Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 532/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par.1, art. 107 par. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 11 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2011 nr 232 poz 1378
law: Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.
article: art. 31, art. 28, art. 32, art. 24 ,
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 5 września 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, organ) decyzją z 30 października 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z 5 września 2023r. nr [...], którą odmówił B. K. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...]zł w tym z tytułu:

- składek za okres 01-03/2007, [...] – [...] zł,

- odsetek liczonych na 16 maja 2023 r. – [...] zł,

- kosztów upomnienia – [...] zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu:

- składek za okres 01-03/2007, [...] – [...] zł,

- odsetek liczonych na 16 maja 2023 r. – [...] zł,

- kosztów upomnienia – [...] zł,

c) Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu:

- składek za okres [...], [...] – [...] zł,

- odsetek liczonych na 16 maja 2023 r. – [...] zł.

Organ ustalił, że wnioskiem z 16 maja 2023 r. B. K. zwróciła się do Zakładu o umorzenie całości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, podnosząc, że składki te są przedawnione. Następnie wnioskodawczyni w pismach kierowanych do organu podważała prawidłowość wysyłanej przez organ korespondencji na adres ul. [...] w K. i wyjaśniała, że zakończyła działalność w październiku 2012 r., a następnie wyjechała w lutym 2013 r. do [...], o czym powziął wiedzę ZUS w L. (wydał druk A1). Zdaniem strony, jej adres w [...] ([...] str. 91) wynikał ze zgłoszenia przez firmę. Strona przebywała pod w/w adresem do 2018 r., zatem korespondencja dotycząca upomnień oraz egzekucji zaległości z tytułu składek była wysyłana wadliwie i nieskutecznie.

Po przeprowadzeniu postępowania ZUS decyzją z dnia 5 września 2023 r. odmówił uwzględnienia wniosku strony.

ZUS nie stwierdził istnienia przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne. Organ nie stwierdził też, aby w sprawie zaistniały okoliczności, które mogłyby prowadzić do umorzenia zaległości ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną, zdrowotną.

W zakresie przedawnienia składek Zakład podniósł, że są one nadal wymagalne. Doszło bowiem do zawieszenia biegu terminu ich przedawnienia. W dniu 24 czerwca 2013 r. wysłano do strony upomnienia dotyczące składek za objęty wnioskiem okres, które zostały doręczone 11 lipca 2013 r. w trybie doręczenia zastępczego. Tytuły wykonawcze za ten okres zostały natomiast doręczone również zastępczo w dniu 24 czerwca 2014 r. Postępowanie egzekucyjne trwa do nadal. Nadto organ podał, że 17 kwietnia 2014 r. wysłano do strony informację o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości składek, m.in. za okresy 01-03/2007 oraz [...], które zakończyło wydanie decyzji [...] Wszystkie doręczenia w ramach tego postępowania były doręczenia i zastępczymi.

Cała korespondencja była wysyłana do strony na adres ul. [...] K. i ten adres organ uznaje za prawidłowy. Wyjaśniono dalej, że adres ten podany był na dokumencie zgłoszeniowym ZUS ZUA przez pracodawcę wnioskodawczyni – [...], jako aktualny adres zamieszkania (zgłoszenie z kodem 0411 od dnia 26 stycznia 2013 r. oraz z kodem 0110 od dnia 26 lutego 2013 r.). Zarówno strona jak i jej pracodawca nie podali innego adresu w [...], a tym samym w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie odnotowano informacji o zmianie miejsca pobytu. Zatem korespondencja wysyłana na adres ul. [...] K. wywołuje skutek prawny.

Organ dodał również, że należności z tytułu składek na FUS i FUZ za okresy 01-03/2007 i [...] zostały zabezpieczone wpisami hipotecznymi na nieruchomościach (wpisy dokonane w dniu 12 maja 2014 r.).

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymując w mocy decyzję własną, ZUS podtrzymał wyrażoną uprzednio argumentację w zakresie wymagalności i braku przedawnienia składek.

Następnie Zakład opisał przyjęty w sprawie stan faktyczny, ustalony w oparciu o oświadczenie strony o stanie rodzinnym i majątkowym oraz wskazane dane wygenerowane z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS, dotyczące m.in. posiadanych przez stronę nieruchomości.

W dalszej kolejności podniósł, że rozpoznał wniosek w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w sprawie.

Przywoławszy treść art. 28 ust. 3 u.s.u.s., stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, stąd umorzenie należności na jego podstawie jest niemożliwe.

Następnie organ przeszedł do omówienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), dalej "rozporządzenie".

W tym zakresie ustalił, że przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 w stosunku do strony nie zachodzi, bowiem nie powoływała się we wniosku na zły stan swojego zdrowia, czy konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny.

W odniesieniu do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia organ stwierdził, że nie ma on zastosowania, albowiem strona nie prowadzi już działalności gospodarczej.

Nadto Zakład przeanalizował i szczegółowo rozważył również możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby stronę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłanka § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W tym kontekście stwierdził, że uzyskiwany dochód rodziny (2 osobowe gospodarstwo domowe – wnioskodawczyni wraz z mężem) jest wyższy od minimum socjalnego, zatem w analizowanej sprawie należało wykluczyć przesłankę ubóstwa. Organ zwrócił też uwagę, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką dwóch nieruchomości. W ocenie Zakładu, nie wystąpiły więc przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia.

Końcowo organ dodał, że fakt posiadania innych zobowiązań pieniężnych względem wierzycieli nie jest okolicznością przemawiającą za umorzeniem zaległości składkowych, bowiem takie działanie prowadziłoby do uprzywilejowania wierzycieli cywilnoprawnych względem Skarbu Państwa. Ponieważ ZUS dostrzega możliwości wyegzekwowania długu, jego umorzenie należy ocenić jako przedwczesne.

Na decyzję Zakładu B. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie zaległości.

W uzasadnieniu pisma skarżąca podała, że o zadłużeniu dowiedziała się od ZUS w marcu 2023 r., kiedy rozpoczęto potrącanie kwot z uprzednio przyznanej jej od stycznia 2023 r. emerytury. Wyjaśniła, że działalność gospodarczą zakończyła w październiku 2012 r., natomiast od lutego 2013 r. mieszkała i pracowała w [...]. Zdaniem strony organ wiedział o zmianie jej adresu zamieszkania, o czym świadczy druk A1. Zatem wysyłanie korespondencji na ul. [...] w K. nie może być uznane za skuteczne. Skarżąca nie miała wiedzy ani o zadłużeniu, ani o toczących się postępowaniach egzekucyjnych.

W przekonaniu strony ogół okoliczności sprawy świadczy, że decyzja organu jest nieprawidłowa i krzywdząca.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2021.137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2023.1634 ze zm.), określanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Skarga jest zasadna, albowiem zdaniem sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z 5 września 2023 r. naruszają przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja ZUS z 30 października 2023 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję własną z 5 września 2023r. nr [...], odmawiającą B. K. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł.

Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i FP może być prowadzone wyłącznie wówczas, gdy takie należności są nadal wymagalne, a dłużnik nie jest w stanie ich uiścić. Umorzenie może bowiem dotyczyć tylko należności istniejących. Umorzenie należności zgodnie z art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. stanowi przyczynę wygaśnięcia zobowiązania z tytułu należności składkowych. Stosownie do przepisu art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej kolejną przyczyną skutkującą wygaśnięciem zobowiązania z tytułu należności składkowych jest przedawnienie. Przedawnienie należności z tytułu należności składkowych uniemożliwia zatem prowadzenie postępowania o ich umorzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.

Z powyższego wynika, że ocena, czy doszło do przedawnienia objętych wnioskiem zaległości jest istotną okolicznością, która powinna w pierwszej kolejności podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości, czy innych ulg dotyczących należności z tytułu składek na ubezpieczenia, gdyż stwierdzenie przedawnienia powoduje bezprzedmiotowość merytorycznego postępowania (por. wyrok II GSK 4359/16 z 12 stycznia 2017 r. i powołane w nim orzecznictwo NSA, dostępny www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Ustalenia, co do istnienia należności składkowych, powinny być poczynione w pierwszej kolejności i wyprzedzać analizę przesłanek dopuszczających umorzenie zaległości z tytułu składek w rozumieniu art. 28 u.s.u.s. oraz przepisów rozporządzenia. Merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, jako załatwienie sprawy co do istoty, może być wydane tylko wobec faktycznie istniejących należności.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że objęte wnioskiem skarżącej (oraz wynikające z treści decyzji) należności składkowe dotyczą odległych w czasie okresów, mianowicie składek za miesiące: styczeń, luty i marzec 2007 roku oraz czerwiec 2008 roku. Stąd, mając na względzie okres powstania tych składek, organ przystępując do rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości, zobowiązany był w pierwszej kolejności zbadać, czy są one wymagalne, dokonując w tym zakresie ustaleń i oceny z punktu widzenia przesłanek prowadzących do przedawnienia, z uwzględnieniem zdarzeń powodujących przerwę lub zawieszenie biegu przedawnienia. Ustalenia w tym przedmiocie, aby następnie mogły być zweryfikowane przez sąd, powinny być szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji oraz – co istotne – potwierdzone w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Wskazać należy, że od 1 stycznia 2012 r. na podstawie art. 11 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. nr 232, poz. 1378, dalej ustawa nowelizująca) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s., regulującego kwestię przedawnienia składek.

Zgodnie z jego brzmieniem należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat (uprzednio okres ten wynosił 10 lat), licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust 2 tej ustawy).

W myśl zaś art. 32 u.s.u.s. do składek na ubezpieczenie zdrowotne m.in. w zakresie ich poboru, egzekucji, stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Należy nadto zwrócić uwagę, iż przepisy art. 24 ust 5-6 u.s.u.s. przewidują zdarzenia, których zaistnienie powoduje przerwanie bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji nie zawierają jednak dostatecznych ustaleń i rozważań co do kwestii przedawnienia, natomiast podane przez organ okoliczności w tym zakresie nie zostały potwierdzone w złożonym do sądu materiale dowodowym sprawy, co sprawia, że decyzje takie uchylają się spod kontroli sądu. Pominięcie tego zagadnienia, lub omówienie go w sposób niepełny i nie dający się zweryfikować, stanowi o istotnej wadliwości podjętych decyzji. Decyzje te zostały bowiem oparte na niepełnym materiale dowodowym, który nie pozwala na jednoznaczną ocenę kwestii związanej z przedawnieniem należności objętych wnioskiem skarżącej.

Z uzasadnień decyzji oraz dołączonego do nich materiału dowodowego sprawy, nie wynikają konieczne w niniejszej sprawie ustalenia organu pozwalające stwierdzić, w jakiej wysokości należności są wymagalne, choć istnieją wątpliwości, czy nie wygasły. Już sam wniosek o umorzenie składek uzasadniony był okolicznością ich przedawnienia, zatem kwesta ta jest podstawowym elementem zainicjowanego przez wnioskodawczynię postępowania.

Organ w kwestii upływu terminu przedawnienia zaległości oraz istnienia ewentualnych okoliczności mających wpływ na jego bieg, cytując art. 24 ust 5b u.s.u.s. podał, że składki są wymagalne, bowiem na zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek miało wpływ sukcesywne wdrażanie przymusowego dochodzenia począwszy od czerwca 2013 r. (wysłanie upomnień), wysłanie tytułów wykonawczych (czerwiec 2014 r.), a egzekucja trwa do nadal. Organ podał także, że należności z tytułu składek zostały zabezpieczone wpisami hipotecznymi na nieruchomościach 12 maja 2014 r.

Jednakże teza ta nie została w żaden sposób potwierdzona w aktach administracyjnych sprawy. Nie zawierają one bowiem żadnych dokumentów – upomnień, tytułów wykonawczych z dowodami ich doręczeń, dokumentów związanych z dokonaniem wpisów hipotecznych, czy toczącego się postępowania w sprawie określenia należności z tytułu składek, o którym również wspomina organ wskazując na okoliczności mające wpływ na termin przedawnienia składek. Braki w tym zakresie mogą wskazywać na wadliwe ustalenia stanu faktycznego dotyczące wysokości należności z tytułu składek, których dotyczy wniosek. Sąd nie kwestionuje, że decyzje w sprawie umorzenia należności składkowych mają charakter decyzji uznaniowych. Wymaga jednak podkreślenia, że rozstrzygnięcie organu nie może mieć charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Jak wskazano wyżej ustalenie, czy doszło do przedawnienia należności jest istotną okolicznością stanu faktycznego, która w pierwszej kolejności winna podlegać badaniu przez organ w trakcie postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości. Nadto wynikające z powyższych ustaleń wnioski winny znaleźć odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, tak aby ich prawidłowość mogła zostać skontrolowana przez sąd. Stwierdzenie przedawnienia danych należności powoduje bowiem bezprzedmiotowość merytorycznego rozstrzygania w zakresie ich umorzenia.

Jako niewystarczające w zakresie wyżej opisanych obowiązków organu należy ocenić dołączenie do akt sprawy informacji o stanie należności z tytułu składek– k. 27 i 67 akt administracyjnych. Jakkolwiek zawierają one dane o wszczętym postępowaniu egzekucyjnym, wystawieniu upomnień, to informacje te w żaden sposób nie pozwalają na właściwą ocenę zaistnienia bądź nie w kontrolowanej sprawie okoliczności skutkujących przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych. Zauważyć bowiem należy, że dane z niej wynikające nie zostały poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym pozwalającym na ocenę zajętego przez organ stanowiska w tym zakresie. Ustalenie tych okoliczności względem konkretnych – objętych wnioskiem – zaległości składkowych było natomiast niezbędne dla oceny możliwości merytorycznego orzekania w przedmiocie ich umorzenia.

Naruszono tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak jednoznacznego ustalenia czy i ewentualnie które spośród składek objętych wnioskiem o umorzenie uległy przedawnieniu w kontekście przepisów art. 24 ust 4, 5, 5a - 5f u.s.u.s. Organ nie dokonał stosownej analizy przedawnienia w odniesieniu do poszczególnych należności składkowych. Tym samym zagadnienie dotyczące przedawnienia należności składkowych skarżącej nie zostało wyjaśnione w stopniu pozwalającym na jednoznaczne przyjęcie, że są one wymagalne.

Powyższe uchybienia nie pozwalają sądowi na dokonanie pełnej kontroli wydanych w sprawie decyzji organu.

Powyżej wskazane przepisy k.p.a. organ naruszył również poprzez niedołączenie do akt sprawy dokumentów, na podstawie których czyni wiążące ustalenia w sprawie. Brak jest bowiem m.in. informacji z C. B. Danych Ksiąg Wieczystych na których organ opiera ustalenia o sytuacji materialnej strony.

Należy również podnieść, że w/w przepisom procedury administracyjnej organ uchybił też w procesie wyjaśniania prawidłowości adresu na który była wysyłana korespondencja do strony.

Należy zwrócić uwagę, że skarżąca już we wniosku o umorzenie podnosiła, że o istnieniu zaległości względem ZUS dowiedziała się dopiero w 2023 roku, a pisma wysyłane przez organ na adres ul. [...] w K. nie były jej skutecznie doręczane. Strona podnosiła, że organ znał jej adres w [...], gdzie przebywała od 2013 roku, dołączają druk zaświadczenia A1.

ZUS natomiast twierdzi, że doręczenia są skuteczne o czym świadczą dokumenty zgłoszeniowe płatnika składek – [...] oraz dane z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS.

Właściwe rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia spornego jest istotne dla sprawy. Jak bowiem deklaruje organ, cała korespondencja wysyłana do strony w trakcie postępowania mającego na celu przymusowe wyegzekwowanie należności (upomnienia, tytuły wykonawcze) kierowana była na ten adres i doręczana w trybie doręczenia zastępczego.

Jednakże akta sprawy nie zawierają również żadnej dokumentacji na poparcie tego stanowiska organu. Brak jest przede wszystkim wymienianych przez ZUS zgłoszeń ZUS ZUA, w treści których wskazany został adres skarżącej, nie wiadomo też w oparciu o jakie dane z systemu organ wywiódł, że kierowana na konkretny adres korespondencja jest doręczana skutecznie. Organ nie odnosi się także w żaden sposób, do treści zaświadczenia A1, które strona dołącza na poparcie swojego stanowiska.

W świetle powyższego decyzje wydane przez organ uchylają się spod kontroli sądu, albowiem niemożliwa jest weryfikacja twierdzeń organu, w zakresie kluczowych w sprawie okoliczności – tj. przedawnienia zaległości z tytułu składek, prawidłowości adresu strony, na który była wysyłana korespondencja.

Doszło tym samym do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. normujących zasady realizacji prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie. Przedstawione powyżej uchybienia w sytuacji, gdy sąd może dokonywać ustaleń wyłącznie na podstawie przedstawionych akt administracyjnych i nie dysponuje żadnymi innymi możliwościami w tym zakresie skutkują tym, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ uwzględniając powyższą ocenę prawną, ustali wysokość zaległości skarżącej z tytułu należności składkowych będących przedmiotem postępowania, uwzględniając terminy przedawnienia oraz zdarzenia, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia, zgromadzi stosowną dokumentację w w/w zakresie, a poczynionym ustaleniom i płynącym z nich wnioskom da wyraz w treści uzasadnienia decyzji. Nadto ustali i zgromadzi stosowny materiał dowodowy w kwestii poprawności adresu, na który była kierowana korespondencja do strony, w tym ta dotycząca postępowania egzekucyjnego oraz odniesie się szczegółowo do argumentów strony, w tym zaświadczenia A1, treścią którego strona wspiera swoje stanowisko w sprawie.

Następnie Zakład (w zależności od efektów w/w ustaleń) dokona oceny istnienia przesłanek umorzenia przedstawiając jej wynik w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ dołoży przy tym staranności, aby dokonane ustalenia – w szczególności, te zainicjowane i przeprowadzone z urzędu – znalazły odzwierciedlenie w aktach sprawy, co umożliwi ich dalszą, ewentualną kontrolę.

Wskazane uchybienia doprowadziły sąd do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z 5 września 2023 r. naruszają przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na charakter stwierdzonych i powyżej opisanych naruszeń sąd uznał, że przedwczesna była w tym postępowaniu sądowym ocena istnienia przesłanek umorzeniowych.

Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.