Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 124/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 18
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Monika Sawa Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 124/19 U Z A S A D N I E N I E

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] lipca 2018 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. nr [...] dotycząca nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], jako działki nr [...], uregulowanej w KW [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji - w części dot. działek aktualnie ozn. nr [...] z obrębu [...], została wydana z naruszeniem prawa (pkt 1) oraz stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. w części dot. działek aktualnie ozn. nr [...] z obrębu 1 (pkt 2).

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 1991 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Miasto [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej obrębie [...], jako działki nr [...], uregulowanej w KW nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część powyższej decyzji.

Następnie Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] listopada 1997 r. nr [...] w pkt 1 stwierdził, że jego własna decyzja z [...] czerwca 1991 r. w sprawie stwierdzenia nabycia przez Miasto [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości, objętej KW nr [...], położonej w obrębie nr [...] w [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], została wydana z naruszeniem prawa oraz w pkt 2 odstąpił od uchylenia decyzji z [...] czerwca 1991 r. z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 kpa (uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat).

[...] wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1991 r. w części dot. działek nr [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2018 r. stwierdził że decyzja z [...] czerwca 1991 r. w części dotyczącej działek aktualnie oznaczonych nr [...] z obrębu [...] została wydana z naruszeniem prawa oraz stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji w części dotyczącej działek aktualnie oznaczonych nr [...] z obrębu [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją wystąpiło Miasto i Gmina [...] wnosząc o jej zmianę.

W piśmie z [...] października 2018 r. pełnomocnik [...] przedstawił natomiast argumenty przemawiające za utrzymaniem w mocy decyzji z [...] lipca 2018 r.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja z [...] lipca 2018 r. jest prawidłowa podnosząc, że ponowna analiza akt nie wykazała nowych, istotnych dla sprawy okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę oceny legalności decyzji z [...] czerwca 1991 r.

Zdaniem organu nadzoru w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2018 r. prawidłowo wskazano, że komunalizacja na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dotyczy jedynie mienia ogólnonarodowego (państwowego), należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy te pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom.

Stosownie do art. 5 ust. 1 powołanej ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące m.in. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja

1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin, o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej.

W karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji z [...] czerwca 1990 r. jako oznaczenie dokumentów na podstawie, których Skarb Państwa stał się właścicielem, wskazane zostało orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] stycznia 1952 r. nr [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...]. Orzeczeniem z [...] stycznia 1952 r. PPRN zatwierdziło projekt regulacji i wymiany gruntów w gromadzie [...] gmina [...], powiat [...], województwo [...], obejmujący obszar [...].

Organ nadzoru opisał ustalenia dotyczące powstania działek ewid. nr [...] szczegółowo wskazując parcele z jakich przedmiotowe działki powstały i zaznaczył, że w stosownych księgach wieczystych prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione na podstawie orzeczenia Ministra Zdrowia z [...] października 1948 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego z [...] kwietnia 1948 r. w przedmiocie ustalenia składników majątkowych przedsiębiorstwa uzdrowiskowego [...].

Organ zaznaczył, że działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...], a następnie działka nr [...] - na działki nr [...]. Działka nr [...] - na działki nr [...]. Działka nr [...] - na działki nr [...], zaś działka nr [...] - na działki nr [...].

Ustalone również zostało, że orzeczeniem Ministra Zdrowia z [...] marca 1948 r. przejęto na własność Państwa przedsiębiorstwa uzdrowiskowe [...]. Następnie Minister Zdrowia decyzją z [...] września 2001 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] października 2001 r., stwierdził nieważność w/w orzeczenia z [...] marca 1948 r. - w części dotyczącej przedsiębiorstwa uzdrowiskowego w [...], stanowiącego własność [...]. Skarga na decyzję z [...] października 2001 r. oddalona została przez NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2003 r. sygn. akt IV SA 3919/01. Z kolei ostateczną decyzją z [...] października 2007 r. Minister Zdrowia stwierdził nieważność w/w orzeczenia z [...] października 1948 r.

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji słusznie zatem w decyzji z [...] lipca 2018 r. stwierdzono, że orzeczenia z [...] marca 1948 r. oraz z [...] października 1948 r. nie stanowią podstawy nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości oznaczonych aktualnie nr [...] położonych w [...]. Skoro ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa uzdrowiskowego w [...], stanowiącego własność [...], nie zapadło i prawo własności spornych nieruchomości, nie przeszło na własność Skarbu Państwa to nieruchomość ta nie mogła podlegać nabyciu przez Miasto [...] na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. w części dotyczącej działek nr [...] została zatem wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co z kolei wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Dodatkowo ustalone zostało, że Gmina Miasto [...] sprzedała [...] działkę nr [...] z obrębu [...], natomiast działki nr [...] są w użytkowaniu wieczystym odpowiednio [...] oraz Państwowych Kolei Linowych w [...].

Organ nadzoru wskazał ponadto, że następstwem decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 1991 r. stała się zmiana podmiotów uprawnionych do rozporządzania częścią skomunalizowanej nieruchomości. Zbycie przez Miasto [...] działki nr [...] oraz oddanie w użytkowanie wieczyste działek nr [...] wywołało skutek prawny w sferze prawa cywilnego. Skutek ten nie podlega uchyleniu czy zniesieniu aktem administracyjnym, bowiem organ nadzoru, ani żaden inny ogran administracji nie ma umocowania ustawowego, aby swoim działaniem cofnąć lub znieść ten skutek. Decyzja z [...] czerwca 1991 r. w zakresie dotyczącym działek nr [...] wywołała zatem nieodwracalne skutki prawne.

Minister podkreślił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Miasto i Gmina [...] w żaden sposób nie zakwestionowała przedstawionych ustaleń faktycznych, zaprezentowanych również w decyzji z [...] lipca 2018 r. W decyzji tej obszerne - zasadne - wyjaśnienia znalazła też kwestia czy w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Za bezzasadne organ nadzoru uznał ponadto podnoszone zarzuty dotyczące

Naruszenia art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 kpa. Z treści decyzji z [...] lipca 2018 r.

jednoznacznie bowiem wynika jakich działek dotyczy podjęte rozstrzygnięcie. Nie zasadny jest też zarzut naruszenia art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), żądanie wszczęcia postępowania (wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej) wpłynął bowiem do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji 10 lutego 2017 r., a zatem przed dniem wejścia w

życie w/w ustawy zmieniającej.

Minister obszernie opisał ponadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, a także stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnoszące się charakteru tego wyroku, w tym wyrok NSA z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2566/15 i podkreślił, że rozpoznając sprawę miał na względzie zarówno treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego jak i stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto i Gmina [...] zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

a. art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez brak uwzględnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, w szczególności brak uwzględnienia zawartych w wyroku Trybunału wskazówek interpretacyjnych, podczas gdy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obwiązującą i w szczególności organy administracyjne mają obowiązek ich stosowania. W niniejszej sprawie organ pominął wytyczne zawarte w w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nakazujące uwzględnienie w procesie interpretacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa zasady praworządności (art. 7 Konstytucji) oraz wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania obywatela do państwa. Uwzględnienie tych wskazówek winno zaś doprowadzić do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, a stanowiącej - jak w niniejszej sprawie - podstawę nabycia prawa, ze względu na znaczny upływ czasu od jej wydania lub odmowę stwierdzenia nieważności z uwagi na uwzględnienie "znacznego upływu czasu" przy interpretacji art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa i dokonywanej w ramach tej interpretacji oceny skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie;

b. art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że brak jest przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji

komunalizacyjnej (w części dotyczącej działek aktualnie oznaczonych nr [...]) co doprowadziło do stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy prawidłowa interpretacja uwzględniająca wytyczne zawarte w w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a w szczególności fakt, że od wydania decyzji upłynęło już 27 lat i na podstawie tej decyzji strona (gmina) nabyła prawo winna doprowadzić do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej;

c. art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną;

2. naruszenie przepisów postępowania, którem miało wpływ na wynik sprawy, tj.

a. art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak dokonania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, co doprowadziło do pominięcia wytycznych interpretacyjnych zawartych w tym orzeczeniu.

W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów oraz wniesiono o:

- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ze wskazaniem, że ponowne rozpoznanie sprawy wymagało będzie wzięcia przez organ pod rozwagę wytycznych wskazanych przez TK w wyroku z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, ze względu na brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1991 r. w jakiejkolwiek części, z uwagi na upływ 27 lat od jej wydania i nabycie na jej podstawie praw podmiotowych przez gminę, z uwzględnieniem okoliczności niniejszej sprawy, tj. niekwestionowaniem przedmiotowej decyzji przez bardzo długi okres czasu oraz cofnięcie uprzednio złożonego przez spadkobierców hr. [...] wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, co utwierdzało Gminę [...] w przekonaniu o możliwości dysponowania przedmiotową nieruchomością jak własną i doprowadziło do poczynienia na nią znacznych wydatków; są to działki bardzo istotne dla Gminy, w szczególności na jednej z nich zlokalizowany jest jeden najważniejszych parkingów gminnych (przy dolnej stacji Kolejki Linowej na [...], stanowiącej wyjątkową atrakcję [...]), które to okoliczności zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, winny być wzięte pod uwagę przy interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie,

- ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z uwagi wydanie decyzji w sprawie, która uprzednio była już

przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności i została zakończona

wydaniem ostatecznej decyzji (tj. decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i

Administracji nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.) i decyzja ta w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym,

- a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018r., którą to decyzją organ ,

utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2018r. stwierdzającą w części

nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991r.

stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę [...], nieodpłatnie

własności działek opisanych w tej decyzji, a w części, co do wymienionych działek, stwierdzającą wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa.

Należy podkreślić, że wskazana decyzja została podjęta w trybie stwierdzenia

nieważności decyzji, stanowiącym nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnej, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej wymaga jednoznacznego ustalenia, że decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy

(oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które to

wady, wyliczone w sposób wyczerpujący w ww. przepisie prawa, stanowią przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Dla stwierdzenia nieważności

decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie wystarczy jednak sama "oczywistość" naruszenia. Należy bowiem również stwierdzić "rażący" charakter tego naruszenia, dokonując jego oceny przede wszystkim przez pryzmat

skutków prawnych wywołanych przez decyzję. Przy tym skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 170/10, LEX nr 672887). O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem występujące łącznie: oczywistość naruszenia prawa,

charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanej przez organ decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. był przepis art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy te stanowią, że wojewoda może wydać decyzję w przedmiocie przekazania gminie, na jej wniosek, mienia ogólnonarodowego (państwowego) innego niż wymienionego w ust. 1-3 tego przepisu, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Podstawową zatem przesłanką jest istnienie mienia ogólnonarodowego, które może podlegać przekazaniu.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że przy wydaniu decyzji

Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. o nieodpłatnym nabyciu przez Gminę [...] prawa własności mienia Skarbu Państwa obejmującego, między innymi, sporne działki, doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156

§ 1 pkt 2 kpa, bowiem decyzją tą rozdysponowano prawo do nieruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu , w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, potwierdzenie w

drodze decyzji, komunalizacji mienia nie będącego mieniem państwowym, oznacza oczywiste naruszenie przez organ art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., co zważywszy na skutki decyzji dla dotychczasowego właściciela nieruchomości należy uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zdaniem Skarżących zaskarżona decyzja jest wadliwa z tej przyczyny , że organ wydając ją nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015r. sygn. P 46/13 nakazujących w procesie interpretacji art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. uwzględnienie zasady

praworządności wymienionej w art. 7 Konstytucji RP oraz wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania obywateli do państwa . Uwzględnienie tych wskazówek powinno zaś doprowadzić organ do odmowy stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji ze względu na znaczny upływ czasu od jej wydania lub z uwagi na " znaczny upływ czasu" przy interpretacji in fine art.

156 § 1 pkt.2 k.p.a., i dokonywanej w ramach tej interpretacji oceny skutków społeczno - gospodarczych, które wywołała decyzja.

Stanowisko to , zdaniem Sądu, nie zasługuje na aprobatę.

Zauważyć należy, że ;przywołanym wyrokiem z dnia 12 maja 2015r. Trybunał orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Po wydaniu przez Trybunał powyższego wyroku w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiały się rozbieżne oceny co do wpływu tego orzeczenia na wykładnię art. 156 § 2 k.p.a., a w dalszej kolejności co do stosowania tego przepisu

na tle konkretnych spraw administracyjnych. W części orzeczeń sądów administracyjnych przyjmowano, że przedmiotowy wyrok Trybunału rzutuje bezpośrednio na wykładnię art. 156 § 2 k.p.a. W konsekwencji, aprobując zawarte w wyroku Trybunału wskazówki interpretacyjne, nakazujące uwzględnienie w procesie interpretacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko zasady praworządności (art. 7 Konstytucji), ale również wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania obywatela do państwa, formułowano ocenę o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, a stanowiącej podstawę nabycia prawa lub

ekspektatywy, ze względu na znaczny upływ czasu od jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK

583/14).

W innych orzeczeniach wprawdzie nie stwierdzano zaistnienia tego rodzaju przeszkody, ale nie było to efektem nieuwzględnienia powyższego wyroku i upływu

czasu od wydania obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. decyzji, lecz

stwierdzenia, że nie przyznawała ona prawa lub jego ekspektatywy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1030/14).

Prezentowany jest także pogląd, że ze względu na charakter zakresowy wyroku Trybunału i stwierdzoną nim niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie pominięcia prawodawczego, wyrok ten nie prowadzi do zmiany normatywnej jego treści, a w szczególności derogacji tego przepisu i konieczne jest w tym względzie dopiero - jak stwierdził sam Trybunał - dokonanie przez ustawodawcę stosowanych zmian w prawie. W drodze wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie można zaś określać terminu, po którego upływie byłaby wyłączona możliwość stwierdzania nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK

651/14).

Pogląd ten Sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Przyjęcie bowiem odmiennego zapatrywania na konsekwencje powyższego wyroku Trybunału nie

dość, że prowadziłoby do wykreowania przez organ administracji publicznej nieprzewidzianej aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 156 § 2 k.p.a. negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ale również arbitralnego ustalania przez ten organ jej normatywnej treści.

W takiej sytuacji warunek "znacznego upływu czasu" mógłby być - w zależności od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej - spełniony zarówno w sytuacji upływu 10 jak i 20 czy innej dowolnej liczby lat od wydania kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Taki sposób działania organu, a w dalszej kolejności Sądu, byłby nie do pogodzenia z zasadą pewności prawa. Warto wreszcie zauważyć, że sam Trybunał nie przesądził w swoich rozważaniach jaki termin prekluzyjny będzie właściwy dla zapewnienia zgodności kontrolowanego

unormowania z Konstytucją uznając, że w tym zakresie "ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych" (por. pkt 10.7 uzasadnienia wyroku Trybunału),

Tym bardziej nie może tego za ustawodawcę czynić organ administracji publicznej.

Istotnym jest także , że w rozpoznawanej sprawie ochrony wynikającej ze stanowiska ajętego w przywołanym wyroku Trybunału domaga się jednostka samorządu terytorialnego, która nabyła prawo własności nieruchomości w następstwie komunalizacji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się zaś

uwagę, że u podstaw zajętego przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska legła

ochrona obywateli poszkodowanych aktami wywłaszczeniowymi. Wskazuje się również na to, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wyłącznie decyzji, które były podstawą nabycia prawa utraconego w wyniku aktów normatywnych pozbawiających prawa własności (wywłaszczenie, przejęcie z mocy prawa na własność Państwa), a zatem orzeczenie to nie powinno mieć zastosowania do

Skarbu Państwa, czy gminy, które nabyły prawa w następstwie wywłaszczenia lub komunalizacji (por. m in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 maja

2017 r" I OSK 1572/16, 14 grudnia 2016 r" sygn. akt I OSK 2623/15, 30 marca 2016

r., sygn. akt I 2486/15 i 8 marca 2016 r., sygn. akt I 2631/15).

Powyższe przesądza , że również w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw przemawiających za ochroną konstytucyjną Skarżącego.

Za nieusprawiedliwiony Sąd uznał także zarzut naruszenia przez organ art. 156 § 1pkt. 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji.