Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 60/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 52 §3; art. 54 § 3; art. 149; art. 155, art. 3 § 2 pkt 8, art. 3 § 2pkt 4 i 4a, art 154 § 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 § 1; art.12; art.36, art. 37 §1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. stwierdza, że miała miejsce bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania uchwały, 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej A. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, działającego w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej (NRA), podjętą na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz.1429), art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: kpa), § 1 pkt 1 lit. b uchwały NRA z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w sprawie upoważnienia Prezydium NRA do załatwiania spraw w imieniu NRA, po rozpatrzeniu zażalenia mgr farm. A. M., reprezentowanej przez adwokata, na uchwałę [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Okręgowej Rady Aptekarskiej (ORA) w [...] w sprawie rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "[...]" w L. przy ul. [...], Prezydium NRA postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...].

W uzasadnieniu przypomniano, że uchwałą z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] ORA w [...], postanowiła stwierdzić, że p. mgr farm. A. M. nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "[...]" w L. przy ul. [...].

Przedmiotowa uchwała została podjęta w obecności [...] członków ORA na ogólną liczbę [...] członków (za przyjęciem uchwały głosowało [...] członków, [...] członków wstrzymało się od głosu).

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ORA wskazało, iż rękojmia jest świadectwem zaufania środowiska aptekarskiego reprezentowanego przez Radę Aptekarską do farmaceuty i jego kwalifikacji zawodowych i etycznych.

ORA stwierdziła, że w odniesieniu do mgr farm. A. M. prowadzone jest postępowanie wyjaśniające dotyczące sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną, której kierownikiem jest ww. farmaceutka, produktów leczniczych do hurtowni.

Zdaniem ORA, dopóki nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie co do roli ww. farmaceutki w sprawie organizacji pracy w aptece, ORA w [...] nie może obdarzyć mgr farm. A. M. dostatecznym zaufaniem, pozwalającym na udzielenie rękojmi.

W dniu [...] lutego 2015 r. do Prezydium NRA wpłynęło zażalenie mgr farm. A. M., reprezentowanej przez adwokata, na uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...] w sprawie odmowy stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "[...]" w L. przy ul. [...] dla p. mgr farm. A. M..

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie daje ona rękojmi należytego prowadzenia apteki. Wskazała, iż nie ma definicji ustawowej pojęcia rękojmi. Powołując się na orzecznictwo skarżąca wskazała m.in., iż: "przez pojęcie rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającego się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).

Skarżąca zaskarżyła uchwałę ORA, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie, że strona postępowania daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "[...]" przy ul. [...].

Prezydium ustaliło i zważyło, co następuje.

Prezydium NRA posiada kompetencję do rozpatrywania zażaleń od postanowień okręgowych rad aptekarskich, wynikającą z upoważnienia NRA. W zakresie przekazanych spraw Prezydium NRA związane jest uchwałami NRA. W § 1 uchwały Nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie trybu postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki przez kandydata na stanowisko kierownika apteki, postanowiono, że stwierdzenie "rękojmi należytego prowadzenia apteki" przez danego farmaceutę jako kandydata na kierownika apteki ogólnodostępnej (art. 99 ust. 4a Prawa farmaceutycznego; dalej: Pf) należy do okręgowej rady aptekarskiej (art. 7 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 7 oraz art. 29 pkt 5 ustawy o izbach ust.1 Konstytucji RP) lub z jej upoważnienia do prezydium ORA.

Zasadą jest, że stwierdzenie rękojmi należytego prowadzenia apteki następuje na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w ramach postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej lub o zmianę zezwolenia, łączącego się z zatrudnieniem kierownika apteki (art. 99 ust. 4a Pf) Równocześnie jednak ww. uchwała Nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. przewidziała w § 8 tryb stwierdzania rękojmi na wniosek zainteresowanego farmaceuty.

Zgodnie z § 8 ust. 1 uchwały, w pozostałych przypadkach do okręgowej rady aptekarskiej o stwierdzenie rękojmi należytego prowadzenia apteki może zwrócić się farmaceuta. ORA zajmuje stanowisko w trybie art. 217 KPA.

Rozpatrując wniosek o wydanie zaświadczenia okręgowa rada aptekarska zajmuje stanowisko w trybie art. 217 kpa ORA uchwałą będącą postanowieniem albo:

1) wydaje zaświadczenie zgodnie z żądaniem farmaceuty, albo

2) odmawia wydania zaświadczenia.

Na odmowę wydania zaświadczenia farmaceucie przysługuje odwołanie (zażalenie) do NRA, w trybie art. 219 kpa (ust. 2).

Rozstrzygnięcie organu I instancji stanowi postanowienie w rozumieniu kpa. Zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 kpa dotyczące decyzji administracyjnej. Według art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Rozpatrując wniosek w sprawie wydania farmaceucie zaświadczenia w przedmiocie rękojmi, ORA bada, czy nie zachodzą negatywne przesłanki, które mogą świadczyć o braku rękojmi należytego prowadzenia apteki. Katalog przykładowych przesłanek wskazano w § 4 uchwały NRA Nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z pismem WIF w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym stwierdzono, że "zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...].03.2012 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w L. przy ul. [...] na rzecz spółki: "M." Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w L.".

Ponadto w ww. piśmie stwierdzono, że "Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny posiada wiedzę, że ww. przedsiębiorcy dokonywali w okresie od [...].05.2012 r. do [...].04.2013 r. sprzedaży dużej ilości produktów leczniczych zastrzeżonych do wydawania z apteki na podstawie recept lekarskich do hurtowni farmaceutycznej E. E. G. [...] O., ul. M. lok. [...] na podstawie faktur VAT".

We wskazanym wyżej przez WIF okresie skarżąca była kierownikiem ww. apteki.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 Pf, kierownik jest odpowiedzialny za prowadzenie apteki.

Stosownie zaś do art. 88 ust. 5 pkt 1 i 5 ww. Pf do zadań kierownika apteki należy:

- organizacja pracy w aptece, polegająca między innymi na przyjmowaniu, wydawaniu, przechowywaniu i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych, prawidłowym sporządzaniu leków recepturowych i leków aptecznych oraz udzielaniu informacji o lekach;

- zakup produktów leczniczych, wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej oraz ich wydawanie zgodnie z art. 96.

Z informacji przekazanych przez WIF wynika, że doszło do naruszeń prawa w zakresie, za jaki odpowiada kierownik apteki.

W niniejszej sprawie odróżnić należy cechę danego farmaceuty, która określana jest jako "dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki", od obowiązku potwierdzenia tej cechy przez organy samorządu aptekarskiego.

Ponadto, co należy wyraźnie podkreślić - odmowa potwierdzenia przez organy samorządu aptekarskiego, że dany farmaceuta daje rękojmię należytego prowadzenia apteki nie musi oznaczać, że takowej rękojmi dany farmaceuta nie daje.

Jednakże, zdaniem Prezydium NRA jakiekolwiek, powzięte przez organ władny do wydania zaświadczenia uzasadnione wątpliwości w zakresie przestrzegania przez kandydata na kierownika wskazanych wyżej norm, nie pozwala na podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia.

Analizując przedmiotową sprawę w kontekście art. 7 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 7 oraz art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich w zw. z art. 17 ust.1 Konstytucji RP, Prezydium NRA, za Trybunałem Konstytucyjnym, podkreśla, że unormowanie art. 17 ust. 1 Konstytucji upoważnia samorządy zawodów zaufania publicznego do sprawowania "pieczy nad należytym wykonywaniem tych zawodów". Ma być ona sprawowana - z wyraźnego nakazu ustrojodawcy - "w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony". Sformułowanie to, po pierwsze, precyzuje cel i granice sprawowanej "pieczy nad (...) wykonywaniem zawodów". Cel ten to przestrzeganie właściwej jakości - w sensie merytorycznym i prawnym - czynności składających się na "wykonywanie zawodów". Stan "docelowy" ustrojodawca konstytucyjny określił zwrotem: "należyte wykonywanie zawodu". Po wtóre, sformułowanie art. 17 ust. 1 wyznacza ramy i ukierunkowanie sprawowanej "pieczy". Ramy te determinuje "interes publiczny". Sprawowana piecza służyć winna - mocą postanowienia konstytucyjnego - ochronie tego interesu. Każde działanie samorządu zawodowego w zakresie "sprawowania pieczy" podlega zatem konstytucyjnie ukierunkowanej ocenie, dokonywanej z punktu widzenia interesu publicznego i nakierowania na jego ochronę. Określenie działań w sferze "sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów" i unormowanie kompetencji służących jej urzeczywistnieniu winno być ujęte w sposób pozwalający na ich ocenę z punktu widzenia "interesu publicznego". Konstytucyjnie wymagalne atrybuty "pieczy" samorządów zawodów zaufania publicznego nad "należytym wykonywaniem zawodów" pozostaje konsekwencją charakteru prawnego "pieczy" jako funkcji o cechach władztwa publicznego. Sam fakt powierzenia swoistej funkcji "nadzorczej" ("pieczy") samorządowi nie zmienia zasadniczo publicznej natury tej funkcji. Art. 17 ust. 1 Konstytucji in fine - poprzez werbalizację wymogu działania "w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony" - nie pozostawia wątpliwości co do priorytetowego traktowania interesu publicznego w ramach sprawowanej "pieczy". Dotyczy to również relacji "interesu publicznego" do środowiskowego interesu konkretnej korporacji zawodowej. Obowiązuje tu pierwszeństwo interesu publicznego w stosunku do interesu środowiskowego.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego "Spełnienie wysokich wymagań stawianych przez ustawodawcę osobom wykonującym zawód zaufania publicznego jest uzasadnione tym, iż powierzone są im zadania o szczególnym charakterze lub szczególnej doniosłości z punktu widzenia zadań państwa (-) i praw jednostki", w przypadku farmaceuty - z należytej troski o zdrowie i życie człowieka.

Do tych wysokich wymagań Trybunał Konstytucyjny zalicza w pierwszym rzędzie wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu ( wyrok z dnia 7 maja 2002 r., sygn. SK 20/00, OTK ZU nr 3/A/2002, poz.29). "Konstytucyjnym zadaniem samorządu zawodowego jest piecza nad zgodnym z regułami właściwymi dla danego zawodu jego wykonywaniem.". W tym zakresie samorząd aptekarski nie tylko "może, a nawet winien badać, czy konkretna osoba (-) daje rękojmię należytego wykonywania zawodu" farmaceuty (wyrok TK z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. K.6/06, OTK ZU nr 4/A/2006, poz.45). Takie sprawdzanie i stwierdzanie nie należy do czynności żadnej, poza samorządem aptekarskim, instytucji, np. Akademii Medycznej czy jakiegoś organu państwowego. Trybunał Konstytucyjny akcentuje rolę samorządu zawodowego w wypełnianiu zadań i kompetencji o charakterze publicznym, w tym także władczych. "Do kompetencji takich należy m.in. decydowanie o prawie wykonywania określonego zawodu (-), sprawowanie pieczy i nadzoru nad należytymi sumiennym wykonywaniem zawodu" (por. wyrok z dnia 22 maja 2001 r., sygn. K. 37/00, OTK ZU Nr 4/2001, poz. 86 i podana tam literatura prawnicza).

W kontekście tak rozumianych zadań, organy samorządu aptekarskiego, zarówno organ I instancji, jak i Prezydium NRA, musiały rozstrzygnąć, czy w świetle posiadanych informacji o postępowaniu opiniowanej mogą odpowiedzialnie stwierdzić, że daje ona rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich, członkowie samorządu aptekarskiego są obowiązani przestrzegać zasad etyki i deontologii zawodowej, godnie zachowywać się i sumiennie wykonywać swoje obowiązki zawodowe.

W analizowanym przypadku osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W takich przypadkach - zgodnie z art. 218 § 1 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z art. 99 ust. 4a ustawy Prawo farmaceutyczne, podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Okoliczność, czy osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ma podstawowe znaczenie przy wydawaniu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz w trakcie prowadzenia apteki. Przepis art. 101 pkt 1 Pf stanowi, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie spełnia warunku określonego w art. 99 ust. 4a, tj. w przypadku, gdy osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki. Organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, a więc także w sytuacji gdy kierownik apteki nie daje rękojmi należytego jej prowadzenia (vide: art. 37ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 1 Pf).

W myśl art. 99 ust. 4a Pf podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Z powyższych uregulowań wynika, że rękojmię należytego prowadzenia apteki powinien posiadać zarówno podmiot ubiegający się lub posiadający zezwolenie, bo to on jest odpowiedzialny za prowadzoną działalność - prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jak i zatrudniona przez ten podmiot osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki (kierownik). Do zadań kierownika należy organizacja pracy w aptece polegająca między innymi na przyjmowaniu, wydawaniu, przechowywaniu i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz zakup produktów leczniczych, wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jak też ich wydawanie zgodnie z art. 96 ustawy, a zatem na podstawie recepty, bez recepty, albo na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.

Jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2692/12, pozycja kierownika apteki w żadnym wypadku nie jest niezależna wobec pozycji prowadzącego aptekę, co sprawia, że brak rękojmi po stronie kierownika apteki może być także rozważany jako brak rękojmi po stronie wnioskodawcy.

Obowiązek ustalenia, czy podmiot prowadzący aptekę spełnia warunek, o którym mowa w art. 101 pkt 1 w zw. z art. 99 ust. 4a Pf należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Z uwagi na fakt, że warunek ten dotyczy farmaceutów, będących członkami samorządu aptekarskiego, stworzony został tryb pozwalający farmaceucie szybko uzyskać od właściwego organu samorządu aptekarskiego zaświadczenie, stwierdzające, że daje on rękojmię należytego prowadzenia apteki jako jej kierownik. Ww. uchwała NRA Nr IV/125/2007 z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie trybu postępowania przy stwierdzaniu rękojmi należytego prowadzenia apteki przez kandydata na stanowisko kierownika apteki jednoznacznie wskazuje przypadki, kiedy farmaceuta-członek samorządu nie może oczekiwać, że właściwa rada potwierdzi istnienia ww. rękojmi. Alternatywą dla wydania zaświadczenie na wniosek farmaceuty jest tryb przewidziany w art. 106 kpa. Skarżąca, podobnie jak każdy inny farmaceuta, zobowiązana jest przestrzegać uchwał NRA.

Zaświadczenie wydawane przez organ samorządu aptekarskiego w sprawie rękojmi należytego prowadzenia apteki stanowi podstawę do ustalenia przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, czy podmiot prowadzący aptekę spełnia warunek, o którym mowa w art. 101 pkt 1 w zw. z art. 99 ust. 4a Pf. W takim kontekście na organach samorządu aptekarskiego spoczywa szczególne zadanie - uczestniczenie w zabezpieczeniu interesu społecznego w zakresie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi przy stosowaniu produktów leczniczych i wyrobów medycznych, znajdujących się w aptekach. Każde działanie samorządu zawodowego w zakresie "sprawowania pieczy" podlega konstytucyjnie ukierunkowanej ocenie, dokonywanej z punktu widzenia interesu publicznego i nakierowania na jego ochronę.

Prezydium NRA podkreśla, że osoby, które naruszają nakaz zachowania godności i niezależności zawodu farmaceuty nie dają rękojmi należytego wykonywania zawodu farmaceuty, w szczególności nie dają rękojmi należytego prowadzenia apteki, jako jej kierownik.

W związku z tym organy samorządu aptekarskiego nie mogły i nie mogą odpowiedzialnie stwierdzić, że skarżąca, będąca farmaceutą, daje rękojmię należytego prowadzenia apteki.

Skargę na bezczynność organu – Naczelnej Rady Adwokackiej, polegającą na nie rozpatrzeniu przez ten organ zażalenia skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r. na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, działająca za pomocą adwokata, wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;

3. nałożenie na organ grzywny zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a;

4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych;

5. wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżąca przypomniała, że ORA w [...] w dniu [...] stycznia 2015 r. podjęła uchwałę nr [...] w której orzekła, że skarżąca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej A." położonej w L. przy ul. [...].

Skarżąca z uchwał tą nie zgodziła się wobec czego zaskarżyła ją w dniu [...] lutego 2015 r.

Wobec nie rozpoznania przez NRA zażalenia z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca w dniu [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wezwała NRA do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nie rozpoznaniu przez ten organ zażalenia skarżącej w terminie określonym w k.p.a.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać prawy bez zbędnej zwłoki. Ogólny obowiązek organu załatwiania spraw przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki ma walor ogólnej zasady postępowania i w tym sensie jest powiązany z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 § 2) i obowiązkiem załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 i 4.

Z art. 35 § 2 w zw. z art. 12 § 2 wynika, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego. Sprawami niewymagającymi postępowania wyjaśniającego są sprawy, w których organ nie musi zbierać dowodów, informacji ani wyjaśnień (art. 12 § 2), lecz może wydać decyzję na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania, faktów powszechnie znanych oraz faktów znanych organowi, przed którym toczy się postępowanie, lub faktów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). W wypadku zatem, gdy dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, organ winien niezwłocznie te sprawę załatwić.

W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie NRA zażalenie skarżącej mogła rozstrzygnąć niezwłocznie - tylko na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.

Tym samym w ocenie skarżącej nic nie usprawiedliwiało organu w zwłoce w rozstrzygnięciu zażalenia. Powyższe czyni niniejszą skargę konieczną i uzasadnioną co mając na uwadze wnoszę jak na wstępie.

Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. skierowała do NRA wezwanie do zaniechania naruszenia prawa. Tym samym przyjąć należy, że skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym rozpoznania skargi przez sąd. Stanowisko organu wyższego stopnia zajęte w tym trybie (a więc uznanie zażalenia za uzasadnione bądź nieuzasadnione) nie ma znaczenia w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Nieistotne jest nawet, czy organ wyższego stopnia wypowie się w sprawie (wyrok WSA w Krakowie z dnia 1 lutego 2013 r., II SAB/Kr 206/12, LEX nr 1312477).

W odpowiedzi na skargę na bezczynność NRA wniosła o umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu przypomniała, że uchwałą z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] ORA w [...] postanowiła stwierdzić, że p. mgr farm. A. M. nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." w [...] przy ul. [...]. Przedmiotowa uchwała została podjęta w obecności [...] członków ORA na ogólną liczbę [...] członków (za przyjęciem uchwały głosowało [...] członków, [...] członków wstrzymało się od głosu).

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ORA wskazało, iż rękojmia jest świadectwem zaufania środowiska aptekarskiego reprezentowanego przez Radę Aptekarską do farmaceuty i jego kwalifikacji zawodowych i etycznych.

NRA stwierdziła, że w odniesieniu do mgr farm. A. M. jest prowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczące sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną, której kierownikiem jest ww. farmaceutka produktów leczniczych do hurtowni.

Zdaniem ORA, dopóki nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie co do roli ww. farmaceutki w sprawie organizacji pracy w aptece, ORA w [...] nie może obdarzyć mgr farm. A. M. dostatecznym zaufaniem, pozwalającym na udzielenie rękojmi.

W dniu [...] lutego 2015 r. do Prezydium NRA wpłynęło zażalenie mgr farm. A. M., reprezentowanej przez adwokata, na uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. OIA w [...] w sprawie odmowy stwierdzenia rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." w L. przy ul. [...] dla p. mgr farm. A. M.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie daje ona rękojmi należytego prowadzenia apteki. Wskazała, iż nie ma definicji ustawowej pojęcia rękojmi. Powołując się na orzecznictwo skarżąca wskazała m.in., że "przez pojęcie rękojmi należytego wykonywania zawodu należy rozumieć całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących danego zawodu, składającego się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego" (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 1999 r., II SA 879/99).

Skarżąca zaskarżyła uchwałę ORA, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie, że strona postępowania daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." przy ul. (...).

W dniu [...] maja 2015 r. do NRA doręczone zostało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nie rozpoznaniu przez NRA, w terminie określonym w kpa., zażalenia mgr farm. A. M. z dnia [...] lutego 2015 r. na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wyznaczenie przez NRA dodatkowego terminu na rozpoznanie wyżej opisanego zażalenia, wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie oraz powzięcia kroków mających na celu zapobieżenie naruszenia prawa w przyszłości, a także o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu [...] maja 2015 r. do NRA [...] doręczona została skarga na bezczynność NRA w zakresie nierozpatrzenia zażalenia mgr farm. A. M. z dnia [...] lutego 2015 r. na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a. wniosła o zobowiązanie organu do wydania aktu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, nałożenie na organ grzywny zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania wdług norm przepisanych, a także o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Prezydium NRA, działające w imieniu NRA, postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...].

Niniejsza uchwała została wysłana pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, adwokatowi (...) na adres wskazany we wcześniejszej korespondencji oraz ORA (potwierdzenia nadania z dnia [...] czerwca 2015 r.).

W związku z powyższym uznać należy, że nawet jeżeli NRA pozostawała w bezczynności w dacie wniesienia przez skarżącą skargi do sądu administracyjnego, to przestała nim być rozpoznając sprawę na posiedzeniu Prezydium NRA w dniu [...] maja 2015 r. oraz wysyłając podjętą uchwałę do skarżącej w dniu [...] czerwca 15 r.

W związku z powyższym, z uwagi na fakt, iż przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, zmierzająca do ustalenia czy istnieje potrzeba zobligowania organu do podjęcia przewidzianych prawem czynności, postepowanie stało się bezprzedmiotowe.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w uchwale SA z dnia [...] listopada 2008 r. (I OPS 6/08) "Jest zatem rzeczą oczywistą, - jeżeli do daty orzekania przez sąd organ (...), którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postepowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się bezprzedmiotowe również z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3."

Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.

Należy wskazać ponadto, że ewentualne problemy z zachowaniem określonych w k.p.a. terminów rozpatrywania przez Prezydium NRA zażaleń na uchwały okręgowych rad aptekarskich w dużej mierze spowodowane są ogromnym wzrostem ilości spraw, wnoszonych do organów samorządu aptekarskiego. W 2012 r. Prezydium NRA, jako organ odwoławczy w sprawach zażaleń wnoszonych od uchwał wydanych przez okręgowe rady aptekarskie, rozpatrzyło łącznie 17 spraw, w 2013 r. liczba spraw wzrosła do 32, w 2014 r. Prezydium NRA wydało 62 uchwały odwoławcze, a w bieżącym roku, do dnia 1 lipca, Prezydium rozpatrzyło już 94 sprawy odwoławcze.

Wyjaśniając kwestię uprawnień do występowania w imieniu NRA przez Prezydium NRA i Prezesa NRA, organ wskazał, co następuje.

Naczelna Izba Aptekarska została utworzona na podstawie ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich. Stosownie do przepisu art. 39 ust. 1 przywołanej ustawy działalnością samorządu aptekarskiego w okresie między Krajowymi Zjazdami Aptekarzy, kieruje NRA. Rada działa zgodnie z jej regulaminem uchwalonym, na podstawie art. 37 pkt 6 ustawy, przez Krajowy Zjazd Aptekarzy. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2 Regulaminu NRA, przyjętego uchwałą Krajowego Zjazdu Aptekarzy z dnia 19 stycznia 2008 r. w sprawie regulaminu NRA, Prezes NRA reprezentuje na zewnątrz NRA i jej Prezydium.

Zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy o izbach aptekarskich oraz § 14 ust. 1 -Regulaminu NRA, Prezydium NRA działa w imieniu Rady w sprawach określonych jej uchwałą. W § 1 pkt 1 lit. a i b uchwały Nr 9/2008 NRA z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie upoważnienia Prezydium NRA do załatwiania spraw mieniu Rady, postanowiono, że NRA upoważnia Prezydium NRA do podejmowania decyzji lub zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach indywidualnych załatwianych przez organy samorządu aptekarskiego, w tym w sprawach członków samorządu aptekarskiego odwołujących się od uchwał (decyzji lub postanowień) okręgowych rad aptekarskich, a w szczególności do rozpatrywania:

a) zażaleń na postanowienia okręgowych rad aptekarskich w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni farmaceutycznych,

b) zażaleń w sprawach opiniowania kandydatów na kierowników aptek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a powołanego artykułu p.p.s.a.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona w części na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga skarżącej na bezczynność organu – Naczelnej Rady Aptekarskiej, polegającą na nie rozpatrzeniu przez ten organ zażalenia skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r. na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...]stycznia 2015 r.

Istotne w sprawie zdarzenia miały następujący przebieg.

Uchwałą z dnia z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] ORA w L., stwierdziła, że p. mgr farm. A. M. nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." w L..

ORA stwierdziła, że w odniesieniu do mgr farm. A. M. prowadzone jest postępowanie wyjaśniające dotyczące sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną, której kierownikiem jest ww. farmaceutka, produktów leczniczych do hurtowni.

Zdaniem ORA, dopóki nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie co do roli ww. farmaceutki w sprawie organizacji pracy w aptece, ORA w [...] nie może udzielić rękojmi mgr farm. A. M.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z pismem WIF w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym stwierdzono, że "zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...].03.2012 r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w L. [...] na rzecz spółki: "M." Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w L.".

W powyższym piśmie stwierdzono, że "Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny posiada wiedzę, że ww. przedsiębiorcy dokonywali w okresie od [...].05.2012 r. do [...].04.2013 r. sprzedaży dużej ilości produktów leczniczych zastrzeżonych do wydawania z apteki na podstawie recept lekarskich do hurtowni farmaceutycznej (...) na podstawie faktur VAT".

Dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Zażalenie wpłynęło do Prezydium NRA w dniu [...] lutego 2015 r.

Skarżąca zaskarżyła uchwałę ORA, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie, że daje rękojmię należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej w L.

Wobec nie rozpoznania przez NRA zażalenia z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca w dniu [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wezwała NRA do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na nie rozpoznaniu przez ten organ zażalenia skarżącej w terminie określonym w k.p.a.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Prezydium NRA, po rozpatrzeniu zażalenia mgr farm. A. M., na uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...] w sprawie rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." w L. (...), utrzymało w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...].

Dnia [...] maja 2015 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem NRA, skargę na bezczynność tegoż organu, związaną z nie rozpoznaniem zażalenia skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r. na uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...].

Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

W wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Kr 47/13, LEX nr 1332857, dotyczącym m.in. kompetencji sądu rozpoznającego skargę na bezczynność, stwierdzono, co następuje:

"1. Artykuł 52 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do regulacji pozostających poza przepisami k.p.a. Z jego treści wynika wprost, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest "środkiem zaskarżenia" o jakim mowa w § 1 i 2 tego przepisu, lecz środkiem samoistnym, odrębnym i znamiennym tylko dla sytuacji ściśle określonych, mającym służyć realizacji zasady przedsądowej autokontroli administracji, ale tylko w przypadku działania, a nie zaniechania, tj. bezczynności organu.

2. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność albo przewlekłość, sąd nie może w szczególności określać w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać organowi wydania konkretnej decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Także sama kontrola czynności podejmowanych w konkretnej sprawie obejmuje jedynie ich kierunek wyznaczony przez przedmiot postępowania, zaś winna odbywać się bez ingerencji w kwestie związane bezpośrednio z merytorycznym rozstrzyganiem, zwłaszcza wtedy, gdy mają one znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy jako jeden z wielu elementów, zaś pozostały poza rozważaniami podmiotów zobowiązanych z uwagi na przyjęte przeszkody do dalszej do aktywności.

3. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane."

Zgodnie z art. 54 § 3 "Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. (...). W rozpatrywanej sytuacji takie działanie organu nie miało miejsca.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie miała miejsce bezczynność organu, który mimo otrzymania w dniu [...] lutego 2015 r. zażalenia na uchwałę nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. dopiero w dniu [...] maja 2015 r. uchwałą [...] z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. ORA w [...]. Innymi słowy, rozpatrywanie zażalenia mgr farm. A. M. na uchwałę Nr [...] ORA w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej "A." w L. trwało ponad 3 miesiące.

Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W szczególności (§ 2) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Przedstawione wyżej zasady załatwiania spraw mają ścisły związek ze statuowaną w art. 12 kpa zasadą szybkości i prostoty postępowania. Zgodnie z powołanym przepisem (§ 1) organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W związku z tym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2).

Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 98/14. LEX nr 1520304) podkreśla się , że "Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a. organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy."

Zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4).

W myśl § 5 powołanego przepisu do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpatrywanej sprawie ORA w [...] stwierdziła co prawda, że w odniesieniu do mgr farm. A. M. prowadzone jest postępowanie wyjaśniające dotyczące sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną, której kierownikiem jest ww. farmaceutka, produktów leczniczych do hurtowni i że dopóki nie zostanie prawomocnie zakończone postępowanie co do roli ww. farmaceutki w sprawie organizacji pracy w aptece, to nie można udzielić w/w farmaceutce rękojmi, to jednak z akt sprawy nie wynika, by te przesłanki uznano za uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie rękojmi i takiego zawieszenia dokonano. Inaczej mówiąc, nie miało tu miejsce zawieszenie postępowania w sprawie udzielenia rękojmi w/w farmaceutce, uzasadniające odpowiednie przedłużenie terminów zakończenia postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).

W rozpatrywanej sprawie takie zawiadomienie nie miało miejsca

Uzasadniając przedłużenie terminu załatwienia sprawy (odwołania) NRA odwołała się do prowadzonego postępowania wyjaśniającego dotyczącego sprzedaży przez aptekę ogólnodostępną produktów leczniczych do hurtowni oraz roli ww. farmaceutki w sprawie organizacji pracy w aptece. Według organu, sprawa udzielenia w/w farmaceutce rękojmi, którą miała załatwić stosowna uchwała NRA, nie mogła zostać załatwiona do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania.

Sąd zajął wyżej stanowisko w przedstawionej sprawie.

Nadto, odnosząc się do problemów z zachowaniem określonych w k.p.a. terminów rozpatrywania przez Prezydium NRA zażaleń na uchwały okręgowych rad aptekarskich organ wskazał, że w dużej mierze są one spowodowane ogromnym wzrostem ilości spraw, wnoszonych do organów samorządu aptekarskiego. W 2012 r. Prezydium NRA, jako organ odwoławczy w sprawach zażaleń wnoszonych od uchwał wydanych przez okręgowe rady aptekarskie, rozpatrzyło łącznie 17 spraw, w 2013 r. liczba spraw wzrosła do 32, w 2014 r. Prezydium NRA wydało 62 uchwały odwoławcze, a w bieżącym roku, do dnia 1 lipca, Prezydium rozpatrzyło już 94 sprawy odwoławcze.

W wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 72/14, LEX nr 1648754, stwierdzono, że "Znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy nie mogą usprawiedliwiać braki kadrowe oraz duża ilość spraw i przeprowadzonych kontroli. Nie są to przyczyny niezależne od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., stąd należy uznać, że przewlekłe prowadzenie postępowania w takiej sytuacji ma cechy rażącego naruszenia prawa."

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsce znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy, a tym samym trudno mówić o rażącym naruszeniu prawa. Tym niemniej nie ulega wątpliwości, że przyczyny przekroczenia terminu przez Prezydium NRA przytoczone przez ten organ nie stanowią przyczyn niezależnych od organu w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., a co za tym idzie – nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przekroczenia (nie wliczenia do b egu) terminów określonych w art. 35 kpa.

Reasumując, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie NRA w sposób niewątpliwy nie dotrzymała ustawowych terminów rozpatrzenia odwołana bez uzasadnionych przyczyn, a tym samym pozostawała w bezczynności. Należy przy tym zwrócić uwagę, że "Bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego."(tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 10/15, LEX nr 1729601). Taka też sytuacja miała miejsce i w niniejszej sprawie, w której po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r.(data wpływu do NRA - [...] lutego 2015 r.) Prezydium NRA podjęło stosowną uchwałę Nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] ORA w L. z dnia [...]stycznia 2015 r. dopiero w dniu [...] maja 2015 r. Tym niemniej uczyniło to dalsze postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym, dając podstawę do jego umorzenia.

Jednocześnie Sąd uznał za zasadne oddalenie skargi w pozostałej części, nie dostrzegając również podstaw do nałożenia na organ grzywny.

Jest też oczywiste, że Sąd nie wypowiadał się co do meritum sprawy, tzn. w przedmiocie rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej w [...]. Z podobnych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 ppsa.

Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

§ 1b Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Na powyższej podstawie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.