Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 416/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.122,art.187 par.1,art.188, art.191;
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.145 par.1 pkt 1 lit.c,art.152,art.200;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant Marika Brzozowiec, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r., sprawy ze skargi T.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3.zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 105 (słownie sto pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" Wójt Gminy B. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego i jednoczenie wezwał T.A.do złożenia informacji podatkowej w podatku od nieruchomości i podatku rolnego na 2008 r. Jak wskazano w wezwaniu - w karcie podatkowej będącej w posiadaniu organu podatkowego znajdują się grunty rolne o łącznej powierzchni 1,5900 ha (gospodarstwo rolne położone w miejscowości Sz.), brak jest natomiast informacji w zakresie budynków zlokalizowanych na tym gruncie.

T. A. złożył - w dniu 04 lutego 2008 r. informację, w której wskazał, iż jest właścicielem gruntów w areale 1,5900 ha oraz budynków gospodarczych położonych na gruntach gospodarstwa rolnego o powierzchni 380 m2, służących wyłącznie działalności rolniczej.

Pismem z dnia 08 lutego 2008 r. organ podatkowy zawiadomił Podatnika, iż w dniu 06 marca 2008 r. na terenie posiadanego przez wymienionego gospodarstwa rolnego w Sz. przeprowadzone zostaną oględziny, mające na celu ustalenie zgodności powierzchni użytkowej budynków i faktycznego sposobu ich użytkowania - ze złożoną w dniu 04 lutego 2008 r. informacją podatkową.

Oględziny - po uzgodnieniach dokonanych z Podatnikiem - odbyły się w dniu 10 marca 2008 r. z udziałem I. K., którą T.A wyznaczył jako osobę upoważnioną przez Niego do udziału w tej czynności prawnej.

Jak wynika z treści protokołu oględzin organ ustalił, iż na terenie gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,5900 ha, położonego w miejscowości Sz., będącego własnością T. A. znajdują się cztery budynki, z których dwa stanowią pojedyncze obiekty, zaś dwa pozostałe stanowią ciąg budynków. Pierwszy z budynków o wymiarach wewnętrznych 2,5 m x 2,40 m tj. o powierzchni użytkowej 6 m2, stanowiący w przeszłości wg wyjaśnień okazującej przedmiot oględzin - miejsce sprzedaży paliw płynnych, w chwili oględzin nie jest wykorzystywany do żadnych celów.

Drugi z budynków to ciąg budynków połączonych ze sobą. W środkowej części o wymiarach - 7m x 26,40 m tj. 184,80 m2 powierzchni użytkowej znajdują się dwie gromadki usypanego zboża. Pomieszczenie dobudowane i połączone z częścią środkową z prawej strony nosi wymiary - 7m x 5,60 m tj. 39,20 m2 powierzchni użytkowej oraz pomieszczenie dobudowane z lewej strony względem części środkowej posiada wymiary wewnętrzne 6,50 m x 4,50 m tj. 29,25 m2 powierzchni użytkowej nie wskazują na zajęcie ich na cele związane z posiadanym przez Podatnika gospodarstwem rolnym.

Trzeci z budynków o łącznej powierzchni użytkowej 19,98 m2składa się z dwóch pomieszczeń o wymiarach: 3,7 m x 3,5 m oraz 3,7 m x 1,9 m), w chwili oględzin nie zajęty do żadnych celów, a jego wygląd wskazuje na długotrwały brak użytkowania. Czwarty budynek to również ciąg budynków połączonych w jedną bryłę, z którego można wydzielić dwie części o łącznej powierzchni użytkowej 316,62 m2 (w tym pomieszczenia pierwsze o wymiarach: 8,8m x 27,20m tj. 239,36 m2 powierzchni użytkowej oraz pomieszczenie drugie o wymiarach 8,8 m x 8,78 m tj. 77,26 m2 powierzchni użytkowej). W pierwszej części budynku znajduje się mata, gromadka klocków opałowych (odpady stolarskie), będące wg oświadczenia I. K. - Jej własnością oraz dwie łódki i dwie części kompletu wypoczynkowego. Druga część budynku o powierzchni użytkowej 77,26 m2- jakkolwiek nie stanowiąca budynku, który można byłoby uznać za mieszkalny wskazywała na ewentualne wykorzystanie jej na cele mieszkaniowe. Wg oświadczenia I. K. tę część użytkuje mieszkalnie właściciel podczas przyjazdów.

Do protokołu dołączona została dokumentacja fotograficzna.

Wobec powyższego organ - co wskazał w treści protokołu - uznał, iż łączna powierzchnia budynków wynosi 595,85 m2 powierzchni użytkowej, z czego powierzchnia w wielkości 184,80 m2 powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele związane z prowadzeniem działalności rolniczej (składowane jest tam zboże będące własnością I. K.), pozostała zaś część budynków nie służy wyłącznej działalności rolniczej.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy B. wydał w dniu "[...]"nakaz płatniczy nr "[...]"na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2008 r. ustalając łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2008 r. w kwocie 2.618 zł, w tym podatek rolny w kwocie 0 zł, a podatek od nieruchomości w kwocie 2.618 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. A. Wskazał, że budynki te są integralną częścią gospodarstwa rolnego i nie powinny być opodatkowane. Służą one wyłącznie działalności rolniczej, bowiem ich przeznaczenie służy jako spichlerz dla sąsiadki, magazyn słomy, magazyn narzędzi rolniczych, sprzętu rolniczego, magazyn nawozów i środków służących do produkcji rolniczej, co mogą potwierdzić Państwo K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", nr "[...]"utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano m.in., iż grunty rolne w areale 0,5 ha zasiewane są zbożem lub obsadzane ziemniakami przez I. K., która opiekuje się gospodarstwem i użytkuje je utrzymując je w kulturze (nawożenie, opieka) bez płacenia za to użytkowanie gospodarstwa z siedliskiem tj. z budynkami tegoż gospodarstwa jako jego integralnej części. W zakresie wykorzystania budynków w metrażu 411,05 m2 Podatnik wskazuje, że służą one jako spichlerz sąsiadki – I. K., magazyn-stodoła słomy, magazyn narzędzi rolniczych, magazyn sprzętu rolniczego, magazyn nawozów i środków służących do "produkcji i ochrony rolniczej".

W tym miejscu wskazać należy, że organ w odniesieniu do powierzchni 184,80 m2 przyjął, iż ta część budynków jest wykorzystywana wyłącznie do działalności rolniczej i podlega zwolnieniu, o którym mowa wart. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zdaniem organu odwoławczego budynki i ich części położone na rzeczonym gospodarstwie rolnym Podatnika, o powierzchnia 411,05 m2 nie służą wyłącznie produkcji rolniczej. Jakkolwiek - jak ustalił to organ pierwszej instancji i co uwidacznia materiał fotograficzny budynki te nie służą żadnej działalności (po prostu są niewykorzystywane), to nie można wbrew temu, co twierdzi Podatnik przyjąć, że wykorzystywane są wyłącznie do działalności rolniczej. Jeśli bowiem istnieją wątpliwości co do przeznaczenia budynków to należy je wyjaśnić biorąc pod uwagę sposób prowadzenia przez podatnika gospodarstwa rolnego i rozważenia ich roli w gospodarstwie.

Jak wskazuje Podatnik - on sam działalności rolniczej w ogóle nie prowadzi. Prowadzi taką działalność użytkownik I. K., która obsiewa areał 0,5 ha (ziemniakami lub zbożem). Już sama więc wielkość wykorzystywanego rolniczo areału wskazuje na to, że tak duża powierzchnia budynków (całość to 595,80 m2) nie jest potrzebna dla zgromadzenia płodów wyprodukowanych na tak małym areale. Obecna przy tym w trakcie oględzin I. K. nie wskazała, iż poza przyjętą przez organ pierwszej instancji powierzchnią - inna powierzchnia jest wykorzystywana do działalności rolniczej. Podkreślono również, że w trakcie dokonywania oględzin - w dniu 10 marca 2008 r. (tj. w czasie, gdy trwają przygotowania do rozpoczęcia produkcji rolniczej) organ nie stwierdził by w pomieszczeniach przechowywane były jakiekolwiek maszyny rolnicze czy też środki potrzebne do produkcji rolnej. I. K. nie zgłosiła też żadnych uwag co do ustaleń organu, że wygląd niektórych pomieszczeń wskazuje na długotrwały brak użytkowania, ani też nie zakwestionowała tego, że tylko 184,80 m2 powierzchni jest wykorzystywana na działalność związaną z działalnością rolniczą (przechowywanie płodów rolnych). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że w istocie nie wszystkie budynki położone na gospodarstwie rolnym T.A. służą wyłącznie działalności rolniczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie T. A. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Skarżący wskazał, iż decyzje zostały wydane niezgodnie z stanem faktycznym, w oparciu o niekompletne dowody, w szczególności nie przesłuchano I. K. na okoliczność wykorzystania przez nią budynków i prowadzenie gospodarstwa rolnego należących do skarżącego. Błędna kwalifikacja – sposobu użytkowania, przedmiotowych budynków jest podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W pomieszczeniach przechowywane jest zboże, ziemniaki i siano.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niniejszej skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 122 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W przepisie tym sformułowana została zasada prawdy obiektywnej, co oznacza, że obowiązkiem organu – także podatkowego – jest ustalenie stanu faktycznego zgodnego ze stanem rzeczywistym, a jeśli to okazałoby się niemożliwe, to dokonanie ustaleń zbliżonych do stanu rzeczywistego.

Zrealizowanie wymogów tej zasady wymaga przeprowadzenia – z urzędu – dowodów uzyskanych przez organ za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jak też dowodów wnioskowanych przez stronę.

W sprawie niniejszej organ uznał, iż wystarczającym dowodem dla rozstrzygnięcia sprawy jest protokół z oględzin i obecność I. K. przy dokonywaniu oględzin.

Tymczasem T. A. wskazał jako źródło dowodu I. K.a jako środek dowodowy jej zeznania na okoliczność, iż budynki należące do niego, są wykorzystywane w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

W takiej sytuacji przeprowadzenie dowodu z zeznań I. K. przesłuchanej w charakterze świadka należało uznać za niezbędne dla poprawnego wyjaśnienia sprawy.

Pominięcie dowodu wnioskowanego przez stronę może bowiem mieć miejsce tylko wówczas, kiedy okoliczność, dla której ustalenia dowód jest wnioskowany, została potwierdzona innymi dowodami i to zgodnie ze stanowiskiem strony.

W sprawie niniejszej stanowisko skarżącego i organu co do sposobu wykorzystania budynków są diametralnie różne.

Brak było zatem podstaw do odstąpienia od przeprowadzenia dowodu z zeznań I. K.

Obowiązek organów do przeprowadzenia wskazanych przez stronę dowodów wynika także z przepisów art. 187§1 i art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa.

Z treści tych przepisów wynika wprost, że organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący ocenić cały materiał dowodowy, a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Obowiązek przeprowadzenia dowodu nie oznacza, że organ przy ocenie tegoż dowodu uzna go za mający decydujące znaczenie dla wyniku sprawy.

Dowód taki będzie bowiem podlegał swobodnej ocenie dokonywanej przez organ (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa) w aspekcie całości zebranego w sprawie materiału.

Nie zwalnia to jednak organu od obowiązku przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę.

W świetle powyższych uwag, Sąd stwierdził, iż w toku postępowania uchybiono przepisom art. 122, art. 187§1 i art. 188 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O niewykonywaniu decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy, a o kosztach postępowania w oparciu o przepis art. 200 tejże ustawy.

W trakcie ponownego rozpoznania sprawy należy przeprowadzić dowód z zeznań świadka I. K. na okoliczności wskazywane przez T.A. i ponownie ocenić całokształt zebranego w sprawie materiału.