Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 228/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 3, art. 148 par. 1, art. 149 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły [...] w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 228/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Komisja Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł., na podstawie art. 149 § 2, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 i art. 189 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 34 ust. 1 pkt a Regulaminu Studiów [...] (załącznik do uchwały Rady Naukowej nr 3 z dnia 19 czerwca 2002 roku), uchyliła decyzję z dnia [...] o nadaniu tytułu zawodowego i wydania dyplomu K. K. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego uczelni postępowania wyjaśniającego ustalono, że postępowanie karne wszczęte przeciwko K. K. zostało zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym za posłużenie się podrobionym uprzednio przez nieustaloną osobę dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej (sygn. akt [...]). Na podstawie sfałszowanych wpisów do indeksu K. K. uzyskał zaliczenia roczne, co pozwoliło przystąpić mu w dniu 19 lipca 2005 roku do egzaminu dyplomowego. W związku z tym, że fakt fałszerstwa został ujawniony po egzaminie, tj. w dniu 3 października 2009 roku konieczne było wznowienie postępowanie.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 roku odrzucił skargę K. K. z uwagi na niewyczerpanie toku instancyjnego postępowania, bowiem skarżący nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia 6 maja 2009 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego z dnia [...], bowiem w piśmie informującym o wydaniu powyższej decyzji nie został prawidłowo pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Szkoły A w Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a., uchylił decyzję Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu oraz nie nadał tytułu zawodowego K. K.

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 roku w spr. o sygn. akt III SA/Łd 377/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Rektora Szkoły A w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż organ administracji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, uniemożliwiając dokonanie oceny zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji merytorycznej zasadności uchylenia decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu. Ze względu na przedmiot sprawy, w pierwszej kolejności Sąd stwierdził, iż w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjęto, że rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 12 czerwca 1992 r. SAB/Po 41/91, OSP 1994. nr 4, poz. 69; wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., i SA 661/98, nie publikowany; uchwała składu 7 sędziów SN z 18 listopada 1982 r., III CZP 26/82, OSPiKA 1983, nr 11, poz. 248 z aprobującą glosą J. Homplewicza; wyrok NSA z 22 grudnia 1999, I SA 841/99 - LEX nr 46272). Podkreślił, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje postępowania w sprawie wzruszenia ostatecznych decyzji o nadaniu tytułu zawodowego, a zatem należało mieć na uwadze, iż zakwestionowanie takiej decyzji ostatecznej nie mogło nastąpić za pomocą zwykłych środków zaskarżenia, bowiem w istocie rzeczy decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób, poprzez nadanie tytułu zawodowego. Zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest dopuszczalne, ale może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych (art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a.). Sąd wskazał, iż zgodnie treścią art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni. Z kolei, w myśl art. 207 ust. 2 ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił zatem, że w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu organem właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu jak i do wydania decyzji po wznowieniu jest rektor uczelni. W zaistniałym stanie faktycznym decyzja z dnia [...] wydana przez Komisję Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. rażąco narusza przepis art. 207 ust. 2 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem została wydana przez nieuprawniony organ. Decyzja Rektora Szkoły A w Ł. z dnia [...] nie konwalidowała powyżej wskazanego narusze.nia, bowiem wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego na skutek wydania decyzji rażąco naruszającej prawo.

Postanowieniem z dnia [...] Rektor Szkoły A w Ł., na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu licencjata. Jako przyczynę wznowienia wskazano okoliczność, stwierdzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...], posłużenia się przez K. K. podrobionym dokumentem w postaci indeksu i karty egzaminacyjnej.

Decyzją z dnia [...] [...] Rektor Szkoły A w Ł., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz § 41 ust. 1 § 43 ust. 1 Regulaminu Studiów w Szkole A im. [...] w Ł., stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole A w Ł., zmienionego uchwałą nr 7 z dnia 26 marca 2008 r. i uchwałą nr 5 z dnia 27 listopada 2009 r., uchylił decyzję Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu, oraz orzekł o odmowie nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i stwierdził brak podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż sfałszowanie dowodów, czyli wpisów zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej K. K. przez nieustaloną osobę, zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydziału Grodzkiego z dnia [...], sygnatura [...]. Wyrok ten został wydany w wyniku zawiadomienia Prokuratury Rejonowej dla Dzielnicy [...] przez Rektora [...] pismem z dnia 21 listopada 2005 r. o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z uwagi na to, że oceny z przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie (nr albumu [...]) i karcie egzaminacyjnej K. K. nie zostały dokonane przez prowadzącego zajęcia, lecz zostały sfałszowane. Organ podkreślił, iż na podstawie sfałszowanych dowodów (wpisów w indeksie i w karcie egzaminacyjnej) ustalono okoliczność faktyczną istotną dla sprawy nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu K. K., a mianowicie to, że uzyskał on zaliczenie przedmiotu "ekonomia matematyczna" przewidzianego w planie studiów na kierunku "finanse i bankowość" na trzecim semestrze. Stosownie do § 36 pkt 1 Regulaminu studiów [...], stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3 Rady Naukowej [...] z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie zmian w Regulaminie studiów Uczelni, obowiązującego w dniu nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu mu dyplomu, ukończenie studiów następowało po złożeniu egzaminu dyplomowego z wynikiem co najmniej dostatecznym, i absolwent otrzymywał dyplom ukończenia studiów wyższych. Zgodnie z § 34 ust. 1 pkt a powołanego Regulaminu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego było: a) uzyskanie zaliczenia wszystkich przedmiotów i praktyk przewidzianych w planie studiów, b) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy dyplomowej. Student, który nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu objętego planem studiów, nie był uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Rektor wskazał, iż jak się okazało już po wydaniu decyzji ostatecznej o nadaniu mu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu, K. K. nie uzyskał zaliczenia z przewidzianego w planie studiów przedmiotu "ekonomia matematyczna" - nie był wobec tego uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Gdyby Komisja Egzaminu Dyplomowego [...] dysponowała informacją, że K. K. nie uzyskał zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna", to nie zostałby on dopuszczony do egzaminu dyplomowego i nie zapadłaby decyzja o nadaniu mu tytułu zawodowego licencjata. Decyzja Komisji Egzaminu Dyplomowego [...] z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata kwalifikuje się zatem do uchylenia.

Organ dodał, iż także w świetle § 25 obecnie obowiązującego Regulaminu Studiów [...], stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole A w Ł., warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego jest: 1) uzyskanie zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów i praktyk, złożenie wszystkich wymaganych planem egzaminów oraz uzyskanie przewidzianej w toku studiów liczby punktów, 2) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy licencjackiej.

Rektor podniósł, iż K. K. nie uzyskał zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów, wobec czego nie spełnił wymagań koniecznych do ukończenia studiów, a w konsekwencji do nadania mu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu. Ze względu na stwierdzenie istnienia podstawy do uchylenia decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe), organ uznał za zasadne uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie na nowo o istocie sprawy, poprzez nienadanie tytułu zawodowego licencjata i w konsekwencji - stwierdzenie braku podstaw do wydania dyplomu

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 14 stycznia 2011 roku, K. K. podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 673/10 orzekł, że skarżący zaliczył III semestr i nie posiada żadnych braków w zaliczeniu przedmiotów.

Decyzją z dnia [...] [...] Rektor Szkoły A w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 41 ust. 1 i § 43 ust.1 Regulaminu Studiów w Szkole A im. [...] w Ł., stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole A w Ł., zmienionego uchwałą nr 7 z dnia 26 marca 2008 r. i uchwałą nr 5 z dnia 27 listopada 2009 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 14 stycznia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej własną decyzją z dnia [...] o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...] nadającej K. K. tytuł zawodowy licencjata wraz z wydaniem dyplomu oraz nienadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ podkreślił ponownie, iż K. K. nie uzyskał zaliczenia z przewidzianego w planie studiów przedmiotu "ekonomia matematyczna", co wyszło na jaw dopiero po uzyskaniu przez niego dyplomu. Nie był wobec tego uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Wskazano, że gdyby Komisja Egzaminu Dyplomowego [...] dysponowała informacją, że K. K. nie uzyskał zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna", to nie zostałby dopuszczony do egzaminu dyplomowego i nie zapadłaby decyzja o nadaniu mu tytułu zawodowego licencjata. Decyzja Komisji Egzaminu Dyplomowego [...] z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata kwalifikowała się zatem, zdaniem organu, do uchylenia. Rektor podkreślił, iż sfałszowanie dowodów, czyli wpisów zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej K. K., przez nieustaloną osobę, zostało stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. [...] Wydziału Grodzkiego z dnia [...], sygnatura [...] i stanowiło przyczynę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ podniósł, iż wbrew temu, co podniesiono we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, NSA wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 673/10, nie stwierdził, że K. K. zaliczył III semestr, ani tym bardziej, że nie posiada on żadnych braków w zaliczeniu przedmiotu. Wyrokiem tym NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który stwierdził nieważność decyzji Rektora z powodu, niewydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd administracyjny wyeliminował z obrotu prawnego decyzję o uchyleniu zaliczenia semestru z powodu wadliwości postępowania, natomiast nie wyraził pozytywnej oceny prawidłowości decyzji o zaliczeniu semestru ani też nie uznał, że K. K. ma zaliczone wszystkie przedmioty. Ponadto, w ocenie organu ważne jest to, że w sprawie nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu nie ma znaczenia prawnego fakt uzyskania zaliczeń poszczególnych semestrów, gdyż w świetle § 41 ust. 1 pkt 1 i § 43 ust. 1 Regulaminu Studiów [...] - oprócz uzyskania oceny co najmniej dostatecznej z pracy licencjackiej i złożenia egzaminu licencjackiego – podstawą jest złożenie wszystkich wymaganych w planie studiów egzaminów, uzyskania zaliczeń wszystkich obowiązkowych przedmiotów i praktyk oraz uzyskania przewidzianej w toku studiów liczby punktów.

W odniesieniu do podnoszonego w toku postępowania zarzutu zatarcia skazania, organ wskazał, iż skutki zatarcia skazania nie są tożsame ze skutkami uchylenia prawomocnego wyroku. Rektor [...], rozpoznając tę sprawę, nie powołuje się na fakt skazania wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydziału Grodzkiego z dnia [...] sygn. [...] oznaczonej w nim osoby, lecz na fakt stwierdzenia tym wyrokiem sfałszowania przez nieustaloną osobę dowodów, na podstawie których ustalono okoliczności faktyczne istotne dla sprawy nadania tytułu zawodowego licencjata K. K. i wydania mu dyplomu

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. K. podniósł, iż decyzja Rektora Szkoły A w Ł. z dnia [...] wydana została z naruszeniem prawa, ponieważ organem pierwszej instancji nie była Komisja Egzaminu Dyplomowego [...] lecz Rektor. Wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się skazanie, którego nie było, a Rektor powołuje się na to skazanie. Skarżący podniósł również, iż z przepisów wynika, że w ciągu 30 dni od dowiedzenia się o fakcie, który ma znaczenie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy złożyć wniosek o wznowienie, a Rektor dowiedział się o wyroku w 2007 roku. K. K. zażądał jednocześnie przyznania odszkodowania za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły A w Ł. wniósł o jej oddalenie, a co do wniosku o odszkodowanie o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga K. K. nie jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie, niż ten podniesiony przez stronę skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z uchybieniami, które powodowałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Rektora Szkoły A w Ł. z dnia [...] wydana w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu oraz w przedmiocie orzeczenia o odmowie nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i stwierdzenia braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stanowi, że organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni.

Z kolei, w myśl art. 207 ust. 2 powołanej ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przy czym, przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi o środku zaskarżenia decyzji tj. wniosku o ponownym rozpatrzeniu sprawy w sytuacji wydania decyzji w pierwszej instancji przez organy wskazane tym przepisem lub przepisem prawa materialnego.

Ze względu na przedmiot sprawy przypomnieć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjęto, że rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego (licencjackiego) i postanawiające o nadaniu tytułu magistra (licencjata) jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 12 czerwca 1992 r., SAB/Po 41/91, OSP 1994, nr 4, poz. 69; wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., I SA 661/98, niepublikowany; uchwała składu 7 sędziów SN z 18 listopada 1982 r., III CZP 26/82, OSPiKA 1983, nr 11, poz. 248).

Ponadto, co w niniejszej sprawie jest niezwykle istotne, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 377/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji Rektora Szkoły A w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia [...] o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu oraz nienadaniu tytułu zawodowego K. K. Zgodnie zatem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ orzekający, jak również sąd rozpoznający obecnie sprawę, związani byli oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym wyroku. W wyroku z dnia 19 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, iż organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania skarżącemu tytułu zawodowego i wydania dyplomu jest Rektor Szkoły A w Ł., a zatem zawarte w skardze zarzuty dotyczące niewłaściwości organu należy uznać za bezzasadne.

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje postępowania w sprawie wzruszania ostatecznych decyzji o nadaniu tytułu zawodowego, zatem na mocy art. 207 ust. 1 tej ustawy, stanowiącego, iż do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. ), winien zostać zastosowany w niniejszej sprawie jeden z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w rozdziale 12 i 13 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organ powziął uzasadnione wątpliwość, co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata oraz wydaniu dyplomu i w związku z tym, zainicjował postępowanie w celu wzruszenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.).

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w tym zakresie Rektor Szkoły A w Ł. prawidłowo zainicjował postępowanie wznowieniowe poprzez wydanie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia [...] w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata.

Oceniając natomiast zasadność zastosowanego trybu podnieść należy, że organ uczelni, w związku z otrzymanym w dniu 7 sierpnia 2007 roku z Sądu Rejonowego dla [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] o uznaniu K. K. za winnego tego, że w nieustalonym dniu w okresie pomiędzy czerwcem a październikiem 2005 roku w Ł. posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 270 § 1 k.k. (k. 13 akt admin.), miał niewątpliwie podstawy do uruchomienia procedury zmierzającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata. Zgodnie bowiem z § 36 ust. 1 Regulaminu studiów Szkoły A w Ł., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3 Rady Naukowej Szkoły A w Ł. z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie zmian w Regulaminie Studiów Uczelni (k. 42-48 akt admin.), obowiązującego w dniu nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu mu dyplomu, ukończenie studiów następowało po złożeniu egzaminu dyplomowego z wynikiem co najmniej dostatecznym i absolwent otrzymywał dyplom ukończenia studiów wyższych. Natomiast stosownie do § 34 ust. 1 pkt a powołanego Regulaminu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego było: a) uzyskanie zaliczenia wszystkich przedmiotów i praktyk przewidzianych w planie studiów, b) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy dyplomowej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż student, który nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu objętego planem studiów, nie był uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Tymczasem K. K. przystąpił do egzaminu dyplomowego w dniu 19 lipca 2005 roku bez uzyskania zaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów. Nie miał bowiem zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna", przewidzianego w planie studiów na kierunku "finanse i bankowość" na trzecim semestrze, ponieważ - jak zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym – przed Komisją posługiwał się podrobionym dokumentem w postaci indeksu i karty egzaminacyjnej. Skoro K. K. nie uzyskał zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów, to nie spełnił wymagań koniecznych do ukończenia studiów, a w konsekwencji do nadania mu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu.

Warto zaznaczyć, iż także w świetle § 41 ust. 1 obecnie obowiązującego Regulaminu Studiów [...], stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 7 z dnia 26 lipca 2007 r. w sprawie przyjęcia nowego regulaminu studiów w Szkole A w Ł., warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego jest: 1) uzyskanie zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów i praktyk, złożenie wszystkich wymaganych planem egzaminów oraz uzyskanie przewidzianej w toku studiów liczby punktów, 2) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy licencjackiej.

W zaistniałym stanie faktycznym Rektor Szkoły A w Ł. na podstawie art. art. 151 § 1 pkt 2 i 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał rozstrzygnięcie o uchyleniu ostatecznej decyzji z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu oraz o odmowie nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi natomiast, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak wynika ze wskazanego powyżej prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] sygn. akt [...], indeks i karta egzaminacyjna K. K., którymi posłużył się przystępując do egzaminu dyplomowego w dniu 19 lipca 2005 r., zawierały fałszywe oświadczenia o uzyskaniu pozytywnych wyników z egzaminu, warunkującego roczne zaliczenie semestru, jak również możliwość dopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Niewątpliwie, mając na uwadze zapisy Regulaminu studiów Szkoły A w Ł., indeks i karta egzaminacyjna zawierające nieprawdziwe oświadczenia o zaliczeniu przedmiotu "ekonomia matematyczna", stanowiły dowody w oparciu, o które Komisja Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. podejmowała w dniu 19 lipca 2005 roku decyzję o pozytywnym złożeniu przez K. K. egzaminu dyplomowego i nadaniu tytułu licencjata. Powyższe oznacza, iż skarżący, skoro nie zaliczył wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów, nie był uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego w dniu 19 lipca 2005 roku i uzyskania tytułu zawodowego licencjata.

W ocenie Sądu, organ administracji prawidłowo zatem uznał, że stanowiło to przesłankę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia [...] o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata. Okoliczność, iż skarżący pozytywnie złożył egzamin dyplomowy przed Komisją Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł., nie może bowiem konwalidować braków i nieprawidłowości związanych z samym dopuszczeniem do egzaminu. Skoro bowiem, w myśl zapisów Regulaminu studiów Szkoły A w Ł., wobec niezaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów, brak było podstaw do udziału K. K. w egzaminie dyplomowym, to tym bardziej nie mógł on pozytywnie złożyć tego egzaminu i uzyskać tytułu zawodowego licencjata.

Podkreślić jednocześnie należy, iż postępowanie w sprawie pozbawienia skarżącego tytułu licencjata nie jest uzależnione od zakończenia sprawy w przedmiocie uchylenia decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru studiów. Z cytowanego wyżej Regulaminu studiów Szkoły A w Ł. wynika bowiem jasno, iż dla możliwości przystąpienia do egzaminu dyplomowego i uzyskania tytułu licencjata decydujące znaczenie ma fakt zaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów, a nie okoliczność zaliczenia III semestru. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 6 sierpnia 2010 roku w sprawie o sygn. I OSK 673/10, oddalający skargę kasacyjną Rektora Szkoły A w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 roku w spr. o sygn. III SA/Łd 457/09 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Rektora o uchyleniu decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru studiów, w żaden, w sposób nie podważa ustaleń dokonanych przez organy uczelni w niniejszym postępowaniu. W wyroku tym Sąd bowiem podzielił jedynie pogląd sądu I instancji, co do charakteru rozstrzygnięcia w przedmiocie zaliczenia semestru oraz potwierdził konieczność wydania postanowienia o wznowieniu postępowania przed przystąpieniem przez organ do weryfikacji decyzji ostatecznej w tym trybie. Sąd nie odnosił się natomiast w tym orzeczeniu do merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez Rektora w przedmiocie uchylenia decyzji o zaliczeniu stronie III semestru studiów, a tym bardziej nie zawarł stwierdzenia, iż skarżący zaliczył wszystkie przedmioty przewidziane w programie studiów.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu powoływana przez skarżącego okoliczność, iż jego skazanie na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydziału Grodzkiego z dnia [...] sygn. [...], uległo zatarciu, nie ma wpływu na ocenę rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie przez Rektora Szkoły A w Ł. Organ w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie nadania K. K. tytułu zawodowego licencjata nie powoływał się bowiem na fakt skazania go wyrokiem karnym lecz na okoliczność posłużenia się przez skarżącego sfałszowanymi wpisami w indeksie i karcie egzaminacyjnej, która to okoliczność wynika wprost z sentencji wyroku z dnia [...]. Organ nie wywodził bowiem w niniejszym postępowaniu skutków prawnych z samego faktu skazania strony wyrokiem sądu karnego, ale z ustaleń dokonanych przez ten sąd, co do nieprawdziwości oświadczeń znajdujących się w dokumentach przedłożonych przez skarżącego Komisji Egzaminu Dyplomowego w dniu 19 lipca 2005 roku. Z akt sprawy wynika, iż wyrok sądu karnego jest prawomocny i nie został wyeliminowany z obrotu prawnego, a zatem, w myśl art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą również sąd administracyjny.

Za niezasadny należy uznać także zarzut skarżącego w przedmiocie naruszenia przez organ uczelni 30 dniowego terminu, uprawniającego do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania – art. 148 § 1 k.p.a., gdyż w niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło nie na wniosek lecz z urzędu i przepis ten nie miał zastosowania.

Ponadto, należy stwierdzić, iż nie leży w kompetencji sądów administracyjnych orzekanie o odszkodowaniu za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Dochodzenie tego rodzaju odszkodowań następuje na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.