Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1368/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odstąpieniu od nakładania obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...].02.2015 r., orzekającej o odstąpieniu od nakładania obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, tj. związanych z usuwaniem nieprawidłowości występujących w zakresie odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego, wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...] w związku z występującymi zalaniami piwnic znajdujących się w sąsiednim budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w [...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania wskazując, iż w związku z kilkukrotnymi pisemnymi wystąpieniami Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], skierowanymi do organu powiatowego w sprawie występowania notorycznego zalewania piwnic znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...], spowodowanego nieprawidłowościami w instalacji rur spustowych odprowadzających wody opadowe z sąsiedniego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]w [...], przedstawiciel PINB dla [...] dokonał w dniu [...].04.2014 r. czynności kontrolnych w powyższym zakresie. W ich trakcie ustalono, że od strony ul. [...] woda opadowa z dachu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] odprowadzana jest za pomocą dwóch rur spustowych, które włączone są do kanalizacji ogólnospławnej znajdującej się w ul. [...], natomiast od strony podwórka woda opadowa z dachu tego budynku odprowadzana jest za pomocą rury spustowej. Na terenie podwórka za ww. budynkiem wykonana jest studzienka odwadniająca teren utwardzony. Studzienka ta podłączona jest do kanalizacji prowadzonej w kierunku budynku przy ul. [...] w [...]. W sporządzonym na tę okoliczność protokole nr [...] ujęto, że stan techniczny rynien i rur spustowych jest dobry. Ponadto ustalono, że tymczasowo wykonano wyprowadzenie wody opadowej z rur spustowych od strony ulicy i podwórka na teren w celu sprawdzenia, czy przy opadach deszczu będzie zalewany budynek położony przy ul. [...] w [...]. W ww. protokole wskazano, że w trakcie kontroli nie okazano dokumentacji technicznej dotyczącej przebiegu przyłączy kanalizacyjnych.

Organ powiatowy postanowieniem nr [...]z dnia [...].07.2014 r., wydanym na podstawie art. 81 c ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...]w [...] do przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej dotyczącej odprowadzenia wód opadowych z należącego do niej budynku oraz prawidłowości działania instalacji wodno-kanalizacyjnej w budynku mieszkalnym przy ul. [...]w [...], z uwzględnieniem wpływu odprowadzenia wód i działania instalacji na budynek sąsiedni położony przy ul. [...]w [...] oraz zalewanie w nim piwnic, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, która - w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - powinna określać sposób ich usunięcia.

Podmiot zobowiązany przy piśmie z dnia [...].09.2014 r. przedłożył żądaną ocenę techniczną, sporządzoną w sierpniu 2014 r. przez mgr inż. K. K..

Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego, po uprzednim dokonaniu analizy zgromadzonego w aktach I instancji materiału dowodowego, orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w przedmiotowej sprawie, co znalazło swój wyraz w decyzji nr [...]z dnia [...].11.2014 r.

[...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...].01.2015 r. uchylił w całości zaskarżoną przez pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] decyzję pierwszoinstancyjną nr [...]i przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia.

Następnie organ powiatowy wydał w dniu [...].02.2015 r. decyzję nr [...].

W dniu [...].03.2015 r. do PINB dla [...] wpłynęło pismo pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] opatrzone datą [...].02.2015 r., do którego została załączona ekspertyza techniczna dotycząca przyczyn zalewania piwnic budynku położonego przy ul. [...] w [...], analiza prawidłowości wykonania instalacji kanalizacyjnej i deszczowej w budynku położonym przy ul. [...] w [...] i zaleceń naprawczych, sporządzona w styczniu 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego - mgr inż. R. G..

Od ww. decyzji pierwszoinstancyjnej nr [...] odwołała się w ustawowym terminie Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

W ocenie organu odwoławczego analiza akt administracyjnych I instancji wykazała, że PINB dla [...], wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na materiale dowodowym przedłożonym przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] w postaci oceny technicznej dotyczącej odprowadzania wód opadowych z budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]oraz prawidłowości działania instalacji wodno-kanalizacyjnej na budynek sąsiedni położony przy ul. [...] w [...], która została sporządzona przez mgr inż. K. K.. W momencie orzekania w sprawie organ powiatowy nie dysponował innymi przeciwstawnymi opracowaniami technicznymi.

Z ww. oceny technicznej wynika, że w ww. budynku zostały wykonane m.in. nowe obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe, których stan techniczny oceniono jako dobry. Wody deszczowe z połaci dachu zbierane i odprowadzane są do kanalizacji deszczowej. Odbiór ścieków deszczowych z połaci dachowej i terenu przy istniejącym budynku od strony podwórka został wykonany na istniejącej działce do kanalizacji deszczowej o 160 mm wykonanej z rur żeliwnych. Odprowadzenie wody z nowo wykonanych od strony podwórka studzienek doświetleniowych wykonano przewodami o 80 mm, które włączono do instalacji kanalizacji deszczowej. W ww. ocenie wskazano, że z uwagi na okresowe przesiąkania oraz pozostałe w związku z tym zawilgocenia ścian i posadzek (spowodowane dużą infiltracją wody poprzez ścianę zewnętrzną od budynku przy ul. [...] w [...]) oraz od strony gruntu (w części pomieszczeń piwnicznych, w których brak jest posadzek) - wykonano izolację pionową ściany z ww. sąsiednim budynkiem wraz z wyprawą tynkową, jak również wykonano izolację przeciwwilgociową poziomą na posadzce w pomieszczeniach piwnicznych z sąsiednim budynkiem. Opiniodawca ponadto wskazał, że w maju 2013 r. został wykonany monitoring instalacji kanalizacji deszczowej kamerą wizyjną, podczas którego oceniono ją jako sprawną (tzn. bez załamań), zaś jej stan techniczny - jako dobry. Z uwagi na zastoiny wody na terenie podwórka wykonano dodatkową kratkę ściekową z odpływem do rury kanalizacji deszczowej. Natomiast w 2014 r. zostało wezwane Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, które przeprowadziło nawodnienie przewodu odprowadzającego wody deszczowe z dachu budynku przy ul. [...]w [...]. Wszystkie przewody kanalizacji deszczowej zostały odłączone od spływu z dachu wód opadowych, przy czym w tym czasie wody były odprowadzane z tyłu budynku na teren działki, od strony wejścia na chodnik. Przeprowadzone w ten sposób próby nie wykazały podmywania pomieszczeń piwnicznych w budynku przy ul. [...] w [...]. W związku z powyższym zdaniem opiniodawcy przyczyną zalewania, czy podmywania posadzek w części piwnicznej budynku położonego przy ul. [...] w [...] może być po części brak odprowadzenie wód deszczowych z tego budynku lub inna przyczyna niezależna. Wśród innych przyczyn mogących być czynnikiem powodującym podmywanie ww. budynku autor opracowania wymienia m.in.: wyższy o ok. 40 cm poziom posadzki gruntowej w budynku przy ul. [...] w [...] w stosunku do posadzki gruntowej w budynku przy ul. [...] w [...] ; podłączenie kanalizacji deszczowej do kanalizacji ściekowej lub na odwrót (w sytuacji nasilonych opadów atmosferycznych istnieje możliwość tworzenia się tzw. cofki i wypływ wody przy załamanych lub źle połączonych rurach, wskutek czego może dochodzić do podmywania posadzek w pomieszczeniach piwnicznych); ewentualne podłączenie do kanalizacji deszczowej lub ściekowej innego budynku, przy jednoczesnym przebiegu uszkodzonej instalacji kanalizacyjnej pod budynkiem położonym przy ul. [...] w [...]; nieznane źródło, przez które przedostaje się woda przy obfitych opadach atmosferycznych. We wnioskach końcowych ww. oceny technicznej zostało zalecone: wyrównanie posadzek w obu budynkach; naprawę obróbek blacharskich w budynku położonym przy ul. [...] w [...] oraz spowodowanie odprowadzania z niego wód opadowych rurami spustowymi do kanalizacji deszczowej; wykonanie izolacji pionowej ściany fundamentowej i poziomej posadzki w części piwnicznej budynku położonego przy ul. [...] w [...]; wykonanie izolacji poziomej podposadzkowej w budynku położonym przy ul. [...] w [...].

Organ powiatowy, stosując się do wskazań organu wyższego stopnia zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nr [...], dokonał ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w tym odniósł się do zaleceń opiniodawcy określonych we wnioskach końcowych ww. oceny technicznej w uzasadnieniu wydanej decyzji nr [...]. Z zajętego w tym zakresie stanowiska organu I instancji wynika, że wykonanie robót budowlanych wymienionych w ocenie technicznej z sierpnia 2014 r. nie wyeliminuje źródła zalań pomieszczeń piwnicznych znajdujących się budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...] oraz nie jest skutkiem przyczynowym tych zalań. PINB dla [...]ponadto wskazał, że w sprawie dotyczącej stanu technicznego piwnic znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...]w [...] było prowadzone odrębne postępowanie administracyjne, które zostało zakończone decyzją nr [...] z dnia [...].09.2013 r. Decyzją tą nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...]obowiązek usunięcia w wyznaczonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez realizację robót budowlanych polegających na wykonaniu izolacji poziomej podposadzkowej w piwnicy, osuszeniu ściany fundamentowej graniczącej z budynkiem przy ul. [...] w [...] oraz wykonaniu izolacji pionowej i poziomej ściany fundamentowej od strony budynku przy ul. [...] w [...], zgodnie z zaleceniami wynikającymi z oceny technicznej, sporządzonej w marcu 2013 r. przez mgr inż. K. K.. W protokole PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].04.2014 r. stwierdzono, że obowiązki nałożone ww. decyzją zostały w całości wykonane, bez uwag co do przyjętych rozwiązań technicznych i wykonanych robót budowlanych.

Organ II instancji wskazał, iż w dniu [...].03.2015 r. do PINB dla [...] wpłynęło pismo pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] opatrzone datą [...].02.2015 r. wraz z ekspertyzą techniczną dotyczącą przyczyn zalewania piwnic budynku położonego przy ul. [...] w [...], analizy prawidłowości wykonania instalacji kanalizacyjnej i deszczowej w budynku położonym przy ul. [...] w [...] i zaleceń naprawczych, sporządzoną w styczniu 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego - mgr inż. R. G.. W ww. opracowaniu technicznym wskazano, że w budynku przy ul. [...]w [...] przeprowadzono remont piwnic oraz wymieniono rury spustowe z układem odprowadzania wody deszczowej do kanalizacji miejskiej. Odprowadzenie wód opadowych z rynien i podwórka (utwardzonego) tego budynku odbywa się układem rur spustowych do sieci kanalizacji miejskiej. Według opiniodawcy zalewanie piwnic budynku przy ul. [...] w [...] nie jest spowodowane naporem wód gruntowych, bowiem poziom wód gruntowych w tym rejonie znajduje się ok. 2,00 m poniżej poziomu posadowienia tego budynku. Jego zdaniem napływ pod ciśnieniem od strony budynku przy ul. [...] w [...] może być spowodowany jedynie nieszczelnością układu odprowadzenia wód opadowych z tego budynku. Rury układu odprowadzenia wód gruntowych zostały w trakcie remontu umieszczone pod posadzką betonową piwnicy. Wykonanie zaś izolacji w piwnicach budynku spowodowało, że gromadząca się pod posadzką woda pod ciśnieniem wpływa do piwnic budynku przy ul. [...] w [...]. Z ww. ekspertyzy technicznej wynika, że zawarte w niej stwierdzenia zostały sformułowane na podstawie dokumentacji udostępnionej opiniodawcy przez zleceniodawcę, bez przeprowadzenia wizji lokalnej w piwnicach budynku przy ul. [...] w [...] (ze względu na brak dostępu do niej).

Analiza porównawcza przedłożonych przez strony opracowań technicznych doprowadziła organ wojewódzki do przekonania, że bardziej miarodajnym i wiarygodnym materiałem dowodowym w niniejszej sprawie jest ocena techniczna sporządzona przez mgr inż. K. K..

Obydwa opracowania techniczne potwierdzają fakt zawilgocenia pomieszczeń piwnicznych znajdujących się w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...]. Jednakże w każdym z tych opracowań stwierdzono odmienne przyczyny tego stanu. W ocenie [...]WINB opracowanie techniczne sporządzone na zlecenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] nie dowodzi w wystarczający sposób, że stan zawilgocenia piwnic budynku przy ul. [...] w [...] ma ścisły i wyłączny związek z bliżej nieokreśloną nieszczelnością układu odprowadzenia wód opadowych z sąsiedniego budynku. Takie założenie natomiast wykluczają stwierdzenia zawarte w ocenie technicznej autorstwa mgr inż. K. K., które zostały sformułowane w oparciu nie tylko o udostępnioną dokumentację, ale także wizję lokalną i przeprowadzone próby szczelności instalacji kanalizacji deszczowej. Zdaniem organu wojewódzkiego wniosków mgr inż. R. G. co do nieprawidłowości wykonanej instalacji kanalizacyjnej i deszczowej służącej do odprowadzania wód opadowych z budynku przy ul. [...] w [...] nie można uznać za wiarygodne, gdyż opiniodawca w ogóle nie dokonał wizji lokalnej w ww. obiekcie.

Mając powyższe na względzie, tutejszy organ wojewódzki nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia w ramach postępowania odwoławczego ani dodatkowych oględzin, ani rozprawy administracyjnej, o co wnioskował pełnomocnik strony skarżącej. Zdaniem [...]WINB w wyniku oględzin mogłaby co najwyżej zostać potwierdzona okoliczność zawilgocenia pomieszczeń piwnicznych. Dowód z oględzin co do zasady ma na celu dokonanie wizualnych ustaleń odnośnie stanu faktycznego. W niniejszym przypadku nie ma natomiast takiej konieczności, bowiem stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w protokołach sporządzonych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego oraz w dokumentacji technicznej i materiale zdjęciowym znajdującym się w aktach sprawy.

Ponadto z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. [czyli niezależnego samorządowego podmiotu wodociągowo-kanalizacyjnego] z dnia [...].10.2013 r. wynika, że przyłącza kanalizacyjne odprowadzające ścieki z ww. budynków są w dobrym stanie technicznym, są szczelne i drożne, co potwierdziła przeprowadzona w terenie inspekcja telewizyjna. Jednocześnie dobry stan techniczny kanalizacji deszczowej budynku przy ul. [...] w [...] został potwierdzony przez przedstawicieli MPWiK w 2014 r. [pkt 1.5 oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. K. K.]. W związku z powyższym, jeżeli niezależne fachowe przedsiębiorstwo samorządowe ustaliło, że kanalizacja deszczowa jest sprawna i drożna, to w ocenie [...]WINB brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania takiego stanu rzeczy w oparciu o wnioski sformułowane przez osobę uprawnioną, która nie dokonała samodzielnie jakichkolwiek oględzin tej kanalizacji.

Wskazano ponadto, iż również stan techniczny piwnicy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] był przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego. Organ powiatowy decyzją nr [...] z dnia [...].09.2013 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] usunięcie w wyznaczonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez realizację robót budowlanych polegających na osuszeniu ściany fundamentowej w miejscach zawilgocenia i naprawie izolacji pionowej ścian fundamentowych; wykonaniu izolacji poziomej i pionowej ścian piwnic; osuszeniu ściany piwnic i naprawieniu miejscowych uszkodzeń ścian; naprawie posadzki i wykonaniu poziomej izolację podposadzkowej; wykonaniu wentylacji grawitacyjnej w piwnicy i oczyszczeniu zagruzowanych wyczystek instalacji wentylacyjnej; wymianie skorodowanych odcinków kanalizacji sanitarnej w piwnicy i uzupełnieniu osłony kanałów odpowietrzenia instalacji; wykonaniu robót konserwacyjnych lub wymienieniu skorodowanych kształtek hydraulicznych instalacji wodnej za licznikiem głównym; zamontowaniu systemu odprowadzenia wody deszczowej do kanalizacji deszczowej, wymianie skorodowanych rynien i rur spustowych, wykonaniu przedłużenia odprowadzenia wód opadowych od ścian budynku i usunięciu niedrożności w rurach spustowych instalacji burzowej od strony ul. [...] w [...] i od strony podwórka odprowadzających wody opadowe; odkopaniu rury spustowej od strony podwórka i zlikwidowaniu istniejącego odejścia. [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...].10.2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną nr [...] w części dotyczącej nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] obowiązku wymiany run spustowych, wykonania przedłużenia odprowadzenia wód opadowych od ścian budynku, usunięcia niedrożności w rurach spustowych instalacji burzowej od strony ul. Zwycięzców i od strony podwórka odprowadzających wody opadowe oraz obowiązku odkopania rury spustowej od strony podwórka i zlikwidowania istniejącego odejścia i umorzył w tej części postępowanie administracyjne, w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do chwili obecnej Wspólnota Mieszkaniowa [...][...] nie zrealizowała nałożonych na nią obowiązków, dwukrotnie uzyskując od organu powiatowego prolongatę terminu wyznaczonego do ich wykonania, o czym świadczą decyzje PINB dla [...] nr [...] z dnia [...].02.2014 r. i nr [...] z dnia [...].11.2014 r.

Z całokształtu zgromadzonego w aktach I instancji materiału dowodowego wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] od dłuższego czasu prowadzi prace naprawcze w celu usunięcia zawilgocenia pomieszczeń piwnicznych budynku stanowiącego jej własność w sytuacji, gdy Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] przeciąga w czasie realizację nałożonego na nią obowiązków nałożonych decyzją PINB dla [...] nr [...] i następnie zreformowanych decyzją [...] WINB nr [...], które miały na celu usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w [...] w zakresie zawilgocenia pomieszczeń piwnicznych.

W kontekście wyżej wskazanych okoliczności kwestie podniesione przez pełnomocnika strony skarżącej w odwołaniu organ odwoławczy uznał za pozostające bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia.

Reasumując organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skargę na tę decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 77 k p a. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia w sprawie oraz nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego;

- art. 78 k p a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez stronę skarżącą, pomimo, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia biorąc pod uwagę rozbieżność sporządzonych opracowań technicznych i zawartych w nich zaleceń;

- art. 107 § 3 k p a. poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, poprzez wskazanie przyczyn wykluczających się innymi wnioskami organu oraz prowadzących do odmówienia wiarygodności dowodom wskazanym przez stronę skarżącą, art. 110 k p a poprzez naruszenie gwarancji trwałości decyzji wydanej poprzednio przez organ w sytuacji, gdy nie zmieniły się istotne elementy stanu faktycznego od daty wydania uprzedniej decyzji.

W związku z powyższymi zarzutami wnoszono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a.

Poddając kontroli legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.

Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe obejmuje podjęcie przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). W pojęciu "ustalenie stanu faktycznego" mieści się nie tylko ustalenie faktów, ale ich wszechstronne oświetlenie, tj. wyciągniecie wniosków o faktach (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty wzory i formularze, wyd. IV, Warszawa 1970, s. 153; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 381). Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uznanie okoliczności sprawy za udowodnioną musi odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Wykonanie tego obowiązku powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, w której, zgodnie z art. 107 § 3 organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uznanie danej okoliczności za udowodnioną winno odbywać się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a nie jedynie na dowolnie wybranych jego fragmentach. Dodać również należy, że w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, organ powinien przeprowadzić rozprawę (art. 89 § 2 k.p.a.). Z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego nie zwalnia organu fakt rozstrzygania w materii wymagającej wiedzy specjalistycznej, a powinności związanych z oceną zebranego materiału dowodowego nie umniejsza skorzystanie przez organ prowadzący postępowanie z opinii rzeczoznawców. Ekspertyza sporządzona na zlecenie organu administracji, jak również ta przedstawiana przez stronę postępowania jest elementem materiału dowodowego i jako taka podlega ocenie organu administracji wydającego decyzję. Z drugiej strony natomiast nie do pogodzenia z zasadami postępowania dowodowego jest nieodniesienie się przez organ do pozyskanych ekspertyz dotyczących istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, w szczególności gdy dotyczą kwestii spornych i różnią się między sobą. Z obowiązku merytorycznej oceny materiału dowodowego wynika co prawda kompetencja organu do różnicowania wartości dowodowej opinii rzeczoznawców, a nawet kwestionowania zawartych w nich ustaleń, jednakże, co wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., powody umniejszania mocy dowodowej posiadanych ekspertyz muszą jasno wynikać z treści decyzji. Powody te będę bowiem podlegać weryfikacji przez organ odwoławczy i przez sąd, muszą być zatem jasno przez organy wyłożone. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala dopiero na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane przepisy prawa materialnego. Z tego względu również przeprowadzenie przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozpocząć się musi od weryfikacji postępowania dowodowego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń, gdyż nie zastępuje organu administracji, nie może też dokonać za organ oceny spornego materiału dowodowego. Kontrola legalności, jak to już zostało na wstępie rozważań wyjaśnione, oznacza badanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, a więc sprawdzeniu, czy organ administracji procedował prawidłowo, poprzez należyte zebranie i ocenę materiału dowodowego, w odniesieniu do właściwej normy prawa materialnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy sąd ocenia zaskarżoną decyzję jako naruszającą przepisy postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że swoje stanowisko w przedmiocie właściwego stanu technicznego urządzeń odprowadzających wody opadowe z budynku położonego przy ul. [...] w [...] opiera w głównej mierze na opinii K. K. i informacji uzyskanej od MPWIK.

Zdaniem Sądu ocena tych dowodów nie została przeprowadzona właściwie.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że wskazany wyżej rzeczoznawca w pkt. 1.5 swojej opinii twierdzi, iż wykonany w maju monitoring instalacji kanalizacji deszczowej kamerą wizyjną potwierdza dobry stan tych urządzeń. Stanowisko to jest co najmniej sporne.

W jedynym, jaki znajduje się w aktach sprawy sprawozdaniu z badań kamerą wizyjną z [...] maja 2013 r. wskazano " W trakcie wykonania kolejnego etapu oględzin instalacji odwodnienia budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] kamerą inspekcyjną stwierdzono: .......... Widoczna woda w instalacji oraz rozszczelnienie instalacji. Jest to fragment instalacji w której poprzednio stwierdzono przytkanie liśćmi. Rozszczelnienie instalacji ma miejsce na łączeniu rur. Stojąca woda świadczyć może o dalszym zatkaniu instalacji w tym miejscu lub braku właściwego poziomowania rur. ... nagranie pokazujące instalację od podwórka w której zalegał gruz i w dalszej części instalacji również to zjawisko ma miejsce.

Wnioski:

- instalacja w dalszej części jest wciąż przytkana Ø otworów znacznie pomniejszone poprzez zalegające śmieci / w części w której wykonano inspekcjonowanie stwierdzono jej rozszczelnienie instalacji. W zakresie poddanym oględzinom stan instalacji należy określić jako znacznie zużyty."

Treść tego dokumentu nie tylko nie potwierdza twierdzeń rzeczoznawcy ale wręcz im przeczy.

Do tej oczywistej sprzeczności organy się nie odnoszą, bezkrytycznie powołując się na treść badań jako dokumentu potwierdzającego dobry stan techniczny urządzeń odprowadzających wody opadowe.

Podkreślić należy, że dowód ten świadczy o złym stanie technicznym kontrolowanych instalacji, a poza tym zaleca się wykonanie, po udrożnieniu i uszczelnieniu, kontroli dalszej części instalacji.

Organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu stwierdza "Ponadto z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. [czyli niezależnego samorządowego podmiotu wodociągowo-kanalizacyjnego] z dnia [...].10.2013 r. wynika, że przyłącza kanalizacyjne odprowadzające ścieki z ww. budynków są w dobrym stanie technicznym, są szczelne i drożne, co potwierdziła przeprowadzona w terenie inspekcja telewizyjna. Jednocześnie dobry stan techniczny kanalizacji deszczowej budynku przy ul. [...] w [...] został potwierdzony przez przedstawicieli MPWiK w 2014 r. [pkt 1.5 oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. K. K.]. W związku z powyższym, jeżeli niezależne fachowe przedsiębiorstwo samorządowe ustaliło, że kanalizacja deszczowa jest sprawna i drożna.."

Odnosząc się do tego fragmentu uzasadnienia w pierwszej kolejności wskazać należy, że z przywołanego przez organ pisma wynika, że przedmiotem badania przez MPWIK była jedynie część instalacji eksploatowana przez spółkę. Zalecono natomiast dokonanie badania instalacji kanalizacyjnych wewnętrznych.

Nie można więc przyjąć, jak uczynił to organ odwoławczy, że dowód ten świadczy o dobrym stanie technicznym całej instalacji kanalizacyjnej.

Poza tym wydaje się, że organy dokonały nadinterpretacji zapisu opinii rzeczoznawcy K. K.. Z zapisu znajdującego się w pkt. 1.5 nie wynika aby po przeprowadzonych próbach w 2014 r. MPWIK stwierdziło prawidłowy stan kanalizacji deszczowej budynku położonego przy ul. [...] w [...].

W ocenie Sądu organ wyciąga z przeprowadzonej próby niewłaściwe wnioski. Jak wskazuje rzeczoznawca, po odłączeniu rur spustowych od przewodów kanalizacji deszczowej i odprowadzeniu wody na teren działki, w czasie opadów nie dochodziło do zalewania piwnic budynku położonego przy ul. [...].

Wniosek może z tego wynikać tylko taki, że skoro po odłączeniu rur od kanalizacji deszczowej nie dochodziło do zalewania piwnic a po włączeniu do kanalizacji dochodzi to przyczyna zalewania tkwi w sprawności kanalizacji deszczowej.

Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że wniosków mgr inż. R. G. co do nieprawidłowości wykonanej instalacji kanalizacyjnej i deszczowej służącej do odprowadzania wód opadowych z budynku przy ul. [...] w [...] nie można uznać za wiarygodne, gdyż opiniodawca w ogóle nie dokonał wizji lokalnej w ww. obiekcie.

Z treści tej opinii wynika, że rzeczoznawca dokonał wizji w terenie a jedynie nie poddał oględzinom piwnic w budynku przy u. [...].

W tym stanie rzeczy jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie częściowe potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. (wyrok SN z 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94 - OSNAP 1995, Nr 7, poz. 83; zob. także wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99).

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji winien ponownie rozważyć i ocenić dowody zgromadzone w sprawie oraz należycie rozważyć wnioski zgłoszone przez skarżącą oraz dać temu pełen wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.

Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego wyżej omówionych mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).