Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 906/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 26
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 623
article: art. 2 par. 2,  art 36  par. 1 pkt 1 i art 39,art 210 par. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie powstania długu celnego, obowiązku zapłaty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie adwokatowi H. Ł-F. z kancelarii adwokackiej w Szczecinie kwotę [...] zł brutto z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę [...]z tytułu poniesionych wydatków.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego [...] decyzją z[...]. na podstawie art. 21 § 1 ust. 2, art. 53 § 4 i art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), art. 9 § 1, art. 13 § 1 i § 3 pkt 2, art. 21, art. 29, art. 35 § 1, art. 38, art. 39, art. 210 § 1 pkt 1, art. 210 § 2, art. 222 § 2, art. 230 § 1, art. 241 § 2, art. 242 § 3 oraz art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623),, art. 2 ust. 2 , art. 5 ust. 1 pkt 3 , art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 4 , art. 11c, art. 15 ust. 4 , art. 18 ust. 1, art. 34ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 36 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2196), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 219, poz. 2153) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 16 stycznia 2004 r. - sposób stosowania kursów walut obcych, ogłaszanych przez NBP w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 64), określił S. W. dług celny w kwocie [...] zł, podatek akcyzowy w kwocie [...] zł oraz podatek od towarów i usług w łącznej wysokości [...] zł, w związku z nielegalnym wprowadzeniem na polski obszar celny trzech samochodów osobowych marki: S. o numerze nadwozia [...] , O. o numerze nadwozia, R.o numerze nadwozia.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, że w dn. [...] . funkcjonariusze Komisariatu Policji , na skutek podejrzenia o wprowadzenie na polski obszar celny ww. pojazdów bez wymaganej procedury celnej, dokonali przeszukania posesji należącej do S. W. w trakcie którego doszło do zatrzymania trzech wskazanych pojazdów wraz z pozostawionymi dokumentami w postaci zielonej karty, wymeldowania z terenu Niemiec oraz kluczykami do tych pojazdów. Do sporządzonego protokołu z przeszukania, S. W. oświadczył, iż zabezpieczone przez Policję samochody są własnością jego synów S. i W. W., którzy zakupili te pojazdy w nieznanym mu celu. W trakcie przesłuchania, jakie odbyło się na Komisariacie Policji, S. W. zmienił pierwotne oświadczenie wyjaśniając, iż przedmiotowe samochody osobowe zostały pozostawione przez nieznanych mu Rosjan w celu przechowania ich u skarżącego przez kilka dni. W zamian za tę przysługę skarżący miał otrzymać telewizor. Zgodnie z dalszymi wyjaśnieniami skarżącego opisującymi przebieg wydarzeń, Rosjanie zdjęli z samochodów biało-czerwone tablice rejestracyjne, pozostawiając wewnątrz pojazdów niemieckie tablice rejestracyjne oraz brify i zielone karty.

Wobec tego, iż S. W. nie przedstawił dokumentów świadczących o dokonaniu odprawy celnej wwiezionych samochodów, Naczelnik Urzędu Celnego wszczął wobec S. W. postępowanie celne uznając go za dłużnika długu celnego w rozumieniu art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego i określił kwotę długu celnego według metody ostatniej szansy określonej w art. 29 § 1 kodeksu celnego.

W odwołaniu od tej decyzji S. W. wniósł o jej uchylenie powołując się na treść orzeczenia Sądu Rejonowego w Gryfinie z 7 marca 2005 r. sygn. akt II Ks 8/05, w którym sąd umorzył postępowanie karne skarbowe wszczęte wobec skarżącego na skutek postawionego mu zarzutu popełnienia czynu polegającego na przyjęciu na przechowanie trzech samochodów osobowych, stanowiących przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 86 § 3 Kodeksu karnego skarbowego. W uzasadnieniu odwołania S. W. wskazał, iż nie jest właścicielem tych pojazdów, nie sprowadzał ich z zagranicy i jako osoba nie posiadająca wykształcenia nie miał wiedzy, iż przechowując pojazdy zostanie uznany za osobę, która dokonania nielegalnego sprowadzenia pojazdów na polski obszar celny.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustaw - prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) w związku z art. 262 oraz art. 210 § 3 pkt 3 stawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ ten powołując się na treść art. 36 § 1 pkt 1 i art. 39 Kodeksu celnego stwierdził, iż towary które zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać przedstawione organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny, lub przez osobę która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W sytuacji, gdy towary zostały wprowadzone z naruszeniem powołanych przepisów, stosownie do postanowień art. 9 tej ustawy uznaje się je za nielegalnie wprowadzone. Dłużnikiem długu celnego w tym przypadku jest ze względu na treść art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego osoba, która nabyła, posiadała lub posiada towar nielegalnie wprowadzony, i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.

Odnosząc się do zarzutu strony, w którym zakwestionował fakt uznania go za dłużnika długu celnego, organ ten wskazał, iż stosownie do treści powołanego powyżej art. 210 § 3 pkt 3 dłużnikiem jest ta osoba która posiadała pojazdy nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. Bezspornym jest, iż auta te nie zostały zgłoszone do odprawy celnej, a ich fakt pozostawania na posesji skarżącego został stwierdzony protokołem z przeszukania sporządzonym przez funkcjonariuszy Policji. W ocenie tego organu Naczelnik Urzędu Celnego [...] miał podstawy by przyjąć, że skarżący wiedział, iż samochody nie zostały poddane odprawie celnej, albowiem zeznał do protokołu z przesłuchania sporządzonego na Komisariacie Policji, że pojazdy miały być odebrane po kilku dniach w celu dopełnienia formalności celnych związanych z przywozem tych aut z Niemiec. Ponadto powołując się na zapis art. 273 kodeksu celnego organ ten uznał za nieuzasadniony argument skarżącego, iż umorzenie postępowania karnego skarbowego, stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania celnego. Sąd w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. (sygn. Akt) II Ks 8/05) przyjął bowiem korzystniejsze dla skarżącego przepisy, które obowiązują po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Dla ustalenia odpowiedzialności za dług celny nie ma zaś znaczenia wina osoby, czy też jej brak. Wystarczające jest spełnienie przesłanek wskazanych w art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W sprawie tej jak prawidłowo przyjęły organy celne ze względu na treść art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające - Prawo celne ( Dz. U. Nr 68 poz. 623 ) zastosowanie mają przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

(Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 ze zm.). Wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego, stosownie do treści art. 2 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. Osoba wprowadzająca towary na polski obszar celny lub która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, zobowiązana jest do niezwłocznego ich dostarczenia do granicznego urzędu celnego albo miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, w celu objęcia ich określoną procedurą celną (art. 39 w zw. z art. 36 § 1 kodeksu celnego i art. 60 § 1 tegoż kodeksu). Każdy towar objęty procedurą celną, powinien więc być zgłoszony do tej procedury. Przepis art. 3 § 3 kodeksu celnego wymienia procedury celne. Jedną z takich procedur jest dopuszczenie do obrotu (vide: art. 3 § 3 pkt 1), która to procedura zgodnie z art. 84 kodeksu celnego nadaje towarowi niekrajowemu status celny towaru krajowego. Objęcie tą procedurą celną następuje jednak po spełnieniu wymogów określonych w art. 36 i art. 39 Kodeksu celnego. W razie naruszenia tych wymogów dochodzi do nielegalnego wprowadzenia towaru, co wyraźnie wynika z treści art. 9 § 1 kodeksu celnego. W takim przypadku organ celny stosownie do art. 39 Kodeksu celnego, podejmuje działania w celu uregulowania sytuacji tego towaru. Konsekwencją nielegalnego wprowadzenia towaru jest powstanie długu celnego w przywozie. Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 1 kodeksu celnego dług celny w przywodzie powstaje w razie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dłużnikami są w tym przypadku osoby wymienione w art. 210 § 3 kodeksu celnego. Jednym z takich dłużników jest osoba, która posiadała lub posiada towar nielegalnie wprowadzony, i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.

W ocenie Sądu organy celne prawidłowo na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego uznały S. W. za dłużnika długu celnego. W przedmiotowej sytuacji wystąpiły bowiem przesłanki wynikające z powołanego przepisu oraz art. 9 kodeksu celnego.

Bezspornym jest to, iż trzy samochody osobowe marki: S.o numerze nadwozia[...] , O. o numerze nadwozia [...] R. o numerze nadwozia[...] , sprowadzone z terenu Niemiec, nie zostały poddane określonej procedurze celnej. Doszło więc, jak słusznie uznały organy celne do nielegalnego wprowadzenia towarów na polski obszar celny, konsekwencją czego było powstanie długu celnego stosownie do zapisów art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego.

W dniu dokonanego przez funkcjonariuszy Policji przeszukania posesji skarżącego, tj. 24 kwietnia 2004 r. S. W. był w posiadaniu ww. samochodów, które jak sam oświadczył, przyjął na przechowanie od nieznanych mu Rosjan. Wbrew temu co zarzuca skarżący, do zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 210 § 3 pkt 3 kodeksu celnego nie jest więc wymagany tytuł prawny w postaci prawa własności tych pojazdów, a jedynie sam fakt ich posiadania. To, że skarżący był w posiadaniu tych pojazdów zdaniem Sądu w sprawie tej nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, organy celne miały również podstawy do uznania, iż skarżący wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że ww. pojazdy zostały nielegalnie wprowadzone na polski obszar celny. Skarżący odmiennie w toku postępowania po zatrzymaniu pojazdów przedstawiał okoliczności wejścia w ich posiadanie. Początkowo twierdził, iż pojazdy te zostały sprowadzone przez jego synów w nieznanym mu celu. W trakcie przesłuchania na Komisariacie Policji w , skarżący zeznał, iż na prośbę nieznanych mu Rosjan zgodził się na przechowanie pojazdów przez okres kilku dni, po upływie których pojazdy miały być zabrane w celu dopełnienia procedur celnych. Skarżący musiał więc mieć świadomość, że samochody te przy wjeździe na polski obszar celny nie zostały zgłoszone do odpowiedniej procedury celnej. Skoro jak wynika z twierdzeń skarżącego widział dokonaną przez Rosjan zamianę tablic rejestracyjnych z biało-czerwonych na niemieckie i wiedział o pozostawieniu brifów i zielonej karty wewnątrz pojazdów to tym samym nie mógł wyprowadzić wniosku, iż pojazdy pozostawione na terenie jego posesji wraz z tablicami rejestracyjnymi i wskazanymi dokumentami identyfikacyjnymi pojazdu, niezbędnymi do dokonania ich oclenia, zostały poddane już odprawie celnej. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż skarżący nie posiada wykształcenia i stosownej wiedzy prawnej. Nieznajomość przepisów prawa nie zwalnia bowiem z konieczności przestrzegania określonych procedur, a tym bardziej nie może stanowić podstawy do odstąpienia od obciążenia osoby wprowadzającej nielegalnie towar na polski obszar celny z obowiązku uiszczenia należności celnych.

W odniesieniu do zarzutu pominięcia w zaskarżonej decyzji ustaleń poczynionych przez Sąd w postępowaniu karnym skarbowym w postaci umorzenia tego postępowania, jak słusznie wskazały organy celne prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy - Kodeks celny (vide: art. 273 Kodeksu celnego). Postępowanie karne skarbowe, które w przedmiotowej sprawie de facto zostało umorzone z uwagi na korzystniejszą dla skarżącego zmianę przepisów, miało na celu wykazanie winy skarżącego przy popełnianiu zarzucanego mu czynu zabronionego prawem. W postępowaniu celnym wina lub jej brak nie podlega natomiast ocenie. Do uznania kogoś za dłużnika celnego wystarczające jest bowiem spełnienie wskazanych powyżej przesłanek z art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego.

Prawidłowo również organy celne wartość celną tych pojazdów ustaliły wg metody tzw. ostatniej szansy określonej w art. 29 ust. 1 kodeksu celnego w sposób przekonujący wskazując, dlaczego ta metoda powinna być w sprawie zastosowana. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi, skargę jako niezasadną należało oddalić (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).