Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 4/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 8 § 1, art. 77 § 1,2,3, art. 7, art. 107 § 1 jak i 107 § 1 pkt 6 i § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2082
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w W. organ prowadzący Przedszkole Publiczne "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2023 r. nr SKO.4102.1730.2023 w przedmiocie zwrotu części dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (Kolegium, organ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. (organ I instancji) z 18 kwietnia 2023 r. nr [...] w sprawie zwrotu przez Fundację "H. " z siedzibą w W. (Fundacja, skarżąca) części dotacji do budżetu Gminy B. w kwocie [...]zł. pobranej w 2022 r. w nadmiernej wysokości, w terminie 15 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych począwszy od dnia następującego po upływie terminu na zwrot dotacji.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2023 r., poz. 775 – k.p.a.), art. 252 ust.1 pkt 2, ust. 5, ust.6 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 1, art. 61 pkt 4, art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm. – u.f.p.), art. 15-17 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2082 – f.z.o.), art. 1 ust. 1 i ust. 2, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U z 2018 roku poz. 570).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy w B. z 21 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli prowadzonych przez osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne na terenie Gminy B. oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobierania i wykorzystywania ([...] – "uchwała [...]"), Fundacja jako organ prowadzący Przedszkole Publiczne "[...]" przy ul. [...], [...] i ul. [...], [...], otrzymała z budżetu Gminy B. dotację podmiotową w roku 2022 na działalność oświatową w wysokości [...] zł (w tym na dzieci z niepełnosprawnością w wysokości [...] zł).

30 listopada 2022 r. wpłynął wniosek Fundacji o przesłanie informacji dotyczących rocznej kwoty dotacji na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w roku 2022 i jaką kwotę otrzyma Fundacja do końca roku kalendarzowego z tego tytułu oraz jaka jest roczna kwota dotacji ogólnej i jaką kwotę dotacji otrzyma Fundacja do końca roku kalendarzowego, po przeliczeniach wynikających z aktualizacji tych kwot.

Pismem z 7 grudnia 2022 r. Gmina B. poinformowała Fundację o rocznej kwocie dotacji na uczniów posiadających orzeczenie o niepełnosprawności przy wadze 9,5, wynoszącej [...] zł oraz o rocznej kwocie podstawowej kwoty dotacji, wynoszącej [...] zł na dziecko, a także, że za 2022 r. Fundacji przysługuje dotacja w wysokości [...] zł na podstawie złożonej comiesięcznej informacji o liczbie dzieci.

7 lipca 2023 r. dokonano rozliczenia dotacji oświatowej otrzymanej z budżetu Gminy B. - korekta za I półrocze z podaniem faktycznej liczby uczniów w okresie rozliczeniowym, a 13 stycznia 2023 r. do organu wpłynęło rozliczenie Fundacji z dotacji oświatowej narastająco od początku roku do końca okresu sprawozdawczego 2022 r.

Po przeanalizowaniu rozliczenia dotacji udzielonej w 2022 r. oraz informacji miesięcznych o faktycznej liczbie uczniów za okres od stycznia do grudnia 2022 r. według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, realizujących wychowanie przedszkolne w ww. przedszkolu ustalono, że liczba dzieci uczęszczających do przedszkola wyniosła łącznie 1796, w tym 25 dzieci z niepełnosprawnością. Dotacja została jednak wypłacona Fundacji na 1799 dzieci, w tym na 25 dzieci z niepełnosprawnością.

W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wymienioną decyzją z 18 kwietnia 2023 r. zobowiązał Fundację do zwrotu części dotacji do budżetu Gminy B. w kwocie [...]zł. jako pobranej w 2022 r. w nadmiernej wysokości.

Kolegium uznało, że wniesione przez Fundację odwołanie od decyzji organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ powołał się na przepisy art. 252 u.f.p., art. 16 f.z.o. i uchwałę [...] i wyjaśnił, że organ I instancji po zweryfikowaniu prawidłowości sporządzenia miesięcznych informacji o rzeczywistej liczbie uczniów w okresie od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. stanowiących podstawę naliczenia i przekazania dotacji z budżetu Gminy B. dla Przedszkola [...], prowadzonego przez Fundację oraz rozliczenia całorocznego złożonego 13 stycznia 2023 r. ustalił, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, tj. także na 3 dzieci, które nie były faktycznie uczniami prowadzonego przez Fundację przedszkola publicznego. Podstawowa kwota dotacji na dziecko uczęszczające do publicznego przedszkola prowadzonego przez osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego na terenie Gminy B. w 2022 r. wyniosła [...] zł i na dziecko z niepełnosprawnością według metryczki subwencyjnej przewidzianej dla dziecka z daną niepełnosprawnością wyniosła [...] zł. Liczba dzieci w Przedszkolu Publicznym "[...]" w 2022 r. wynosiła 1.771 dzieci x [...] zł, co łącznie daje kwotę [...]oraz 25 dzieci z niepełnosprawnością x [...] zł, tj. [...] zł, co daje łącznie kwotę [...]zł. Kwota przekazana przedszkolu w 2022 r. to [...] zł, a kwota należna to [...] zł, co daje różnicę [...] zł.

Kolegium wskazało na przepisy art. 251 ust. u.f.p., art. 12 i 38 f.z.o. i odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdziło, że jeżeli dotacją objęto, choćby omyłkowo, więcej dzieci niż te, które faktycznie z procesu kształcenia korzystają w rzeczywistości, to pobranie dotacji w tym zakresie należy uznać za niecelowe.

Kolegium wyjaśniło, że w sprawie bezsporne jest, iż organ prowadzący otrzymał dotację w 2022 r. na troje dzieci, które nie były faktycznie uczniami przedszkola. Wynika to ewidentnie z analizy miesięcznych informacji składanych przez organ prowadzący oraz analizy miesięcznych dowodów przekazania dotacji przez organ dotujący. W miesiącu marcu i kwietniu 2022 r. organ dotujący wypłacił więcej niż wynikało to z informacji miesięcznych w tym okresie. Organ prowadzący wskazał w marcu 138 dzieci, natomiast organ dotujący wypłacił za 140 dzieci, w kwietniu organ prowadzący wskazał 141 dzieci, zaś organ dotujący wypłacił za 143 dzieci. Dotacja w tej części "nadpłaconej" jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości, bez względu na to, że do pomyłki doszło po stronie organu dotującego.

W ocenie organu nie może być tak, że organ prowadzący przedszkole wiedząc, że pobrana miesięczna dotacja jest wyższa od wnioskowanej, nie jest zobowiązany do zwrotu części dotacji zawyżonej i może uznać, że dotacja została prawidłowo wykorzystana. Dotacja przeznaczona jest bowiem na ucznia, a nie na ogólne potrzeby przedszkola.

Organ stwierdził, że do dotacji oświatowych podlegających zwrotowi w przypadkach określonych w u.f.p., nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu 111 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie natomiast z art. 169 ust. 6 u.f.p. organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę zwrotu oraz termin rozpoczęcia naliczania odsetek. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią przy tym nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym.

W ocenie organu wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione, materiał zgromadzony w sprawie został należycie rozważony i był dostateczny do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Fundacja zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 5 u.f.p. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości, podczas gdy została ona wypłacona i wydatkowana zgodnie z przepisami, w wysokości ustalonej uprzednio przez ten sam organ administracji, który następnie w sposób całkowicie nieuprawniony po zakończeniu roku budżetowego, zażądał zwrotu części przyznanych, wypłaconych i wykorzystanych uprzednio kwot, co doprowadziło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz ochrony praw nabytych;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności:

- art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez naruszenie wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy, wyrażającego się w uznaniu zasadności nałożenia obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, mimo iż do błędu rachunkowego w wyliczeniu wysokości wypłaconej skarżącej dotacji doszło po stronie wypłacającego dotację (organu dotującego), a jego ujawnienie nastąpiło po zakończeniu i zamknięciu roku budżetowego przez skarżącą przy jednoczesnym spełnieniu przez nią ustawowego obowiązku rozdysponowywania przyznanej dotacji w określony sposób do końca danego roku kalendarzowego, co też nastąpiło w niniejszej sprawie,

- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla przyjęcia nieprawidłowej tezy jednostki samorządu terytorialnego oraz Kolegium, że dla stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nie ma znaczenia, czy doszło do tego wskutek błędu wnioskującego o dotację, czy organu wypłacającego dotację, a także uwzględnienia przy tym, że do ujawnienia tego faktu doszło po zakończeniu przez skarżącą roku budżetowego oraz rozdysponowania przez nią w sposób prawidłowy przyznanej dotacji, a tym samym zrealizowania celu oświatowego,

- art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji z przytoczeniem i powołaniem się na uchylone i nieobowiązujące przepisy prawa - w zakresie uchwały NR [...] Rady Gminy B. z 21 grudnia 2017 r.,

- art. 77 § 1, 2, 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu do budżetu części dotacji pomimo, że zarówno organ I oraz II instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej i pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według skarżącej nie można zaakceptować stanowiska Kolegium, które sprowadza ustawowo zagwarantowane dofinansowanie zadań oświatowych wyłącznie do powiązania dotacji z uczniem, pomijając w tym zakresie ogólne potrzeby przedszkola oraz realizowanego procesu kształcenia. Skoro organ dotowany wydatkował całą udzieloną mu w 2022 r. dotację na realizację szeroko zakreślonego procesu kształcenia, wychowania i opieki, to nie można twierdzić, że dokonał tego w sposób niecelowy. Realizowane przez placówkę i jej organ prowadzący wydatki na bieżące kształcenie, wychowanie i opiekę, odbywa się ujęciu całościowym podmiotu, a nie w wymiarze każdego poszczególnego ucznia. Organ prowadzący podał prawidłową liczbę uczniów uczęszczających do przedszkola, podczas gdy to organ dotujący popełnił błąd rachunkowy w zakresie prawidłowej liczby uczniów uprawnionych do obliczenia wysokości dotacji. Gmina przeprowadziła też częściową kontrolę za okres od stycznia do czerwca roku, w którym udzielono dotacji i to w terminie do 15 lipca roku udzielenia dotacji i nie stwierdziła w tym zakresie nieprawidłowości. Tymczasem działania organu powodują, że to Fundacja ma ponieść materialną odpowiedzialność za błąd organu dotującego i to własnymi środkami, albowiem nie ma już możliwości anulowania poniesionych w roku 2022 wydatków. Skarżąca nie dopuściła się żadnej nieprawidłowości w podaniu faktycznej liczby uczniów przez cały 2022 r. (co potwierdziła również Gmina) i wydatkowała całą przyznaną jej kwotę dotacji na cele wskazane w ustawie i do końca roku budżetowego. Dopiero po wydatkowaniu całej dotacji i to w wysokości uprzednio ustalonej wyłącznie przez Gminę, organ dotujący zorientował się, że wskutek jego błędu rachunkowego wypłacono dotację w nadmiernej wysokości. Tym samym dotacja za 2022 r, została przez skarżącą wykorzystana w całości na cele wskazane w ustawie i wydatkowana do końca 2022 r., a uchybienie leży po stronie organu. Organ nie udzielił przy tym dotacji nienależnej, ale udzielił jej w wysokości zawyżonej - wynikającej z popełnionego przez organ błędu rachunkowego.

Skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. - p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wyżej powołanych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest to, czy organ miał podstawy do wydania decyzji o zwrocie części dotacji oświatowej jako pobranej w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami za zwłokę w sytuacji gdy organ prowadzący (Skarżąca) nie dopuścił się żadnej nieprawidłowości i podał prawidłową, faktyczną liczbę uczniów uczęszczających do przedszkola, podczas gdy to organ dotujący popełnił błąd rachunkowy w zakresie prawidłowej liczby uczniów uprawnionych do obliczenia wartości dotacji (w efekcie czego mimo iż Strona podała prawidłową liczbę dzieci, to organ wypłacił dotację na większą niż podana przez Stronę, rzeczywista liczba dzieci). Strona podkreśla także, że wydatkowała cała przyznaną jej kwotę dotacji na cele wskazane w ustawie i do końca budżetowego, a dopiero po wydatkowaniu całej dotacji i to w wysokości uprzednio ustalonej wyłącznie przez Gminę, organ dotujący zorientował się, że wskutek jego błędu rachunkowego wypłacono dotacje w nadmiernej wysokości.

Skarżąca podkreśla też, że Gmina przeprowadziła kontrolę za okres od stycznia do czerwca roku w którym udzielono dotacji i nie stwierdziła w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Skarżąca wskazuje także na okoliczność, iż to ona, chcąc zapewnić sobie gwarancje poprawności (prawidłowości) ustalenia ostatecznej wysokości dotacji oświatowej, a również mając na uwadze obowiązek wydania całej kwoty dotacji do końca roku budżetowego, wystąpiła z oficjalnym pismem do Gminy o udzielenie informacji dotyczącej rocznej kwoty dotacji ogólnej.

W tak ustalonych okolicznościach sporu zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 252 ust.1 pkt 2 u.f.p. Zgodnie z tym przepisem dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Zgodnie art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

W badanej sprawie nie ma sporu, że Strona otrzymała dotację na większą liczbę uczniów niż wnioskowała i wyższą niż rzeczywista liczba uczniów uczęszczających do przedszkola w danych okresach rozliczeniowych. Nie ma też sporu, że to wyłącznie z powodu błędu organu (nie zaś Strony) dotację wypłacono w wyżej wartości niż przysługująca zgodnie z przepisami.

Sporem objęte jest natomiast to, czy w takiej jak wyżej sytuacji - gdy dodatkowo organ przeprowadzał u Skarżącej kontrolę i nie stwierdził w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, a Strona wydatkowała cała przyznaną jej kwotę dotacji i do końca budżetowego, a dopiero po wydatkowaniu całej dotacji i to w wysokości uprzednio ustalonej wyłącznie przez Gminę organ dotujący zorientował się, że wskutek jego błędu rachunkowego wypłacono dotacje w nadmiernej wysokości – istniały podstawy do wydania decyzji o zwrocie dotacji.

Sąd, mając także na uwadze stanowisko wyrażone w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznaje, że niezależnie od podnoszonych w skardze okoliczności, dotację w części przewyższającej należną kwotę dotacji należy uznać za pobraną w nadmiernej wysokości, a w konsekwencji powinna zostać zwrócona organowi dotującemu.

Dla powyższego ustalenia nie ma znaczenia, że Strona spełniła wszystkie ciążące na niej obowiązki nałożone przez f.z.o. Organ dotujący bowiem, w przypadku stwierdzenia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, obowiązany był zastosować procedurę mającą na celu zwrot nienależnej dotacji - zgodnie z dyspozycjami wynikającymi z art. 252 u.f.p.

Nie ma przy tym znaczenia, że stwierdzenie pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło w związku czy też bez związku z zachowaniem dotowanego (np. poprzez błąd dotującego). Wskazać bowiem trzeba, że na gruncie treści art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.f.p., okoliczność stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości ma charakter zobiektywizowany, tj. nie jest zależna od zaistnienia czynników subiektywnych, takich jak np. przyczynienie się dotowanego do wypłacenia mu dotacji bez podstawy prawnej, czy też nieprawidłowości w ustaleniu stawki dotacji przez organ. Taki właśnie jak wyżej pogląd wyraził NSA m.in. w wyroku z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I GSK 1763/22. Pogląd ten Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.

Podobnie wskazał NSA w innym wyroku z 9 stycznia 2024 sygn. akt I GSK 1676/22, podkreślając, że pobranie dotacji w nadmiernej wysokości, którego stwierdzenie następuje z zakończeniem roku budżetowego, w świetle art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 u.f.p. ma charakter zobiektywizowany, tj. nie jest zależne od zaistnienia czynników subiektywnych, takich jak np. przyczynienie się dotowanego do wypłacenia mu dotacji, czy też nieprawidłowości w ustaleniu stawki dotacji przez organ. NSA wyjaśnił też, że unormowania u.f.p. dotyczące gospodarowania środkami publicznymi, w tym dochodzenia w określonych przypadkach ich zwrotu (tak jak w art. 252 u.f.p.) mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem organ dotujący musi (chcąc działać legalnie) je respektować w praktyce, co oznacza, że nie ma on w tym względzie możliwości wyboru zachowania (por. też wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2023 r., o sygn. akt I GSK 1495/22).

Tym samym organy prawidłowo zastosowały art. 252 u.f.p. nie naruszając przy tym przepisów Konstytucji RP.

Nie mogą też skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji zarzuty Strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wyjaśnić należy bowiem, że sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c).

W badanej sprawie Strona zarzuciła, że organ naruszył art. 77 § 1,2,3 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także że nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy, czym zdaniem Strony naruszono zasadę prawdy obiektywnej i pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa wyrażonych w art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Tymczasem, jak wskazano wyżej, wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione, a najistotniejsza ich część pozostaje w istocie bezsporna. Sporem objęte są natomiast skutki prawne zaistniałego i w zasadzie niespornego stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem Sądu, nie zasługiwały też na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 107 § 1 jak i 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji podanie w jej podstawie Uchwały Nr [...] Organ wskazał bowiem w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 2 ust. 5 oraz § 7 tej Uchwały. Tymczasem zgodnie z § 2 ust. 5 "Prowadzone przez osoby prawne inne niż Gmina B. lub osoby fizyczne publiczne przedszkola, niebędące przedszkolami specjalnymi, otrzymują na każdego ucznia z budżetu Gminy B. dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, wyliczonej w sposób wskazany w art. 12 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy B.". Natomiast zgodnie z § 7 Uchwały "Dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu Gminy na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych".

Z powyższego wynika, że § 2 ust. 5 uchwały Nr [...] stanowi o prawie osób prowadzących przedszkola do uzyskania dotacji na zasadach wynikających z art. 12 ust. 1 f.z.o, - jakich to praw Strona w żadnej mierze nie kwestionuje, natomiast § 7 uchwały Nr [...] stanowi powtórzenie części uregulowania zawartego w art. 252 ust.1 pkt 2 u.f.p. które obowiązuje niezależnie od treści uchwały Nr [...] .

Co więcej powołana przez Stronę w skardze uchwała Nr [...] Rady Gminy w B z dnia 19 grudnia 2019 r. nie reguluje tej samej materii niż powołane przez organ jednostki redakcyjne uchwały Nr [...] Ta zaś została zmieniona uchwałą Nr [...] Rady Gminy w B. z dnia 11 stycznia 2018 r. ale tylko w § 9 i § 10

Sąd nie dostrzegł też takich braków uzasadnienia faktycznego czy też prawnego, zaskarżonej decyzji, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone, powołano też i wyjaśniono istotne dla rozstrzygnięcia przepisy prawa.

Zdaniem Sądu natomiast w całokształcie okoliczności sprawy można co prawda mówić o naruszeniu zasady zaufania do organu wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. w sytuacji gdy wypłata dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiła bez winy strony, wskutek błędu organu, który wadliwości tej nie wykrył także w trakcie prowadzonej kontroli, a obecnie nakazuje zwrot tejże dotacji. Jak wskazuje się jednak licznie w orzecznictwie (w tym także przywołanym wcześniej w niniejszym uzasadnieniu) organy przede wszystkim winny kierować się zasadą legalizmu (praworządności) i działać na podstawie przepisów prawa te zaś przewidują, że dotacja wypłacona w nadmiernej wysokości niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego która ją wypłaciła. Jak wyjaśnił m.in. NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt I FSK 317/19 zasada legalizmu ma bowiem silne umocowanie w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Dlatego zasada legalizmu powinna uzyskać pierwszeństwo przed zasadą budowania zaufania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.