Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 647/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3c i 3d
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 106 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 roku sprawy ze skargi P. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr SKO.4146.303.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 31 stycznia 2023 r., nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Łd 647/23

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga P.Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 27 kwietnia 2023 r. (znak: SKO.4146.303.23) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. z 31 stycznia 2023 r. (znak: [...]) w przedmiocie dodatku węglowego.

Z akt sprawy wynika, że 28 listopada 2022 roku P. Ć. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Skarżący wskazał, że zamieszkuje pod adresem [...], prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe w domu jednorodzinnym należącym do córki; głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kuchnia węglowa zasilana paliwami stałymi, tj. węglem. Źródło ogrzewania zostało zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż na wskazany we wniosku adres został przyznany i wypłacony dodatek węglowy, dla innego, odrębnego gospodarstwa domowego, zamieszkującego pod tym samym adresem, którego wniosek wpłynął jako pierwszy. W związku z powyższym organ pismem z 19 grudnia 2022 roku wezwał stronę do przedłożenia w terminie 14 dni dowodu potwierdzającego podjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu bądź wyodrębnienia lokalu. W odpowiedzi P. Ć. 27 grudnia 2022 roku złożył do organu pismo w którym wskazał na konieczność przeprowadzenia przez organ gminy wywiadu środowiskowego oraz przedłożył kserokopię aktu notarialnego w celu udowodnienia odrębności swojego lokalu pod adresem zamieszkania [...]. Z aktu notarialnego wynika, że dla skarżącego została ustanowiona dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie korzystania z dwóch izb od strony wschodniej budynku mieszkalnego oraz wejścia, ganku, korytarza i łazienki oraz wspólnych: kotłowni i strychu oraz korzystania z budynków gospodarczych znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, swobodnego wjazdu i wyjazdu z działki, ze swobodą poruszania się po podwórku.

Pismem z 13 stycznia 2023 roku organ zawiadomił skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 9, art. 10 § 1, art. 79a k.p.a., iż przed wydaniem niniejszej decyzji istnieje możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz, że strona ma prawo wypowiedzenia się w sprawie i zgłaszania żądań. Po zapoznaniu się z aktami skarżący przedłożył kserokopię faktury za energię elektryczną z 8 listopada 2022 r., kserokopię dowodu wpłaty należności za energię elektryczną, zaświadczenie o złożeniu deklaracji CEEB, kserokopię rachunku zakupu węgla.

Decyzją z 31 stycznia 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącemu prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu organ podniósł, że 5 stycznia 2023 roku Pracownicy Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w W. w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego potwierdzili w miejscu zamieszkania fakt samodzielnego ogrzewania mieszkania kuchnią węglową (zgodnie ze zgłoszeniem do CEEB).

Następnie organ ustalił, że wnioskodawcza mieszka i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w parterowym domu jednorodzinnym, zajmując: kuchnię, jeden pokój, łazienkę, ganek i korytarz. Pomieszczenia te pozostają do wyłącznej dyspozycji P.Ć. Do mieszkań zajmowanych przez skarżącego prowadzi odrębne wejście znajdujące się od strony wschodniej budynku mieszkalnego. Strona ma samodzielne źródło ogrzewania, samodzielny licznik prądu zamontowany w przedpokoju części domu należącej do córki. Licznik wody jest wspólny i jest zamontowany w kotłowni, która również stanowi własność córki. Wejście do kotłowni usytuowane jest na zewnątrz budynku mieszkalnego. Mieszkania zamieszkałe przez dwie rodziny łączą się ze sobą za pomocą wspólnego przejścia oddzielonego drzwiami znajdującego się wewnątrz domu. Mieszkania nie stanowią zatem odrębnych, samodzielnych lokali mieszkalnych. Wnioskodawca nie jest właścicielem budynku mieszkalnego. Organ potwierdził, iż pod wskazanym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, na co wskazuje wnioskodawca, jednakże wskazał, iż nowelizacja ustawy o dodatku węglowym nie uchyliła i nie zmieniła regulacji art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym ograniczającym wypłatę jednego dodatku węglowego dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem.

Dokumenty złożone przez stronę - w ocenie organu - nie miały wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Organ nie zanegował faktu prowadzenia dwóch odrębnych gospodarstw domowych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, co potwierdzają załączone do sprawy dokumenty. Zdaniem organu jednak nie stanowią one o odrębności lokali pod adresem zamieszkania wnioskodawcy. Organ nie może uznać za dokument potwierdzający podjęcie jakichkolwiek działań, o których mowa powyżej, przedłożonego przez stronę aktu notarialnego, który stanowi jedynie rodzaj umowy zawartej z właścicielem nieruchomości określającej prawa do korzystania z części domu. W akcie wskazano, które pomieszczenia mieszkalne przekazano w dożywotnią służebność osobistą skarżącemu, lecz nie można uznać, iż takie postanowienie jest równoznaczne z wydzieleniem odrębnego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali spełnienie kryterium samodzielności stwierdza starosta w formie zaświadczenia oraz nadaje numerację poszczególnych samodzielnych lokali w budynku.

Zdaniem organu strona nie spełniła przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym , zgodnie z którym niezbędne jest udowodnienie bądź przedłożenie informacji, dowodów potwierdzających podjęcia kroków w celu ustalenia odrębnego adresu. Takich działań strona nie podjęła, ponadto dokonanie wizji lokalnej nie dało podstaw do stwierdzenia zamieszkiwania pod adresem [...] odrębnych gospodarstw domowych korzystających z odrębnych lokali mieszkalnych.

Od powyższej decyzji P.Ć. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu kwestionując zasadność odmowy.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymano w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że P. Ć. wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego oświadczając, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa, zamieszkującego w budynku pod adresem [...] nr [...], jest kuchnia węglowa. Jednocześnie organ ustalił, że na wskazany we wniosku adres został przyznany i wypłacony dodatek węglowy dla innego odrębnego gospodarstwa domowego, zamieszkującego pod tym samym adresem, którego wniosek wpłynął jako pierwszy.

Powołując się na art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym Kolegium podniosło, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.

Kolegium podkreśliło, że w trakcie postępowania przed organem I instancji ustalono, że dla lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym znajdującym się pod adresem [...] nr [...] nie podjęto działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego. Jednocześnie ani podczas postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji wnioskodawca nie przedłożył dowodu złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości wniosku o nadanie numeru porządkowego dla lokalu, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.

Kolegium stwierdziło zatem, że organ I instancji zasadnie odmówił P.Ć. przyznania dodatku węglowego. W niniejszej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3c ustawy. Tym samym, zgodnie z regułą określoną w art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P.Ć. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, kwestionując stanowisko organu.

W uzasadnieniu skarżący zauważył, że przy przekazaniu gospodarstwa rolnego z zabudowaniami w akcie notarialnym umieszczono postanowienie o odrębności lokalu "dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie korzystania z 2 izb od strony wschodniej budynku mieszkalnego oraz wejścia, ganku, korytarza i łazienki". Przeznaczone dla skarżącego mieszkanie to 1 pokój, kuchnia, łazienka, korytarz, spiżarnia i ganek. Skarżący ma również osobną bramę i furtkę, przez którą wchodzi do domu. Skarżący podkreślił, że prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe; nie jest właścicielem nieruchomości i nie mógł podjął kroków w celu wyodrębnienia lokalu. Córka nie chciała tego załatwić w urzędach.

Ponadto skarżący zaakcentował, że wyraził zgodę na przeprowadzenie wywiadu i z tej wizyty został sporządzony protokół, w którym stwierdzono, że prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe.

Skarżący nadmienił także, że weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy dodatku węglowym oraz ustawy z 15 września 2022r o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967), które wprowadziły możliwość ponownego ubiegania się o przyznanie dodatku węglowego i dodatku z tytułu innych źródeł, przez gospodarstwa domowe zamieszkujące pod tym samym adresem, ale w odrębnych lokalach, dla których do 30 listopada 2022 roku nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w przedstawionych na wstępie aspektach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. z 27 kwietnia 2023 r. w sprawie odmowy przyznania P.Ć. dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę wskazanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.) [dalej: ustawa o dodatku węglowym], a w szczególności art. 2 ust. 3c tej ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 powoływanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji) dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Przepis art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym stanowi natomiast, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 3b powoływanej ustawy w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

Od wskazanej powyżej regulacji wprowadzono jednak wyjątek. Mianowicie stosownie do treści art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d cytowanej ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Art. 2 ust. 3e ustawy o dodatku węglowym stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające m.in. z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Oznacza to, że organ rozstrzygający w sprawie przyznania dodatku węglowego musi zweryfikować informacje podane przez wnioskodawcę we wniosku (art. 2 ust. 15a i 15b ustawy o dodatku węglowym).

Wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania m.in. wskazane powyżej przepisy art. 2 ust. 3a-3e oraz art. 2 ust. 15a-15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych. Stanowisko przyjęte zarówno przez Wójta Gminy W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, stoi w sprzeczności z tak rozumianym celem ustawodawcy i nie może zostać zaakceptowane.

Niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że na adres wskazany przez P.Ć. w jego wniosku z 28 listopada 2022 r., został już przyznany dodatek węglowy - w aktach administracyjnych znajduje się informacja o przyznaniu dodatku węglowego A. B., zamieszkującej pod tym samym adresem co skarżący.

Niesporne jest również to, że w pisemnym oświadczeniu z 28 listopada 2022 r. P.Ć. wskazał, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, iż zamieszkuje pod adresem [...], [...] W., gdzie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Do wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżący załączył kserokopię aktu notarialnego, z którego wynika, że pod wskazanym adresem korzysta z dwóch izb budynku mieszkalnego, wejścia, ganku, korytarza i łazienki na zasadzie prawa dożywotniej osobistej służebności oraz wspólnych kotłowni i strychu. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji żądającego przedłożenia dowodu potwierdzającego podjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu bądź wyodrębnienia lokalu, skarżący – w piśmie z 27 grudnia 2022 r. – odwołał się do znowelizowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym ponownie załączył kserokopię aktu notarialnego dotyczącego ustanowienia na jego rzecz służebności.

W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji potwierdził m.in., że lokal zajmowany przez skarżącego wydzielony jest trwałymi ścianami, istnieje możliwość użytkowania własnego lokalu skarżącego bez konieczności korzystania z innego lokalu w tym samym budynku oraz co do kwestii podjęcia działań w celu wyodrębnienia lokalu, że "Nie były podejmowane żadne czynności, ponieważ nie ma takiej możliwości".

W tak ustalonym stanie faktycznym Wójt Gminy W. decyzją z 31 stycznia 2023 r. odmówił skarżącemu prawa do wypłaty dodatku węglowego, argumentując w konkluzji, że "Strona nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym niezbędne jest przedłożenie informacji, dowodów potwierdzających podjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu. Takich działań Strona nie podjęła, ponadto dokonanie wizji lokalnej nie dało podstaw do stwierdzenia zamieszkiwania pod adresem [...] odrębnych gospodarstw domowych korzystających z odrębnych lokali mieszkalnych". Decyzje tę z tożsamą argumentacją utrzymał w mocy organ II instancji.

W ocenie Sądu za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3-3e ustawy o dodatku węglowym, według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d tej ustawy jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., II SA/Gl 391/23).

W ocenie Sądu, nawet jednak podjęcie przez wnioskodawcę formalnych kroków w celu nadania odrębnego numeru ewidencyjnego zajmowanemu przez niego lokalowi i ustalenie, iż nie jest to możliwe, nie uniemożliwia przyznania prawa do dodatku węglowego. W ocenie Sądu organy dokonały bowiem błędnej oceny przesłanki przyznania dodatku węglowego, o której mowa w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Nie sposób bowiem przyjąć, iż zgodne z opisanym wyżej celem ustawodawcy jest stanowisko wykluczające przyznanie dodatku węglowego wnioskodawcy, prowadzącemu samodzielne gospodarstwo domowe pod tym samym adresem, co jego córka wraz ze swoją rodziną, wyłącznie z uwagi na ewentualny brak samodzielności zajmowanego przez niego lokalu. Dodatek węglowy ma służyć wsparciu jak największej liczby oddzielnych gospodarstw domowych, samodzielnie zaspokajających swoje potrzeby. W notatce służbowej z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w toku postępowania w niniejszej sprawie, wskazano zaś, że skarżący prowadzi oddzielne, samodzielne gospodarstwo domowe. Organy administracji przy ocenie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania dodatku węglowego, określonej w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, winny skłaniać się do celowościowej i funkcjonalnej wykładni pojęcia "odrębne gospodarstwo domowe", które nie zawsze oznaczać będzie konieczność zamieszkiwania przez wnioskodawcę w lokalu odrębnym w rozumieniu ustawy o własności lokali.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że nie można nałożyć na wnioskodawcę obowiązku, który nie wynika z przepisów ustawy o dodatku węglowym. Oznacza to, że organ administracji publicznej uzależnił przyznanie skarżącej wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Stąd też doszło do naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego.

Poza zakwestionowaniem zasadniczej kwestii, omówionej powyżej, tj. błędnej wykładni przepisów prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, w ocenie Sądu, organom zarzucić jeszcze można istotne błędy w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Mianowicie w praktyce nie sposób w sposób jednoznaczny stwierdzić, jaki stan faktyczny w sprawie ustalił organ I instancji w zakresie samodzielności lokalu skarżącego. Kolegium powyższe w praktyce przemilczało, a treść decyzji organu I instancji jest wewnętrznie sprzeczna. Najpierw organ I instancji "potwierdza, iż pod wskazanym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe", by następnie w końcowej części decyzji dojść do konkluzji, że "dokonanie wizji lokalnej nie dało podstaw do stwierdzenia zamieszkania pod adresem [...] odrębnych gospodarstw domowych korzystających z odrębnych lokali mieszkalnych". Stwierdzić zatem należy, iż powyższe nie pozwala w praktyce na faktyczną weryfikację zaskarżonej decyzji. Niewyjaśniona bowiem pozostaje przez organy kwestia ustalenia stanu faktycznego w zakresie tego, czy skarżący pozostaje odrębnym gospodarstwie domowym. Powyższe narusza normy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 106 § 1 pkt 6 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.

Na marginesie podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji przybrało błędną formę, którą to formę zaakceptowało również Samorządowe Kolegium odwoławcze w Sieradzu. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym w razie niezaistnienia przesłanek z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym wniosek o przyznanie dodatku węglowego należy pozostawić bez rozpoznania. W niniejszej sprawie brak było zatem podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Skoro organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunków ustawowych do przyznania dodatku węglowego, winien pozostawić jego wniosek bez rozpoznania.

Reasumując całokształt przeprowadzonych rozważań należało stwierdzić, iż zarówno Wójt Gminy W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu naruszyły prawo materialne w postaci art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym poprzez ich nieprawidłową wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania administracyjnego w postaci wyżej wskazanych przepisów k.p.a.

Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W..

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania, w szczególności dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym w kontekście zamieszkania pod adresem skarżącego dwóch odrębnych gospodarstw domowych, spełnienia przez skarżącego ustawowych warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia oraz wezmą pod uwagę cel ustawy o dodatku węglowym, jak i intencje, jakie przyświecały ustawodawcy przy uchwalaniu tej ustawy.