Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1848/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Ol 404/23 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r. nr 2801-IOA.4247.1.2023 w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz T. Sp. z o.o. w W. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 404/23, po rozpoznaniu skargi T. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 marca 2023 r., w przedmiocie zatwierdzenia lokalizacji salonu gier na automatach, w pkt 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a w pkt/ 2 zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie w razie uznania, że istota sporu jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, rozpatrzenia sprawy i oddalenia skargi na decyzję. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego, tj. § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 10 sierpnia 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów do gier na automatach na terenie gminy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1506 ze zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem z 2021 r.) w zw. z art. 15 ust. 1c ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 888 ze zm.; zwanej dalej: u.g.h.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż użyte w tym rozporządzeniu pojęcie szkoły, należy interpretować mając na względzie wyłącznie zapis art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.) podczas, gdy taki warunek interpretacji tego przepisu nie wynika z treści ww. rozporządzenia;

2. prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż wskazane w tym przepisie wyliczenie typów rodzajów szkół w sposób wyczerpujący i zamknięty określa zakres znaczeniowy pojęcia szkoły, użytego w brzmieniu § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r.;

3. prawa materialnego, tj. § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. w związku z art. 15 ust. 1c u.g.h., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiadał warunkom zawartym w ww. przepisie, uzasadniającym wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia lokalizacji salonu do gier na automatach - w punkcie ul. D. [...], [...]-[...] P.;

4. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. uchybienie niżej wskazanym przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:

a) art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. oraz w zw. z art. 15 ust. 1c u.g.h., poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności administracji, skutkującej uchyleniem decyzji organu I i II instancji, a przejawiającej się w nietrafnym uznaniu, że stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiada warunkom zawartym w § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. w zw. z art. 15 ust. 1c u.g.h., uzasadniającym wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia lokalizacji salonu do gier na automatach - w punkcie ul. D. [...], [...]-[...] P., a co się z tym wiąże poprzez bezpodstawne zastosowanie środków przewidzianych w ustawie p.p.s.a. do usuwania naruszenia prawa w rozstrzygnięciach administracyjnych poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, zamiast oddalenia skargi;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych wskazań co do dalszego postępowania organu w związku z wymienionymi naruszeniami przepisów prawa materialnego i procesowego.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W ocenie NSA brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż wbrew zarzutom organu, Sąd nie naruszył w związku z tym art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. "poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku błędnych wskazań co do dalszego postępowania organu w związku z wymienionymi naruszeniami przepisów prawa materialnego i procesowego". Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów - powinna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie.

Wskazania co do dalszego postępowania są immanentnie związane z wyrażoną w wyroku ocena prawną. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów w sprawie, a wskazania stanowią konsekwencję tej oceny. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym w postępowaniu administracyjnym w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że art. 153 p.p.s.a. zawiera postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego - obok oceny prawnej - elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. "Wskazania co do dalszego postępowania powinny zostać sformułowane w sposób niewątpliwy oraz niewymagający i niedopuszczający domysłów czy też interpretacji. Wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak, aby w ponowionym na skutek wyroku postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Wymogów tych nie spełnia uzasadnienie wyroku, z którego wskazań co do dalszego postępowania trzeba i należy tylko się domyślać." (T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 2, str. 550, Nb 26). Uzasadnienie wyroku, które nie zawiera niezbędnych i jasnych wskazań co do dalszego postępowania administracyjnego, narusza postanowienia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 września 2005 r., FSK 2033/04, Lex 173169).

Wytyczne co dalszego postępowania nie oznaczają jednak, że Sąd ma obowiązek sporządzenia planu czynności postępowania, jakie organ ma podjąć, np. w zależności od możliwego zachowania strony w postępowaniu. To organ, dążąc do wykonania wytycznych Sądu, na decydować, jakie czynności postępowania powinien podjąć w celu zastosowania się do oceny prawnej, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. Organ powinien też wiedzieć, że w ramach oceny dowodów ocenia nie tylko zebrany materiał dowodowy, ale także np. przesłuchanie strony, czy odmowę przedstawienia dowodów.

Obowiązkiem organu jest jednak wskazanie faktów, jakie mają być udowodnione, dowodów, jakie należy przeprowadzić i podjęcie czynności zmierzających do ich przeprowadzenia, w ramach uprawnień i obowiązków procesowych organu (art. 77 i art. 80 k.p.a.).

Zdaniem NSA wystarczająco jasno i konkretnie wyrażonych wskazań co do dalszego postępowania nie zabrakło w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje wszystkie wymagania zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że organ nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje organ skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskały również zarzuty naruszenia § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 2021 r. w sprawie wymagań dotyczących planowania lokalizacji salonów do gier na automatach na terenie gminy w związku z art. 15 ust. 1c u.g.h. oraz art. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe.

Należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wykładnię przepisów prawa i oceny zastosowane w zaskarżonym wyroku i dlatego nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji Sądu I instancji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez.

Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji słusznie przyjął, że błędne jest stanowisko, iż szkoła językowa znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego punktu do gier na automatach stanowi tzw. obiekt wrażliwy, od którego należy zachować przepisową odległość 100 m i z tego powodu nie jest możliwe zatwierdzenie w drodze decyzji planowanej lokalizacji salonu gier na automatach zgodnie z art. 15 ust. 1c u.g.h.

W świetle § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. salon gier na automatach może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od szkół, przedszkoli, placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania – znajdujących się w granicach administracyjnych danej gminy lub gminy sąsiedniej.

Rację ma także Sąd I instancji, że placówki enumeratywnie wyliczone w § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. są placówkami systemu oświaty, wymienionymi w art. 2 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 Prawa oświatowego. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że każda z tych jednostek cechuje się co do zasady i w głównej mierze prowadzeniem działalności obejmującej kształcenie i wychowanie dzieci i młodzieży oraz opiekę nad dziećmi i młodzieżą. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez WSA, iż ze swej istoty są to jednostki organizacyjne, w których siedzibach (obiektach) stale lub okresowo przebywają dzieci i młodzież, a pośród katalogu jednostek organizacyjnych wymienionych w powołanych wyżej przepisach brak jest szkół językowych. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, iż nie ma podstaw prawnych, aby takie miejsca traktować jako placówki oświatowo-wychowawcze.

Prawidłowo odwołano się także w zaskarżonym wyroku do art. 22 Konstytucji RP zgodnie, zgodnie z którym ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni słusznie przyjął, że z zasady tej wynikają dla władzy publicznej określone obowiązki, w tym zakaz wydawania aktów sprzecznych z zasadą wolności gospodarczej oraz zakaz dokonywania rozszerzającej interpretacji wyjątków od zasady wolności gospodarczej. Za usprawiedliwiony wobec tego uznać należy pogląd o istnieniu podstaw do przyjęcia, że tym samym niezasadnie DIAS dokonał interpretacji przepisów sprzecznie z ich literalnym brzmieniem. Jednoznaczna treść § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. nie daje bowiem podstaw do rozszerzenia katalogu placówek "wrażliwych" zawartego w tym przepisie o szkołę językową, nawet jeśli byłyby tam prowadzone zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży.

Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że zmiana przepisów u.g.h. miała na celu usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach, co wynika z uzasadnienia do "Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw" z 8 grudnia 2020 r. (druk nr 833). Przy czym odnośnie do zmiany delegacji określonej w art. 15 ust. 1b u.g.h. w uzasadnieniu projektu ustawy projektodawca wyjaśnił, że "podyktowana jest koniecznością dostosowania regulacji do już obowiązującej i występującej w innych aktach prawnych terminologii. Dotychczasowy zakres regulacji nie był wystarczająco precyzyjny, zaś brzmienie przepisu nieostre, które nie pozwalało na dokładne wskazanie miejsc, gdzie spółka [...] w zakresie gier na automatach poza kasynem gry może prowadzić swoją działalność. Zmiana usuwa te nieścisłości, umożliwiając dostosowanie terminologii do siatki pojęciowej wynikającej z przepisów Prawa oświatowego. Występujące w ustawie o grach hazardowych pojęcie "placówek edukacyjnych" nie jest zdefiniowane w przepisach prawa. Proponuje się zatem zastąpienie pojęcia "placówek edukacyjnych" szczegółowym wyliczeniem obiektów, od których należy zachować określone w rozporządzeniu odległości, określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 ze zm.). W stosunku do obecnych przepisów zaproponowane wyliczenie ma charakter nieznacznie węższy od obowiązującego, z zachowaniem celu w postaci ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem. Dobór zakresu instytucji uwzględnia katalog obiektów występujący w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie gmin salonów gier na automatach (Dz. U. poz. 701). Katalog ten został sformułowany tak, aby rzeczywiste ograniczenie dostępności gier na automatach realizowane było w stosunku do miejsc pełniących określone funkcje względem dzieci i młodzieży, zatem grup wymagających szczególnej ochrony przed szkodliwymi skutkami hazardu. Łatwość uzależnienia jest bowiem szczególnie odczuwalna wśród tej właśnie części społeczeństwa, która jako mniej dojrzała emocjonalnie od dorosłych jest bardziej podatna na pokusy, co powoduje, że szybciej przekształcają się one w uzależnienie. Przyjęte rozwiązanie jest ponadto spójne z innymi środkami ochrony społeczeństwa przed uzależnieniem w zakresie organizowania gier na automatach poza kasynami gier, m.in. w postaci zakazu reklamy i promocji oraz rejestracji gracza przed wejściem do salonu gier na automatach". W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że w rozpoznawanej sprawie nie można – jak to uczynił DIAS – wyłącznie w drodze wykładni celowościowej, wbrew jednoznacznej treści przepisu i celowi nowelizacji, wywodzić, że skoro w szkole językowej są lub mogą być prowadzone zajęcia dla dzieci i młodzieży, w tym takie, które mogą realizować cele zbieżne z celami placówek systemu oświaty, to tę instytucję należy uznać za jedną z placówek "wrażliwych", wymienionych w tym przepisie. Jak wskazano wyżej celem nowelizacji przepisów regulujących działalność salonów gier na automatach było usunięcie barier w lokowaniu legalnych salonów do gier na automatach, w konsekwencji czego w rozporządzeniu wykonawczym pominięto "inne placówki edukacyjne" formułując listę tzw. obiektów wrażliwych i zmniejszono odległość takiego salonu od innego ośrodka gier ze 100 m do 50 m. W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację.

Na marginesie warto jednocześnie podkreślić, iż także na gruncie innych regulacji prawnych w orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, że posługując się wykładnią rozszerzająco nie można automatycznie uznawać, że pod pojęciem szkoły użytym przez prawodawcę mieści się każda placówka edukacyjna (zob. wyrok NSA z 20 października 2022 r., III FSK 1534/21; wyrok NSA z 15 kwietnia 2021 r., III FSK 3157/21, wyrok NSA z 15 kwietnia 2021 r., III FSK 3158/21; wyrok NSA z 14 sierpnia 2019 r., II FSK 1024/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo godzi się zaznaczyć, iż wskazywane powyżej nowelizacje u.g.h. jednoznacznie pozwalają uznać, iż prawodawca sam monitoruje potrzeby rozszerzania obostrzeń dotyczących lokalizacji salonów gier na automatach według wyznawanych przez siebie wartości i w takim wypadku nie jest usprawiedliwione przyjęcie wykładni rozszerzającej, tak jak postuluje to skarżący kasacyjnie organ. Należy mieć więc dodatkowo na uwadze, co podkreślił WSA w uzasadnieniu, że prawodawca złagodził dotychczasowe obostrzenia dotyczące lokalizacji salonów gier na automatach, mając jednocześnie świadomość konieczności szczególnej ochrony dzieci i młodzieży przed szkodliwymi skutkami hazardu.

W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z 2021 r. oraz w związku z art. 15 ust. 1c u.g.h., poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności administracji.

W szczególności za całkowicie chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu, po zaistnieniu określonych okoliczności sąd pierwszej instancji ma obowiązek odnieść się do wszystkich postępowań (oraz rozstrzygnięć w nich wydanych) w granicach danej sprawy, bez względu na to, w jakim trybie to postępowanie się toczy. Przesłanką zastosowania unormowania zawartego w tym przepisie jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach sprawy. Jednocześnie warunkiem koniecznym skorzystania przez sąd z uprawnień określonych w art. 135 p.p.s.a. jest ustalenie, że stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy jest niezbędne do końcowego jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 591/09 , publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przekładając powyższe uwagi na rozpoznawaną sprawę podkreślenia wymaga, że błędne stanowisko organów obu instancji, iż szkoła językowa znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego punktu do gier na automatach stanowi tzw. obiekt wrażliwy, od którego należy zachować przepisową odległość 100 m i z tego powodu nie jest możliwe zatwierdzenie w drodze decyzji planowanej lokalizacji salonu gier na automatach zgodnie z art. 15 ust. 1c u.g.h., skutkowało koniecznością zastosowania przez WSA art. 135 p.p.s.a. W związku z tym również nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., który ma także charakter wynikowy, stanowiący o tym, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie organu nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.

Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy.

Podobnie nietrafny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czy mowa w powyższym przepisie, oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, albo gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów Sąd I instancji nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 1151/11; wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., I OSK 1234/12; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na żadną z powyższych okoliczności nie powołał się autor kasacji.

W świetle przedstawionych wywodów wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów ustanowionego już na etapie postępowania przed Sądem I instancji pełnomocnika skarżącej, z tytułu udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w terminie przewidzianym art. 179 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).