Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 287/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 40 ust. 6,  art. 41 ust. 1 i 4 oraz art. 42 ust. 1 pkt 7 i ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 752
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2012 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z [...] lutego 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania W. Sp. z o. o. spółka komandytowa z siedzibą w P. [...] (dalej: "Spółka" lub "skarżąca"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IC") uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z [...] czerwca 2015 r. określającą Spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za luty 2012 r. ([...] zł) i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Jako podstawę prawną swojej decyzji Dyrektor IC wskazał art. 233 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej jako "Ordynacja podatkowa" lub "Op"). W uzasadnieniu powołał się na przepisy art. 40 ust. 6, art. 41 ust. 1 i 4 oraz art. 42 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752 ze zm.; dalej: "upa").

2. Stan faktyczny i przebieg postępowania podatkowego.

2.1. Naczelnik UC przyjął, że skarżąca nie dopełniła warunków zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy w dostawie wewnątrzwspólnotowej, o których mowa w art. 41 ust. 1 upa. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania podatkowego określił zatem skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wyprowadzenia wyrobów akcyzowych (olejów smarowych o kodzie CN [...])

ze składu podatkowego poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy za poszczególne miesiące 2011 r. (od maja do grudnia) oraz 2012 (od stycznia do sierpnia). Przedstawił zakres działalności Spółki oraz powołał się na czynności, które podjęli kontrolujący celem weryfikacji prawidłowości formalnie poprawnej dokumentacji dotyczącej rzekomych dostaw wewnątrzwspólnotowych produkowanych przez Spółkę olejów smarowych. Wyjaśnił, że nie można zidentyfikować odbiorcy oleju smarowego (A.R. [...] Z [...], B. R-[...], R.), gdyż pod wskazanym adresem wymieniony podmiot nie prowadzi działalności gospodarczej. W rzeczywistości pod tym adresem znajduje się nadbrzeżny parking najemców bloku mieszkalnego. Jeden z przewoźników świadczących dla skarżącej usługi transportowe (A. O. prowadzący działalność pod nazwą "A.") zeznał zaś przesłuchiwany w charakterze świadka w toku kontroli prowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K., że w 2012 r. (od stycznia do lipca) cysterną przewoził olej smarowy ze składu celnego na trasie z miejscowości P. do rożnych stacji paliw na terenie kraju, działając na zlecenie podmiotu s.. Naczelnik UC uznał zatem, że ww. dostawy wewnątrzwspólnotowe olejów smarowych do B.-D. s.r.o. J., K. z przeznaczeniem dla podmiotu r. były fikcyjne.

Powziął również wątpliwości co do dokonania rzeczywistej dostawy oleju smarowego dla G.P. [...] C. M. [...] P. C. z ł. miejscem przeznaczenia (S. N. G., S. I. [...], LV-[...] R., Ł. oraz S. N. G., U. [...], LV-[...] R., Ł.).

Zdaniem organu I instancji fikcyjne okazało się miejsce dostawy (T. s.r.o. P. [...],[...] K. K., S. oraz [...] K., M. C. [...], S. dla podmiotu o nazwie [...] s.r.o. R. D. [...],[...] B., S.) olejów smarowych wymienione w okazanych do kontroli dokumentach (DHT i CMR). Pod pierwszym z ww. adresów znajduje się "dom rodzinny", którego właściciel oświadczył, że nie było żadnych dostaw oleju. Przedstawiciel ww. firmy nie stawił się przed s. administratorem podatkowym, pomimo wielokrotnych wezwań. Właściciel firmy ujawnionej w kontrolowanej dokumentacji jako przewoźnik towarów zeznał, że nigdy nie świadczył usług przewozowych na rzecz Spółki. Pod drugim z ww. adresów mieści się centrum handlowe O..

Wątpliwości Naczelnika UC co do rzeczywistego dokonania ww. dostaw wewnątrzwspólnotowych olejów smarowych skutkowały zdaniem organu naruszeniem procedury zawieszenia poboru akcyzy, o której mowa w art. 40 ust. 6 upa. Konsekwencją było określenie Spółce zobowiązania w podatku akcyzowym za luty 2012 r. w kwocie [...] zł zamiast deklarowanej kwoty [...] zł. Naczelnik UC zastosował do dostawy spornych olejów smarowych wyprowadzonych ze składu podatkowego poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy stawkę podatku akcyzowego przewidzianą w art. 89 ust. 1 pkt 11 upa (1.180 zł za 1.000 litrów). Przedstawił przy tym szczegółowo sposób obliczenia zobowiązania w podatku akcyzowym, wskazując przy tym na kwestionowane transakcje (zob. s. 18 – 31 decyzji).

2.2. W odwołaniu od decyzji Naczelnika UC skarżąca wystąpiła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania podatkowego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Naczelnikowi UC do ponownego rozpoznania. Autor odwołania wskazał na konieczność przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków, w razie nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania podatkowego. Postawił przy tym zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1, 191, 210 § 1 i 4 Op poprzez przeprowadzenie wadliwego postępowania dowodowego i dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych;

- art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1, 191, 210 § 1 i 4 Op poprzez działanie

na niekorzyść skarżącej;

- art. 120 w zw. z art. 187 § 1, 210 § 1 i 4 Op polegające na przeprowadzeniu postępowania z naruszeniem ww. przepisów i naruszenie zasady legalizmu;

- art. 42 ust. 1 pkt. 7 w zw. z art. 40 ust. 6 upa poprzez przyjęcie, iż znajdujące się w aktach sprawy dokumenty handlowe nie potwierdzają dokonania dostaw wewnątrzwspólnotowych ze składu podatkowego strony;

- art. 121 § 1 Op poprzez pominięcie zasady in dubio pro tributario.

2.3. Dyrektor IC uchylając decyzję Naczelnika UC przedstawił przebieg postępowania podatkowego i zarzuty odwołania (zob. s. 1 – 8), swoje obowiązki jako organu odwoławczego, ramy prawne rozpoznawanej sprawy, ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji i powołał się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (zob. s. 8 – 31). Zdaniem Dyrektora IC, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego na potrzeby zastosowania przepisów prawa materialnego. Należało zatem zastosować art. 233 § 2 Op, także w celu realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Za kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy organ odwoławczy uznał ustalenie, czy rzeczywiście została dokonana dostawa wyrobu akcyzowego (oleju smarowego G-[...] i P-[...] o kodzie CN [...]) na rzecz podmiotu r., podmiotów ł. i podmiotów s.. Tylko wówczas można bowiem mówić o potwierdzeniu dostarczenia wyrobów akcyzowych w sensie materialnym, które warunkuje prawidłowe zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy, skutkujące wygaśnięciem obowiązku podatkowego bez przekształcenia się w zobowiązanie podatkowe. Należy nadto ustalić, czy ewentualne naruszenie warunków procedury zawieszenia poboru akcyzy nastąpiło z winy Spółki, tj. czy działała w tzw. dobrej wierze. W celu zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego konieczne jest w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego zweryfikowanie w oparciu o wszelkie dostępne usługi geolokalizacyjne (np. Viatoll) trasy przejazdu zestawów transportowych (ciągnik i naczepa). Należy wyjaśnić rozbieżności w zebranym materiale dowodowym dotyczące wykonania usług przewozowych na rzecz skarżącej i wystąpić do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego między innymi o przeprowadzenie czynności sprawdzających u przewoźnika oraz uzyskanie informacji co do wyników kontroli przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego wobec przewoźnika. Konieczne jest przesłuchanie wskazanych świadków oraz przeprowadzenie innych dowodów, szczegółowo wymienionych przez Dyrektora IC (także poza granicami kraju) i dokonać kompleksowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Konieczne zatem jest w pierwszej kolejności ustalenie (pisownia oryginalna):

1) czy olej smarowy o kodzie CN [...] był w badanym okresie rozliczeniowym wyrobem akcyzowym w państwie członkowskim, deklarowanym w dokumentach handlowych jako miejsce dostawy, i czy podlegał podatkowi akcyzowemu;

2) czy prowadzenie działalności w zakresie podatku akcyzowego na terytorium ww. państwa członkowskiego (przez nabywcę i odbiorcę oleju smarowego o kodzie CN [...]), wymagało zgłoszenia/rejestracji i w jakich rejestrach oraz jakie dane nabywcy

i odbiorcy oleju smarowego podlegały obowiązkowi rejestracji w ww. rejestrach (dane adresu siedziby, oddziałów/przedstawicielstw, miejsc odbioru wyrobów akcyzowych, miejsc prowadzenia działalności gospodarczej);

3) czy rejestracja miejsca odbioru wyrobu akcyzowego była konieczna do odbioru w tym miejscu oleju smarowego o kodzie CN [...], pomimo że nabywca i odbiorca mieli siedziby na terytorium różnych państw i tam byli zarejestrowani, i czy działalność

w zakresie odbioru ww. oleju smarowego była wymagana w konkretnej formie prawnej, jak np. skład podatkowy, czy też nie było takiego wymogu;

4) czy możliwe było legalne prowadzenie działalności gospodarczej w ww. zakresie bez rejestracji w rzeczonych rejestrach i bez konkretnej formy prawnej;

5) czy przewóz przedmiotowego towaru na terytorium S. podlegał kontroli.

W dalszej kolejności należy dokonać dodatkowych ustaleń faktycznych, wskazanych przez organ odwoławczy, w tym nawiązać współpracę z Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w W., który prowadzi w Spółce postępowanie kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług. Za niecelowe Dyrektor IC uznał szczegółowe odnoszenie się do wszystkich zarzutów odwołania z uwagi na kasacyjny charakter wydanego aktu (zob. s. 31 – 39 zaskarżonej decyzji).

3. Postępowanie sądowe.

3.1. W skardze na decyzję Dyrektora IC, wnosząc o jej uchylenie w całości, pełnomocnik skarżącej (adwokat) postawił zarzuty naruszenia przepisów:

- art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 4 i 5 oraz art. 42 ust. 1 pkt 7 upa poprzez bezpodstawne uznanie, że w sprawie mogło dojść do naruszenia warunków stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, pomimo, że z tytułu każdej z dostaw zakwestionowanych w decyzji Spółka dochowała warunków wynikających z ustawy akcyzowej - dokumenty handlowe zostały dołączone do wysłanych wyrobów

i potwierdzone przez odbiorców tych wyrobów w innych państwach UE;

- art. 42 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 4 i 5 oraz art. 42 ust. 1 pkt 7 upa w zw. z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji

o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284; dalej: "Konwencja") poprzez dopuszczenie możliwości nałożenia podatku na Spółkę

w wyniku nieprawidłowości po stronie nabywcy (lub działającego w jego imieniu przewoźnika) w sytuacji gdy Spółka nie miała możliwości kontroli transakcji, ze względu na fakt, iż transport organizował nabywca;

- art. 8 ust. 2 pkt 4 upa poprzez dopuszczenie możliwości nałożenia podatku

na Spółkę w wyniku nieprawidłowości po stronie nabywcy (lub działającego w jego imieniu przewoźnika) których zidentyfikowano, a w efekcie możliwe było obciążenie tych podmiotów obowiązkiem zapłaty akcyzy;

- art. 233 § 2 Op poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo, że niezależnie od dalszych czynności dowodowych, w sprawie powinna być wydana decyzja umarzająca postępowanie wobec dochowania przez Spółkę warunków stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy.

3.2. Uzasadniając skargę jej autor przedstawił przebieg postępowania w sprawie i stanowisko organów podatkowych obu instancji, a następnie rozwinął poszczególne zarzuty, powołując się przy tym na poglądy prawne prezentowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także sądowoadministracyjnym, na tle przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o podatku akcyzowym i prawa unijnego, potencjalnie znajdujących zastosowanie w sprawie. Podkreślił, że w sytuacji, gdy Spółka posiada wszelkie wymagane prawem dokumenty, a brak jest jakichkolwiek dowodów jej uczestnictwa, wiedzy lub świadomości co do domniemanych nieprawidłowości w obrocie towarami – wyciąganie wobec Spółki negatywnych konsekwencji stoi w sprzeczności z fundamentalnymi zasadami porządku prawnego,

w tym z zasadą proporcjonalności oraz innymi standardami państwa prawnego wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP, a także ochroną własności na gruncie Konstytucji RP oraz Konwencji (zob. s. 3 – 18). Za bezzasadne autor skargi uznał nadto dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, gdyż bez względu na dodatkowe ustalenia, niezmienne pozostaną dotychczasowe, kluczowe dla sprawy ustalenia, że Spółka spełniła wszystkie warunki przewidziane przepisami prawa do zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy bez obowiązku zapłaty podatku. Za wadliwe uznał zatem zaskarżone rozstrzygniecie Dyrektora IC, który zdaniem skarżącej powinien zastosować art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Op, czyli uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie podatkowe w sprawie. Wskazał przy tym na wyjątkowy charakter decyzji kasacyjnej w świetle poglądów prawnych prezentowanych na tle w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 233 § 2 Op (zob. wyrok NSA z 13 września 2011 r., II FSK 2310/10, a także wyrok WSA w Gdańsku z 14 stycznia 2014 r., I SA/Gd 1439/12). Zasadą bowiem jest wydawanie przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnych, zgodnie z wyrokiem NSA z 27 listopada 2000 r., I SA/Ka 1288/00 (zob. s. 18 – 19 skargi).

3.3. Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ

na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "uppsa").

Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione (procesowe i materialnoprawne). Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

4.2. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor IC uznał, że należy uchylić decyzję wymiarową Naczelnika UC i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 233 § 2 Op. W celu prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego konieczne bowiem jest uzupełnienie materiału dowodowego

w znacznej części i dokonanie dodatkowych ustaleń faktycznych. Przedstawił przy tym szczegółowe zalecenia dotyczące poszczególnych zagadnień, które powinny zostać wyjaśnione i dokonania spójnych ustaleń faktycznych, z uwzględnieniem elementów pominiętych przez organ I instancji (w tym kwestia tzw. dobrej wiary).

4.3. Ramy prawne.

Zgodnie z art. 233 § 2 Op, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten stanowi realizację wyrażonej w art. 127 Op zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą istota tego postępowania polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli orzeczenia organu pierwszej instancji. Wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie

art. 233 § 2 Op możliwe jest wyłącznie wtedy, kiedy brak jest pełnych podstaw

do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przewidziana bowiem w przepisie art. 233 § 2 Op możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji stanowi odstępstwo od zasady szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty przez organy podatkowe obu instancji (zob. wyroki NSA: z 21 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1513/13; z 23 sierpnia 2016 r., II FSK 1711/14; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej także jako "CBOSA").

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, toteż nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 233 § 2 Op. Możliwość przewidziana w tym przepisie ma zastosowanie jedynie wyjątkowo przy rzeczywistym zaistnieniu okoliczności, o których w nim mowa. To organ odwoławczy decyduje o konieczności uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, gdyż organ ten sam nie jest uprawniony

do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tak szerokim zakresie.

Zgodnie z art. 229 Op "organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów

i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję." To, czy dodatkowe postępowanie dowodowe będzie jedynie uzupełniające czy też będzie stanowić postępowanie dowodowe w znacznej części, zależy od okoliczności danej sprawy. Przesądzająca przy tym nie jest ilość dowodów, jakie mają być przeprowadzone, choć jest to również ważny element, ale zakres faktów, jakie są przedmiotem dowodzenia. Sformułowanie "w znacznej części" jest nieostre, dlatego kwestię tę należy rozważać każdorazowo na tle okoliczności konkretnego przypadku (vide: wyrok NSA z 7 maja 2015 r., II FSK 320/15; CBOSA).

5. Zdaniem Sądu, wystąpiły przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 233 § 2 Op i wydania w realiach niniejszej sprawy decyzji kasacyjnej. Dyrektor IC wykazał, że wystąpiła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w znacznej części, celem dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych w celu realizacji dyspozycji przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 40 ust. 6, art. 42 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 pkt 2 oraz w konsekwencji art. 89 ust. 1 pkt 11 upa, niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Naczelnik UC nie dokonał bowiem kompleksowych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, pozwalających na określenie Spółce zobowiązania

w podatku akcyzowym w kwocie znacznie wyższej od deklarowanej, pomijając przykładowo możliwości nawiązania współpracy z innymi organami administracji publicznej, w tym z Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w W., na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do roli skarżącej w czynnościach mających na celu dokonanie oszustw podatkowych. Zdaniem Sądu, nie sposób wykluczyć,

że skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie dopełniła warunków zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy w dostawach wewnątrzwspólnotowych, które faktycznie najprawdopodobniej nie zostały dokonane. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone przez organy podatkowe, zgodnie z którym dla zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w dostawach wewnątrzwspólnotowych nie wystarczy spełnić warunki formalne, czyli posiadać stosowne dokumenty (formalnie poprawne), wskazane

w przepisach ustawy o podatku akcyzowym, rzekomo potwierdzające dostawę wewnątrzwspólnotową. Konieczne bowiem jest potwierdzenie wiarygodności tych dokumentów w sensie materialnym. W realiach niniejszej sprawy za wysoce prawdopodobną należy zaś uznać okoliczność wskazywaną przez organ I instancji, dotyczącą faktycznego braku dostaw wewnątrzwspólnotowych.

Tym bardziej, że z ustaleń faktycznych dokonanych przez Naczelnika UC wynika, iż oleje smarowe produkowane przez Spółkę bywały przedmiotem dostaw do krajowych stacji paliw. Czyli zastosowanie w sprawie mogą znajdować przepisy art. 86 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 pkt 11 upa, gdyż do wyrobów energetycznych, w rozumieniu ustawy, zalicza się wyroby objęte pozycjami CN 2701, 2702 oraz od 2704 do 2715, zaś stawka akcyzy dla dostawy olejów smarowych o kodach CN od 27101971 do 27101999

(ze wskazanymi wyłączeniami) wynosi 1.180 zł za 1000 litrów. Wystąpiły zatem podstawy faktyczne i prawne do kontynuowania postępowania podatkowego w sprawie. W przypadku potwierdzenia zasadności stanowiska Naczelnika UC w wyniku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, konieczne jest również ustalenie, czy Spółkę należy obciążyć odpowiedzialnością podatkową związaną z tym, że nie zostały spełnione warunki zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy.

6. W świetle powyższych rozważań za chybione Sąd uznał zarzuty skargi, gdyż wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie przez Dyrektora IC w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 233 § 2 Op. Brak było przy tym podstaw faktycznych uzasadniających zastosowanie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Op, czyli uchylenia decyzji Naczelnika UC i umorzenia postępowania podatkowego w sprawie. Co prawda, organ odwoławczy nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosownych rozważań na tle zawartego w odwołaniu wniosku skarżącej o umorzenie postępowania podatkowego, po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, ale w świetle istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających kontynuowanie postępowania podatkowego, uchybienie to, podobnie jak i inne uchybienia związane ze sposobem uzasadnienia zaskarżonej decyzji, czyli naruszenie art. 210 § 4 Op, nie ma istotnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Wbrew argumentacji przedstawionej przez autora skargi, wskazane przez Naczelnika UC wątpliwości co do faktycznego zrealizowania dostawy wewnątrzunijnej, pomimo spełnienia przez skarżącą warunków formalnych, o których mowa w art. 40 ust. 6 i art. 42 ust. 1 pkt 7 upa, potwierdzają możliwość obciążenia skarżącej odpowiedzialnością podatkową związaną z tym, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy. Jednak z uwagi na konieczność dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych w wyniku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do dokonywania przez Sąd w sposób wiążący oceny prawnej stawianych przez Spółkę zarzutów materialnoprawnych. Poza tym, że w realiach niniejszej sprawy, mając na uwadze regulacje prawne przewidziane w przepisach, które stanowią dla skarżącej podstawę prawną formułowanych zarzutów, tj. art. 8 ust. 2 pkt 4, art. 41 ust. 4 i 5 oraz art. 42 ust. 1 pkt 7 i ust. 2 upa, w ocenie Sądu brak było podstaw do wniosku, że postępowanie podatkowe w sprawie powinno zostać umorzone przez organ odwoławczy. Uchybienia organu pierwszej instancji związane z odstąpieniem

od obowiązku dokonania ustaleń faktycznych uzasadniających zastosowanie właściwie zidentyfikowanych norm prawa materialnego, związane ze wskazaną przez organ odwoławczy koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, stanowiły podstawę dla Dyrektora IC do wydania decyzji kasacyjnej, zgodnie z art. 233 § 2 w związku z art. 127 Op. W rozpoznawanej sprawie konieczne bowiem jest odkodowanie przebiegu transakcji, o których mowa w przedstawionej przez Spółkę dokumentacji podatkowej oraz ustalenie charakteru udziału skarżącej w ewentualnych oszustwach podatkowych związanych z wykorzystywaniem olejów smarowych produkowanych przez Spółkę na terenie kraju wbrew temu, co wynika z dokumentacji podatkowej zgromadzonej przez skarżącą.

7. Zdaniem Sądu, zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy następuje

w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, o których mowa

w art. 40 ust. 6 upa, jeżeli spełnione są łącznie przesłanki przewidziane w art. 41 ust. 1 pkt 7 upa, czyli faktycznie zostanie dokonana dostawa wewnątrzwspólnotowa wyrobów akcyzowych, zgodnie z treścią dokumentacji podatkowej posiadanej przez podmiot wysyłający, z dniem otrzymania przez podmiot wysyłający, który dokonał tej dostawy, dokumentu handlowego lub innego dokumentu potwierdzającego dostawę wyrobów akcyzowych na terytorium państwa członkowskiego. Dokumenty te należy zaś uznać

za kończące procedurę zawieszenia poboru akcyzy w sposób oczekiwany przez podmiot wysyłający tylko wówczas, gdy odzwierciedlają rzeczywistość w sensie przedmiotowym oraz podmiotowym (materialnym). Jeżeli dokumenty, o których mowa

w art. 42 ust. 1 pkt 7 upa, nie odzwierciedlają rzeczywistości w sensie materialnym, to skarżąca może uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 11 upa wówczas, gdy wykaże, że nie wiedziała oraz nie mogła wiedzieć

o tym, że bierze udział w czynnościach mających charakter oszustw podatkowych. Zachowanie należytej staranności w przypadku produktów akcyzowych ma szczególne znaczenie, gdyż w obrocie tymi towarami funkcjonują firmy tylko firmujące ten obrót,

a fakt odpowiedniej weryfikacji odbiorców ma szczególne znaczenie dla dopełnienia warunków zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy (zob. wyrok WSA

w Gliwicach z 17 maja 2016 r., III SA/Gl 1097/15; CBOSA). Przepisy ustawy o podatku akcyzowym należy nadto interpretować w sposób prounijny, za podstawę ustaleń faktycznych przyjmując prawdę materialną, a tylko wyjątkowo formalną (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 2 czerwca 2016 r. w sprawie C – 418/14 ROZ-ŚWIT (Lex nr 2051260). Zdaniem Sądu, tylko w przypadku wyrobów akcyzowych faktycznie objętych potwierdzeniem odbioru zobowiązanie podatkowe nie powstaje i wygasa powstały w wyniku dokonania określonej czynności podlegającej opodatkowaniu obowiązek podatkowy ciążący na podatniku. Nie można uznać, że zobowiązanie nie powstaje, a obowiązek podatkowy wygasa również w stosunku do części wyrobów nieobjętych potwierdzeniem odbioru. Nie sposób zaliczyć do wyrobów objętych potwierdzeniem odbioru tych wyrobów akcyzowych, które faktycznie nie zostały objęte dostawą wewnątrzwspólnotową, pomimo tego, że zostały wymienione w stosownym dokumencie, o którym mowa w art. 42 ust. 1 pkt 7 upa. Za dopuszczalne należy bowiem uznać - w zakresie interpretacji art. 42 ust. 1 pkt 3 - 7, art. 41 ust. 4 i 5 upa oraz kompetencji organu do określenia wysokości zobowiązania podatkowego, które nie zostało zapłacone w terminie - zastosowanie wnioskowania a fortiori: "Jeżeli A, to tym bardziej B" w postaci argumentum a maiori ad minus (wnioskowania z większego

na mniejsze): "Komu wolno jest więcej, temu tym bardziej wolno jest mniej". Skoro organ podatkowy ma kompetencję do określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym w związku z zakończeniem procedury zawieszenia poboru akcyzy

w stosunku do wszystkich wyrobów, co do których podmiot prowadzący skład podatkowy nie otrzymał w przewidzianym terminie potwierdzenia odbioru tych wyrobów, to tym bardziej ma kompetencję do określenia wysokości zobowiązania podatkowego podmiotowi prowadzącemu skład podatkowy w stosunku do tych tylko wyrobów, które nie zostały objęte potwierdzeniem w rozumieniu art. 41 ust. 5 upa (zob. wyrok NSA z 19 marca 2015 r., I GSK 1987/13; ONSAiWSA 2016/1/14, POP 2015/2/180-183, CBOSA oraz Lex nr 1665682).

8. Dodać należy, że obowiązkiem organu wydającego decyzję, szczególnie wymiarową, jest precyzyjne wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności (należy wskazać w aktach podatkowych poszczególne dowody z podaniem nr karty). Uzasadnienie prawne powinno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji

z przytoczeniem przepisów prawa. W świetle art. 210 § 4 Op za niewystarczające należy uznać opisywanie w uzasadnieniu decyzji przebiegu postępowania w sprawie

i cytowanie poszczególnych przepisów, jeżeli organ nie wyjaśni powodów, dla których znajdują one zastosowanie w sprawie. Kopii dokumentu nie można uznać za dokument, jeżeli nie zawiera potwierdzenia jej zgodności z oryginałem przez osobę uprawnioną.

9. Mając na uwadze powyższe rozważania, działając na podstawie art. 151 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę.