Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 3054/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Dnia 12 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Lidia Błystak Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędzia WSA - Ludmiła Jajkiewicz Protokolant: Anna Szokalska - Kraś Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2004 r. Sprawy ze skargi: T. K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 1995, 1996, 1997, 1998,1999, 2000 i 2001 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T. K. są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od, wydanych z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Dyrektora Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego W. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonej we W. przy ul. N. [...] Nr ewid. [...]: za 1995 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1996 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1997 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1998 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 1999 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 2000 r. z dnia [...] doręczona: [...] za 2001 r. z dnia [...] doręczona: [...].

Wszystkie decyzje zostały doręczone za zwrotnym poświadczeniem odbioru i zawierały prawidłowe, zgodne z art.223 § 2 Ordynacji podatkowej pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania.

Pismem datowanym [...] - złożonym osobiście w dniu 21 lutego 2002 r. nazwanym przez podatnika odwołaniem T. K. kwestionował decyzję Prezydenta W. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002 rok i za lata ubiegłe. W treści pisma podatnik podnosił zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia podstaw opodatkowania za cały okres korzystania z nieruchomości położonej we W. przy ul. N. [...]. Podatnik wezwany pismem Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] (k- [...] akt administracyjnych) do sprecyzowania zakresu odwołania o wskazanie jakich "lat ubiegłych" dotyczy odwołanie, nie udzielił odpowiedzi, lecz w nawiązaniu do wniesionego odwołania, złożył wniosek z [...] (k- [...] akt jw.) w którym ponawia swoje żądania co do weryfikacji podstaw opodatkowania za bliżej nie określone okresy wcześniejsze. Tak formułowane żądanie organ odwoławczy potraktował (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) jako odwołanie za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 - 2001 (odwołanie od decyzji za 2002 r. zostało rozpatrzone odrębnie-merytorycznie).

Ponieważ odwołanie (datowane [...]) zostało złożone 21 lutego 2002r. organ odwoławczy ustalił daty doręczeń decyzji za poszczególne lata podatkowe i stwierdził, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji. Nawet termin odwołania od decyzji doręczonej najpóźniej tj. [...] (doręczenie decyzji za 2001r.), upłynął prawie rok wcześniej, bo 28 lutego 2001 r. Podatnik nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania (od decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości) za poszczególne lata podatkowe od 1995 do 2001 roku. Postanowienia te doręczono stronie w dniu [...].

W skargach wniesionych do Naczelnego Sadu Administracyjnego podatnik żąda stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć i podnosi zarzuty (dotyczące zarówno decyzji wymiarowej SKO za 2002 r. jak i przedmiotowych postanowień):

* postępowanie odwoławcze przeprowadzono bez jego udziału;

* wymiar zobowiązania za 2002 rok jak też za poprzednie lata określono w oparciu o błędną deklarację - niezgodną ze stanem faktycznym;

* oświadcza, że nie składał odwołań od decyzji za poprzednie lata, co uzasadnia nieważność ww. siedmiu postanowień dotyczących uchybienia ze strony podatnika terminu do ich wniesienia;

* kwestionuje prowadzenie postępowania egzekucyjnego (obejmującego zaległości za 2002 r. i lata "wcześniejsze") uznając, że skoro toczy się postępowanie odwoławcze od ponad 3 miesięcy, to postępowanie egzekucyjne dotyczące spornych należności powinno być z mocy prawa wstrzymane;

* podnosi też błędne przyjęcie przez organ podatkowy, że umowa dzierżawy została wypowiedziana z powodu zalegania z opłatami czynszu, mimo że został on uregulowany do marca 1997 r.

* podnosi też inne zarzuty dotyczące ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymuje, że odwołania od decyzji wymiarowych za lata 1995 - 2001 zostały wniesione z uchybieniem terminu, mimo że strona została prawidłowo pouczona o trybie i terminie odwołania. Podatnik nie zwrócił się o przywrócenie terminu do ich wniesienia, w tej sytuacji wydanie postanowień (na podstawie art. 228 OP) - stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołań stało się konieczne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie zapoznania podatnika z materiałem dowodowym, strona przeciwna wskazała, iż postępowanie organu odwoławczego nie dotyczyło kwestii merytorycznych a zaskarżone postanowienia podjęto na podstawie przekazanego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji i zestawienia dat otrzymania decyzji organu I instancji z datą wniesienia odwołania. Z uwagi na wniesienie odwołań z uchybieniem 14-dniowego terminu, Kolegium nie rozpatrywało merytorycznie sprawy, stąd ustosunkowanie się do innych zarzutów skargi SKO uznało za zbędne i wniosło o jej oddalenie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Działając w oparciu o w/w przepisy;

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli Sądu, są postanowienia Samorządowego. Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ze względu na tak ograniczony przedmiot rozpoznania, pozbawione są znaczenia wszelkie argumenty skargi dotyczące istoty decyzji w zakresie podatku od nieruchomości.

Rozpoznając skargę na takie postanowienie, Sąd ogranicza się do zbadania prawnych przesłanek jego wydania, nie jest natomiast uprawniony do oceny legalności decyzji merytorycznej - wydanej wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym.

Badając prawne przesłanki wydania skarżonych obecnie postanowień, należy w pierwszej kolejności rozważyć doniosły w sprawie zarzut sprowadzający się do oświadczenia podatnika, że nie składał odwołań od decyzji za poprzednie lata podatkowe (z wyjątkiem roku 2002), czym uzasadnia tezą o nieważności ww. siedmiu postanowień dotyczących uchybienia ze strony podatnika terminu do ich wniesienia. Konieczna jest zatem ocena, czy zasadnie organy potraktowały pismo podatnika datowane [...] jako odwołanie nie tylko od decyzji za 2002 r. (czego podatnik nie kwestionuje), ale także, jako odwołanie od decyzji wymiarowych za lata wcześniejsze. W przypadku bowiem stwierdzenia, że zarzuty odwołania nie dotyczyły lat podatkowych poprzedzających rok 2002, postanowienia te dotknięte byłyby wadą nieważności.

Rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga analizy korespondencji między stroną a organem oraz ustalenia treści odwołania podatnika z [...].

Po otrzymaniu ww. odwołania, organ I instancji zwrócił się do podatnika pismem z [...] (k- [...]) z prośbą o sprecyzowanie "jakich lat ubiegłych dotyczy odwołanie". Podatnik nie udzielił odpowiedzi, lecz w nawiązaniu do wniesionego odwołania, złożył wniosek z 16 marca 2002 r. (k- [...] akt jw.) w którym ponowił swoje żądania co do weryfikacji podstaw opodatkowania za bliżej nie określone okresy wcześniejsze. Organ wykazał zatem staranność w ustaleniu zakresu żądania strony, jednak podatnik uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi. W tej sytuacji organ odwoławczy mając w treści pisma wyraźne wskazanie " i za lata ubiegłe", nie mógł ograniczyć odwołania jedynie do 2000 roku. Uznał zatem, w ocenie Sądu - właściwie, że odwołanie (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) dotyczy decyzji wymiarowych za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 -2001.

Przechodząc do analizy treści pisma i formułowanych w nim zarzutów, stwierdzić należy, że już sama jego nazwa "odwołanie" (jakkolwiek nie ma przesądzającego znaczenia) wskazuje na szczególny charakter tego pisma. W pierwszym zdaniu podatnik wskazuje że jest to odwołanie od wymienionej z daty i numeru decyzji wymiarowej za 2002 rok " i za lata ubiegłe". Z treści podnoszonych zarzutów wynika jednoznacznie, że nie dotyczą one jedynie roku 2002, gdyż podatnik odwołuje się do obmiarów dokonanych jeszcze w roku 1995 i dokonanych przez organ (jak twierdzi bezprawnie) korekt złożonego przez niego w dniu 14.12.1999 r. wykazu nieruchomości w oparciu o który to wykaz organ podatkowy ustalił wymiar podatku od nieruchomości za lata 1995 - 2001. Dodatkowo, podatnik stawiając w skardze zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego dotyczącego wszystkich zaległości w podatku od nieruchomości, sam potwierdził, że wniósł odwołanie od wszystkich decyzji wymiarowych, stąd żądał wstrzymania egzekucji.

W ocenie Sądu, tak formułowane zarzuty, przesądzają o słuszności stanowiska organu odwoławczego, który żądanie strony potraktował (zgodnie z jego nazwą i treścią zarzutów) jako odwołanie za wszystkie lata w których podatnik korzystał z przedmiotowej nieruchomości tj. za lata 1995 - 2001. Sąd stwierdza, że dowody zgromadzone w sprawie przeczą zasadności zawartego w skardze żądania, a brak podstaw wyklucza uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważność wydanych przez SKO we W. postanowień z [...].

Przechodząc do oceny formalnych przesłanek dla wydania postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzić należy na wstępie, że warunkiem skuteczności czynności procesowej -wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej - odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. W świetle art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, konsekwencją wniesienia odwołania z naruszeniem tego terminu, jest wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Oznacza to, że podatnik zostaje pozbawiony prawa do kontroli instancyjnej - merytorycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest z urzędu, badać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie.

Tryb doręczania korespondencji w postępowaniu podatkowym regulują przepisy rozdziału 5 Ordynacji podatkowej ( art.art.144 - 154). Zgodnie z art.148 - osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Jak wynika z akt sprawy, podatnik zamieszkuje w W. przy ul. [...] [...] i jak wynika z pocztowych potwierdzeń odbioru , pod tym właśnie adresem doręczono przesyłki zawierające decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1995 - 2001. Odbiór przesyłek potwierdził osobiście Pan T. K. składając podpis z datą. Jak wynika z treści decyzji, zawierały one poprawne, zgodne z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 OP pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Wobec oczywistości i poprawności doręczenia, termin do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji za lata 1995 - 2001 upłynął bezskutecznie, bowiem nawet termin odwołania od decyzji doręczonej najpóźniej tj. 14 lutego 2001 r. (doręczenie decyzji za 2001 r.), upłynął prawie rok przed wniesieniem odwołania. Odwołanie (datowane [...]) zostało złożone 21 lutego 2002 r. zaś organ odwoławczy prawidłowo ustalił daty doręczeń decyzji za poszczególne lata podatkowe i zasadnie stwierdził, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania od wszystkich decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 1995 - 2001. W tej sytuacji, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ właściwy w sprawie wydało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa - postanowienia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Oceniając w granicach określonych prawem zarzuty skargi i poprawność działań administracji w rozpatrywanej sprawie, Sąd stwierdza, że przy wydaniu skarżonych postanowień z dnia [...] Nr [...] - stwierdzających uchybienie terminowi do wniesienia odwołania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie naruszyło prawa. Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.