Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1552/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 110
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4, art. 103 ust. 2 i 5, art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 13
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Jacek Chlebny Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 179/06 w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. N. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], którą została utrzymana w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12 100 zł.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie zarobkowego krajowego transportu drogowego osób z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), co stwierdzono podczas kontroli przedsiębiorstwa skarżącego w dniach [...] i [...] kwietnia 2005 r. Dotyczyło to następujących naruszeń:

1. Skarżący wykonywał transport drogowy osób autobusem marki [...], nr rej. [...] bez wymaganej licencji. Decyzja o udzieleniu licencji została wydana w dniu [...] lutego 2005 r., jednakże została doręczona skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2005 r., co oznacza, że w okresie objętym kontrolą (od 7 kwietnia 2004 r. do 6 kwietnia 2005 r.) skarżący nie posiadał licencji. Za to naruszenie, stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy (poz. 1.1.1), nakłada się karę pieniężną w wysokości 8 000 zł.

2. Autobus marki [...] nr rej. [...], w okresie objętym kontrolą był wyposażony w niesprawny tachograf. Na podstawie analizy wykresówek z tego tachografu stwierdzono, że zapisy o prędkości mają przerwy w rejestracji, zapisy o aktywności kierowcy są nieadekwatne do wykonywanych przez kierowcę czynności, a zapisy dotyczący drogi nie znajdują się we właściwym polu. Stanowiło to naruszenie art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/ 85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. L 370 z 31.12.1985, str.8-21). Za to naruszenie stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy (poz. 1.11.7), nakłada się karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.

3. Skarżący nie przedstawił w toku kontroli 7 wykresówek dotyczących przejazdów we wskazanych 7 dniach wykonywanych osobiście w ramach świadczonych usług przewozowych. Stosowanie do przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przedsiębiorca na obowiązek przechowywać wykresówki co najmniej rok i okazać je na żądanie kontrolującego. Za to naruszenie nakłada się karę pieniężną w wysokości 300 zł za każdy dzień pracy kierowcy (poz. 1.11.11 załącznika do ustawy), a więc za 7 dni kara pieniężna wynosi 2 100 zł.

Oddalając skargę Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie bezspornego stanu faktycznego i nie narusza wskazanych w niej przepisów. Sankcjonowanie naruszeń określonych w ustawie o transporcie drogowym, która implementuje obowiązujące w tym zakresie rozporządzenie Unii Europejskiej, nie opiera się na stwierdzeniu winy, lecz na samym naruszeniu przepisów a wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia jest ściśle określona. Dołączenie jednej z wykresówek do skargi nie podważa prawidłowości zaskarżonej decyzji, ponieważ wykresówka ta nie została złożona w wyznaczonym terminie. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że brak licencji został stwierdzony podczas kontroli na przejściu granicznym w J., w dniu [...] lutego 2005 r., podczas gdy działalność w zakresie przewozu osób autobusem marki [...] nr rej [...] skarżący prowadził od 2003 r.

W skardze kasacyjnej skarżący przytoczył jako podstawy kasacyjne naruszenie przepisów art. 7,8,10 § 1, art. 73 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 81 i 110 k.p.a., art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 7 pkt 2 i 6, art. 4, art. 93 ust. 1, art. 103 ust. 2 i 5 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 5 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 16 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, a także art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494). Zdaniem skarżącego podczas przeprowadzonej kontroli w dniach 7 i 9 kwietnia 2005 r. spełniał on wymagane przepisami ustawy o transporcie drogowym warunki do prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego, ponieważ licencję uzyskał już w dniu jej wydania ([...] lutego 2005 r.), a nie jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji dopiero w dniu jej doręczenia (20 kwietnia 2005 r.). Ponadto skarżący podniósł, że nie wiedział, że tachograf funkcjonuje nieprawidłowo, bowiem korzystał z urządzenia, które było legalizowane przez specjalistyczny Zakład Naprawy Tachografów "[...]" w T. w dniu 21 lutego 2003 r., a następnie w dniu 21 kwietnia 2005 r. Skarżący nie był w stanie samodzielnie sprawdzić czy tachograf cyfrowy działa prawidłowo, może to zrobić jedynie technik warsztatu posiadającego uprawnienia w tym zakresie. Natomiast fakt nieposiadania przez skarżącego podczas kontroli wykresówek z 7 dni spowodowany był tym, że wykresówki te zaginęły. Po uporządkowaniu dokumentacji, wykresówki znalazły się i skarżący zamierzał je dołączyć do odwołania, jednakże zostały one mu skradzione w dniach 9 -10 października 2005 r. na skutek włamania do samochodu. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącego dotyczących uniemożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, braku informacji o przebiegu postępowania i niepowiadomienia o czasie i miejscu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji.

Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji było zasadne. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] kwietnia 2005 r., w miejscu wykonywania działalności gospodarczej w T., w obecności K. N., stwierdzono, iż w okresie objętym kontrolą od dnia 7 kwietnia 2004 r. do dnia 6 kwietnia 2005 r. skarżący nie posiadał wymaganej licencji na wykonywanie zarobkowego krajowego transportu drogowego osób. Tym samym skarżący naruszył przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który stanowi, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stanowi podstawę do nałożenia kary, stosownie do przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i załącznika do tej ustawy (poz. 1.1.1).

Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej, iż skarżący uzyskał licencję już w dniu jej wydania ([...] lutego 2005 r.), a nie dopiero w dniu jej doręczenia (20 kwietnia 2005 r.), nie podważają trafności stanowiska Sądu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy o transporcie drogowym, licencja jest udzielana w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję doręcza się stronom na piśmie i organ jest nią związany od chwili jej doręczenia (art. 110 k.p.a.). Oznacza to, że dopiero doręczenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006, s. 529). Decyzja sporządzona, ale nie doręczona nie załatwia sprawy administracyjnej. Zatem skarżący uprawnienie do wykonywania transportu drogowego uzyskał dopiero z dniem doręczenia licencji.

Należy jednak wskazać, że okoliczność, czy skarżący posiadał licencję już od dnia [...] lutego 2005 r., czy dopiero od dnia 20 kwietnia 2005 r., nie ma zasadniczego znaczenia w tej sprawie, skoro skarżący nie posiadał takiej licencji także przed dniem [...] lutego 2005 r. Sam skarżący przyznał, że krajowy transport drogowy przewozu osób wykonuje od 1994 r. (k. 5). Oznacza to, że skarżący, bez względu na to, czy uzyskał licencję w dniu [...] lutego 2005 r., czy w dniu 20 kwietnia 2005 r., naruszył przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wykonując transport drogowy przewozu osób bez wymaganej licencji, ponieważ obowiązek uzyskania takiej licencji spoczywał na skarżącym już od dnia 1 stycznia 2004 r. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem wnoszącego skargę kasacyjną wyrażonym w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 103 ust. 2 i 5 oraz art. 104 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który sprowadza się do tego, że skoro skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, to mógł kontynuować działalność na dotychczasowych warunkach, zaś uzyskanie licencji miało na celu jedynie formalne potwierdzenie posiadanych już umiejętności. Zdaniem skarżącego takie formalne potwierdzenie uzyskał w dniu złożenia wniosku o wydanie licencji – [...] lutego 2005 r., zatem nie można stwierdzić, iż naruszył on przepisy ustawy o transporcie drogowym. Art. 103 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie, na podstawie posiadanych uprawnień, przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy. Nie później niż w terminie 6 miesięcy przed upływem tego okresu przedsiębiorcy ci powinni wystąpić do organu udzielającego licencji z wnioskiem o udzielnie licencji na krajowy transport drogowy osób. Oznacza to, że przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym, to jest do dnia 1 stycznia 2002 r., działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób mogą ją nadal wykonywać w dotychczasowym zakresie do dnia 1 stycznia 2004 r., z tym że nie później niż w terminie 6 miesięcy przed tym dniem powinni wystąpić do organu udzielającego licencji o udzielenie jej na krajowy transport drogowy osób. Skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielnie licencji na krajowy transport drogowy osób dopiero w lutym 2005 r., podczas gdy tylko do dnia 1 stycznia 2004 r. mógł wykonywać działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu osób w dotychczasowym zakresie na podstawie posiadanych uprawnień. Po upływie tego przejściowego okresu skarżący zobowiązany był posiadać licencję, bez względu na to, czy w jego ocenie stanowiła ona jedynie potwierdzenie jego dotychczasowych kwalifikacji.

Odnosząc się do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za to, że autobus marki [...] nr rej. [...], w okresie objętym kontrolą był wyposażony w niesprawne urządzenie rejestrujące (tachograf), należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy zasadnie nałożyły karę. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, które obowiązywało w tym czasie, urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy. Pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. W toku kontroli ustalono, iż tachograf zainstalowany w pojeździe marki [...] nr rej. [...] w okresie objętym kontrolą był niesprawny. Uszkodzenie polegało na braku możliwości prawidłowej rejestracji trzech wielkości, tj. prędkości, aktywności kierowcy oraz drogi. Zapisy o prędkości posiadały przerwy w rejestracji, zapisy o aktywności kierowcy były nieadekwatne do wykonywanych przez kierowcę czynności, a zapisy dotyczące drogi nie znajdowały się we właściwym polu. Stwierdzenie w toku kontroli, iż tachograf nieprawidłowo funkcjonuje uzasadnia przyjęcie, iż nastąpiło naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, uzasadniające wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 1.11.7 ppkt 2 załącznika.

Nieprzekonywujące jest również tłumaczenie skarżącego, iż nie wiedział, że tachograf funkcjonuje nieprawidłowo, bowiem korzystał z urządzenia, które było legalizowane przez specjalistyczny Zakład Naprawy Tachografów "[...]" w T. w dniu 21 lutego 2003 r., a następnie w dniu 21 kwietnia 2005 r., zaś sam nie był w stanie samodzielnie sprawdzić czy tachograf cyfrowy działa prawidłowo, ponieważ może to zrobić jedynie technik warsztatu posiadającego uprawnienia w tym zakresie. Kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym, na podstawie ustawy o transporcie drogowym, nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, jednoznacznie wskazują, że to pracodawcy i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Skarżący niekontrolując zapisu na wykresówkach, których używał, nie dopełnił tego obowiązku i posługiwał się tachografem, który nie funkcjonował prawidłowo.

Natomiast wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych nie ma znaczenia w tej sprawie, ponieważ skarżący używał tachografu, który funkcjonował nieprawidłowo, w okresie objętym kontrolą, zatem jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (5 października 2005 r.), na którą powoływał się skarżący. Niezależnie od tego, przepis art. 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych, którego naruszenie zarzuca skarżący określa, że sprawdzać tachografy cyfrowe może tylko technik warsztatu posiadający uprawnienie w tym zakresie oraz w jaki sposób można uzyskać uprawnienia w zakresie sprawdzania tachografów cyfrowych, nie zwalnia on natomiast w żaden sposób kierowców z odpowiedzialności za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną z tytułu nieprzedstawienia w toku kontroli 7 wykresówek dotyczących przejazdów we wskazanych 7 dniach wykonywanych osobiście w ramach świadczonych usług przewozowych. Stosownie do art. 13 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki, ułożone w odpowiednim porządku, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek kopie. Wykresówki są okazywane lub przekazywane na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 1 lit. A załącznika do ustawy transporcie drogowym, karze podlega nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne w wysokości 300 zł za każdy dzień pracy kierowcy. Skarżący nie okazał podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek w ilości 8 sztuk, jednak w wyznaczonym terminie 7 dni od dnia kontroli skarżący przedstawił wykresówkę z dnia 20 lutego 2005 r. i stwierdzone naruszenie uległo zmianie w kwestii ilości wykresówek z 8 na 7. Natomiast jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji przedstawienie dodatkowej wykresówki na etapie skargi nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji, bowiem wykresówka ta nie została złożona w wyznaczonym przez organ terminie. Także podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty, iż pozostałe wykresówki odnalazły się później, a następnie zostały skradzione w dniach 9 -10 października 2005 r. i z tego powodu skarżący nie mógł ich przedstawić, nie mają znaczenia w tej sprawie. Skarżący miał obowiązek okazać w czasie kontroli na żądanie organu kontrolującego wykresówki z okresu co najmniej 12 miesięcy. Nie dopełniając tego obowiązku, skarżący naruszył przepis i dlatego zasadnie organy nałożyły na skarżącego karę 2100 zł (za każdą nieokazaną wykresówkę 300 zł).

Nie są również uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym. Decyzje organów obu instancji zostały prawidłowo uzasadnione, a okoliczności sprawy wystarczająco wyjaśnione. Organy umożliwiły skarżącemu branie czynnego udziału w postępowaniu - kontrolę przeprowadzono w dniach [...] i [...] kwietnia 2005 r. w obecności skarżącego, a w dniu [...] kwietnia 2005 r. skarżący został przesłuchany. Także uzasadnienie wyroku z dnia 29 maja 2006 r. spełnia wymogi przewidziane w przepisie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.