Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 102/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. E. Spółki z o.o. z siedzibą w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

P. E. Spółka z o.o. z siedzibą w M. (dalej zwana Spółką), pismem z dnia 31 grudnia 2012 r. złożyła skargę na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że prowadzi działalność w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów, prowadzenia składowisk odpadów, nie posiada dostatecznych środków na poniesienie opłat sądowych. Brak majątku uniemożliwia skarżącej zaciągnięcie zobowiązań u osób trzecich na pokrycie opłat sądowych. Prowadzona przez Spółkę działalność nie przynosi przychodów.

Z oświadczenia o majątku wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi

[...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, a zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniósł [...] zł. Spółka wykazała jeden rachunek bankowy w [...] którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł kwotę ujemną [...] zł.

Wykonując wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację majątkową Spółka przedłożyła:

- wyciąg z księgi rachunkowej zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (strat), za okres od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r., z której wynika, że skarżąca w miesiącu listopadzie 2012 r. uzyskała przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł, w grudniu 2012 r. – przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł, w styczniu 2013 r. przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, stratę w kwocie [....] 0 zł;

- ewidencję stanu środków pieniężnych za okres od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r., ze stanem w kwocie [...] zł;

- zestawienie należności na dzień 4 lutego 2013 r. wynoszących [...] zł i zobowiązań na dzień 4 lutego 2013 r. w kwocie [...] zł;

- wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 listopada 2012 r. do 15 lutego 2013 r. z saldem końcowym w kwocie ujemnej [...] zł;

- kopię zeznania rocznego CIT-8 za 2012 r., w którym zadeklarowano przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [..] zł;

- kopię zeznania rocznego CIT-8 za 2011 r., w którym zadeklarowano przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]. zł, dochód w kwocie [...] zł.

Nadesłano także zestawienia obrotów i sald m.in. na koncie kasa, rachunku bankowym za okres od 1 listopada 2012 r. do 31 stycznia 2013 r., kopie deklaracji VAT-7 za listopad 2012, grudzień 2012 r., styczeń 2013 r. oraz rejestry sprzedaży i zakupu za te okresy, bilans i rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. oraz od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca podała, że jej zdaniem z przedłożonych dokumentów finansowych jasno wynika, że nie posiada żadnych środków pieniężnych, nie tylko takich, które mogłyby być przeznaczone na koszty sądowe, ale w ogóle na prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wskazała także, że w chwili obecnej zaprzestała prowadzenia działalności, a w dniu 13 stycznia 2013 r. zarząd złożył do sądu gospodarczego wniosek o ogłoszenie upadłości (dokumenty w załączeniu) z likwidacją majątku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje.

Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej zwana "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych

w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania(pkt 2 tego przepisu). Tym samym, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności, uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy.

Wymaga podkreślenia, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym podmiotom, które nie mają żadnej możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Zwolnienie od kosztów postępowania (w tym kosztów sądowych) jest zatem jednoznaczne

z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. Pamiętać trzeba, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych

w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności

i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Stąd też podkreśla się obowiązek strony, by podjęła się, przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wszelkich prób zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych we własnym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skarżąca Spółka wykazała, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

Z dokumentacji przedstawionej przez Spółkę i oświadczenia prezesa jej zarządu, wynika, że w obecnej chwili skarżąca nie posiada jakichkolwiek wolnych środków, jak i majątku trwałego. Nie prowadzi też działalności przynoszącej dochód - w okresie od listopada 2012 r. do stycznia 2013 r. Spółka wykazywała straty. Zobowiązania Spółki znacznie przekraczają jej należności, bowiem na dzień 4 lutego 2013 r. wynosiły one [...] zł, natomiast jej należności to kwota [...] zł. O tym, że Spółka ma zachwianą płynność finansową i zaprzestała prowadzenia działalności bezspornie świadczy fakt, iż w dniu 14 stycznia 2013 r. (data nadania pisma na poczcie) jej zarząd zwrócił się do Sądu Rejonowego S. – C. w S. [...] Wydział Gospodarczy KRS z wnioskiem o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, a w dniu 4 marca 2013 r. wniosek ten został zmodyfikowany na wniosek o upadłość obejmującą likwidację majątku.

Zdaniem Sądu, okoliczności te uzasadniają zatem przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka nie będzie bowiem mogła w jakimkolwiek zakresie pokryć należnych ([...] zł) i przewidywanych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że jest ona stroną jeszcze pięciu innych postępowań toczących się przed tutejszym sądem.

Mając powyższe na uwadze, uznając, że Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, na podstawie

art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.