Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1377/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Postępowanie egzekucyjne zgodnie z art. 59 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ podlega umorzeniu, jeżeli w jego toku wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, których nie da się usunąć w ogóle lub w toku danego postępowania egzekucyjnego.

TEZY

Postępowanie egzekucyjne zgodnie z art. 59 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ podlega umorzeniu, jeżeli w jego toku wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, których nie da się usunąć w ogóle lub w toku danego postępowania egzekucyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marioli G. na decyzję Izby Skarbowej w O. Ośrodek Zamiejscowy w E. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w O. Ośrodek Zamiejscowy w E. decyzją z dnia 17.4.2000 r. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 18, art. 17, art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Mariolę G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 10.02.2000 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Izba podała, że Urząd Skarbowy w B. wydał w dniu 1.06.1998 r. decyzję w sprawie orzeczenia odpowiedzialności Marioli G. za zaległości podatkowe męża Janusza G. z tytułu podatku od towarów i usług za 1994 i 1995 r. w wysokości 104.529,70 zł . Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 332 Ordynacji podatkowej.

Powyższa decyzja stała się ostateczna, bowiem skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania.

W dniu 23.06.1998 r. Urząd Skarbowy w B. wystosował upomnienie przypominające o obowiązku zapłaty z tytułu podatku od towarów i usług za 1994 i 1995 rok w wysokości 104.529,70 zł., a następnie na podstawie decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności w dniu 30.06.1998 r. wystawiono tytuł wykonawczy. Urząd Skarbowy nie jest uprawniony zgodnie z art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Kwestie umorzenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który wymienia 11 przyczyn umorzenia. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10.02.2000 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało wydane na podstawie obowiązujących przepisów tj. art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wniosek skarżącej o umorzenie postępowania na podstawie:

- art. 59 par. 1 pkt 1 stanowiącego, iż postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa,

- art. 59 par. 1 pkt 7 stanowiącego, iż postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo brak uprzedniego upomnienia zobowiązanego nie znajduje wobec powyższego uzasadnienia.

Skarżąca mogła kwestionować merytoryczną zasadność decyzji o odpowiedzialności za zaległości podatkowe męża Janusza G. w normalnym trybie odwoławczym. Skoro tego nie uczyniła dochodzenie kwestii zasadności czy wadliwości decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia 1.06.1998 r. nie może wywierać skutku w postępowaniu egzekucyjnym.

W skardze na powyższą decyzję Mariola G. zarzuciła naruszenie art. 59 par. 1 pkt 3 i 7 oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 35 Kpa.

W uzasadnieniu skargi m.in. podniosła, że nie można aktualizować egzekwowanej kwoty na nieaktualnym tytule wykonawczym, gdyż nie przewidują tego przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto skarżąca podniosła, że niedopuszczalna jest egzekucja z majątku odrębnego małżonka. W sprawie wspólność majątkowa małżeńska została zniesiona aktem notarialnym w dniu 21.03.1998 r.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Postępowanie egzekucyjne zgodnie z art. 59 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ podlega umorzeniu, jeżeli w jego toku wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, których nie da się usunąć w ogóle lub w toku danego postępowania egzekucyjnego.

Podstawą prawną żądania skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przepis art. 59 par. 1 pkt 3 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pierwszy z nich stanowi, że postępowanie podlega umorzeniu, jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, w drugim przypadku, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo brak uprzedniego upomnienia zobowiązanego.

W sprawie niniejszej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 1.06.1998 r. o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Janusza G. skierowana do jego żony Marioli G.

W ocenie Sądu wydanie decyzji przez Izbę Skarbową w O. z dnia 30.05.2000 r., w wyniku której umorzono postępowanie w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku VAT za 1994 r. i ustalenia dodatkowego zobowiązania w tym podatku za 1994 i 1995 r. nie powoduje, że egzekwowany obowiązek przestał być aktualny. Zmniejszyła się bowiem tylko kwota egzekwowanego obowiązku i do czasu jej wyegzekwowania tytuł wykonawczy zachowuje swoją aktualność. Zmniejszenie należności objętej tytułem wykonawczym, na skutek wydania decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 30.05.2000 r. winno znaleźć swoje odbicie jedynie w rubryce "J" tytułu wykonawczego. (...).

Zniesienie w dniu 21.03.1998 r. ustawowej wspólności majątkowej pozostaje bez wpływu na ważność tytułu wykonawczego wystawionego na Mariolę G. albowiem ta ostatnia odpowiada solidarnie z podatnikiem za jego zaległości powstałe w czasie trwania małżeństwa. Zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej powoduje, że zaległość podatkowa nie może być zaspokojona z majątku odrębnego. Nie ma natomiast żadnych przeszkód by przedmiotową zaległość egzekwować z majątku wspólnego, a więc powstałego przed datą 21.03.1998 r.

Nie jest zasadny zarzut przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest do momentu zaspokojenia wierzyciela bądź do momentu umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określanej w art. 59 par. 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej.

W sprawie żadna z tych okoliczności nie nastąpiła, więc nie można mówić o przewlekłości postępowania. Zasadnie w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wskazała, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują obowiązku informowania zobowiązanego o przedłużeniu terminu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oczywistym winno być dla skarżącego, że dłużnik musi się uczyć z tym, że wierzyciel ma prawo prowadzić egzekucję aż do chwili kiedy jego wierzytelność zostanie w pełni zaspokojona.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzeczono jak w sentencji.