Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 506/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także: Kolegium) decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], po rozpoznaniu odwołania A. M. (dalej także: skarżący) od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy [...] (dalej: Wójt) decyzji z [...] marca 2020 r., znak: [...] [...], odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką H. M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 257 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej także: u.ś.r.), orzekło o utrzymaniu w mocy tej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia Wójt wskazał to, że skarżący nie spełnił przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., którą jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego między potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką oraz niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Takie stanowisko Wójta wynikało ze stwierdzenia, że w sytuacji gdy dwie siostry skarżącego otwarcie deklarowały, iż zajmą się matką, nie można mówić, że rezygnacja skarżącego z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej, stałej opieki nad matką była konieczna.

Rozpatrując wniesione odwołanie Kolegium podzieliło stanowisko Wójta co do braku spełnienia przez skarżącego przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium zauważyło, że skarżący, który podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonek rolnika, złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 17b ust. 1 i ust. 2 u.ś.r.). Nie przesądza to jednak, zdaniem Kolegium, o spełnieniu przezeń wspomnianej przesłanki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarówno bowiem w przypadku rolnika, jak i małżonka rolnika, istotne dla bytu ubezpieczenia jest prowadzenie działalności rolniczej, która może również polegać na zarządzaniu. Zgodnie z art. 5 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174 ze zm.) przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 21 czerwca 2016 r., I UK 219/15, spójnik "chyba że" użyty w tym przepisie wskazuje, że w sytuacjach wykluczających możliwość współpracy małżonka rolnika przy prowadzeniu działalności rolniczej (nie pracuje w tym gospodarstwie rolnym lub gospodarstwie domowym) nie podlega on ubezpieczeniu rolniczemu na zasadach przewidzianych dla rolnika, a nie oznacza, że warunkiem podlegania przez niego rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu jest stała osobista praca w gospodarstwie rolnym, tak jak jest to w przypadku domownika. Przepisy u.ś.r. nie definiują pojęcia "zaprzestania prowadzenia" gospodarstwa rolnego, co może oznaczać, że ocenę w tym zakresie pozostawia samej osobie składającej oświadczenie, o którym mowa w art. 17b ust. 2 u.ś.r., przy czym oświadczenie to może podlegać ocenie, jak każdy inny dowód w sprawie zgodnie z art. 80 k.p.a. Stąd też w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że "prowadzenie" oznacza sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Dlatego należy przyjąć, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego jest stanem faktycznym, w którym to rolnik (małżonek rolnika) nie tylko faktycznie nie wykonuje pracy w swoim gospodarstwie, ale również nie zarządza nim ani nie sprawuje nad nim nadzoru. Choć więc skarżący oświadczył, że 30 września 2019 r. zrezygnował z prowadzenia gospodarstwa rolnego i z pracy w tym gospodarstwie, zdaniem organu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie uzasadniał wniosku, że fakt ten jest spowodowana koniecznością opieki nad matką oraz że opieka nad nią wyklucza jego aktywność zarobkową, skoro dwie siostry skarżącego oświadczyły, że są w stanie zająć się matką.

Kolegium zauważyło, że matka skarżącego ma cztery córki. Mieszkająca w W. siostra A. K. wyjaśniła, że nie jest w stanie pomagać matce usługowo ani finansowo. B. Ż., która mieszka w [...], ale przebywa w W. ze względu na swoje leczenie, wyjaśniła, że nie jest w stanie pomagać matce, gdyż sama wymaga pomocy. Natomiast, zdaniem Kolegium, istotne w tej kwestii jest to, że mieszkająca niecałe 600 m od domu skarżącego siostra B. K. (59 lat) twierdzi, że jest w stanie zapewnić opiekę matce nie tylko doraźnie, w razie gdyby brat potrzebował wykonać prace polowe, ale także na stałe i bez konieczności rezygnacji z pracy zawodowej, tak jak to miało miejsce do kwietnia 2019 r. Inna siostra skarżącego, mieszkająca w L. J. M. (63 lata), emerytka pracująca w Niemczech jako opiekunka osób starszych, stwierdziła, że gdyby zaszła taka potrzeba również ona byłaby w stanie zająć się matką lub udzielać jej pieniężnej pomocy w wysokości po 300 zł miesięcznie. Kolegium wskazało, że nie kwestionuje, iż skarżący opiekuje się matką i z powodu tej opieki zrezygnował z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jednakże organ ocenił, że powoływane przez skarżącego okoliczności, z powodu których uważa, że wyłącznie on może być opiekunem matki –czyli zajęcie zarobkowe siostry J. oraz konflikt matki z siostrą B., którego występowanie sama córka B. kwestionuje, a którego źródła powstania są odmiennie postrzegane przez rodzeństwo, według skarżącego źródłem tym jest choroba matki, a według siostry J. kwestia dysponowania przez siostrę B. emeryturą matki – nie są okolicznościami uniemożliwiającymi spełnienie przez siostry skarżącego ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego wobec matki, w formie osobistej opieki. Dlatego też, w ocenie Kolegium, przy właściwej organizacji i wsparciu co najmniej tych osób, skarżący może pogodzić aktywność zawodową, w tym aktywność, jaką jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, z opieką nad matką w opisanym przez niego zakresie. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że – jak wskazało Kolegium – obowiązek alimentacyjny dzieci nie sprowadza się wyłącznie do osobistej opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym rodzicem. Jeżeli więc siostry skarżącego nie będą mogły go wesprzeć w osobistej opiece nad matką, to mogą wywiązać się ze swojego obowiązku alimentacyjnego poprzez częściowe sfinansowanie sprawowania opieki nad nią przez inne osoby niż skarżący.

W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił organom naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w sytuacji, kiedy inne osoby zobowiązane do alimentacji mogą pomóc w opiece nad niepełnosprawnym, a sam opiekun nie musiałby wówczas rezygnować z zatrudnienia, podczas gdy nie istnieje w tym przepisie przesłanka "braku innych osób" mogących sprawować opiekę;

- art. 6, 7 i 107 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okoliczności, która nie ma znaczenia prawnego i nie wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a także niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzez nieustalenie ustawowych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 9, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania sprawy, sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny, niespełniający wymogów wskazanych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz pominięcie argumentów merytorycznych i zarzutów podnoszonych w odwołaniach skarżącego, poprzez ogólnikowe wskazanie, że są one nietrafne.

Skarżący podkreślił, że niezasadne jest stanowisko Kolegium co do możliwości sprawowania przez niego opieki nad matką wraz z dwiema siostrami w zakresie, który nie wymaga od niego rezygnacji z aktywności zawodowej. Wskazał, że sama deklaracja pomocy nie ma znaczenia prawnego, gdyż siostry wiedząc, że skarżący rezygnuje z prowadzenia gospodarstwa rolnego z powodu opieki nad matką, nie podjęły żadnych działań faktycznych zmierzających do odciążenia go w czynnościach opiekuńczych. Poza tym obie siostry pracują, w tym jedna (J.) w Niemczech. Od kwietnia 2019 r. matka stale przebywa u niego, gdyż córka B. nie zapewniała jej odpowiedniej opieki, gdyż czynności opiekuńcze cedowała na innych członków rodziny. Poza tym siostra ta nie wykazuje rzeczywistej chęci do wypełnienia obowiązku opiekuńczego wobec matki, a jej zapewnienia pozostają jedynie deklaracjami bez pokrycia. Podniósł, że w świetle przeprowadzonych w sprawie rodzinnych wywiadów środowiskowych oraz innych dowodów zebranych w sprawie, nikt poza nim nie sprawuje rzeczywistej opieki nad matką. Zarzucił, że jakkolwiek organ nie wyjaśnił, jaki związek z przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ma możliwość organizacji opieki nad podopiecznym przez kilka osób zobowiązanych do alimentacji, to – jak wyjaśnił NSA w wyroku z 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 – prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje osobie fatycznie sprawującej opiekę, a nie osobie, która taką opiekę jedynie deklaruje.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W odniesieniu do trybu rozpoznania sprawy przez Sąd należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego zawarł w skardze wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Sprawa została jednak rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, a z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że matka skarżącego jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, która ze względu na stan zdrowia jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy innych osób w celu zaspokajania podstawowych czynności życia codziennego.

Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny, czy skarżący spełnia drugą, podstawową w niniejszej sprawie, przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jaką jest istnienie relewantnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ma to związek z tym, że obok skarżącego są – zdaniem organów – też inne osoby, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny względem matki skarżącego, a które wespół ze skarżącym mogłyby tę opiekę świadczyć, a co za tym idzie skarżący nie był zmuszony do rezygnacji z aktywności zawodowej w celu sprawowania osobistej opieki nad matką.

Zgodnie z art. art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 281 ze zm.),

4) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.; dalej: k.r.o.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W świetle tego przepisu, niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, winny pozostawać w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Związek ten powinien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca rezygnuje bądź nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź rezygnuje z prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Oczywiste jest bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne, stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane w związku z samą tylko opieką nad chorym, której podejmowanie wynika przecież z prawnego i moralnego obowiązku względem osób najbliższych – w niniejszej sprawie syna względem matki – lecz wymagane jest stwierdzenie faktycznego braku możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź prowadzenia gospodarstwa rolnego, wskutek konieczności sprawowania opieki nad osobą bliską.

Podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącego, ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organy dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz prawidłowo zastosowały te przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Stosownie do art. 7 k.p.a., organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

W świetle tych przepisów organy są zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły wskazanych reguł postępowania, gdyż zebrały wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z wymogami art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Ponownie należy wskazać, że w sprawie jest niekwestionowane, że matka skarżącego z powodu niepełnosprawności wymaga opieki i pomocy innych osób. Nie jest to jednak jedyna z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem art. 17 ust. 1 u.ś.r. wprowadza także wymóg, by opieka ta była tego rodzaju, że jej podjęcie kolidowałoby w sposób obiektywny z możliwością kontynuowania lub podjęcia jakiegokolwiek i w jakimkolwiek wymiarze czasu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., w tym uniemożliwiałaby prowadzenie gospodarstwa rolnego.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżący wraz z żoną M. M. figurują w ewidencji podatkowej Gminy [...] jako właściciele gospodarstwa rolnego o pow. 1,9184 ha fiz., 0,4483 ha przel., a jego żona dodatkowo jako właścicielka gospodarstwa rolnego o pow. 1,97 ha fiz., 0,7215 ha przel. (zob. zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 17 stycznia 2020 r.). Od 23 grudnia 1997 r. skarżący podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników jako małżonek rolnika, z wyjątkiem okresu od 1 stycznia 2005 r. do 2 września 2008r., gdy podlegał temu ubezpieczeniu na wniosek (zob. zaświadczenie KRUS z 27 stycznia 2020 r.).

Spełnienie warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wymaga, aby skarżący, jako małżonek rolnika, powinien zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego, o czym zapewnia składając stosowne oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 17b ust. 1 i ust. 2 u.ś.r.).

Jakkolwiek poza sporem jest, że skarżący oświadczył, że z dniem 30 września 2019 r. zrezygnował zarówno z prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak i z pracy w gospodarstwie rolnym, to Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż mimo tego materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie daje przekonujących argumentów do uznania, że absencja zawodowa skarżącego jest spowodowana koniecznością opieki nad matką oraz że opieka ta wyklucza aktywność zarobkową, skoro dwie siostry skarżącego otwarcie deklarują, że zajmą się matką.

Odnosząc się do tej kwestii należy w pierwszej kolejności wskazać, iż Sąd uznaje za przekonujące wywody Kolegium co do tego, że w przypadku małżonka rolnika, podobnie jak w przypadku rolnika, istotne dla bytu ubezpieczenia jest prowadzenie działalności rolniczej, która może również polegać na zarządzaniu. Nie ma w tym miejscu potrzeby powtarzać tych wywodów organu odwoławczego, przedstawionych już w uzasadnieniu niniejszego wyroku, lecz należy podkreślić, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego jest stanem faktycznym, w którym to rolnik bądź małżonek rolnika nie tylko faktycznie nie wykonuje pracy w swoim gospodarstwie, ale również nie zarządza nim, nie sprawuje nad nim nadzoru.

Mając to na uwadze trafnie organ odwoławczy wskazał, że istotne znaczenie dla oceny spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., którą jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego między potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką oraz niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, miały deklaracje dwóch sióstr skarżącego. Chodzi tu o oświadczenia B. K. i J. M., zawarte w przeprowadzonych z nimi wywiadach środowiskowych, omówionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pisemne stwierdzenia pracownika przeprowadzającego z nimi te wywiady oraz stwierdzenia samego skarżącego, że w jego gospodarstwie rolnym były uprawniane wyłącznie zboża, co potwierdza wywiad środowiskowy przeprowadzony z nim 10 stycznia 2020 r. Skarżący nie zakwestionował przy tym skutecznie faktu, że mieszkająca w pobliżu skarżącego, siostra B. K. stwierdziła, że jest w stanie zapewnić opiekę matce nie tylko doraźnie, w razie gdyby brat potrzebował wykonać prace polowe, ale także na stałe i bez konieczności rezygnacji z pracy zawodowej, tak jak to miało miejsce do kwietnia 2019 r. Co więcej także mieszkająca w L. J. M., emerytka pracująca z trzymiesięcznymi przerwami w Niemczech jako opiekunka osób starszych stwierdziła, że gdyby zaszła taka potrzeba również jest w stanie zająć się matką lub udzielać jej pieniężnej pomocy w wysokości po 300 zł miesięcznie. Zarazem, wbrew twierdzeniom skarżącego, żaden ze znajdujących się w aktach dokumentów nie wskazywał, aby siostry nie podjęły żadnych działań faktycznych zmierzających do wywiązania się ze swoich deklaracji. Bezsporne jest przy tym, co organ dostrzegł w odpowiedzi na skargę, że sam skarżący niczego takiego nie sygnalizował w postępowaniu administracyjnym, nie mówiąc nawet o przedłożeniu przeciwdowodów celem wykazania istnienia takiego, odmiennego od przyjętego przez organy, stanu rzeczy. Także na obecnym etapie postępowania skarżący nie wykazał w żaden sposób, by pojawiły się takie nowe, nieznane w dacie wydania decyzji, a istniejące wówczas okoliczności, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

Bezsprzecznie skarżący zwracał uwagę jedynie na pracę, jaką wykonuje siostra J. oraz na konflikt pomiędzy matką a siostrą B., którego źródła powstania odmiennie postrzegało rodzeństwo. Według bowiem skarżącego źródłem tym jest choroba matki, a według siostry J. kwestia dysponowania przez siostrę B. emeryturą matki. Zdaniem Sądu, słusznie Kolegium nie uznało, aby okoliczności te były wystarczające do wykluczenia możliwości sprawowania przez te siostry skarżącego opieki nad matką wespół z nim. W konsekwencji zasadnie Kolegium odmówiło przyjęcia, że jedynie skarżący może być opiekunem matki. Okoliczności sprawy wskazywały bowiem, jak podniesiono w odpowiedzi na skargę, czego skarżący nie zakwestionował także w skardze do Sądu, że siostra B. mimo pracy zawodowej opiekowała się matką na stałe, a więc tym bardziej mogłaby zaopiekować się nią obecnie doraźnie, co zresztą deklarowała. Niewątpliwie zgodny z regułami doświadczenia życiowego jest zarazem pogląd Kolegium, że w opiece nad matką, tak jak dotychczas, mogliby pomagać tej siostrze skarżącego jej domownicy, czyli mąż i dzieci. Jednocześnie z tych samych powodów oraz mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, nie sposób przyjąć, jak tego domaga się skarżący, że z tego względu opieka ta nie byłaby odpowiednia, skoro według niego samego przyczyna wyprowadzenia się matki z domu tej córki leżała gdzie indziej i był nią spór między matką a córką na tle okoliczności – co oczywiste – niemających bezpośredniego związku z jakością sprawowanej opieki nad matką. Co więcej, skoro sama córka J. znając swoją sytuację oświadczyła jednoznacznie, że w jej przypadku możliwe byłoby podjęcie każdego rodzaju opieki, o ile zaszłaby taka konieczność, to znaczy, jak zasadnie wskazało Kolegium w odpowiedzi na skargę, że osoba ta wzięła pod uwagę także to, że okresowo, co pewien czas, wyjeżdża za granicę do pracy.

Z tych powodów za prawidłowe uznaje Sąd stanowisko Kolegium, że w stanie faktycznym obowiązującym w postępowaniu administracyjnym zostało wykazane, że przy właściwej organizacji i wsparciu co najmniej dwóch sióstr skarżący może pogodzić aktywność zawodową, w tym aktywność jaką jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, z opieką nad matką w zakresie przez niego opisanym. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie można za nieracjonalny oraz niezgodny z regułami doświadczenia życiowego uznać wniosku Kolegium, iż zakres tej opieki nie wyklucza skarżącego z aktywności zarobkowej, a mając na uwadze deklaracje wskazanych wyżej sióstr skarżącego, opiekę nad matką można tak zorganizować, że żadne z dzieci H. M. nie będzie zmuszone do znaczącej zmiany dotychczasowego trybu życia.

Trafnie również Kolegium stwierdziło, że obowiązek alimentacyjny dzieci nie sprowadza się wyłącznie do osobistej opieki nad niepełnosprawnym, niezdolnym do samodzielnej egzystencji rodzicem, gdyż zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek ten polegający na dostarczaniu środków utrzymania rodzicom, obciążający w tym przypadku rodzeństwo, może być realizowany zarówno poprzez świadczenia w naturze (osobiste świadczenia), jak i świadczenia w pieniądzu. Nie ulega zarazem wątpliwości, że to, w jakim zakresie każda z osób zobowiązanych zaspokoić ma usprawiedliwione potrzeby matki jest kwestią wzajemnych ustaleń między rodzeństwem, zwłaszcza że stosownie do art. 129 § 2 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w tym samym stopniu w częściach równych odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Skoro zatem siostry skarżącego nie będą mogły wesprzeć go w osobistej opiece nad matką, to mogą i zarazem powinny wywiązać się ze swojego obowiązku alimentacyjnego poprzez choćby częściowe sfinansowanie opieki nad nią. Jest to tym bardziej uzasadnione, że, jak zauważyło Kolegium, osoby te mają realne możliwości wsparcia w tym zakresie matki, gdyż B. pracuje, A. oprócz dochodu z pracy ma uprawnienie do emerytury, podobnie jak J., która wprost oferuje konkretną pomoc finansową. Natomiast stanowisko zawarte w wyroku NSA z 12 maja 2017 r., I OSK 328/16, zostało wyrażone na gruncie istotnie odmiennego stanu faktycznego i prawnego, dlatego też nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej podkreślenia wymaga, że Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 7, 9, 11 i 107 k.p.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zarazem wątpliwości, że wbrew twierdzeniom strony, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób odpowiadający w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).