Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 243/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 i 4, art. 32 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 13, par. 30
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 147, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 156 par. 1pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 11 ust. 2, par. 12 ust. 3, par. 11 ust. 2 i 6
journal: Dz.U. 2003 nr 121 poz 1139
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę  oraz dróg pożarowych.
article: art. 29 ust. 1, art. 4 pkt 8
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi U. T. i A. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A.B., U.T. i D. T. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową w parterze, garażami podziemnymi i instalacjami wewnętrznymi: wody, kanalizacji, c.o., c.w., wentylacji mechanicznej i instalacji elektrycznej oraz wjazdem i układem komunikacyjnym na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] [...] przy ul. [...] w K. - uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych zawarte w punkcie 1 i w tym zakresie określił:

1. szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych polegające na:

a. zabezpieczeniu terenu budowy wraz ze znajdującymi się obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego,

b. sporządzeniu planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

c. prowadzeniu budowy w sposób zgodny z projektem, pozwoleniem na budowę, przepisami w tym techniczno-budowlanymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny zdrowia oraz zasadami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w tym również określonymi w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zasadami wiedzy technicznej,

d. prowadzeniu budowy w sposób zgodny z warunkami zawartymi w uzgodnieniach z właściwymi jednostkami organizacyjnymi,

e. prowadzeniu prac ziemnych pod szczególnym nadzorem kierownika budowy, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta konstrukcji,

2. że obiekty tymczasowe można użytkować przez okres prowadzenia robót budowlanych,

3. że przed oddaniem obiektu do użytkowania należy rozebrać tymczasowe obiekty budowlane,

4. że na budowie winien być ustanowiony:

- inspektor nadzoru inwestorskiego (§ 2 ust. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rodzaju obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego),

- nadzór autorski (ze względu na wysoki stopień skomplikowania robot budowlanych),

5. że pozostałe warunki zawarte w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] pozostają bez zmian.

W zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że w oparciu o zgromadzony przez organ I instancji oraz uzupełniony w ramach postępowania odwoławczego materiał dowodowy i złożone wyjaśnienia uznano, że jest on wystarczający do udzielenia pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji z jedną korektą dotyczącą nałożenia obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, co było konieczne z uwagi na treść § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rodzaju obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, z którego wynika, że przy budowie obiektu budowlanego o wysokości nad terenem ponad 15m, tj. takiego jak przedmiotowy, istnieje wymóg pełnienia tej funkcji na budowie.

Przytaczając treść art. 35 ust. 1 prawa budowlanego organ wyjaśnił, że organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, gdyż zakres ich kontroli określony został w art. 35 ust. 1. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również za przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada natomiast projektant i - jeżeli istnieje wymóg sprawdzenia projektu - również sprawdzający. Osoby projektujące i sprawdzające winny się przy tym legitymować stosownymi uprawnieniami i przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Ponadto projektant i sprawdzający realizując wymóg wynikający z art. 20 ust. 4 prawa budowlanego, dołączyli do akt sprawy oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach Wojewoda wyjaśnił co następuje.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 11 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, organ przytoczył treść § 11ust. 2, 6 i 7 tego rozporządzenia i wyjaśnił, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż szerokość projektowanego budynku nie przekracza 45m, a wiec wymagana jest droga pożarowa wzdłuż jednego, dłuższego boku budynku. Jest ona oddalona od budynku o około 10 metrów, a promień jej skrętu nie jest mniejszy aniżeli 11 m. Ponieważ droga pożarowa nie jest zakończona placem manewrowym o wymiarach co najmniej 20x20m, na projekcie zagospodarowania pokazana została, wzdłuż południowej i zachodniej granicy, droga powrotna pojazdów (opisana przez projektanta jako "droga pożarowa "). Ponieważ uwagi odwołującego się odnoszą się do tej drogi powrotnej, organ wyjaśnił, że przepisy pożarowe nie nakładają na drogę powrotną pojazdów straży pożarnej wymogów w zakresie jej parametrów. Ponadto projekt zagospodarowania terenu został uzgodniony w zakresie wymogów ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Odnośnie zjazdu z ulicy [...] Wojewoda wyjaśnił, że ulica ta nie stanowi drogi publicznej, lecz drogę wewnętrzną, w związku z czym nie wymaga decyzji lokalizacyjnej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zarządca tej drogi, którym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], zapewnił obsługę komunikacyjną działek nr [...] i [...] poprzez tę drogę (ul. [...]) z drogą publiczną (ulicą [...]). Ponadto Zarząd Dróg i Transportu zaopiniował pozytywnie projekt w zakresie warunków bezpieczeństwa ruchu i braku kolizji z przystankami komunikacji zbiorowej. Inwestor złożył też oświadczenie o prawie do dysponowania terenem na cele budowlane w odniesieniu do ww. działek wskazując w nim, że w dniu 18.07.2006 r. zawarto umowę ze SM [...] dotyczącą obsługi komunikacyjnej dla inwestycji. Organ wyjaśnił też, że przedstawiony w załączniku graficznym do decyzji WZ fragment włączenia projektowanej inwestycji do ulicy [...] w pasie drogowym tej ulicy, nie stanowi zmiany zagospodarowania terenu wymagającej decyzji o warunkach zabudowy, co wynika z pisma Urzędu Miasta z dnia 19.02.2008r.

W sprawie zgłaszanych obaw skarżących związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa konstrukcji budynków sąsiednich oraz w związku z przedłożonymi zastrzeżeniami rzeczoznawcy budowlanego inwestor wyjaśnił, że po wykonaniu dodatkowych penetrujących otworów geologicznych na terenie planowanej inwestycji przyjęta została realizacja części podziemnej budynku z zastosowaniem szczelnej, żelbetowej ścianki szczelinowej. Zgodnie ze stanowiskiem projektanta konstrukcji przyjęta technologia gwarantuje, że realizacja projektowanej inwestycji nie będzie wywoływać niekorzystnego wpływu na istniejące w sąsiedztwie obiekty.

W zakresie wymagalności pozwolenia wodno-prawnego Wojewoda uznał, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga wydania decyzji w tym przedmiocie.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 8 i art. 124 pkt 6 ustawy Prawo wodne - pozwolenie wodno-prawne jest wymagane na odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem. Jak wynika natomiast z opracowania pt. "Dokumentacja hydrologiczna określająca warunki hydrologiczne w związku z projektowaniem odwodnienia budowlanego otworami wiertniczymi", przy prawidłowo wykonanej ściance szczelinowej lub ściance Larsena wpływ odwodnienia wykopu nie powinien przekroczyć granic działki. W związku z powyższym odwodnienie nie będzie miało wpływu na okoliczne ujęcia wody, obiekty budowlane i grunty rolne". Opierając się na tym opracowaniu organ uznał, że brak jest dowodu wskazującego, iż w wyniku odwodnienia wykopu powstanie lej depresyjny przekraczający granice działki inwestora, przez co nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia wodno-prawnego.

Dokumentacja geologiczno-inżynierska wykonana w związku z ustaleniem złożonych warunków gruntowo-wodnych i II kategorii geotechnicznej obiektu, została przyjęta bez zastrzeżeń przez Prezydenta Miasta.

Orzekający w sprawie organ wyjaśnił również, że przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przez co nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, a co za tym idzie inwestor nie był zobligowany do dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z nie pokazaniem na projekcie zagospodarowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu, organ wyjaśnił, że nowelizacja ustawy Prawo budowlane z 2003 r. umożliwiła realizację przyłączy odrębnym trybem tj. w oparciu o zgłoszenie. W ocenie organu dopuszczenie przez ustawodawcę możliwości rozstrzygania w decyzji o pozwoleniu na budowę tylko o obiekcie kubaturowym bez jednoczesnego rozstrzygania o infrastrukturze w zakresie przyłączy pozwala uznać, że inwestycja dotycząca infrastruktury jako elementu projektu budowlanego nie jest niezbędna do udzielenia pozwolenia na budowę obiektu kubaturowego i obiekt ten może stanowić całość zamierzenia budowlanego. Poza tym inwestor uzyskał warunki techniczne przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej kanalizacyjnej, cieplnej i elektroenergetycznej, co pozwala uznać, że istnieją techniczne możliwości wykonania tych elementów infrastruktury. Na etapie oddania obiektu do użytkowania, inwestor zobowiązany będzie potwierdzić zgodnie z odrębnymi przepisami, odbiór wykonanych przyłączy. Ponadto inwestor przedłożył dokumenty z których wynika, że uzyskał decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla wykonania elementów infrastruktury technicznej oraz wystąpił z wnioskiem o udzielenie na nie pozwolenia na budowę.

W związku z zarzutami dotyczącymi pogorszenia oświetlenia, organ badał wpływ przedmiotowej inwestycji na naturalne oświetlenie w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich oraz nasłonecznienie w pokojach mieszkalnych tych budynkach. W wyniku tych ustaleń stwierdził, że inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego ograniczenia zarówno w zakresie naturalnego oświetlenia jak i nasłonecznienia.

Zgodnie bowiem z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, warunek naturalnego oświetlenia uznaje się za spełniony jeżeli obiekt przesłaniający o wysokości nie przekraczającej 35m, znajduje się w odległości nie mniejszej niż jego wysokość przesłaniania. Tymczasem najmniejsza odległość miedzy projektowanym obiektem, a istniejącymi budynkami wynosi 21m, natomiast wysokość przesłaniania projektowanego budynku jest mniejsza aniżeli ta odległość i wynosi maksymalnie 20,36m. Do obliczeń tych przyjęto rzędną attyki projektowanego budynku wynoszącą 232,10m i najniższą rzędną terenu przyległego do budynków sąsiednich równą 211,74m .

Odnośnie nasłonecznienia pokoi mieszkalnych organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 60 ww. rozporządzenia, minimalny czas nasłonecznienia pokoi wynosi 3 godziny w godzinach od 700 do 1700 i badany jest w dniach równonocy tj. 21marca i 21 września. Z wykonanej dla tych dni przez projektantkę tzw. linijki cienia wynika, że budynek nr 1 będzie miał czas nasłonecznienia od 7 do 9 godzin, budynek nr 5 od 4,5 do 5 godzin, budynek nr 9 - 5 godzin, budynek nr 13 od 4 do 4,5 godziny, budynek nr 19 od 4 do 7 godzin i budynek nr 19 - 4 godziny. W związku z powyższym organ uznał, że przepis § 60 ww. rozporządzenia nie został naruszony.

Niezasadny w ocenie organu był również zarzut dotyczący naruszenia decyzji o warunkach zabudowy w zakresie wysokości budynku. Zgodnie z tą decyzją "Dla zabudowy z dachem płaskim ustala się wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (tj. attyki) do 20 m - mierzoną od poziomu 212,31m n.p.m jako najwyższej rzędnej wysokościowej występującej na terenie inwestycji. Jak wynika natomiast z projektu budowlanego rzędna attyki znajduje się na wysokości 232,10m n.p.m. Tak wiec wysokość projektowanego budynku, liczona od rzędnej 212,31m , o której mowa w decyzji WZ, wynosi 19,79m.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że zagadnienia dotyczące miedzy innymi rodzaju inwestycji, warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz innych elementów tej inwestycji, rozstrzygane są w decyzji o warunkach zabudowy poprzedzonej postępowaniem w tym zakresie. Na etapie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność zaprojektowanego obiektu z warunkami decyzji o warunkach zabudowy. Jeżeli inwestycja nie narusza tych warunków (lub innych przepisów), organ ten nie jest uprawniony do ingerencji w zaproponowaną w projekcie budowlanym inwestycję.

W sprawie braku w projekcie zagospodarowania rozwiązań projektowych w zakresie zmian w ukształtowaniu terenu, co zdaniem odwołujących się narusza § 8 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, organ wyjaśnił, że ponieważ w części opisowej do projektu budowlanego zaplanowana jest niwelacje terenu o około 1m., co potwierdzają charakterystyczne rzędne projektowanego terenu, to takie zmiany w zagospodarowaniu terenu nie uzasadniają zamieszczania przekroi pionowych terenu, o których mowa w tym przepisie. Taka różnica spadku terenu może być pokonana przy pomocy swobodnego ukształtowania gruntu bez konieczności wykonywania obiektów inżynierskich (skarp, murów oporowych itp.). Natomiast zagadnienie związane z wykonaniem odgrodzenia między nieruchomościami pozostaje poza kontrolą organów administracji, bowiem jego wykonanie nie wymaga żadnych działań formalnych ze strony inwestora. Ponieważ ponadto teren objęty inwestycją, zarówno przed jej wykonaniem jak i po zrealizowaniu obiektów znajdować się będzie poniżej terenów sąsiednich, nie nastąpi zmiana naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na tereny sąsiednie.

Odnośnie zgłaszanego zarzutu uzupełnienia w sposób niedopuszczalny materiału dowodowego przez organ odwoławczy, Wojewoda wyjaśnił, że przepisy nie wykluczają gromadzenia przez organ II instancji dodatkowych dowodów w sprawie, co wynika z art. 136 kpa. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2006 r. I OSK 451/2006 (zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny), organ wyjaśnił, że zakres uzupełnień dokonanych przez organ II instancji, który był konieczny ze względu na wymogi przepisów oraz zgłaszane obawy skarżących, pozostawał bez wpływu na charakter inwestycji, zakres jej oddziaływania jak i prawem chronione interesy osób trzecich. Mógł więc być przeprowadzony przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady określonej w art. 15 kpa. Ponadto w postępowaniu odwoławczym umożliwiono stronom postępowania dostęp do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych jak i sporządzanie kserokopii z dokumentów, zachowując w ten sposób wymogi wynikające z art. 10 § 1 kpa.

Na koniec organ wyjaśnił, że projekt budowlany nie narusza wymogów określonych w decyzji o warunkach zabudowy warunków, w szczególności w zakresie linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy i udziału powierzchni biologicznie czynnej, szerokości i wysokości elewacji frontowej, geometrii dachu, warunków ochrony zdrowia, środowiska, przyrody i krajobrazu, warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Ponadto z powtórnych obliczeń udziału powierzchni biologicznie czynnej dokonanych przez projektantkę wynika, że udział ten z uwzględnieniem części terenów zielonych nad stropem garażu podziemnego, wynosi 26, 1 %, co spełnia minimalny wymóg 25% określony w decyzji WZ. Ponadto projekt zagospodarowania działki został wykonany na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie lokalizacji obiektu i związanych z nim urządzeń budowlanych. Inwestor uzyskał niezbędne w sprawie uzgodnienia i opinie, których weryfikacji nie leży w kompetencjach organu w niniejszej sprawie ponieważ bada on jedynie posiadanie ich przez inwestora. W aktach sprawy znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, kopie uprawnień budowlanych aktualnych na dzień sporządzenia projektu, a także zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego.

Uwzględniając takie rozważania i przytaczając treść przepisów art. 35 ust. 4, art. 32 ust. 4 i art. 4 prawa budowlanego Wojewoda stwierdził, że inwestor spełnił wymagania wskazane w tych przepisach, przez co jest uprawniony do korzystania z prawa do zabudowy nieruchomości o jakim mowa w art. 4 prawa budowlanego.

W skardze od powyższego rozstrzygnięcia U.T. i A.T. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi zarzucono naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 kpa polegające na podjęciu decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do zgodnego z prawem załatwienia sprawy.

Skarżący zawarli również w uzasadnieniu skargi szereg zarzutów dotyczących naruszenie przepisów prawa materialnego.

1. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 33 ust. 1 prawa budowlanego, gdyż pozwolenie na budowę dotyczące zamierzenia budowlanego obejmującego jeden obiekt winno obejmować także obiekty infrastruktury – w szczególności sieci, o jakich mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego – niezbędne aby budynek mógł samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Tymczasem przedmiotowy projekt obejmuje tylko budynek i nie zawiera żadnych rozwiązań projektowych w zakresie projektowanych sieci uzbrojenia terenu i przyłączy w zakresie wynikającym z projektowanych instalacji wewnętrznych, przez co nie mógłby samodzielnie funkcjonować. Wprawdzie podłączenie projektowanego budynku do sieci wodociągowej i cieplnej wymaga jedynie budowy przyłączy, co nie wymaga pozwolenie na budowę, a jedynie zgłoszenia, ale podłączenie tego budynku do sieci kanalizacji sanitarnej i sieci elektroenergetycznej wymaga budowy zarówno przyłączy, jak i sieci, a budowa sieci nie może być przedmiotem zgłoszenia. Tej wadliwości projektu nie usuwa wydanie decyzji z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "budowa sieci trafo, sieci co, sieci kanalizacji opadowej i sanitarnej, linii kablowych SN i NN, oświetlenia ze słupami oraz przebudowa linii kablowych SN i NN przy ulicy [...]". Ponadto warunki podłączenia do miejskiej sieci cieplnej z dnia 12.10.2006 r., wydane przez MPEC w K. utraciły ważność, zanim został złożony wniosek o pozwolenie na budowę.

2. Rozwiązanie projektowe dotyczące dróg pożarowych jest niezgodne z przepisami § 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Pas terenu szerokości 3,5m, położony wzdłuż południowej i wschodniej granicy terenu objętego projektem zagospodarowania terenu, opisany w postępowaniu odwoławczym jako droga pożarowa jest położony w odległości mniejszej niż 5,0 m od ściany projektowanego budynku, co jest sprzeczne z § 11 ust. 2 oraz § 12 ust. 3 w związku z § 11 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami bowiem, minimalna szerokość drogi pożarowej winna wynosić w tym przypadku 4 m a nie 3,5 m i powinna ona być oddalony od ściany budynku o 5-15 m. Ponadto Wojewoda błędnie ocenił, że wymagana jest droga pożarowa jedynie wzdłuż jednego - dłuższego boku budynku przyjmując, że długość budynku nie przekracza 45 m, podczas gdy z projektu zagospodarowania terenu wynika, że długość projektowanego budynku wynosi 109,04 m. Poza tym przepisy przywołanego Rozporządzenia nie definiują pojęcia " drogi powrotnej", przez co nie wiadomo na jakiej podstawie Wojewoda uznał, że do tej części drogi pożarowej przepisy Rozporządzenia nie mają zastosowania.

3. Skarżący zakwestionowali ocenę Wojewody co do braku wymagalności pozwolenia wodnoprawnego w przedmiotowej sprawie. Zarzucili organowi II instancji naruszenie art. 15 kpa, wywodząc, że nie był on organem właściwym dla dokonania oceny, czy przed wydaniem pozwolenia na budowę było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, gdyż właściwym organem w takich sprawach jest Prezydent Miasta.

Po drugie, stan faktyczny istniejący w dniu wydania skarżonej decyzji w zakresie projektowanej głębokości wykopów był inny niż przyjęty w dokumentacji hydrogeologicznej dołączonej do akt sprawy. W dokumentacji tej przyjęto bowiem, że głębokość posadowienia projektowanego budynku będzie wynosić ok. 5,70m poniżej istniejącego poziomu terenu i przy takiej głębokości wykopu wpływ odwodnienia wykopu nie przekroczy granic działki, a odwodnienie nie będzie miało wpływu na okoliczne ujęcia wody, istniejące budynki i grunty rolne. Posadowienie budynku zgodnie z projektem ma jednak wynosić 7,03m, a nie ok. 5,70m. Mając dodatkowo na względzie, że będzie dokonana niwelacja terenu o 1 m - o czym wojewoda pisze w swojej decyzji powołując się na część opisową projektu budowlanego - posadowienie projektowanego budynku w stosunku do istniejącego poziomu terenu, spowoduje konieczność wykonania wykopów o głębokości do 8m, co nie może nie pozostać bez wpływu na zasięg leja depresyjnego. Przed wydaniem decyzji, organ II instancji powinien był wyjaśnić w oparciu o stosowny dowód - czy w związku ze zwiększeniem głębokości wykopu o ok. 2,30m tj. o 40%, zasięg leja depresyjnego rzeczywiście nadal nie przekroczy granic działki inwestycyjnej. W razie przekroczenia tych granic przepisy art. 122 ust. 1 pkt 8 i ust. 4 oraz art. 124 pkt 6 Prawa wodnego wyłączające wymagalność pozwolenia wodnoprawnego – nie miałyby w sprawie zastosowania.

4. W ocenie skarżących projekt zagospodarowania terenu nie ma zakresu wymaganego dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, za co odpowiada organ administracji publicznej. Ponadto projekt ten został wykonany niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Wady dotyczą w szczególności części rysunkowej projektu - co wynika z porównania jego zakresu z przepisami § 8 pkt 3.1,3.5,3.6 oraz 3.7 tego rozporządzenia. Wojewoda odniósł się w decyzji jedynie do zarzutów dotyczących braku rozwiązań projektowych w projekcie zagospodarowania terenu w zakresie ukształtowania terenu. Nie odniósł się natomiast na przykład do zarzutu braku w projekcie rozwiązań projektowych kanalizacji opadowej, która umożliwi odprowadzanie wód opadowych, co jest szczególnie istotne, ze względu na planowaną niwelację terenu - tj. jego obniżenie o 1m.

5. W toku postępowania zwrócono uwagę na to, że zjazd na ulicę [...] nie jest w całości położony na terenie objętym decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia [...], co wynika z porównania przebiegu granicy terenu objętego decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i położenia zjazdu na ulicę [...] wskazanego w projekcie zagospodarowania. Organ II instancji przyjął wyjaśnienia Urzędu Miasta podane w piśmie z dnia 19.02.2008 r. z których wynika, że chodzi w tym przypadku o utwardzenie części pasa drogowego, co nie wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji i może być objęte zgłoszeniem. Zdaniem skarżących jednak, pojęcie pasa drogowego dotyczy dróg publicznych, wymienionych enumeratywnie w ustawie o drogach publicznych. Skoro ul. [...] nie jest drogą publiczną tylko drogą wewnętrzną, to przepisy ustawy, także dotyczące robót budowlanych w obrębie pasa drogowego - nie dotyczą dróg wewnętrznych. Nie chodzi o utwardzenie części pasa drogowego, tylko o budowę zjazdu z drogi. Budowa nowego zjazdu z drogi wewnętrznej - nie stanowi jej przebudowy w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego, zatem udzielenie pozwolenia zdaniem skarżących winno poprzedzić ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji. W każdym przypadku jednak, jeżeli zdaniem organu właściwego w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, budowa zjazdu z drogi wewnętrznej nie wymagała ustalenia warunków zabudowy, to ocena wyrażona w tym przedmiocie powinna mieć formę decyzji o jakiej mowa wart. 105 § 1 kpa, podczas gdy organ I instancji udzielił wyjaśnienia pismem z dnia 19.02.2008 r., przez co uniemożliwił stronom poddanie kontroli instancyjnej zajętego przezeń stanowiska.

6. W toku postępowania odwoławczego projektant wykreślił w projekcie budowlanym zapis mówiący o zabezpieczeniu wykopów ścianami Larsena i wpisał odręcznie, że wykonane będą ściany szczelne szczelinowe. Organ zezwolił na dopisek oraz wklejenie dodatkowej karty do ponumerowanego i opieczętowanego egzemplarza projektu budowlanego o zmianie rozwiązań w zakresie sposobu prowadzenia robót i wykonania kondygnacji podziemnych. Zdaniem skarżących ten sposób usuwania wad projektu budowlanego nie jest prawidłowy. Dlatego nie można uznać, że w projekcie architektoniczno - budowlanym wykazano, że rozwiązania techniczne ograniczają bądź eliminują wpływ obiektu budowlanego na inne obiekty budowlane zgodnie z odrębnymi przepisami, do czego zobowiązują przepisy § 11 ust. 2 pkt 10e rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W projekcie nie ustosunkowano się do problemu zagrożeń dla istniejących budynków sąsiednich, w wyniku odwodnienia wykopu, podczas gdy przyjęte rozwiązania projektowe winny zapewnić w tym zakresie ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich podaną w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu utraty ważności warunków podłączenia do miejskiej sieci cieplnej Wojewoda zauważył, że z pisma MPEC. w K. z dnia 12 października 2006 r. wynika, że warunki te pozostają aktualne przez okres 1 roku od dnia ich wydania, tj. do dnia 12 października 2007 r. Skoro więc wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 16 lipca 2007 r., to nastąpiło to w terminie ich ważności.

W toku postępowania skarżąca złożyła 2 pisma, w których podtrzymała zarzuty skargi oraz odniosła się do argumentów zawartych w pismach uczestnika E. L.– inwestora przedmiotowego budynku. W szczególności w odpowiedzi na informację zawartą w piśmie uczestnika z dnia 5 sierpnia 2009 r. dotyczącą wydania przez Prezydenta Miasta w dniu [...] (a więc już po zapadnięciu zaskarżonej decyzji), ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę infrastruktury technicznej, w skład której wchodzą linie kablowe SN i NN, stacja trafo, przebudowa i zabezpieczenie istniejących kabli, sieć CO wraz z przyłączem do budynku, sieć kanalizacji deszczowej i sieć kanalizacji sanitarnej – skarżąca stwierdziła, że wydanie tej decyzji nie sanuje wad decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, ponieważ ocenie Wojewody w postępowaniu odwoławczym podlegała decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]. Organ II instancji nie mógł więc oprzeć swego rozstrzygnięcia na tym, że kiedyś w przyszłości zostanie wydana decyzja o pozwoleniu na budowę sieci.

Skarżąca zarzuciła też, że zaskarżona decyzja Wojewody, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta zostały skierowane do osoby zmarłej w listopadzie 2006 r. tj. do B.M., która to wadliwość nie podlega konwalidacji. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem prowadzenie go wobec osób żyjących, a osoba nieżyjąca nie mogła być stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 156/06 poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Według art. 32 ust. 4 prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:

1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;

2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W toku wnikliwego postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, organy administracji sprawdziły spełnienie wymogów o jakich mowa w przytoczonych przepisach. Poczynione w wyniku tego sprawdzenia ustalenia nie budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Na wstępie należy stwierdzić, że z racji braku na terenie gdzie projektowana jest przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, konieczne było sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem. W wyniku wnikliwych i szczegółowych porównań organy architektoniczno-budowlane obu instancji prawidłowo stwierdziły zgodność przedmiotowego projektu budowlanego z tą decyzją. Kontrola dokonana przez Sąd również wykazała zgodność projektu budowlanego z decyzją określającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W związku z tym dalsze rozważania należy ograniczyć do oceny spełnienia pozostałych wymogów jakie zgodnie z art. 32 ust. 4 i 35 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 prawa budowlanego ma obowiązek sprawdzić organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz do oceny zarzutów skargi.

O spełnieniu wymogów określonych w art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 prawa budowlanego świadczy fakt, że projekt budowlany jest kompletny, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został sporządzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane i legitymujących się aktualnymi na dzień wykonywania projektu zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci ci dołączyli również do projektu oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Zasadnie również organ II instancji ustalił, że inwestor spełnił wymóg warunkujący udzielenie pozwolenia na budowę o jakim mowa w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Do wniosku dołączył bowiem złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami oznaczonymi numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w K., na cele budowlane, przy czym jako dopuszczalną podstawę takiego oświadczenia odnośnie działek, na których projektowany jest zjazd z ulicy [...], inwestor wskazał umowę zawartą ze Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w dniu 18 lipca 2006 r., dotyczącą obsługi komunikacyjnej dla przedmiotowej inwestycji.

Projekt został również zaopatrzony w informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

Organ właściwie też ocenił, że dołączony do projektu budowlanego projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. W tym zakresie znajdywały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych (Dz. U. Nr 75/02 poz. 690 ze zm.).

Projekt zawiera również analizę zacieniania przez projektowany budynek istniejących budynków położonych przy ulicy [...] od północnej strony budynku projektowanego. Z analizy tej wynika, że naturalne oświetlenie w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w tych budynkach oraz nasłonecznienie w pokojach mieszkalnych tych budynków będzie spełniać wymogi określone w § 13 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Należy zauważyć, że ani w skardze, ani w żadnym z pism składanych przez skarżących w toku postępowania przed Sądem, nie znalazły się żadne zarzuty dotyczące tej kwestii.

Nie budzi również wątpliwości fakt zreformowania przez Wojewodę decyzji organu I instancji przez uzupełnienie jej sentencji o nałożenie obowiązku ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, co znajduje oparcie w prawidłowo powołanym przez organ II instancji przepisie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138/01 poz. 1554) oraz w art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Odnosząc się do zgłoszonych w skardze zarzutów należy wyjaśnić co następuje.

Na wstępie należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skierowania zaskarżonej decyzji do B.M., która zmarła przed wszczęciem postępowania w sprawie, co skarżący zakwalifikowali jako wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, a więc wadę nieważnościową. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę w sytuacji, gdy zmarłą stroną, do której skierowano zaskarżoną decyzję nie jest osoba, na rzecz której zostało wydane pozwolenie na budowę, a równocześnie bierze udział w postępowaniu spadkobierca takiej strony (tj. mąż B.M. – R.M.), nie można mówić o skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną, a jedynie o nie braniu udziału w postępowaniu przez wszystkie strony (tj. przez pozostałych spadkobierców zmarłej strony), co jest przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawą wznowienia postępowania administracyjnego, uwzględnianą jednak nie z urzędu, a tylko na żądanie strony (art. 147 zd. 2 kpa). Analogiczna argumentacja powoduje, że nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie branie udziału w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją przez inne jeszcze osoby będące następcami prawnymi stron, do których kierowane były decyzje wydane przez organ I i II instancji (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2009 r., II OSK 51/08, LEX nr 509705).

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 33 ust. 1 prawa budowlanego poprzez nie objęcie pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku również obiektów infrastruktury – w szczególności sieci, o jakich mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 – niezbędnych aby budynek mógł samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, należy podzielić pogląd skarżących co do konieczności objęcia pozwoleniem na budowę całego zamierzenia budowlanego. Pogląd ten znajduje bowiem oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 7 marca 2007 r., II OSK 1325/05, WSA w Krakowie z dnia 13 października 2008 r., II SA/Kr 125/08, WSA w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r., II SA/Gl 860/08). Jednak nie można nie zauważyć, że takie naruszenie przepisów prawa materialnego, w ostatecznym rozrachunku nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, przez co stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie mogło spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z niespornego między stronami faktu wydania przez Prezydenta Miasta w dniu [...], ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę infrastruktury technicznej, w skład której wchodzą linie kablowe SN i NN, stacja trafo, przebudowa i zabezpieczenie istniejących kabli, sieć CO wraz z przyłączem do budynku, sieć kanalizacji deszczowej i sieć kanalizacji sanitarnej, przedmiotowy budynek po jego wykonaniu oraz po wykonaniu infrastruktury technicznej objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] będzie mógł funkcjonować samodzielnie i zgodnie z jego przeznaczeniem. W tej sytuacji uchylanie zaskarżonej decyzji w celu uzupełnienia jej treści o rozstrzygnięcie dotyczące infrastruktury technicznej objętej inną ostateczną decyzją – byłoby sprzeczne z zasadą trwałości decyzji administracyjnych i prowadziło do wydania decyzji obarczonej w części wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.

Analogicznie należy ocenić zarzucane w skardze naruszenie przepisów postępowania polegające na niezrealizowaniu przez przedmiotowy projekt budowlany zakresu wymaganego dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego, a w szczególności braku w części rysunkowej projektu rozwiązań dotyczących kanalizacji opadowej i linii elektroenergetycznych. Ponieważ te brakujące elementy, o jakich mowa w § 8 ust. 3 pkt 1, 5 i 6 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120/03 poz. 1133), znalazły się w projekcie zagospodarowania terenu dla infrastruktury technicznej zatwierdzonym wymienioną wyżej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] to wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Niezasadne są zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121/03 oz. 1139), przytaczanego dalej jako rozporządzenie w sprawie dróg pożarowych.

Zarzuty skarżących dotyczyły czterech aspektów tego zagadnienia, tj.

1. zaplanowania drogi pożarowej w odległości mniejszej niż 5 metrów od ściany projektowanego budynku, co jest niezgodne z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych,

2. zaplanowania drogi pożarowej o szerokości 3,5 m, zamiast 4 metrów wymaganych przepisem § 12 ust. 3 wymienionego rozporządzenia,

3. błędnego przyjęcia, że długość projektowanego budynku nie przekracza 45 m, przez co droga pożarowa jest wymagana tylko wzdłuż jednego, dłuższego boku tego budynku,

4. wadliwego przyjęcia, że skoro przepisy rozporządzenia o drogach pożarowych nie definiują pojęcia drogi powrotnej, to do tej części drogi pożarowej przepisy rozporządzenia nie znajdują zastosowania.

Odnosząc się do tych zarzutów należy zauważyć, że wynikają one z błędnego rozumienia przez skarżących przepisów § 11 ust. 2 i 6 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych i wynikających z tych przepisów warunków, w jakich konieczne jest projektowania dróg pożarowych oraz parametrów technicznych, jakie te drogi powinny spełniać.

Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych, droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 (tj. m. in. takiego budynku jak projektowany), a w przypadku gdy szerokość budynku jest większa niż 60 m - z jego dwóch stron. Z przytoczonego przepisu wynika, że konieczność zaprojektowania drogi pożarowej z dwóch stron budynku, tj. wzdłuż dwóch dłuższych boków budynku, zależy od tego, czy szerokość budynku jest większa niż 60 m. Jeżeli bowiem szerokość budynku jest mniejsza niż 60 m, wystarczające jest zaprojektowania drogi pożarowej tylko wzdłuż jednego, dłuższego boku budynku.

Nie było w sprawie sporne, że przedmiotowy budynek ma mieć kształt litery E, przy czym jego dłuższy bok będzie miał długość ok. 109 m, a krótszy ok. 45 m. Okoliczność, że projektowany budynek będzie miał kształt nieregularny nie ma znaczenia dla oceny potrzeb w zakresie dróg pożarowych, skoro nawet budynek w kształcie prostokąta o wymiarach 109x60 m, a więc gabarytowo znacznie większy od projektowanego, nie wymagałby dróg pożarowych wzdłuż obu jego dłuższych boków. Z powyższych wywodów wynika, że zaplanowanie w zatwierdzonym projekcie drogi pożarowej od północnej i zachodniej strony projektowanego budynku spełnia wymogi wynikające z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych.

Odrębnym od omówionej kwestii projektowania dróg pożarowych wzdłuż dłuższych boków budynku, jest zagadnienie dojazdu do obiektu budowlanego i powrotu pojazdu bez cofania (określanego w sprawie jako droga powrotna), co reguluje § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych. Mają rację skarżący, że przepisy rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych nie definiują pojęcia dróg powrotnych, ale nie można stąd wywodzić, jak chcieliby skarżący, że drogi takie muszą spełniać wymogi przewidziane dla dróg pożarowych co do ich szerokości i usytuowania. Na przeszkodzie takiej wykładni stoi bowiem cel, jakie drogi te mają spełniać. Nie jest nim bowiem maksymalne ułatwienie dojazdu do płonącego budynku i przeprowadzenie akcji gaśniczej, co jest funkcją drogi pożarowej, ale umożliwienie powrotu pojazdów już po takiej akcji. Dlatego zaprojektowanie drogi powrotnej o szerokości 3,5 m w odległości mniejszej niż 5 m od ściany projektowanego budynku, która to droga niewątpliwie umożliwia powrót pojazdów bez cofania - odpowiada wymogom przewidzianym w § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie dróg pożarowych. Poza tym, na co trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przedmiotowy projekt zagospodarowania terenu został pozytywnie uzgodniony w zakresie wymogów ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, co dodatkowo świadczy o spełnieniu wymogów omawianego rozporządzenia i niezasadności wskazanego zarzutu skargi.

Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący kwestii wymagalności pozwolenia wodno-prawnego i związanych z tym zagadnieniem domniemanych naruszeń przepisów postępowania.

Wbrew sugestiom skarżących, organy architektoniczno-budowlane są uprawnione do oceny, czy w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Kompetencja ta wynika bowiem z treści art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, który stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza m. in. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że to organ architektoniczno-budowlany ocenia w ramach własnych kompetencji, czy dane pozwolenie jest w danym przypadku wymagane, czy też nie. Taka ocena została w sprawie dokonana przez Wojewodę w oparciu o logiczną i przekonującą dokumentację hydrogeologiczną. Z dokumentacji tej wynika, że ze względu na sąsiedztwo wysokich budynków odwodnienie wykopów należy przeprowadzić w ściance szczelnej - szczelinowej lub Larsena - wykonanej do głębokości ok. 11 m poniżej poziomu terenu. Przy prawidłowo wykonanej ściance szczelinowej lub ściance Larsena wpływ odwodnienia wykopu nie powinien przekroczyć granic działki, w związku z czym odwodnienie nie będzie miało wpływu na okoliczne ujęcia wody, obiekty budowlane i grunty rolne. Ponieważ istotną cechą metody szczelnych ścian szczelinowych jest to, że realizowane z jej zastosowaniem roboty budowlane nie naruszają poziomu wód gruntowych, przez co zasięg leja depresyjnego nie przekracza granic terenu inwestycyjnego, to głębokość wykopów, czy głębokość niwelacji terenu nie ma wpływu na zasięg leja depresyjnego i bezpieczeństwo sąsiednich obiektów. Dlatego podnoszone w skardze zwiększenie głębokości wykopu o ok. 2,30 m w porównaniu z założeniem przyjętym w dokumentacji hydro-geologicznej, nie będzie miało wpływu na zasięg leja depresyjnego, a więc i na potrzebę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia zasady dwuinstancyjności. Wbrew twierdzeniom skarżących ocena, czy w niniejszej sprawie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego nie miała charakteru prejudycjalnego, skoro należała, jak to wyżej wyjaśniono, do organu architektoniczno-budowlanego. Organy te, tj. Prezydent Miasta i Wojewoda dwukrotnie rozpatrzyły i rozstrzygnęły tę kwestię uznając, że pozwolenie takie nie jest wymagane. Nie można też zaakceptować twierdzenia, że organ II instancji naruszył wymóg przewidziany w art. 107 § 3 kpa przez nie odniesienie się do zastrzeżeń stron wyrażonych w piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. co do tego, czy zasięg leja depresyjnego nie przekroczy granic działki. W zaskarżonej decyzji znalazła się bowiem analiza tej kwestii oparta na wyjaśnieniu projektanta części konstrukcyjnej mgr. inż. Z. J. (pismo z dnia 15 stycznia 2008 r.). Nie stanowiło też naruszenia prawa zezwolenie przez organ odwoławczy na zmianę treści projektu budowlanego dokonaną na etapie postępowania przed tym organem, polegającą na wykreśleniu zapisu mówiącego o zabezpieczeniu wykopów ścianami Larsena i wpisaniu, że będą wykonane ściany szczelne szczelinowe oraz wklejeniu dodatkowej karty do ponumerowanego i opieczętowanego egzemplarza projektu. Kompetencja organu II instancji polega na ponownym merytorycznym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Dlatego utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oznacza, że organ II instancji zatwierdził projekt budowlany o takiej treści, jaką on miał w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ. Nie może więc być wątpliwości co do tego, jaki sposób zabezpieczenia wykopów został ostatecznie w projekcie zatwierdzony i jaki sposób zabezpieczenia wykopów obowiązuje inwestora. Ewentualne nienaniesienie w pozostałych trzech egzemplarzach projektu budowlanego zmiany dotyczącej sposobu zabezpieczenia wykopów, nie ma znaczenia dla oceny, jaka treść projektu budowlanego została ostatecznie zatwierdzona, gdyż ma jedynie charakter techniczny.

Nie jest również zasadny zarzut dotyczący zaprojektowanego zjazdu na ulicę [...], sprowadzający się do twierdzenia, że zjazd ten uwidoczniony w projekcie zagospodarowania terenu, będącym częścią zatwierdzonego projektu budowlanego, nie jest w całości położony na terenie objętym decyzją z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Przede wszystkim należy podzielić pogląd organu, że skoro ulica [...] nie jest drogą publiczną, ale drogą wewnętrzną, to budowa zjazdu z tej drogi na położoną przy niej nieruchomość (a nie budowa zjazdu na ulicę [...], jak to sprzecznie z art. 29 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, określają skarżący), nie wymaga wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na budowę tego zjazdu. Zjazd zdefiniowany w powołanym przepisie art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, to bowiem połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym projektowane zamierzenie budowlane nie obejmuje budowy nowego zjazdu, a tylko utwardzenie pasa drogowego, co nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę poprzedzonego decyzja ustalającą warunki zabudowy, a tylko zgłoszenia właściwemu organowi. Ubocznie można również dodać, że przekroczenie przez projektowane utwardzenie pasa drogowego granic terenu objętego decyzją ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, dotyczy bardzo niewielkiej powierzchni zaledwie kilku metrów kwadratowych.

Nie można też podzielić poglądu skarżących, że wyjaśnienie powyższej kwestii podane w piśmie powinno przybrać postać postanowienia wyjaśniającego wątpliwości co do treści decyzji w trybie art. 113 § 2 kpa, ponieważ zgodnie z tym przepisem, wyjaśnienie w drodze postanowienia dokonywane jest przez organ, który wydał decyzję na żądanie organu egzekucyjnego lub strony. Tymczasem w niniejszej sprawie takie żądanie nie zostało skierowane pod adresem Prezydenta Miasta, tj. organu który wydał decyzję o warunkach zabudowy.

Odnosząc się do zarzutu braku w zatwierdzonym projekcie budowlanym oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków, czego wymaga przepis art. 34 ust. 3 pkt 3a prawa budowlanego, należy zauważyć, że w aktach sprawy znajdują się pisma dostawców mediów, z których treści wynika złożenie przez nich wymaganych powołanym przepisem oświadczeń. Należy tu wskazać w szczególności na jedyne wymienione w skardze pismo dotyczące dostaw ciepła, tj. pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w K. z dnia 12 października 2006 r. określające warunki podłączenia do miejskiej sieci cieplnej. Aczkolwiek nie zostało ono nazwane oświadczeniem o zapewnieniu dostaw, to jednak z jego treści jednoznacznie wynika, że spełnia ono wymogi takiego oświadczenia. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżących, warunki podłączenia określone w tym piśmie nie utraciły ważności przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. Były one bowiem ważne przez rok od daty ich wystawienia, a więc do dnia [...], podczas gdy przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 16 lipca 2007 r.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności mogących spowodować uwzględnienie skargi, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu. Dlatego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.