Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 994/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędziowie NSA Janusz Zajda (spr.), Kazimierz Brzeziński, Protokolant Jarosław Poturnicki, po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 2749/05 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 6 lutego 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2749/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] września 2005 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie z [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, złożenie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania skargi przez J. S. oraz pełnomocnictwa procesowego, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skierowane na adres skarżącej i doręczone jej 29 listopada 2005 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przy piśmie Poczty Polskiej z 18 stycznia 2006 r.), natomiast braki skargi zostały uzupełnione 7 grudnia 2005 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu.

W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę.

W skardze kasacyjnej [...] spółka z o.o. w Warszawie wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu orzeczeniu Spółka zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a:

1) art. 67 § 5 p.p.s.a., poprzez:

- niewłaściwe zaadresowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwania do uzupełnienia braków skargi wniesionej w niniejszej sprawie, bowiem zostało ono zaadresowane do strony skarżącej, tj. spółki [...], a nie do jej pełnomocnika - J. S. oraz

- doręczenie wskazanego wyżej wezwania innej osobie niż ustanowiony w sprawie pełnomocnik;

2) art. 77 p.p.s.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności przez uznanie, że tzw. duplikat potwierdzenia odbioru, dostarczony przez Pocztę Polską wraz z odpowiedzią na reklamację dotyczącą doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych w sprawach V SA/Wa 2744/05 - V SA/Wa 2767/05, potwierdza datę i prawnie skuteczny odbiór wskazanego wyżej wezwania przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu strony skarżącej;

3) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z rzeczy-wistym stanem sprawy, w szczególności przez uznanie, że uzupełnienie braków formalnych skargi wniesionej w niniejszej sprawie nastąpiło po terminie zakreślonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;

4) art. 83 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoczęcie liczenia biegu terminu zakreślonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na uzupełnienie braków formalnych w sprawie od 30 listopada 2005 r. zamiast od 2 grudnia 2005 r.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 67 § 5 p.p.s.a. spółka [...] wyjaśniła, że jej pełnomocnikiem zarówno w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i w postępowaniu administracyjnym przed Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie, była J. S., na co wskazuje treść pełnomocnictw znajdujących się w aktach administracyjnych i sądowych oraz treść i podpisy umieszczone na korespondencji, prowadzonej przez skarżącą z organem celnym oraz z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Mimo to wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zaadresowane i wysłane zostało do Spółki [...], zamiast do jej pełnomocnika, wskutek czego nie doszło do doręczenia go bezpośrednio pełnomocnikowi strony skarżącej, ale do jego pozostawienia na recepcji, a zatem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone innej osobie niż ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Ponadto, wbrew treści przesłanej przez Pocztę Polską odpowiedzi na reklamację i tzw. duplikatu potwierdzenia odbioru, według wiedzy strony skarżącej, do pozostawienia przesyłki na recepcji Spółki doszło 1 grudnia 2005 r., a nie 29 listopada 2005 r.

Strona podkreśliła, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi zostało już zaadresowane właściwie, tj. do pełnomocnika strony skarżącej, i jemu doręczone. Spółka podniosła również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, do którego strona skarżąca skierowała 24 skargi na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wraz z wnioskiem o ich połączenie do wspólnego rozpoznania i orzekania, nie połączył ich, nadając tym sprawom kolejne sygnatury od V SA/Wa 2744/05 do V SA/Wa 2767/05, natomiast wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniesionych skarg wysłał (adresując je do strony skarżącej, a nie do jej pełnomocnika) w jednej kopercie. W ocenie Spółki brak było podstaw formalnych do takiego sposobu prowadzenia korespondencji, ponieważ sprawy nie zostały połączone. W związku z tym korespondencja dotycząca każdego z tych postępowań powinna być prowadzona oddzielnie, oddzielnie winny być dokonywane doręczenia oraz ustalenia co do daty doręczenia i skuteczności doręczeń w poszczególnych sprawach.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 p.p.s.a. Spółka podniosła, że na potwierdzeniu odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, przekazanym przez Pocztę Polską wraz z odpowiedzią na reklamację, brak jest podpisu i daty wpisanej przez pełnomocnika strony skarżącej albo przez osobę upoważnioną do działania w imieniu pełnomocnika. Mimo to Sąd poprzestał na informacji uzyskanej w odpowiedzi na reklamację i nie podjął żadnych dalszych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy uznając, że tzw. duplikat potwierdzenia odbioru potwierdza datę i prawnie skuteczny odbiór wezwania przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji w imieniu strony skarżącej.

Strona wskazała również na zaistniałe już w przeszłości nieprawidłowości w doręczaniu przez Pocztę Polską przesyłek do niej adresowanych. Stwierdziła, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oraz potwierdzenie odbioru sporządzane jest w Sądzie pismem maszynowym. Na potwierdzeniu odbioru nadrukowane są: dane Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dane adresata, nr spraw, których dotyczy korespondencja oraz rodzaj pisma. Na tzw. duplikacie przekazanym przez Pocztę Polską napisy są wykonane ręcznie oraz brak jest określenia rodzaju pisma. Strona skarżąca oświadczyła, że dysponuje kserokopią pierwszej strony potwierdzenia odbioru, które zostało jej przekazane wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi, wykonaną przed zwróceniem potwierdzenia odbioru doręczycielowi Poczty Polskiej. Na kserokopii tej widnieje data 1 grudnia 2005 r. i własnoręczny podpis pełnomocnika Spółki. Wobec powyższego zachodzi, zdaniem strony, prawdopodobieństwo, że przekazany przez Pocztę Polską dokument nie jest oryginalny lub poświadcza nieprawdę. Spółka [...] podkreśliła również, że w aktach sprawy brak oryginału potwierdzenia odbioru, mimo że został doręczycielowi zwrócony.

Dodatkowo strona wskazała, że na tzw. duplikacie odbioru uwidoczniona jest data 29 listopada 2005 r. oraz napis "K. F. (sekretarka)". Spółka wyjaśniła, że K. F. została zatrudniona przez agencję zatrudnienia na potrzeby strony skarżącej 6 grudnia 2005 r. i dopiero od tej daty podjęła czynności w [...] spółce z o.o. Nigdy jednak nie zajmowała stanowiska sekretarki - wykonuje bowiem pracę recepcjonistki - i nigdy nie była uprawniona do podpisywania w imieniu strony skarżącej potwierdzeń odbioru korespondencji z sądów, ponieważ nie jest pracownikiem Spółki. Nie spełnia zatem warunków wynikających z przepisu § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), który na podstawie art. 65 § 2 p.p.-s.a. ma zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby kwi-tować odbiór korespondencji sądowej.

Argumentując zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Spółka stwierdziła, że podniesione wyżej okoliczności wskazują, iż wezwanie do uzupełnienia braków nie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej. Strona podniosła, że z treści kserokopii oryginalnego potwierdzenia odbioru wynika z kolei, że pełnomocnik odebrał wezwanie (mimo jego niewłaściwego zaadresowania) i pokwitował odbiór 1 grudnia 2005 r. Skoro zatem braki skargi zostały uzupełnione 7 grudnia 2005 r., nie ma podstaw do uznania, że braków nie usunięto w zakreślonym przez Sąd terminie i że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi.

Dodatkowo, na wiarygodność twierdzeń pełnomocnika strony skarżącej o doręczeniu jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych w dniu 1 grudnia 2005 r. wskazuje - zdaniem Spółki - fakt, że w okresie od 29 listopada 2005 r. do 1 grudnia 2005 r. J. S. była na delegacji w Brukseli, a wezwanie odebrała po powrocie. Z uwagi na wyjazd służbowy nie mogła więc odebrać przedmiotowego wezwania wcześniej niż 1 grudnia 2005 r.

Wobec powyższego, stosownie do treści art. 111 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 83 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych w niniejszej sprawie winien być liczony od 2 grudnia 2005 r., tj. od dnia następnego po odebraniu przez pełnomocnika Spółki wezwania do uzupełnienia braków (mimo wadliwego jego zaadresowania i doręczenia). W konsekwencji za uchybienie formalne należy uznać liczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie biegu terminu zakreślonego na uzupełnienie braków formalnych w sprawie od 30 listopada 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przytoczonym w podstawie skargi kasacyjnej przepisem art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom.

W niniejszej sprawie spółka [...] wskazała w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że w postępowaniu sądowym będzie ją reprezentować J. S., która wbrew wymogom określonym w art. 46 § 3 p.p.s.a. nie dołączyła do skargi udzielonego jej pełnomocnictwa. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa udzielonego J. S., odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego oraz określenia wartości przedmiotu sporu zostało skierowane przez Przewodniczącego Wydziału do strony - spółki [...], podczas gdy zdaniem skarżącej Spółki powinno być skierowane do wskazanego w skardze pełnomocnika.

Ocena podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 67 § 5 p.p.s.a. wymaga odpowiedzi na pytanie, do kogo, strony czy pełnomocnika, powinno być skierowane wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w wypadku, gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie dołączył do skargi pełnomocnictwa.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi na podstawie art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. należy skierować do wnoszącego skargę pełnomocnika (por. postanowienie WSA w Opolu z 5 kwietnia 2004 r., II SA/Wr 1225/01, ONSAiWSA 2004/3/53). Uwzględnienie tego poglądu oznacza, że skierowane do strony w niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wywołało skutki prawne dopiero z chwilą, gdy doszło do wiadomości pełnomocnika.

Zgodnie z powołanym w skardze kasacyjnej przepisem art. 77 § 1 p.p.s.a. odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. Z dołączonej do skargi kasacyjnej kserokopii pierwszej strony potwierdzenia odbioru wezwania do usunięcia braków skargi wynika, że J. S. potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór wezwania 1 grudnia 2005 r. Z wyjaśnień skarżącej zamieszczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że sporządziła ona kserokopię tego dokumentu przed zwróceniem go doręczycielowi z uwagi na to, że w przeszłości miała już do czynienia z nieprawidłowościami w doręczaniu przesyłek do niej adresowanych.

Z dołączonych do skargi kasacyjnej kopii kart pokładowych i biletu lotniczego wynika, że J. S. w okresie od 29 listopada 2005 r. do 1 grudnia 2005 r. przebywała za granicą, a zatem nie mogła odebrać wezwania 29 listopada 2005 r., to jest w dacie przyjętej w zaskarżonym postanowieniu.

Sąd I instancji uznając, że doręczenie wezwania w dacie 29 listopada 2005 r. było prawnie skuteczne, mimo że nie doręczono go pełnomocnikowi skarżącej, nie wyjaśnił, czy K. F., wymieniona w przekazanym przez pocztę duplikacie potwierdzenia odbioru, jako sekretarka, która potwierdziła odbiór wezwania, była pracownikiem skarżącej uprawnionym do odbioru pism (art. 67 § 2 p.p.s.a.). Tymczasem z dołączonego do skargi kasacyjnej zaświadczenia z 3 marca 2006 r., wystawionego przez Look For Staff - spółkę z o.o. w Warszawie wynika, że K. F. została zatrudniona 6 grudnia 2005 r. i w tym dniu skierowana do pracy w spółce [...]. W załączonym do skargi kasacyjnej oświadczeniu K. F. zaprzeczyła, aby 29 listopada 2005 r. potwierdziła odbiór wezwania do usunięcia braków skargi.

Skoro zatem skierowane do skarżącej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wywołało skutki prawne dopiero w dniu 1 grudnia 2005 r. oraz gdy liczony od tej daty siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków skargi (art. 49 § 1 p.p.s.a.) został zachowany wobec uzupełnienia braków skargi, co nastąpiło 7 grudnia 2005 r., za uzasadniony należy uznać zarzut skarżącej, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia (por. J. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, wyd. LexisNexis, W-wa 2006, uwaga 8 do art. 184 p.p.s.a., a także uwaga 9 do art. 185 p.p.s.a.).