Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 829/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 170, art. 184 ust. 1, art. 172, art. 187 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 79 poz 523
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 170, art. 171, art. 173, art. 174 i art. 184 ust. 1, art. 185 i art. 187 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 roku w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz.U. Nr 147, poz. 986) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania P. R. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 5 listopada 2010 r. P. R. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wskazując, iż otrzymaną pomoc finansową przeznaczy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby. Do wniosku załączył pozwolenie na budowę, kosztorys budowlany, umowę kredytową oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zakładu Karnego w G. odmówił przyznania P. R. wnioskowanej pomocy finansowej.

Organ I instancji wskazał, że z załączonych do akt sprawy materiałów wynika, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego tj. w dniu 5 listopada 2010 r. P. R. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe zgodnie z art. 70 ust. 1 i 3 oraz art. 173 i art. 174 ustawy o Służbie Więziennej. Organ stwierdził, że skoro najpóźniej od dnia 26 lipca 2010 r. tj. po upływie 21 od dnia złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, P. R. mógł przystąpić do użytkowania obiektu i zamieszkać w nim, oznacza to, że w dniu 5 listopada 2010 roku w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej, miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Od powyższej decyzji P. R. wniósł odwołanie. Zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 roku w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Uzasadniając wskazane zarzuty podniósł, że wskazane powyżej przepisy nie zabraniają dokonywania odbioru technicznego budynku mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wskazał, że podstawowym obowiązkiem Zakładu Karnego było zapewnienie mu mieszkania o standardzie opisanym w przepisach. Dopiero w przypadku braku mieszkań funkcjonariusz bierze na siebie ciężar zapewnienia mieszkania i pomoc finansowa stanowi jedynie częściową rekompensatę poniesionych wydatków.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że P. R. w dniu 10 lipca 2007 roku, a więc jeszcze przed wstąpieniem do służby stałej w Służbie Więziennej złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości G. gm. G.. Decyzję o pozwoleniu na budowę, w której nałożony został obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego zakończeniu budowy co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania otrzymał w dniu 22 sierpnia 2007 roku. Z przedłożonego natomiast przez wnioskodawcę kosztorysu budowy budynku mieszkalnego wynika, że termin oddania budynku do użytkowania ustalono na dzień 10 lipca 2008 roku. Taka sama data zakończenia budowy, jak podkreślił organ odwoławczy została podana przez stronę w zawiadomieniu o zakończeniu budowy obiektu budowlanego złożonym do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 5 lipca 2010 roku. Dodatkowo organ podkreślił, że z wyjaśnień mł. chor. P. R. zawartych w piśmie z dnia 16 maja 2011 roku wynika, że zamieszkał w domu wraz z rodziną w dniu 25 czerwca 2010 roku, a w dniu 5 listopada 2010 roku złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne organ wskazał, że zgodnie z art. 170 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny oraz stopień służbowy lub zajmowane stanowisko. Jednostkowa norma powierzchni mieszkalnej wynosi zgodnie z art. 173 ust 1 ustawy od 7 do 10 m2. Uwzględniając fakt, że wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i posiada jedno dziecko przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej trzem normom, a więc nie mniejszej niż 21 m2. Pomoc finansowa przysługuje na uzyskanie lokalu mieszkalnego zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w rozumieniu ustawy, a więc odpowiadającego co najmniej przysługującym mu normom. Z akt sprawy wynika, że powierzchnia mieszkalna domu jednorodzinnego mieszczącego się w G. gm. G. będącego własnością P. R. wynosi 100,40 m2, a zatem dom spełnia wymogi ustawowe.

Ponadto Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podkreślił, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego udzielana jest na wniosek funkcjonariusza. Złożenie wniosku o udzielenie pomocy wszczyna postępowanie administracyjne, które powinno być rozstrzygnięte według stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku. Zgodnie z art. 184 ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W myśl art. 185 ust. 3 Minister Sprawiedliwości określił w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w zakresie przyznawania pomocy finansowej o której mowa w art. 184 ust.1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej wniosek o przyznanie pomocy finansowej powinien zawierać 1. określenie aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza ; 2. określenie celu, na który ma być przyznane świadczenie; 3. informację o korzystaniu w przeszłości przez funkcjonariusza lub jego małżonka z pomocy finansowej.

Okolicznością wyłączając prawo do przydziału lokalu mieszkalnego jest zgodnie z art. 187 pkt 2 ustawy posiadanie przez funkcjonariusza w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno - pensjonatowego albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.

W niniejszej sprawie bezspornym, w ocenie organu odwoławczego jest, że najpóźniej w dniu 25 czerwca 2010 roku, czyli w dniu zamieszkania rodziny wnioskodawcy w wybudowanym domu (dom był zdatny do użytkowania na cele mieszkaniowe) funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podtrzymując zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji lub zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanej pomocy finansowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. wnosił o jej oddalenie.

W dniu 3 listopada 2011 roku do akt sprawy pełnomocnik Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. złożył oświadczenie skarżącego z dnia 16 maja 2011 roku, stanowiące odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, w którym P. R. wskazał, że w związku z brakiem możliwości mieszkaniowych zamieszkał wraz z rodziną w wybudowanym domu w G. [...] gm. G. od dnia 25 czerwca 2010 r. Jednocześnie poinformował, że w domu cały czas trwają prace budowlano-wykończeniowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – [zwanej dalej w skrócie – p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w G. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzja organu I i II instancji wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) , która weszła w życie z dniem 13 sierpnia 2010r.

Z uwagi na regulacje zawarte w rozdziale 20 tej ustawy – "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", w pierwszej kolejności rozważyć należy kompetencje sądu administracyjnego do zajmowania się niniejszą sprawą. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawił się bowiem pogląd, że w świetle przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, spory dotyczące pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego powinien rozpatrywać sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Stanowisko takie wyrażone zostało np. w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2011r. II SA/Wa 295/11, z dnia 12 kwietnia 2011r., II SA/Wa 203/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2011r., IV SA/Po 273/11. We wskazanych sprawach Sąd uznawał, że sprawa dotycząca przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest sprawą ze stosunku służbowego wymienioną w art. 217 ust. 2 ustawy. Skoro jednak nie została ona wymieniona w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 ustawy, należy uznać, że ustawa nie przewidziała rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy w formie decyzji, a spór w takiej sprawie powinien rozpatrywać sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, zgodnie z art. 220 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obecnym składzie nie podziela powyżej przedstawionego poglądu. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę, w tej sprawie właściwość sądu administracyjnego nie jest wyłączona przez przepisy ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r.

Uprawnienie funkcjonariusza SW w służbie stałej do otrzymywania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wynika z art. 184 ust. 1. Przepis ten zamieszczony jest w rozdziale 18 ustawy zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy". W rozdziale tym kompleksowo określony został zakres uprawnień funkcjonariuszy SW do lokalu mieszkalnego i formy realizacji tego prawa.

W powyższej ustawie w osobnym rozdziale (20) określono zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Zamieszczony w tym rozdziale jako pierwszy art. 217 ust. 2 definiuje pojęcie "spraw ze stosunku służbowego". Zgodnie z tym przepisem, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.

Przełożony funkcjonariusza SW, co do zasady, sprawy ze stosunku służbowego, rozstrzyga w formie pisemnej. Wynika to wprost z art. 217 ust. 1 ustawy, Jednakże w ramach formy pisemnej ustawodawca w niektórych sprawach ze stosunku służbowego przewidział ich załatwienie w trybie postępowania administracyjnego i tym samym kontrolę sądu administracyjnego (art. 218 ust. 1). Niektóre ze spraw (sprawy wynikające z podległości służbowej i stwierdzenie wygaśnięcia stosunku służbowego – art. 219 ust. 1 i 2) w ogóle zostały wyłączone z możliwości ich zaskarżania w jakimkolwiek trybie. Spory zaś o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.

Do tej ostatniej wymienionej grupy spraw, jak wynika z uzasadnień wskazanych wyżej orzeczeń, zaliczone zostały spory o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Z taką wykładnią art. 217 ust. 1 w zw. z art. 184 ust. 1 i w zw. art. 220 ustawy nie można się zgodzić. Zacytowany wyżej art. 217 ust. 2 ustawy wśród spraw ze stosunku służbowego wymienia przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego.

Świadczenia pieniężne przysługujące funkcjonariuszom wymienione zostały w odrębnym rozdziale (19) zatytułowanym "Świadczenia funkcjonariuszy". Ustawodawca wymienia je enumeratywnie w art. 193 ust. 1 i są to: zasiłek na zagospodarowanie, zwrot kosztów przejazdu, nagrody roczne i uznaniowe oraz zapomogi, nagrody jubileuszowe oraz dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zleconych zadań wykraczających poza obowiązki służbowe. Wyliczenie to niewątpliwie nie obejmuje takich świadczeń jak pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu, skoro ustawodawca jednoznacznie zdefiniował w ustawie pojęcie świadczeń pieniężnych, poświęcając im osobny rozdział, a w innym odrębnym rozdziale uregulował świadczenia związane z realizacją prawa do lokalu, brak podstaw aby sprawy o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego traktować jako sprawy o przyznawanie świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 217 ust. 2 ustawy .

Za taką wykładnią art. 217 ust. 2 ustawy przemawia także brzmienie art. 268 ust. 1 i 2 ustawy. Przepis ten jest wprawdzie przepisem przejściowym ale jego redakcja ma istotne znaczenie dla zrozumienia treści art. 217 ust. 2.

W myśl art. 268 ust. 1 ustawy, sprawy ze stosunku służbowego określone w art. 217 ust. 2 prowadzone na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, a więc starej ustawy o Służbie Więziennej z 26 kwietnia 1996 r., wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie niniejszej ustawy.

W świetle art. 268 ust. 2 ustawy postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

Uwzględniając brzmienie przytoczonego przepisu należy zauważyć, że gdyby w pojęciu "sprawa ze stosunku służbowego" na gruncie nowej ustawy o Służbie Więziennej mieściło się pojęcie "sprawy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego" nie byłoby uzasadnienia dla wydzielenia przez ustawodawcę tej ostatniej grupy spraw do odrębnej regulacji w ust. 2 art. 268.

Dodatkowo wskazać należy, że w wielu przypadkach w rozdziale 20 "Mieszkania funkcjonariuszy" ustawodawca wprost przewiduje, że organ podejmuje swoje działania w formie decyzji administracyjnej. W myśl art. 172 i 175 ust.1 ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej lokal mieszkalny przydziela się decyzją administracyjną. Decyzję administracyjną wydaje się także w przypadku orzekania o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu i równoważnika za remont lokalu (art. 181 ust. 1, art. 182 ust. 6 ustawy). Wprawdzie forma decyzji administracyjnej nie została w ustawie wprost przewidziana dla rozstrzygnięć w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, ale w art. 185 ust. 3 zawarta została delegacja dla Ministra Sprawiedliwości do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego trybu postępowania w zakresie przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej o której mowa w art. 184 ust. 1 uwzględniając rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy oraz jednostki organizacyjne właściwe do wypłaty pomocy finansowej, a także termin i miejsce zwrotu pomocy finansowej. W dniu 29 lipca 2010 r. Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U. Nr 147, poz. 986). § 3 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że wypłata przyznanej pomocy finansowej może nastąpić jednorazowo lub w dwóch ratach, nie później jednak niż w terminie dwóch lat od dnia wydania decyzji o przyznaniu tej pomocy. Decyzja określa wysokość rat i terminy ich wypłaty. Brzmienie cytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sprawy dotyczące przyznania funkcjonariuszowi SW pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego rozpoznawane są w formie decyzji i przysługuje od nich odwołanie, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Reasumując, w przedmiotowej sprawie treść przepisu art. 268 ust 1 i 2 oraz uregulowań prawnych zawartych w rozdziale 18 ustawy zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy" wskazuje na tryb administracyjny załatwiania tego rodzaju spraw, uregulowany odrębnie w tym rozdziale. Definicja pojęcia "spraw ze stosunku służbowego " wynikająca z art. 217 ust. 2 ustawy w związku z art. 193 oraz rozróżnieniem spraw ze stosunku służbowego od spraw "mieszkaniowych" w przepisie przejściowym art. 268 ust. 1 i ust. 2 uzasadnia kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy dotyczącej przyznania (odmowy przyznania) pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Sprawy te nie są sprawami, o których mowa w art. 217 ust. 2 ustawy, a należą one do odrębnej grupy spraw, w której właściwość sądu administracyjnego nie została wyłączona.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi i oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...], wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy art. 170, art. 171, art. 173, art. 174, art. 184 ust. 1, art. 185 i art. 187 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r., o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) oraz § 2 rozporządzenia z dnia 29 lipca 2010 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U. Nr 147, poz. 986).

Kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi odmowa przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy administracji uznały, iż P. R. taka pomoc nie przysługuje, gdyż w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu 5 listopada 2010 r. nie spełniał warunków do jej uzyskania, gdyż od dnia 25 czerwca 2010 r. zamieszkał wraz z rodziną w domu jednorodzinnym, którego jest właścicielem. Ponieważ dom jednorodzinny spełniał przysługującą funkcjonariuszowi powierzchnię mieszkalną dla trzech osób i był położony w miejscowości pobliskiej dla miejscowości pełnienia służby, organy orzekające stanęły na stanowisku, że funkcjonariusz w dacie złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Zgodnie z art. 170 ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. W świetle art. 171 powołanej ustawy, prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez: 1) przydział lokalu albo 2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Stosownie do treści art. 184 ust. 1 wymienionej ustawy - funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.

Treść art. 184 ust. 1 ustawy musi być rozpatrywana łącznie z art. 172, który określa okoliczności, jakie winien uwzględnić organ przydzielając funkcjonariuszowi lokal mieszkalny decyzją administracyjną oraz łącznie z art. 187, który określa negatywne przesłanki przydziału lokalu.

Zgodnie z art. 187 ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi:

1/ w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1;

2/ posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej;

3/ którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;

4/ w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2.

Przysługująca na podstawie powyższego przepisu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest świadczeniem, które funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymuje wówczas, gdy nie posiada zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, oraz gdy nie jest możliwy przydział takiego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Podejmując decyzję administracyjną, zarówno w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego, jak i pomocy finansowej na jego uzyskanie, konieczne jest ustalenie, czy osoba, która ubiega się o przydział lokalu mieszkalnego, bądź też która zwraca się z wnioskiem o przyznanie stosownej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, na tle konkretnego stanu faktycznego spełnia ustawowe warunki. W tym miejscu godzi się podnieść, że kwestia prawa funkcjonariusza do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu była przedmiotem rozważań w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych często odmiennie interpretujących to prawo, co spowodowało podjęcie w dniu 29 kwietnia 2009 roku przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały I OPS 7/08 (publik. ONSAiWSA 2009/4/66). Uchwała ta wprawdzie została podjęta na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej, jednak przedstawiony w niej pogląd i argumentacja pozostają aktualne na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

W uzasadnieniu wzmiankowanej uchwały, której treść brzmi: "Nabycie przez funkcjonariusza Służby Więziennej domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy", Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przewidziana ustawą pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. Ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo, że co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu ustalonego w dniu wydania decyzji. Realizacja omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, natomiast drugorzędne znaczenie ma data rozpatrzenia żądania, która oczywiście zależy od liczby wniosków złożonych przez inne osoby oraz od wysokości posiadanych przez organ środków finansowych. NSA w tej uchwale jednoznacznie wskazał, iż: "Decydujące znaczenie bowiem ma, co należy jeszcze raz podkreślić, sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie analizowanego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Istotne więc jest to, jak należy rozumieć zaspokojenie prawa funkcjonariusza do lokalu, a inaczej mówiąc - zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej. Bezsporne zatem jest, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który - składając wniosek - posiada (zamieszkuje, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania, trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w razie nabycia domu w budowie czy w stanie surowym.

W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest fakt, czy skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy posiadał w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), o którym mowa w art. 187 pkt 2 ustawy, a więc czy miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i czy dom (lokal), który posiadał nadawał się do zamieszkania.

W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, pomoc finansową przyznaje się na pisemny wniosek funkcjonariusza. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:

1) określenie aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza;

2) określenie celu, na który ma być przyznane świadczenie;

3) informację o korzystaniu w przeszłości przez funkcjonariusza lub jego małżonka z pomocy finansowej.

Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez funkcjonariusza o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności:

1) umowę ze spółdzielnią mieszkaniową zawartą w formie aktu notarialnego;

2) umowę z firmą deweloperską zawartą w formie aktu notarialnego;

3) umowę przedwstępną kupna lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) zawartą w formie aktu notarialnego;

4) pozwolenie na budowę wraz z kosztorysem budowy domu (§ 2 ust. 3).

W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego skarżący złożył w dniu 5 listopada 2010 r. Do wniosku załączył dokumenty w postaci: decyzji Starosty [...] z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, umowę kredytu na cele mieszkaniowe zawartą w dniu 19 października 2007 r., kosztorys budowy budynku mieszkalnego oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego z dnia 25 czerwca 2010r.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości G. gm. G. w dniu [...], a więc jeszcze przed mianowaniem na funkcjonariusza w służbie stałej (mianowanie nastąpiło z dniem 1 czerwca 2010 r.). Decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości G. gm. G.. Na budowę domu jednorodzinnego skarżący w dniu 19 października 2007 r. zaciągnął kredyt na cele mieszkaniowe w A Banku. Z przedłożonego natomiast przez skarżącego kosztorysu budowy budynku mieszkalnego wynika, że termin oddania budynku do użytkowania określono na dzień 10 lipca 2008 roku. Taka sama data zakończenia budowy, jak słusznie zauważył organ odwoławczy została podana przez skarżącego w pkt IV zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego złożonym do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 5 lipca 2010 r. Dodatkowo na tle powyższych okoliczności należy wskazać, że z wyjaśnień P. R. zawartych w piśmie z dnia 16 maja 2011 r., będącym uzupełnieniem zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że skarżący, jak sam wskazał z powodu problemów mieszkaniowych zamieszkał w domu wraz z rodziną w dniu 25 czerwca 2010 roku. Wniosek natomiast o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego skarżący złożył w dniu 5 listopada 2010 r. Zestawienie powyższych dat prowadzi do konkluzji, że w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową skarżący realnie zamieszkiwał wraz z rodziną w przedmiotowym jednorodzinnym budynku mieszkalnym, którego jest właścicielem.

Mając zatem powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w chwili złożenia wniosku o pomoc finansową na cele mieszkaniowe skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W takiej sytuacji trudno zatem przyjąć, że funkcjonariusz spełnia przesłankę do przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

W świetle przeprowadzonej analizy stanu normatywnego oraz stanu faktycznego w sprawie należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe i posiadają umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a tym samym zarzuty skarżącego dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy oraz przeprowadzenia błędnej wykładni przepisów prawnych nie znajdują potwierdzenia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy innych, wskazanych przez stronę przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Nałożenie bowiem zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Z akt sprawy wynika natomiast, że w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego skarżący nie wykazał, że dom, który posiadał w chwili złożenia wniosku nie nadawał się do zamieszkania, złożył natomiast oświadczenie, w którym potwierdził, że "w związku z brakiem możliwości mieszkaniowych zamieszkał wraz z rodziną w wybudowanym domu od dnia 25 czerwca 2010 r." Podniesiona natomiast przez skarżącego na etapie skargi okoliczność, że "część pomieszczeń mieszkalnych w domu nie nadaje się cały czas do użytku ze względu na to, że nie są zakończone w nich prace budowlano-wykończeniowe" nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pomoc finansowa przysługuje bowiem funkcjonariuszowi, który zgłaszając roszczenie nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem przysługującej mu normy powierzchni mieszkalnej. Brak zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, można byłoby rozważać, gdyby skarżący w momencie złożenia wniosku był właścicielem domu w budowie czy też domu w stanie surowym. Taka jednak sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym w sposób jednoznaczny wynika, że w dniu 25 czerwca 2010 roku skarżący złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, wskazując jako datę zakończenia budowy dzień 10 lipca 2008 roku (karta 4 akt administracyjnych). Dokumentacja ta wskazuje równocześnie na wyposażenie wybudowanego budynku we wszystkie konieczne media. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że w domu trwają nadal prace budowlano - wykończeniowe nie zmienia oceny, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu przepisów art. 184 w związku z art. 187 pkt 2 ustawy. W tym miejscu godzi się ponieść, że niejednokrotnie już w trakcie zamieszkiwania w lokalu (domu) jego lokatorzy (właściciele, najemcy) podejmują się przeprowadzenia remontu (przebudowy, wymiany instalacji, wyposażenia) nie jest to jednak nigdy traktowane jak brak możliwości zamieszkiwania w takim lokalu równoznacznego z niezaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. W nowo wybudowanym domu zapewne jeszcze długo będą trwały prace adaptacyjno – wykończeniowe, jednak w ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy słusznie uznały, że w dniu złożenia wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu ustawowym.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że był wielokrotnie w administracji Zakładu Karnego w G., gdzie informowano go, że wniosek o przyznanie pomocy może złożyć po dokonaniu odbioru technicznego budynku, w żaden sposób nie wskazuje na naruszenie po stronie organu wskazanej zasady z art. 8 Kpa. W tym miejscu należy bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy, prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej. Takim funkcjonariuszem skarżący stal się dopiero z dniem 1 czerwca 2010 roku. Wszelkie więc działania podejmowane w zakresie uzyskanie takiej pomocy przed tą datą nie miały znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Jednocześnie z dniem 9 kwietnia 2010 roku zmieniła się ustawa o Służbie Więziennej. Na podstawie delegacji ustawowej zostały również wydane nowe akty wykonawcze. W tej sytuacji organ miał obowiązek zgodnie z zasadą wynikającą z art. 7 Kpa rozpoznać wniosek skarżącego w świetle obowiązujących uregulowań prawnych.

Reasumując należy wskazać, iż w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych zaskarżona decyzja, a tym samym poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa, a przytoczona argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Organy rozpoznające sprawę wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Podnoszone natomiast w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

n.k.