Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1034/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 29 maja 2024r. znak Wl- VI.7821.1.33.2022.MMo w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...] pismem z dnia 3 lipca 2024 r. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 29 maja 2024 r. znak: WI-VI.7821.1.33.2022.MMo o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowanie administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 poz. 572) – dalej k.p.a. w związku z art. 11c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji Inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.z 2024 poz. 311) - dalej jako: ustawa ZRID poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo uprawdopodobnienia przez Skarżącą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ze względu na:

- zapewnienia dewelopera (M. Sp. z o.o., aktualnie w likwidacji), który wybudował osiedle [...] i zbywał lokale wyodrębnione w powstałych w ramach osiedla budynkach wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (działka nr [...]), z których to zapewnień wynikało, że inwestycja drogowa objęta wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpoznawanym przez Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie Znak: [...] miała nie obejmować ww. działki;

- brak doręczenia Wspólnocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania przed Prezydentem Miasta Krakowa o wydanie decyzji o realizacji inwestycji drogowej Znak: [...] oraz brak doręczenia Wspólnocie zawiadomienia o wydaniu decyzji w tej sprawie;

2) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy ZRID poprzez zaniechanie rozpatrzenia stanowiska i dowodów wskazanych przez Skarżącą w zakresie zapewnienia dewelopera (M. Sp. z o.o., aktualnie w likwidacji), z których wynikało, że inwestycja drogowa objęta wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpoznawanym przez Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie Znak: [...] miała nie obejmować działki nr [...];

3) art. 7, 77 § i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy ZRID poprzez zaniechanie rozpatrzenia stanowiska i dowodów wskazanych przez Skarżącą w zakresie powzięcia wiadomości o fakcie objęcia inwestycją m. in. części działki nr [...] w dniu 3 października 2023 r.;

4) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11c ustawy ZRID w zw. z art. 11d ust. 5 ustawy ZRID w zw. z art. 11f ust. 3 zdanie drugie ustawy ZRID poprzez uznanie, że brak wysyłki zawiadomienia do Wspólnoty o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji z uwagi na brak adresu Wspólnoty w katastrze nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków) nie świadczy o uprawdopodobnieniu przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy Wspólnota posiada w postępowaniu status strony będącej dotychczasowym właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji ZRID i winna być zawiadomiona o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji w sposób możliwie zbliżony do zawiadomienia innych stron, będących dotychczasowymi właścicielami nieruchomości, a zatem brak takiego zawiadomienia uprawdopodabnia brak winy Skarżącej w uchybieniu terminu;

5) art. 11d ust. 5 oraz art. 11f ust. 3 zdanie pierwsze i drugie ustawy ZRID poprzez uznanie, że w przypadku gdy wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obejmuje nieruchomość, w której interes współwłaścicieli reprezentuje wspólnota mieszkaniowa wystarczające jest zawiadomienie wspólnoty o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji poprzez obwieszczenie i do wspólnoty nie jest wysyłane zawiadomienie o wydaniu decyzji, podczas gdy Wspólnota posiada w postępowaniu status strony będącej dotychczasowym właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji ZRID i winna być zawiadomiona o wydaniu decyzji w sposób możliwie zbliżony do zawiadomienia innych stron, będąc dotychczasowymi właścicielami nieruchomości, w szczególności w oparciu o publicznie dostępne dane.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewodzie Małopolskiemu do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Małopolski odmówił skarżącej Wspólnocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 sierpnia 2022r. znak: [...].

Zdaniem Skarżącej powyższe postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ pominął istotne okoliczności i dowody wskazane przez Skarżącą, a nadto dokonał błędnej kwalifikacji okoliczności, które ustalił.

Prezydent Miasta Krakowa decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. Znak: [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa ulic: [...] klasy L, kategorii drogi gminnej w km: 0+000-0+123.12, [...] klasy L, kategorii drogi gminnej w km: 0+000-0+471.10, [...] klasy D, kategorii drogi gminnej w km: 0+0000+036.58, [...] klasy L, kategorii drogi gminnej w km: 0+471.10 1+069.15, [...] klasy Z, kategorii drogi gminnej w km: 0+000.000+124.20, [...] klasy D, kategorii drogi gminnej w km: 0+000.000+193.20 w Krakowie w zakresie budowy skrzyżowania ulic [...] typu rondo, budowy skrzyżowania ulic [...] typu rondo, przebudowy jezdni, budowy chodników, budowy miejsc postojowych, placów do zawracania, budowy zatok autobusowych otwartych, budowy przystanków autobusowych, budowy wiat przystankowych wraz z budową towarzyszącej infrastruktury technicznej oraz niezbędną przebudową lub rozbudową kolidującej infrastruktury technicznej w zakresie sieci wodociągowej, sieci energetycznych, oświetlenia ulicznego, sieci gazowych, sieci teletechnicznych i kanału technologicznego, kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, budowy przepustów drogowych, ścieków prefabrykowanych oraz przebudowa i budowa zjazdów, przebudowa innych dróg publicznych - ul. [...] klasy L. kategorii drogi powiatowej oraz ul. [...] klasy L, kategorii drogi gminnej w K.".

Przedmiotowa decyzja dotyczy realizacji rozbudowy m. in. na części działek położonych w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji, w tym działki powstającej w wyniku podziału nieruchomości (w nawiasie podano numer działki przed podziałem, przed nawiasem podano numer działki, która powstaje w wyniku zatwierdzenia podziału i jest przeznaczona pod drogę), a to działki nr [...] ([...]). Działka numer [...] objęta jest księgą wieczystą numer [...] i stanowi nieruchomość wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej [...], na której znajdują się budynki mieszkalne [...], [...], [...], [...] oraz m. in. miejsca postojowe ogólnodostępne dla współwłaścicieli nieruchomości.

Skarżąca podaje, że Wspólnota Mieszkaniowa [...], jako tzw. ułomna osoba prawna reprezentująca interes ogółu współwłaścicieli nieruchomości wspólnej (działka nr [...]) należy do kręgu stron przedmiotowego postępowania o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, co zostało potwierdzone w zaskarżonym postanowieniu na str. 5: "Po przeanalizowaniu akt sprawy organ Il instancji stwierdził, że Wnosząca o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od zaskarżonej decyzji posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek - ponieważ reprezentuje interes prawny współwłaścicieli działki nr [...] obręb [...] objętej inwestycją".

O fakcie objęcia inwestycją m. in. części działki nr [...] Wspólnota powzięła wiedzę w dniu 3 października 2023 r., a to w dniu w którym wykonawca prac działający na zlecenie inwestora budowy poinformował zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o zamiarze przystąpienia do prac w obrębie wskazanych działek oraz przekazał treść decyzji oraz postanowienia z dnia 18 sierpnia 2022 r. Zarządca w tym samym dniu przekazał informację w tym zakresie członkom Wspólnoty. Oświadczenia w tym zakresie zostały przedłożone za wnioskiem o przywrócenie terminu i zostały całkowicie pominięte przez Organ.

Przed dniem 3 października 2023 r. Wspólnota pozostawała w przekonaniu, że inwestycja nie obejmie swoim zasięgiem wskazanych nieruchomości. Przekonanie swoje Wspólnota opierała na zapewnieniu dewelopera (M. Sp. z o.o., aktualnie w likwidacji, dalej jako "Deweloper"), który wybudował osiedle [...] i zbywał lokale wyodrębnione w powstałych w ramach osiedla budynkach wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (działka nr [...]). Zapewnienie to polegało na wskazaniu, że przy podziale i scaleniu działek pod osiedla wydzielono działki numer [...] i [...] (tj. działki sąsiadujące z ww. działkami od południa, właśnie od strony drogi publicznej - ul. [...]), które stały się własnością Gminy Miejskiej K. i są przeznaczone na poszerzenie drogi publicznej - ul. [...]). Zapewnienie to wynikało pośrednio (poprzez pominięcie kwestii rozbudowy drogi i zapewnienie o miejscach postojowych na nieruchomości wspólnej) w aktach notarialnych dotyczących zbycia lokali/udziałów w nieruchomości obejmującej działkę nr [...]. Dodatkowo, w toku sprzedaży. nabywcy uzyskiwali informacje, że objęcie rozbudową jedynie działek nr [...], [...] (bez uszczerbku dla innych działek osiedli), miało

wynikać z umowy zawartej przez Dewelopera z Gminą Miejską K. Takie zapewnienie było tym bardziej logiczne, skoro na sąsiedniej działce nr [...] powstały miejsca postojowe do wyłącznego korzystania, sąsiednia działka nr [...] została ogrodzona (z uwzględnieniem bramy wjazdowej) wzdłuż południowej granicy, a na działce nr [...] (tj. działce Wspólnoty) w południowej części przewidziano ogrodzenie z bramą oraz ogólnodostępne miejsca postojowe.

Poszczególni współwłaściciele, uzyskując informacje o postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na realizacją inwestycji drogowej, w szczególności o wydaniu decyzji z dnia 18 sierpnia 2023 r. w formie przewidzianych prawem zawiadomień, pozostawali w mylnym przekonaniu, że chodzi o rozbudowę drogi w zakresie obejmującym obszar działek nr [...] i [...] (tj. do granicy z działkami nr [...], nr [...] oraz nr [...]; w terenie do ogrodzenia, bramy i miejsc postojowych).

Powyższe okoliczności, a także dowody załączone za wnioskiem o przywrócenie terminu zostały całkowicie pominięte przez Organ.

Dodatkowo należy Skarżąca podkreśliła, że zawiadomień nie skierowano do Wspólnoty. Zarządca Wspólnoty polegał na wiedzy współwłaścicieli opartej o zapewnienia Dewelopera. Z powyższych względów zarządca Wspólnoty nie zareagował na obwieszczenia Prezydenta Miasta K., w szczególności obwieszczenie z dnia 30 sierpnia 2022 r., dotyczące wydania decyzji z dnia 18 sierpnia 2022 r., z którym wiązało się otwarcie terminu do złożenia odwołania. Wspólnota nie złożyła odwołania w terminie, jednakże uczyniła to bez swojej winy, polegając na zapewnieniach Dewelopera, profesjonalisty w zakresie obrotu nieruchomościami.

W ocenie Skarżącej skoro Wspólnota ma w przedmiotowym postępowaniu taki sam status jak dotychczasowi właściciele nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji ZRID, to winna ona być zawiadomiona o wszczęciu postępowania i przede wszystkim wydaniu decyzji w sposób analogiczny jak właściciel. W istocie w ewidencji gruntów i budynku nie ujawnia się adresu wspólnot mieszkaniowych jako reprezentujących interes współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Adres wspólnoty można jednak łatwo ustalić w publicznie dostępnych rejestrach, np. w bazie REGON.

Skoro jednak do takiego ustalenia nie doszło, a organ ograniczył się do formalnego stwierdzenia o braku adresu Wspólnoty w ewidencji gruntów i budynków, to brak zawiadomienia, chociażby nie wynikał z błędu organu, może być uznany za dodatkowo uzasadniający brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała dopiero w dniu, w którym wykonawca rozbudowy w dniu 3 października 2023 r. zwrócił się do zarządcy Wspólnoty z informacją o zamiarze rozpoczęcia prac m in. w obrębie działki nr [...], przedstawiając zarządcy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr [...] z dnia 18 sierpnia 2022 г. Znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

W opinii Skarżącej okoliczności i dowody w tym zakresie zostały przez Organ całkowicie pominięte. Powyżej przytoczone okoliczności zdaniem skarżącej wskazują, iż ich uwzględnienie spowodowałoby uznanie, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Dlatego też wniosek o przywrócenie terminu zostałby uwzględniony i brak byłoby podstaw do stwierdzenia złożenia z uchybieniem terminu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie w całości. Podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podał, że Prezydent Miasta Krakowa zawiadomił o wszczęciu postępowania w zawiadomieniu z dnia 28 lipca 2022 r. wysłanym do wnioskodawcy i do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości na adresy wskazane w wypisach z rejestru gruntów, a także pozostałe strony w drodze obwieszczenia zamieszczonym od 25 lipca 2022 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Krakowa i w Biuletynie Informacji Publicznej ww. urzędu, a także w Gazecie Krakowskiej z 25 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa prawidłowo zawiadomił o nazwie i zakresie inwestycji, wskazując nieruchomości objęte inwestycją. O wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Prezydent Miasta Krakowa zawiadomił poprzez obwieszczenie zamieszczone od 30 sierpnia 2022 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Krakowa w Biuletynie Informacji Publicznej ww. urzędu oraz w Gazecie Krakowskiej z 30 sierpnia 2022 r. Ponadto Prezydent Miasta Krakowa wysłał zawiadomienie z 30 sierpnia 2022 r. o wydaniu ww. decyzji do właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości na adresy wskazane w wypisach z rejestru gruntów. Prezydent Miasta Krakowa prawidłowo poinformował strony postępowania o wydanej decyzji, podając podstawę prawną, nazwę inwestycji, wskazując nieruchomości objęte inwestycją oraz podał informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji i aktami sprawy - należycie wypełniając wymogi przepisu art. 11f ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 г. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity Dz.U.2024.311) - zwanej dalej specustawą, Prezydent w obwieszczeniu i zawiadomieniu pouczył prawidłowo i w sposób wyczerpujący, że doręczenie decyzji uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, oraz informując o możliwości odwołania się od decyzji do Wojewody Małopolskiego za pośrednictwem Prezydenta Miasta Krakowa w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przytoczony art. 11f ust. 3 specustawy, w związku z art. 49 § 2 Kpa, wprost przesądza, że termin do wniesienia odwołania liczy się od publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji. Podstawą do ustalenia zachowania terminu jest ustalenie daty publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r. (sygn. akt II OPS 2/16).

Organ odwoławczy ustalił, że termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął 27 września 2022 r. Zdaniem Wojewody Małopolskiego skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na wyrok NSA z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 183/19, według którego "kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji, o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Nawiązał także do wyroku NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1534/13, w którym stwierdzono, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów procedury Wojewoda Małopolski nie podzielił ich zasadności, wskazując, że w ramach zakończonego postępowania skarżony organ dokonał szczegółowej analizy własnej na etapie postępowania odwoławczego. Odzwierciedleniem tych analiz jest m.in. treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym Wojewoda Małopolski nie pomijając żadnego z aspektów sprawy oraz zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą uzasadnił motywy, jakimi kierował się przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe oraz treść zawartą w uzasadnieniu decyzji, jednocześnie nie dopatrując się w wydanej decyzji naruszenia prawa, Organ wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26, dalej: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zatem zadaniem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 49 § 2 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. W orzecznictwie już wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia, regulując możliwość zawiadamiania o decyzjach w drodze obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli stanowi tak przepis szczególny. Tym samym w stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji, niezależnie od tego w jakim terminie rzeczywiście strony zawiadamiane na podstawie k.p.a. o decyzji się dowiedziały czy też się z decyzją zapoznały. Słusznie organ uznał również, że przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a. są w niniejszej sprawie przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg (Dz.U.2024.311 t.j. z dnia 2024.03.05) , co skutkowało zastosowaniem jej art. 11d ust. 5, regulującego w sposób szczególny zawiadamianie stron o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz art. 11f ust. 3, stosownie do którego Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości.

Skoro – co było w sprawie bezsporne – Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie była ujawniona w katastrze nieruchomości ( ewidencji gruntów), zawiadomienie Wspólnoty na podstawie przytoczonych wyżej przepisów o wszczęciu postępowania i zawiadomienie o decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej , wydanej w oparciu o ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg następuje poprzez obwieszczenie. Obowiązku tego dochował organ. Zatem za dzień doręczenia decyzji ZRID w przedmiotowej sprawie skarżącej Wspólnocie uznać należy dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin liczony od dokonania obwieszczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie uznano, że zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej poprzez publiczne obwieszczenie (art. 49 § 1 k.p.a.) i fikcja jego doręczenia (art. 49 § 2 k.p.a.) jest tożsama z dowiedzeniem się przez stronę o wydaniu decyzji. Wobec powyższego termin do odwołania od takiej decyzji wynosi 14 dni i biegnie dla strony od upływu ostatniego z czternastu dni licząc od daty obwieszczenia. W przedmiotowej sprawie obwieszczenia dokonano w dniu 30 sierpnia 2022r. Decyzję uznać należy za skutecznie doręczoną stronom zawiadomionym poprzez obwieszczenie w dniu 13 września 2022r., zaś termin do skutecznego złożenia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 27 września 2022r. (art. 129§ 2 k.p.a.) Tymczasem skarżąca Wspólnota złożyła odwołanie za pismem z dnia 10 października 2023r. Zatem odwołanie to zostało złożone po upływie ustawowego czternastodniowego terminu do jego złożenia. Kwestia dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego. W tej sytuacji organ stwierdził w zaskarżonym postanowieniu na podstawie art. 134 kpa, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Kwestii niedochowania terminu nie podważa sama Skarżąca , o czym świadczy fakt, iż jednocześnie z odwołaniem wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ jednak odmówił przywrócenia tego terminu, które to postanowienie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.

We wniosku skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa powołała się na fakt, iż pozostawała w błędnym przekonaniu, iż decyzja ZRID nie obejmie działki należącej do Wspólnoty, a powyższy wniosek wywiodła z zapewnienia dewelopera, który wybudował budynek należący obecnie do Wspólnoty. Jednocześnie z treści skargi wynika jednoznacznie, iż strona skarżąca miała świadomość wydanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zatem nie można w niniejszej sprawie mówić o tym , że ze strony skarżącej Wspólnoty dochowana została należyta staranność w przedmiotowej sprawie. Skoro Wspólnota miała świadomość wydania decyzji ZRID i możliwość zapoznania się z jej treścią po dokonanym przez organ obwieszczeniu, a tym samym dowiedzeniu się o faktycznym zasięgu obszarowym objętym wydaną decyzją - czego zaniechała, a poprzestała jedynie na zapewnieniach podmiotu trzeciego ( dewelopera) - to w zaistniałej sytuacji stwierdzić należy, iż nie dochowanie terminu do wniesienia odwołania było następstwem co najmniej niedbalstwa samej strony skarżącej. W tej sytuacji nie można mówić o braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. skarżącej Wspólnoty w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie nie została spełniona podstawowa i konieczna przesłanka uzasadniająca pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.

O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. Wyrok NSA z 10.11.2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.)

Wskazać też należy, że decyzja ZRID została doręczona stronie w drodze obwieszczenia. W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić organowi nieprawidłowego doręczenia decyzji ZRID skarżącej Wspólnocie, albowiem skoro nie była ona ujawniona w ewidencji gruntów ( katastrze nieruchomości) to zgodnie z art. 11 f ust 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg regulującym w sposób szczególny zawiadamianie stron o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz art. 11 f ust. 3, następuje właśnie w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Wymogów tych w przedmiotowej sprawie organ dochował.

Ponadto zawiadomienie o wydaniu decyzji doręczonej poprzez obwieszczenie zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Obwieszczenie to zawierało również pełen wykaz działek objętych decyzją ZRID, w tym również działkę strony skarżącej o nr [...] ([...]). Zatem nie było nawet konieczności szczegółowej analizy samej decyzji ZRID, a wystarczyło samo zaznajomienie się z treścią obwieszczenia, by ustalić czy nieruchomość należąca do skarżącej Wspólnoty również objęta jest rzeczoną decyzją. Brak zaznajomienia się z treścią chociażby obwieszczenia o wydanej decyzji w sytuacji, gdy skarżąca Wspólnota dzięki wiedzy nabytej od członków tej wspólnoty mieszkaniowej oraz od dewelopera realizującego inwestycję, wiedziała o toczącym się postępowaniu o wydanie decyzji ZRID (co sama przyznaje w skardze) - jest okolicznością wskazującą na niedochowanie przez Skarżącą należytej staranności w dbałości o własne sprawy. Zatem nie można tu mówić o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, co z kolei uzasadnia i implikuje odmowę przywrócenia terminu zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a.

W świetle powyższego – stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, wobec czego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.