Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 603/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi U. R., Z. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżących U. R. i Z. R. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 603/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w I., działając na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. B., właściciela działki nr [...], położonej w m. D. M., obręb D. M., gm. Ł., orzekł o nakazaniu U. i Z. R. przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego, oznaczonego w ewidencji urządzeń wodnych jako L - C7, położonego na działkach nr [...] obręb D. M., gm. Ł., powiat [...], poprzez jego odbudowę w taki sposób, aby przywrócić wskazane parametry, wykonać operat wodnoprawny na odbudowę urządzenia i dostosować rzędne dna rowu do rzędnych wylotów studni na działce 215 i odbudowanego przepustu na drodze gminnej.

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji podniósł, iż w miejscowości D. M., gm. Ł., pow. [...], zamieszkują obok siebie skonfliktowani właściciele dwóch gospodarstw rolnych tj. Państwo B. oraz R.. Właściciele posiadają położone obok siebie grunty, na działkach nr [...] - Państwo B. oraz 216 i 217/2 i 507/2 - Państwo R. . Na ww. działkach pobudowane zostały rowy melioracyjne oznaczone w ewidencji jako L - C7, który jest rowem zbiorczym oraz rowy boczne o nazwach L - C8, L - C9 i L – C10. Urządzenia te odprowadzały nadmiar wód z gruntów ww. właścicieli. Rów LC - 7 swój początek bierze na działce nr 215 i dalej przebiega przez działki nr [...] do działki gminnej nr [...] stanowiącej drogę gminną, skąd biegnie wzdłuż działki nr [...], gdzie ma ujście do rowu L - C5, położonego na terenie sąsiedniej wsi W.. Przedmiotowy rów nie jest wyłączony z rolniczej ewidencji gruntów i stanowi własność poszczególnych właścicieli gruntów.

Właściciel działki nr [...] wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni w I. z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia w trybie art. 191 ustawy - Prawo wodne, uzasadniając swoje wystąpienie powstawaniem szkód w jego uprawach wskutek wieloletniego nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, rowu oznaczonego jako L - C7 przebiegającego przez działki nr [...], będące własnością U. i Z. R..

Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w ocenie organu I instancji jednoznacznie wskazuje na niepodważalne istnienie przedmiotowego rowu, który nie spełnia poprzedniej funkcji i szkodliwie oddziałuje na grunty, z uwagi na zaniedbania w jego prawidłowym utrzymywaniu. Potwierdzono również wystąpienie szkód powstałych w wyniku nienależytego utrzymania rowu oraz jego postępującej degradacji tj. zalewania upraw na działce należącej do wnioskodawcy.

Wskazano bowiem, że jak wynika z wydanego przez biegłego sądowego w dziedzinie melioracji i budownictwa opracowania na potrzeby postępowania wodnoprawnego, prowadzonego przez starostę [...], włączonego do akt niniejszego postępowania, na wniosek M. B., rów będący przedmiotem toczącego się postępowania jest generalnie za płytki i za wąski. Ponadto, na całym odcinku rowu nie ma on trapezowatego poprzecznego przekroju. Skarpy rowu są strome, niezgodne z normatywnymi nachyleniami, co powoduje zamulanie tego urządzenia i wypłycanie jego dna. Końcowy fragment rowu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, na długości około 37 metrów został zlikwidowany na terenie działki nr 216 i pobudowany prowizorycznie na terenie działki sąsiedniej nr [...]. Odcinek ten jest płytki i bezspadowy, niedostosowany do rzędnych wylotów studni wykonanych przez Państwo B. na podstawie zgłoszenia z dnia [...].07.2018 r. Biegły zamieścił w przywołanej opinii propozycje rozwiązania problemu poprzez wskazanie parametrów, które należy zastosować przy przywróceniu prawidłowej budowy rozpatrywanego urządzenia wodnego.

Ustalenia dokonane przez pracowników nadzoru wodnego, zdaniem organu I instancji potwierdzają, iż "stan rowu na działce nr [...] znacząco odbiega od parametrów jakie powinien mieć rów melioracyjny", a dowody przedłożone przez wnioskodawcę i okoliczności wskazane we wniosku, organ uznał za wiarygodne.

Państwo U. i Z. R. zakwestionowali opinię biegłego wydaną w sprawie, zarzucając jej nierzetelność. Ponadto odrzucili zarzut, iż to ich zaniedbania we właściwym utrzymaniu przedmiotowego urządzenia wodnego powodują podtapianie upraw na działce wnioskodawcy i wskazali na inne przyczyny tego stanu rzeczy jak: nielegalna, w ich ocenie, budowa drenażu oraz studni przelotowych na działce wnioskodawcy o nr ewid.[...]

Organ I instancji nie zgodził się z twierdzeniami strony wskazującymi, że do powstania szkód w uprawach wnioskodawcy przyczyniły się zaniedbania i jego nielegalna działalność w postaci zamiany, bez stosownego pozwolenia, rowów melioracyjnych znajdujących się na działce nr [...], na rurociągi drenarskie, których wyloty do przedmiotowego rowu znajdują się poniżej rzędnej dna 37 metrowego odcinka urządzenia wodnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż bezspornym jest fakt braku możliwości odpływu wód powierzchniowych z działki nr [...], przy niedrożnym korycie odcinka rowu L - C7, biegnącego przez działki nr [...], natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie, czy doszło do nienależytego utrzymania tego urządzenia i czy niewłaściwe utrzymanie spowodowało zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty.

W odwołaniu od powyższej decyzji U. i Z. R. wnieśli o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania- brak ustaleń faktycznych (stanu rowu LC-7, wskazania odcinka na którym wystąpiły nieprawidłowości, wskazania na czym polegały nieprawidłowości utrzymania rowu), oparcie ustaleń na nieaktualnych danych opinii biegłego, pominięcie oceny prawidłowości wykonanej przez wnioskodawcę drenarki i jej wpływu na funkcjonowanie urządzenia, braku podstaw do sporządzenia operatu wodnoprawnego, braku wyjaśnienia sprawy studzienek na działce wnioskodawcy, w szczególności :

. wydanie warunków technicznych dla odbudowy rowu LC-7 w oparciu o mało precyzyjne oględziny dokonane przez pracowników nadzoru wodnego w Nakle oraz o opinię biegłego,

. braku podstaw nałożenia obowiązku wykonania operatu wodnoprawnego na odbudowę rowu LC-7 wraz ze wskazaniem terminu jego okazania do organu I instancji.

Dodatkowo odwołujący wnieśli o:

. zajęcie przez organ odwoławczy stanowiska w kwestii likwidacji odcinka rowu LC-7 i rowu LC-10 oraz zasypania stawu na działce nr [...] obręb D. M., stanowiącej własność M. B.,

. włączenie do rozpoznania sprawy legalności wykonania dwóch studni melioracyjnych zlokalizowanych na działce nr [...] obręb D. M., stanowiącej własność M. B.,

. włączenie do rozpoznania sprawy legalności likwidacji odcinka rowu LC-7 i rowu LC-10 na działce nr [...] obręb D. M., stanowiącej własność M. B. i wykonania w ich miejsce rurociągów melioracyjnych z rur PVC i ceramicznych.

Inne, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...]. 515.[...].7.2019.PP orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz o:

1. nałożeniu na U. i Z. R. obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego, oznaczonego w ewidencji urządzeń wodnych jako LC-7, zlokalizowanego na działkach nr [...], obręb D. M., gm. Ł., powiat [...], poprzez wykonanie jego odbudowy, która zapewni przywrócenie: szerokości rowu w dnie wynoszącej 40 - 50 cm, nachylenia skarp 1:1,5 oraz minimalnego spadku dna rowu (0,5 promila tj. 0,5m na 1 km długości rowu) od wylotów studni na działce nr [...], graniczących z działką nr [...] obręb D. M., do istniejącego przepustu na drodze gminnej - działka nr [...] obręb W. .

2. nałożeniu na M. B. obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego, oznaczonego w ewidencji urządzeń wodnych jako LC-7, zlokalizowanego na granicy działek nr [...], obręb D. M., gm. Ł., powiat [...], poprzez wykonanie jego odbudowy, która zapewni przywrócenie: szerokości rowu w dnie wynoszącej 20 - 30 cm, nachylenia skarp 1:1,5 oraz minimalnego spadku dna rowu (0,5 promila tj. 0,5m na 1 km długości rowu) od wylotów studni na działce nr [...] graniczących z działką nr [...] obręb D. M. do istniejącego przepustu na drodze gminnej - działka nr [...] obręb W..

3. ustaleniu terminu wykonania prac związanych z odbudową odcinka rowu melioracyjnego LC-7, zlokalizowanego na działkach nr [...] obręb W., gm. Ł., powiat [...] do dnia [...].09.2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że posiadane akta sprawy są wystarczające dla przyjętego w treści decyzji rozstrzygnięcia, a także uznał, że wnoszone przez U. i Z. R. prośby o włączenie do sprawy kwestii legalności prowadzonych przez M. B. działań, nie zostaną uwzględnione, ponieważ toczą się w tych sprawach odrębne postępowania (również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). W rozstrzygnięciu przedmiotowej decyzji istotne pozostały natomiast parametry techniczne wykonanych urządzeń wodnych oraz kwestia utrzymania urządzenia melioracji wodnych tj. rowu LC-7.

Organ odwoławczy analizując całość akt zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu stwierdził, że zgodnie z ewidencją urządzeń melioracyjnych, prowadzoną do końca 2017 r. przez W. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w P., w granicach działki nr [...] obręb D. M. znajdowały się następujące rowy: LC-7, LC-10, z kolei w działce nr [...] obręb D. M., odpowiednio: LC-7, LC-8, LC-9. Z dokonanej przez Biuro Geodezji z P., inwentaryzacji urządzeń melioracyjnych położonych na działkach nr [...] (opracowanie z 2014 r.) wynika, że rów LC-10 i końcowy odcinek rowu LC-7 (na działce nr [...]) zostały zamienione na dreny, podobnie (na działce nr [...]) rów LC-8, nie stwierdzono istnienia na działce nr [...] rowu LC-9. Rzędne dna rowu LC-7 umożliwiają prawidłowy odpływ z wykonanego na działce nr [...] drenowania, natomiast na dalszym odcinku rowu (jeszcze w granicach działki nr [...]) zachodzi konieczność obniżenia dna rowu w granicach od 30 do 60 cm. W przypadku odcinka rowu zlokalizowanego na granicy działek [...] należy rzędne dna dostosować do spadku dna uzyskanego w granicach działki nr [...].

W ocenie organu II instancji istotne znaczenie dla zachowania prawidłowej funkcji odcinka rowu zlokalizowanego na granicy działek [...] może mieć fakt przebiegu w tym miejscu napowietrznej linii energetycznej. Lokalizacja słupów i zachowanie ich stateczności może istotnie wpłynąć na wykonanie odbudowy rowu w tym miejscu. Wskazane w niniejszej decyzji wykonanie pogłębienia w granicach działki nr [...] koryta rowu LC-7 wynika z istniejących rzędnych dna przepustu znajdującego się w biegu drogi gminnej na działce nr [...] obręb D. M.. Analizując kolejno parametry wykonanych rurociągów melioracyjnych ułożonych na działce nr [...], a związanych z zakryciem rowu LC-10 i końcowego odcinka rowu LC-7, organ odwoławczy stwierdził, że odbiegają od wskazanych w literaturze fachowej m.in. w pracy zbiorowej pod redakcją P. Prochala "Podstawy melioracji rolnych", Warszawa, PWRiL 1986, "Wytycznych drenowania gruntów ornych" IMUZ Falenty 1988, pracy zbiorowej pod redakcją P. Unicki "Warunki prowadzenia robót z zakresu melioracji i gospodarki wodnej na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych" PIOŚ Warszawa 1987.

Z uwagi na nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego - rowu LC-7, którego następstwem w tym przypadku było (i nadal jest) szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na grunty położne w jego zlewni (ograniczony przepływ wód lub jego całkowity brak), organ odwoławczy uznał za właściwe zastosowanie art. 191 ustawy - Prawo wodne.

Wskazano również, że z treści art. 191 cyt. ustawy nie wynika konieczność wykonania i przedłożenia operatu wodnoprawnego, w związku z czym odstąpiono od nałożenia obowiązków wskazanych w pkt II a) oraz w pkt III zaskarżonej decyzji, przy czym organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę dokonał w sentencji swojej decyzji wskazania parametrów odbudowy rowu LC-7 wraz z ostatecznym terminem ich zakończenia.

W skardze do Sądu U. R. i Z. R. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego, umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżący zarzucili naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., bowiem ich zdaniem w żadnym fragmencie uzasadnienia decyzji, organ nie zanegował twierdzeń skarżących co oznacza, iż brakowało mu merytorycznych argumentów, a zatem pominięto - w sposób znaczący - dyrektywę przekonywania sformułowaną w art. 11 K.p.a. co oznacza, że w decyzji należało odnieść się do twierdzeń strony skarżącej zawartych w jej podaniach (w rozumieniu art. 63 § 1 K.p.a. in principio), które zostały złożone w toku trwającego postępowania, do których argumentacji nie odniesiono się.

Skarżący wnieśli o włączenie do niniejszej sprawy akt sygn. [...] dotyczących wykonania bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowy urządzeń melioracji wodnej szczegółowej w zakresie obejmującym zamianę rowów na rurociągi oraz zasypanie stawu na terenie działki nr [...] obręb D. M., gm. Ł., postępowania prowadzonego przez Starostę [...], który to pismem z dnia [...] lutego 2018 r., [...] przekazał Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody [...] Zarząd Zlewni w I..

Skarżący zwrócili uwagę, że w piśmie z dnia [...].08.2018 r. poinformowali organ I instancji, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. na działce [...] stanowiącej własność M. B., przeprowadzono roboty budowlane bez uzyskania stosownych pozwoleń wodnoprawnych w postaci założenia dwóch studzienek melioracyjnych o średnicy około 1 metra na rowie L-C7 oraz L-C 10 tuż przy granicy z działką 216, stanowiącej ich własność, przy czym nie wyrazili zgody na przeprowadzoną przez M. B. budowę, a ww. prace nie były prowadzone przez uprawnionych geodetów, co skutkowałoby rzetelnymi pomiarami niwelacyjnymi stosowanymi przy tego typu inwestycjach; były prowadzone bez żadnego fachowego nadzoru. Zdaniem skarżących, nie została przedłożona dokumentacja, która miałaby na celu zalegalizowanie założonych drenarek w miejscu rowu L-C7, a także L-C 10 na działce [...]; tym bardziej zbudowanie studzienek na tych rowach.

Skarżący zwrócili też uwagę, że w piśmie z dnia [...].06.2019 r. wnieśli formalny wniosek o dopuszczenie dowodu z akt sprawy [...], prowadzonej do tej pory przez Starostę [...], a dotyczącej ustalenia zakresu prac związanych z konserwacją urządzeń melioracji wodnych szczegółowych - rów L-C7 w hm 00000-0662 obręb W. i D. M., gm. Ł., która poprzedzała niniejszą sprawę i do tej pory nie została zakończona wydaniem stosownej decyzji. Ich zdaniem, z przyczyn formalnych nie jest dopuszczalne toczenie się dwóch równoległych postępowań, dlatego należało kontynuować wcześniejsze (nr [...]), a nie - w tym obszarze - wszczynać nowe, którego dotyczy zawiadomienie wydane w trybie art. 10 K.p.a.

Skarżący zwrócili uwagę, że w toku ww. postępowania, biegły sądowy mgr inż. Z. L. sporządził opinie, które zostały załączone do akt następujących spraw[...] oraz przede wszystkim ŚR-III-6213/4/2009; tam też znajdują się komplety opinii, z których wynika między innymi, iż rurociągi z działki [...] nie odprowadzają wód zgromadzonych na tej działce. Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu ze wskazanych akt na powyższe okoliczności.

Skarżący zarzucili także, że zawiadomienie o mającej odbyć się wizji w terenie otrzymali po jej przeprowadzeniu, a zgodnie z art 79 K.p.a. powinni być o niej powiadomieni na 7 dni wcześniej, na dodatek - zgodnie z art 67, 68 i 69 K.p.a., nie sporządzono z dokonanych ustaleń protokołu; zastąpiono je notatką sporządzoną kilka dni później. Powyższe uchybienia zdaniem skarżących upoważniają - z uwagi na rażące naruszenia w tym obszarze - do złożenia formalnego wniosku o ponowne dokonanie oględzin przedmiotowego rowu.

Ponadto skarżący wnieśli o zobowiązanie udokumentowania przez wnioskodawcę, w jaki sposób rów L-C7 odwadnia działkę 213, ponieważ nawet opinia biegłego nie przewidywała takiej możliwości. Zażądali udokumentowania przez wnioskodawcę legalności założonych drenów na rowie L-C7 i L-C 10 na działce [...], albowiem tylko 2 studnie drenarskie zostały zgłoszone. Posadowione są one przy granicy z działką nr [...] stanowiącą ich własność. Zdaniem skarżących, zgłoszenie przez M. B. wybudowania studni drenarskich na wylotach drenarek z działki [...], nie stanowi zalegalizowania samowolnej melioracji na działce [...] poprzez ułożenie węży drenarskich w miejscu ewidencjonowanych rowów L-C7 i L-C 10, a sprawa samowoli na działce o numerze geodezyjnym 215 jeszcze się nie zakończyła prawomocną decyzją administracyjną. Akta pozwolenia na wybudowanie studni drenarskich zostały przekazane i dołączone do [...] w sprawie likwidacji rowów L-C 10 i L-C7 na działce [...] Rowy L-C7 i L-C10 zamienione na drenaże odpowiednio na wąż melioracyjny Ř 10 cm i rurki ceramiczne Ř 8 cm, zdaniem skarżących, do tej pory nie zostały zalegalizowane, a ich wykonawcy nie posiadają dokumentacji w postaci operatu wodnoprawnego, a mimo to zostały zgłoszone jako podstawa do legalnego założenia studzienek melioracyjnych.

Zdaniem skarżących, likwidacja rowu LC-7 na działce [...] naruszyła stosunki wodne na terenie tej działki, a skutkami tej samowolnej przebudowy usiłuje się obciążyć użytkowników rowu poniżej. Do czasu likwidacji rowu, nie było ze strony wnioskodawców żadnych skarg na otwarty rów, natomiast zabudowując odpływ wody wężem melioracyjnym, w ocenie skarżących J. B. sam stworzył przeszkodę w jej swobodnym odpływie. Dodatkowo jeszcze węże melioracyjne posadowiono poniżej poziomu rowu i dopóki nie zostanie kompleksowo uregulowana kwestia spadków, nie jest możliwe sensowne rozstrzygnięcie merytoryczne. Zaniedbanie obowiązku utrzymania rowu na działce [...] skutkuje brakiem poprzedniej funkcji jaką pełnił otwarty rów, co potwierdził w swojej opinii biegły.

Rurociągi drenarskie na działce nr [...] nie stanowią, zadaniem skarżących przykanalików kanalizacji deszczowej, lecz rurociągi drenarskie. Rurociągi te odprowadzają wody gruntowe i znikomą ilość wód powierzchniowych - zrzutowych gromadzących się w istniejących zagłębieniach terenowych. W zagłębieniach tych wody powierzchniowe są gromadzone i retencjonowane a następnie wyparowywane, tylko niewielka ilość tych wód może być powoli odprowadzana istniejącymi rurociągami drenarskimi. Skarżący podkreślili, iż rów LC-7 na ich działkach jest konserwowany, a prawdopodobnie rozpoczęto niniejsze postępowanie z niewiedzy organu przez świadome wprowadzenie w błąd przez M. B., który w momencie składania wniosku miał wiedzę o toczących się postępowaniach, a także o ich zakresie i zaawansowaniu - jako strona tych postępowań. Do tej pory nie przedstawił wiarygodnej dokumentacji na zlikwidowane rowy LC-7 i LC-10 na swojej działce i domaga się przebudowy rowu LC-7 na działkach skarżących nr [...] poprzez dopasowanie do swojej działalności.

Skarżący wskazali również, że w odwołaniu z dnia [...].08.2019 r. zarzucili wydanej decyzji przez organ I instancji obrazę art. 6 i 7 kpa poprzez rażące naruszenie zasady praworządności wyrażające się brakiem elementarnych ustaleń faktycznych, a w szczególności stanu technicznego rowu LC 7, który ma zostać poddany renowacji "poprzez jego odbudowę" w sytuacji, kiedy w zaskarżonej decyzji nie wskazuje się na jakim odcinku - i w jakim jego fragmencie - wystąpiły nieprawidłowości wymagające tych prac; w szczególności pracownicy Nadzoru Wodnego w N. nad N. mieli stwierdzić na rowie L C7 "zaniedbania w jego prawidłowym utrzymaniu" , przy czym nie wskazano na czym one polegały. Organ za pewnik przyjmuje twierdzenia tych pracowników, którzy rzekomo ustalili, że "stan rowu na działce [...] znacząco odbiega od parametrów jakie powinien mieć rów melioracyjny" , którzy jednak nie wskazali ich wzorca, ani rzekomych parametrów, które są wymagane.

W tym kontekście, zdaniem skarżących w sprawie niniejszej nie może być pewnikiem stanowisko organu, który w sprawie nie dokonał - w 2019 r. - żadnych precyzyjnych pomiarów, bazując jedynie na niczym nie popartych twierdzeniach M. B. oraz ogólnikowych twierdzeniach pracowników Nadzoru Wodnego w N. nad N., a mimo żądań o dokonanie pomiaru - kiedy wyżej wymienieni dokonywali oględzin rowu LC7 - zbyli to milczeniem nie znajdując argumentu, który racjonalnie byłby w stanie zanegować ów postulat.

Skarżący zarzucili naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez oparcie swych ustaleń na opinii biegłego, która została sporządzona przed kilku laty i nie odzwierciedla stanu faktycznego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, gdyż po jej sporządzeniu na rowie były prowadzone przez nich dwukrotnie prace konserwacyjne; w szczególności - co wynika z treści samej opinii - pomiarów do niej dokonano we wrześniu 2015 r., a opinia została sporządzona w listopadzie 2015 r.

Zdaniem skarżących, parametry rowu - poprzez dwukrotną gruntowną konserwację, a także prowadzone incydentalnie prace renowacyjne, odpowiadają parametrom umożliwiającym swobodny odpływ wód i nie ulega wątpliwości, że przyczyną braku odpływu wody z działki M. B. jest wadliwie położony rurociąg,

Zgromadzony materiał dowodowy, w ocenie skarżących wskazuje na brak jakichkolwiek podstaw do zalegalizowania dokonanych zmian; ponieważ ze strony p. B. nigdy nie dostarczono wiarygodnej dokumentacji w zakresie dokonanych bezprawnych przez nich zmian i dokumentów popierających prezentowane przez nich twierdzenia. Do tej pory M. B. w żaden sposób nie wykazał, że parametry posadowienia wylotowych studni drenarskich spełniają kryteria wytycznych do spraw meliorowania w stosunku do istniejących legalnych urządzeń.

Opinia biegłego sądowego - dotycząca niniejszej sprawy - jest w ocenie skarżących zaledwie środkiem dowodowym, który musi być oceniany w kontekście pozostałego materiału dowodowego, w tym wyżej wskazanych dokumentów urzędowych, zwłaszcza map; do niniejszej sprawy załączone zostały liczne pisma, mapy geodezyjne powstałe poprzez okres trwania postępowania administracyjnego, a przede wszystkim te, które poprzedzały wniesienie wniosku przez J. B. we wrześniu 2005 r. w sprawie konserwacji, co wymagało wnikliwej oceny także w fazie podjęcia decyzji.

W ocenie skarżących, likwidacja rowu LC-7 na działce nr [...] naruszyła stosunki wodne nie tylko na terenie tej działki, a skutkami tej samowolnej przebudowy usiłuje się obciążyć użytkowników rowu poniżej. Do czasu likwidacji rowu nie było ze strony wnioskodawców J. i M. B. żadnych skarg na otwarty rów. Zabudowując odpływ wody wężem melioracyjnym - co jest ewidentną samowolą budowlaną – w przekonaniu skarżących strona sama stworzyła przeszkodę w jej swobodnym odpływie. Węże melioracyjne posadowiono poniżej poziomu rowu, a zatem dopóki nie zostanie kompleksowo uregulowana kwestia spadków nie jest możliwe trafne i sensowne rozstrzygnięcie merytoryczne. Zaniedbanie obowiązku utrzymania rowu na działce [...] skutkuje brakiem poprzedniej funkcji jaki pełnił otwarty rów, co potwierdził w swojej opinii biegły.

Jedynym sensownym rozwiązaniem - w ocenie skarżących - jest likwidacja samowolnie przeprowadzonego wężem i rurkami drenażu rowu LC-7 na działce 215 i odtworzenie go w wersji pierwotnej, zgodnie z treścią wynikającą z załączonych map, a także przywrócenie do stanu pierwotnego w zakresie pozostałych urządzeń wodnych (stawów).

Skarżący dodatkowo zarzucili:

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 62 K.p.a. poprzez zaniechanie oceny żądania sformułowanego w piśmie z dnia [...].7.2018 r., w którym żądano włączenia do niniejszej sprawy akt sprawy nr [...].VIII dotyczącej wykonania bez pozwolenia wodnoprawnego przebudowy urządzeń melioracji wodnej szczegółowej w zakresie obejmującym zamianę rowów na rurociągi oraz zasypanie stawu na terenie działki nr [...] obręb D. M., gm. Ł., postępowania prowadzonego przez Starostę [...], który to pismem z dnia [...] lutego 2018 r., [...] przekazał sprawę Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody [...] Zarząd Zlewni w I..

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez brak oceny przez organ II instancji kwestii podniesionej w piśmie z dnia [...].08.2018 r., bowiem w dniu [...] sierpnia 2018 r. na działce [...] stanowiącej własność M. B., przeprowadzono roboty budowlane bez uzyskania stosownych pozwoleń wodnoprawnych w postaci założenia dwóch studzienek melioracyjnych o średnicy około 1 metra na rowie L-C7 oraz L-C 10 tuż przy granicy z działką 216, stanowiącej naszą własność. Nie były one prowadzone przez uprawnionych geodetów co skutkowałoby rzetelnymi pomiarami niwelacyjnymi stosowanymi przy tego typu inwestycjach zwłaszcza, że do akt nie została załączona dokumentacja, która umożliwiałaby zalegalizowanie założonych drenarek w miejscu rowu L-C7 a także L-C 10 na działce [...]; tym bardziej zbudowanie studzienek na tych rowach.

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez brak oceny formalnego wniosku o dopuszczenie dowodu z akt sprawy [...], prowadzonej do tej pory przez Starostę [...], a dotyczącej ustalenia zakresu prac związanych z konserwacją urządzeń melioracji wodnych szczegółowych: rów L-C7 w hm 00000-0662 obręb W. i D. M., gm. Ł., która poprzedzała niniejszą sprawę i do tej pory nie została zakończona wydaniem stosownej decyzji,

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez brak oceny przez organ II instancji kwestii podnoszonych w piśmie z dn. [...].6.2019 r. dotyczącym opinii biegłego sądowego, które zostały załączone do akt następujących spraw[...], a przede wszystkim ŚR -111-6213/4/2009; tam też znajdują się komplety opinii, z których wynika między innymi, że rurociągi z działki [...] nie odprowadzają wód zgromadzonych na tej działce i z tej racji zawnioskowano o dopuszczenie dowodu z tych akt, co organ II instancji zbył milczeniem;

- naruszenie dyspozycji art. 79 K.p.a. - co także podniesiono w piśmie z dnia [...].06.2019 r. wskazującym, że zawiadomienie o mającej odbyć się wizji w terenie otrzymaliśmy po jej przeprowadzeniu.

- naruszenie dyspozycji art. 75, art. 77 - 79 K.p.a. sprowadzające się do braku rozpoznania wniosku o ponowne dokonanie oględzin przedmiotowego rowu, o czym - zgodnie z art 79 K.p.a. – skarżący powinni być powiadomieni na 7 dni wcześniej, czego organ nie uczynił.

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie zobowiązania M. B. do przedłożenia - w toku postępowania - dokumentacji pozwalającej na likwidację rowu LC-7 i ułożenia rurociągu drenarskiego na działce nr [...], co ma istotne znaczenie nie tylko w kontekście zachowania wymogów formalnych, ale także zachowania naturalnego spadku wód względem istniejącego rowu (patrz opinie biegłych), którego modyfikacja - poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia stosownych prac - nie może być uwarunkowana samowolą budowlaną (w zakresie wadliwie ułożonego rurociągu drenarskiego na działce nr [...]).

- naruszenie dyspozycji art. 97 K.p.a. poprzez brak rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej samowoli w zakresie wyżej wskazanym (art. 97 § 1 pkt 4 kpa), toczącej się przed organem I instancji o sygn. [...], znak: [...].

- naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 K.p.a. w zakresie dopuszczenia dowodu z załączonych do odwołania załączników, co wyraża się brakiem jakiegokolwiek odniesienia się do ich treści w motywach zaskarżonej decyzji organu II instancji.

- obrazę treści art. 28 K.p.a. wyrażającą się tym, że w niniejszej sprawie nie ustalono wszystkich stron postępowania administracyjnego, albowiem jedną z nich, odnoszącą korzyści z utrzymania rowu LC-7, jest również D. B., właściciel działki [...] bezpośrednio przylegającej do rowu LC-7, stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania.

- obrazę art. 6 i 7 K.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady praworządności, wyrażające się brakiem elementarnych ustaleń faktycznych, a w szczególności stanu technicznego rowu LC-7, albowiem uzasadnienie faktyczne zaskarżanej decyzji nie precyzje na jakim odcinku i na jakim fragmencie rowu LC-7 występują nieprawidłowości i na czym one polegają i w jakim zakresie - z tej racji - wymagają podjęcia działań naprawczych.

- obrazę art 7 i 77 K.p.a. poprzez brak oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach, zwłaszcza map geodezyjnych mających pierwszorzędną wartość dowodową, odzwierciedlające na faktyczne terminy wykonania prac melioracyjnych na działce nr [...], łącznie z pomiarami niwelacyjnymi. Brak jest odniesienia w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji do dokumentów, które organ uznał za podstawę ustaleń faktycznych i zestawienia ich z załączonymi przez nas do akt mapami.

- obrazę art. 544 § 3 Prawa wodnego w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego przez organ wydający zaskarżoną decyzję, a w szczególności, czy urządzenia z działki nr [...] (w tym zasypanie rowu i inne poczynione tam modyfikacje) znajdują się w ewidencji. W tym kontekście nie wyjaśniono, czy zostały one zalegalizowane, oraz nie ustalono czy spełniają melioracje warunki meliorowania gruntów określone w publikacjach książkowych wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji.

- obrazę art. 7 i art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej - przed wydaniem przez organ II instancji - skorzystania z prawa do wypowiedzenia się i zaniechania wskazania przyczyn, o których mowa w § 2, stanowiących podstawę do rezygnacji z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

- obrazę art. 76a § 1 K.p.a. poprzez to, że organ nie wystąpił - w związku z pismem skarżących z dnia [...].02.2019 r. do instytucji, które posiadały stosowne dokumenty, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez obrazę treści art. 191 Prawa wodnego poprzez zastosowanie wynikających stąd sankcji w sytuacji, kiedy nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości stanu technicznego; jak wyżej wspomniano z notatki urzędowej sporządzonej w dniu [...].10.2018r. przez pracowników Nadzoru Wodnego w Nakle - czego nie zanegował organ prowadzący postępowanie - wynikało, że "należy zlecić niezależną ekspertyzę zawierającą dokładny pomiar geodezyjny rowu LC-7 znajdującego się na działce nr [...](...) oraz na działkach nr [...] i 507/2 (...)", czego do dnia dzisiejszego nie uczyniono.

- obrazę treści art. 191 Prawa wodnego poprzez błędne ustalenie, że rów LC-7 został "zlokalizowany na granicy działek nr [...]", gdy w rzeczywistości jest on położony na działce skarżących, a zatem umożliwienie wykonywania M. B. jakichkolwiek prac na tym obiekcie stanowi rażące naruszenie prawa

- obrazę treści art. 191 Prawa wodnego, albowiem z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (str. 6 in fine) wynika, iż organ nie kwestionuje nieprawidłowości w zakresie parametrów wykonanych rurociągów melioracyjnych na działce nr [...] (należącej do M. B.), które odbiegają od wzorców "wskazanych w literaturze fachowej" (powołując się przy tym na dwie publikacje), jednak tych nieprawidłowości nie ustala, co pozwala zasadnie negować nałożone obowiązki; trudno bowiem dostosowywać rów LC-7 do samowoli zaistniałej na działce należącej do M. B., której do tej pory nie zgłoszono do ewidencji (patrz zarzut nr [...] w zakresie obrazy prawa procesowego).

- obrazę przepisów K.p.a. poprzez wyrażenie poglądu (str. 5 decyzji), że ten akt normatywny stanowi podstawę materialną decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z 30 października 2020r., wydane na mocy art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz. U. z 2020r., poz. 857).

Kontrola w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności uchylenia decyzji organu I instancji oraz nałożenia na U. i Z. R. oraz M. B. obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego, oznaczonego w ewidencji urządzeń wodnych jako LC-7, zlokalizowanego na działkach nr [...] oraz [...].

Materialnoprawną podstawą wydania decyzji jest art. 191 P.w. stanowiący, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód [...] z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. W decyzji tej określa się warunki i termin przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód (ust. 2). Jak stanowi ponadto art. 191 ust. 5 P.w., stroną postępowania w sprawie wydania ww. decyzji jest wnioskodawca, właściciel urządzenia wodnego oraz właściciel wód.

Przez nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego należy rozumieć nie tylko brak dbałości o jego stan ale także jego zniszczenie (tak celowe, czy na skutek degradacji), jak też jego samowolne przebudowanie. Dla wydania decyzji, o której mowa w art. 191 P.w. koniecznie jest przy tym ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stanem konkretnego urządzenia wodnego a szkodliwym oddziaływaniem tego urządzenia na wody lub grunty. Nakazanie właścicielowi urządzenia melioracyjnego przywrócenia funkcji tego urządzenia, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sprawie zostanie jednoznacznie ustalone, że stan urządzenia melioracyjnego powoduje szkodliwe oddziaływanie na określone wody lub grunty.

Decyzja wydawana na gruncie ww. przepisu zwana jest tzw. decyzją restytucyjną, mającą na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (w przypadku gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Celem zaś nadrzędnym wydawanych na gruncie cytowanego przepisu decyzji restytucyjnych, jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, oraz które nie wyrządza szkód.

Podobnie jak decyzja restytucyjna wydawana pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm., dalej: "P.w. z 2001 r."), tj. na gruncie art. 64b P.w. z 2001 r., tak i decyzja, o której mowa w art. 191 ust. 1 i 2 P.w. jest rozstrzygnięciem fakultatywnym, co oznacza, że o jej podjęciu lub niepodjęciu, decyduje organ, nawet pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie (por. wyrok z 29 marca 2017 r., VIII SA/Wa 832/16, Lex nr 2269575). Rozstrzygnięcie w omawianym przedmiocie nosi zatem cechy uznania administracyjnego co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór ten nie może być jednak dowolny, powinien być dokonany z zachowaniem kryteriów słuszności i celowości oraz powinien wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, ale ich zakres jest ograniczony. Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ale nie ocenia jego celowości oraz słuszności. Z tego względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie zaskarżonej decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyznaczonego ramami prawa materialnego, a także, czy zaskarżona decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej oraz poprzedzona jest prawidłową jej wykładnią oraz czy jej uzasadnienie zostało poparte dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, że nie można jej postawić zarzutu dowolności, a także, czy jej wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w szczególności zaś, czy w jego toku podjęto wszelkie czynności dowodowe niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organ nie sprostał tym wymaganiom, a przede wszystkim wystąpiły istotne braki w ustaleniu stanu faktycznego oraz doszło do zmiany zakresu przedmiotowego i podmiotowego sprawy. Postępowanie toczyło się z wniosku M. B.. Organ I instancji w tym zatem zakresie orzekał, natomiast organ odwoławczy rozszerzył przedmiot sprawy przez nałożenie obowiązku na wnioskodawcę, który stał się również podmiotem zobowiązanym, łamiąc reguły dotyczące granic sprawy zakreślonej przez złożony wniosek. Jeśli organ uznał, że sprawa wymagała kompleksowego rozstrzygnięcia w stosunku do obu podmiotów, mógł uchylić decyzję organu I instancji i przekazać ją do ponownego rozpoznania wskazując, by organ I instancji prowadził ją z urzędu wobec obu właścicieli. Stosownie bowiem do art. 188 ustawy utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli. Rozstrzygając o obowiązku jednego z podmiotów dopiero w instancji odwoławczej, organ pozbawiał stronę instancji i prawa do kwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji. To naruszenie dyskwalifikuje już wydaną decyzję.

Warunkiem skorzystania z dyspozycji art. 191 ust. 1 P.w. i wydania decyzji nakazującej właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, jest ustalenie w prowadzonym postepowaniu: po pierwsze, że na danym terenie występuje urządzenie wodne; po drugie, kto jest właścicielem tego urządzenia, po trzecie, że doszło do nienależytego utrzymywania tego urządzenia i po czwarte, że następstwem owego nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie. Obowiązkami określonymi w art. 191 P.w. będzie zatem obciążony ten podmiot, czy też podmioty, na nieruchomości których stwierdzono nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego. Odpowiedzialność właściciela urządzenia za jego stan ma przy tym charakter obiektywny. Dla nałożenia wskazanych obowiązków o charakterze administracyjnym bez znaczenia pozostaje, że zlokalizowane na danym gruncie urządzenie zostało zniszczone lub utraciło swoją pierwotną funkcję na skutek działań, czy zdarzeń niezależnych od właściciela, w tym, czy miał on o takich działaniach, czy zdarzeniach wiedzę. Nie jest natomiast obojętne do kogo urządzenie należało i kiedy nastąpiła jego dekapitalizacja lub zniszczenie bądź gdzie leży przyczyna powstałych negatywnych skutków i szkodliwego oddziaływania urządzenia.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji przyjęto, że końcowy fragment rowu, ok 37 m został zlikwidowany na terenie dz. 216. Odcinek ten jest płytki i bezspadowy, niedostosowany do rzędnych wylotów studni wykonanych przez p. B. na dz. 215 ale nie wyjaśniono czy te studnie wybudowano legalnie, na co zwracają uwagę skarżący twierdząc, że toczą się postępowania w sprawie samowoli. Wprawdzie organ wskazuje, że wybudowano je na podstawie zgłoszenia ale nadal nie wiadomo co jest przedmiotem postępowań dotyczących legalności obiektów na działce nr [...]. Jeśli urządzenie byłoby samowolą trudno uznać, że bezprawność jego realizacji może stanowić właściwy punkt odniesienia dla ustalenia rzędnych dostosowanych do rzędnych studni wybudowanych w takich warunkach. Poza tym, organ nie rozstrzyga czy budowa studni nie przyczyniła się lub nie spowodowała nieprawidłowego działania urządzenia. Z drugiej strony, należy zaznaczyć, że zbyt daleko idące jest oczekiwanie skarżących, by sprawa legalności była przedmiotem analizy i rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Może się natomiast okazać, że rozstrzygnięcie w przedmiocie legalności wybudowania określonych obiektów będzie miało wpływ na ocenę przyczyny powstania szkodliwego oddziaływania urządzenia a w konsekwencji, odpowiedzialność za ten stan określonego podmiotu.

Organ odmawia wiarygodności twierdzeniom skarżących, że przyczyną powstania szkód jest zamiana rowów melioracyjnych na dz. 215 na rurociągi drenarskie, nie wyjaśnia jednak czy ta zamiana nie spowodowała zaprzestania prawidłowego działania urządzenia np. przez nadmierne pogłębienia terenu, powodując zróżnicowanie wysokości wylotu z działki [...] na działkę 216, a przede wszystkim jaki był stan pierwotny w którym urządzenie działało prawidłowo. W sentencji nakazano przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia, natomiast odbyło się szereg zmian na gruncie i w zasadzie nie ustalono, która spowodowała negatywne skutki. Nie wiadomo jakie były pierwotne parametry wysokości wylotów, czy przy przed drenażem był właściwy przepływ wód, czy obecna niedrożność spowodowana jest wprowadzeniem drenażu czy zaniedbań i jakich na działce skarżących. Jeśli nieprawidłowo wykonano zarurowania a to oddziaływałoby na parametr wysokościowy to nie wyjaśniono podstaw do nałożenia obowiązku na skarżących. Wskazane okoliczności wpływają zaś na właściwie określony zakres obowiązku i ocenę, że doszło do nienależytego utrzymywania urządzenia. Brak ustaleń w oparciu o konkretne dowody dotyczących stanu urządzeń nie pozwala na ustalenie i ocenę zasadności nałożenia obowiązku. Organ nie ustosunkował się do zarzutu o braku aktualności opinii stanowiącej podstawę do ustalenia przyczyn szkodliwego oddziaływania i stanu urządzeń. Organ nie ustosunkował się do zarzutu, że opinia biegłego, sporządzona przed kilku laty (opinia została sporządzona w listopadzie 2015 r.) nie odzwierciedla stanu faktycznego. Nie ocenił czy są prawidłowe parametry wykonanych rurociągów melioracyjnych ułożonych na działce nr [...], a związanych z zakryciem rowu LC-10 i końcowego odcinka rowu LC-7, nie ocenił wpływu zamiany rowów na rurociągi oraz zasypania stawu na terenie działki nr [...], nie ustosunkował się do ustalenia zakresu prac związanych z konserwacją urządzeń melioracji wodnych dokonanych przez skarżących i ich skuteczności, nie ocenił jaki wpływ miała likwidacja rowu LC-7 na działce [...] , czy likwidacja rowu na działce [...] stanowiła przeszkodę w swobodnym odpływie wód.

W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada bezpośredniości i to na organie wydającym decyzję spoczywa ustalenie stanu faktycznego sprawy. W myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązane są przy tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 1 K.p.a.). Dopiero bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ winien ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Powyższe winno znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji organu, albowiem zgodnie art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ rozpoznał sprawę powierzchownie, nie ustalając jakie okoliczności doprowadziły do szkodliwego oddziaływania urządzenia a to ma wpływ na zakres nałożonego obowiązku. Wydana decyzja nie wyjaśnia podanych wątpliwości. Jej wydanie nie poprzedzało właściwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Tym samym, organ w sposób dowolny wydał decyzję co odnosi się również do decyzji organu I instancji. Nie można stwierdzić, że prawidłowo organy ustaliły okoliczności faktyczne istotne w kontekście rozpatrzenia przedmiotowej sprawy

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazane zastrzeżenia, by nie można było uznać, że decyzja narusza zasady uznania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na postawie art. 200 w zw z art. 205 p.p.s.a