Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 490/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 68 § 1, art. 121. art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 3 ust. 1 pkt 4 ppkt a
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 25
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 84
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.
article: art. 1 ust. 1, art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 9 poz 43
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
article: art.43-50
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r. spraw ze skarg S K na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2004r. z dnia[...]. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2005r. . 1. uchyla zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji; 2. określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S K kwotę 336 złotych (trzysta trzydzieści sześć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzjami z [...]znak: [...]i [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia[...]. znak: [...]i [...]w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2004 w kwocie 4.202 złotych i za rok 2005 w kwocie 4.202 złotych.

Organ II Instancji w uzasadnieniu powyższych decyzji wskazał, iż organ I instancji zaskarżonymi decyzjami ustalił na rzecz ZJ i S K podatek od nieruchomości za lata 2004 i 2005, każdy w kwocie 4202 złotych z tytułu współposiadania lokalu użytkowego położonego w budynku znajdującym się w przy ul. 39 o powierzchni 244m2 na nieruchomości oznaczonej w rejestrze gruntów za nr 107/6, a stanowiącej własność Gminy. W odwołaniach od decyzji organu podatkowego zobowiązani podnieśli, iż niezrozumiałe w sprawie jest nałożenie obowiązku podatkowego w trzecim roku od wejścia w życie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wcześniej ani umowa, ani aneksy do umów nie zawierały klauzuli o ponoszeniu opłat podatkowych. Nadmienili, iż w ich ocenie naczelna zasada "lex retro non agit" nie pozwala nałożyć na nich podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odniesieniu do zaskarżonych decyzji zważyło, iż zgodnie z przepisem art. 3 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 nr 9. poz. 84 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące między innymi posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości.

Z przepisu tego, jak wskazał organ odwoławczy, wynika jednoznacznie, iż podatnikiem podatku od nieruchomości będzie osoba, która objęła w posiadanie nieruchomość bezpośrednio od właściciela, tu Gminy Posiadaczem rzeczy jest zaś ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca (art. 336 Kodeksu cywilnego). Zobowiązani zawarli w dniu 24 kwietnia 1992r. z działającym w upoważnieniu Zarządu Miasta Kielce -- Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej umowę najmu lokalu użytkowego przy ulicy 39 w . Właściciel może bowiem umocować inną osobę do reprezentowania go do działania w jego imieniu przy zawieraniu określonego rodzaju umów z osobami trzecimi i musi to wynikać z istoty stosunku prawnego łączącego właściciela z taką osobą.

Organ II instancji wyjaśnił nadto, że Miejski Zarząd Budynków jest zakładem budżetowym, który działa na rzecz i w imieniu Gminy. Zakłady budżetowe pełnią funkcję reprezentanta interesów jednostek samorządu terytorialnego i podejmują za nie czynności. Jednakże każda czynność cywilnoprawna takiej jednostki organizacyjnej jest czynnością gminy dokonaną w jej imieniu i na jej rzecz. Prawo własności przysługuje nie tym jednostkom, ale jednostce samorządu terytorialnego jako osobie prawnej. Postanowienie umowy cywilnoprawnej ( np. umowy najmu budynku), które nakłada obowiązek zapłaty podatku na inny podmiot niż wymieniony taksatywnie w treści art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie może, zdaniem organu II Instancji, odnieść skutku prawnego. Obowiązek podatkowy określa bowiem cytowany wyżej zapis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Organ ten dodał również, iż w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za lata 2004 i 2005.

Skargi na powyższe decyzje podatkowe do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł SK, zaskarżając je w całości i zarzucając im: naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a to art. 3 pkt 4 ppkt. a tej ustawy, przez przyjęcie, iż odwołujący się spełnia przesłanki wymienione w tym przepisie skoro zawarł umowę najmu w dniu 24 kwietnia 2004r. z innym podmiotem niż właściciel tj. Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej, a który w dacie zawarcia umowy był samodzielnym podmiotem prawnym i nie stanowił jednostki organizacyjnej Gminy; naruszenie przepisu art. 68 ust. 1 Ordynacji podatkowej przez ustalenie zobowiązania podatkowego za rok 2003 w sytuacji, gdy zobowiązanie takie nie powstało, gdyż upłynął trzyletni okres przedawnienia, a także naruszenie przepisów art. 121 i art. 125 Ordynacji podatkowej tj. zasad działania organów podatkowych wedle zasad zaufania i szybkości postępowania. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarg S K podniósł, iż podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości stanowiących własność gmin, o ile ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Bezspornym jest, zdaniem skarżącego, że zawarł on umowę najmu z Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej, a nie z właścicielem. Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej posiadało osobowość prawną, nie było zaś przedstawicielem Gminy ani jej reprezentantem. Ponadto autor skargi nadmienił, iż upłynął 3 letni termin, o jakim mowa w art. 68 §1 Ordynacji podatkowej, dlatego zobowiązanie podatkowe za rok 2003 przedawniło się, a skarżący nie był zobowiązany do złożenia z własnej inicjatywy deklaracji podatkowej i nie był wzywany do jej złożenia. Zachowanie organu podatkowego I instancji narusza więc zdaniem skarżącego zasadę zaufania do organów podatkowych wyrażoną w art. 121 Ordynacji podatkowej oraz zasadę szybkości działania wyrażoną w art. 125 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy bowiem przez ponad 4 lata nie wydawał decyzji, nie wszczynał postępowania podatkowego i dopiero po tak długim okresie wydał decyzję nakładającą na podatnika obowiązek uiszczenia podatku sięgającego blisko 12.000 złotych.

W dniu 5 października 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w złożyło odpowiedzi powyższe na skargi, w których wniosło o oddalenie skarg, w całej rozciągłości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.

Ponadto organ podatkowy II instancji wskazał, iż Miejski Zarząd Budynków w stanowiący zakład budżetowy w oparciu o uchwałę Rady Miejskiej nr 479/96, stał się stroną umowy najmu lokali użytkowych. Zakład ten działa na podstawie ustawy o samorządzie gminnym. Przedmiotem działania MZB jest m.in. wykonywanie zadań z zakresu gospodarowania budynkami stanowiącymi własność, współwłasność i pozostającymi w posiadaniu samoistnym Miasta wraz z przynależnymi do nich gruntami z wyłączeniem sprzedaży budynków i lokali, a nadto zawieranie umów najmu lokali użytkowych oraz ich wypowiadanie. Z treści przedmiotowej umowy najmu wynika, że z upoważnienia Zarządu Miasta działał poprzednik Miejskiego Zarządu Budynków tj. Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej. Ustawodawca uznał zaś, iż każdy, kto objął w posiadanie nieruchomość stanowiącą własność jednostki samorządu terytorialnego, i to nawet w przypadku gdy nie dokonał tego na podstawie umowy, jest podatnikiem.

Na rozprawie w dniu 27 listopada 2007r., z uwagi na tożsamość okoliczności faktycznych i argumentacji prawnej przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 111 §2 p.p.s.a., Sąd połączył do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia pozostające ze sobą w związku sprawy o sygnaturach I SA/Ke 490/07 i I SA/Ke 491/07 i prowadził je pod sygnaturą I SA/Ke 490/07.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności

z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia takich kryteriów stwierdzić należy, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mianowicie art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 pkt. 4 ppkt a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm.) określanej dalej jako u.o.p.l.

Stan faktyczny niniejszej sprawy każe uczynić przedmiotem rozważań kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości lokalu użytkowego pozostającego w posiadaniu zależnym S K i położonego na nieruchomości komunalnej znajdującej się na terenie przy ul. 39 oznaczonej numerem 107/6.

W dniu 24 kwietnia 1992r. SK zawarł z działającym z upoważnienia Zarządu Miasta – Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej umowę najmu w/w lokalu użytkowego. Jak wynika z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i co nie zostało zakwestionowane przez żadną ze stron, nieruchomość, na której znajduje się przedmiotowy lokal była nieruchomością państwową.

Zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987r. Nr 30, poz. 165 ze zm.), obowiązującej w dacie zawierania przedmiotowej umowy, budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami, związanymi z wykonywaniem zarządu i eksploatacją budynków mieszkalnych, stanowiącymi w całości lub części własność państwa i nie przejętymi w zarząd przez właścicieli lokali w danym budynku wraz z przynależnymi gruntami, które nie zostały oddane w zarząd lub użytkowanie, zarządzały terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki mieszkaniowej stopnia podstawowego lub utworzone w tym celu przedsiębiorstwa bądź inne państwowe jednostki organizacyjne. Na podstawie tego przepisu prawa utworzone zostało Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w, jako państwowa jednostka organizacyjna mająca na celu wykonywanie zarządu i eksploatację budynków mieszkalnych będących własnością państwa. Jak wynikało bowiem z §7 Statutu tego Przedsiębiorstwa, na który to dokument powołały się organy administracji i co skarżący nie uczynił przedmiotem zarzutu, do zakresu działania Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej należało wykonywanie zadań w zakresie eksploatacji, remontów i administracji budynków mieszkalnych stanowiących własność państwa i pozostających w zarządzie rady narodowej bądź budynków prywatnych i zakładowych przejmowanych na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej w administrację zleconą.

Status tej jednostki organizacyjnej, w ocenie Sądu, pozwalał więc na zawieranie z upoważnienia Gminy w imieniu i na rzecz Gminy, umów najmu lokali, w tym lokali użytkowych. Nie zasługuje tym samym na uwzględnienie zarzut skargi, zgodnie z którym umowę najmu lokalu użytkowego skarżący zawarł nie z Gminą, ale Rejonowym Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej będącym samodzielnym podmiotem prawnym i właścicielem przedmiotowej nieruchomości.

Z dniem 19 lutego 1997r. weszła w życie ustawa z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 Nr 9 poz. 43 ze zm.), która określiła zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej (art. 1 ust. 1 ustawy) Przepis art. 2 tej ustawy stanowi, iż gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach: zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Ustawa o gospodarce komunalnej określiła zaś formy prowadzenia gospodarki komunalnej w wykonaniu ustawy z dnia 8 marca 1991r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1966 r. Nr 13 poz. 74 ze zm.). Stosownie do treści przepisu art. 9 ustawy o samorządzie terytorialnym, w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, w tym przedsiębiorstwa i zawierać umowy z innymi podmiotami.

Na podstawie takich regulacji prawnych Rada Miejska podjęła uchwałę Nr 479/96 o utworzeniu Miejskiego Zarządu Budynków, który przejął wszystkie budynki komunalne i lokale użytkowe Gminy od Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej. Miejski Zarząd Budynków stał się od tej chwili stroną umowy najmu zawartej ze S K i ZJ, na co wskazuje także treść aneksów do w/w umowy, pierwszego z daty 22 marca 2001r. Tym okolicznościom żadna ze stron nie zaprzeczyła.

Jak wynika z aneksu nr 1 do przedmiotowej umowy najmu z dnia 22 marca 2001r. i dalszych aneksów do tej umowy, po stronie wynajmującego występować miał odtąd Miejski Zarząd Budynków, który przejął prawa i obowiązki Rejonowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej. Treść aneksu w tym przypadku nie wskazywała jednak, by nowo powstała jednostka organizacyjna działała z upoważnienia Zarządu Miasta O ile, w świetle powołanych unormowań ustawy o gospodarce komunalnej, można przyjąć za organami podatkowymi, że Miejski Zarząd Budynków jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej działającą w formie zakładu budżetowego, to nie sposób przyznać tym organom racji w stopniu nie rodzącym żadnych wątpliwości, że jako strona zawieranych umów najmu MZB działał w imieniu i na rzecz Gminy. Ustaleń takich nie można dokonać w każdym razie w oparciu o zgromadzone w aktach dowody. Nie włączono bowiem w poczet dowodów statutu Miejskiego Zarządu Budynków w, który pozwoliłby określić status tej jednostki organizacyjnej. Jednoznaczne określenie statusu Miejskiego Zarządu Budynków jest bowiem kwestią niezbędną do zidentyfikowania osoby zobowiązanej do ponoszenia danin publicznych, a konkretnie podatku od nieruchomości z tytułu posiadania przedmiotowego lokalu użytkowego.

Rozważania prawne należy w tym miejscu przenieść na grunt powołanej już ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003r., zatem także w okresie, którego dotyczą zaskarżone decyzje, stanowił, iż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, albo jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Treść tej normy prawnej wskazuje, iż podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem. Reguła ta nie znajduje jednak zastosowania w pełni do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Obowiązek w podatku od nieruchomości ciąży bowiem w tym przypadku na posiadaczach, jeśli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oprócz umowy posiadanie takie może wynikać z innego tytułu prawnego. Przez tytuł prawny należy rozumieć nie tylko typowe umowy, jak najem lub dzierżawa, ale również użytkowanie wieczyste, użytkowanie, zarząd oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami (S. Rudnicki (red.), Prawo obrotu nieruchomościami., Warszawa 2001, str. 119). Tytułem takim jest między innymi decyzja o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej.

W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym również w latach 2004 i 2005, z trwałego zarządu, jako tytułu prawnego do władania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, mogą korzystać jedynie państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Zarząd taki reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r., Nr 46 poz. 543 ze zm.) – art. 43-50 tej ustawy. Trwały zarząd, o jakim mowa w tej ustawie, polega na możliwości korzystania z nieruchomości, w szczególności w celu prowadzenia działalności jednostki organizacyjnej, zabudowy i przebudowy, i modernizacji obiektu budowlanego na nieruchomości będącej w zarządzie, oddania , za zgodą organu nadzorującego, nieruchomości lub jej części w najem, dzierżawę lub jej użyczenia. Trwały zarząd powstawać może z mocy prawa, z urzędu w drodze decyzji właściwego organu lub na wniosek istniejącej jednostki organizacyjnej. Podatnikiem podatku od nieruchomości oddanej w trwały zarząd jest wówczas jedynie państwowa i komunalna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która włada gruntem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz., L. Etel, S. Presnarowicz., Dom Wydawniczy ABC, 2003).

Konkludując, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej sprawująca trwały zarząd w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami jest szczególnym rodzajem "zarządcy", którego status prawny regulują powołane wyżej przepisy prawa. Innego rodzaju "zarządcy" nie są objęci obowiązkiem płacenia podatku. Obowiązkiem takim nie jest również objęty posiadacz zależny jako najemca nieruchomości lub jej części oddanej mu w najem przez "trwałego zarządcę".

Powyższa argumentacja znajduje również swoje uzasadnienie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2005r., sygn. akt III SA/Wa 2132/04 wydanego w okolicznościach faktycznych jak w sprawie niniejszej.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd uznał, iż nałożenie na skarżącego obowiązku uiszczenia podatku od nieruchomości z tytułu najmu lokalu użytkowego było przedwczesne. W roku 2004 i 2005, których to okresów dotyczą zaskarżone decyzje podatkowe, stroną umowy był Miejski Zarząd Budynków w jako wynajmujący oraz SKi i ZJ- wspólnicy spółki cywilnej "M" jako najemcy. Funkcjonujące uregulowania prawne w ustawie o gospodarce nieruchomościami i powszechna praktyka pozwalają przypuszczać, iż nieruchomości komunalne Gminy w tym okresie mogły zostać oddane w zarząd MZB. Dlatego organy podatkowe są obowiązane ustalić status prawny podmiotu wynajmującego lokal -czy jest to, czy też nie, jednostka posiadająca osobowość prawną, a także ustalić czy nieruchomość, w której znajduje się wynajmowany lokal została przekazana Miejskiemu Zarządowi Budynków w trwały zarząd, o jakim mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w oparciu o który orzekały organy podatkowe obu instancji, nie jest wystarczający dla wydania ostatecznych decyzji merytorycznie rozstrzygających sprawę. Brak w nich Statutu Miejskiego Zarządu Budynków, pozwalającego ustalić status prawny tego podmiotu. Ponadto w razie władania przez MZB nieruchomością Gminy w której znajduje się przedmiotowy lokal użytkowy, na zasadzie trwałego zarządu, w poczet dowodów powinna zostać włączona decyzja oddająca nieruchomości komunalne w trwały zarząd MZB. Oczywiście ustalenia faktyczne organów winny w tym przypadku zmierzać ostatecznie do stwierdzenia, czy w latach 2004-2005, których dotyczą decyzje wymiarowe, taka forma władania nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy dotyczyła nieruchomości numer 107/6. Takie ustalenia są w świetle powyższych rozważań kluczowe dla zidentyfikowania osoby podatnika obowiązanego do uiszczenia podatku od nieruchomości za lata 2004 i 2005.

Zauważyć należy w tym miejscu również, że zgodnie z postanowieniami aneksu nr 4 z dnia 1 czerwca 2006r. do umowy najmu, obowiązkiem najemcy, w tym skarżącego, jest opłacanie podatku od nieruchomości w wysokości i na zasadach określonych odrębnymi przepisami (§5 pkt 4 Aneksu) Takiego postanowienia umownego brak jest w umowie obowiązującej od 1992r. i zmodyfikowanej aneksem z dnia 22 marca 2001r., a określającej prawa i obowiązki stron umowy na lata 2004 i 2005. Pozwala to przypuszczać, że przedmiotowa umowa najmu dopiero od dnia 1 czerwca 2006r. precyzuje, iż najemca ma obowiązek realizacji zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości. Strony umowy mogą bowiem swobodnie kreować treść łączącego je stosunku prawnego. Rodzi to tym większe wątpliwości, na której ze stron umowy spoczywał obowiązek podatkowy w latach 2004 i 2005.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i przyczyniło się na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a do uchylenia zaskarżonych decyzji. Naruszono bowiem art. 122 Ordynacji podatkowej wobec niepodjęcia przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także art. 187 Ordynacji podatkowej, mówiący o tym, iż organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skutkowało to w rezultacie także naruszeniem prawa materialnego, w to przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 ppkt a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niepoparte dowodami wskazanie na skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości. Niezasadnie organ podatkowy II instancji kategorycznie stwierdził, że podatnikiem jest osoba, której właściciel przekazał nieruchomość w posiadanie.

Słuszne są wobec tego wątpliwości podniesione w skardze przez jego autora dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia, kto jest w sprawie podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodzić się należy również z takim zarzutem skarżącego, iż w świetle powyższego naruszono zasadę działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie podatników do tych organów (art. 121 Ordynacji podatkowej).

Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 68 §1 Ordynacji podatkowej, nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje dotyczą roku 2004 i roku 2005, nie zaś 2003, dlatego zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego Sąd nie uczynił przedmiotem swoich rozważań.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, na które złożyły się wpisy sądowe od skarg orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.