Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 666/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 34, art. 37 par. 1, art. 70, art. 73, art. 58 par. 1 pkt 3 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1144/14 odrzucające skargę J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 22 grudnia 2014 r., sygn. akt: III SA/Gl 1144/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. G. (dalej: "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 maja 2014 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności solidarnej członka zarządu.

Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł oraz do uzupełnienia braków skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Do wykonania powyższego zakreślono siedmiodniowy termin informując zarazem, iż niezastosowanie się do wezwania we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie wniesionej skargi. Wezwanie to zostało wysłane na adres wskazany przez pełnomocnika w skardze. Przesyłkę tę jednak zwrócono z adnotacją, że pod wskazanym adresem nie znajduje się kancelaria, a Urząd Pocztowy (dowód w aktach sprawy). Mając na względzie powyższe WSA w Gliwicach, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 września 2014 r. ponownie przesłał przedmiotowe wezwania na adres skarżącej zwracając się jednocześnie z pytaniem, czy jest ona w dalszym ciągu reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. S. A. a jeśli tak to podanie jego adresu do doręczeń. Na wypełnienie powyższego wezwania również zakreślono siedmiodniowy termin. Pismo to pomimo próbie dwukrotnej awizacji zwrócono z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dalszej części uzasadnienia Sąd odnotował, że pomimo iż pełnomocnik w niniejszej sprawie nie wskazał żadnego innego adresu, Sąd ten wysłał przesyłkę ponownie na inny adres wskazany przez pełnomocnika w pozostałych sprawach (vide sygn. akt III SA/Gl 156/14). Wezwanie było dwukrotnie awizowane w dniu 12 i 20 listopada 2014 r., o czym strona była informowana poprzez umieszczenie zawiadomienia o tym fakcie na drzwiach adresata. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że wezwanie zostało skutecznie doręczone 26 listopada 2014 r. Mając na względzie powyższe, Sąd powołując się na art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wyjaśnił, że przedmiotowa skarga wskutek braku dokumentu określającego umocowanie do jej wniesienia a także nieuiszczenia należnego wpisu, nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wobec czego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 postanowił o jej odrzuceniu.

W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu środka zaskarżenia skoncentrował się jedynie na prawidłowości doręczenia przesyłki adres znany Sądowi z innej sprawy (vide sygn. akt III SA/Gl 156/14).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności przypomnieć wypada, że odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym jakim jest skarga ma miejsce wówczas, gdy nie usunięto w wyznaczonym terminie tych braków, mimo prawidłowego wezwania do ich usunięcia, o czym stanowi art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Braki skargi w rozumieniu tego przepisu powinny być istotne, to znaczy takie, których nieusunięcie uniemożliwi nadanie sprawie dalszego biegu (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2010, s. 192). Z istotnego dla sprawy art. 34 P.p.s.a. wynika, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, przy czym w myśl art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z kolei w myśl art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przed przystąpieniem jednak do tych rozważań poczynić należy kilka uwag natury ogólnej. Przede wszystkim zaakcentować należy, że doręczenie pisma sądowego, wywołuje określone ustawą, relewantne dla przebiegu postępowania sądowadministracyjnego skutki. Choć czynność doręczania ma charakter materialno-techniczny uchybienia popełnione przy jej dokonywaniu mogą prowadzić do konsekwencji prawnych ograniczających lub pozbawiających stronę postępowania w prawie do sądu. Stąd też regulację procesową cechuje daleko posunięty formalizm. Stosownie do przepisu art. 67 § 1 P.p.s.a. osobom fizycznym doręczeń należy dokonywać osobiście (bezpośrednio do rąk). Z kolei art. 70 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowi, że strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu. Od tej zasady dopuszczone zostały wyjątki przewidziane w przepisach art. 71, art. 72, art. 73 i art. 74 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt: II GSK 1211/14, lex nr 1467671)

Jak stanowi art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 - § 4. Uwadze umknąć również nie może, że z niemożnością doręczenia mamy do czynienia także wówczas, gdy nie ma podmiotu, któremu doręczenie właściwe lub zastępcze mogłoby być dokonane (zob. B. Dauter - Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w: Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. V, LEX 2013).

Przechodząc zatem do kluczowej w tej sprawie kwestii przypomnieć w tym miejscu należy, że skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wniósł radca prawny S. S. A. W piśmie autor środka zaskarżenia wskazał następujący adres: [...] (wynika to z pieczęci firmowej umieszczonej na skardze do Sądu pierwszej instancji). Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że wskazany powyżej adres należało uznać za adres do doręczeń i na niego kierować wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi tym bardziej, że o zmianie tego adresu, stosownie do wymogów art. 70 P.p.s.a. wnoszący skargę nie informował Sądu. Co istotne również na obecnym etapie postępowania, tj. we wniesionej skardze kasacyjnej pełnomocnik strony nie podnosi, że wskazany adres był nie prawidłowy koncentrując całą swoją argumentację na prawidłowości doręczenia przesyłki na adres znany sądowi z innej sprawy skarżącej (sygn. akt III SA/Gl 156/14). Jest to tym bardziej nieuzasadnione, że w aktach sprawy przy kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 19 akt WSA) znajduje się adnotacja, z której wynika, iż pod wskazanym wyżej adresem znajduje się Urząd Pocztowy, nie istnieje natomiast siedziba kancelarii. Zatem w sytuacji tej nie sposób zakwestionować prawidłowości doręczenia wezwania na adres wskazany przez wnoszącego skargę tym. Zaakcentować również należy, że strona składająca skargę, pouczona o trybie i formie zaskarżenia aktu administracyjnego do sądu, winna spodziewać się odpowiedzi od tego adresata, niezależnie od tego, czy znane są jej reguły procesowe i ich wymogi formalne. Skoro w sposób świadomy wskazuje ten adres do doręczeń jej staraniom należy pozostawić dbałość o uniknięcie negatywnych skutków potencjalnych uchybień i zadbanie o to, aby kierowane do niej przesyłki dotarły do jej rąk tym bardziej, w sytuacji takiej jak w tej sprawie, tj. gdy skarga została podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika, który to powinien odznaczać się należytą starannością w podejmowaniu czynności procesowych w imieniu swojego mandanta oraz dbałością o jego interesy. Końcowo wskazać należy, że zbędne było postępowanie Sądu pierwszej instancji, który doręczył wezwanie również stronie oraz poszukiwał adresu pełnomocnika strony w aktach innego postępowania kierując ponownie przesyłkę na nowy adres znany jemu z tych akt, jednak uchybienie to, w świetle podniesionych wyżej okoliczności, nie miało wpływu na wynik sprawy tym bardziej, że Sąd pierwszej instancji, jak wynika z akt sprawy, podejmował działania na korzyść strony celem zapewnienia należytej drogi sądowej do ochrony jej interesów (doręczenie przedmiotowych wezwań na adres samej skarżącej, które również okazały się bezskuteczne z uwagi na brak odbioru przedmiotowej przesyłki).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.