Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 11/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Umorzenie postępowania
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, art. 74 ust. 3a,  ust. 3b, art. 63
journal: Dz.U. 2020 poz 283
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 138 par. 1 pkt 3, art. 105 par. 1, art. 134,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 pkt 1 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2020 r. poz. 283 ze zm. t.j., dalej przywoływanej jako "u.i.o.ś."), § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), Wójt Gminy K. po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. ustalił na wniosek P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. (obecnie prawa do decyzji przysługują K. Sp. z o.o. w K. na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., wydanej w trybie art. 72a u.i.o.ś), dalej przywoływanej jako "Inwestor", środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Zmiana sposobu użytkowania realizowanej hali magazynowej na halę produkcyjną wózków widłowych wraz z przebudową realizowanych obiektów, na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 207, [...] obręb [...] K. w gminie K.".

2. Od decyzji odwołał się, reprezentowany przez radcę prawnego, S. P., dalej zwany "Skarżącym" bądź "Stroną", zarzucając decyzji Organu I instancji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. poprzez niezapewnienie Odwołującemu się jako stronie postępowania prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 80 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, naruszenie art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Niezależnie od powyższego Skarżący zarzucił, że dane dotyczące oddziaływania skumulowanego są niewłaściwe, a raport w tym zakresie jest sporządzony nierzetelnie. Opierając argumentację na powyższych przesłankach Odwołujący się wskazał, że Jego interes prawny wynika z art. 74 ust. 3a pkt 2 i ust. 3b u.i.o.ś. Z tych powodów, Jego zdaniem, powinno nastąpić uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi pierwszej instancji.

Swoje stanowisko odnośnie odwołania w piśmie z dnia [...] września 2020 r. wyraził Inwestor, wnosząc o wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.

3. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") oraz art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że Odwołujący się nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przed Organem I instancji jako strona tego postępowania. Nie wykazał również interesu prawnego w pismach kierowanych do tego Organu jak i w odwołaniu. Z uwagi na powyższe Organ odwoławczy pismem z dnia 20 października 2020 r. wezwał Skarżącego do wykazania interesu prawnego do udziału w postępowaniu administracyjnym.

4. W piśmie z dnia 27 października 2020 r. pełnomocnik Odwołującego się wyjaśnił, że S. P. wraz z małżonką jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie [...] K. , na dowód czego przesłał wydruk z księgi wieczystej nieruchomości. Wskazał, że chociaż działka Strony znajduje się w odległości ponad 100 m od granic terenu, na którym realizowane będzie przedsięwzięcie, to w wyniku eksploatacji inwestycji dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska na nieruchomości Skarżącego, co było przedmiotem dotychczasowej korespondencji z Organem I instancji. Skarżący powołał się na znaczne podwyższenie poziomu hałasu wskazując, że nie zostały przedstawione w raporcie badania ruchu samochodów na trasie liniowej przy przejeździe przez K. . Naturalną konsekwencją w ocenie Skarżącego jest zwiększenie ruchu samochodów, zatem oczywisty będzie zwiększony hałas w miejscowości K..

Następnie Organ wyższego stopnia po przywołaniu art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Odwołujący się nie został uznany za stronę postępowania pierwszoinstancyjnego. W związku z czym rozważył, czy przysługuje mu legitymacja do złożenia odwołania od decyzji Organu I instancji. W tym celu powołał się na treść przepisu art. 74 ust. 3a u.i.o.ś.

W celu ustalenia zasadności twierdzeń Odwołującego się Kolegium za istotne uznało ustalenie, czy nieruchomość stanowiąca jego własność położona w K. pod numerem [...], oddalona od granic działki nr [...] o około 386 m spełnia warunki określone we wskazywanym punkcie 2 ust. 3a art. 74 u.i.o.ś. - powoływanym w stanowisku Strony.

W ocenie tego Organu kluczowym dowodem pozwalającym na określenie stron postępowania na podstawie ww. przepisu jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bowiem to w raporcie tym określono zasięg oddziaływania przedsięwzięcia.

Organ odwoławczy analizując raport zauważył, że autorzy opracowania uwzględnili fakt, że realizacja przedsięwzięcia wpłynie na natężenie ruchu samochodowego w okolicy przedsięwzięcia. W szczegółowej części raportu wskazano, że trasy przejazdu samochodów i innych środków transportu oraz układy transportujące materiały poza obiektami kubaturowymi stanowić będą liniowe źródła dźwięku. Na stronie 82 raportu wskazano tereny chronione akustycznie w najbliższym otoczeniu terenu inwestycji, w tym tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej od strony północno-wschodniej.

Dalej Kolegium podało, że w raporcie dokonano szczegółowej analizy planowanego przedsięwzięcia pod względem oddziaływania na klimat akustyczny. Wyniki tej analizy wykazały, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wpływać ponadnormatywnie na najbliższe tereny podlegające ochronie akustycznej. Prognozowana emisja poziomu dźwięku po realizacji przedsięwzięcia na najbliższych terenach chronionych akustycznie będzie niższa od wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu dźwięku o około 2,5 - 12,8 dB w porze dziennej oraz o 2,0-6,4 dB w porze nocnej. Stwierdzono zatem jednoznacznie brak negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na klimat akustyczny terenów chronionych (str. 86 raportu). Takie same wnioski uzyskano po analizie oddziaływania skumulowanego (str. 86). Wnioski powyższe zawarte także zostały w części dotyczącej oddziaływania wybranego wariantu na środowisko oraz w części poświęconej powstawaniu ewentualnych konfliktów społecznych.

Organ II instancji wskazał, że w streszczeniu raportu w języku niespecjalistycznym podkreślono, że przedsięwzięcie będzie powodować podwyższenie poziomu hałasu w jego obszarze z uwagi na zmianę sposobu użytkowania terenu. Zwiększy się ilość pojazdów poruszających się po terenie przedsięwzięcia generując liniową emisję hałasu. Jednocześnie zawarto wyjaśnienie, że pomimo zwiększenia wpływu na środowisko akustyczne, planowane przedsięwzięcie nie będzie wykazywało ponadnormatywnego wpływu na tereny chronione akustycznie (str. 6 raportu).

W związku z powyższym, w ocenie Kolegium z raportu wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na nieruchomość stanowiącą własność Odwołującego się w taki sposób, że zostaną przekroczone standardy jakości środowiska, w raporcie jednoznacznie bowiem stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje emisji przekraczających normy jakości dla terenów chronionych akustycznie. Według tego Organu dotyczy to także substancji emitowanych do powietrza - co zostało uwidocznione na mapach zasięgu znajdujących się w raporcie. Ustalenia zawarte w raporcie, zdaniem Organu II instancji nie budzą wątpliwości. Ponadto, Odwołujący się nie przedstawił żadnych dowodów zarówno na ich podważenie jak i na potwierdzenie własnych twierdzeń, a Jego gołosłowne przypuszczenia nie mogą stanowić w sprawie dowodu, jak i podstawy do przeprowadzenia przez Organ dodatkowych ustaleń w tym zakresie, które wykraczałyby poza ustalenia raportu i zgromadzony materiał dowodowy.

Kolegium podkreśliło, że nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów świadczących o tym, że dany podmiot jest stroną postępowania, skoro Skarżący takiego interesu nie wykazał. To bowiem podmiot, który twierdzi, że przysługuje mu interes prawny, dający mu legitymację do występowania w sprawie jako strona tego postępowania, powinien wykazać, że interes ten w istocie posiada. Tymczasem przeanalizowane na tę okoliczność ustalenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ocenie Organu odwoławczego, przeczą twierdzeniom Strony.

Organ wyższego stopnia stwierdził, że załączony do akt sprawy raport - po dokonaniu uzupełnień, jest kompletny i nie budzi wątpliwości. Znalazło to odzwierciedlenie w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2020 r., w której pozytywnie oceniono ten dokument wskazując, iż przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku chronionym akustycznie, jak i inwestycja nie wpłynie istotnie na stan jakości powietrza. Opinia zawiera też podsumowanie, w którym stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie powinna naruszyć warunków higienicznych i zdrowotnych oraz stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzi.

Organ odwoławczy podkreślił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest organem wyspecjalizowanym odnośnie orzekania w przedmiocie oddziaływania inwestycji na zdrowie ludzi, w tym zakresie zatem stanowisko Organu opiniującego nie budzi wątpliwości. Raport, po uzupełnieniu został pozytywnie oceniony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiskowo w S. - drugi organ współdziałający i stanowił podstawę do uzgodnienia przedsięwzięcia przez ten Organ w postanowieniu z dnia [...] lipca 2020 roku, numer: [...]

Ponadto, Kolegium zasygnalizowało, że działając z urzędu, na podstawie map znajdujących się na stronie internetowej geoportal.gov.pl przeanalizowało usytuowania nieruchomości Skarżącego w stosunku do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Ustalenia Kolegium potwierdziły wnioski, że nieruchomość Strony znajduje się poza oddziaływaniem planowanej inwestycji.

Z wyższej opisanych powodów Kolegium doszło do przekonania, że Skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Dodało, że w związku ze złożonym odwołaniem Strony można brać pod uwagę wyłącznie interes faktyczny. W ocenie Organu II instancji dla stwierdzenia, iż dany podmiot winien być stroną postępowania, konieczne jest wskazanie normy prawnej, z jakiej wywodzi on ochronę swojego interesu w danej sprawie, a konkretnie jedną z sytuacji wskazanych w przepisie art. 74 ust. 3a ustawy. Skarżący co prawda wskazał ww. normę, jednak jego twierdzenia nie zostały poparte żadnymi dowodami, a ustalenia raportu jednoznacznie przeczą twierdzeniom Skarżącego. Zdaniem Organu odwoławczego nie budzi zatem wątpliwości, że S. P. nie przysługuje status strony postępowania.

Mając na uwadze powyższą argumentację, zdaniem Kolegium, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe. Organ ten zastosował zatem regułę zawartą w art. 105 § 1 K.p.a. określającą tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania, zgodnie z którą organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe.

5. W skardze, działając przez radcę prawnego, S. P. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 105 § 1 K.p.a. — poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania warunkująca zasadność umorzenia postępowania;

- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy decyzja Organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. poprzez niezapewnienie S. P. jako stronie postępowania prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed organem pierwszej instancji;

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 80 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa;

- art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. poprzez pominięcie w treści uzasadnienia decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, odnosząc się do decyzji Organu I instancji, że w toku prowadzonego postępowania Organ pominął Go jako stronę postępowania, pozbawiając możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Nadto, wydając decyzję nie uwzględniono wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz zgłoszonych w toku konsultacji uwag i zastrzeżeń społeczeństwa. Pismem z dnia 21 lutego 2020 r. Organ odmówił uznania Skarżącego jako strony. Stanowisko swe Organ podtrzymał w piśmie z dnia 18 marca 2020 r. W ocenie Strony w przedmiotowym postępowaniu przysługuje mu prymat strony postępowania, zaś Organy obu instancji błędnie odmówiły uznania tego statusu.

Odwołując się do poglądów judykatury zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt. II SA/Kr 1548/18 Skarżący wskazał, że organ ma obowiązek dokonania oceny m.in. okoliczności związanej z tym czy dana inwestycja spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na określonych nieruchomościach. Ponadto, Jego zdaniem, nie sposób za wystarczające uznać dokonanie powyższej oceny wyłącznie w oparciu o raport środowiskowy, który jest dokumentem sporządzanym przez inwestora, a więc z natury rzeczy należy do tez zawartych w raporcie podchodzić z należytą ostrożnością i krytycyzmem. Nie można uznać domniemania prawdziwości i wiarygodności wszystkich tez zawartych w raporcie środowiskowym, nie poddając go krytycznej ocenie.

Zdaniem Strony Organ I instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia raportu środowiskowego, zaś Organ II instancji ustalenia te powielił. W szczególności, zdaniem Skarżącego Organy obu instancji nie ustaliły, czy z uwagi na usytuowanie Jego nieruchomości w stosunku do planowanego przedsięwzięcia, inwestycja ta spowoduje przekroczenie na nich standardów jakości środowiska.

Powołując się na art. 2 Konstytucji RP i stanowiska sądów zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2020 r. sygn., akt II SA/Gd 536/20 i w wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie II OSK 1728/19, Skarżący argumentował, że Organy obu instancji błędnie odmawiając Mu statusu strony w prowadzonym postępowaniu w szczególności nie uwzględniły faktu, że zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość Skarżącego wynika nie tylko z jednego czynnika np. hałasu, ale ma charakter kompleksowy, a oddziaływanie to będzie występowało przez dłuższy czas. Planowana inwestycja ma bowiem charakter zakładu przemysłowego, a więc dotyczy ona budowy instalacji przemysłowej funkcjonującej najprawdopodobniej w przyszłości przez dziesiątki lat. Ponadto charakter tej inwestycji powoduje, że oddziaływanie na sąsiednie nieruchomości obejmuje wiele czynników, w tym hałas, emisję substancji do powietrza, emisję ścieków, produkcję odpadów i inne. Stąd Jego zdaniem, niezrozumiałe jest przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2020 r., który ocenił raport pozytywnie pod względem emisji hałasu. Organ winien bowiem uwzględnić oddziaływanie na nieruchomość skarżącego także pod wieloma innymi względami - o czym szczegółowo pisano w pismach kierowanych do Organu I instancji.

Ponadto, jak zdaniem Strony, wynika z przytoczonego orzecznictwa, wątpliwości związane z uznaniem danej osoby za stronę postępowania winny być rozstrzygane na korzyść tego, kto domaga się uznania za stronę. Podkreślił przy tym, że decyzja środowiskowa ma doniosły charakter, jest ona podstawą uzyskiwania kolejnych rozstrzygnięć związanych z procesem inwestycyjnym, a zatem krąg stron takiego postępowania winien być szeroki.

6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

7. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działań organów administracji publicznej według kryterium zgodności z prawem bada czy zaskarżone akty administracyjne są zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed tymi organami. Sąd zatem nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie.

Stosowane przez sąd administracyjny środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zmierzają do ustalenia czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Należy dodać, że w związku z obowiązkiem podejmowania działań służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374).

8. W pierwszej kolejności należy nakreślić ramy prawne sprawy. Podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Stosownie do art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2).

W myśl art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Stosownie do ust. 3b cytowanego przepisu, prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, organ ustala na podstawie dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, lub innych dokumentów przedłożonych przez wnoszącego podanie, przy czym domniemywa się, że dane zawarte w tych dokumentach są prawdziwe.

9. Ze względu na wymienione na wstępie zasady określające kompetencje Sądu oraz treść art. 134 § 1 P.p.s.a. konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była kwestia zasadności podjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. o charakterze procesowym, tj. decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Poza tak określonym przedmiotem kontroli i poza kompetencjami sądu administracyjnego, pozostaje możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Dokonana przez Sąd kontrola kwestionowanej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, wykazała że nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Tym samym zarzuty skargi, w tym zakresie, okazały się niezasadne.

Ponieważ kwestionowana decyzja, wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., stanowiła jedynie orzeczenie formalne, umarzające postępowanie odwoławcze, rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wymagało zbadania, czy Organ odwoławczy, zasadnie uznał, że Odwołującemu się nie przysługiwał przymiot strony postępowania. Przesądzenie tej kwestii było jednocześnie wystarczające dla wydania orzeczenia przez Sąd, ponieważ - w wypadku przyjęcia, iż Skarżący winien być stroną postępowania administracyjnego, decyzja winna zostać uchylona w celu zapewnienia pełnego toku instancji postępowania administracyjnego, zaś w wypadku przeciwnym - podniesione przez nią zarzuty odnośnie do istoty sprawy nie mogłyby zostać uwzględnione, a zatem ich rozpatrywanie byłoby bezprzedmiotowe.

10. Istotę administracyjnego toku instancji stanowi przejście sprawy administracyjnej z jednej instancji do drugiej z inicjatywy strony dla realizacji zespołu celów, przy czym najistotniejszym spośród nich jest ochrona interesu indywidualnego. Środkiem prawnym uruchamiającym tok instancji w polskiej procedurze administracyjnej jest odwołanie. Konstrukcja prawna odwołania oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest przez prawnie skuteczną (dokonaną z zachowaniem wymogów formalnych i w przepisanym prawem terminie) czynność procesową legitymowanego podmiotu, tj. strony czy też uczestnika na prawach strony (obecnie art. 31 § 3 K.p.a.). Tok instancji nie może być więc uruchomiony z urzędu, lecz wyłącznie z inicjatywy podmiotu stojącego poza ramami organizacyjnymi administracji (por. A. Golęba, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015, str. 383). Bez wniesionego skutecznie odwołania kompetencja jurysdykcyjna organu odwoławczego ma charakter niejako potencjalny, nie ulega aktualizacji. Organ odwoławczy nie może wtedy orzekać merytorycznie w sprawie administracyjnej, a gdyby to uczynił - jego decyzja byłaby obarczona kwalifikowaną wadą. Proceduralną konsekwencją powyższego jest konieczność wyróżnienia w postępowaniu przed organem odwoławczym trzech faz: fazy wstępnej, fazy rozpoznawczej i fazy orzeczniczej.

"W fazie wstępnej organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W razie pozytywnego wyniku czynności fazy wstępnej organ nie wydaje żadnego aktu. Wówczas rozpoczyna się kolejna faza postępowania odwoławczego, w ramach której organ podejmuje czynności w celu rozpoznania sprawy. Natomiast, jeśli organ stwierdzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do jego wniesienia, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie, które kończy nie tylko fazę wstępną, lecz także jednocześnie ostatecznie całe postępowanie odwoławcze" (A. Golęba, w: H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, str. 921-922).

Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub przyczyn podmiotowych, przy czym do tych drugich należy brak legitymacji procesowej i w konsekwencji odwoławczej podmiotu, który odwołanie wniósł. Brak legitymacji odwoławczej odznacza się jednak pewną specyfiką, bowiem jego weryfikacja może wymagać określonych czynności wyjaśniających. W konsekwencji, przyjmuje się, że wypowiedź organu w tej mierze, poza przypadkami oczywistymi, nie powinna przyjmować formy postanowienia, o którym mowa w art. 134 K.p.a., lecz formę decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zatem kwestia legitymacji odwoławczej musi być wyjaśniona, ponieważ jej rozstrzygnięcie warunkuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i wydania decyzji merytorycznej.

11. W rozpoznawanej sprawie Organ odwoławczy uznał, że Skarżący nie ma legitymacji procesowej, a więc i odwoławczej, wobec czego wniesione przez Niego odwołanie nie mogło uruchomić administracyjnego toku instancji.

Rozstrzygając zagadnienie, czy zasadnie nie przyznano Skarżącemu przymiotu strony, zgodzić się trzeba z Kolegium, że w sprawie, której przedmiotem są środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, stronami - co do zasady - są podmioty wymienione w art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. Słusznie zatem Organ odwoławczy punktem odniesienia dla weryfikacji legitymacji procesowej Skarżącej uczynił, stanowiący lex specialis w stosunku do ogólnej reguły z art. 28 K.p.a., przywołany wyżej przepis ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.

Niezbędne jest zatem ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między sytuacją jednostki a powszechnie obowiązującą normą prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1859/12, z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 2685/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2657/13, w Szczecinie z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 996/13).

12. Działka, której właścicielem jest Skarżący nie przylega bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie. Wynika to ze znajdujących się w aktach map ewidencyjnych. Ponadto sama Strona wskazała w piśmie z dnia 27 października 2020 r., że Jej działka położona jest około 386 m od granic działki [...], najbliżej położonej z działek objętych inwestycją względem nieruchomości Skarżącego.

Niezależnie od powyższego ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, w szczególności raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko datowanego na miesiąc luty 2020 r., sporządzonego na skutek wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. przez Organ I instancji na podstawie art. 63 u.i.o.ś wynika jednoznacznie, że na działce Skarżącego nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska ani też nie nastąpi ograniczenie w jej zagospodarowaniu, zgodnie z aktualnym przeznaczeniem.

W czasie budowy źródłem emisji zanieczyszczeń i hałasu będą wyłącznie maszyny budowlane i środki transportu wykorzystywane przy pracach budowlanych oraz przemieszczane masy ziemne, materiały budowlane, itp.; nie przewiduje się powstania większego zanieczyszczenia mogącego spowodować trwałe negatywne zmiany w środowisku oraz określono sposoby minimalizacji negatywnych oddziaływań. Określono również wymagania dotyczące oddziaływanie na powierzchnię gleby w zakresie magazynowania odpadów w tym niebezpiecznych. Poruszono także kwestie związane z brakiem oddziaływania na wody powierzchniowe i podziemne, tereny sąsiednie i klimat. Zastosowanie przez Inwestora ww. warunków, spowoduje, że etap realizacji inwestycji nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko, a ewentualne uciążliwości będą krótkotrwałe i ustaną wraz z jego zakończeniem.

Na etapie eksploatacji nie wystąpi znaczne oddziaływanie na czystość i jakość powietrza atmosferycznego gazami, pyłami lub odorami. Obliczenia rozprzestrzeniania zanieczyszczeń zostały wykonane w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16 z 2010 roku, poz. 87) dla pyłu PM 2,5, PM10, węglowodorów alifatycznych, tlenku węgla, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki i wykazały, że stężenia zanieczyszczeń na granicy zakładu nie przekraczają dopuszczalnych norm. Planowana inwestycja nie będzie wiązała się ze znaczącą emisją zanieczyszczeń do powietrza.

Wyniki obliczeń i analiz przedstawionych w raporcie wskazują, że w granicach najbliższych terenów podlegających ochronie akustycznej na etapie funkcjonowania przedsięwzięcia zostaną spełnione normy dopuszczalnego poziomu hałasu określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112).

Wreszcie dostrzec przyjdzie, że na mapie stanowiącej załącznik graficzny do wniosku Inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia został zaznaczony zasięg oddziaływania planowanej inwestycji i nie obejmuje on działki Skarżącego (działka nr [...]).

13. Powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium akcentującym zawarte w treści raportu oddziaływania zagadnienia w zakresie m.in. wpływu na natężenie ruchu samochodowego w okolicy przedsięwzięcia, oddziaływania na klimat akustyczny, prognozowanej emisji poziomu dźwięku po realizacji przedsięwzięcia na najbliższych terenach chronionych akustycznie, która będzie niższa od wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu dźwięku o około 2,5 - 12,8 dB w porze dziennej oraz o 2,0-6,4 dB w porze nocnej, a także w zakresie oddziaływania skumulowanego.

Organ odwoławczy wskazał również, że wnioski powyższe zawarte zostały także w części dotyczącej oddziaływania wybranego wariantu na środowisko oraz w części poświęconej powstawaniu ewentualnych konfliktów społecznych.

Trafnie zatem, zdaniem Sądu, Kolegium zauważyło, że z kluczowego dowodu w sprawie, którym jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na nieruchomość stanowiącą własność Skarżącego w taki sposób, że zostaną przekroczone standardy jakości środowiska. W raporcie jednoznacznie bowiem stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie spowoduje emisji przekraczających normy jakości określone dla terenów chronionych akustycznie. Dotyczy to także substancji emitowanych do powietrza - co zostało uwidocznione na mapach zasięgu znajdujących się w raporcie.

Kolegium słusznie doszło do przekonania na podstawie dokumentów dostarczonych przez Wnioskodawcę oraz całości akt sprawy (w tym w oparciu o opinie dwóch organów uzgadniających), że z normy kompetencyjnej zawartej w art. 74 ust 3a u.i.o.ś. nie wynika w rozpoznawanej sprawie, że Skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla rzeczonego przedsięwzięcia. Status ten w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia jest ściśle powiązany z legitymowaniem się prawem własności lub prawem użytkowania nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W przypadku braku tego rodzaju prawa po stronie podmiotów wykazujących wolę uczestnictwa w postępowaniu zachodzi zatem jedynie interes faktyczny, a więc złożone odwołanie Strony można brać pod uwagę wyłącznie pod kątem interesu faktycznego, z którego z określonych względów zrodziło się zainteresowanie Skarżącego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu sprawy. Tym samym konieczne było umorzenie toczącego się postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 K.p.a.

14. Podsumowując, zdaniem Sądu, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, że w odległości do 100 m od granic terenu objętego wnioskiem brak jest nieruchomości, do których Skarżącemu przysługiwałoby prawo rzeczowe, a ponadto działka pozostająca we władaniu Skarżącego nie jest położona w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w jej zagospodarowaniu, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Sąd nie stwierdził przy tym, że oparcie się przez Organ odwoławczy na dokumentacji przedstawionej przez Inwestora stanowiło naruszenie reguł postępowania administracyjnego dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokumentacja ta – w zakresie weryfikacji statusu Skarżącego jako potencjalnej strony postępowania – jest bowiem logiczna i spójna w argumentacji, natomiast odwołujący się nie przedstawili jakichkolwiek dowodów, które podważałyby płynące z niej wnioski.

Wobec tak określonych skutków prawnych, które doprowadziły do umorzenia postępowania administracyjnego w stosunku do Skarżącego, niecelowe jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi, które w istocie dotyczą meritum postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia i które wobec - definitywnego (ostatecznego) zakończenia postępowania w tej sprawie nie mogły być wzięte pod uwagę w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

15. Mając na względzie stwierdzony powyżej stan rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.