Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 705/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 20 lipca 2023 r. nr KO.401/9/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 31 maja 2023 r. D. D. (dalej powoływana także jako wnioskodawczyni, skarżąca), wskazując w podstawie art. 217 § 1 w zw. z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") zwróciła się do Prezydenta Miasta Suwałk (dalej powoływany także jako Prezydent Miasta, organ pierwszej instancji) o wydanie zaświadczenia zawierającego urzędowe potwierdzenie i wyjaśnienie następujących faktów i okoliczności:

1. "Kto w urzędzie miejskim w Suwałkach jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych biometrycznych - tzn. danych wrażliwych (tu wskazać nazwisko, imię urzędnika, jego zakres kompetencji, funkcje pełnioną w urzędzie, także zakres upoważnienia do działania w imieniu organu)";

2. "W oparciu o jakie przepisy prawa są przetwarzane przez wyznaczonych urzędników dane biometryczne - dane wrażliwe, mając szczególnie na uwadze Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) - RODO";

3. "Czy urzędnik przetwarzający dane biometryczne w Urzędzie Miejskim w Suwałkach jest upoważniony do tej czynności (tu podać na podstawie jakich przepisów prawa)";

4. "Czy gromadzenie danych biometrycznych, a także ich przetwarzanie jest objęte specjalną klauzulą prawną (tu podać w oparciu o jakie przepisy RODO)".

Wnioskodawczym wskazała, że jej interes prawny w uzyskaniu przedmiotowego zaświadczenia wynika z faktu, iż procedura wydania dowodu osobistego przez Prezydenta Miasta Suwałk wymaga pobrania od obywatela odcisków palców - de facto przetwarzania danych biometrycznych. Zdaniem skarżącej zachodzi podejrzenie, że dane te są przetwarzane w sposób nielegalny, a przedmiotowe informacje są jej potrzebne do ustalenia czy w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochodzi do przetwarzania danych biometrycznych z naruszeniem zasad przetwarzania określonych w art. 9 rozporządzenia RODO.

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. znak: SO-D.5344.1.228/2023 Prezydent Miasta odmówił wydania żądanego zaświadczenia.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji po przedstawieniu charakteru i celu instytucji wydawania zaświadczeń, uregulowanej w przepisach k.p.a., odnotował, że postępowanie wyjaśniające w tym wypadku spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, gdyż główną rolę art. 218 k.p.a. przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. Postępowanie ogranicza się zatem do działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Analizując żądanie skarżącej Prezydent Miasta doszedł do wniosku, że wykracza ono poza ramy zaświadczenia, bowiem usiłowano wymóc na organie wydanie zaświadczenia o treści nieznajdującej swojego odzwierciedlenia w prowadzonych ewidencjach, rejestrach, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaznaczył, że celem regulacji zawartej w art. 217 § 2 k.p.a. jest uniemożliwienie żądania przedstawienia zaświadczenia dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego, które mogą i powinny być stwierdzone w inny sposób, np. przez oświadczenie strony. Osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia musi zatem wykazać się interesem prawnym w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego albo wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, przy czym przesłanki te są rozłączne - osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia jest zobowiązana do wykazania jednej z nich. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, iż wnioskodawczyni nie wskazała przepisu prawa, który wymagał uzyskania przez nią zaświadczeń o żądanej treści, a żądane informacje nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestru lub innych danych, tylko z przepisów prawa.

Prezydent Miasta nie dopatrzył się również podstaw do wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., skoro wnioskodawczym nie wykazała istnienia swojego interesu prawnego do uzyskania zaświadczenia. Wyjaśnił, że przetwarzanie przez Urząd Miejski w Suwałkach danych biometrycznych wynika wprost z ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2022 r. poz. 671), a Prezydent Miasta realizuje wszystkie etapy procesu wydania dowodu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy, a więc wystawia dokument dowodu osobistego i dopełnia czynności jego przekazania posiadaczowi. Organ pierwszej instancji doprecyzował, iż ww. czynności realizują urzędnicy z Wydziału Spraw Obywatelskich (trzy osoby na stanowiskach głównego specjalisty oraz jedna na stanowisku inspektora) na podstawie upoważnienia, o którym mowa w art. 268a k.p.a. Przy tym każdy z pracowników przetwarzających dane osobowe posiada pisemne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych zgodnie z art. 29 i art. 32 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie RODO o ochronie danych (Dz. Urz. UE.L Nr 119), natomiast szczegółowy zakres upoważnienia reguluje zakres czynności pracownika.

Nie zgadzając się z ww. postanowieniem skarżąca wniosła zażalenie, w którym wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które obligują organ do jego wydania, a mianowicie: organ jest do tego właściwy i musi dysponować wnioskowanymi danymi, jeżeli w Urzędzie Miejskim w Suwałkach przetwarzane są dane szczególne; wykazano własny interes prawny. Jak zauważyła, przetwarzanie danych biometrycznych jest dopuszczalne tylko przez osobę do tego uprawnioną przepisem szczególnym w zakresie przetwarzania danych osobowych. Zatem słuszne jest domaganie się potwierdzenia stanu prawnego, pozwalającego urzędnikowi Urzędu Miasta w Suwałkach na przetwarzanie danych wrażliwych. Na tę okoliczność strona wskazała przepis art. 9 ust. 2 rozporządzenia RODO, zgodnie z którym ochrona danych szczególnych opiera się przede wszystkim na zakazie ich przetwarzania. Są jednak wyjątki, czyli sytuacje, w których przetwarzanie danych wrażliwych jest dopuszczalne. Skarżąca wyjaśniła, że podstawowym wyjątkiem uchylającym ogólny zakaz przetwarzania danych szczególnych kategorii (tzw. wrażliwych) jest zgoda wyrażona przez osobę, której te dane dotyczą. Mogą być one również przetwarzane w innych szczególnych sytuacjach, dlatego też wnioskodawczym domaga się, chroniąc swój własny interes prawny, potwierdzenia, czy urzędnicy Urzędu Miasta w Suwałkach przetwarzający dane biometryczne są do tej czynności uprawnieni.

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r., znak: KO.401/9/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej powoływana także jako Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Kolegium po przytoczeniu przepisów art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 § 1 i 2 k.p.a. stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się na trzy sposoby. Po pierwsze, organ może wydać zaświadczenie dotyczące stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda zainteresowany. Po drugie, możliwa jest odmowa wydania zaświadczenia np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego. Po trzecie wreszcie, organ może odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści, np. z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie.

Ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie (z uwzględnieniem argumentacji podniesionej w zażaleniu) doprowadziło Kolegium do wniosku, że skarżąca w istocie domaga się urzędowego potwierdzenia legalności działania organu administracji publicznej, który realizuje swoje ustawowe kompetencje. Niewątpliwie więc charakter żądania strony wykracza poza ramy zaświadczenia, skoro wójt, burmistrz lub prezydent miasta rozpatrując wniosek o wydanie dowodu osobistego działa na podstawie przepisów rangi ustawowej, a upoważnienie do przetwarzania danych osobowych, w tym wrażliwych, również wynika ex lege. Przy tym, co trzeba podkreślić, w drodze zaświadczenia można potwierdzić istnienie określonego stanu prawnego, lecz li tylko w sytuacji gdy ów stan wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu i dotyczy on uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym (np. decyzją), nie zaś generalnym aktem prawnym. Tym samym w omawianym trybie nie jest dopuszczalna interpretacja norm generalnych i abstrakcyjnych, tudzież kompetencyjnych. Zaświadczenie ze swej istoty nie może przecież przybrać charakteru interpretacyjnego, skoro ma ono określony stan rzeczy potwierdzać, a nie kreować. Prawo do uzyskania zaświadczenia nie może wreszcie konkurować z prawem do informacji publicznej, a taką informacją są dane o zakresie praw i obowiązków pracownika organu administracji publicznej.

W ocenie Kolegium, rację ma organ pierwszej instancji, który nie dopatrzył się wykazania przez skarżącą interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia żądanej treści. Zdaje się, że w tym wypadku chodzi bardziej o podstawę do zanegowania obowiązku złożenia odcisków palców, w sytuacji gdy organem wydającym dowód osobisty jest Prezydent Miasta Suwałk. Tezę tę potwierdzają wcześniejsze działania skarżącej, która składając wniosek o wydanie dowodu osobistego nie zgodziła się na pobranie odcisków palców. Skarżąca traci jednak z pola widzenia, że procedura wydawania dokumentu dowodu osobistego jest taka sama na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pracownicy każdego organu właściwego obowiązani są pobrać odcisk palców wskazujących obu dłoni od osoby, która ubiega się o wydanie dowodu osobistego i ukończyła 12 rok życia. Zgodnie bowiem z art. 29c ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r. poz. 671 ze zm.) podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego pobiera się odciski palców od osoby ubiegającej się o wydanie dowodu osobistego, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 12a ust. 1a (w przepisie tym mowa jest jeszcze o osobach, od których fizycznie pobranie odcisków palców jest chwilowo bądź trwale niemożliwe).

Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wywiodła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 217 § 2 pkt. 1 k.p.a. poprzez nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, iż zaświadczenie może być wydane wyłącznie w przypadku, gdy stan prawny lub faktyczny wynika w sposób oczywisty z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych dokumentów - zdaniem skarżącej wskazany przepis także błędnie zastosowano uznając, że brak było podstaw do wydania przez organ zaświadczenia objętego wnioskiem.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podkreśliła m.in., że interes prawny polega na możliwości żądania od organu podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie tego interesu. Wnioskodawca oczekuje zatem od organu stosującego prawo w ramach kompetencji i możliwości tego organu wyjaśnienia wszystkich faktów i okoliczności wskazanych we wniosku. Skoro organ domaga się od skarżącej udostępnienia jej danych szczególnych - biometrycznych, to musi dysponować danymi, o które ona wnosi w przedmiotowym wniosku. Natomiast jeżeli takimi danymi nie dysponuje lub nie potrafi swoich czynności uzasadnić zgodnie z przepisami prawa, to administrator danych szczególnych skarżącej popełnia przestępstwo określone w art. 107 § 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Dlatego ochrona danych skarżącej ma dla niej tak istotne znaczenie, iż w przypadku złamania przez organ prawa w zakresie przetwarzania danych szczególnych, przysługiwać skarżącej będą roszczenia na drodze sądowej, cywilnej i/lub karnej. Skarżąca odwołała się przy tym do wyroku ETS z 15 lipca 1964 r. w sprawie Flamingo Costa przeciwko ENEL, z którego wynika pierwszeństwo lub zwierzchnictwo prawa unijnego, które gwarantuje jego nadrzędność wobec prawa państw członkowskich. W związku z tym państwa członkowskie UE nie mogą przyjmować przepisów krajowych sprzecznych z prawem unijnym, nie kwestionując jednocześnie samych podstaw prawnych UE. Jeśli jednak państwo przyjmie takie przepisy, prawo unijne powinno mieć pierwszeństwo przed prawem krajowym, w postępowaniach prowadzonych przed sądami krajowymi tego państwa. Zatem zasadne jest udostępnienie skarżącej danych, o które ubiega się we wniosku o wydanie zaświadczenia, gdyż zachodzi podejrzenie, że przepisy ustawy na które powołuje się organ wchodzą w kolizje prawną z przepisami rozporządzenia unijnego dlatego powinny być pominięte, a zastosowane przepisy tego drugiego aktu prawnego.

Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wynika stąd, że sąd ma nie tylko prawo, ale też obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w całokształcie, w tym może uwzględnić uchybienie niepodniesione w zarzutach skargi.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę

i uchyla decyzję administracyjną (postanowienie), jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadnej z przesłanek powodującej konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego sąd nie stwierdził, tak więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Prezydent Miasta było zobowiązany do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą wynikającą z pisma z 31 maja 2023 r., w szczególności w zakresie wskazania kto z zatrudnionych urzędników jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych biometrycznych, na jakiej podstawie prawnej, czy posiada stosowne upoważnienie oraz wskazanie jak są gromadzone i przetwarzane dane biometryczne przez tenże organ.

Wyjaśnić skarżącej należy, że zasady wydawania zaświadczeń zostały uregulowane w Dziale VII k.p.a. Jak wskazuje art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Jest ono wydawane, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (art. 217 § 3 k.p.a.). Z kolei art. 218 § 1 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające – art. 218 § 2 k.p.a. Ustawodawca wskazał jednocześnie w art. 219 k.p.a., że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W doktrynie wskazuje się, że zakres przedmiotowy postępowania z działu VII k.p.a jest bardzo wąski, gdyż obejmuje tylko wydawanie zaświadczeń. Zaświadczenie jest przy tym czynnością materialnotechniczną, tworzącą określone skutki prawne w drodze faktów (por. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska [w:] Postępowanie administracyjne 2017, s. 286) Przyjmuje ona postać dokumentu urzędowego, potwierdzającego określone fakty lub stan prawny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 2527/17 (dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej powoływana jako CBOSA) przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego - wyrok NSA z 16 marca 2022 r., II GSK 728/21.

Pojęcie zaświadczenia nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. W literaturze przedmiotu odnoszącej się do zaświadczeń wydawanych przez organy administracji publicznej wskazuje się przede wszystkim na konieczność odróżniania zaświadczeń od aktów administracyjnych (decyzji, postanowień), które to akty są przejawem woli organu, zaś zaświadczenia stanowią odzwierciedlenie wiedzy organu. Zaświadczenia nie są więc aktami administracyjnymi, mimo że pochodzą od organu administracji publicznej – zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2002 r. s. 793 i nast. W doktrynie najczęściej przyjmuje się, że "zaświadczenie" charakteryzuje pięć przesłanek: 1) jest to akt przewidziany przepisem prawa; 2) wydawany jest na żądanie osoby, która o niego się ubiega; 3) osoba ubiegająca się o ten akt musi wykonać obowiązek uprawdopodobnienia swojego interesu prawnego w jego uzyskaniu; 4) jest to akt potwierdzający określone fakty lub stan prawny; 5) akt jest wydawany przez organ administracyjny - J. Lang [w:] E. Bojanowski, Z. Cieślak, J. Lang, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 89–90). Powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści art. 217 § 1 k.p.a., gdzie stwierdza się, że organ wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Przyjąć zatem należy, że zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 19 czerwca 2019 r., III SA/Gd 306/19, CBOSA). Istnieje oczywiście możliwość wydania zaświadczenia także w formie dokumentu elektronicznego (art. 14 § 1a k.p.a.).

W świetle powyższych rozważań, zgodzić się należało z organami obu instancji, że w realiach niniejszej sprawy brak było przesłanek do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą. Słusznie Kolegium spostrzegło, że charakter żądania skarżącej wykraczał poza ramy zaświadczenia, bowiem de facto chciała ona uzyskać informację publiczną, na jakiej podstawie prawnej i którzy z urzędników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Suwałkach przetwarzają dane biometryczne, w związku z pobieraniem odcisków palców przy ubieganiu się o wydanie dowodu osobistego. Uzyskanie takich informacji nie może nastąpić w drodze zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 w zw. z art. 218 § 1 k.p.a., bowiem nie odnosi się ono do stanu prawnego mającego oparcie w prowadzonych przez organ ewidencjach, rejestrach bądź innych danych będących w posiadaniu organu. Skarżąca nie wykazała także żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego – art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.

Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarżąca ubiegała się o wydanie dowodu osobistego w ww. urzędzie, jednakże z uwagi na odmowę złożenia przez nią wymaganych przepisem art. 29c ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r. poz. 671 ze zm.) odcisków palców, jej wniosek o wydanie dowodu został pozostawiony bez rozpoznania (wyrok WSA w Białymstoku z 12 kwietnia 2023 r., w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 23/23). Skoro skarżąca nie złożyła wymaganych prawem odcisków palców, jej dane biometryczne nie były przetwarzane przez organ, a zatem w ogóle nie może być mowy o naruszeniu chronionych prawem jej danych wrażliwych.

Skarżąca ubiegając się o wydanie zaświadczenia żądanej treści wskazywała m.in. treść art. 9 rozporządzenia RODO. Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia RODO zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Zaznaczyć jednakże należy, że powyższy przepis nie ma charakteru bezwzględnego i sam ten przepis w ust. 2 przewiduje liczne wyjątki. Dla przykładu można wskazać, że ochrony z art. 9 ust. 1 rozporządzenia RODO nie stosuje się, jeżeli przetwarzanie jest niezbędne ze względów związanych z ważnym interesem publicznym, na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego, które są proporcjonalne do wyznaczonego celu, nie naruszają istoty prawa do ochrony danych i przewidują odpowiednie i konkretne środki ochrony praw podstawowych i interesów osoby, której dane dotyczą – art. 9 ust. 2 lit. g). Dlatego też brzmienie art. 9 ust. 1 rozporządzenia RODO nie stoi na przeszkodzie wprowadzeniu obowiązku, stosownie do art. 29c ustawy o dowodach osobistych, złożenia odcisków palców przez osobę, która ukończyła 12 rok życia.

Wskazać przy tym należy, że w zakresie rzekomej niezgodności przywołanych wyżej przepisów ustawy o dowodach osobistych z przepisami Unii Europejskiej, że nowelizacja ustawy o dowodach osobistych, których skutkiem jest pobieranie odcisków palców jest następstwem wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się (Dz.U. 2019, L 188, s. 67) (zwane dalej: rozporządzeniem 2019/1157). Powyższe rozporządzenie od 2 sierpnia 2021 r. ustanowiło obowiązek, zawarcia w każdym nowo wydawanym przez państwa członkowskie dowodzie osobistym obrazu odcisków palców posiadacza w drodze umieszczenia go na nośniku danych o wysokim stopniu zabezpieczenia. Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawisła w tym zakresie zainicjowana przez Landeshauptstadt Wiesbaden sprawa prowadzona pod sygnaturą C-61/22. W tejże sprawie, w dniu 29 czerwca 2023 r., stanowisko zajęła rzecznik generalna TSUE stwierdzając w szczególności, że rozporządzenie 2019/1157 zostało prawidłowo przyjęte na podstawie art. 21 ust. 2 TFUE w celu ułatwienia wykonywania prawa Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Rzecznik podkreśliła, że jedynie wiarygodny i autentyczny dowód tożsamości ułatwia korzystanie w pełni z prawa do swobodnego przemieszczania się. Ujednolicenie wzoru krajowych dowodów osobistych i poprawa ich wiarygodności z wykorzystaniem norm dotyczących zabezpieczeń, w tym cyfrowych zapisów odcisków palców, ma bezpośredni wpływ na korzystanie z tego prawa. Dokumenty te będą bardziej wiarygodne i łatwiej uznawane przez organy państw członkowskich oraz przez usługodawców. Ostatecznie oznacza to zmniejszenie niedogodności, kosztów i barier administracyjnych napotykanych przez przemieszczających się obywateli Unii.

Rzecznik Generalna oceniła też, czy obowiązek pobrania dwóch odcisków palców i przechowywania ich obrazu w dowodach osobistych stanowi nieuzasadnione ograniczenie prawa podstawowego do poszanowania życia prywatnego w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych. Doprowadziło ją to do konkluzji, iż takie ograniczenia są odpowiednie i konieczne oraz nie wykraczają poza to, co niezbędne do osiągnięcia głównego celu rozporządzenia. W szczególności nie istnieje równie odpowiednia, lecz mniej inwazyjna metoda, w porównaniu z pobieraniem i przechowywaniem odcisków palców, pozwalająca zrealizować, w podobnie skuteczny sposób, cel tego rozporządzenia. Ponadto rozporządzenie 2019/1157 ustanawia wystarczające i odpowiednie środki, które pozwalają zagwarantować skuteczną ochronę pobierania, przechowywania i wykorzystywania identyfikatorów biometrycznych przed przetwarzaniem niewłaściwym lub stanowiącym nadużycie. Środki te zapewniają również, aby identyfikatory biometryczne przechowywane w nowo wydanym dowodzie osobistym pozostawały do wyłącznej dyspozycji posiadacza po jego wydaniu i nie były publicznie dostępne. Ponadto Rzecznik Generalna podkreśliła, że rozporządzenie RODO i rozporządzenie 2019/1157 są aktami prawa wtórnego, które mają taką samą rangę w hierarchii źródeł prawa Unii.

W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się ze skarżącą, że wprowadzony do krajowego porządku prawnego obowiązek pobierania odcisków palców przy ubieganiu się o wydanie dowodu osobistego stanowił naruszenie przepisów unijnych, skoro obowiązek ten jest następstwem wdrożenia do polskiego porządku prawnego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157.

Tym samym stwierdzić należało, że organy zasadnie odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia o żądnej treści, nie naruszając przy tym art. 217 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. Nie budzi wątpliwości sądu, że obowiązek pobierania danych biometrycznych w postaci odcisków palców przy ubieganiu się o wydanie dowodu osobistego wynika z przepisów powszechnie obowiązujących – ustawy o dowodach osobistych, dlatego też skarżąca nie może skutecznie żądać od organu, w drodze wydania zaświadczenia, przekazania informacji i wyjaśnień, kto z zatrudnionych urzędników jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych biometrycznych, na jakiej podstawie prawnej, czy posiada stosowne upoważnienie oraz wskazanie jak są gromadzone i przetwarzane dane biometryczne przez tenże organ. Należy odróżnić tryb uzyskania informacji publicznej, którą strona może uzyskać na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej od trybu wydania zaświadczenia z k.p.a.

Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.