Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 881/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70 par. 1 art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 czerwca 2017 r., nr [...], II. uchyla stanowisko wierzyciela P.S.A. z dnia 27 stycznia 2017 r., nr [...] III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego Z. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia 11.03.2017 r., znak: [...] – wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1201 – dalej w skrócie "u.pe.a.") - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 12.06.2017 r., znak [...], którym uznano za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego Z. M. (dalej "zobowiązany", "Skarżący") w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.11.2015 r. nr [...], wystawionego przez wierzyciela, tj. [...],

Wyżej opisane zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny I instancji) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego, na podstawie wystawionego przez [...] (wierzyciel) tytułu wykonawczego z dnia 30.11.2015 r. nr [...] Obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym dotyczy zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 r. do sierpnia 2015 r. Odpis ww. tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 22.12.2015 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego z dnia 15.12.2015 r. nr [...]

Pismem z dnia 24.12.2015 r. zobowiązany, reprezentowany przez Kancelarię [...], zgłosił do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które sprowadzały się przede wszystkim do podważenia zasadności dochodzenia przez [...] S.A. opłat abonamentowych i dotyczyły:

- nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,

- niewłaściwości trybu i organu do prowadzenia postępowania,

- bezprzedmiotowości sprawy - braku wydania decyzji administracyjnej,

- przedawnienia roszczenia,

- braku przerwania biegu przedawnienia w związku z wadami formalnymi dokumentów,

- braku doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego,

- braku wydania decyzji określającej zaległość,

- nie posługiwania się dokumentami urzędowymi, a jedynie ich kserokopiami oraz poświadczanie za zgodność z oryginałem przez nieuprawnionych pracowników, co stanowi naruszenia art. 76a § 2 i 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (zwanego dalej K.p.a.),

- posługiwania się dokumentami, które nie zawierają oryginalnych podpisów,

- braku tytułu prawnego stanowiącego podstawę do dochodzenia obowiązku abonamentowego w tym do wydania tytułów wykonawczych,

- podpisywania tytułów wykonawczych przez niewłaściwy organ [...] S.A.,

- niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.,

- naruszenia art. 6-9 K.p.a., art. 10 § 1 i 3 K.p.a., art. 14 § 1 K.p.a., art. 61 § 1 K.p.a., art. 68 § 1 i 2 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 104 § 1 i 2 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 109 § 1 K.p.a.,

- naruszenia zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- naruszenia przepisów konstytucyjnych w związku z brakiem rozwiązań ustawowych.

Ponadto, pełnomocnik wniósł o zwolnienie przez organ podatkowy z urzędu zajęć praw majątkowych i umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z nieważnością postępowania.

Pismem z dnia 04.01.2016 r., znak [...], organ egzekucyjny I instancji przekazał wniesione zarzuty do wierzyciela celem uzyskania jego stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z dnia 04.01.2016 r., znak [...], zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów oraz uchylił zajęcie świadczenia emerytalnego.

Wierzyciel, postanowieniem z dnia 27.01.2017 r. znak: [...] wydanym w oparciu i regulacje z art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione stwierdzając, że należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym za okres od stycznia 2010 r. do sierpnia 2015 r. istnieją i są wymagalne.

Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 12.06.2017 r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., wydanym w oparciu o art. 34 u.p.e.a., uznał za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanego zgłoszone pismem z dnia 24.12.2015 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego I instancji pełnomocnik zobowiązanego złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podnoszą dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazał na brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., tj. zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Pismem z dnia 26.07.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił się do wierzyciela z prośbą o uzupełnienie materiału dowodowego. W odpowiedzi pismem z dnia 04.08.2017 r. wierzyciel przesłał duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24.07.2008 r. oraz potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej z upomnieniem numer UP Z [...].

Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 11.08.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ("organ odwoławczy" lub "organ egzekucyjny II instancji") utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji.

W pierwszej kolejności przywołał art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej K.p.a.).

Następnie, po przytoczeniu przepisów art. 138 § 1 i art. 144 K.p.a., organ odwoławczy wskazał na art. 33 § 1 u.p.e.a., który wymienia przesłanki mogące stanowić podstawę zarzutów, które podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a., po czym wskazując na art. 34 § 1 u.p.e.a. wyjaśnił, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w ich zakresie, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jednocześnie wyjaśnił, że w myśl art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Dalej, w myśl art. 34 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie.

Zaznaczono przy tym, że z istoty przyjętego w przepisie art. 34 § 4 u.p.e.a. rozwiązania wynika, że otrzymanie ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela stanowi warunek rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny o tych zarzutach. Jednocześnie należy zwrócono uwagę, że dyrektor izby administracji skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów merytorycznego badania stanowiska wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2012 r., sygn. 14).akt II GSK 1490/10, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 964/

Jak dalej wskazał organ odwoławczy, postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie (por. wyroki NSA z dnia 14 września 2007 r. sygn. akt I OSK 522/07; z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt II FSK 407/10; z 27 dnia stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1435/10). Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w dyspozycji przepisu art. 33 u.p.e.a. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia 24.12.2015 r. pełnomocnik zobowiązanego sformułował zarzuty, które oparte zostały m.in. na przesłankach wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, 6, 7 i 10 u.p.e.a. przez zakwestionowanie istnienie obowiązku z uwagi na brak podstaw do dochodzenia opłat abonamentowych rtv przez [...], przedawnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji, oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w tym brak podpisu osoby uprawnionej do jego wystawienia.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że wierzyciel w ostatecznym postanowieniu z dnia 27.01.2017 r. wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczeniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1204 z późn. zm. - zwaną w skrócie "ustawą abonamentową". Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej, opłaty pobiera się za użytkowanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy, kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne, musi je zarejestrować i opłacać abonament, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej [...] S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Wierzyciel stwierdził, że rejestracja odbiorników rtv, zgłoszona została przez zobowiązanego, zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 01.03.1993 r. Od dnia 16.06.2005 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, powszechnie obowiązującymi dotyczącymi abonamentu rtv są wyłącznie przepisy tej ustawy. Zarejestrowanie odbiorników w czasie obowiązywania którejkolwiek z ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę do istnienia, wynikającego z ustawy obowiązku dokonywania opłat abonamentowych, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji o charakterze pieniężnym.

Odnosząc się do kwestii niepoinformowania zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, organ odwoławczy podniósł, że wierzyciel wskazał, iż rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r. poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., [...] została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie (w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. do dnia 13.12.2008 r.). Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali ich rejestracji w oparciu o przepisy poprzedzające ustawę z 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych, pozostają nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat. Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. [...] była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia. Wierzyciel wyjaśnił, że powołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu zawiadomienia", a zatem przesłanie przez [...] zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (a nie listem poleconym), na prawidłowy adres użytkownika, czyniło zadość wymogom określonym tym przepisem. Zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], czego dowodem jest wygenerowany z własnego systemu informatycznego duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r., przekazany pełnomocnikowi zobowiązanego wraz z postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Zostało to zweryfikowane przez organ odwoławczy, bowiem pismem z dnia 04.08.2017r. [...], wierzyciel uzupełnił materiał dowodowy przesyłając przedmiotowe zawiadomienie.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, bowiem prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie stosownego powiadomienia. Poza tym nawet nieotrzymanie powyższego powiadomienia nie zwalnia automatycznie abonenta od obowiązku uiszczenia stosownych opłat, ponieważ obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Skoro na mocy ww. rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. nie utraciły ważności dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv dokonane na podstawie przepisów poprzedzających ustawę abonamentową, co oznacza, że użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki rtv, do których zobowiązany należy, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczenia opłat. Wyjątek stanowią osoby, które dopełniły formalności zwolnienia z opłat lub wyrejestrowały posiadane odbiorniki. Tej jednak czynności zobowiązany nie dokonał. Według wierzyciela, abonent nadal jest użytkownikiem zarejestrowanego odbiornika rtv, a tym samym nadal jest obowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie wierzyciel nie stwierdził okoliczności przemawiających za brakiem egzekwowanego obowiązku, to zarzut strony w tym zakresie należało uznać za nieuzasadniony.

Z kolei ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej objętego tytułem wykonawczym nr [...], organ odwoławczy wskazał, że abonament radiowo-telewizyjny jest przymusowym, bezzwrotnym świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, którą od pozostałych danin odróżnia jedynie celowy charakter. W związku z tym, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległości z tego tytułu przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Natomiast przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W związku z tym w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania 3 letni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 118 Kodeksu cywilnego, gdyż opłata abonamentowa nie ma charakteru cywilnoprawnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych zastosowano środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony w dniu 22.12.2015 r. Zatem, w odniesieniu do najstarszych dochodzonych zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, natomiast do opłat abonamentowych za lata 2012-2014 nie upłynął jeszcze 5 letni okres przedawnienia. Tym sam zarzut przedawnienia roszczeń należało uznać za nieuzasadniony.

W kwestii dopuszczalności egzekucji administracyjnej organ odwoławczy wyjaśnił, że do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym, co wynika z art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei przepis art. 3 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W przepisie tym wyszczególniono zatem dwie kategorie obowiązków: obowiązki wynikające z decyzji lub postanowień właściwych organów i obowiązki wynikające bezpośrednio z przepisów samego prawa, o ile są to obowiązki znajdujące się w zakresie administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy nadto zauważył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K [...], uznał, że ustalenie wysokości należnego abonamentu jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z płatnością abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczeniu stosownych odsetek podatkowych. Natomiast uprawnionym do dochodzenia należności z tytułu nieuiszczenia opłaty abonamentowej jest podmiot wymieniony w art. 7 ust. 5 ustawy (kierownik Centrum Obsługi Finansowej), co wskazuje, że posiada on status wierzyciela w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a.

Natomiast odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa wart. 15 § 1 u.p.e.a., organ odwoławczy zauważył, że został on sformułowany dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Zarzut ten nie był i na tym etapie nie może być przedmiotem rozpoznania merytorycznego. Wyjaśnił przy tym organ, że przedmiotem rozpoznania mogą być tylko te zarzuty, które zostały zgłoszone przez zobowiązanego w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Po upływie tego terminu zobowiązany nie może uzupełniać zarzutów o nowe podstawy faktyczne i prawne. Organ egzekucyjny nie ma przy tym uprawnienia, ani obowiązku by z urzędu badać inne przesłanki niż te zgłoszone przez zobowiązanego. Tym samym zarzut braku doręczenia upomnienia jako spóźniony nie podlega rozpatrzeniu.

Ponadto, jak dalej wskazał organ odwoławczy, wbrew twierdzeniom zobowiązanego, skierowane do egzekucji administracyjnej tytuły wykonawcze, spełniały wymogi określone przepisami u.p.e.a., tj. zawierały m.in.:

- prawidłowe oznaczenie wierzyciela, jak też podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego;

- datę wystawienia tytułu,

- wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego i jego adresu,

- treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,

- wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Nadto, nie zgodził się organ odwoławczy z twierdzeniami zobowiązanego co do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., gdyż wydanie zaskarżonego postanowienia przez organ egzekucyjny w przedmiocie zgłoszonych zarzutów zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia. Tym samym oddaleniu podlega wniosek zobowiązanego zawarty w zażaleniu o przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych na okoliczność przesłuchania jako świadków osoby, które poświadczyły za zgodność z oryginałem dokumenty wydane w postępowaniu przed wierzycielem. Żądanie to, zdaniem organu odwoławczego, nie ma uzasadnionych podstaw i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy zwłaszcza, że wierzyciel w treści swojego rozstrzygnięcia wszechstronne odniósł się do wszystkich podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności, przytaczając przy tym art. 78 § 1 K.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, co jednak nie ma miejsca w tym przypadku.

Sumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, stwierdził, że po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanego, będąc związanym stanowiskiem wierzyciela zawartym w zaskarżonym postanowieniu, orzekł jak w sentencji postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zobowiązany wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącego, a także postanowień wierzyciela [...] jako oczywiście wadliwych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji z wytycznymi w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, podnosząc zarzuty wskazujące, że:

I. organy skarbowe I i II instancji nie rozpoznały istoty sprawy albowiem koronnym zarzutem była kwestia, że wierzyciel nie udowodnił by skarżący był kiedykolwiek abonentem (ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na wierzycielu, skoro skarżący podniósł tenże zarzut, że nie jest abonentem);

- postępowanie administracyjne i egzekucyjne jest obarczone wadami formalnymi, które winny skutkować umorzeniem egzekucji przez organ I Instancji z urzędu z uwagi na nieważność postępowania i to na etapie wstępnego badania poprawności tytułów wykonawczych, niezależnie czy zobowiązany wniósł w terminie zarzuty czy też nie, a w szczególności:

1) tytuły wykonawcze podpisywała osoba w ogóle do tego nieupoważniona (asystent podpisana na tytule wykonawczym nie miała upoważnienia dyrektora [...] do podpisywania tytułów wykonawczych za organ, zaś upoważnienie z dnia 02.02.2015 r. opiewa na dane K. S. i tym tylko dokumentem posługiwał się organ [...];

2) ziścił się obowiązek doręczenia dowodów finansowych wydatkowania na rozsyłanie zawiadomień o nadaniu nr identyfikacyjnego i dowodów wysyłki z rozdzielnika (czy chociażby systemu informatycznego ) - które mogłyby potwierdzić, że organ [...] wysyłał jakiekolwiek zawiadomienia o nadania nr identyfikacyjnego ( w tym również do mandanta) i to do końca grudnia roku 2008 .

3) przesłanie upoważnienia [...] do składania podpisów pod zawiadomieniami;

4) dokument urzędowy czy informatyczny świadczący, że zawiadomienie zostało wygenerowane w 2008 roku, a nie ex post.

5) czy system informatyczny używany przez organ [...] umożliwia wygenerowanie zawiadomienia post factum, a więc w latach późniejszych hipotetycznego zawiadomienia.

4) wskazanie, czy podpisy pod tytułami wykonawczymi organu PP są generowane elektronicznie;

5) udzielenie informacji publicznej, czy wprowadzenie sygnału cyfrowej naziemnej telewizji umożliwia odbiór tylko przez sam odbiornik starszego typu.

W tym miejscu Skarżący podniósł naruszenie przepisów prawa materialnego, albowiem zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, opłaty te pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Jak dalej wskazał Skarżący, nawet, gdyby tylko hipotetycznie przyjąć, że Skarżący byłby abonentem i miałby jakikolwiek odbiornik zarejestrowany w tamtym okresie, to urządzenie nie umożliwia natychmiastowego odbioru programu. Nie została więc spełniona przesłanka konieczna do naliczana opłat, skoro wszelkie zarejestrowane odbiorniki tv utraciły możliwość natychmiastowego odbioru programu w związku z wprowadzeniem sygnału naziemnego cyfrowego.

II. w świetle przedstawionych dokumentów Skarżący nie jest abonentem, brak bowiem pierwotnego dowodu zarejestrowania odbiornika. (vide: I SA/G1 709/14 - Wyrok WSA w Gliwicach oraz I SA/GI 1607/16 z dnia 21 kwietnia 2017 roku).

Skarżący między innymi wskazał, że obowiązkiem wierzyciela (tj. w tej sprawie DCOF) jest bowiem wykazanie, że dany odbiornik RTV został zarejestrowany, co stanowi podstawę do żądania uiszczenia przez jego posiadacza opłaty. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a., za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie jest kwestionowany przez Skarżącego - jeśli chodzi o czynność mającą miejsce w styczniu 1998 r., na którą powołuje się organ - a jednocześnie, nie został wystarczająco wykazany przez organ. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r., Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/G1 236/13, CBOSA.

Dopiero spełnienie przez wierzyciela tego wymogu dowodowego spowoduje, że to na Skarżącego, jako zobowiązanego, przejdzie ciężar wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych, np. w postaci wyrejestrowania odbiornika RTV. Innymi słowy, jeśli organ wykaże (udokumentuje) dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika. Taki pogląd co do rozkładu ciężaru dowodu wyraził Sąd także w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14 (wszystkie publ. w CBOSA). Znajduje on oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1676).

W tym stanie rzeczy, skoro wskazany, kluczowy dla rozstrzygnięcia fakt w postaci dokonania przez Skarżącego rejestracji odbiornika RTV nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Organ administracyjny dopuścił się w tej mierze naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.

III. [...] w toku postępowania nie posługuje się w ogóle dokumentami urzędowymi, a jedynie kserokopiami z faksymilami, a właściwie kserokopiami podpisów. Poświadczają za zgodność z oryginałem dokumenty pracownicy [...], tj. osoby, które nie mają do tego ustawowych kompetencji.

Skarżący zwrócił uwagę, że [...] przedstawia w toku sprawy kserokopię załącznika "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego", który to nie jest w ogóle dokumentem ( a tym bardziej urzędowym), bo nie zawiera oryginału podpisu. Do tego pobieżna analiza dokumentu wskazuje, że podpis osoby oznaczonej jako I. F. to faksymila / kserokopia i jest identyczna na wszystkich zawiadomieniach we wszystkich postępowaniach toczących się z udziałem hipotetycznych zobowiązanych (jest to fakt notoryjny, który organ I instancji oraz organ II instancji może zweryfikować z urzędu).

W związku z powyższym Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 6-9 k.p.a., art. 10 § 1 i 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a.;

- § 5.1 i 5.2. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 12 października 2007 r.) - przez niedołączenie i nieokazanie przez [...] dowodu nadania i dowodu odbioru przez wnioskodawcę dokumentu "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego".

Końcowo Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej na okoliczność posługiwania się jedną i tą samą kserokopią podpisu "I. F." dotyczącą nadania nr identyfikacyjnego we wszystkich postępowania w skali całego kraju.

Nadto, Skarżący także podniósł, że nie nastąpiła też przerwa biegu przedawnienia hipotetycznego zobowiązania w związku z wadami formalnymi dokumentów [...] (fakt notoryjny) przy założeniu hipotetycznym, że zobowiązanie w ogóle istnieje. Jak dalej wskazał, w ocenie judykatury - między innymi WSA w Olsztynie, I SA/Ol 353/14, na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zbadania, czy zaistniały wskazane w art. 59 u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, bądź odmowie jego umorzenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, podkreślając ponownie, że zgodnie z art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny I instancji jak i organ odwoławczy związane były wypowiedzią wierzyciela. To samo dotyczy argumentów dotyczących nieokazanych przez Pocztę Polską dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego", wskazując, że organ wskazał tak jak wierzyciel wyjaśnił.

Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w części w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji, a także postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela, zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej w skrócie "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (tutaj postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przechodząc zatem do meritum sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wprawdzie treść skargi, jak i również zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jest chaotyczna, jednakże można wywieść jej istotę, że Skarżący kwestionuje istnienie obowiązku co do należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01.01.2010 r. do 31.08. 2015 r., objętych tytułem wykonawczym n r [...] z dnia 30.11.2015 r., wystawionego przez wierzyciela - [...] S. A., na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący w istocie skargi zgłosił zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie jest abonentem, a zatem zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez nieistnienie obowiązku z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01.01.2010 r. do dnia 31.08.2015 r. Przy czym przesądzenie o zasadności tego zarzutu w konsekwencji powoduje, że bezprzedmiotowe jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi.

W myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez Skarżącego zarzuty, w tym co do nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia wierzytelności za niezasadne. Zajęte przez wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stało się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia w przedmiocie niezasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie postanowienia organu odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji.

Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, a więc kontroluje, czy wierzyciel w swoim stanowisku zgodnie z prawem uznał, że będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego obowiązek Skarżącej istniał, a zatem, czy faktycznie istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01.01.2010 r. do 31.08.2015 r., a tym samym, czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej. Następnie Sąd przechodzi do oceny rozstrzygnięć organów egzekucyjnych co do ich zgodności z prawem.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).

Uprawnienia [...] S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a."), a zatem nie budzi wątpliwości, że skoro jej uprawnienia opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku, to [...] S.A. jest uprawniona do prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Przywołać przy tym należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. [...] S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r., jako lex specialis, ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. [...] S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.

Odnosząc się do najdalej idącego w skutkach prawnych zarzutów skargi, a więc istoty sporu, a zatem co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od dnia 01.01.2010 r. do 31.08.2015 r. (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm. – zwanej w skrócie "u.o.a."), które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.

Stosownie do art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 u.o.a., odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, pkt 3.3.4. uzasadnienia).

Jednakże z akt sprawy wynika, że nie doszło do zarejestrowania odbiornika rtv na rzecz Skarżącego. Wierzyciel - a w ślad za nim organy egzekucyjne - wprawdzie stwierdził, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], a dowodem tego jest duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r., przekazany pełnomocnikowi zobowiązanego wraz z postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, co zostało zweryfikowane przez organ odwoławczy i uzupełnione przez wierzyciela pismem z dnia 04.08.2017 r., do którego dołączono duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r. (wytworzony z systemu informatycznego), bez dowodu doręczenia zobowiązanemu, a także dołączono dowód skierowania do zobowiązanego (za potwierdzeniem odbioru) upomnienia [...], które doręczono zobowiązanemu w dniu 31.08.2015 r.

W myśl § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Wskazane rozporządzenie Ministra Transportu z 2007 r. weszło w życie dniu 13.12.2007 r.

A zatem, zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., jeżeli w chwili wejścia w życie tego rozporządzenia (a więc dniu 13.12.2007 r.) Skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym lub radiowym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Nadto, w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. prawodawca wskazał, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego wyżej) jest:

1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub

2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi nie wynika, by Skarżący składał wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, a jedynie wynika, że w dniu 24.07.2008 r. [...] S.A. sporządziła "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" wskazując dane Skarżącego jako adresata tego zawiadomienia, nie wynika natomiast z akt, że to zawiadomienie doręczono Skarżącemu, co wprost świadczy, że Skarżący nie został zawiadomiony o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy, o jakim mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r., a tym samym brak było podstaw do uznania, że doszło po stronie Skarżącego do powstania obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a w konsekwencji uznać należało, że wystawienie tytułu wykonawczego w dniu 30.11.2015 r., obejmującego należności pieniężne z powodu nieuiszczania opłaty abonamentowej rtv za okres od 01.01.2010 r. do 31.08.2015 r., a następnie wszczęcie oraz prowadzenie na jego podstawie egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącego - było bezpodstawne.

Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to obowiązkiem wierzyciela, tj. [...] S.A. jest udowodnienie w sposób nie budzący wątpliwości, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany w zgodzie prawem, co dopiero stanowi podstawę żądania uiszczenia opłaty abonamentowej od jego posiadacza. Tym bardziej w sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiornika rtv jest kwestionowany, jak w niniejszej sprawie.

W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, [...] S.A. dopiero w wykonaniu wezwania Dyrektora Izby Skarbowej w S. (jako organu egzekucyjnego odwoławczego) z dnia 26.07.2017 r. przedstawiła posiadane w sprawie dokumenty, tj. ww. duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24.07.2008 r. oraz kserokopię potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej z upomnieniem nr [...] które doręczono Skarżącemu w dniu 31.08.2015 r. Na podstawie tych dokumentów Sąd zweryfikował stanowisko wierzyciela, i stwierdził, że wierzyciel nie dysponuje dowodem, który uzasadniałby, że jego stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 27.01.2017 r. co do istnienia obowiązku Skarżącej w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej rtv jest zgodne z prawem.

Brak zatem udowodnienia przez wierzyciela, że doręczył Skarżącemu "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych" z dnia 24.07.2008 r., wprost świadczy że nie wykazał istnienia obowiązku zobowiązanego z tytułu opłaty abonamentowej, objętego tytułem wykonawczym z dnia 30.11.2015 r., a tym samym dochodzenie spornej należności w stosunku do Skarżącego w drodze egzekucji administracyjnej było niedopuszczalne, a więc zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie egzekucji w trybie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wobec nieistnienia tego obowiązku.

Z tego też powodu Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowienia z dnia 27.01.2017 r. zawierającego stanowisko wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swoje rozstrzygnięcia oparły na niezgodnym z prawem stanowisku wierzyciela, a co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej przewidzianych przepisami ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., a w szczególności art. 6 K.p.a., zgodnie z którym organy działają na podstawie przepisów prawa (która to zasada wywodzi się z zasady przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP), i oznacza, że działanie organu administracji zostanie zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. tezę drugą wyroku NSA z 17 maja 1996 r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71). Tym samym naruszono pozostałe zasady prowadzenia postępowania, w tym zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.)

Zdaniem Sądu, wprawdzie organy egzekucyjne podporządkowały się regule związania stanowiskiem wierzyciela przewidzianej w art. 34 § 1 u.p.e.a., jednakże z uwagi na stwierdzenie, że wierzyciel w swoim stanowisku dopuścił się naruszenia przepisów prawa w ramach sprawy objętej skargą na postanowienie organu egzekucyjnego, konieczne było także uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, stosownie do wyżej przytoczonych art. 134 i 135 p.p.s.a., które dopuszczają możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżony akt (tutaj postanowienie), ale również wszystkie inne akty lub czynności, które zostały wydane w ramach tej samej sprawy administracyjnej.

W sytuacji zatem uwzględnienia zarzutu skargi co do nieistnienia obowiązku Skarżącej z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 do sierpnia 2015 r., bezprzedmiotowe było ustosunkowywanie się pozostałych zarzutów skargi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie zweryfikować swoje stanowisko w ramach zgłoszonych zarzutów, z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazać datę zarejestrowania odbiornika rtv przez Skarżącego oraz datę doręczenia Skarżącemu zawiadomienia o nadaniu mu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, a także załączyć dowody, z których wynikałyby ww. daty. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł z urzędu na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 210 § 2 pkt 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis od skargi.