Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1450/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23 par. 4 pkt 2, art. 33 pkt 1-5, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Anna Maria Świderska (spr.), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 1635/04 w sprawie ze skargi Tomasza Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 września 2004 r. (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II FSK 1450/05

U Z A S A D N I E N I E

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2005 r., I SA/Gl 1635/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Tomasza Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 września 2004 r. (...) w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r., (...), Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez Tomasza Ś. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie zajęć o numerach od (...). Jak wskazał organ egzekucyjny Tomasz Ś. zalegał z tytułu nieopłaconych składek:

- na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 1999 r. do maja 2004 r. w kwocie 71.956,16 zł wraz z kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia,

- ubezpieczenia zdrowotne za okres od stycznia 1999 r. do maja 2004 r. w kwocie 12.959,59 zł wraz z kosztami egzekucyjnymi,

- Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ww. okres w kwocie 4.892,12 zł wraz z kosztami egzekucyjnymi.

Organ egzekucyjny podniósł, że z tytułu powyżej wymienionych zaległości dokonał w dniu 6 lipca 2004 r. zajęcia rachunku bankowego dłużnika w trybie art. 19 par. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./.

Odnosząc się do zgłoszonego przez dłużnika zarzutu naruszenia przez organ art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. prowadzenia egzekucji pomimo braku wymagalności obowiązku, organ egzekucyjny podniósł, że postanowieniem z dnia 28 lipca 2004 r. wierzyciel /ZUS/ odmówił uwzględnienia zarzutów, wskazując, że decyzja z dnia 13 maja 2004 r. (...) Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została uchylona na skutek wniesionego przez stronę odwołania decyzją z dnia 30 czerwca 2004 r., (...), jednakże przyczyną uchylenia było objęcie w decyzji z dnia 13 maja 2004 r. całej kwoty zadłużenia łącznie z kwotą objętą postępowaniem restrukturyzacyjnym, a postępowanie egzekucyjne dotyczyło tylko okresu nieobjętego postępowaniem restrukturyzacyjnym, tj. od czerwca 2002 r. do marca 2004 r. Powołując się na treść art. 6 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor ZUS podniósł, że ciąży na nim jako organie egzekucyjnym obowiązek dochodzenia należnych składek, bowiem bezczynność podlega zaskarżeniu przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonywania ciążących na organie obowiązków.

Od postanowienia Tomasz Ś. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w K., wnosząc o uwzględnienie zarzutów i zmianę zaskarżonego postanowienia. Strona podniosła, że zajęcia rachunku bankowego dokonano na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych na podstawie decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2004 r. nr 169, następnie uchylonej przez ten organ, wskutek wniesionego odwołania. Uchylając wskazaną decyzję umorzono postępowanie, a więc także postępowanie w odniesieniu do należności nieobjętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, zatem organ nie był uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o tytuły wykonawcze, które dotyczyły wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 września 2004 r., Dyrektor Izby Skarbowej (...), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak wskazał organ odwoławczy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wystawił w dniu 25 czerwca 2004 tytuły wykonawcze (...) obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od czerwca 2002 r. do marca 2004 r. i skierował je do organu egzekucyjnego, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w C. Wystawienie tytułów wykonawczych poprzedzone zostało doręczeniem zobowiązanemu upomnienia z dnia 6 maja 2004 r. W tym samym dniu organ egzekucyjny nadał tytułom wykonawczym klauzule wykonalności, a następnie zawiadomieniami o zajęciach dokonał zajęcia rachunku bankowego Tomasza Ś. w Banku (...) S.A. Oddział w C. Pismem z dnia 30 czerwca 2004 r., (...), Bank (...) zwrócił przedmiotowe zajęcie, informując jednocześnie, że rachunek bankowy zobowiązanego został zamknięty. Zawiadomienie o zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczone zostały na adres zobowiązanego, do rąk Haliny Ś., w dniu 6 lipca 2004 r. Zobowiązany złożył zarzuty do prowadzonego postępowania, które nie zostały uwzględnione przez wierzyciela, tj. Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych na tej podstawie wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów.

Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podniósł, że zarzuty zgłoszone przez dłużnika na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowisku wierzyciela, z tym że stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów określonych w pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W rozpatrywanej sprawie dłużnik zgłosił zarzut w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wierzyciel odmówił uwzględnienia zarzutu, zatem postanowienie organu egzekucyjnego uwzględniające to stanowisko nie narusza prawa. Organ wskazał ponadto, że organ nadzoru, jakim w postępowaniu egzekucyjnym jest Dyrektor, nie posiada uprawnienia do wzruszania stanowiska wierzyciela i z tych też przyczyn organ utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący ponownie podniósł, że organ egzekucyjny, dokonał zajęcia rachunku bankowego, bez podstawy prawnej, albowiem decyzja, na którą powołał się organ w tytule wykonawczym, została uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone. Skarżący wskazał ponadto, że doręczone upomnienie także dotyczyło uchylonej decyzji, a zatem nie mogło - wbrew twierdzeniu organu odwoławczego - stanowić podstawy postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego, powinna być wydana nowa decyzja określająca wielkość zobowiązania, następnie - w przypadku jej niewykonania - doręczone upomnienie i dopiero organ mógł wystawić tytuł wykonawczy i prowadzić postępowanie. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie zarzutów i uznania ich za zasadne, a ponadto o wstrzymanie prowadzonej egzekucji do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd.

Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uwzględniając skargę, Wojewódzki Sąd w Gliwicach stwierdził, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi interpretacja przepisu art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w konsekwencji zasadność prowadzenia przez organ postępowania egzekucyjnego. Niemniej analizę prawną poprzedzić należy ustaleniem stanu faktycznego, gdyż postanowienia organów oparto na stanie nieznajdującym oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Sąd pierwszej instancji podniósł przy tym, że z przedłożonych akt wynika, iż tytuły wykonawcze zostały wydane na podstawie deklaracji złożonych przez zobowiązanego. Deklaracje te nie zostały załączone do akt, co wydaje się logiczne w świetle uzasadnienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2004 r. (...), z którego wynika, że przyczyną uchylenia decyzji z dnia 13 maja 2004 r. było niezłożenie przez płatnika deklaracji rozliczeniowych za okres od sierpnia 2000 r. do marca 2004 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że egzekucja była prowadzona w oparciu o wskazaną decyzję z dnia 13 maja 2004 r., uchyloną tylko w części obejmującej zaległości z tytułu restrukturyzacji części zaległości. Decyzja ta była jednak uchylona w całości, co wynika w sposób bezsporny zarówno z rozstrzygnięcia, jak i uzasadnienia decyzji z dnia 30 czerwca 2004. Stąd też rację ma skarżący wskazując, że w obrocie prawnym nie istniał tytuł wykonawczy, który mógł stanowić podstawę tytułu egzekucyjnego, a zatem nie było też podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem postępowanie to może być prowadzone tylko w przypadku, gdy obowiązki zobowiązanego wynikają z: a/ decyzji lub postanowień właściwych organów, b/ deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. W rozpatrywanej sprawie zobowiązany nie złożył deklaracji rozliczeniowej, nie istniała też w obrocie prawnym decyzja określająca obowiązki zobowiązanego, co zostało wcześniej wykazane, a zatem nie było też podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Przechodząc następnie do oceny prawnej, Sąd pierwszej instancji zauważył, że miał rację organ egzekucyjny podnosząc w uzasadnieniu, że związany był stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, jednakże w swych rozważaniach pominął przepis art. 29 tej ustawy, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania z urzędu dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Nie ulega wątpliwości, że badanie to obejmuje m.in. badanie tytułu wykonawczego, a zwłaszcza jego formalnych wymogów określonych w art. 27 par. 1 i 2 ustawy. W rozpatrywanej sprawie prowadzenie egzekucji była niedopuszczalne, bowiem tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o nieistniejące deklaracje. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd za uprawniony uznał wniosek, że organ prowadził postępowanie w oderwaniu od dokumentacji i dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie. Uwaga ta dotyczy także organu nadzoru, który powtórzył w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentację organu egzekucyjnego, nie dokonując oceny załączonych tytułów wykonawczych.

Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że nie jest prawdziwe twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż jako organ nadzoru nie posiada kompetencji do wzruszania stanowiska wierzyciela. Stanowisko takie uzasadnione jest, na podstawie art. 34 par. 1 ustawy egzekucyjnej w odniesieniu do organu egzekucyjnego, a nie organu nadzoru, który z mocy prawa otrzymał uprawnienie na podstawie art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do sprawowania kontroli nad przestrzeganiem przepisów ustawy zarówno przez wierzycieli, jak i organy egzekucyjne. Wyprowadzony zatem przez organ wniosek jest sprzeczny z określonym w tym przepisie obowiązkiem organu. Zaprezentowany przez organ nadzoru wniosek w konsekwencji podważa istotę postępowania odwoławczego, którego celem jest kontrola zgodności z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć i nie znajduje żadnego uzasadnienia, ani w świetle zacytowanego przepisu, ani też kodeksu postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie do postępowania egzekucyjnego, w zakresie nieuregulowanym w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 18 tej ustawy.

Wychodząc z powyższych przesłanek Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem egzekucja była prowadzona pomimo nieistnienia obowiązku, gdyż zobowiązany nie złożył deklaracji, stanowiących podstawę wystawionych tytułów wykonawczych, a ponadto, obowiązek ten nie wynikał też z decyzji, albowiem decyzja z dnia 13 maja 2004 r. została w całości uchylona przez organ drugiej instancji. Przy czym, zdaniem Sądu, to ostatnie spostrzeżenie istotne jest z punktu uzasadnienia rozstrzygnięcia organu nadzoru, a wskazującego, że podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego była nieistniejąca, bo uchylona, decyzja organu pierwszej instancji z dnia 13 maja 2004 r.

Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny, Sąd ten na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w W., reprezentowany przez radcę prawnego Teresę M.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:

- art. 34 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym ma kompetencje do kwestionowania bądź oceny postanowień wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów,

- art. 23 par. 4 pkt 2 powołanej ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ nadzoru w ramach tego nadzoru ma kompetencje do wzruszenia stanowiska wierzyciela.

Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi Tomasza Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 września 2004 r. oraz o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca, kwestionując stanowisko Sądu zawarte w zaskarżonym wyroku, stwierdziła, że ustawa egzekucyjna nie przyznaje organowi egzekucyjnemu prawa kwestionowania bądź oceny postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1-5. Podniosła przy tym, że w obowiązującym wcześniej /do nowelizacji z 2001 r./ stanie prawnym organ egzekucyjny był zobowiązany jedynie do uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów, w obecnym stanie prawnym organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. W sytuacji gdy wierzyciel odmówił uwzględnienia wniesionych zarzutów, organ egzekucyjny miał obowiązek również odrzucić wniesione przez zobowiązanego zarzuty, gdyż obowiązujące w tym zakresie uregulowania prawne nie przyznają organowi egzekucyjnemu prawa dobrowolnego uznania. Również organ nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym nie jest uprawniony do wzruszenia postanowienia wydanego przez wierzyciela, gdyż zgodnie z treścią art. 23 w zw. z art. 29 ustawy egzekucyjnej, organowi sprawującemu nadzór nad egzekucją administracyjną, podobnie jak organowi egzekucyjnemu, nie wolno badać zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił jednocześnie, że kontrola przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy ogranicza się do kontroli przestrzegania przepisów ustawy egzekucyjnej, nie do przepisów prawa materialnego, w oparciu o które wierzyciel wydał postanowienie w sprawie zarzutów. Stąd też trudno zgodzić się z poglądem Sądu o powinności organu nadzoru przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia prawdziwości dokumentów powołanych w tytule wykonawczym. Tytuł wykonawczy oraz wniosek o wszczęcie egzekucji są dokumentami urzędowymi i jako takie korzystają z domniemania prawdziwości, za podstawy wystawienia tytułu wykonawczego odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Przedmiotowe tytuły wykonawcze spełniały wymogi formalne zawarte w art. 27 ustawy egzekucyjne.

Jednocześnie wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że przepis art. 23 par. 4 pkt 2 ustawy egzekucyjnej nakłada na organy sprawujące nadzór obowiązek kontroli przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy egzekucyjnej przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne. Oznacza to zatem, że rolą organu nadzoru jest kontrola, czy organ egzekucyjny uzyskał stanowisko wierzyciela i czy stanowisko to wyrażone zostało w przepisanej prawem formie. Przepis art. 23 tej ustawy nie daje natomiast organowi nadzoru uprawnień do kwestionowania stanowiska wierzyciela, co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zastosował w niniejszej sprawie wykładnię rozszerzającą przepisy art. 23 par. 4 pkt 2 i art. 34 par. 1 ustawy egzekucyjnej, nakładając na Dyrektora Izby Skarbowej, jako organ nadzoru uprawnienia i obowiązki, których nie przyznał temu organowi ustawodawca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Dokonując oceny skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej, w oparciu o przytoczone powyżej przepisy prawne, Sąd doszedł do wniosku, że skarga ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zasadniczą kwestią wymagająca rozważenia jest zagadnienie, czy art. 34 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./, zwanej dalej p.e.a., ma charakter prawa materialnego, a w konsekwencji, czy zarzut jego naruszenia może być rozpatrywany w ramach zawartej w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W tym względzie zauważyć przede wszystkim należy, że przepis ten dotyczy rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. A w szczególności nakłada wymóg uzyskania stanowiska wierzyciela w zakresie tychże zarzutów i jednocześnie stanowi, że wypowiedź wierzyciela w odniesieniu do zarzutów określonych w art. 33 pkt 1-5 ustawy, ma charakter wiążący dla organu egzekucyjnego. Najogólniej zatem rzecz ujmując, przepis ten traktuje o jednej z kwestii postępowania w sprawie zarzutów. Ponadto uwagę zwraca również fakt, że przepis ten umieszczony został w Rozdziale 3 /"Zasady prowadzenia egzekucji"/ powołanej wyżej ustawy, stanowi zatem jednostkę redakcyjną aktu prawnego określającego procedurę prowadzenia egzekucji w administracji.

Powyższe uwagi przesądzają zatem jednoznacznie, że powołany przepis nie ma charakteru materialnoprawnego, co w konsekwencji powoduje, iż podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut zredagowany jako naruszenie prawa materialnego - art. 34 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwagi na wadliwość konstrukcji nie może być uwzględniony.

Analiza wniesionego środka odwoławczego prowadzi przy tym do wniosku, że formułując powyższy zarzut, strona niewątpliwie zmierzała do zakwestionowania wnioskowania Sądu dotyczącego kwestii kompetencji organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym do oceny postanowień wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Zarzut ten zatem powinien zostać oparty na drugiej podstawie kasacyjnej - naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tych jednak przepisów w skardze kasacyjnej nie wskazano. Uchybienia te powodują, że zgłoszony zarzut nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku.

Także zamierzonego przez stronę rezultatu nie może przynieść drugi z podniesionych zarzutów /naruszenia prawa materialnego, to jest art. 23 par. 4 pkt 2 p.e.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ nadzoru w ramach tego nadzoru ma kompetencje do wzruszenia stanowiska wierzyciela/. Artykuł 23 par. 4 pkt 2 p.e.a., dotyczy zagadnienia nadzoru w zakresie postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności określa kwestie właściwości instancyjnej w tym postępowaniu oraz zakres podmiotowy i kryterium kontroli czynności egzekucyjnych. Ponadto uwagę zwraca również fakt, że przepis ten umieszczony został w Rozdziale 2 /"Organy egzekucyjne"/ ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi zatem, podobnie jak art. 34 par. 1 p.e.a., jednostkę redakcyjną aktu prawnego określającego procedurę prowadzenia egzekucji w administracji. Z tych względów powołany zarzut uwzględniony być nie może.

Na marginesie niniejszej sprawy, abstrahując w tym miejscu od poprawności zgłoszonych zarzutów, zgodzić się należy ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną, że ustawa egzekucyjna nie przyznaje organowi egzekucyjnemu prawa kwestionowania bądź oceny postanowienia wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1-5 p.e.a. Niemniej w rozpoznawanej sprawie, jak dowodzi analiza uzasadnienia wyroku, Sąd nie kwestionował związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zarzutów. Zasadnie jednak przyjął, że organ ten w swych rozważaniach pominął przepis art. 29 tej ustawy, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek badania z urzędu dopuszczalności prowadzenia egzekucji. Nie ulega wątpliwości, że badanie to obejmuje m.in. badanie tytułu wykonawczego, a zwłaszcza jego formalnych wymogów określonych w art. 27 par. 1 i 2 ustawy. Niewątpliwie w ramach oceny spełnienia tych wymogów oraz badania dopuszczalności prowadzenia egzekucji organ egzekucyjny, a także organ nadzoru powinien mieć niezbędną wiedzę o decyzjach, mocą których obowiązek został ustalony /por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 2002 r., III SA 3457/00/. Przy czym w postępowaniu tym nie może on badać zasadności takich decyzji ani porównywać ich z decyzjami poprzednimi /por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r., III SA 1418/97; a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2006 r., III SA/Wr 517/04/.

W rozpatrywanej sprawie prowadzenie egzekucji była niedopuszczalne, bowiem tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o nieistniejące deklaracje, a ponadto, obowiązek nie wynikał również z decyzji. Decyzja z dnia 13 maja 2004 r. została bowiem w całości uchylona przez organ drugiej instancji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.