Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 709/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 263 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. Burmistrz Miasta L. odmówił M. O. (dalej: skarżący, strona) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na siostrę – J. K., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2022 r., zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia [...] lutego 2024 r., z informacją, że niepełnosprawność istnieje od – nie da się ustalić, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] grudnia 2020 r.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.; obecnie tj. Dz. U. z 2023, poz. 390 - dalej "u.ś.r.") oraz warunki określone w art. 17 ust. 1a u.ś.r., bowiem osoba wymagająca opieki ma dwie córki, które są zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności przed skarżącym.

2. Od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu wnioskowanego świadczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Skarżonemu orzeczeniu zarzucono:

- naruszenie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na rozpoznaniu żądania skarżącego z pominięciem, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/14 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje ona prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom sprawującym opiekę nad osobami niepełnosprawnymi ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki;

- naruszenie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym ustaleniu, że z uwagi na fakt, iż niepełnosprawność J. K. istniej od daty, której nie da się ustalić, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest niemożliwe, albowiem przepis wymaga ustalenia, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 25 w przypadku osób uczących się w szkole lub szkole wyższej;

- naruszenie art. 7, art. 77, art.. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i w zw. z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 z e zm. – dalej "k.r.o") poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji wydanie orzeczenia bez ustalenia całokształtu sytuacji faktycznej, w szczególności sytuacji rodzinnej osoby niepełnosprawnej.

3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odniósł się do przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazanej w zaskarżonej decyzji. W jego ocenie przepis ten nie mógł mieć zastosowania w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Jednocześnie, zdaniem Kolegium w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r., który to przepis uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od przesłanki braku osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności lub legitymowania się tych osób orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ wyjaśnił, że są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki tj. dwie córki, które nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności.

4. W skardze do tut. Sądu skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. polegające na całkowicie dowolnej, wybiórczej i arbitralnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej błędnym uznaniem, że w otoczeniu J. K. są inne osoby mogące się nią zajmować, kiedy prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie przemawia za ustaleniem, że córka K. W. zajmuje się całodobowo swoim niepełnosprawnym ojcem, zaś druga córka - E. K. nie utrzymuje z matką żadnych kontaktów, co jednoznacznie przemawia za tym, że to właśnie skarżący zmuszony jest zajmować się i to w sposób całodobowy siostrą, a nadto poprzez ustalenie kręgu osób zobowiązanych do alimentacji i ich stanu zdrowia wyłącznie w oparciu o oświadczenie skarżącego, który nie utrzymuje żadnych kontaktów z E. K.;

- naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 128 i art. 129 § 2 k.r.o. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe ustalenie, że skarżącemu nie może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne z powodu istnienia osób bliższych osoby niepełnosprawnej w sytuacji kiedy prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie przemawia za ustaleniem, że K. W. zajmuje się całodobowo swoim niepełnosprawnym ojcem, zaś druga - E. K. nie utrzymuje z matką żadnych kontaktów, co jednoznacznie przemawia za tym, że to właśnie skarżący zmuszony jest zajmować się i to w sposób całodobowy siostrą

5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6. Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 - dalej "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

7. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

8. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą w sytuacji, gdy jak stwierdziły organy córki osoby niepełnosprawnej nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy czym stosownie do art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jak wskazano zaś w art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

9. Odnosząc się do zawisłego w przedmiotowej sprawie sporu w pierwszej kolejności wskazać należy, że Kolegium prawidłowo skorygowało błąd organu I instancji co do jednej z podstaw odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia nie może być przesłanka wyrażona art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zgodność z Konstytucją RP tego przepisu została zakwestionowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 (Dz. U. 2014, poz. 1443). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od czasu powstania niepełnosprawności. Wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. I OSK 786/21, z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 8/19; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie m. in.: z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 682/22, z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 603/22, z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 329/22).

Przechodząc zatem do głównej osi sporu wskazania wymaga, że bezspornym w sprawie jest, że z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wystąpił brat. Zdaniem organu w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 1a u.ś.r., bowiem są inne osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki tj. dwie córki, które nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący kontestuje stanowisko organu podnosząc, że K. W. zajmuje się całodobowo swoim niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, co wyklucza możliwość sprawowania przez nią opieki nad matką, zaś druga córka - E. K. nie utrzymuje z matką żadnych kontaktów, co jednoznacznie przemawia za tym, że to właśnie skarżący zmuszony jest zajmować się siostrą i to w sposób całodobowy. Ponadto organ nie zbadał czy E. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i w tym zakresie oparł się wyłącznie na oświadczeniu skarżącego, który z siostrzenicą nie utrzymuje żadnych kontaktów.

Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie zostały spełnione dwie pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie z wnioskiem wystąpił brat osoby wymagającej opieki i stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. osoba nad którą ma być sprawowana opieka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zaakcentowania jednak wymaga, że skarżący pomimo bycia krewnym (bratem – drugi stopień linii bocznej) J. K., nie jest spokrewniony z nią w stopniu pierwszym, a więc jest objęty dyspozycją art. 17 ust. 1a u.ś.r. Tym samym dla przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad siostrą, konieczne jest łączne spełnienie warunków wymienionych w tym przepisie. Z tego względu w ocenie Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko organu II instancji, że zaistniała negatywna przesłanka wykluczająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie okoliczność, wedle której osoba wymagająca opieki posiada krewnych spokrewnionych z nią w pierwszym stopniu, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powyższe stanowisko zostało jednoznacznie potwierdzone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., w sprawie o sygn. I OPS 2/22, w której stwierdzono m.in., iż "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.)".

W uzasadnieniu wskazanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości. Ustawodawca posłużył się określeniem należącym do języka prawnego, legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu. Legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zatem faktem instytucjonalnym. Rozbieżność w orzecznictwie i wątpliwości interpretacyjne nie dotyczą rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, iż w kwestii kolejności dostępu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie odsyła do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a ustawa zawiera własną regulację, która nie jest aktualnie w pełni koherentna z modelem przyjętym w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nie świadczy to bynajmniej o braku spójności systemowej, koherencja taka nie jest wszak konieczna – brak jest odesłania do stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w szerszym zakresie, a przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny. Wskazując na osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby wymagającej opieki, ustawa w szczególności nie wymaga, aby ich obowiązek alimentacyjny pod postacią obowiązku dostarczania środków utrzymania się zrealizował.

Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest w żadnym zakresie uzależnione również od sytuacji materialnej osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki. Kwestie te nie są badane w postępowaniu, nie ma zatem podstaw, aby na wykładnię przepisów regulujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego miały oddziaływać przesłanki z art. 132 k.r.o., regulujące kolejność realizowania się obowiązku alimentacyjnego. W kwestii kryteriów i przesłanek przyznania świadczenia ustawa o świadczeniach rodzinnych ma charakter autonomiczny i brak podstaw do przyjmowania, że art. 17 ust. 1a u.ś.r. powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 132 k.r.o. i wskazanych w nim przesłanek, odnoszących się do braku możliwości lub nadmiernych trudności w zadośćuczynieniu obowiązkom alimentacyjnym.

Podkreślenia również wymaga, że stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 p.p.s.a., który to przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

10. W skardze strona podniosła, że pierwsza z córek zajmuje się całodobowo swoim niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem, co wyklucza możliwość sprawowania przez nią opieki nad matką, zaś druga córka - E. K. nie utrzymuje z matką żadnych kontaktów, co jednoznacznie przemawia za tym, że to właśnie skarżący zmuszony jest zajmować się siostrą i to w sposób całodobowy.

Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazania wymaga, że podnoszone przez stronę w toku postępowania oraz w skardze okoliczności mające świadczyć o braku możliwości sprawowania opieki przez córki osoby wymagającej opieki nie mają znaczenia w sprawie, gdyż z treści art. 17 ust. 1a u.ś.r. wprost wynika, że tylko posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności przez zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności córki, mogłoby zaktualizować obowiązek alimentacyjny po stronie skarżącego, jako osoby obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby posiadały one takie orzeczenia, a na okoliczność tę nie wskazał również profesjonalny pełnomocnik skarżącego. Przeciwnie z informacji udzielonej w dniu [...] kwietnia 2023 r. przez pełnomocnika skarżącego wynika, że obie córki nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślić zatem ponownie należy, że uprawnienie do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, dalsza osoba w stosunku bliskości do potrzebującego pomocy uzyska dopiero w sytuacji, gdy brak będzie osoby zobowiązanej w pierwszej kolejności do alimentacji, to jest gdy takiej osoby w ogóle nie będzie albo gdy osoba taka nie będzie w stanie sprawować opieki nad potrzebującym ze względu na obiektywne okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 17 ust. 1a u.ś.r. (legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, małoletność), a których to w związku z tym nie stanowią takie okoliczności jak nieutrzymywanie kontaktu z wymagającym opieki, brak zainteresowania jego losem czy konieczność sprawowania opieki na innymi członkami rodziny.

Jeśli chodzi natomiast o zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania, co miało nastąpić szczególności poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, co do realnej możliwości sprawowania przez córkę - E. K. opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na oświadczeniu skarżącego, który z siostrzenicą nie utrzymuje żadnych kontaktów, nie sposób nie dostrzegać, iż organy administracji umożliwiły przedstawienia stanowisk oraz ewentualnych odwodów skarżącemu, a następnie poddały je ocenie. W ocenie Sądu nie można czynić organom zarzutu niepoczynienia w tym zakresie ustaleń stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Należy bowiem pamiętać, iż organy nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów, natomiast strona ma obowiązek współpracować z organami w szczególności, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla niej. Znamiennym jest także, że w samej skardze nie wskazano na jakiekolwiek okoliczności choćby uprawdopodobniające wątpliwości co do stanu zdrowia E. K., a jedynie zarzucono organom brak zbadania tego zagadnienie z urzędu. Stąd też zarzut ten nie mógł w ocenie sądu okazać się skuteczny, albowiem choć w procedurze administracyjnej co do zasady regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Jeśli organ administracji publicznej ustali, że dana okoliczność (w niniejszej sprawie legitymowanie się przez spokrewnionych w pierwszym stopniu orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności) nie zachodziła, to strona powinna w toku postępowania podjąć starania mające na celu wskazanie, iż kwestionuje te ustalenia faktyczne i wskazać środki dowodowe potwierdzające prawdziwość jej twierdzeń.

11. Reasumując stwierdzić należy, jakkolwiek celem unormowań art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi, to jednak dalszym krewnym świadczenie to przysługuje wyłącznie wówczas, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z powodu legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uczynić zadość swojemu obowiązkowi opieki nad osobą niepełnosprawną. Skarżący nie wykazał, aby córki J. K. legitymowały się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, a dopiero taka okoliczność w świetle przesłanek ustawowych oraz stanowiska przedstawionego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiłaby obiektywną przeszkodę w sprawowaniu przez nie opieki nad matką. W takim zaś przypadku Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że zaistniały okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny brata względem siostry z pominięciem krewnych osoby wymagającej opieki, spokrewnionych w pierwszym stopniu w linii prostej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.