Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 82/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 8, art. 11, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi Powiatu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z egzekucji części wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z egzekucji części wierzytelności.

Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2016 r., nr [...] i nr [...], wystawionych przez Wojewodę, celem zaspokojenia zaległości Powiatu, ustalonych na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] i nr [...], utrzymanych w mocy decyzjami Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] i nr [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Powiat wystąpił, na podstawie art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej jako u.p.e.a.), o zwolnienie z egzekucji wierzytelności z ww. rachunków bankowych, wskazując na szczególną uciążliwość tego środka egzekucyjnego, która uniemożliwi realizowanie ustawowych zadań Powiatu istotnych dla funkcjonowania społeczności lokalnej. W szczególności Powiat wskazał na znaczną dolegliwość ww. środka egzekucyjnego w kontekście braku możliwości realizacji zadań publicznych oraz projektów i inwestycji, jak również wywiązywania się z umów kredytowych.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwolnienia wierzytelności z egzekucji, wskazując na brak innego majątku Powiatu, z którego możliwe byłoby zaspokojenie roszczeń wierzyciela – Wojewody.

W wyniku wniesionego zażalenia ww. rozstrzygnięcie zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. z uwagi na brak wnikliwego rozważenia w rozstrzygnięciu przesłanki ważnego interesu Zobowiązanego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] orzekł o zwolnieniu z egzekucji części wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...], będących środkami pochodzącymi z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i odmowie zwolnienia z egzekucji w części dotyczącej pozostałych wierzytelności z tego rachunku oraz o zwolnieniu wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wycofane z obrotu prawnego postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] z uwagi na brak precyzyjnego wskazania przedmiotu sprawy.

W wyniku powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] orzekł o zwolnieniu z egzekucji prowadzonej na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2016 r. części wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...], będących środkami pochodzącymi z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i odmowie zwolnienia z egzekucji w części dotyczącej pozostałych wierzytelności z tego rachunku, oraz o zwolnieniu wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...].

Nie godząc się z otrzymanym rozstrzygnięciem w zakresie dotyczącym zwolnienia jedynie części wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...], Powiat złożył zażalenie, w którym wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o zwolnieniu z egzekucji całości wierzytelności lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu Powiat zarzucił brak wnikliwego rozpoznania stanu faktycznego sprawy, w kontekście istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie w sprawie instytucji przewidzianej w art. 13 § 1 u.p.e.a. Ponadto zarzucono brak wskazania w zaskarżonym postanowieniu okresu, na jaki dokonano zwolnienia części wierzytelności.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2017 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w kwestii zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a. podejmowane jest zgodnie z zasadami tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że wybór kierunku rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny ma charakter swobodnej decyzji, w związku z czym organ jest zobligowany do uzasadnienia swego stanowiska. Organ może odmówić zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego, ale dopiero po wyczerpującym i rzeczywistym odniesieniu się do argumentów przedstawionych we wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji oraz do ustalonych okoliczności w sprawie. Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu zaś ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. W przedmiotowej sprawie interes zobowiązanego Powiatu, w części pozostaje tożsamy z tzw. interesem publicznym, z uwagi na charakter realizowanych zadań. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie przepisu art. 13 § 1 u.p.e.a. mającego na celu ochronę interesów zobowiązanego, nie może prowadzić do sytuacji, w której postępowanie egzekucyjne stanie się bezskuteczne. Zatem w ramach oceny ważnego interesu zobowiązanego konieczne jest zbadanie zarówno sytuacji zobowiązanego Powiatu, jak i rozważenie podnoszonych przez niego argumentów. Jednocześnie zachodzi konieczność rozważenia zabezpieczenia interesu wierzyciela, na rzecz którego przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane we wniosku projekty i zadania wykonywane przez Powiat zgodnie z przepisami prawa i w celu poprawy funkcjonowania lokalnej społeczności, co prawda mają wpływ na ogólną sytuację finansową jednostki samorządowej, jednakże istniejące i planowane zadania są wynikiem realizowanych przez Powiat zadań i nie mają charakteru nadzwyczajności lub wyjątkowości. Na przykład planowane przedsięwzięcia m.in. "Rozwój e-usług w Powiecie", "Profilaktyka chorób układu krążenia i promocja zdrowego stylu życia w Powiecie", zadania związane z infrastrukturą, szkolnictwem, pomocą dla osób niepełnosprawnych i inne, powinny uwzględniać posiadane możliwości, determinowane również przez zobowiązania publicznoprawne. Tym samym, organ odwoławczy podzielił wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji ocenę, że ww. okoliczności nie uzasadniają bezspornie stwierdzenia, że jednostka znajduje się w szczególnej sytuacji z uwagi na wykonywanie zadań ustawowo nałożonych na każdą tego rodzaju jednostkę samorządu terytorialnego. Jak bowiem zauważył Minister Rozwoju i Finansów w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] sytuacja w jakiej znalazł się Powiat jest efektem prowadzenia niezgodnej z prawem gospodarki finansowej, tj. nie przekazywaniem należnych środków Skarbowi Państwa. Obowiązkiem zaś Powiatu było terminowe dokonywanie zwrotu dochodów budżetowych z tytułu opłat eksploatacyjnych. W sytuacji niewykonania tego obowiązku Powiat powinien liczyć się z koniecznością ich wyegzekwowania. Mając na uwadze przesłankę interesu publicznego odnoszącą się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny, ochrona moralności publicznej, zasada sprawiedliwości społecznej, organ zauważył, że w niniejszej sprawie w interesie publicznym nie leży uprzywilejowanie podmiotów, które nierzetelnie wywiązują się ze swoich zobowiązań.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego powoływanie się przez Powiat na szczególną okoliczność, tj. konieczność obsługi zobowiązań kredytowych, nie powinno następować kosztem nieregulowania należności publicznoprawnych. Zaciąganie zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, w tym kredytów i pożyczek jest decyzją każdego podatnika, a realizowanie ich spłaty nie stanowi o jego ważnym interesie.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że do sprawy Powiat złożył także wykaz składników majątku wskazujący nieruchomości oraz wierzytelności, które w jego ocenie będą najmniej uciążliwe dla zobowiązanego i jednocześnie pozwolą na zaspokojenie wierzyciela. Jednakże w zakresie egzekucji z nieruchomości egzekucja nie mogła zostać przeprowadzona z uwagi na niewpłacenie przez wierzyciela zaliczki na pokrycie przewidywanych wydatków związanych z tą egzekucją. W zakresie zaś wskazanych wierzytelności ustalono, że stanowią one m.in. wierzytelności egzekwowane przez komorników sądowych lub są zgłoszone w postępowaniach upadłościowych albo postępowania egzekucyjne prowadzone wobec tych podmiotów zostały umorzone ze względu na bezskuteczność egzekucji. Organ odwoławczy podał, że do wierzytelności realizowanych przez komorników sądowych lub syndyków należą:

1. zadłużenie w wysokości 52.688,22 zł dotyczące B Sp. z o.o., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym R.H. oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym C.G.;

2. zadłużenie w wysokości 26.187,72 zł dotyczące B Sp. z o.o., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym J.K.;

3. zadłużenie w wysokości 221,93 zł dotyczące G.A., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym C.G.;

4. zadłużenie w wysokości 170.190,04 zł dotyczące G.J., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K.G.;

5. zadłużenie w wysokości 58.886,89 zł dotyczące K.K., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym C.G.;

6. zadłużenie w wysokości 420.645,16 zł dotyczące P S.A., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K.G.;

7. zadłużenie w wysokości 9.869,22 zł dotyczące T.D., egzekucję prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym M.M.;

8. zadłużenie w wysokości 255.288,58 zł dotyczące V Sp. z o.o. Sp. Komandytowa w upadłości likwidacyjnej, sprawę prowadzi Syndyk Mady Upadłości A.P.;

9. zadłużenie w wysokości 79.902,58 zł dotyczące E Sp. z o.o., sprawę prowadzi Syndyk K.W..

Ponadto w dniu [...] lutego 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności u Komorników Sądowych i Syndyka masy upadłości, lecz z udzielonych odpowiedzi wynikało, że postępowania egzekucyjne zostały umorzone z powodu braku kwot należnych do przekazania Powiatowi. Ze względu na bezskuteczność zostały natomiast umorzone postępowania egzekucyjne prowadzone do niżej wymienionych podmiotów:

- PHU G Sp. z o.o. - zaległość 89.866,41 zł,

- PHU I Sp. z o.o. - zaległość 24.528,88 zł,

- M Sp. z o.o. - zaległość 26,188,67 zł,

- P Sp. z o.o. - zaległość 420.645,16 zł,

- L - zaległość 3.000,00 zł,

- PPH M Sp. z o.o. - zaległość 12.229,34 zł,

- W.-K.Ł. - zaległość 6.311,85 zł,

- C.J. i M. - zaległość 1.530,59 zł,

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że łączna kwota zadłużenia podmiotów zalegających z płatnościami na rzecz Powiatu może w zależności od efektywności egzekucji zmniejszyć wielkość zadłużenia na rzecz Wojewody, jednakże jest to kwota niewystarczająca do zaspokojenia całej dochodzonej zaległości.

Organ odwoławczy podał, że w dniu [...] stycznia 2017 r. dokonano zajęcia ruchomości: samochodu osobowego [...] nr rej. [...], podnośnika [...], ciągnika rolniczego [...] nr rej. [...], samochodu osobowego [...] nr rej. [...], wózka elektrycznego [...] oraz przyczepy [...] nr rej. [...], których wartość została oszacowana przez biegłego skarbowego na kwotę 43.800,00 zł. Organ egzekucyjny odstąpił przy tym od zajęcia 2 sztuk wózków podnośnych, z powodu złego stanu technicznego oraz pojazdów użytkowanych przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej, Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital [...], Placówkę Opiekuńczo - Wychowawczą [...] oraz pojazdów zwolnionych z egzekucji na podstawie art. 8 § la u.p.e.a., które zostały zakupione w ramach projektów z udziałem środków unijnych "Dobry zawód - dobra praca. Modernizacja warsztatów szkolnych i pracowni do praktycznej nauki zawodów w powiecie" oraz projektu "Wypracowanie systemu wspólnych transgranicznych działań jednostek straży pożarnej z Powiatu". Z tytułu zaś dokonanych dotychczas zajęć wierzytelności organ egzekucyjny wyegzekwował łącznie kwotę 721.959,76 zł. W odniesieniu zaś do pozostałych 177 dłużników, organ egzekucyjny według przekazanych informacji może uzyskać kwotę ok. 49.000 zł miesięcznie. Z czego zawiadomieniami z dnia 26 lipca 2017 r. u 65 podmiotów dokonano już zajęć wierzytelności. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności i ruchomości nie doprowadzi do całkowitego zaspokojenia zaległości, objętych tytułami wykonawczymi nr [...] i [...], wynoszącej obecnie ponad 5.000.000 zł. Wobec powyższego organ egzekucyjny nie może w całości odstąpić od zastosowania w przyszłości środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, ponieważ kwota uzyskana z egzekucji innych wierzytelności oraz pojazdów nie doprowadzi do szybkiego wykonania obowiązku. Organ podał, że wysokość kwot uzyskiwanych miesięcznie przez organ egzekucyjny w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych wobec wierzytelności, według wpływów w miesiącu lipcu 2017 r. kształtuje się na poziomie 90.000 zł. Uwzględniając przy tym ok. 50.0000 zł miesięcznie z zajęć wierzytelności dotyczących Terminalu w Świecku, możliwe jest uzyskanie kwoty ok. 140.000 zł miesięcznie. Obecnie bowiem zaległości Powiatu zgłoszone do realizacji na drodze egzekucji administracyjnej przez Wojewodę wynoszą łącznie ponad 25.000.000 zł.

Oceniając zasadność odstąpienia od prowadzenia w przyszłości egzekucji z wierzytelności z rachunków bankowych, organ uwzględnił również fakt, że zgodnie z art. 81 § 2 u.p.e.a., jeżeli zobowiązanym jest jednostka budżetowa, zajęciu podlega wyłącznie rachunek wydatków. Ponadto na podstawie art. 81 § 4 ww. ustawy wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Przepis § 4 ww. ustawy stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia - art. 81 § 5 powołanej ustawy.

Końcowo organ odwoławczy zauważył, że u.p.e.a. zawiera również przepisy ograniczające swobodę organu egzekucyjnego w ramach realizacji niektórych środków egzekucyjnych. W szczególności na podstawie art. 8 § 1a u.p.e.a. nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 tej ustawy nie podlegają egzekucji środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym, rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone. Uwzględniając powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z egzekucji, wierzytelności z rachunków bankowych: nr [...], nr [...], nr [...], bowiem gromadzone są na nich niepodlegające zajęciu środki, pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych.

W odniesieniu zaś do wierzytelności z rachunku nr [...] w Banku [...], organ odwoławczy ustalił, że rachunek służył do realizacji wydatków niewygasających zgodnie z Uchwałą Nr XXXIV/145/16 Rady Powiatu z dnia 30 grudnia 2016 r. i środki na nim zgromadzone zostały już wydatkowane, stąd postępowanie w tym zakresie zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r.

Organ odwoławczy podzielił także stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, w kwestii zwolnienia z egzekucji środków pochodzących z dotacji przyznanych z budżetu państwa na określone cele, które także nie podlegają egzekucji. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił zwolnić z egzekucji część wierzytelności z rachunku nr [...] w Banku [...], będących środkami pochodzącymi z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele z uwagi na fakt, że znajdują się na niewyodrębnionym do obsługi bankowej dotacji, rachunku bankowym i służą do realizacji zadań Powiatu z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił też zwolnić z egzekucji wierzytelności z rachunku nr [...] w Banku [...], który służy do regulowania wydatków związanych z opłatami bankowymi za prowadzenie skrytki depozytowej, ze względu na to, że są w niej przechowywane kopie zapasowe systemów informatycznych niezbędnych do funkcjonowania Starostwa Powiatowego, a koszty związane z jej prowadzeniem wynoszą jedynie 90 zł miesięcznie.

W świetle opisanych okoliczności organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że całkowite odstąpienie od możliwości realizacji w sprawie egzekucji z wierzytelności z rachunków bankowych byłoby niecelowe i dokonane z pokrzywdzeniem interesu wierzyciela. Zasadna zatem była, w ocenie organu odwoławczego odmowa zwolnienia pozostałej części wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...]. Wyjaśnił jednocześnie, że w przypadku ewentualnego dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] zajęciu nie będą podlegać zwolnione z egzekucji wierzytelności wpływające na ten rachunek, a zakres zwolnienia wskazany w zaskarżonym postanowieniu dotyczy całości postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Niezasadny zatem jest zarzut Powiatu w kwestii wskazania okresu, na jaki zwolnienie zostało dokonane.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że stosowanie dyspozycji art. 13 § 1 u.p.e.a., mające na celu ochronę interesów zobowiązanego, nie może prowadzić do pozbawienia wierzyciela możliwości realizacji dochodzonego obowiązku i zniweczenia celu prowadzenia egzekucji. W związku z tym, zobowiązany występując z żądaniem zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych powinien wskazać nie tylko argumenty przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku, ale również wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji z innych składników majątku, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ II instancji podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że w istocie wskazywane we wniosku okoliczności dotyczą ważnego interesu zobowiązanego, jednak w kontekście stanu faktycznego i prawnego rozważanej sprawy, w tym sposobu powstania zaległości i zasad funkcjonowania zobowiązanego, kwoty objętej egzekucją z majątku Powiatu oraz jej skuteczności, a także interesu wierzyciela, nie uzasadniają wnioskowanego zwolnienia z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego w części określonej w zaskarżonym postanowieniu, tym bardziej, że zajęcie to jeszcze nie nastąpiło.

Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Powiat, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niedokonanie właściwej subsumpcji w wyniku błędnego przyjęcia, iż po stronie Powiatu nie zachodzi ważny interes zobowiązanego, implikujący koniecznością zwolnienia, na czas nieoznaczony, z egzekucji, całości określonego przez zobowiązanego składnika majątku w postaci wszystkich wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...], podczas gdy zarówno aktualna, jak i występująca w dacie orzekania - sytuacja majątkowa Powiatu, zaświadcza o zaistnieniu przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, albowiem zajęcie wskazanego rachunku bankowego, będącego jedynym rachunkiem wydatków zobowiązanego, wywoła znaczę szkodę oraz spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki, a nadto skutkować będzie zupełnym paraliżem całej społeczności lokalnej, co uzasadnia postawioną przez stronę skarżącą tezę, iż zastosowanie wnioskowanego zwolnienia egzekucyjnego jest zasadne, jak i społecznie pożądane;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż zaistnienie ważnego interesu zobowiązanego, jest nieodłącznie związane z uprzednio dopełnionymi przez zobowiązanego czynnościami, mającymi na celu zabezpieczenie środków na pokrycie przyszłych i wymagalnych wierzytelności pieniężnych, podczas gdy brak w naruszonym przepisie przesłanek negatywnych, których wystąpienie uniemożliwiałoby, nawet pomimo zaistnienia przesłanek pozytywnych, uwzględnienie wniosku zobowiązanego;

3) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż po stronie zobowiązanego nie zachodzi ważny interes publiczny podczas gdy organ nie zbadał sprawy pod kątem dyrektywy "ważnego interesu zobowiązanego", co czyni przedwczesną odmowę zwolnienia wnioskowanego składnika majątkowego, a zarazem niweczy cel art. 13 § 1 u.p.e.a.;

4) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, w następstwie przyjęcia, iż jedynym celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest zaspokojenie wierzyciela, poprzez wyegzekwowanie należnej jemu wierzytelności pieniężnej, tak aby nie doprowadzić do bezskuteczności egzekucji, podczas gdy tak ujęta egzegeza w/w przepisu prawa oraz proceduralne podejście Organu stawia pod znakiem zapytania instytucję zwolnienia spod egzekucji, pozbawiając z góry zobowiązanego możliwości ubiegania się o tego rodzaju zwolnienie, mimo iż ten wykazał zaistnienie "ważnego interesu zobowiązanego", czego organ nawet nie przeanalizował, czyniąc - tym samym - naruszony przepis martwym;

5) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną subsumpcję, a w konsekwencji stwierdzenie, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne może świadczyć o nieskuteczności egzekucji, a na pewno o jego przewlekłości (hipoteza), podczas gdy organ egzekucyjny musi wykazać, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne na skutek zastosowanego zwolnienia - okaże się bezskuteczne, a nie przewlekłe ("nie doprowadzi do szybkiego wykonania obowiązku");

6) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj., art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną subsumpcję, polegającą na wskazaniu, iż zajęcie rzeczonego rachunku bankowego jest niezbędne dla wyegzekwowania należnej wierzycielowi należności pieniężnej, podczas gdy rachunek bankowy nie jest jedynym składnikiem majątkowym zobowiązanego, z którego może być prowadzona egzekucja administracyjna, co organ egzekucyjny wykazał w zaskarżonym orzeczeniu, wyszczególniając, iż zwolnienie rachunku bankowego nie doprowadzi do szybkiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, przy czym koniecznym jest wykazanie, iż egzekucja stanie się bezskuteczna, a nie przewlekła, przeciągnięta w czasie, przy jednoczesnej dostępności innych składników majątkowych, z których może zaspokoić się wierzyciel;

7) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia przez organ, iż odstąpienie od zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia pozostałych wierzytelności na rachunku bankowym Powiatu mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, podczas gdy zobowiązany - w sposób bezsporny - wykazał, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych zobowiązanego co zresztą przyznane zostało przez organ na łamach skarżonego postanowienia;

8) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art 13 § 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało wydaniem skarżonego postanowienia, jako zawierającego elementy dowolności, samowolności, podczas gdy właściwie wydane orzeczenie (zgodne z prawem) winna zostać oparta na swobodnej ocenie dowodów, będącej właściwą podstawą do należytej i wyczerpującej oceny stanu faktycznego w sprawie zaistniałego, czemu organ uchybił;

9) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 13 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez recypowanie stanowiska organu I instancji, a w konsekwencji nieuchylenie przez organ II instancji postanowienia organu i instancji, z uwagi na nieoznaczenie w treści skarżonego postanowienia na jaki czas (okres) organ egzekucyjny zwalnia spod egzekucji, w części, wskazany tamże składnik majątkowy zobowiązanego, podczas gdy organ, będąc związany wnioskiem zobowiązanego, był zobligowany do wskazania na jaki czas (oznaczony lub nieoznaczony) zwalnia wyszczególnione tamże składniki, czego nie uczynił, a co determinuje skarżone postanowienie jako wadliwe, a więc niemogące ostać się w obrocie prawnym;

10) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. Z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przy wydaniu skarżonego orzeczenia;

11) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz merytorycznego rozpoznania istoty sprawy, w tym powołanie się i zaakceptowanie stanowiska w zakresie słuszności argumentacji organu przedstawionego na łamach decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], która została uchylona w całości wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 roku, sygn. akt: V SA/Wa 1280/17;

12) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, nie odniesienie się do okoliczności podniesionych przez Zobowiązanego w zakresie przesłanki "ważnego interesu" zobowiązanego, co uniemożliwia zrozumienie zasadności motywów, którymi kierował się organ egzekucyjny przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, jak również czyni niemożliwym dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia;

13) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, mających wpływ na jego treść;

14) rażące naruszenie przepisów praw procesowego, tj. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na nieustosunkowaniu się przez organ II instancji (pominięciu milczeniem), w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, do większości zarzutów podnoszonych przez skarżącego w treści zażalenia z dnia [...] sierpnia 2017 r., co stanowi o uchybieniu naczelnej zasadzie przekonywania, prowadzenia postępowania przez organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników oraz zasadzie dwuinstancyjności, a w konsekwencji zaświadcza o wadliwości wydanej przez organ decyzji.

W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi, Powiat zarzucił niezbadanie i nieuwzględnienie ważnego interesu zobowiązanego oraz błędną wykładnię art. 13 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że jedynym celem postępowania egzekucyjnego jest zaspokojenie wierzyciela. W sprawie nie została nadto zbadana aktualna sytuacja finansowa Powiatu i organ skupił się jedynie na zdarzeniach przyszłych i okolicznościach powstania przedmiotowych zaległości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontrolowanej przez sąd sprawy administracyjnej jest zwolnienie z egzekucji składników majątkowych dłużnika, tj. wierzytelności z rachunków bankowych, wyszczególnionych w treści pisma zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2017 roku, który to wniosek został uwzględniony przez organ egzekucyjny tylko częściowo poprzez zwolnienie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 roku z egzekucji części wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...], będącymi środkami pochodzącymi z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele jednocześnie organ odmówił zwolnienia z egzekucji pozostałych wierzytelności z tego rachunku) oraz zwolnienie z egzekucji wierzytelności z rachunku bankowego nr [...] w Banku [...].

Stosownie do art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.- dalej u.p.e.a.), organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Powołany przepis przyznaje zobowiązanemu możliwość złożenia wniosku o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych. Nie dotyczy przedmiotów wskazanych w art. 8 -10 u.p.e.a., które podlegają wyłączeniu spod egzekucji z mocy ustawy. Artykuł 13 u.p.e.a. służy poszanowaniu obiektywnie usprawiedliwionych interesów zobowiązanego i może być traktowany jako część szeroko pojmowanej zasady poszanowania minimum egzystencji. Omawiana instytucja może mieć zastosowanie zarówno odnośnie osób fizycznych jak i prawnych. Aby jednak zwolnienie określonej części lub całości mienia zobowiązanego nie prowadziło do powstania komplikacji w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, niezbędnym jest zachowanie przy jego stosowaniu przez organ egzekucyjny koniecznej równowagi pomiędzy osiągnięciem celu egzekucji a dążeniem do poszanowania interesu zobowiązanego (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz pod redakcją R. Hauser, A. Skoczylas, Wydawnictwo C.H. BECK, wydanie 8, str. 95)

Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego zobowiązanego z egzekucji jak wynika z treści art. 13 § 1 u.pe.a. jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". Przesłanka ważnego interesu zobowiązanego jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (wyrok NSA z dnia 16 października 2009r., sygn. akt II FSK 789/08, Lex nr 863802).

W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje przy tym pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki: WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r., I SA/Bd 442/10, Lex nr 673058; WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07, Lex nr 863819; WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., III SA/Kr 395/12, Lex nr 1274767; WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r., I SA/Gd 189/13, Lex nr 1368407, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 154/15, Lex nr 2117103 ). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10, Lex nr 749474). Dokonując wykładni przesłanek określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a. należy mieć na uwadze podstawowy cel postępowania egzekucyjnego jakim jest zaspokojenie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności. To z kolei nakłada na organ egzekucyjny obowiązek między innymi rozważenia czy wskazane przez zobowiązanego inne sposoby zaspokojenia wierzyciela ze składników majątkowych zobowiązanego wierzyciela, faktycznie mogą doprowadzić do realizacji podstawowego celu egzekucji. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z treścią art. 13 § 2 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji zażalenie przysługuje tylko dłużnikowi.

Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r., I SA/Łd 344/96 - publikowane w CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 maja 2013 r., I SA/Po 103/13, Lex nr 1323427).

To oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej (jak wyżej wspomniano) w ograniczonym zakresie.

W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazał, aby "jego ważny interes" przemawiał za zwolnieniem spod egzekucji wszystkich wierzytelności z rachunków bankowych wymienionych we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 roku. Nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję, w szczególności w przypadku uwzględnienia wniosku w szerszym zakresie, niż w zaskarżonym postanowieniu. Jak zaś wyżej podkreślono, aby określony składnik majątku został zwolniony spod egzekucji zobowiązany powinien przedstawić nie tylko argumenty przemawiające za jego zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego, jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do takich sytuacji, w których egzekucja okaże się bezskuteczna. Jak wynika z zarówno z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i dokumentów dołączonych do akt egzekucyjnych organ egzekucyjny poddał wnikliwej analizie stan sprawy. W szczególności organ egzekucyjny wskazał, że dotychczas egzekwując wierzytelności dokonał zajęcia ruchomości stanowiących własność zobowiązanego, których wartość została ustalona w toku postępowania egzekucyjnego przez biegłego na kwotę 43.800 zł. Jednocześnie organ odstąpił od zajęcia niektórych ruchomości zobowiązanego czy to z powodu złego stanu technicznego (dwa wózki podnośnikowe) oraz pojazdów użytkowanych przez Komendę Powiatową Państwowej Pożarnej, Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital [...], Placówkę Opiekuńczo [...] oraz pojazdów mechanicznych zwolnionych z egzekucji na podstawie art. 8 § 1a u.p.e.a., które zostały zakupione w ramach projektów z udziałem środków unijnych. Organ egzekucyjny przedstawił również w sposób wyczerpujący analizę możliwości prowadzenia egzekucji z wierzytelności jakie zobowiązanemu przysługują wobec osób trzecich, oceniając, że wysokość kwot jakie wierzyciel uzyska z tego sposobu prowadzenia egzekucji może kształtować się na poziomie około 140. 000 zł miesięcznie. Skarżący nie kwestionował, ani też nie przedstawił dowodów pozwalających poczynić w tym zakresie odmienne ustalenia niż uczynił organ egzekucyjny. Należy podzielić stanowisko organu egzekucyjnego, że środki finansowe jakie organ może uzyskać z prowadzenia egzekucji z ruchomości dłużnika, jak i wierzytelności nie są wystarczające do zaspokojenia wierzyciela. Zaległości zobowiązanego wobec wierzyciela objętej tytułami wykonawczymi wymienionymi w sentencji zaskarżonego postanowienia o nr [...] i [...] objęte niniejszym postępowaniem wynoszą ponad 5.000.000 zł i nie są to jedynie zobowiązana ciążące na zobowiązanym. Zaległości zgłoszone do realizacji w drodze egzekucji administracyjnej przez Wojewodę wynoszą bowiem ponad 25.000.000 zł. Nie może więc budzić wątpliwości, ze spodziewane, wyżej opisane rezultatu z przeprowadzenia egzekucji z wierzytelności i ruchomości zobowiązanego nie doprowadzą do zaspokojenia wierzyciela., w szczególności w okresie, który byłby do zaakceptowania. Tym samym zasadnie organ egzekucyjny uznał, że nie może w całości odstąpić od możliwości zastosowania w przyszłości środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, co mogłoby doprowadzić do pokrzywdzenia wierzyciela.

Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej argumenty należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie skarżący Powiat nie wskazał, ani okoliczności przemawiających za zwolnieniem wierzytelności z rachunku bankowego, ani tego, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników jego majątku. Podzielić należy również stanowisko organu egzekucyjnego odnośnie realizacji przez zobowiązanego projektów i zadań wykonywanych zgodnie z obowiązującymi przepisami na rzecz lokalnej społeczności i konieczności realizacji zobowiązań z tytułu 4 umów kredytowych. Dotyczy to w szczególności realizacji inwestycji pt. "Informatyzacja i modernizacja zasobów geodezyjnych powiatów województwa do świadczenia e-usługi", realizacji projektu "Rozwój e-usług w Powiecie". Planując wykonanie na rzecz społeczności określonych zadań związanych z infrastrukturą, szkolnictwem, pomocą do osób niepełnosprawnych i inne zobowiązany powinien uwzględnić posiadane możliwości, na które mają również wpływ zobowiązania publicznoprawne, zobowiązania wobec innych podmiotów. Wydając stanowiące przedmiot skargi w niniejszej sprawie postanowienie organ egzekucyjny miał również na uwadze fakt, że przepisy u.p.e.a. ograniczają swobodę organu egzekucyjnego w ramach realizacji możliwości podjęcia niektórych środków egzekucyjnych np. środków pochodzących z programów finansowych z udziałem środków o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ egzekucyjny wyjaśnił wszystkie przesłanki, którymi kierował rozpatrując wniosek zobowiązanego z dnia [...] stycznia 2017 roku, a które należało uwzględnić stosując art. 13 § 1 u.p.e.a. Należy podzielić stanowisko organów egzekucyjnych, że całkowite uwzględnienie tego wniosku byłoby niecelowe i dokonane z pokrzywdzeniem wierzyciela. Wskazane we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 roku, jak w zażaleniu i w skardze okoliczności niewątpliwie dotyczą ważnego interesu zobowiązanego, jednak w kontekście stanu faktycznego i prawnego rozważanej sprawy, zasad funkcjonowania zobowiązanego, z uwagi na interes wierzyciela nie uzasadniły uwzględnienia wniosku w całości. Należy jednocześnie mieć na uwadze, iż organ egzekucyjny jeszcze nie dokonał zajęcia wierzytelności, które nie zostały objęte zwolnieniem spod egzekucji zaskarżonym postanowieniem.

Nie można zdaniem Sądu skutecznie zarzucić organowi egzekucyjnemu naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w informowaniu uczestników postepowania o podejmowanych czynnościach zmierzających do załatwienia sprawy. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, do naruszenia której dochodzi w sytuacji braku ustosunkowania się organu do twierdzeń strony wskazywanych przez nią jako istotne. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Powinno ono zatem dokładnie wyjaśniać przyczyny, motywy dokonanej przez organ oceny. Z obowiązków nałożonych przez wyżej wymienione przepisy organ egzekucyjny w niniejszej sprawie wywiązał się w sposób należyty. Podjął wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a., ustalił wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy fakty, a następnie motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawił w sporządzonym uzasadnieniu, spełniającego kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób wyczerpujący nie tylko zgromadzony materiał dowodowy, dokonane na jego podstawie ustalenia, jak również podstawę prawną rozstrzygnięcia organ zrealizował również zasadę pogłębiania zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a., jak i zasadę wyjaśniania przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy wyrażoną w art. 11 k.p.a. Wskazać należy, że organ w uzasadnieniu postanowienia nie tylko wskazał przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w niniejszej sprawie, ale także w sposób obszerny przedstawił interpretację art. 13 § 1 u.p.e.a., przesłanki, które uzasadniały przyjęcie konkretnego rozstrzygnięcia. To samo należy odnieść do przedstawienia okoliczności związanych z posiadanym majątkiem przez zobowiązanego, przysługującymi mu wierzytelnościami i podejmowanymi zadaniami.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 124 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a., a sprowadzający się do braku oznaczenia w treści zaskarżonego postanowienia na jaki czas organ egzekucyjny zwolnił spod egzekucji wskazane składniki majątkowe zobowiązanego, a do czego była zobowiązany zgodnie z art. 13 § 1 u.p.e.a. Wniosek o zwolnienie spod egzekucji może dotyczyć zarówno składników majątku zobowiązanego, które już zostały zajęte czyli jest prowadzona z nich egzekucja, jak i rzeczy i prawa zobowiązanego, które nie stały się jeszcze przedmiotem postępowania egzekucyjnego (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz pod redakcją R. Hauser, A. Skoczylas, Wydawnictwo C.H. BECK, wydanie 8, str. 97). Tym samym postanowienie wydane na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. może dotyczyć zarówno rzeczy jak i praw zobowiązanego, z których prowadzona jest już egzekucja, jak i tych, które jeszcze nie stały się przedmiotem egzekucji. O ile nie budzi wątpliwości, że odnośnie rzeczy i praw już zajętych organ egzekucyjny zgodnie z treścią art. 13 § 2 p.p.s.a. organ egzekucyjny powinien określić w postanowieniu czy zwalnia je z egzekucji na czas oznaczony lub nieoznaczony, o tyle takiego wymogu nie można stawiać odnośnie rzeczy i praw zwolnionych spod egzekucji, które jeszcze nie stały się przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia funkcjonalna. Trudno bowiem wymagać określenia przez organ egzekucyjny na jaki okres dana rzecz lub prawo zobowiązanego zwolnione jest spod egzekucji, skoro nie jest jeszcze przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Jest to bowiem zdarzenie przyszłe, niepewne.

Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.