Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1556/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emila Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi "A." R. M. i G. M. Spółka jawna z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w O. zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...] stanowiący własność "A." R. M. i G. M. Spółka jawna z siedzibą w K.. Pojazd kierowany był przez W. B. Do kontroli okazano wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na ww. spółkę. Pojazd był po rozładunku dokonanym w M., jechał do G. celem załadunku. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, iż nie jest pracownikiem spółki, dla spółki wykonuje usługi kierowania pojazdem.

Organ stwierdził wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Protokół kontroli został podpisany bez zastrzeżeń.

Zawiadomieniem z dnia [...] października 2005 r. poinformowano "A." R.M. i G. M. Spółkę jawną z siedzibą w K. o wszczęciu postępowania z urzędu oraz wezwano o nadesłanie m. in. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oraz faktury za wykonane usługi kierowania pojazdem przez kierowcę.

W odpowiedzi strona poinformowała, iż nie świadczy usług transportowych, nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego, posiada tylko zaświadczenie na przewozy własne, które zostało okazane podczas kontroli, nadesłała również fakturę VAT z [...]września 2005 r. wystawioną przez "B." Sp. c. K., S. i Spółka, w której jako nabywca wskazana została "A." R. M. i G. M. Spółka jawna, za usługę wg umowy z [...] lutego 2003 r.

Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń, a także zebranego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 z późn. zm.) oraz lp.1.1.1.załącznika do wskazanej ustawy nałożył na "A." R. M. i G. M. Spółkę jawną z siedzibą w K. karę pieniężną w kwocie 8.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i wskazał, że kontrolowanym pojazdem nie był wykonywany przewóz na potrzeby własne bowiem kierowca nie był pracownikiem spółki a jedynie świadczył usługi na jej rzecz. Przytoczył definicję pracownika, zawartą w art. 2 kodeksu pracy.

Od tej decyzji odwołała się skarżąca – "A." R. M. i G. M. Spółka jawna. Nie kwestionując definicji niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne zarzucała, iż organ dokonał nieuprawnionej interpretacji charakteru zatrudnienia kierowcy. Powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1999 r. (OSNP 2001/9/310), w którym sąd potwierdził, iż zatrudnienie nie musi mieć charakteru pracowniczego. W ocenie odwołującej się, skoro ustawa o transporcie drogowym nie wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, to dopuszczalne są inne formy zatrudnienia, w tym na podstawie umowy cywilnej. Załączyła kopię "Umowy handlowej" z dnia [...] kwietnia 2003 r. pomiędzy R. M. i G. M. właścicielami Sp. j. "A." a "B." s.c. K., S. i Spółka. Jednym ze wspólników spółki cywilnej był kierowca – W. B..

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.), art.4 pkt 3, art. 4 pkt 4, art. 5, art. 92 ust.1 i art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 204 poz.2088 z późn. zm.) oraz lp.1.11, załącznika do wskazanej ustawy, po rozpoznaniu odwołania złożonego przez skarżącą utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podczas wykonywania kontrolowanego przejazdu nie był wykonywany przejazd na potrzeby własne. Przedstawiony przez kierowcę wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne był wystawiony na przedsiębiorcę "A." R. M. i G. M .Spółka jawna z siedzibą w K.. Kierowca nie jest pracownikiem tego przedsiębiorcy, wykonywał tylko usługi kierowania pojazdem. Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek, o którym mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Definicja pracownika zawarta jest w art. 2 kodeksu pracy. Z treści tego przepisu wynika, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji podlega karze pieniężnej określonej w lp. 1.1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "A." R. M. i G. M. Spółka jawna..z siedzibą w K. wnosiła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzji organu I instancji błędnie wskazując, iż jest to [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego – ustawy o transporcie drogowym, w szczególności: art. 4 przez niewłaściwą interpretację, art. 5 ust. 1 i art. 87 ust. 1 przez ich zastosowanie mimo braku podstaw. Uzasadniając skargę strona skarżąca ponownie powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 199 r. i wywodziła, iż W. B. kierujący pojazdem wykonywał pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ustawa o transporcie drogowym nie wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, dopuszczalne są zatem inne formy zatrudnienia kierowcy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie prezentując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż kontrolowany przewóz nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2088 z późn. zm.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.

Przepis art. 4 pkt 3 powyższej ustawy stanowi z kolei, że transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 ww. ustawy – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Wykonywany w dniu [...] października 2005 r. przewóz samochodem stanowiącym własność strony skarżącej po rozładunku paliwa miał charakter pomocniczy w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z wpisem do KRS znajdującym się w aktach administracyjnych przedmiotem działalności skarżącej jest m.in. sprzedaż detaliczna paliw, z dokumentu okazanego podczas kontroli (dokument przewozowy materiałów niebezpiecznych z dnia [...] października 2005 r.) wynika, iż pojazd wracał po rozładowaniu paliwa skarżącej.

Kierowca prowadzący pojazd nie był pracownikiem skarżącej. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, iż transport wykonywany był przez skarżącą spółkę. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawione na skarżącą spółkę. Kierowca wykonywał usługę kierowania pojazdem w ramach umowy cywilnoprawnej, jaka wiązała stronę skarżącą ze spółką "A." (jednym ze wspólników był kierowca pojazdu).

Skarżący odwołuje się do szerokiej definicji pracownika i wywodzi, iż pracownikiem jest także osoba świadcząca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej. Sąd nie podziela tej opinii. Z możliwości wykonywania pracy nie tylko w ramach stosunku pracy ale także na podstawie umów cywilnoprawnych nie wynika, iż osoba świadcząca pracę jest pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy, który reguluje stosunki dotyczące zatrudnienia.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 141/06, niepublikowany), w polskim systemie prawnym obowiązuje prymat wykładni językowej, która nakazuje ustalić znaczenie normy prawnej ze względu na język prawny, w którym jest ona formułowana.

Mający zastosowanie w sprawie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem "pracownik", które to pojęcie zostało zdefiniowane w kodeksie pracy. Definicja zawarta w kodeksie pracy należy do tzw. definicji legalnych. Zgodnie z zasadą stosowania przy wykładni językowej definicji legalnych jeżeli w systemie prawnym istnieje wiążące ustalenie znaczenia zwrotów zawartych w normach prawnych tego systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu. Użyty w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym zwrot "jego pracowników" należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 2 kodeksu pracy. Nietrafny jest zatem zarzut podniesiony w skardze o niewłaściwej interpretacji tego przepisu dokonanej przez organ.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cyt. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

W zaistniałym stanie faktycznym organy administracji obu instancji prawidłowo więc ustaliły, iż kontrolowany przewóz był przejazdem drogowym wykonywanym przez skarżącą za pomocą kierowcy pomocniczo w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc powinna posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego i w związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie załącznika lp. 1.1.1 do tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak na wstępie.