Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 288/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżona czynność
Powołane przepisy: article: art. 47a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: Referent Emilia Witkowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w C. na czynność Wójta Gminy C. w przedmiocie odmowy nadania numerów porządkowych dla 114 budynków rekreacyjno-letniskowych I. uchyla zaskarżoną czynność; II. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ,,M. K. i D. P." z siedzibą w C. (dalej strona, skarżący) jest czynność Wójta Gminy Czernica, (dalej - organ) w przedmiocie odmowy nadania numerów porządkowych dla 114 budynków rekreacyjno-letniskowych. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy kształtował się następująco.

Skarżący złożył do Wójta Gminy Czernica wnioski z dnia 16 listopada 2022 r. dotyczące ustalenia numerów porządkowych dla budynków prognozowanych na działkach o numerach [...], [...], [...] w obrębie Ch. W., gmina C. Organ do rzeczonych wniosków odniósł się postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], którym na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej – k.p.a.) ze względu na ich bezprzedmiotowy charakter odmówił ustalenia numerów porządkowych. Rozstrzygnięcie to zostało oprotestowane złożonym przez skarżącego zażaleniem.

W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, (dalej – SKO, Kolegium) w dniu [...] r. wydało postanowienie nr [...], którym uchylono zaskarżone postanowienie w całości. Kolegium w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia zaprezentowało stanowisko, że nadanie numeru porządkowego i odmowa jego nadania jest czynnością materialno-techniczną i nie może być załatwiana w formie decyzji administracyjnej lub postanowienia. Wedle organu II instancji z art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, z późn. zm., - dalej Pgik) wynika, że dokonywane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) ustalenie numeru porządkowego nieruchomości ma charakter tzw. czynności materialno-technicznej. Przepis ten nie przewiduje wydania przez organ administracyjny, dokonujący ustalenia numeru porządkowego żadnego z przewidzianych w k.p.a. rozstrzygnięć (decyzji, bądź postanowienia), a jedynie obowiązek zawiadomienia o dokonanych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub innych podmiotów uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Czynności materialno-techniczne nie są nakierowane na wywołanie bezpośrednich skutków prawnych w sferze praw i obowiązków jednostki, jednak ze względu na możliwość pośredniego wywołania takich skutków, podlegają kontroli dokonywanej przez sądy administracyjne.

Po powrocie sprawy do organu I instancji Wójt Gminy Czernica pismem z dnia 17 marca 2023 r. kierowanym do skarżącego poinformował, że odmawia ustalenia numerów porządkowych dla 114 budynków rekreacyjno-letniskowych, na działkach numer [...], [...], [...] położonych w obrębie C. W., gmina C. Uzasadniając zajęte stanowisko organ podał, że przedstawiony sposób usytuowania budynków nie jest zgodny z podziałami nieruchomości. W żaden sposób strona nie uprawdopodobniła, że takie zagospodarowanie na wskazanych działkach będzie możliwe. Na kilkadziesiąt budynków nie ma wydanych przez organ architektoniczno-budowlany decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem w przedłożonym zakresie wniosek nie może być zrealizowany. Odwołując się do poglądów judykatury Wójt wywiódł, że wniosek obejmuje nadanie numerów porządkowych dla budynków prognozowanych do wybudowania. Natomiast budynek prognozowany możliwy jest do zrealizowania wyłącznie na terenie, który jest przewidziany pod przedmiotową zabudowę, w szczególności zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie sposób zaakceptować nadania numeru porządkowego dla budynku, gdy w ogóle nie może na danym terenie powstać. Jeśli teren zamierzonej realizacji budynków jest obszarem wyłączonym w planie miejscowym spod takiej zabudowy, to brak jest możliwości nadania im numerów porządkowych, także jako budynkom prognozowanym.

Następnie wskazano na stanowisko Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, która pełni funkcję organu doradczego Wójta Gminy Czernica, w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.). Z informacji zawartych w opinii z dnia [...] r., wynika, że inwestycja ta nie jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C. W. (część północna), gmina C., (uchwała Rady Gminy Czernica nr VII/42/2011 z dnia 30 maja 2011 r.). Dodatkowo Komisja zdecydowanie nie wyraziła zgody na zaklasyfikowanie "budynków rekreacyjno-letniskowych" do "obiektów zabudowy letniskowo-rekreacyjnej", o których mowa w aktualnie obowiązującym planie w kontekście usług.

Działając przez pełnomocnika skarżący pismem z dnia 27 marca 2023 r. wystąpił do Wójta Gminy Czernica z żądaniem zmiany stanowiska ze względu na jego nielegalność. Organ pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. poinformował, że podtrzymuje zajęte stanowisko.

W skardze z dnia 10 kwietnia 2023 r. działający imieniem skarżącego profesjonalny pełnomocnik wniósł o uchylenie czynności Wójta Gminy Czernica polegającej na odmowie nadania numerów porządkowych z jednoczesnym wskazaniem sposobu załatwienia sprawy i zasądzenie od strony organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Jako zarzut skargi wskazano na naruszenie art. 47a Pgik.

W motywach pisma procesowego, poza wskazaniem na stan faktyczny i przywołaniem znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego, zwrócono uwagę na możliwość nadania numeru porządkowego dla budynków w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Zdaniem skarżącego odmawiając nadania numerów porządkowych organ dokonał weryfikacji legalności realizowania planowanych budynków, zastrzeżonej dla organów nadzoru budowlanego we właściwym postępowaniu legalizacyjnym.

Odnośnie weryfikacji przez organ legalności zrealizowania bądź realizowania budynku, którego dotyczy wniosek o nadanie numeru porządkowego, w orzecznictwie wywodzi się, iż brak jest podstaw do weryfikacji, gdyż zastrzeżona została dla organów nadzoru budowlanego we właściwym postępowaniu legalizacyjnym bądź naprawczym. Innymi słowy, wójt, burmistrz, prezydent miasta procedujący wniosek o nadanie numeru porządkowego, nie może oceniać czy planowana budowa będzie się toczyć zgodnie z ustaleniami obowiązującego dla jej trenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Podając, że takiego rodzaju ustalenia zostały wskazane jako uzasadnienie w piśmie z dnia 17 marca 2023 r., autor skargi zaznaczył, iż wkraczanie przez organ samorządowy w kompetencje zastrzeżone dla nadzoru budowlanego jest niedopuszczalne i nie może stanowić podstawy do odmowy nadania numerów porządkowych. Dla pełnej oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie istotnym jest to, że organ właściwy dla oceny spełnienia wymogu zgodności planowanej przez niego inwestycji z ustaleniami obowiązującego dla jej terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. Starosta Powiatu Wrocławskiego w okresie od dnia 12 kwietnia 2022 r. do dnia 3 października 2022 r. wydał łącznie 44 decyzje w przedmiocie zatwierdzenia przedłożonych mu projektów zagospodarowania terenu i projektów architektoniczno-budowlanych, udzielając skarżącemu pozwoleń na budowę w sumie 88 budynków rekreacyjno-letniskowych. Wszystkie powyższe decyzje są w dacie dzisiejszej prawomocne.

Nadto, w dniu 21 marca 2022 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał zaświadczenie nr [...] stwierdzające brak sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia przez skarżącego zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie sieci wodociągowej wraz z przyłączami wodociągowymi do działek numer [...], [...] i [...] położonych w obrębie C. W., gmina C.

Końcowo wskazano, że odmowa ustalenia numerów porządkowych dla 114 budynków, z których znaczna już część objęta jest prawomocnymi decyzjami w przedmiocie pozwolenia na budowę i dla których tworzona jest infrastruktura pomocnicza w tym m.in. sieci wodociągowe, nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia zaś to wskazane w uzasadnieniu czynności Wójta wykracza poza zakres jego kompetencji.

W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę ustanowiony przez organ pełnomocnik świadczący zawodowo pomoc prawną wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz Gminy Czernica kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej.

W uzasadnieniu pisma wyjaśniono, iż analizując wnioski organ ocenił, że aktualny stan prawny i faktyczny dotyczący planowanych do budowy budynków wyklucza nadanie im numerów porządkowych. Art. 47a ust. 1 pkt 1 Pgik stanowi, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy. Zgodnie z § 6 ust. 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1368), w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów dalej r.s.e.m.u.a dopuszcza się jedynie pozostawienie wolnych numerów pod prognozowaną zabudowę, uwzględniając ład przestrzenny w całej miejscowości lub ład w obrębie danej ulicy lub danego placu. Z kolei na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 r.s.e.m.u.a w ewidencji miejscowości, ulic i adresów gromadzone są informacje o punktach adresowych. Zgodnie z § 2 pkt 11 r.s.e.m.u.a punktem adresowym jest adres wraz z jego lokalizacją przestrzenną wyrażoną przez współrzędne płaskie prostokątne x, y. Natomiast adresem jest jednoznaczny opis obiektu, określony przez konkretny kod pocztowy oraz ulicę lub plac i numer porządkowy przy tej ulicy lub tym placu. Nadając numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, zgodnie z ustawą Pgik, należy wziąć pod uwagę definicję budynku zawartą w § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390) "budynek to obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 553).

Dalej, po przytoczeniu ustawowych definicji obiektu budowlanego i budynku wyjaśniono, że wobec braku budynków ujętych w ewidencji gruntów i budynków nie można stwierdzić jednoznacznie, że budynki spełniają definicje zawartą w ustawie Prawo budowlane, a nadanie numerów porządkowych dla budynków byłoby możliwe, po ujawnieniu ich w ewidencji gruntów i budynków. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę budynków w zabudowie rekreacyjno-letniskowej tylko na część wnioskowanych o nadanie numerów porządkowych budynków. Natomiast na kilkadziesiąt budynków nie ma wydanych przez organ architektoniczno-budowlany decyzji o pozwoleniu na budowę. W chwili złożenia wniosku o nadanie numerów porządkowych na jednej z działek (tj. działka przed podziałem nr [...], a obecnie działka nr [...]) zostało wcześniej wydane pozwolenie na budowę (decyzja nr [...] z dnia [...] r.) dla dwóch budynków przeznaczonych do zamieszkania letniskowo-rekreacyjnego w zabudowie bliźniaczej, które to budynki nie zostały wzięte pod uwagę przy złożeniu wniosku o nadanie numerów porządkowych. Decyzją nr [...] Starosta Powiatu Wrocławskiego stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...], ponieważ inwestor nie rozpoczął budowy i wycofał wniosek. Mając na uwadze powyższe może dojść do sytuacji, w której budynki, na które inwestor otrzymał pozwolenia na budowę, również nie powstaną.

Względem zarzutu skargi dotyczącego badania przez organ zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ zauważył, że zgodnie z aktualnie obowiązującą ustawą wniosek o nadanie numeru porządkowego powinien zawierać: 1) imię i nazwisko lub nazwę wnioskodawcy oraz jego adres; 2) określenie przedmiotu wniosku; 3) informacje o położeniu budynku, którego dotyczy wniosek, według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 47a ust. 6 Pgik). Biorąc pod uwagę punkt 3, nie jest zatem zupełnie bez znaczenia aktualny stan prawny i faktyczny budynku. Przedstawiony sposób usytuowania budynków nie został uprawdopodobniony jako możliwy do wprowadzenia podziałem nieruchomości, ponieważ zgodnie z § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego szczegółowych zasad i warunków podziału nieruchomości, powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 1000 m2. Analizując wydawane pozwolenia na budowę na przedmiotowych działkach, średnia powierzchnia przypadająca na jeden budynek to ok. 471 m2, co nie jest zgodne z ww. zapisami planu miejscowego.

W dalszej kolejności odnotowano stanowisko Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, która pełni funkcję organu doradczego Wójta Gminy Czernica, w myśl ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.). Zgodnie z informacjami zawartymi w opinii z dnia 7 października 2022 r., inwestycja nie jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi C. W. (część północna), gmina C., (uchwała Rady Gminy Czernica nr VII/42/2011 z dnia 30 maja 2011 r.). Dodatkowo Komisja zdecydowanie nie wyraziła zgody na zaklasyfikowanie "budynków rekreacyjno-letniskowych" do "obiektów zabudowy letniskowo-rekreacyjnej", o których mowa w aktualnie obowiązującym planie w kontekście usług.

Ponadto, budowa 114 budynków letniskowo-rekreacyjnych z uwagi na usługowy charakter inwestycji, kwalifikuje analizowane przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z § 3, ust. 1, pkt 52, lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) - w kategorii określonej jako: "ośrodki wypoczynkowe lub hotele, zlokalizowane poza terenami mieszkaniowymi, terenami przemysłowymi, innymi terenami zabudowanymi i zurbanizowanymi terenami niezabudowanymi, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. poz. 1390 i 1781), wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż (...) 2 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a".

Inwestor wystąpił do organu z wnioskiem o wydanie powyższej decyzji. W dniu 1 grudnia 2022 r., wydana została decyzja Wójta Gminy Czernica odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia p.n. "Budowa 114 budynków letniskowo-rekreacyjnych na terenie działek o numerach [...], [...], [...] obręb C. W., gmina C." z uwagi na niezgodność lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego dla terenu, na którym jest ono planowane. Uprawomocniła się ona w dniu 17 grudnia 2022 r.

Wobec powyższego, nie będzie możliwe zrealizowanie kolejnych budynków, na które inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, a występuje o nadanie im numerów porządkowych. Nadanie numerów porządkowych na budynki, które nie powstaną może doprowadzić do zaburzenia ładu przestrzennego w obrębie danej ulicy lub danego obszaru oraz czytelności numeracji porządkowej.

Jako niezrozumiałe określono przytoczenie w skardze, faktu wydania w dniu [...] r. zaświadczenia nr [...] Starosty Powiatu Wrocławskiego, stwierdzającego brak sprzeciwu w stosunku do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na budowie sieci wodociągowej wraz z przyłączami do działek o numerach [...], [...], [...] położonych w C. W., gmina C. Powyższa informacja nie dotyczy wniosku o nadanie numerów porządkowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim decyzją nr [...] z dnia [...] r., zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania tej sieci, a następnie stanowisko zawarte w powyższej decyzji podtrzymał Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] r. Okoliczność ta, co najwyżej jedynie uzasadnia wątpliwości organu nadającego numery porządkowe w zakresie prawdopodobieństwa realizacji nawet tych budynków, które na chwilę obecną posiadają pozwolenie na budowę z zaopatrzeniem ich w sieć wodociągową.

Na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego i pełnomocnik organu podtrzymali stanowiska zaprezentowane w pismach procesowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga w ocenie składu orzekającego Sądu zasługiwała na uwzględnienie jako zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień, jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania (por. T. Woś: (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Komentarze LexisNexis, Wyd. 4, kom. do art. 3 ustawy.).

Problematyka nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w cytowanej już ustawie Pgik, gdzie min. w art. 47a ust. 1 wskazano, że do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a Pgik). Z kolei zgodnie z ust. 5 art. 47a Pgik wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Pgik.

Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika zaś, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (tak np. wyroki: NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, LEX nr 1149370, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10, LEX nr 953222). Formę czynności materialno-technicznej przybiera także rozstrzygnięcie o odmowie nadania lub o odmowie zmiany numeru porządkowego.

Niewątpliwie także, co zdaje się nie budzić już wątpliwości po wydanym przez SKO we Wrocławiu postanowieniu z dnia 16 lutego 2023 r., nadanie i zmiana numeru porządkowego nieruchomości podejmowane są w drodze czynności materialno- technicznej z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to w takim trybie czynności w tym przedmiocie mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego. Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności Wójta Czernica polegającej na odmowie nadania numerów porządkowych na wniosek skarżącego nie podlegała zatem odrzuceniu.

Jakkolwiek procedura nadawania numerów porządkowych ma charakter uproszczony, w szczególności gdy toczy się ona na wniosek, nie można uznać aby organ administracyjny rozpoznający złożone w tym zakresie wnioski był zwolniony z dochowania norm procesowych wynikających z k.p.a. W szczególności trzeba mieć na uwadze to, że nadanie numeru porządkowego odbywa się w stosunku do budynków "wybudowanych, w budowie i prognozowanych do wybudowania". Zatem zweryfikowanie wniosku musi polegać na ustaleniu jakiego ze wskazanych wyżej rodzajów budynku dotyczy wniosek. Słusznie skarżący podnosi, że są to budynki realizowane czy prognozowane. Dodatkowo należy ustalić położeniu budynku według danych z ewidencji gruntów i budynków. Choćby już wobec dotychczas powiedzianego należy przyjąć, że organ musi ustalić aktualny stan prawny i faktyczny budynku czy budynków.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Pgik ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach, budynkach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem tylko zbiorem informacji o gruntach oraz budynkach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 Pgik, ma obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył szereg wniosków, którymi objął budynki na trzech działkach, jednakże 114 budynków przez Wójta Gminy Czernica zostało potraktowanych jednakowo, mimo, że ich stan prawny wcale analogiczny nie był. Co więcej, różnicę tę zdaje się dostrzegać sam organ, gdyż w piśmie z dnia 17 marca 2023 r. podano, że na kilkadziesiąt budynków nie ma wydanych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Podążając za procesem myślowym organu, należy dostrzec, że wnioski obejmujące 114 budynków nie zasługiwały jego zdaniem na uwzględnienie, gdyż dopatrzono się braku pozwoleń na budowę dla części z nich. Bez znaczenia dla organu pozostawał fakt, że w stosunku do znakomitej liczy objętych wnioskami budynków, (88) zostały wydane przez właściwy organ decyzje o pozwoleniu na budowę, (44 decyzje). Już z tej przyczyny nie można było przypisać atrybutu legalności czynności Wójta, gdyż mimo rozbieżności stanu prawnego przedmiotowych budynków zostały one identycznie potraktowanie przez organ.

Tymczasem, niejako dla podkreślenia działania zgodnie z przepisami, organ w odpowiedzi na skargę wskazał na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę dla dwóch budynków, z czego wyprowadzono, że może dojść do sytuacji, w której budynki, na które inwestor otrzymał pozwolenie na budowę również nie powstaną. Umknęło jednak organowi to, że to wnioskodawca zrezygnował z zamiaru realizacji tych dwóch budynków i sam złożył wniosek o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę, a dodatkowo nie są to budynki objęte wnioskiem o nadanie numeru porządkowego. Stąd też konstatacja organu okazuje się oderwana od stanu faktycznego sprawy.

Nadto organ nie weryfikował sprawy w zakresie, w jakim był do tego zobligowany, lecz posiłkował się stanowiskiem Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, co najwyżej pośrednio związanym z niniejszą sprawą, gdyż opracowanym na użytek postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Co więcej, organ prezentując stanowisko względem stanu prawnego, co legło u podstaw odmowy nadania numerów porządkowych dla wszystkich objętych wnioskiem budynków, ocenił, że planowana przez wnioskodawcę inwestycja nie jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę organ poszerza argumentację w tym zakresie wskazując na decyzje dotyczące sprzeciwu do zgłoszenia przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowej wraz z przyłączami. Także i w tej sytuacji, jakkolwiek okoliczności te nie dotyczą wprost nadania numerów porządkowych, Wójt Gminy Czernica zdaje się pomijać fakt, że odnośnie sieci dokonano zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, co nie spotkało się ze sprzeciwem właściwego organu i rzutuje na legalność inwestycji, natomiast decyzja o sprzeciwie w sprawie przystąpienia do użytkowania sieci została oprotestowana skargą do sądu, co sądowi w składzie orzekającym jest znane z urzędu. Skoro już celem organu było ustalenie wszelkich okoliczności prawnych, nie sposób było pominąć okoliczności wyżej wskazanych.

Mimo, że rozpoznanie wniosku o nadanie numeru porządkowego nie odbywa się w formie aktu administracyjnego rolą organu jest uzasadnienie zajętego stanowiska. Niewątpliwie przecież działanie organu w takim przypadku także polega na stosowaniu prawa i wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia. Z konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji RP wynika, że działanie organu władzy publicznej mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ponadto prawo każdego obywatela do podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 893/14; LEX nr 1513776).

W niniejszej sprawie mając pełną świadomość, że wnioski dotyczą budynków prognozowanych organ odmawiając dokonania czynności zgodnie z wnioskiem posłużył się motywami, które nie mogą zostać zaakceptowane. Niedopuszczalnym było bowiem zajęcia identycznego stanowiska względem budynków objętych pozwoleniem na budowę i tych, w stosunku do których nie uzyskano stosownych decyzji. Skoro już organ podjął się próby oceny stanu prawnego budynków, to dokonał tego w sposób błędny. Wskazywanie na inne okoliczności, jak chociażby na problematykę zgłoszeń dotyczących sieci wodociągowej wraz z przyłączeniami, nie pozostaje w tego rodzaju związku przyczynowo-skutkowym czy formalnoprawnym, który mógłby determinować kierunek rozpoznania wniosków o nadanie numerów porządkowych.

Rację ma także strona skarżąca negująca uprawnienia Wójta Gminy Czernica do samodzielnej oceny zgodności budowy przedmiotowych budynków z obowiązujacym planem zagospodarowania przestrzennego. Żadną miarą nie wzmacnia stanowiska Wójta Gminy Czernica odwołanie się do argumentacji zaczerpniętej z opinii Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Rzeczona komisja będąca w istocie organem doradczym nie zajmuje stanowiska wiążącego dla organów. Nie była więc uprawniona odmowa nadania numerów porządkowych zasadzająca się na stwierdzeniu, że ,,budynki te w ogóle na danym terenie nie mogą powstać".

Nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości w oparciu m.in. o aktualny stan faktyczny i prawny nieruchomości, wynikający z odrębnych dokumentów. Brak zachowania przedstawionych powyżej wymogów, przemawiał za koniecznością stwierdzenia bezskuteczności podjętej czynności. Wójt Gminy Czernica naruszył art. 47a ust. 1 i 5 Pgik, ponieważ odmawiając nadania numerów porządkowego dla objętych wnioskami budynków niewłaściwie ocenił stan prawny większości z nich, a dodatkowo oparł się przesłankach pozaustawowych.

Z przedstawionych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis od skargi i udział w sprawie ustanowionego przez skarżącego pełnomocnika świadczącego zawodowo pomoc prawną.