Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 849/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Nina Beczek Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 lutego 2022 r. nr KOC/310/Go/22 w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m. [...] z dnia 8 grudnia 2022 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz K.K. i A.P. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 8 lutego 2022r. nr KOC/310/Go/22 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 8 grudnia 2022 r. nr 682/SD/2022, odmawiającą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ulicy [...], hip. [...], dz. ew. [...]-cz. i [...], obręb [...].

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona hip. [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U.50.279), dalej "dekret". Obecnie dawna nieruchomość hip. [...] stanowi: dz. ew. nr [...]-cz o pow. [...] ha o dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...]. Orzeczeniem administracyjnym z dnia 18 września 1963r. nr GT.III-11-6/M/92/63 Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie odmówiło przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu na rzecz byłej właścicielki z uwagi na przeznaczenie terenu pod użyteczność publiczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją KOC/26/Go/02 z dnia 28 października 2002r. stwierdziło nieważność wymienionego orzeczenia z uwagi na rażące naruszenie prawa przy jego wydaniu. Wobec tego do rozpoznania pozostał wniosek dekretowy byłej właścicielki nieruchomości z dnia 3 marca 1949r. o przyznanie prawa własności czasowej. Obecnie stronami postępowania są spadkobiercy byłej właścicielki: A. P., T. B., G. B. i K. K.

Teren nieruchomości znajduje się na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], uchwalonym przez Radę m. st. Warszawy uchwałą Nr XCIIl/2737/2010 z dnia 21 października 201 Or. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 214 z dnia 22 grudnia 2010r. poz. 7211). Zgodnie zapisami w planie, teren nieruchomości położony jest: działka nr [...] z obrębu [...] na terenie oznaczonym symbolem 6 KDD - droga dojazdowa, działka nr [...] z obrębu [...] na terenie oznaczonym symbolem C3.1MW/U oraz C.2MW/U - teren zabudowy wielorodzinnej i usług. Działka ta zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, murowanym, frontowym, wybudowanym według projektu zatwierdzonego w dniu 2 grudnia 1937r. Ponadto na przedmiotowym terenie znajduje się budynek transportu i łączności - garaż oraz inny budynek niemieszkalny.

Stosownie do przedłożonej do akt sprawy analizy geodezyjnej z dnia 28 grudnia 2020r. przedmiotowa nieruchomość hip. [...] aktualnie stanowi cz. działki ewidencyjnej [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, obie z obrębu [...]. Dlatego działka ew. nr [...] z obrębu [...] nie może być objęta decyzją. Działka ta nie obejmuje swym zasięgiem terenu dawnej nieruchomości hip. [...], bowiem jest usytuowana poza jej obszarem. Ponadto zarówno w decyzji nr 37/SD/2022 z dnia 9 lutego 2022r. jak i obecnej nie rozstrzygnięto w stosunku do całej działki nr [...]. Rozstrzygnięcia obejmują jedynie cz. dz. ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 ustalonej na podstawie opinii geodezyjnej. Ponadto na działce ew. nr [...] o po. [...] m2 posadowiony jest budynek -garaż, którego część znajduje się poza granicami dawnej nieruchomości hipotecznej. Granice dawnej nieruchomości hipotecznej nie pokrywają się z konturem budynku. Budynek ten jest częściowo posadowiony na działce nr [...] z obrębu [...], co potwierdza zgromadzona dokumentacja. Ponadto budynek ten nie istniał w dacie wejścia w życie dekretu, co potwierdza dokumentacja lotnicza, nie może być zatem zaliczony do budynków, o których mowa w art. 5 dekretu. Zarówno strona postępowania jak i organ orzekający nie może wyburzyć tego budynku. Nie ma także możliwości podziału tego budynku, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tak aby z działki ewidencyjnej nr [...] wyodrębnić działkę pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej. Brak jest także możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w stosunku do części działki ewidencyjnej nr [...] zajętej pod drogę publiczną - ul. [...], ponieważ zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2021.1899 ze zm.), dalej "ugn", nieruchomości zajęte pod drogi publiczne są nieruchomościami zajętymi na cele publiczne. W myśl art. 214a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 pkt 2 tego dekretu, ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6.

Wedle ust. 2 tego przepisu, przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych.

Organ nie stwierdził aby doszło do naruszenia art. 7 i 77, 107 § 3 kpa, art. 8, 84 i 85 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania i ustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy łącznie z oględzinami nieruchomości. Przywołując treść art. 214 a ugn organ przywołał znajdujące się w aktach sprawy opracowanie geodezyjne dawnej nieruchomości hipotecznej [...] o pow. [...] ha ([...] m2) sporządzone w dniu 28 grudnia 2020r. przez geodetę, z którego wynika, że obecnie dawna nieruchomość zawiera się w działkach ew. nr [...] cz. o pow. [...] ha ([...] m2) i [...] cz. o pow. [...] ha ([...] m2). Działka nr [...] cz. o pow. [...] m2, stanowiąca część dawnej działki hipotecznej oznaczona jest na obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego terenu rejonu [...], uchwalonym przez Radę m. st. Warszawy uchwałą Nr XCIIl/2737/2010 z dnia 21 października 2010r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 214 z dnia 22 grudnia 2010r. poz. 7211) symbolem 6 KDD - droga dojazdowa droga gminna - ul. [...], potwierdza to także informacja z rejestru gruntów z dnia 10. 07. 2021r. Droga publiczna, nie może podlegać zwrotowi na rzecz byłego właściciela. Art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2022.1693, tj. ze zm.) przesądza bowiem, że drogi gminne stanowią własność gminy. Natomiast na działce nr [...] o pow. [...] m2, pod adresem [...] znajduje się budynek -garaż, który swoim obrysem wchodzi także na działkę nr [...] z obrębu [...]. Wprawdzie budynek ten pozostaje we władaniu Strony postępowania, co wynika z informacji z rejestru gruntów z dnia 24 marca 2017r. to jednak działka nr [...] z obrębu [...] nie może być przedmiotem postępowania zwrotowego, nie znajduje się bowiem w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodły skarżące A. P. i K. K.

Zaskarżonej decyzji zarzuciły:

-naruszenie art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa,

-naruszenia przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy; tj. art. 77 ust 1 w zw. z art. 7 kpa, poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego w przedmiotowej sprawię, zwłaszcza w zakresie ustalenia: jakie aktualnie działki składają się na działkę hip [...], znajdującą się w [...] przy ul. [...]. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, iż działka ta została z czasem podzielona na działki nr ewid. [...] i [...]. Następnie działka nr ewid. [...] została podzielona na działki nr ewid. [...] i [...]. Dlaczego zatem działka nr ewid. [...] nie została objęta decyzją, skoro jak wynika z akt sprawy wchodzi w skład działki hip. [...], która to była objęta pierwotnym wnioskiem; dlaczego działka nr ewid. [...] została uwzględniona w skarżonej decyzji w całości, skoro tylko i wyłącznie ok. [...] m2 powierzchni działki hip. [...] weszło w jej skład; dlaczego organ I instancji nie wziął pod. uwagę, iż działka nr ewid. [...] znajduje się we władaniu skarzących, co umożliwia dokonanie rozbiórki części nieruchomości znajdującego się zarówno na działce nr ewid. [...] i [...]. Czy rozbiórka części ww. nieruchomości, znajdującej się na nieruchomości [...] jest możliwa bez uszkodzenia konstrukcji budynku; czy dokonanie powyższej czynności umożliwiłoby pozytywne rozpoznanie mojego wniosku w zakresie działki nr ewid. [...];

-naruszenia przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 84 kpa, poprzez zaniechania powołania biegłego sądowego z zakresu z zakresu architektury i geodezji, celem sprawdzenia, czy nie istnieje możliwość dokonania podziału nieruchomości znajdującej się na działce nr [...] w taki sposób, aby mój wniosek został uwzględniony chociażby częściowo, zwłaszcza że organ administracji nie posiada wyspecjalizowanej wiedzy w powyższym zakresie, a co za tym idzie nie ma możliwości wydawania merytorycznych decyzja na podstawie tylko i wyłącznie swoich przekonać, bez odwołania się do stanu faktycznego bez pozyskania wiedzy specjalistycznej;

-naruszenia przepisów prawa procesowego, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 85 kpa, poprzez zaniechania przeprowadzenia oględzin nieruchomości nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...], zwłaszcza gdy w trakcie niniejszego postępowania koniecznym było posiadania wiadomości specjalnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie;

-naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 214a ust 2 ugn poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki, bowiem organ administracyjny, na podstawie zgromadzonego (niepełnego) materiału dowodowego nie można orzec że nie istnieje możliwość podziału budynku znajdującego się na działce [...] czy też wydzielenia części działki nr [...];

- naruszenie art. 7 ust 1 dekretu poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zostały spełnione wszelkie przesłanki;

- naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia;

-naruszenie przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 i art. 11 kpa, poprzez bezpodstawne i bezkrytyczne przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wszystkich twierdzeń organu I instancji jako prawidłowych i wiarygodnych, mimo braku obiektywnych dowodów na potwierdzenie ich słuszności, a następnie powielenie stanowiska organu I instancji w zaskarżonej decyzji, bez dogłębnej analizy całokształtu sprawy, co w rezultacie doprowadziło również do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady zaufania publicznego (art. 8 kpa) oraz zasady przekonywania (art. 11 kpa), jak również poprzez zaniechanie: dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżoną decyzję, wskazania faktów na których organ odwoławczy oparł wydana decyzję, a którym dowodom odmówił wiarygodności, wyjaśnienia i dokonania wykładni podstawy prawnej zaskarżonej decyzji;

Wniesiono o uchylenie obu decyzji i zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest częściowo zasadna.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 214a u.g.n. Organ uznał, że nie ma możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do dawnej nieruchomości hipotecznej ponieważ część z niej stanowi drogę publiczną natomiast pozostała część jest zabudowana budynkiem, który znajduje się również na działce sąsiedniej, nie odpowiadającej terytorialnie danej nieruchomości hipotecznej a jego podział nie jest możliwy.

W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze z organem, że nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na gruncie, który stanowi obecnie drogę publiczną - ulicę [...]. Zgodnie z art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (D:U: 2021, poz. 1899), nieruchomości zajęte pod drogi publiczne są nieruchomościami zajętymi a cele publiczne. Art. 214 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi natomiast, że przesłanką do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego jest przeznaczenie nieruchomości na cele publiczne określone w art. 6 tej ustawy. W tym zatem zakresie organ prawidłowo ustalił, że nie ma możliwości ustanowienia w tym zakresie prawa użytkowania wieczystego.

W pozostałym zakresie decyzja nie poddaje sią kontroli sądowadministracyjnej z uwagi na wadliwe ustalenia w zakresie przedmiotu wniosku.

SKO uznało, że brak jest podstaw do ustanowienia użytkowania wieczystego ponieważ na działce o nr ew. [...] znajduje się budynek, który swym obrysem wykracza poza granice dawnej nieruchomości hipotecznej (budynek oznaczony na szkicu nieruchomości nr 1). Jak wyjaśniła skarżąca jest to budynek garażowy oparty o istniejący na działce sąsiedniej o nr ew. [...] inny budynek przeznaczony obecnie do rozbiórki. Budynek garażowy, jak twierdzą skarżący, jest w ich posiadaniu i został wybudowany przez ich poprzedników prawnych po wojnie.

Należy pamiętać, że niniejsza sprawa dotyczy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji dekretowej o odmowie przyznania prawa własności czasowej.

Podstawą rozstrzygnięcia o wniosku dekretowym jest art. 7 ust. 2 dekretu zgodnie z którym gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie prawa użytkowania wieczystego) jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Istotnie z art. 214 a ust. 1 pkt 1 ugn wynika, że odmawia się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6 ugn. Przepis art. 214 a ust. 2 ugn przepis art. 1 stosuje się także w przypadku gdy wyłączenia o których mowa w ust. 1 dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych.

Jednakże w tej sprawie mamy do czynienia z sytuacją w której po pierwsze znajdujący się na działce [...] jeden z budynków, wobec tego, że stwierdzono nieważność decyzji dekretowej, nadal stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności, co wynika z art. 5 dekretu. Stan taki trwa do czasu ostateczne rozstrzygnięcia wniosku dekretowego. Co istotne budynek ten nie wykracza poza granice ewidencyjne działki [...]. Z mapy wynika, że położony jest w jej granicy.

Organ skupił się natomiast na budynku położonym na tej działce oraz działce nr [...] i stwierdził, że przepisy nie pozwalają na jego podział w naturze, co wyklucza ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Organ poza tak ogólnym stwierdzeniem nie wskazał jakie przepisy prawa materialnego dają podstawę do twierdzenia o niepodzielności tego budynku. Nie da się przecież wykluczyć, że budynek posiada wewnątrz ściany które mogą stanowić ściany zewnętrzne i możliwe byłoby podzielenie budynku albo budynek nie jest trwale z gruntem związany i nie ma przeszkód do jego usunięcia.

Jak wynika ze szkicu nieruchomości hipotecznej nr [...], działka nr [...] będąca działkę dekretową, zgodnie z planem sytuacyjnym załączonym do opinii, sporządzonym w 1937 r., składała się terenu pod plac o pow. [...] m2 i terenu pod ulicą o pow. [...] m2. Skarżący wywodzą, że budynek na działce znajdujący się po stronie przeciwnej do ulicy [...] (garaż) jest w ich posiadaniu.

Jak wynika z wniosku dekretowego, żądanie ustanowienia prawa własności czasowej dotyczyło działki przy ulicy [...]. W aktach znajduje się zaświadczenie Państwowego Biur Notarialnego w [...] z 8 września 1967 r. z którego wynika, że tytuł własności nieruchomości położonej przy ulicy [...] zawierający powierzchni [...] m2 stanowił własność Z. z W. D. na podstawie aktu kupna z 19 lipca 1934 r. z tym, że na Skarb Państwa przypisano grunt o pow. [...] m2 na podstawie orzeczenia z 18 września 1963 r.

Z mapy – wyrysu z mapy ewidencyjnej wg stanu z 1990 r. (k 18 akt adm.) wynika, że nieruchomość nr [...] położona była na działce nr [...]. Jak natomiast wynikało z decyzji SKO w Warszawie z 28 października 2002 r. stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego dotyczyło decyzji z 18 września 1863 r. Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy nr GT.III-II-6/M/92/63 i dotyczyło części o pow. [...] m2. Oznacza to, że wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie dotyczył całej nieruchomości hipotecznej ale jej części o pow. [...] m2, bo w takim zakresie została stwierdzona nieważność decyzji dekretowej. Tymczasem organ ustalając stan faktyczny w sprawie rozpoznał wniosek tak jakby dotyczył on całej nieruchomości hipotecznej o pow. [...] m2.

Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ art. 6, 8, 7, 77 § 1 i 80 a w konsekwencji art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu było ustalenie, którym obecnie działkom ewidencyjnym odpowiada część nieruchomości hipotecznej o pow. [...] m2. Obowiązkiem organu jest zebranie w sposób wyczerpujący dowodów i na ich podstawie ustalenie stanu faktycznego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Poza tym organ ma obowiązek oceny wiarygodności poszczególnych dowodów zebranych w sprawie. Tej oceny zabrakło.

Dopiero po takim, prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, co wymaga w tym wypadku wiedzy specjalistycznej – opinii geodety, organ powinien ustalić czy zostały spełnione pozostałe warunki do przyznania prawa użytkowania wieczystego, o czym stanowi art. 214 ugn. Zasadą jest, że byłym właścicielom przysługuje prawo do zwrotu nieruchomości, o czym stanowi art. 214 ust. 1 ugn. Odmawia się natomiast oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności na rzecz osoby uprawnionej o jakiem mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn o jakich mowa w art. 7 ust. 2 dekretu ze względu na przyczyny wymienione w art. 214 a ust. 1 pkt 1-12 ugn.

Jak wynika z decyzji SKO w Warszawie z 28 października 2002 r. ta część nieruchomości dekretowej wchodzi obecnie w skład działek nr [...] i [...].

Działka [...] stanowi ulicę [...] a zatem logicznym jest, że pozostała (nie wykorzystana na ulicę działka) nr [...] stanowiła dalszą część nieruchomości, co do której stwierdzono nieważność. Z analizy geodezyjnej sporządzonej przez geodetę J.W. wynika, że z działki nr [...] stanowi powierzchnia [...] ha a więc [...] ha. Konieczne jest zatem ustalenie, czy taka powierzchnia z dawnej działki [...] a obecnie [...] możliwa jest, po jej wydzieleniu, do zwrotu. Dokonane przez Sąd wyliczenia mają jednak charakter orientacyjny.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że zgodnie z art. 241 a ust. 1 pkt 5 ugn podstawą do odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego jest brak możliwości zgodnego z prawem i ładem przestrzennymi podziału nieruchomości której części dotyczy roszczenie o jakim mowa w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Oznacza to, że ustawodawca, wbrew temu co wywodzi organ, dopuszcza możliwość wykreowania na potrzeby zaspokojenia roszczenia dekretowego, nowej działki ewidencyjnej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi są uzna, że:

-nie doszło do naruszenia art. 15 kpa gdyż organ II instancji rozpoznał ponowienie sprawę, choć ustalenia jakie poczynił nie były pełne; z naruszeniem art. 15 kpa mamy do czynienia wtedy gdy organ w ogóle nie ustali stanu faktycznego czy nie dokona jego subsumpcji pod określoną normę prawa materialnego. Tu taka sytuacja nie miała miejsca;

-kwestie związane z możliwości rozbiórki budynku znajdującego się na działce [...] i [...] powinny być przedmiotem ewentualnej analizy dopiero gdyby okazało się, że powierzchnia [...] m2 obejmuje swym zasięgiem teren na którym znajdują się garaże; W ocenie Sądu gdyby zostało wykazane, że garaże były wybudowane przez skarżących albo ich poprzedników prawnych (to, że miało to miejsce po II wojnie światowej jest okolicznością przyznaną), byłby to ich nakład na cudzy grunt. Co do zasady, zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomościami ziemskimi są grunty i posadowione na nich budynki trwale z tym gruntem związane, które to budynki stanowią część składową gruntu, natomiast w sytuacji gdy budynek nie jest trwale z gruntem związany, nie stanowi części składowej gruntu (art. 48 kc). Może zatem bez przeszkody, po spełnieniu niezbędnych a wymaganych prawem warunków, zostać od tego gruntu odłączony. Trzeba pamiętać, że organ wydaje decyzję biorąc pod uwagę stan prawny z daty orzekania. Jeżeli w tej dacie budynek nie będzie istniał, odpadnie przesłanka niepodzielności budynku o jakiej mowa w art. 214a ust. 1 pkt 5 ugn.

-mają rację skarżący, że kwestia możliwości rozbiórki budynku i możliwości podziału wymaga wiedzy specjalistycznej, której organ nie posiada;

-nie doszło do naruszenia art. 85 kpa gdyż dowód z oględzin nie jest dowodem obligatoryjnym a w przypadku gdy celem tych czynności byłoby ustalenie stanu faktycznego w tym zasiągu terytorialnego nieruchomości hipotecznej, w tym zakresie konieczne byłoby zasięgnięcie opinii geodety – co nastąpiło w tej sprawie;

-wadliwość w zakresie ustaleń przedmiotu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego czyni przedwczesnymi zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mają na względzie dokonaną przez sąd ocenę, rozpozna ponownie wniosek o zwrot nieruchomości w odniesieniu do nieruchomości o pow. [...] m2.

Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U.2023, poz. 259), dalej "ppsa", Sąd orzekł jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 ppsa w zw. z § 14 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (D.U. 2016, poz. 1667).