Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 127/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt. 9, art. 20 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2002 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 20 czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2002 r. w kwocie 41.462 zł - uchylił w całości decyzję organu I instancji i ustalił zobowiązanie podatkowe w tym podatku w kwocie 38.990 zł.

Organ I instancji podał, iż w dniu 12 grudnia 2006r. wszczęte zostało postępowania kontrolnego wobec J. i R. małż. M., w zakresie źródeł pokrycia wydatków poniesionych w latach 2001-2004, bowiem wydatki poniesione przez małżonków w tym okresie na budowę domu w B. P., w którym mieszka syn A., znacznie przekroczyły dochody z uzyskiwanych przez nich rent.

Ustalono, iż do 15 grudnia 2000r. małżonkowie M. uprawiali gospodarstwo rolne o pow. 27,79 ha w tym 5,19 ha lasu. Od 15 grudnia 2000r. do 5 stycznia 2004r. gospodarstwo oddane zostało w dzierżawę, a w dniu 5 stycznia 2004r. aktem notarialnym przekazane zostało na synów A. i T. J. M. od 30 listopada 2000r. pobiera rentę i R. M. także pobiera rentę rolniczą (uprawnienia nabyła od 1 grudnia 1994r.). Przed uzyskaniem świadczeń rentowych małżonkowie pobierali zasiłki chorobowe. J. M. pobierał też od 1999r. zasiłek pielęgnacyjny na niepełnosprawną córkę E. Małżonkowie nie składali zeznań o osiągniętych dochodach, rozliczając się za pośrednictwem płatnika – KRUS. W dniu 24.09.2000r. nabyli samochód osobowy BMW [...] za kwotę 28.000 zł ( podatek 640 zł), a w dniu 16.04.2002r. samochód Seat [...] wartości rynkowej 15.000 zł (PCC 300zł). W 2002r. zbyli samochód Polonez [...] rok prod. 1992 – wartości rynkowej 3000 zł.

Małżonkowie prowadzili w B. P. budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W dniu 17 maja 2001r. wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tego budynku, a w dniu 11 grudnia 2004r. złożono zawiadomienie o zakończeniu budowy.

W oświadczeniach o stanie majątkowym na dzień 1 stycznia 2001r. małżonkowie wykazali:

1/Nieruchomości:

a/ siedlisko gosp.roln. w Łomazach 1698 m kw. o wartości 120.000 zł;

b/ grunty orne, las w L., działka budowlana w B. P. – 97.000 zł;

2/ środki pieniężne w PKO BP ok. 20.000zł;

3/ rzeczy ruchome: - BMW 93r. – 23.000 zł, Polonez 92r. – 2000 zł, ciągnik rolniczy – 15.000 zł.

4/ inne – 250.000,-

W oświadczeniu na dzień 31 grudnia 2002r. – nieruchomości oraz środki pieniężne na rachunku bankowym jak wyżej, zaś rzeczy ruchome: samochód Seat [...] rok prod.1996 – 13.000zł, ciągnik rolniczy – 13.000 zł, inne: oszczędności – 200.000,-.

Złożyli też oświadczenie o poniesionych wydatkach, w których wykazali koszty utrzymania rodziny na kwotę łącznie 12.460 zł oraz związane z budową 44.000 zł. Przedstawili też dowody m.in. na sprzedaż w dniu 28.02.2002r. samochodu Polonez

za cenę 1500zł, sprzedaż w dniu 10.12.2003r. samochodu BMW za cenę 18.000 zł oraz zakup w dniu 16.04.2002r. samochodu Seat Ibiza rok prod. 1996r. za cenę 13.000zł.

Ponieważ w oświadczeniach majątkowych i wyjaśnieniach małżonkowie stwierdzali, że w 2002r. posiadali oszczędności w bankach oraz w kwocie 250.000 zł ( początkowo utrzymywali, że były to oszczędności w dolarach) pochodzące z dochodów gospodarstwa rolnego w L., które prowadzili do końca 2000r. organ dokonał oceny dochodowości tego gospodarstwa w latach 1992-2000 oraz ponoszonych w tych latach wydatków i uznał wyjaśnienia te i oświadczenia za niewiarygodne. Ustalił, że J. M. posiadał rachunek w Banku Spółdzielczym w L., na który ostatni raz w 2001r. wpłynęły należności za żywic i mleko w kwocie 3.690,53 zł. R. M. posiadała oszczędnościowe książeczki terminowe, a odsetki z lokat wyniosły w 2002r. 3.299,61zł oraz obiegową książeczkę oszczędnościową w PKO BP, na której na przestrzeni 2002r. dokonywała wielokrotnych wpłat na łączną kwotę 493.800 zł i w odstępach kilkudniowych wypłat na łączną kwotę 437.647,30 zł, przy czym na początek roku na tej książeczce pozostawała suma salda roku 2001 w kwocie 6.367,30 zł, a na koniec roku kwota 62.520zł. Za niewiarygodne, bo niepotwierdzone żadnym dowodem, uznał organ wyjaśnienia, iż pieniądze wpłacane do Banku pochodziły z wcześniejszych wypłat, sprzedaży dolarów, czy dobytku. Analiza wypłat pomniejszonych o bezsporne wydatki wskazuje, że wpłaty są wyższe niż wcześniejsze wypłaty, nawet po uwzględnieniu ponownych wpłat powiększonych o udokumentowane dochody. Nie przedstawiono dowodów potwierdzających sprzedaż dolarów, przy czym sprzedaż dolarów i uzyskanie polskich złotych celem wpłaty na książeczkę, a następnie w bardzo krótkim czasie wypłata tych pieniędzy nie znajduje, w ocenie organu podatkowego, racjonalnego uzasadnienia.

Nie uznano więc za wiarygodne twierdzeń podatników, iż na początek 2002r. posiadali oszczędności w kwocie 250.000, a na koniec roku 200.000 zł.

Analizą dochodów i wydatków małżonków M. objęto okres od 1992 do 2000r., bowiem jak wyjaśnili oni, oszczędności gromadzone z dochodów gospodarstwa rolnego przed 1992r. przeznaczyli na rozbudowę budynku mieszkalnego, budynków gospodarczych, zakup maszyn i urządzeń rolniczych. Wydatki i dochody z tego okresu ustalone zostały na podstawie informacji i dowodów dostarczanych przez stronę, współmałżonka, ze Spółdzielni Mleczarskiej oraz opracowań przekazanych przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Grabowie w zakresie kosztów produkcji mleka, trzody chlewnej i bydła rzeźnego. Analiza ta wyklucza możliwość posiadania wskazywanych oszczędności (str.8 - 17 decyzji organu I instancji).

W tej sytuacji, na podstawie oświadczeń majątkowych i wyjaśnień strony, złożonych dokumentów, zeznań świadków oraz uzyskanych dokumentów bankowych organ ustalił, iż pozostający we wspólności majątkowej małżonkowie M. w 2002r. ponieśli wydatki: na utrzymanie pięcioosobowej rodziny – 12.460 zł, lokatę bankową - 3.000zł, zakup samochodu - 13.300 zł i budowę domu – 44.000 zł (łącznie 72.760 zł) oraz przyrost środków pieniężnych na rachunku bankowym w 2002r. - 56.152,70 zł.

Łącznie wydatki małżonków M. w 2002r. wynosiły 128.912,70 zł.

Wg ustaleń organu podatkowego w tym roku małżonkowie dysponowali dochodami z rent w kwocie 13.546,53 zł , odsetek bankowych w kwocie 3.299,61 zł , ze sprzedaży samochodu Polonez [...] – 1.500 zł (łącznie 18.346,14 zł). Ustalona na tej podstawie nadwyżka wydatków nad dochodami pochodzącymi ze źródeł ujawnionych stanowiła kwotę 110.566,56 zł, stąd za podstawę opodatkowania dla każdego z małżonków pozostających we wspólności majątkowej przyjęto kwotę 55.283 zł, wyliczając podatek stosownie do art. 30 ust.1 pkt. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w zw. z art. 6 ust.1 i art. 20 ust. 3 tej ustawy.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając wydanie tej decyzji z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 120,121,122,124,125,187 i 191 Ordynacji podatkowej, a poprzez obrazę art. 120 Ordynacji podatkowej także art. 7 oraz art.2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, a nadto art.20 ust.1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez niewłaściwe wykazanie podstawy opodatkowania spowodowane nieuwzględnieniem, iż poniesione wydatki zostały sfinansowane z oszczędności w dewizach, lokat oraz sprzedaży samochodu BMW.

Odnośnie poczynionych ustaleń faktycznych strona zakwestionowała przyjęty w postępowaniu fakt nabycia ciągnika rolniczego w 1991r. za kwotę 75 mln. 200tys. podczas, gdy faktycznie został nabyty w 1989r. za kwotę 27-28 mln. co oznacza, że na zakup ciągnika przeznaczono dochód ze sprzedaży mleka z 2 , a nie z 6 lat, przy czym w decyzji zaniżono cenę 1 litra mleka poprzez nieuwzględnienie wartości odebranych zacielonych jałówek. Ponadto błędnie zapisano w protokole zeznania, gdyż strona nie posiadała samochodu w latach 70-tych, lecz z lat 70-tych (Fiat 126p). W konsekwencji nie uwzględniono oszczędności posiadanych z powyższych tytułów. Ustalając dochody rodziny nie uwzględniono renty socjalnej córki E. w kwocie ok. 5.000 zł rocznie oraz przychodu ze sprzedaży samochodu BMW w wysokości 18.000 zł. W ocenie strony, naruszenie przepisu art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nastąpiło wskutek jego błędnej wykładni poprzez pominięcie możliwości finansowania wydatków ze środków pochodzących ze sprzedaży ww. samochodu, z likwidacji lokat oraz sprzedaży dewiz.

Organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania co do zasady podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji, jako dokonane bez naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów procedury podatkowej oraz art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wskazał, iż analizą dochodów i wydatków małżonków M. objęto okres lat 1992-2000 z uwagi na ich wyjaśnienia, że oszczędności gromadzone z dochodów gospodarstwa rolnego przed 1992r. przeznaczyli na jego rozbudowę i modernizację. Wydatki i dochody z okresu 1992-2000 ustalone zostały na podstawie informacji uzyskanych od samych małżonków, ze Spółdzielni Mleczarskiej w B. P., Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka oraz Powiatowego Inspektora Weterynarii, a także opracowań przekazanych przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Grabowie. Przy wyliczeniu dochodowości gospodarstwa rolnego z kosztów produkcji wyłączono koszty utrzymania budynków, nakłady pracy własnej, koszty wyposażenia gospodarstwa oraz wartość prosiąt i cieląt pochodzących – jak twierdziła strona - z własnego gospodarstwa. Wyliczenie dochodu za ww. okres dokonane przez organ I instancji jest rzetelne i nie zostało przez stronę podważone żadnym dowodem, skutecznie obalając twierdzenia małżonków, że na koniec 2000r. posiadali oszczędności. Biorąc zaś pod uwagę ustalone w trakcie postępowania źródła i wysokość przychodów osiągniętych w 2001 i 2002r. nie można uznać również za wiarygodne twierdzenia, że na koniec roku 2002 strona posiadała oszczędności w kwocie 200.000zł.

Strona nie przedstawiła żadnych danych pozwalających na weryfikację twierdzenia o zakupie dolarów, dowodów potwierdzających zakup, a następnie sprzedaż dolarów (np. dowodów zakupu, kwot, ilości, świadków), żadnych faktów umożliwiających zweryfikowanie złożonego w tym zakresie oświadczenia. Oceniając wiarygodność złożonego oświadczenia co do kwoty oszczędności organ wskazał na wielokrotną w toku postępowania jego zmianę co do rodzaju posiadanej waluty (dolary amerykańskie, kanadyjskie, polskie złotówki), co również ma wpływ na ocenę wiarygodności tych twierdzeń. Odnosząc się do zarzutu błędnego zapisu w protokole co do samochodu Fiat 126p organ wskazał, iż strona posiadając protokół z kontroli oraz protokół przesłuchania nie kwestionowała zapisów w nim zawartych. Co do wartości ciągnika, wyjaśnił, iż w tym zakresie oparto się o dowód w postaci pisma Zakładów Mechanicznych "URSUS" w Warszawie, a fakt rejestracji ciągnika w 1989r. nie dezawuuje tych ustaleń.

W ocenie organu odwoławczego, analiza operacji dokonanych na oszczędnościowej książeczce obiegowej należącej do R. M. oraz książeczkach terminowych w Banku PKO BP [...] pozwoliła organowi I instancji na prawidłową weryfikację twierdzeń strony co do źródeł pochodzenia pieniędzy przeznaczonych na wpłaty oraz przyczyn dokonywania tak częstych operacji wpłat i wypłat i ustalenia te i wnioski organ odwoławczy w całości podzielił. Analiza wypłat z książeczki pomniejszonych o wydatki na założenie lokat, wydatki budowlane, zakup samochodu bezpośrednio wskazuje, iż ponowne wpłaty są wyższe od wcześniejszych wypłat, co świadczy o przyroście na rachunku pieniędzy niepochodzących ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Nie można zatem podzielić zarzutów o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 122,187 i 191 Ordynacji podatkowej, a na prawidłowość poczynionych ustaleń nie wpływa również fakt odmowy przeprowadzenia rozprawy przed organem odwoławczym z udziałem sąsiadów strony (postanowienie z dnia 17.10.2007r.), na okoliczność uzyskania opinii co do ich sytuacji majątkowej i finansowej.

Wskazany w odwołaniu dochód ze sprzedaży samochodu BMW został uzyskany w 2003r., co bezspornie wynika z dowodów przedstawionych przez stronę.

W ocenie organu odwoławczego, nie można jednak nie podzielić zarzutów strony w części, gdy podnosi, iż po stronie przychodowej nie uwzględniono renty socjalnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego pobieranych dla córki E., pozostającej pod opieką we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkami M.

Kwotę dochodów 2002r. należało zatem zwiększyć w stosunku do przyjętej w decyzji organu I instancji o dochody z renty socjalnej pobieranej dla córki E. w kwocie 4.956 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 1.636,28 zł. Łącznie więc wynosiła ona 24.938,42 zł.

Uwzględniając, że ogólna kwota poniesionych, niekwestionowanych wydatków wynosiła 128.912,70 zł wysokość środków z nieujawnionych źródeł przychodu przeznaczonych na pokrycie wydatków oraz mienia zgromadzonego w 2002r. wynosi 103.974,28 zł, z czego na stronę przypada kwota 51.987 zł, a zatem podatek od dochodu wg stawki 75% wynosi 38.990 zł.

Z tych względów i na podstawie art. 30 ust.1 pkt. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w zw. z art. 6 ust.1 i art. 20 ust. 3 tej ustawy organ odwoławczy orzekł jak w decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. M. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem art. 121, 122, 124,125,127, 187§1, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną jego interpretację polegającą na nieuwzględnieniu przy określaniu podstawy opodatkowania możliwości finansowania wydatków z odsetek od lokat, dochodu ze sprzedaży dewiz oraz mienia z lat poprzednich.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, ze ustalając dochód za 2002r. pominięto odsetki od lokaty zlikwidowanej w dniu 27.06.2002r. określając dochód z tego tytułu na kwotę 3.299,61 zł, podczas gdy powinien on wynosić 4.299,61 zł. Nie uwzględniono również likwidacji lokat, które finansowały wydatki tego roku.

Ustalenia organu w zakresie dochodów gospodarstwa rolnego za lata 1992-2000 nie uwzględniają dokonanej w grudniu 2000r. wypłaty z książeczki obiegowej kwoty 55.406 zł, renty socjalnej córki E. w kwocie nie mniej niż 21.500 zł, darowizny od siostry skarżącej – J. zamieszkałej w K. – 6.300 dolarów kanadyjskich, oszczędności z tytułu niewydatkowanej kwoty na zakup Fiata 126p. ok. 1100 USD, różnicy w cenie zakupu ciągnika ok. 4750 USD, które to przedmioty zakupili w 1989r., a nie jak przyjął organ w 1973 i 1991r. Uwzględnienie tylko kwoty 55.406 zł spowodowałaby, że nadwyżka dochodów nad wydatkami z lat 1992-2000 stanowiłaby kwotę 34.726,90, która łącznie z saldem na tej książeczce na dzień 31.12.2000r. w kwocie 20.093,80 zł pozwalała na finansowanie wydatków 2001r. Odmienne ustalenia wskazują na tendencyjne prowadzenie postępowania, w celu wykazania z góry założonej tezy. Odmówiono przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z zeznań świadków, a także przeprowadzenia rozprawy, co czyni materiał dowodowy niepełnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i szczegółowo odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, a ustalenia organów podatkowych odpowiadają dyspozycji art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm. powoływanej dalej jako p.d.f.).

Zgodnie z art. 20 ust. 3 powołanej ustawy, wysokość podlegających opodatkowaniu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeśli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Przepis ten w zw. z art.20 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt. 9 ustawy p.d..f. , uprawnia organ podatkowy do wszczęcia postępowania w sprawie opodatkowania przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach w sytuacji, gdy z posiadanych przez organ informacji wynika, że podatnik poniósł w roku podatkowym wydatki przekraczające znane organowi dochody ze źródeł ujawnionych.

Ustalenie, że pozostający we wspólności majątkowej małżonkowie M. ponieśli w latach 2001 -2004 wydatki na zakup działki budowlanej i budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego przy deklarowanych niewielkich dochodach z rent rolniczych, co wskazywało na niewspółmierność dochodów małżonków do ich wydatków w poszczególnych latach, zobowiązywało organ do wszczęcia postępowania, w toku którego należało ustalić, czy poniesione wydatki znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w latach poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Zarzuty skargi w większości odnoszą się do ustaleń organów podatkowych w zakresie przyjętej dochodowości z gospodarstwa rolnego za lata 1992-2000 i związanej z tym możliwości zaoszczędzenia kwoty 250.000 zł wskazywanej przez małżonków na początek roku 2001 i mają wpływ na ustalenia faktyczne dotyczące tego roku podatkowego. Wskazać zatem należy, iż ustalenia organów podatkowych w zakresie tego roku podatkowego znalazły wyraz w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2007 [...] wydanej w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. w stosunku do R. M.. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2008r. w sprawie I SA/Lu 126/08 tut. Sąd oddalił skargę R. M. wniesioną na tę decyzję.

Z ustaleń organów podatkowych poczynionych odnośnie roku 2002 wynika, iż w 2002r. małżonkowie ponieśli wydatki w kwocie 128.912,70 zł, zaś dochód z ujawnionych lub wolnych od opodatkowania źródeł opiewa na kwotę 24.938,42 zł.

Jako źródło pokrycia ustalonej różnicy wydatków i dochodów w tym roku podatkowym w kwocie 103.974,28 zł małżonkowie podawali przede wszystkim oszczędności w gotówce pochodzące z lat ubiegłych z dochodów gospodarstwa rolnego w kwocie 250.000 zł, które sukcesywnie wpłacane i wypłacane miały być na książeczkę oszczędnościową przez R. M. począwszy od grudnia 2000r. oraz lokowane na książeczkach terminowych począwszy od sierpnia 2000r.

W postępowaniu kontrolnym za rok 2001 organy ustaliły jednak, dokonując pełnej analizy wpłat i wypłat z książeczki obiegowej, że tylko w 2001r. R. M. dokonała na tę książeczkę wpłat łącznie kwoty 308.173,80 zł, czyli, że po wyłączeniu środków pieniężnych uznanych za oszczędności posiadane na książeczce, małżonkowie posiadali w formie gotówki kwotę nie mniej niż 294.000 zł niepochodzącą z ujawnionych dochodów roku 2001 (por. też uzasadnienie wyroku w sprawie I SA/Lu 126/08, znanej sądowi z urzędu).

Dla oceny wiarygodności wyjaśnień małżonków, co do źródła pochodzenia zasobów pieniężnych organ podatkowy, w oparciu o ich szczegółowe wyjaśnienia w zakresie struktury produkcji rolnej gospodarstwa, jego dokumentację oraz dane uzyskane z Ośrodka Doradztwa Rolniczego, ustalił dochód z prowadzonej hodowli i produkcji mleka za lata 1992 -2000, dochody z rent i zasiłków małżonków oraz wydatki na utrzymanie 5-cio osobowej rodziny w tych latach, przyjmując w tym zakresie dane z oświadczeń małżonków, jako korzystniejsze od wynikających z danych statystycznych dotyczących gospodarstw domowych rolników. Tylko z tych ustaleń, poczynionych bez naruszenia art. 122, art. 123, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż wyjaśnienia małżonków co do posiadanych oszczędności są niewiarygodne.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi, sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku w sprawie I SA/Lu 126/08, iż skoro zgodnie z wyjaśnieniami małżonków źródłem zasobów finansowych, którymi dysponowali w 2001r., miały być oszczędności gromadzone od 1992, bo przed tym rokiem inwestowali w gospodarstwo rolne, to okoliczność że samochód Fiat 126p i ciągnik URSUS zostały kupione w 1989r., a nie w 1973 i 1991 nie miała wpływu na istotne ustalenia faktyczne sprawy. Zasadnie również wskazuje organ podatkowy, iż na żadnym etapie postępowania podatkowego małżonkowie nie wskazywali jako źródła finansowania wydatków 2002r. darowizny od siostry J. zamieszkałej w K. Okoliczność ta oceniona została w kontekście wskazywanych przez podatników oszczędności posiadanych przed 2002r., a dokonana ocena nie budzi zastrzeżeń. Również kwestia nieuwzględnienia w rozliczeniu wydatków i dochodów kwoty 55.406,20 zł oraz pominięcia w rozliczeniu dochodów i wydatków za okres 1992-2000r. renty socjalnej córki E., odnosi się do wydatków i dochodów roku 2001, który był przedmiotem rozstrzygnięcia organów w odrębnej decyzji.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, iż wobec faktów ustalonych w toku postępowania świadczących o zamożności małżonków dysponujących znacznymi środkami pieniężnymi, niecelowe jest przeprowadzanie rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania sąsiadów dla potwierdzenia, że w opinii społeczności lokalnej małżonkowie uchodzili za osoby majętne i życzliwe. Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na te okoliczności jest więc chybiony.

W toku postępowania organ ustalił, dokonując analizy wpłat i wypłat z książeczki obiegowej, że w 2002r. R. M. dokonała na tę książeczkę kilkudziesięciu wpłat kwoty łącznie 493.800 zł i wypłat na kwotę 437.647,30 zł. Na początek roku stan środków pieniężnych na tej książeczce wynosił 6.367,30 zł, a na koniec roku 62.520 zł., co oznacza przyrost środków w kwocie 56.152,70 zł. Ustalenia te są bezsporne i wynikają z zamieszczonej w decyzji analizy wydruków bankowych znajdujących się w aktach sprawy. Małżonkowie podawali, iż wpłaty dokonywane na konto pochodziły w większości z wcześniejszych wypłat oraz ze sprzedaży dobytku z gospodarstwa rolnego oraz ze sprzedaży dolarów. Nie można jednak nie podzielić stanowiska organu podatkowego, gdy odmawiając wiary tym wyjaśnieniom wskazuje, iż ze sprzedaży dobytku małżonkowie wykazali jedynie przychód uzyskany ze sprzedaży jałówki i byka w kwocie nie wyższej niż 3.700 zł wpłaconej na rachunek rolniczy w Banku Spółdzielczym w L. w dniach 3 i 4 stycznia 2001r. i niezwłocznie wypłaconej, a odnośnie sprzedaży dolarów nie wskazali na tę okoliczność żadnych dowodów. Nie można również nie podzielić stanowiska organów podatkowych, iż nieracjonalne z ekonomicznego punktu widzenia jest sprzedawanie dolarów i uzyskanie polskich złotych celem wpłacenia ich na książeczkę oszczędnościową, aby po kilku dniach wypłacić pieniądze.

W okolicznościach sprawy, trafne jest stanowisko organu podatkowego, iż analiza porównawcza wypłat z książeczki pomniejszonych o wydatki na założenie lokat, budowlane, zakup samochodu, które nie mogły wrócić ponownie na konto bankowe, z dokonanymi wpłatami wskazuje w sposób bezpośredni, że ponowne wpłaty są wyższe od wcześniejszych wypłat (wypłaty - 437.647,30 zł z tego: uruchomienie lokaty – 3000 zł, zakup samochodu – 13.300zł + opłata 300zł, wydatki budowlane – 44.000 zł, koszty utrzymania - 12.460 zł; wpłaty na książeczkę 498.800 zł, w tym ponowne wpłaty na książeczkę wypłaconych kwot /437.647,30 zł wypłaty - 72.760 zł wydatki / - 364.887,30 zł + pieniądze z renty 13.546,53 zł + odsetki od lokat – 3. 299,61 zł + sprzedaż samochodu Polonez 1.500 zł = 383.233,44zł).

Następował systematyczny przyrost środków niepochodzących za źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Wbrew twierdzeniom skargi organ podatkowy prawidłowo ustalił, iż kwota odsetek mających wpływ na zwiększenie dochodu 2002r. ze zlikwidowanych w badanym roku podatkowym lokat na rachunku bankowym wynosiła 3.299,61 zł, a nie 4.299,61zł, skoro tego samego dnia tj. 27.06.2002r. zlikwidowano lokatę założoną w dniu 25.08.2000r. na kwotę 11.000 zł i założono lokatę na 12.000 zł (powiększono wkład o 1.000 zł, co zmniejszyło o tę kwotę dochód z odsetek).

Również zarzut o nieuwzględnieniu po stronie dochodów założonej w dniu 16 stycznia 2001r. a zlikwidowanej w dniu 17 kwietnia 2002r. lokaty ( kwota wkładu 7.500 zł) i założonej w dniu 2 maja 2001r. a zlikwidowanej w dniu 14 lutego 2002r. lokaty (kwota 10.000 zł) jest bezzasadny, skoro wobec ustaleń organów podatkowych dotyczących 2001 roku wpłaty nie mogły pochodzić z opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania przychodów małżonków.

W tej sytuacji, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.