu 23 czerwca 2014 r. wpłynęło pismo pełnomocnika strony wraz z załączonym do niego plikiem dokumentacji dotyczącej prowadzonej przez I. T. działalności gospodarczej, zaświadczeniem lekarskim z dnia [...] czerwca 2014 r. wystawionymi przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej o następującej treści: "W/wym. po urazie kręgosłupa piersiowego (silne stłuczenie kręgosłupa dn. [...].06.2014 roku). Wymaga leżenia i opieki osób trzecich" oraz skierowaniem rtg kręgosłupa cudzoziemki.

Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wskazał, że z uwagi na wątpliwości do co faktycznego stanu zdrowia cudzoziemki wystąpił do lekarza specjalisty medycyny rodzinnej z pismem o udzielenie informacji dotyczącej potwierdzenia, iż I. T. wymaga leczenia na terytorium Polski, które w konsekwencji uniemożliwia jej podróżowanie i odbycie leczenia w kraju pochodzenia oraz czy dysponuje on stosowną dokumentację lekarską potwierdzającą taką diagnozę, jednocześnie informując lekarza o tym, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może powołać biegłego w celu sprawdzenia faktów dotyczących stanu zdrowia cudzoziemki.

Pomimo prawidłowego dwukrotnego awizowania ww. wezwania, pismo zostało zwrócone do organu z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Zgodnie z art. 44 § 4 kpa pismo zostało uznane za prawidłowo doręczone.

Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu kwestii związanych z niestabilną sytuacją na [...] organ odwoławczy wyjaśnił, iż jak wynika z ogólnie dostępnych źródeł informacji obecna sytuacja w [...] (miejscowości, z której pochodzi cudzoziemka) charakteryzuje się stabilnością i nie stwarza podstaw do uznawania ją za zagrażającą życiu lub zdrowiu obywateli [...], w tym I. T.

Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców podkreślił, iż zgodnie z art. 53 a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli:

1/ przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej;

2/ wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3/ wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej;

4/ organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002 r., str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52). Jednocześnie zgodnie z art. 57 ust. 9 powołanej ustawy przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 3- 9 oraz ust. 2-7 nie stosuje się do cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a ust. 2.

Organ odwoławczy wskazał, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie cytowanego art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi.

W ocenie organu odwoławczego z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przedmiotowe zezwolenie ma umożliwić stronie wyłącznie możliwość legalnego pobytu na terytorium Polski i uniknięcie ewentualnego zobowiązania cudzoziemca do powrotu, ewentualnie opuszczenie terytorium Polski i unikniecie konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu, a nie jak deklaruje - kontynuowanie tu leczenia. Cudzoziemka nie udokumentowała, iż wobec niej zachodzi przesłanka z art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Jednocześnie I. T. wypełniła negatywną przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, obligująca organ administracyjny do odmowy udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy ("cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony...") podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne.

Końcowo organ drugiej instancji podkreślił, iż w związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy odstąpił od badania spełnienia przez cudzoziemkę przesłanek z art. 53 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 53 b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2014 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w imieniu I. T., profesjonalny pełnomocnik. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zarzucił:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 61 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że I. T. złożyła wniosek o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt z uchybieniem terminu wskazanego w w/w przepisie;

b) art. 61 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że I. T. była obowiązana opuścić terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony;

c) art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że skarżąca nie dołączyła dokumentów potwierdzających, iż prowadzona przez cudzoziemkę działalność gospodarcza przyczynia się do spadku bezrobocia, wzrostu inwestycji, transferu nowoczesnych technologii czy wprowadzania korzystnych innowacji wywierających znaczący wpływ na gospodarkę Polski;

d) art. 53 a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że nie występuje wyjątkowa sytuacja osobista u skarżącej, która wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej a mianowicie, że stan zdrowotny cudzoziemki obecnie nie wymaga leczenia i opieki osób trzecich oraz, że sytuacja w [...] charakteryzuje się stabilnością i nie stwarza podstaw do uznawania ją za zagrażającą życiu lub zdrowiu obywateli [...];

e) art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w/w przepis ma zastosowanie wobec skarżącej, przemawiający za obligatoryjną odmową udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia;

2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:

a) art. 7 kpa poprzez przekroczenie zasady prawdy obiektywnej,

b) art. 8 kpa poprzez zignorowanie istotnych dla postępowania okoliczności i tym samym nadwyrężenia zaufania do organu administracji;

c) art. 77 kpa poprzez naruszanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

d) art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa przez nie uwzględnienie całokształtu materiału w sprawie.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej opisał stan faktyczny i prawny sprawy, szczegółowo uzasadniając wskazane zarzuty.

Podkreślił, że składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł o zmianę tej decyzji i udzielenie skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na 2 lub 3 miesiące na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Zmiana podstawy ubiegania się o zezwolenie na pobyt czasowy cudzoziemki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej została spowodowana istotną zmianą sytuacji osobistej cudzoziemki spowodowaną stanem zdrowia oraz sytuacją w jej kraju pochodzenia na [...]. Powodami, dla których wobec strony zachodzi przesłanka z art. 53 a ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach była wczesna ciąża z zagrożeniem poronienia, w której była wówczas skarżąca oraz niebezpieczna sytuacja na [...].

W dniu złożenia przedmiotowego wniosku skarżąca przybywała na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na podstawie wizy Schengen upoważniającej do wielokrotnych wjazdów, wydanej przez konsula w [...] na okres 45 dni w celu biznesowym z terminem ważności od 13 września 2013 r. do 28 stycznia 2014 r. i wjechała na terytorium Polski w dniu 16 września 2013 r. Wniosek o udzielenie cudzoziemce zezwolenia został złożony w dniu 25 października 2013 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, przy składaniu wniosku I. T. była przekonana, że 45 – dniowy termin należy liczyć wstecz od daty, w której upływa ważność wizy (tj. 28 stycznia 2014 r.). Pełnomocnik wskazał, że cudzoziemka przeoczyła z uwagi na bardzo drobny druk oraz pieczątkę potwierdzającą przekroczenie granicy, która częściowo zasłaniała część tekstu na wizie, iż okres zezwolenia na jej pobyt został określony na 45 dni. Nawet gdyby skarżąca prawidłowo odczytała zapis na wizie, to aby spełnić wymogi art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach winna była złożyć wniosek o zezwolenia na pobyt na czas określony na terytorium RP w dniu przekroczenia granicy, co było z oczywistych przyczyn niewykonalne.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej zachodzi przesłanka określona w art. art. 53 a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z powodu złego stanu zdrowia cudzoziemki, potwierdzonego w zaświadczeniach lekarskich.

W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik skarżącej opisał sytuację polityczną na [...].

Podsumowując pełnomocnik skarżącej wskazał, że wobec treści wniosku zawartego w odwołaniu o zmianę decyzji, Wojewoda [...] w ramach samokontroli mógł wydać nową decyzję na podstawie art. 132 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowił art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 234, poz. 1694 ze zm.), zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie.

Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ww. ustawy, cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemca przebywającego na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu (art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że wniosek skarżącej został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a zatem wobec cudzoziemki nie ma zastosowania art. 61 ust. 3 ustawy, co oznacza, iż jej pobyt na terytorium Polski po upływie okresu pobytu oznaczonego na posiadanej wizie i nie może zostać uznany za legalny.

Biorąc powyższe pod uwagę, skoro okresu pobytu oznaczonego na posiadanej wizie rozpoczął bieg w dniu 16 września 2013 r. (data przekroczenia granicy przez cudzoziemkę) a określony został na 45 dni , to zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, była ona zobowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony w dniu wjazdu do Polski. Złożenie wniosku w dniu 25 października 2013 r., co - jak wyżej wskazano - miało miejsce w niniejszej sprawie nastąpiło zatem z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, była ona więc zobowiązana opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Termin liczony jest względem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej przez cudzoziemca wizie, a nie względem ważności tej wizy. Błędne było przekonanie cudzoziemki, że termin 45 – dniowy powinien zostać obliczony względem daty okresu ważności wizy. Okoliczność, że w niniejszej sprawie powyższy termin ten pokrywa się z długością pobytu wynikającą z wizy nie może powodować niestosowanie powyższego przepisu.

Skoro skarżąca obowiązku tego nie wypełniła - co zostało ustalone przez organy - prawidłowo przyjęto, że w dniu wydania decyzji w sprawie przebywała w Polsce nielegalnie. Powyższe uzasadniało odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Spełnienie którejś z pozytywnych przesłanek udzielenia zezwolenia na zamieszkanie (wskazanych w art. 53 ustawy o cudzoziemcach) umożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku jedynie przy braku przesłanek negatywnych (art. 57).

Reasumując, odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach jest uzasadniona także wówczas, gdy cudzoziemiec złożył wniosek w czasie legalnego pobytu, ale z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i w konsekwencji przebywał na terytorium Polski nielegalnie w chwili wydawania decyzji w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 273/07, ONSAiWSA 2009/4/75).

Powyższe wskazuje, że cudzoziemka składając powyżej opisany wniosek w dniu 25 października 2013 r. przebywała w Polsce nielegalnie.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stwierdza, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli:

1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej;

2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej;

4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52).

Analizując przedmiotowe przesłanki należy przyjąć, że w grę mógłby ewentualnie wchodzić wskazywany przez stronę art. 53a ust. 2 pkt 2 stanowiący o tym, że cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie na terytorium RP, można udzielić zezwolenia na zamieszkanie jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga jego obecności na tym terytorium. W ocenie strony wyjątkowość jej sytuacji osobistej polega na tym, że stan zdrowotny cudzoziemki obecnie wymaga leczenia i opieki osób trzecich oraz, że sytuacja w [...] charakteryzuje się stabilnością i stwarza podstawy do uznawania ją za zagrażającą życiu lub zdrowiu obywateli [...].

Przepis art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zawiera konstrukcję prawną, odnoszącą się do wyjątkowych zdarzeń, która nie może być przedmiotem rozszerzającej wykładni. Wyjątkowa sytuacja osobista określona w art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, musi być rzeczywiście niepowszednia, szczególna, nietypowa, a jednocześnie wymagająca pobytu na terenie Polski, celem uregulowania ważnej, indywidualnej sprawy. Zdaniem Sądu zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie powyższego przepisu służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w specyficznych, niestandardowych i niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Do zakresu objętego hipotezą tego przepisu należałaby np. sytuacja związana z koniecznością kontynuowania specjalistycznej procedury leczniczej w Polsce, niedostępnej w kraju pochodzenia.

W ocenie Sądu na aprobatę zasługuje twierdzenie organu, że takich okoliczności skarżąca nie przedstawiła i nieuprawdopodobniła. Jak słusznie zauważył organ, powołując się na dane z zaświadczeń lekarskich, skarżąca ma pewne problemy zdrowotne, lecz nie o charakterze nagłego zdarzenia medycznego. Z dołączonych do pism pełnomocnika skarżącej zaświadczeń wynika, że "pacjentka znajduje się pod opieką ginekologa - regulacja cyklu miesiączkowego - hormonalnie" oraz "pacjentka obecnie w czasie leczenia ginekologicznego (zaświadczenie wydane przez [...] Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2014 r. oraz z dnia [...] maja 2014 r.).

Analizując stan zdrowia cudzoziemki wobec złożenia przez jej pełnomocnika zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej o następującej treści: "W/wym. po urazie kręgosłupa piersiowego (silne stłuczenie kręgosłupa dn. [...].06.2014 roku). Wymaga leżenia i opieki osób trzecich" Szef Urzędu Do Spraw Cudzoziemców wystąpił do lekarza specjalisty medycyny rodzinnej z pismem o udzielenie informacji dotyczącej potwierdzenia, iż I. T. wymaga leczenia na terytorium Polski, które w konsekwencji uniemożliwia jej podróżowanie i odbycie leczenia w kraju pochodzenia. Pomimo prawidłowego dwukrotnego awizowania ww. wezwania, pismo zostało zwrócone do organu z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Zgodnie z art. 44 § 4 kpa pismo zostało uznane za prawidłowo doręczone.

Oceniając złożone zaświadczenia lekarskie stwierdzić należy, że nie wynika z nich by pobyt cudzoziemki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej był konieczny z medycznego punktu widzenia. Nie są to schorzenia nietypowe, wymagające specjalistycznej procedury medycznej czy też zagrażające życiu. Możliwość leczenia powyższych schorzeń dostępna jest na [...].

Ponadto zdaniem Sądu niewątpliwie nie stanowi takiej okoliczności powołany w odwołaniu argument dotyczący niestabilnej sytuacji na [...], która zagrażałaby zdrowiu i życiu wnioskodawczyni. Udzielenie I. T. wnioskowanego zezwolenia w celu umożliwienia jej uniknięcia konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu na terytorium Polski byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 powołanej ustawy, gdyż przedmiotowe zezwolenie jest udzielane w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski.

Nie zachodziły więc podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Nie zasadny jest wskazany w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 132 kpa. Zarzut ten dotyczy postępowania organu pierwszej instancji. Możność zastosowania powyższego przepisu przez organ, który wydał decyzję, jest uzależniona nie tylko od spełnienia warunku wniesienia odwołania przez wszystkie strony (art. 132 § 1 i 2), lecz także od uznania przez ten organ, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jeżeli organ pierwszej instancji uzna żądanie strony zawarte w odwołaniu za usprawiedliwione. Warunkiem wydania przez organ pierwszej instancji nowej decyzji, o której mowa w art. 132 § 1, jest, aby odwołanie zasługiwało w całości na uwzględnienie. Uwzględnienie odwołania w całości to "uwzględnienie co do treści żądania zawartego w odwołaniu (...) oraz uwzględnienie żądania co do zakresu zmiany decyzji" (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 572). Organ administracji publicznej, który uznał, że brak przesłanek formalnych wydania nowej decyzji albo że odwołanie nie może być uwzględnione w całości, jest obowiązany postąpić zgodnie z przepisem art. 133, tzn. przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Na (faktyczną) odmowę zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ, który tę decyzję wydał, stronom odwołującym się nie służy żaden środek prawny.

Podsumowując podkreślić należy, że głównym motywem postępowania skarżącej jest chęć wykonywania pracy w Polsce, co jak już wyżej wspomniano spełnia przesłankę z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z akt sprawy pierwotnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem właśnie w tym trybie. Stwierdzenie przez organ w toku postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji, że skarżąca uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, skłoniło skarżącą do modyfikacji wniosku i wskazania odmiennych okoliczności w odwołaniu. Mając na uwadze te okoliczności, w ocenie Sądu brak było podstaw legalizacji tego pobytu na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, bowiem tego przepisu nie można traktować jako sposobu na legalizację pobytu na terytorium Polski, który miałby umożliwić cudzoziemcowi pozostanie w Polsce i kontynuację zatrudnienia, a także uniknięcie konsekwencji złożenia wniosku w trybie zwykłym (art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) z uchybieniem ustawowego terminu.

Podsumowując, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organy słusznie uznały, że wniosek o udzielenie skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 tej ustawy i brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy. W związku z powyższym prawidłowo uznano, że przebywa ona na terytorium Polski nielegalnie, co na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 skutkuje odmową udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Również z urzędu Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.