Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1204/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 2, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 718/19 w sprawie ze skargi G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 718/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę Stowarzyszenia, uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej "GDOŚ", w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "RDOŚ", w K. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Przebudowa drogi wojewódzkiej [...]".

W dniu 19 grudnia 2016 r. skarżące Stowarzyszenie wniosło odwołanie od ww. decyzji środowiskowej. Postanowieniem z [...] lutego 2016 r., znak: [...], GDOŚ stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia.

Wyrokiem z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1165/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił ww. postanowienie GDOŚ. W wyroku tym Sąd stwierdził, że w sprawie Stowarzyszenie złożyło ww. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W ocenie Sądu, w razie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego, organ I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy zostało wywołane postępowanie przed organem odwoławczym. W takim bowiem wypadku, organ miał obowiązek dokonać merytorycznego badania wniosku. W przypadku zaś ustalenia, że postępowanie administracyjne nie toczy się zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. Z powyższego wynika, że dopiero po rozpatrzeniu wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, organ I instancji powinien przekazać odwołanie organowi II instancji w celu jego zbadania pod kątem dopuszczalności i zachowania terminu do jego wniesienia. Ponadto Sąd wskazał, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien przekazać wniosek skarżącego Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym organowi pierwszej instancji celem rozpatrzenia, a dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu wniosku o dopuszczenie, organ drugiej instancji winien rozstrzygnąć – czy Stowarzyszenie mogło domagać się kontroli instancyjnej decyzji I instancji, czyli czy odwołanie skarżącego jest dopuszczalne.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. RDOŚ w K. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania ww. decyzji środowiskowej; a postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. GDOŚ utrzymał w mocy ww. postanowienie RDOŚ.

Zaskarżonym postanowieniem GDOŚ, na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji środowiskowej.

Organ odwoławczy wskazał, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło jako strona, ani podmiot na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a jako organizacja ekologiczna nie mogło złożyć odwołania, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania regulacja zawarta w art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.), zwana dalej "ustawą środowiskową" (postępowanie to nie wymagało udziału społeczeństwa). Tym samym Stowarzyszenie pozbawione jest prawa do złożenia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla drogi, co wypełnia przesłankę podmiotową stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania. Poza tym GDOŚ podniósł, że ewentualną legitymację Stowarzyszenia do wniesienia odwołania należy również rozpatrywać w myśl zasad ogólnych przyjętych dla organizacji społecznych, wynikających z art. 31 K.p.a. Jednakże bezwzględnym warunkiem legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania jest dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu I instancji w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., wykazując przy tym zgodność celu statutowego organizacji z przedmiotem postępowania oraz ważny interes społeczny. Organ wyjaśnił, że na podstawie powyższego przepisu organizacja społeczna może domagać się dopuszczenia do udziału w już toczącym się postępowaniu w sprawie zawisłej przed organem administracji publicznej. Instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie funkcjonuje jednak samodzielnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy. Nie ma zatem zastosowania w sytuacji złożenia wniosku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. w czasie, gdy w danej sprawie nie toczy się postępowanie administracyjne. Skoro więc żadna ze stron postępowania nie wniosła środka zaskarżenia od decyzji RDOŚ i przed organem drugiej instancji nie toczy się postępowanie odwoławcze dla przedmiotowej inwestycji, to Stowarzyszenie nie może przyłączyć się do postępowania w trybie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Powyższe postanowienie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżące Stowarzyszenie.

W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 718/19, uwzględniając skargę, wskazał, że stanowisko organu stwierdzające niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia jest przedwczesne. W niniejszej sprawie został wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1165/17, którego stanowisko jest wiążące zarówno dla organu, jak i dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że dopiero po rozpatrzeniu wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, organ pierwszej instancji winien przekazać odwołanie organowi drugiej instancji w celu jego zbadania pod kątem dopuszczalności i zachowania terminu do jego wniesienia. Wobec ww. wyroku i uchylenia przez Sąd postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r., IV SA/WA 717/19), stanowisko organu w niniejszej sprawie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji środowiskowej należało uznać za przedwczesne.

Ponadto Sąd wskazał, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i odwołanie od decyzji środowiskowej zostały złożone w terminie do wniesienia odwołania, tj. w czasie, gdy toczyło się postępowanie administracyjne, czyli przed jego ostatecznym zakończeniem. W takiej zaś sytuacji, nie można przyjąć, aby uprawnienie Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wygasło z uwagi na wydanie decyzji, od której nikt nie złożył odwołania, przed ostatecznym rozpatrzeniem tego żądania. Z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika uprawnienie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, co wiąże się również z możliwością podejmowania przez tę organizację czynności procesowych. Od chwili doręczenia lub ogłoszenia postanowienia w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, uzyskuje ona bowiem prawa strony, zgodnie z art. 31 § 3 K.p.a. Staje się więc jednym z uczestników postępowania i korzysta z uprawnień strony, tj. tych, które dotyczą postępowania i jego czynności. Uzyskuje m.in. uprawnienie do kwestionowania w drodze środka zaskarżenia aktu kończącego postępowanie główne. Zatem, rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w związku z konkretną sprawą, nawet po wydaniu decyzji I instancji, od której nikt nie wniósł odwołania (oprócz Stowarzyszenia), jest konieczne dla ustalenia statusu organizacji w postępowaniu głównym (a więc – jej pozycji procesowej). Od wyniku merytorycznego rozpatrzenia tego wniosku zależy więc, czy organizacja społeczna będzie mogła realizować swoje uprawnienia wynikające z art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 K.p.a. do uczestniczenia w sprawie na prawach strony w postępowaniach dotyczących danej – materialnoprawnej sprawy, np. domagać się doręczenia decyzji wydanej w sprawie, czy złożyć odwołanie od tej decyzji (por. wyroki NSA: z 25 października 2013 r., II OSK 1217/12; z 12 czerwca 2007 r., II GSK 20/07; wyroki WSA w Warszawie: z 20 października 2011 r., VII SA/WA 929/11; z 8 maja 2015 r., VII SA/Wa 2792/14).

Zatem mając na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w sprawach IV SA/Wa 1165/17 oraz IV SA/Wa 717/19 to dopiero po prawomocnym rozpatrzeniu wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, organ odwoławczy powinien rozpatrzyć odwołanie pod kątem zbadania jego dopuszczalności i zachowania terminu do jego wniesienia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył GDOŚ, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia wbrew ocenie prawnej i wskazaniom do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1165/17, i wyrażenie w zaskarżonym wyroku oceny prawnej sprzecznej z oceną prawną sformułowaną w przywołanym wyroku w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego i prawnego sprawy, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia pomimo, że organ ten wydał zaskarżone rozstrzygnięcie po wykonaniu czynności zgodnie z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1165/17;

- art. 111 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzenia połączenia skarg Stowarzyszenia na: postanowienie w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie oraz postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pomimo, że skargi te mogły być objęte jedną skargą; uchybienie to wpłynęło na treść skarżonego wyroku w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny prawnej, powołał się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 717/19 zapadły w tym samym dniu, co zaskarżony wyrok, tj. 10 grudnia 2019 r. i w tym samym składzie, na mocy którego uchylono postanowienie w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania, co w ocenie Sądu uzasadniało przyjęcie, że rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie było przedwczesne i stanowiło uzasadnienie do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a., przez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że rozpatrzenie wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożonego po wydaniu orzeczenia organu I instancji, od którego nie wniesiono odwołania (oprócz Stowarzyszenia) jest konieczne do ustalenia statusu organizacji w postępowaniu głównym, podczas, gdy norma ta przewiduje dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu.

Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty zawierają usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. warunkiem skuteczności wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, jest pozostawanie tego postępowania w toku. Jak wskazuje się w doktrynie, żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu może być wniesione w toku postępowania prowadzonego w trybie zwykłym przed organem I lub II instancji oraz w postępowaniu prowadzonym w jednym z trybów nadzwyczajnych (J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 215). Sąd I instancji stoi na stanowisku, że złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji nastąpiło w toku postępowania administracyjnego, bowiem nastąpiło to jeszcze przed uzyskaniem przez decyzję organu I instancji (środowiskową) przymiotu ostateczności. Powyższy pogląd należy uznać za nieuprawniony, ponieważ stoi on w wyraźnej sprzeczności z brzmieniem art. 104 § 1 K.p.a., stosownie do treści którego sprawę załatwia się przez wydanie decyzji (postanowienia), chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jednoznaczne w tym zakresie pozostaje również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego postępowanie administracyjne kończy się wydaniem aktu administracyjnego – decyzji, jak wynika z art. 104 K.p.a. – pozytywnej lub negatywnej (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2004 r., OSK 543/04; z 25 stycznia 2006 r., I OSK 207/05; z 13 marca 2012 r., II OSK 2655/11).

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego, w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym i odwołanie od decyzji środowiskowej zostały złożone przez Stowarzyszenie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, ale przed tym zanim decyzja ta stała się ostateczna. Od decyzji tej jednak nie zostały wniesione odwołania przez strony postępowania. Ponadto organ odmownie rozpatrzył wniosek skarżącego Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Co prawda, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 717/19 wydał wyrok, którym uchylił postanowienie odmawiające ww. Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jednak NSA, rozpoznając skargę kasacyjną od tego wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 1203/20, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. W ocenie NSA, ww. ustalenia – wbrew ocenie Sądu I instancji – uprawniały organ do stwierdzenia, że przedmiotowy wniosek został złożony po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego. W tym też zakresie trafnie wskazuje się w skardze kasacyjnej, że ocena Sąd I instancji narusza art. 153 p.p.s.a. W wydanym w niniejszej sprawie wiążącym wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1165/17 WSA wyraził ocenę, zgodnie z którą "w razie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego, organ pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy zostało wywołane postępowanie przed organem odwoławczym. W takim bowiem wypadku, organ miał obowiązek dokonać merytorycznego badania wniosku. W przypadku zaś ustalenia, że postępowanie administracyjne nie toczy się, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a.". A zatem w razie jednoczesnego złożenia przez skarżące Stowarzyszenie odwołania od decyzji i wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego, organ I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy został uruchomiony odwoławczy tryb postępowania administracyjnego. W takim bowiem wypadku, organ ma obowiązek dokonać merytorycznego badania wniosku. W sytuacji ustalenia, że postępowanie administracyjne nie toczy się, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r., II OSK 525/11). Oznacza to, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy warunkiem stwierdzenia dopuszczalności przedmiotowego odwołania, a więc i możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia, było dopuszczenie skarżącego Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Ustalenie, że postępowanie odwoławcze nie zostało zainicjowane przez żadną ze stron powoduje, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie może zostać uwzględniony, bo postępowanie przez organem I instancji nie toczy się – zostało zakończone wydaniem decyzji merytorycznej. I nie ma znaczenia, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, podnoszona kwestia nieostateczności decyzji pierwszoinstancyjnej zarówno w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jak i odwołania. Powyższe nie zmienia faktu, że postępowanie przed organem I instancji zostało zakończone. W tym czasie nie zostało także zainicjowane przez żadną ze stron postępowanie odwoławcze. W tej sytuacji, niezależnie od tego, czy udział Stowarzyszenia w postępowaniu był uzasadniony celami statutowymi i przemawiał za tym interes publiczny, organ zobowiązany był do negatywnego załatwienia wniosku z uwagi na jego niedopuszczalność – nie toczyło się już postępowanie do którego organizacja społeczna mogłoby przystąpić (por. wyrok NSA z 11 września 2013 r., II OSK 885/12).

Podkreślić należy, że składając odwołanie skarżące Stowarzyszenie nie było stroną postępowania pierwszoinstancyjnego nie tylko w sensie formalnym (z uwagi na brak formalnego postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 K.p.a.), ale w sensie faktycznym. Zauważyć, bowiem należy, że w toku tego postępowania (do chwili wydania i doręczenia decyzji) Stowarzyszenie nie składało wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ani też nie występowało z pismami, czy oświadczeniami, Stowarzyszeniu nie doręczono również rozstrzygnięcia organu I instancji. Tak więc do chwili zakończenia postępowania przed organem I instancji skarżące Stowarzyszenie nie uzyskało statusu strony postępowania (organ ostatecznie odmówił mu dopuszczenia do udziału w postępowaniu), a w konsekwencji nie miało legitymacji do zainicjowania postępowania odwoławczego, nie mogło więc wnieść skutecznie odwołania.

W sprawach, w których organizacja społeczna nie wykazuje się własnym interesem prawnym lub obowiązkiem w rozumieniu art. 28 K.p.a., prawa strony postępowania – a zatem również prawo wniesienia odwołania – przysługują takiej organizacji tylko wówczas, jeżeli została ona dopuszczona przez organ administracji do udziału w postępowaniu (por. wyroki NSA: z 20 czerwca 2012 r., II OSK 525/11; z 11 stycznia 2018 r., II OSK 770/16), i – co tu szczególnie istotne – dopiero od momentu tego dopuszczenia (tj. zwykle: wydania postanowienia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, na podstawie art. 31 § 2 K.p.a.). W związku z powyższym w orzecznictwie sądowym przyjęto jako zasadę, że organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, nie ma legitymacji do złożenia odwołania (por. wyroki NSA: z 13 marca 2012 r., II OSK 2655/11; z 20 czerwca 2012 r., II OSK 525/11; z 8 stycznia 2014 r., II OSK 1866/12; z 12 maja 2015 r., II OSK 2036/13, z 28 czerwca 2016 r., II OSK 2645/14; z 11 stycznia 2018 r., II OSK 770/16). Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 153 p.p.s.a. oraz art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. zawierają usprawiedliwione podstawy i jednocześnie wypowiedziana powyżej ocena przemawia za uznaniem wadliwości oceny zawartej w zaskarżonym wyroku, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony był do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Tym samym zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, albowiem zaskarżone postanowienie organu odpowiada prawu.

Natomiast nie można doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 111 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na różne zakresy zaskarżenia wskazywanych spraw (o sygn. akt IV SA/Wa 717/19 i IV SA/Wa 718/19) i ich związek merytoryczny, zachodziły podstawy do ewentualnego wspólnego rozpoznana obu spraw (art. 111 § 2 p.p.s.a). Obje sprawy z uwagi na różny zakres zaskarżenia nie mogły być objęte jedną skargą, a taki warunek musi zostać spełniony przy zastosowaniu art. 111 § 1 p.p.s.a.. Poza tym w okolicznościach tej sprawy brak stosownego postanowienia Sądu I instancji nie miał istotnego wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie, skoro przy wydaniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji powołał się na ocenę prawną zawartą w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 717/19. Należy bowiem zauważyć, że ocena prawna w zakresie legalności postępowania w sprawie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ma decydujący wpływ na ocenę prawną w sprawie dotyczącej dopuszczalności odwołania, o czym już wyżej była mowa, na co też wskazał WSA we wiążącym w niniejszej sprawie wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1165/17.

Z tych względów, na podstawie art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.