Wyrok NSA, sygn. akt III SA 232-233/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Koszty uzyskania przychodów wiążą się zawsze z konkretnym poszczególnym źródłem przychodu.

Uprawnienia podmiotów podatkowych do odliczania tych kosztów od przychodów nie mogą być przenoszone w drodze umów cywilnych na inne podmioty.

TEZY

Koszty uzyskania przychodów wiążą się zawsze z konkretnym poszczególnym źródłem przychodu.

Uprawnienia podmiotów podatkowych do odliczania tych kosztów od przychodów nie mogą być przenoszone w drodze umów cywilnych na inne podmioty.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w spółce cywilnej /sklep/ zawartej pomiędzy E.K. i M.K. 18.5.1993 r. stwierdzono, że w roku 1993 do księgi podatkowej spółki zaewidencjonowane zostały odsetki od kredytu w kwocie 228.665.400 zł zaciągniętego przez Przedsiębiorstwo, którego właścicielem był M.K., czyli inny podmiot gospodarczy, nie istniejący już w dniu zawarcia spółki cywilnej /sklep/.

W wyniku skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych Urząd Skarbowy w L. decyzjami 19.9.1994 r. określił wysokość podatku dochodowego za rok 1993 z uzasadnieniem, że kwestionowane odsetki wykazane w księgach podatkowych spółki cywilnej /sklep/ nie mogą być uznane jako koszt uzyskania przychodu, ponieważ stanowią odsetki od kredytu zaciągniętego przez inny podmiot gospodarczy na sfinansowanie własnej działalności gospodarczej i w związku z tym nie mogą być uznane jako koszt uzyskania przychodu tej spółki.

W odwołaniach od tych decyzji, podobnie jak poprzednio w żądaniu skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych wspólnicy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/ przez nieuznanie za koszt uzyskania przychodu odsetek od kredytu przejętego na podstawie umowy przez spółkę cywilną /sklep/. Twierdzili, że spółka stała się niejako kontynuatorką działalności prowadzonej poprzednio przez M.K., przejmując od niego znaczną część towarów handlowych, nabytych za środki uzyskane z kredytu.

Dlatego też odsetki od tego kredytu służyły osiągnięciu przychodu z tego źródła przychodu.

Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w L., stojąc na stanowisku, ze zgodnie z art. 22 ust. 1 /ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/ spornych odsetek nie można było uznać za koszt uzyskania przychodu spółki cywilnej, gdyż nie są to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu z tego źródła, dotyczą bowiem innego podmiotu gospodarczego, którego działalność została zakończona 18.5.1993 r. Umowa spółki cywilnej /sklep/ wiążąca wspólników, na podstawie której kredyt zaciągnięty przez M.K. został przez spółkę przejęty i spółka zobowiązała się do jego spłaty wraz z odsetkami, nie może stanowić podstawy uznania tych odsetek jako kosztu uzyskania przychodu.

Przepisy Kc dotyczące spółek cywilnych nie zawierają ograniczeń w zakresie przejmowania przez spółkę zadłużeń, ale przepisy podatkowe nie uznają za koszt każdego wydatku, lecz tylko te, które wiążą się ze źródłem przychodu i służą osiągnięciu przychodu podlegającego opodatkowaniu, o ile nie są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów w art. 23 /ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/ i są udokumentowane zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W skargach na decyzję Izby Skarbowej wspólnicy E.K. i M.K. powtórzyli argumenty podnoszone w postępowaniu podatkowym, podkreślając w szczególności, że przepisy Kc przewidują możliwość wniesienia do spółki cywilnej tego rodzaju wkładu, jaki wniesiony został do spółki cywilnej przez M.K. Nie budzi więc wątpliwości poniesienie przez tę spółkę kosztów spłaty kredytu wraz z odsetkami, co powinno skutkować zaliczenie odsetek do kosztów uzyskania przychodów.

W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Użyty w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot "wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów" nie może być interpretowany w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy, w tym zawierających definicję dochodu /art. 9/ oraz źródeł przychodów /art. 10 i nast./. Przepisy ustawy wiążą więc zawsze koszty uzyskania przychodów z konkretnym, poszczególnym źródłem przychodu, co wynika także z art. 22 ust. 1 /"Kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są"/.

W sprawie niniejszej, kredyt, którego dotyczyły sporne odsetki, został zaciągnięty przez Przedsiębiorstwo stanowiące własność M.K. na finansowanie działalności gospodarczej tego Przedsiębiorstwa. Źródłami przychodu, na którego finansowanie zaciągnięty został kredyt, była działalność gospodarcza tego Przedsiębiorstwa i podatnik, będący jego właścicielem, był uprawniony do odliczenia od przychodu z tego źródła odsetek od kredytu jako kosztów uzyskania przychodu.

Trafnie więc przyjęły organy podatkowe, że omawiane odsetki nie mogły być ewidencjonowane i odliczane jako koszty uzyskania przychodu w spółce cywilnej /sklep/, gdyż były to wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów z tego źródła, a dotyczyły innego podmiotu gospodarczego, którego działalność uległa likwidacji.

Brak ograniczeń na gruncie prawa cywilnego do przejmowania zadłużeń przez spółki cywilne nie mógł być wystarczającym argumentem do uzyskania zasadności stanowiska strony skarżącej. Kwestie związane z opodatkowaniem dochodów podatkiem dochodowym są regulowane przez autonomiczne przepisy prawa podatkowego. To te przepisy stanowią o prawach i obowiązkach podatników w stosunkach prawnopodatkowych. Z nich też wynikają m.in. uprawnienia podmiotów podatkowych do odliczenia od przychodów kosztów uzyskania przychodu i uprawnienia te nie mogą być przeznaczone w drodze umów cywilnoprawnych na inne podmioty.

Mając powyższe na uwadze skargi, jako nieuzasadnione, zostały oddalone na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.