Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 467/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2c
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 45 ust. 1, par. 44, par. 36
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bk 467/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] Starosta Powiatu B. odmówił C. Z. aktualizacji danych operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego B., gm. J. w odniesieniu do działki nr [...]. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz.1287 ze zm.) oraz § 44 pkt 2, § 12 ust. 1, § 45, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1551).

Postępowanie toczyło się na wniosek C. Z. zawierający żądanie "wyjaśnienia przebiegu granic" działki nr [...] i sąsiednich działek: nr [...] (droga powiatowa nr [...] B) oraz nr [...] (droga zapisana w rejestrze gruntów na rzecz Gminy J. - władanie). W trakcie postępowania ustalono, że pierwotny przebieg granic działki nr [...] (poprzednio oznaczonej jako nr [...]) znajduje się w dokumentacji: scalenia gruntów wsi B. z lat 1936 - 1946; sporządzonej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych; postępowania wywłaszczeniowego pasa drogowego z lat 1972 - 1974; sporządzonej w ramach modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków z lat 2010 - 2011. Z wymienionych dokumentów wynika, że: w 1938 r. sporządzono plan klasyfikacyjny gruntów wsi B., na którym uwidoczniono granice działki nr [...]. Przygotowując grunty pod przyszłe scalenie sporządzono w dniu 15 października 1946 r. protokół w sprawie ustalenia warunków objęcia w posiadanie scalonych gruntów, w którym wskazano, że: planuje się rozszerzenie w przyszłości odcinka drogi przez wieś (ulica wiejska od kopca nr [...] do kopca nr [...]) w ten sposób, że północna krawędź tego odcinka drogi (od rozdroża do łąk) będzie biegła od linii słupków w odległości 3 m; ustalono zakaz budowy nowych budynków w granicach planowanej drogi oraz pozostawanie dotychczasowych budynków do czasu ich zniszczenia. W trakcie scalenia gruntów, drogi wchodzące w skład poszczególnych działek zostały wydzielone jako odrębne działki ewidencyjne, w tym z działki nr [...] o powierzchni 0,814 ha wydzielono grunt stanowiący drogi o łącznej powierzchni 0, 218 ha (obecna działka nr [...] o powierzchni 0, 2048 ha – droga; część działki nr [...] - droga powiatowa nr [...], w której zawarty jest grunt działki nr [...]; część działki nr [...] - droga gminna). Organ podkreślił, że w wyodrębnionym z działki nr [...] fragmencie gruntu oznaczonym jako działka nr [...] (droga), znajdował się fragment działki nr [...] (również droga). Pole powierzchni działki nr [...] (bez dróg) określone zostało w 1946 r. na 0,596 ha. Jak wskazano, uczestnikiem scalenia gruntów wsi B. był ojciec wnioskodawczyni – E. P. (co wynika z protokołu zebrania uczestników scalenia w sprawie pomiaru starego stanu posiadania oraz protokołu o ustaleniu przedstawiciela gospodarstwa przy scaleniu gruntów).

Wyniki scalenia gruntów wsi B. zostały wykorzystane do założenia operatu ewidencji gruntów. Z protokołu ustalenia stanu władania (rok 1958) wynika, że posiadaczem gruntów stanowiących m.in. działki nr: [...], [...], [...] i [...] był " P. E. matka S.".

W dniu [...] listopada 1975 r. wydano akt własności ziemi nr [...] (w tym na działkę nr [...] o powierzchni 0,596 ha) na rzecz S. i E. małżonków P.

Następnie w trakcie pomiarów działek do wywłaszczenia pod drogi od wsi K. do wsi B., które to pomiary objęły działkę nr [...], dokonano w 1972 r. podziału działki nr [...] o powierzchni 0,596 ha na działkę nr [...] o powierzchni 0,01 ha (część aktualnej działki nr [...]) i działkę nr [...] o powierzchni 0,586 ha (własność C. Z.). W zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. odnaleziono operat techniczny z 1974 r. zawierający protokół okazania granic pasa drogowego "K. B.", szkice do wywłaszczenia i wykazy zmian gruntowych, natomiast nie odnaleziono decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Ustalono jednakże, że w dniu [...] listopada 1975 r. decyzją Naczelnika Gminy w J. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa m. in. działkę nr [...] o powierzchni 0,0100 ha (jak wskazał organ I instancji, błędnie wskazano numer działki, bowiem chodziło o działkę nr [...]), położoną w obrębie B. Decyzja nie weszła do obrotu prawnego, zaś prowadzone na wniosek C. Z. postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zakończyło się umorzeniem postępowania (w I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., w II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.).

W 1986 r. dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gm. J., w trakcie której zmieniono numerację oraz przeliczono pola powierzchni działek, w tym również działki nr [...] o powierzchni 0,596 ha, która otrzymała numer [...], a pole jej powierzchni określono na 0,59 ha. Organ podkreślił, że działka oznaczona nr [...] o powierzchni 0,596 ha wykazana w akcie własności ziemi z dnia [...] listopada 1975 r. odpowiada działce oznaczonej po odnowieniu operatu numerem [...] (powierzchnia 0,59 ha).

Umową o dożywocie sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] lipca 1996 r. małżonkowie E. i S. P. przekazali na rzecz córki C. Z. własność gospodarstwa rolnego położonego w obrębie B., w skład którego weszła również działka nr [...].

W latach 2010-2011 przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków oraz opracowanie numerycznej mapy zasadniczej obrębu B. W trakcie tych prac dokonano obliczenia pola powierzchni działki nr [...] metodą analityczną z dokładnością zapisu do 0,0001 ha, z wykorzystaniem współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, wykorzystując dane kątowo liniowe ze scalenia gruntów z 1936 r. oraz odnalezione i zamierzone punkty osnowy scaleniowej w układzie "2000". Jak wskazał organ I instancji, geodeta do obliczeń pola powierzchni przedmiotowej działki wykorzystał wówczas dane archiwalne źródłowe.

Po zwróceniu przez C. Z. uwagi na nieprawidłowość wskazania przebiegu linii granicznej działki nr [...] powstałą po modernizacji przeprowadzonej w latach 2010 – 2011, podjęto próbę weryfikacji tych zarzutów. Organ I instancji ustalił - po analizie treści opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji Z. N. sporządzonej w dniu [...] lipca 2014 r. na potrzeby postępowania w sprawie [...] o zasiedzenie (w którym wniosek o zasiedzenie oddalono postanowieniem z dnia [...] października 2014 r.) oraz po analizie akt sprawy - że powierzchnia pierwotnej działki nr [...] (bez dróg, tj. drogi oznaczonej jako działka nr [...] i części obecnych dróg o nr [...] i [...]) wynosiła 0,596 ha i taką też powierzchnię wykazano w ewidencji gruntów założonej w latach 60-tych. Jak wskazał organ I instancji, sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie ocenił, że C. Z. nadal posiada tytuł prawny do działki nr [...], zaś właściwą drogą realizacji ochrony praw jej przysługujących jest postępowanie o rozgraniczenie działki nr [...] z działkami nr [...] i [...].

Na podstawie powyższych informacji organ I instancji ocenił, że opis granic działki oznaczonej nr [...] (która odpowiada poprzedniej działce nr [...]) zawiera dokumentacja powstała w trakcie scalenia gruntów, która następnie posłużyła do założenia ewidencji gruntów wsi B. i taki też opis przebiegu granic przedmiotowej działki przedstawia aktualna mapa ewidencji gruntów. Organ wyjaśnił, że przebieg linii granicznej działki nr [...] wykazany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z dokumentami znajdującymi się w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B., a zatem brak jest podstaw do aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła C. Z. Wskazała, że rozstrzygnięcie wydano w oparciu o błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Strona odwołująca się opisała dotychczasowe czynności organów geodezyjnych podejmowane wobec jej działki oraz działek przyległych, a końcowo wskazała, że do niezgodnych z prawem rezultatów doprowadziła modernizacja operatu ewidencyjnego z lat 2010 – 2011, kiedy to bez faktycznego poszerzenia drogi przesunięto na mapie linię graniczną z południa na północ bez uzgodnienia z właścicielami gruntów. Wskazała, że prace scaleniowe z 1946 r. miały doprowadzić do wytyczenia drogi między wsiami K. i B. biegnącej przez działkę nr [...], ale na skutek interwencji jej ojca to nie nastąpiło, natomiast wytyczono drogę w miejscu obecnej działki nr [...] (droga), której przebieg nie budzi zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ wyjaśnił zasady wprowadzania zmian do ewidencji gruntów i budynków wynikające z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ustalił też stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Wskazał na najważniejsze okoliczności mające, w jego ocenie, znaczenie w sprawie:

- w 1946 r. podczas scalenia gruntów wsi B. zatwierdzonego orzeczeniem z dnia 18 października 1946 r. działka nr [...] posiadała powierzchnię 0,596 ha (bez powierzchni drogi), natomiast wyodrębniona z działki nr [...] powierzchnia drogi

0, 2181 ha aktualnie wchodzi w skład działki nr [...] i nr [...]. W protokole dotyczącym ustalenia warunków objęcia w posiadanie gruntów scalonych z dnia 15 października 1946 r. wskazano, że jednym z warunków objęcia w posiadanie było "rozszerzenie odcinka drogi przez wieś (...) do szerokości 12 m" oraz że nie wolno stawiać nowych budynków w granicach nowej drogi, zaś stare budynki mogą pozostać do czasu ich zniszczenia, co dotyczyło także działki nr [...] znajdującej się przy poszerzonym pasie drogi przez wieś;

- w 1960 r. podczas założenia operatu ewidencji gruntów wsi B. w rejestrze gruntów zapisano działkę nr [...] (0,596 ha);

- akt własności ziemi wydany [...] listopada 1975 r. na E. i S. P. wskazywał między innymi na działkę nr [...] o pow. 0,596 ha;

- podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów obrębu B., gm. J. przeprowadzonego w 1986 r. dokonano przeliczenia pól powierzchni i zmiany numeracji działek; działka nr [...] o powierzchni 0,596 ha otrzymała nr [...] i powierzchnię 0,59 ha, przy czym działka ta odpowiada położeniu i granicom działki z aktu własności ziemi;

- pomiary działek w 1972 r. na wywłaszczenie pod pas drogowy objęły m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,596 ha, przy czym dokonano jej podziału na działkę nr [...] o pow. 0,01 ha (która weszła w skład działki nr [...] - droga) i działkę nr [...] o pow. 0,586 ha stanowiącą własność C. Z.; w operacie technicznym z 1974 r. stanowiącym zasób PODGiK w B. znajduje się: 1) protokół okazania granic pasa drogowego "K.-B.", 2) szkice do wywłaszczenia, 3) wykazy zmian gruntowych. Wywłaszczenia działki nr [...] (zdaniem organu odwoławczego powinno być nr [...]) dokonano formalnie decyzją z dnia [...] listopada 1975 r., jednakże decyzja nie weszła do obrotu prawnego, gdyż nie nadano jej klauzuli ostateczności. Stąd też umorzeniem zakończyło się wszczęte na wniosek C. Z. postępowanie o zwrot wywłaszczonej działki nr [...];

- w latach 2010 - 2011 przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gm. J. W trakcie prac modernizacyjnych, na podstawie dokumentacji źródłowej tj. opracowanej w trakcie scalenia gruntów rozpoczętego w 1936 r. a ukończonego w 1947 r., obliczono powierzchnie działek z dokładnością zapisu do 1 m2. W wyniku prac modernizacyjnych obliczona powierzchnia działki nr [...] wyniosła 0,5946 ha, a więc taka jaką uzyskano podczas prac scaleniowych. Wykonano również nową mapę zasadniczą.

Organ odwoławczy wskazał też na zakończone negatywnie postępowanie o zasiedzenie, w którym sąd powszechny wskazał na stale aktualny tytuł prawny C. Z. do działki nr [...], co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zasiedzenie oraz na możliwość ochrony jej praw do działki nr [...] poprzez przeprowadzenie rozgraniczenia z działkami nr [...] i [...].

Jak ustalił organ odwoławczy, nie istnieją podstawy do wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji, bowiem zasięg prawa własności wnioskodawczyni odnośnie działki nr [...] jest zgodny: z dokumentacją ze scalenia gruntów wsi B.; z treścią aktu własności ziemi z dnia [...] listopada 1975 r.; z dokumentacją z odnowienia operatu ewidencji gruntów obrębu B. w 1986 r., podczas którego dokonano zmiany numeracji działek a ich powierzchnię wykazano z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (tj. do 100 m2) z dotychczasowych trzech miejsc po przecinku (tj. do 10 m2); z aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lipca 1996 r., mocą którego strona nabyła prawo własności między innymi działki nr [...]; z dokumentacją powstałą podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz numeryczną mapą zasadniczą wykonaną w latach 2010 - 2011.

Organ podkreślił, że dokumentacja geodezyjna sporządzona w latach 1972 - 1974 r. dotycząca wywłaszczenia pasa drogowego nie wywołała żadnych skutków prawnych wskutek niewejścia do obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] listopada 1975 r. Stąd też umorzeniem zakończyło się postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Końcowo podkreślono, że skoro po modernizacji ewidencji gruntów obrębu B. w latach 2010 - 2011 przebieg granic działki nr [...] obliczono na podstawie danych źródłowych, nie zaistniały podstawy do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego C. Z. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z przepisami prawa (§ 44 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) oraz ustaleniami prac scaleniowych wykonanych na gruntach wsi B. w 1946 r. Wniosła o "przywrócenie" stanu ewidencji jaki istniał między 1946 a 2011 rokiem, a dotyczył granic między jej działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...]. Wskazała, że stan granicy ustalony w 1946 r. istniał w sposób niezakłócony przez 65 lat. W tym czasie uzyskano pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych i gospodarczych na działce nr [...], w latach 80-tych wykonano nową nawierzchnię działki drogowej nr [...] a następnie chodnik. Wówczas przebieg drogi był zgodny z zapisami ewidencyjnymi i nie budził nikogo wątpliwości. Tymczasem prace związane z modernizacją operatu ewidencyjnego z lat 2010 – 2011 naruszyły bez jej wiedzy i zgody stan posiadania. Wskazała, że sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie o sygnaturze [...] wprost wskazał, że żaden wpis nie potwierdza, aby część jej działki nr [...] została włączona w skład działek drogowych nr [...] i nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy legalności odmowy przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do granic stanowiącej własność C. Z. działki nr [...] – w zakresie, w jakim granica tej działki pozostaje wobec granic i tym samym przebiegu sąsiednich dróg oznaczonych jako działki nr [...] i [...]. Zdaniem sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć odmownych.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm.), dalej jako ustawa geodezyjna, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek np. właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno – technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 542 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Podkreślić także należy, podzielając stanowisko tutejszego Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie II SA/Bk 381/15, że posługiwanie się przez prawodawcę w przepisach rozporządzenia pojęciem "aktualizacji" a nie "prostowania" nie oznacza, że w ogóle nie jest możliwe usuwanie błędów czy omyłek w ewidencji w ramach pojęcia "aktualizacja", ale powinno się to odbywać w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego (vide wyrok wyżej wskazany oraz wyroki z dnia 13 października 2010 r., III SA/Kr 277/09, z dnia 27 lutego 2013 r., III SA/Kr 960/12, z dnia 15 maja 2012 r., III SA/Lu 86/12, z dnia 27 października 2010 r., III SA/Kr 203/09, z dnia 10 sierpnia 2010 r., II SA/Bk 272/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).

Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, zgromadzony na etapie administracyjnym materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości i prowadzący do uwzględnienia żądania skarżącej, że stan ewidencyjny granic działki nr [...] w stosunku do granic sąsiadujących z nią dróg nr [...] i [...] jest wykazany jako niezgodny ze stanem faktycznym lub prawnym lub też że jest wynikiem oczywiście omyłkowego wpisu, który powinien zostać wyeliminowany.

Jak wynika ze skargi, żądanie aktualizacji zostało sformułowane jako przywrócenie przebiegu linii granicznej działki nr [...] według jej obowiązywania w okresie 1946 – 2011 tj. od czasów scalenia do chwili modernizacji operatu ewidencyjnego, kiedy to – zdaniem skarżącej – doszło do przesunięcia granicy działki nr [...] na jej niekorzyść a na korzyść powierzchni sąsiednich dróg nr [...] i [...]. Inaczej rzecz ujmując skarżąca kwestionuje, jakoby kiedykolwiek doszło do włączenia fragmentu jej działki nr [...] (a poprzednio, do 1986 r., oznaczonej nr [...]) do powierzchni działek nr [...] i [...] stanowiących drogi. Na poparcie swojego stanowiska powołuje ona uzasadnienie postanowienia w sprawie o zasiedzenie o sygnaturze [...], w którym sąd powszechny wskazał, że stan władania skarżącej jest identyczny ze stanem władania jej poprzedników prawnych (rodziców), bowiem "drogi nigdy nie urządzono".

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów przede wszystkim wskazać trzeba, że skarżąca nie dostrzega różnic między stanem posiadania swoich poprzedników prawnych w okresie scalenia w 1946 r. a stanem prawnym zobrazowanym w zmodernizowanym w latach 2010 – 2011 operacie ewidencyjnym.

Istotnie, w roku 1946 poprzednik prawny skarżącej – E. P. (jej ojciec) posiadał działkę nr [...], w skład której wchodziły grunty o powierzchni 0,596 ha i grunty przeznaczone pod przyszłe drogi o powierzchni 0,218 ha. Jednakże tak określony stan posiadania nie został objęty w całości tytułem własności wydanym na rzecz E. P. Aktem własności ziemi z dnia [...] listopada 1973 r. poprzednikom prawnym skarżącej (jej rodzicom) nadano tytuł własności do działki nr [...] o powierzchni 0,596 ha, a więc z wyłączeniem powierzchni 0,218 ha tj. z wyłączeniem sąsiednich wobec tej działki terenów przeznaczonych w 1946 r. pod drogi. Powierzchnię działki objętą aktem własności ziemi (0,596 ha) potwierdzono w trakcie przeprowadzonego w 1986 r. odnowienia operatu ewidencji gruntów, gdy dotychczasowej działce nr [...] nadano nowy numer [...] i ustalono jej powierzchnię na 0,59 ha (vide k. 70 akt adm. I instancji - informacja podpisana przez właściciela działki, o braku zastrzeżeń do ówczesnych ustaleń). Jak trafnie wskazały organy, działka oznaczona od 1986 r. nr [...] - w granicach w jakich została nabyta przez poprzedników prawnych skarżącej aktem własności ziemi - została jej przekazana w ramach umowy dożywocia z dnia [...] lipca 1996 r. Następnie w trakcie modernizacji operatu ewidencyjnego (lata 2010 – 2011) również nie dokonano zmiany powierzchni działki ustalając jej wielkość - po szczegółowych pomiarach zobrazowanych w sprawozdaniu technicznym - tak jak dotychczas jako 0,5946 ha (k. 119 akt adm. I instancji). Należy przy tym podkreślić, że w trakcie modernizacji wykorzystano materiały źródłowe sięgając aż do scalenia z 1946 r., dokonano odnalezienia kilkudziesięciu punktów osnowy geodezyjnej, wykonano zestawienie tabelaryczne nowo obliczonych powierzchni z danymi źródłowymi (historycznymi) i obliczono powierzchnie działek z dokładnością do 0,0001 ha. Ustalenie zatem powierzchni działki nr [...] w latach 2010 – 2011 potwierdziło powierzchnię przyznaną poprzednikom prawnym skarżącej aktem własności ziemi, a także powierzchnię posiadaną przez E. P. w 1946 r. (bez wliczenia powierzchni wydzielonych wówczas dróg). Organy nie miały zatem podstaw do przyjęcia, że na skutek podejmowanych kolejno robót geodezyjno – kartograficznych (w tym modernizacji operatu w latach 2010 – 2011) doszło do nieuprawnionej (ewentualnie omyłkowej) ingerencji w zasięg granic własności działki nr [...] wykazanych w części kartograficznej operatu.

Także zauważyć należy, że organ nie miał podstaw podważać zgodności danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] i granic działek drogowych nr [...] i [...] ze stanem faktycznego władania skarżącej na gruncie. Szczegółowych ustaleń w tym zakresie dokonał sąd powszechny w sprawie o zasiedzenie o sygnaturze [...], a dowód z odpisu postanowienia kończącego tamto postępowanie został włączony do akt sprawy niniejszej i oceniony przez organ (vide odpis postanowienia z dnia [...] października 2014 r. z uzasadnieniem wydanego w sprawie o zasiedzenie k. 227, 230-234 akt adm. I instancji). W postępowaniu przed sądem powszechnym skarżąca domagała się stwierdzenia zasiedzenia do fragmentu działki nr [...] proponowanego do wydzielenia pod drogę w postępowaniu wywłaszczeniowym zakończonym decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] listopada 1975 r., która ostatecznie nie weszła do obrotu prawnego. Co prawda sąd powszechny posługiwał się w swoim uzasadnieniu numerami działek ustalonymi w wyniku wskazanego postępowania wywłaszczeniowego tj. nr [...] (działka o powierzchni 0,0100 ha zamierzona do wydzielenia pod drogę) oraz nr [...] (działka o powierzchni 0,586 ha, która miała powstać po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej), jednakże nie ulega wątpliwości, że obydwie te działki ostatecznie nie powstały i noszą obecnie nr [...] jako jedna działka. Istotne jest natomiast to wskazanie sądu powszechnego ze sprawy [...], że aktualny zasięg terytorialny posiadania skarżącej pomiędzy granicami działek nr [...] i [...] (planowanymi do powstania po powstaniu wywłaszczeniowym, a faktycznie będącymi od 1986 r. jedną działką nr [...] o powierzchni 0, 59 ha) jest taki sam jak zakres posiadania poprzedników prawnych skarżącej. Sąd ten podkreślił wręcz, że "faktyczna granica posiadania" między działkami drogowymi nr [...] i [...] "mimo planów urządzenia drogi, nie ulegała żadnym przesunięciom", a skarżąca nabyła umową dożywocia działkę nr [...] (obecnie nr [...]) od swoich poprzedników prawnych w granicach nabytych przez nich aktem własności ziemi, w tym z przygranicznym pasem gruntu projektowanym w trakcie postępowania wywłaszczeniowego pod drogę (vide s. 5 uzasadnienia postanowienia w sprawie [...], k. 230 akt adm. I instancji). Stąd też odmówiono stwierdzenia zasiedzenia. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, treść orzeczenia sądu powszechnego, który potwierdził zakres faktycznego władania skarżącej (identyczny jak jej poprzedników prawnych), w powiązaniu z powyżej opisanym ustaleniem organów co do prawidłowości zapisów ewidencyjnych odnośnie wielkości powierzchni działki nr [...] - wykluczają możliwość aktualizacji ewidencji gruntów i budynków co do przebiegu granic działki nr [...] o powierzchni 0,59 ha wyłącznie na podstawie zgromadzonych dowodów. Inaczej rzecz ujmując, skoro nie budzi wątpliwości wielkość powierzchni działki nr [...] należącej do skarżącej ani jej faktyczny stan posiadania, który polu tej powierzchni odpowiada, a skarżąca nie przedstawiła innych niż zgromadzone w aktach sprawy dokumentów podważających zapisy ewidencyjne dotyczące przebiegu granic jej działki nr [...], zaś nie wykazano również, aby modernizacja operatu ewidencyjnego dokonana w latach 2010 – 2011 wprowadziła w tym zakresie zasadnicze i niezgodne z dokumentacją źródłową zmiany, to brak było podstaw do aktualizowania operatu ewidencyjnego gruntów w zakresie przebiegu granic działki.

Powyższy wniosek nie oznacza jednak, że skarżąca jest pozbawiona środków prawnych w sytuacji, gdy nadal podtrzymuje stanowisko, iż stan ewidencyjny w zakresie odzwierciedlenia przebiegu granic działki nr [...] nie odpowiada stanowi na gruncie. Stanowisko organów i tutejszego Sądu ma jedynie tę wymowę, że żądane przez stronę zmiany nie mogą nastąpić obecnie w postępowaniu aktualizacyjnym ewidencyjnym, bowiem nie zostały dla potrzeb tego postępowania – które ma charakter wyłącznie rejestrowy - wystarczająco udokumentowane. Nie przekreśla to jednak innych możliwości prawnych.

Zauważyć należy, że zgodnie z § 36 rozporządzenia, który to przepis stosownie do § 45 ust. 2 stosuje się odpowiednio przy aktualizacji operatu ewidencyjnego, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym; w celu podziału nieruchomości; w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Jeśli zatem skarżąca nadal będzie podtrzymywała stanowisko odnośnie błędnych zapisów ewidencji co do przebiegu granic działki nr [...], to w zaistniałej sytuacji powinna zainicjować postępowanie o rozgraniczenie tej działki z działkami drogowymi nr [...] i [...]. Dopiero orzeczenie kończące postępowanie rozgraniczeniowe byłoby podstawą do wprowadzenia ewentualnych zmian. Takiego jednak w sprawie niniejszej nie przedstawiono, co uzasadniało odmowę przeprowadzenia aktualizacji. Stąd też nie mogło dojść do zarzuconego w skardze naruszenia § 44 rozporządzenia w zakresie nieutrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności oraz § 45 ust. 1 w zakresie, w jakim umożliwia on usuwanie błędnych i niezgodnych z prawem lub stanem faktycznym danych ewidencyjnych. Nie wykazano bowiem w sprawie, że aktualnie ujawniony w operacie stan prawny lub faktyczny jest nieprawidłowy.

Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się konieczność dokumentowania żądanych zmian ewidencyjnych dowodami, które kreują nowe sytuacje prawne, natomiast sądy krytycznie wypowiadają się o korygowaniu wpisów ewidencyjnych na podstawie ponownej oceny dokumentów archiwalnych (wyrok z dnia 23 stycznia 2014 r., II SA/Bk 812/13 oraz wyrok z dnia 4 lutego 2014 r., II SA/Bk 817/13, CBOSA). Dopóki więc skarżąca nie przedstawi orzeczenia kończącego postępowanie rozgraniczeniowe, w którym zostanie wykazane, iż aktualne zapisy ewidencyjne obrazujące przebieg granic działki nr [...] są błędne, dopóty organy nie mają możliwości ingerencji w stan ewidencyjny przebiegu tych granic.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.