Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 838/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 4 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... 2015 roku Nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... 2014r., Nr ..., Wójt Gminy ... uwzględnił wniosek R. K. i określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów fermy kaczek (odchów stad rodzicielskich - 76 DJP i produkcja stad reprodukcyjnych -152 DJP) o łącznej obsadzie 228 DJP, składającej się z 2 budynków inwentarskich do odchowu, 8 budynków inwentarskich reprodukcja wraz z zapleczem, w której prowadzony będzie chów kaczek i produkcja jaj wylęgowych - na terenie działki nr ... o powierzchni 6,2215ha w miejscowości W., obręb W., gm. .... Decyzja wobec braku jej zaskarżenia uzyskała przymiot ostatecznej.

Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2014 r. M. B. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO w K. lub Kolegium) o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta Gminy ... z dnia ... 2014r. Nr .... Wnioskodawca zarzucił organowi brak przeprowadzenia analizy możliwych konfliktów społecznych, jakie wiążą się z uciążliwością inwestycji oraz brak wykazania w uzasadnieniu, że ustalenia zawarte w decyzji opierają się na raporcie oddziaływania na środowisko. Organ ponadto nie uwzględnił, że odory z hodowli, przenosiły się będą nie tylko na posesję wnioskodawcy, usytuowaną ok. 150m od hodowli, ale na wszystkie wsie dookoła. Podniósł, iż z uwagi na konflikty w społecznościach wsi W., G. i Z., należało podjąć działania zapobiegające powstaniu tak wielkiej inwestycji. W toku prowadzonego postępowania przed Kolegium wnioskodawca dodatkowo zarzucił, że inwestycja zatruje powietrze na przestrzeni kilku kilometrów, smród, hałas i zanieczyszczenie środowiska będą się rozciągać poza granicami działki inwestora, a powstały w wyniku hodowli nawóz będzie wylewany na pola w nadmiarze i spowoduje zanieczyszczenie wód gruntowych, a z wodami opadowymi przedostanie się do rowów melioracyjnych i zatruje rzekę P. oraz zbiornik S..

SKO w K. decyzją z dnia ... 2015r., Nr ..., działając na podstawie art. 17 pkt 1, 127 § 3, 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej "k.p.a."), odmówiło stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy ....

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w świetle ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013, poz.1235 ze zm., dalej: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku" lub "ustawa"), decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie - przepisach art. 80 ust.2, art.80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust.1, w przypadku braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę - w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej wart. 81 ust. 1, art. 81 ust. 2, art.81 ust.3 ww. ustawy. Jeżeli więc żadna z wymienionych okoliczności nie miała miejsca, a inwestycja w oparciu o przedłożony raport została pozytywnie uzgodniona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej PPIS w K.) i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (dalej RDOŚ w P.), to organ zobowiązany był uwzględnić wniosek i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy. Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art, 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

W dalszej kolejności Kolegium przytoczyło przepis art. 156 § 1 k.p.a. stanowiący o przesłankach koniecznych do stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślono, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, lecz wyłącznie bada, czy w decyzji organu I instancji tkwi jedna ze wskazanych wad, która powinna spowodować uznanie decyzji za nieważną. Odnosząc się do wymienionych w tym przepisie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy ... był organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej, a zatem nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika też, by sprawa ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji była przedmiotem rozstrzygnięcia inną decyzją ostateczną ( art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Badana decyzja środowiskowa nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1pkt 4 k.p.a.). Kwestionowanej decyzji nie można postawić zarzutu niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz zarzutu, że jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6). Kwestionowana decyzja nie jest obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). Wobec powyższego szczegółowej analizie podlega jedynie przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa). Organ wyjaśnił, iż dla stwierdzenia nieważności decyzji z mocy tej przesłanki niezbędne jest stwierdzenie, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa, stanowiącego jej podstawę, i co więcej, przekroczenie prawa musi wynikać w sposób jasny, a charakter naruszenia prawa tak rażący, że decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podstawę prawną decyzji Wójta Gminy ... z dnia ... 2014r. stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Przepisy tej ustawy w sposób szczegółowy ustalają co określa decyzja środowiskowa (art.71), kiedy jest wydawana taka decyzja (art.72), sposób wszczęcia postępowania (art, 73), wymogi wniosku i załączniki do niego (art.74), organy właściwe do rozpoznania wniosku (art. 75), kwestie uzgadniania decyzji (art. 77 i 78), zapewnienie udziału społeczeństwa (art. 79), zawartość decyzji wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko (art. 80 i 82) oraz wymóg uzasadnienie decyzji (art. 85). Chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP , w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010, nr 213, poz.1397 ze zm.), jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 pkt 51). Dla tego rodzaju przedsięwzięć przeprowadzenie oceny o oddziaływaniu na środowisko jest obligatoryjne, a co za tym idzie obowiązkiem organu było zapewnienie społeczeństwu możliwości udziału w postępowaniu. Kolegium wskazało, iż jak wynika z akt sprawy Obwieszczeniem - zawiadomieniem z dnia 27.06.2014r. Wójt Gminy ... poinformował strony i społeczeństwo o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości zgłaszania uwag i wniosków w terminie 21 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 oraz art. 77 ust. 1 pkt 2 przed wydaniem decyzji organ uzyskał uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z RDOŚ w P. oraz pozytywną opinię PPIS. Zgodnie z opinią sanitarną z dnia ... 2014r, planowana inwestycja nie powinna negatywnie oddziaływać na środowisko. W świetle tej opinii zamieszczone w raporcie obliczenia stanu zanieczyszczenia powietrza spowodowanego przez emisję pyłu zawieszonego, amoniaku i siarkowodoru wskazują, że maksymalne stężenia poszczególnych substancji w powietrzu nie przekroczą wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny, a przy zastosowaniu wskazanych w raporcie metod techniczno- organizacyjnych inwestycja nie powinna być uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza.

Dalej argumentowano, iż RDOŚ w P. postanowieniem z dnia ... 2014r. w oparciu o raport oraz jego późniejsze uzupełnienia, uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji, które mają minimalizować negatywny wpływ na środowisko we wszystkich aspektach. Zgodnie z uzgodnieniem RDOŚ w związku z realizacją inwestycji nie przewiduje się negatywnego wpływu na wody podziemne i nie będzie miało negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych wyznaczonych dla Jednolitych Części Wód. Również nie przewiduje się negatywnego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze, a w szczególności na obszary chronione w tym gatunki, siedliska przyrodnicze lub siedliska gatunków roślin i zwierząt na najbliżej położony obszar Natura 2000 tj. oddalony o ok. 14 km obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "...". Analizując treść uzgodnienia Kolegium stwierdziło, że warunki realizacji przedsięwzięcia określone w postanowieniu RDOŚ zostały przeniesione do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zdaniem Kolegium kwestionowana decyzja nie narusza również wymagań stawianych decyzji środowiskowej, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, stosownie do art. 82 ustawy. Kolegium uznało, że uzasadnienie decyzji Wójta Gminy ... nie spełnia wszystkich wymagań stawianych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, określonych art. 85 ustawy. W uzasadnieniu pominięto bowiem, w jaki sposób wzięto pod uwagę i wykorzystano w decyzji uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz w jaki sposób wykorzystano ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie uzasadniono też stanowiska odnośnie braku potrzeby ponownego przeprowadzenia oceny w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Zdaniem Kolegium niewątpliwie są to uchybienie, które w postępowaniu zwykłym, przy rozpatrywaniu sprawy co do meritum, mogłyby prowadzić do wydania decyzji kasacyjnej, określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Braki w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nie mogą jednak stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z mocy art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko był przedmiotem weryfikacji przez wyspecjalizowane organy i skoro PPIS w K. oraz RDOŚ w P., które w oparciu o przedłożony raport uzgodniły realizację przedsięwzięcia, a warunki realizacji przedsięwzięcia mające gwarantować niepogorszenie środowiska zostały przeniesione do decyzji. Tym samym brak wskazania w uzasadnieniu decyzji jak wykorzystano przedłożony raport, nie może stanowić podstawy eliminacji decyzji z obrotu prawnego z uwagi na rażące naruszenie prawa. Podobnie, w ocenie Kolegium, nie odniesienie się w decyzji do sprzeciwów zgłoszonych w toku postępowania, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, bowiem w świetle omawianej ustawy sprzeciw społeczeństwa nie stanowi podstawy do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizacje przedsięwzięcia.

Kończąc Kolegium wyjaśniło, iż w rozpatrywanej sprawie nie występują przypadki umożliwiające wydanie decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Dla terenu wskazanego pod inwestycję brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zachodzi zatem podstawa odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia z mocy art. 80 ust. 2 ustawy. Stosownie do uzgodnienia RDOŚ w P., realizacja przedsięwzięcia zgodnie z zapisami raportu i nałożonym warunkami realizacji, nie będzie miała negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych wyznaczonych dla Jednolitej Części Wód. Również ze względu na usytuowanie przedsięwzięcia na terenie rolnym, poza obszarami Natura 2000, w związku z jego realizacją nie przewiduje się negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, a wobec tego organ nie miał podstaw do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia w oparciu o przepisy art. 81 ust. 2 i 3 ustawy.

Kolegium wyjaśniło, iż w postępowaniu nadzorczym nie ma miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym, a co za tym idzie, nie ma podstaw do analizy przedłożonych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia. Nie można jednak wykluczyć, że wariant inwestorski jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Ponadto art. 81 ust. 1 ustawy ma zastosowanie tylko wtedy, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę. Zgodnie z wypracowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretacją "rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną normę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest zatem słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W świetle przytoczonych okoliczności kwestionowana decyzja Wójta Gminy ... nie narusza prawa w sposób rażący. Organ I instancji przeprowadził całą procedurę zgodnie z wymaganiami ustawy oraz określił w decyzji niezbędne warunki, stosownie do art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

M. B. w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący powtórzył wcześniejszą argumentację. Skarżący wskazał na znaczenie i wymogi stawiane uzasadnieniu decyzji środowiskowej, którym to wymogom organ I instancji nie sprostał. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji jest bowiem praktycznie streszczeniem akt sprawy, czemu nie służy instytucja uzasadnienia decyzji. Nie wiadomo ponadto, jakim celom ma służyć "charakterystyka przedsięwzięcia" będąca załącznikiem do decyzji i jaki charakter przypisać tej "charakterystyce". Brak uzasadnienia decyzji Wójta Gminy ... sprawia, że już z tej przyczyny powinna być stwierdzona jej nieważność. Stwierdzona przez Kolegium wada decyzji na str. 6 uzasadnienia, a mianowicie pominięcie tego w jaki sposób wzięto pod uwagę i wykorzystano w decyzji wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa i w jaki sposób wykorzystano ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także, że nie zostało uzasadnione stanowisko co do braku przeprowadzenia ponownej oceny w opisywanej materii - nie może być uznana za wadę nieistotną, jeśli zauważy się, że Kolegium uznaje, iż przy formalnym odwołaniu mogłoby dojść do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 k.p.a., ale nie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wygłoszony pogląd prawny nie ma tu usprawiedliwienia, gdyż zgłaszane wnioski czy udział społeczeństwa w rozpatrywaniu spraw tego rodzaju, jest bardzo ważny. Szkodzie trzeba zapobiegać, a nie naprawiać ją, bo wystarczy zapoznać się z programami telewizyjnymi, z protestami społecznymi - związanymi z kłopotliwymi inwestycjami, a sprawy są czasami kompletnie nie do załatwienia, jak choćby kwestia odoru, który będzie wydobywał się z ferm. Widział to PPIS w K. w opinii sanitarnej z ...2014r., kiedy to stwierdził, że przedmiotowa ferma będzie źródłem emisji substancji odorowych, dla których brak jest odniesień normatywnych, co jednak nie załatwia sprawy. Wiadomą bowiem rzeczą jest, że odór wydobywający się z ferm kurzych, kaczych czy innych jest przerażający, a nie ma przyrządu mierzącego rozmiar smrodu czy odoru jak to się niekiedy pisze. Nie mniej jednak jest przepis art. 323 ust. z 27.04.01r. - prawo ochrony środowiska, który daje pewne nadzieje do interwencji w opisywanej materii, ale jest to droga przez mękę. Również przepis art. 222 § 2 KC, daje tu pewne nadzieje, ale wynik takiego sporu jest w sumie łatwy do przewidzenia z niekorzyścią dla ludzi mieszkających w pobliskich wsiach, bo weźmie się pod wzgląd interes biznesu, a nie zwykłego człowieka.

Dalej skarżący podniósł, iż z postanowienia RDOŚ w P. z ...2014r., wynika, że inwestycja będzie realizowana na obszarze chronionego krajobrazu "...", przy czym z uzasadnienia wynika dalej, że dla tego krajobrazu nie ma przepisów wykonawczych, a więc nie jest chroniony. Tym tematem powinien w końcu Wójt gm. ... zainteresować się, skoro teren o którym tu mowa leży na terenie jego gminy i na terenie obszaru chronionego, choć nie ustalono o jaką tu ochronę chodzi i o ochronę przed czym.

W "charakterystyce przedsięwzięcia" stanowiącym załącznik do decyzji mówi się o tym, że odchody zwierzęce będą zagospodarowane jako nawóz naturalny na gruntach rolników, co jest niczym innym jak rozprzestrzenianiem się smrodu na całą okolicę. Nawóz wywożony na pola będzie przenikał do wód gruntowych, a cały teren inwestycji leży w zlewni rzeki P., która powoli staje się ściekiem, gdyż do tej rzeczki odprowadzane są ścieki z oczyszczalni w B., S., w C. jest składowisku odpadków nierekultywowane, we wsi ... i D. są stawy, które są również źródłem zanieczyszczeń przy wiosennych lub jesiennych wylewach. Rozpatrującym sprawę organom uszło uwadze to, że rzeka P. zasila zbiornik retencyjny P. (S.), który należy do największych zbiorników wodnych w południowej Wielkopolsce, a teren zbiornika znajduje się w obrębie rzeki P. oraz południowej części morenowych Wzgórz O. wchodzących w skład Wysoczyzny K.. Nie wiadomo też, do jakich to oczyszczalni ścieków mają być wyprowadzane nieczystości od 57 tyś. kaczek, a więc jaka to będzie ilość tych ścieków i która z oczyszczalni te ścieki przyjmie. Inwestycja nie będzie przyjazna ludziom mieszkającym w sąsiednich wioskach również z tej przyczyny, że do ogrzewania obiektów będzie uruchomionych pięć kotłowni węglowych.

SKO w K. decyzją z dnia ... 2015 r. Nr ... utrzymało w mocy decyzję własną z dnia ... 2015 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło istotę postępowania nieważnościowego oraz postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem organu w wydanej decyzji Kolegium przeanalizowało przedmiotową decyzję w kontekście wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. i zasadnie stwierdziło, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 1 i 3 - 7 k. p. a. Decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą prawną dla wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Z uwagi na skalę przedsięwzięcia obowiązkowe było sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto zgodnie z treścią art. 77 ust. 1 pkt. 1 i 2 cyt. ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ uzyskał uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z RDOŚ w P. oraz uzyskał pozytywną opinię PPIS w K.. Jak wynika z akt sprawy, uzgodnienia zawarte w postanowieniu RDOS zostały przeniesione do treści kwestionowanej decyzji.

Kolegium następnie rozważyło, czy stosownie do zarzutu M. B., społeczności lokalnej uniemożliwiono wzięcie udziału w postępowaniu i ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Realizując udział społeczeństwa w postępowaniu organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez zbędnej zwłoki podaje do publicznej wiadomości informacje o: 1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, 2) wszczęciu postępowania, 3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie, 4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, 5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu,6) możliwości składania uwag i wniosków, 7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 - dniowy termin ich składania, 8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków, 9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli ma być ona przeprowadzona, 10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone ( art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.). W toku postępowania sporządzono obwieszczenie - zawiadomienie opatrzone datą 27 czerwca 2014 r., w którym wskazano organ właściwy w sprawie i numer sprawy, a także poinformowano o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją planowanego przedsięwzięcia i możliwości zgłaszania uwag i wniosków w terminie 21 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Stwierdzić więc należy, że ww. obwieszczenie zawiera wszystkie istotne informacje, o których mowa w art. 33 ust. 1 cyt. ustawy. Mówiąc o zapewnieniu udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oprócz ww. informacji, należy mieć na uwadze prawidłowe podanie jej do publicznej wiadomości. Zgodnie z art. 3 pkt. 11 cyt. ustawy, przez określenie: "podanie do publicznej wiadomości" należy rozumieć podanie informacji przez: a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu właściwego, b) ogłoszenie jej w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie organu, c) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, d) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie znajduje się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania, także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowy przyjęty w tej gminie. Jak ustalono, obwieszczenie zostało wywieszone w siedzibie organu właściwego w sprawie, w budynku gminy W. właściwej miejscowo ze względu na przedmiot postępowania oraz na stronie internetowej gminy ... w zakładce: Biuletyn Informacji Publicznej. W związku z tym, w ocenie Kolegium, został zapewniony udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.

Kolegium ponownie przyznało, iż decyzja Wójta Gminy ... z dnia ... 2014 r. nie spełnia wszystkich wymogów stawianych przez przepisy prawa. W uzasadnieniu nie zawarto informacji czy w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę wnioski i uwagi zgłoszone przez społeczeństwo oraz w jaki sposób wykorzystano ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Są to uchybienia, które w postępowaniu odwoławczym powinny zostać wzięte pod uwagę, jednakże postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, a rolą organu nadzoru nie jest rozstrzyganie co do istoty sprawy, a jedynie badanie czy decyzja obarczona jest jedną z przesłanek z art. 156 § 1 k. p. a. W ocenie Kolegium te nieprawidłowości nie stanowią rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił, iż podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (odwołano się do wyroku NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (zgodnie z wyrokiem NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50). W świetle przytoczonych wyżej okoliczności w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt. 2 k. p. a., a zatem decyzja Wójta Gminy ... z dnia ... 2014 r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

M. B. wywiódł skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 7 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej i oparciem się na dokumentach niemiarodajnych, zawierających stwierdzenia dowolne w kwestiach wpływu inwestycji na środowisko naturalne, przez co doszło do naruszenia słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego, a działania organu administracyjnego były bierne w kwestiach dowodowych podczas gdy wobec nieprzekonujących argumentów o braku zagrożeń dla środowiska, należało poszukiwać innych dowodów;

- art.10 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z zasadą prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i uznanie, iż brak wzięcia pod uwagę wniosków i uwag zgłaszanych przez społeczeństwo oraz niewyjaśnienie w jaki sposób wykorzystano ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko . Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia ... 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SKO w K..

Zdaniem skarżącego Kolegium nie ustosunkowało się do jego zarzutów, gdyż organ wyłącznie odwołuje się do tego, że nie zostały naruszone przepisu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Skarżący podniósł, iż w wielu pismach zwracał uwagę na wpływ inwestycji na środowisko naturalne, na to, że wedle postanowienia RDOŚ w P. z dnia ... 2014 r. (str. 6) stwierdza się, że w trakcie trwania cyklu odchody zwierzęce magazynowane będą pod rusztami, a po każdym cyklu będą przekazywane innym rolnikom jako nawóz naturalny, co bliżej zostało przedstawione w piśmie odwołującego z 8 kwietnia 2015 r. Żaden z organów rozpatrujących sprawę tego tematu nie widział, uznając ten problem za obojętny. Tymczasem substancje odorowe uwalniają się z gnojowicy, co powoduje zatrucie powietrza na dużych przestrzeniach. Skarżący podniósł, iż opracowany został Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej, w którym w odniesieniu do substancji odorowych wymienionych jest kilkanaście pozycji, przy czym uciążliwość tych substancji zależy od odległości od sąsiadów i topografii terenu, liczby i rodzaju zwierząt (najbardziej uciążliwe są chlewnie), przeważającego kierunku wiatrów w stosunku do domów, typu i wielkości zbiorników na gnojowicę, sposobu żywienia zwierząt, a także rozprowadzania odchodów zwierzęcych na polu. Na poparcie tego stanowiska do skargi załączył wyciąg z ww. Kodeksu.

Zarówno Wójt Gminy jak i SKO w K. bezkrytycznie przyjęli jako podstawę decyzji postanowienie Dyrektora RDOŚ oraz opinii sanitarnej z ... 2014 r., w którym stwierdza się, że przedmiotowa ferma będzie źródłem emisji substancji odorowych, dla których brak jest odniesień normatywnych. Niemniej stwierdza się, że inwestycja nie powinna być uciążliwa pod względem zanieczyszczenia powietrza. Skarżący podniósł, że organ administracji ma prowadzić postępowanie dowodowe, a nie tylko bezkrytycznie przyjmować do wiadomości niewiążące poglądy tych organów, od których nie służyło zażalenie.

W opisywanych warunkach należało znaleźć obiektywny dowód szkodliwości, czy nieszkodliwości inwestycji na środowisko naturalne. Sprawami takimi zajmuje się Pracownia Zapachowej Jakości Powietrza - Instytut Inżynierii Chemicznej i Procesów Ochrony Środowiska Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Szczecińskiej, przy czym w załączonym opracowaniu omówione są standardy emisji zapachowych i diagramy minimalnej odległości źródeł emisji od budynków mieszkalnych w różnych krajach, a w podsumowaniu stwierdza się, że w odniesieniu do zapachowej uciążliwości ferm hodowlanych dominuje tendencja do wykorzystywania minimalnych odległości ferm od budynków mieszkalnych, uzależnionych od wielkości fermy.

Skarżący podniósł, iż do Urzędu Gminy wpłynęły pisma Sołtysa wsi G. J. W. oraz S. B., M. B. oraz J. i J. N., sprzeciwiających się budowie kurników. Odpis decyzji Wójta Gminy nie został ww. osobom doręczony, a błąd ten przeniósł się do obydwóch decyzji SKO w K.. Osobom tym nie dano sposobności odwołania się, nie mówiąc o tym, że nie było próby zbadania uwag i wniosków zgłaszanych, czy mogących być zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa przy wydawaniu decyzji, jak również czy i w jaki sposób zostały wykorzystane ustalenia z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Te niewątpliwe uchybienia zostały zbagatelizowane, choć zdaniem Kolegium mogłyby mieć wpływ w zwykłym postępowaniu odwoławczym. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić, gdyż udział społeczeństwa w tego rodzaju przedsięwzięciach jest niezwykle potrzebny po to, by nie dochodziło - jak to się dzieje obecnie - gdy jest cała masa sprzeciwów społecznych w związku z inwestycjami zatruwającymi życie ludziom mieszkającym w danym mieście, czy na wsi. Zapobieganie konfliktom społecznym jest rzeczą bezwzględnie ważną, bo każdy ma prawo do życia w środowisku przyjaznym. Skarżący zarzucił, iż Kolegium nie odniosło się do jego zarzutów, które przytacza się pobieżnie, a oddalając je opiera się jedynie na przepisach ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, przy czym powody rozstrzygnięcia rozmijają się z zarzutami odwołującego.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uczestniczący w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu ... 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i jej zarzutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje;

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "Ppsa"), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do oceny, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając w tak zakreślonych granicach ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja - jak i poprzedzającą ją decyzja pierwszoinstancyjna, nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na ich wynik.

Przedmiotem skargi są decyzje SKO w K., wydane w rozpatrzeniu wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy ... z dnia ... 2014r., Nr ..., którą organ ten określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów fermy kaczek na terenie działki nr ... w miejscowości W., obręb W., gm. ....

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracyjny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Organ, orzeka więc wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, zaś nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., organ orzekający w tym zakresie jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji. Podkreślić należy, że jedynie w wyjątkowych sytuacjach może dojść do wzruszenia ostatecznego rozstrzygnięcia, co ma miejsce w przypadku bezspornego ustalenia, że akt administracyjny został dotknięty jedną z wad określonych w art.156 § 1 kpa.

W rozpatrywanym przypadku należało rozważyć możliwość zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie ewentualnego rażącego naruszenia prawa. Odnośnie pozostałych przesłanek nieważnościowych Kolegium prawidłowo bowiem uznało, że w sprawie nie wystąpiły.

Rozpatrując natomiast możliwość wystąpienia przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy mieć na uwadze, iż rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, co Kolegium w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji prawidłowo przyjęło. Podkreślić należy, iż tryb nadzwyczajny ma na celu jedynie weryfikację rozstrzygnięcia w świetle przesłanek wymienionych w art.156 § 1 pkt 1-7 kpa.

Strona skarżąca nieważność decyzji Wójta Gminy ... upatruje w jej wydaniu z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego – przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013, poz.1235 ze zm) oraz z rażącym naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, iż rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985r., str. 237). W definicji rażącego naruszenia prawa mieści się oczywistość jego naruszenia. Innymi słowy nie jest rażącym naruszeniem prawa naruszenie będące wynikiem błędnej wykładni w sytuacji, gdy chociażby wstępnie wydaje się możliwe zastosowanie różnych wykładni. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37).

W wyroku z dnia 24 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1092/06 (publik. LEX nr 355449), NSA wyraził pogląd, iż: "(...) do rażącego naruszenia dochodzi, gdy w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości co do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Zauważono również, iż o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić, gdy na gruncie określonej regulacji prawnej możliwe są odmienne wykładnie". Ponadto przyjmuje się, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni poza językową (zob. wyrok NSA z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II FSK 1204/05, publ. Lex nr 262069 ). W konsekwencji przyjęcia takiego stanowiska przekroczenie normy prawnej musi mieć charakter jednoznaczny, co ma miejsce w sytuacji oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Z rażącym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie sprzeczności da się wykazać przez proste zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

Mając to na uwadze stwierdzić należy, że ocena wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa" dokonana przez SKO w K. w obu wydanych w sprawie decyzjach była prawidłowa. Organ prowadząc postępowania zasadnie ocenił decyzję Wójta Gminy ... pod kątem wystąpienia wszystkich przesłanek nieważnościowych określonych w art. 156 k.p.a. Następnie organ dał wyraz swoim rozważeniom w należycie sporządzonym uzasadnieniu, odnoszącym się do wszystkich zarzutów skarżącego oraz kwestii istotnych w aspekcie przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji zawsze mogącej znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z przepisu tego wynika, że celem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, nie zaś ocena oddziaływania na środowisko. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy). W rozpoznawanej sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla fermy drobiu inwestor – R. K. wystąpił wnioskiem z dnia 24 czerwca 2014r. Do wniosku załączył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania uzupełniony na żądanie RDOŚ oraz PPIS w K.. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskano stanowiska PPIS w P. oraz RDOŚ w P., zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o srodowisku. Zauważyć należy, iż jeżeli chodzi o organ ochrony środowiska, to jego współdziałanie z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, przybiera postać uzgodnienia wyrażonego w formie postanowienia (art. 77 ust. 3 ustawy). Natomiast stanowisko organu sanitarnego jest jedynie opinią nie wiążącą wprost organu wydającego decyzję. W opinii Sądu orzekające w postępowaniu nieważnościowym SKO w K. prawidłowo uznało, iż Raport przedstawiony przez inwestora (wraz z jego uzupełnieniami) zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), a w opisie swym uwzględnia aspekty oddziaływania inwestycji na elementy przyrody wymienione w postanowieniu RDOŚ w P.. Raport i jego uzupełnienie zostały w ramach postępowania ocenione przez wyspecjalizowane ku temu organy administracji, a społeczeństwo miało zapewniony dostęp do tej dokumentacji.

Podkreślenia wymaga, że skoro warunki realizacji przedsięwzięcia zostają określone w uzgodnieniu z RDOŚ, to nie mogą one zostać samodzielnie zmienione przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Z uwagi na konieczność posiadania szczególnej wiedzy w zakresie ochrony środowiska i możliwych skutków realizacji planowanej inwestycji, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma uzgodnić warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia z organem ochrony środowiska. W realiach badanej sprawy z zakresu ochrony powietrza RDOŚ ocenił aktualny stan jakości powietrza – określony przez właściwy inspektora ochrony środowiska oraz stan tego elementu środowiska z uwzględnieniem prognozowanych immisji z funkcjonującej fermy. Oceniono również sposób gospodarki odchodami pochodzącymi z fermy kaczek. W tym zakresie stosowną ocenę przeprowadził również PPIS w K.. Wbrew zarzutom skargi, w zaskarżonej decyzji odniesiono się do wszystkich kwestii, istotnych z punktu widzenia ochrony środowiska, opierając się na prawidłowo ocenionych uzgodnieniach i opiniach, wydanych po zweryfikowaniu dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Oceniono również wpływ inwestycji na wody podziemne, określając warunki, jakie inwestor musi spełnić przed uruchomieniem fermy, co wynika z Opinii sanitarnej z dnia ...2014 r. (k.24 akt admin. organu I instancji) oraz postanowienia RDOŚ w P. z dnia 4.11.2014 r. (k. nr 27 akt organu I instancji). Ponadto z postanowienia RDIOŚ wynika, ze inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych wyznaczonych dla Jednolitych Części Wód oraz nie przewiduje się negatywnego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze, a w szczególności na obszary chronione w tym na najbliżej położony obszar Natura 2000, oddalony o ok. 14 km obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "...".

W decyzji Wójta Gminy ... z dnia ... 2014r., zgodnie z uzgodnieniami RDOŚ i opinią PPIS w K., szczegółowo określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia z uwzględnieniem ochrony wartości przyrodniczych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W tym zakresie podkreślenia wymaga, że szczegółowo określono wymagania odnośnie ilości, mocy oraz sposobu zamontowania wentylatorów (punkty I.2. ppkt 2, 3, 4, 10 decyzji), jak również sposób zagospodarowania odchodów zwierząt oraz zapewnienia właściwych warunków sanitarnych. Na inwestora nałożono obowiązek uzyskania, przed oddaniem inwestycji do użytkowania, pozwolenia zintegrowanego od Wojewody Wielkopolskiego.

Niewątpliwie przedmiotowa ferma będzie źródłem immisji i emisji, w tym hałasu i substancji odorowych, na co skarżący zwraca uwagę. Niewątpliwie dla tych ostatnich brak jest odniesień normatywnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (tak: wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., II OSK 383/08, Lex nr 526577). Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący fachową wiedzą, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Na potrzeby postępowania środowiskowego oraz następnie nieważnościowego sprzeciwiający się tej inwestycji mieszkańcy nie przedłożyli jakichkolwiek opracowań, które zawierałyby krytyczne i naukowo udokumentowane stanowisko co do przyjętych metodologii badań i monitoringów oraz stanowiące o negatywnym wpływie farm drobiu na zdrowie ludzi i szeroko pojęte środowisko. Tymczasem ocena tych kwestii zawarta została zarówno uzgodnieniu RDOŚ oraz opinii PPIS, jak i w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż dopóki nie zostaną przyjęte jako obowiązujące inne metody i sposoby badań, aniżeli przyjęto na potrzeby pomiarów i monitoringów przyjętych do opracowania Raportu w ramach niniejszej sprawy, nie można skutecznie kwestionować ich wyników. Wskazywane w skardze opracowania w postaci Kodeksu dobrych praktyk rolniczych oraz są standardów emisji zapachowych autorstwa Pracowni Zapachowej Jakości Powietrza Politechniki Szczecińskiej, takiej mocy dowodowej nie posiadają.

Nie można było zgodzić się ze skarżącym także co do tego, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie nie dokonały oceny merytorycznej przedłożonego przez inwestora raportu, ograniczając się tylko do jego oceny pod względem formalnym. Tezie tej przeczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Kolegium odniosło się do zawartości merytorycznej przedmiotowego raportu, odpowiadając tym samym na zarzuty strony postępowania. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dowodem prywatnym i jako taki podlega ocenie organu jak każdy inny dowód, to - jak już wskazywano - dokument ten posiada szczególną moc dowodową, która wynika w szczególności z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13, Lex nr 1369033). Uwzględniając powyższe należy zaznaczyć, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty. Jak wskazał więc trafnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., II OSK 1862/11 (Lex nr 1358431): "Jeżeli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną". Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2013 r., II OSK 2105/11, Lex nr 1340187).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia. Z postanowień przywoływanego przepisu wynika, że powinny zostać uwzględnione trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty. (wyrok NSA z dnia ... 2011 r., II OSK 1137/10, LEX nr 1083542). W realiach rozpatrywanej sprawy organ określił warunki środowiskowe dla wariantu najbardziej korzystnego dla środowiska, przy czym należy również zauważyć, iż zarówno wielkość działek na których zaplanowano realizacje inwestycji, jak i skala samej inwestycji, nie dawały możliwości przyjęcia innej jej lokalizacji, aniżeli inwestor założył. W celu zapewnienia maksymalnej ochrony środowiska Inwestor został natomiast zobowiązany do dostosowania planowanej inwestycji do wymagań określonych przez RDOŚ, a ujętych w decyzji Wójta Gminy .... Organ, przenosząc wymogi ujęte w postanowieniu RDOŚ do decyzji środowiskowej, określił m.in. szczegółowe wymogi wentylacji budynków inwentarskich oraz sposób postępowania z odchodami, czego w wersji pierwotnej przedłożony przez inwestora raport nie precyzował.

Wobec powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja poprzedzona została prawidłowymi ustaleniami poczynionymi na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami, a ich ocena nie narusza art. 80 k.p.a. SKO w K. dało temu wyraz w uzasadnieniu podjętych w sprawie decyzji.

W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 37 przedmiotowej ustawy środowiskowej, który stanowi, że organ prowadzący postępowanie 1) rozpatruje uwagi i wnioski; 2) w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. W ocenie Sądu, opartej na analizie akt administracyjnych sprawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia organ prowadzący postępowanie brał pod uwagę wnioski i zastrzeżenia zgłaszane w toku postępowania. Nie sposób bowiem przyjąć, że organ zastrzeżeń takich nie czytał i nie analizował, skoro z akt wynika, że wpłynęły już na etapie zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Inną sprawą jest, że wnioski te i uwagi nie były dlań wiążące. Zgłaszane wątpliwości organ przekazywał także inwestorowi, który ustosunkowywali się merytorycznie do podnoszonych kwestii, a stanowisko to było przedstawione organowi (k. nr 19 akt admin. organu I instancji).

W tym miejscu wskazać należy, że organ nie jest zobowiązany uzgadniać swojego stanowiska z uczestnikami postępowania, podejmuje decyzję w ramach posiadanej wiedzy i kompetencji. W niniejszym postępowaniu, gdzie wymagana była również wiedza specjalistyczna z zakresu ochrony środowiska, z mocy ustawy organ zobligowany był współdziałać z organem ochrony środowiska i uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia. Tak też uczynił, dokonując uzgodnień z RDOŚ w P., a następnie uwzględnił te uzgodnienia, co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji środowiskowej. Uznając, że warunki ustalone przez wykwalifikowane do tego służby ochrony środowiska są właściwe i wystarczające, organy orzekające w sprawie miały podstawę przyjąć, że w tym zakresie, odnoszącym się do zagadnień ściśle związanych z ochroną środowiska, przedłożony przez inwestora raport jest dostatecznie szczegółowy a stawiane w stosunku do niego zarzuty są niezasadne.

Wbrew zarzutom skargi społeczeństwu zapewniono w możliwie szerokim zakresie, czynny udziału w postępowaniu. W tym kontekście za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia przez organy praw procesowych strony, który miał polegać na zignorowaniu protestów lokalnej społeczności.

W aktach sprawy znajdują się również dokumenty potwierdzające zachowanie przez organ I instancji wymogów proceduralnych wynikających z przepisów k.p.a. oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Strony, w tym skarżący M. B., zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania (k. nr 3) akt admin. organu I instancji), organ zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienia zostały przekazane do wywieszenia na tablicach ogłoszeń w sołectwie W. oraz Urzędu Gminy w B., jak na stronach internetowych Urzędu Gminy w B..

Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że są one nieuprawnione. Wydane w sprawie decyzje spełniają wymogi, jakie stawia przepis art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności w uzasadnieniu decyzji organu I instancji odniesiono się do zarzutów odwołania oraz wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii.

Wobec zarzutów skargi odnośnie braku właściwego uzasadnienia decyzji środowiskowej podkreślić natomiast należy, iż na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku konkretyzacja tej problematyki znalazła uregulowanie w art. 85 ust. 2 pkt 1. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., powinno zawierać w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Tymczasem skarżącemu, jak i mieszkańcom wsi leżących w sąsiedztwie terenu inwestycji, chodzi o zablokowanie całej inwestycji, co w świetle przywołanych przepisów jest niemożliwe. Jak wyżej Sąd wskazał, skoro pierwsze sprzeciwy wpłynęły do Urzędu Gminy już na etapie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, to nie można skutecznie wywodzić, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wójt Gminy ... nie wziął pod uwagę i wykorzystał w decyzji uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. SKO w K. badając te decyzję w trybie nieważnościowym prawidłowo uznało, że brak omówienia tej kwestii w uzasadnieniu decyzji, co jest w sprawie bezspornym, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisko to Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela.

Kończąc podnieść należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Kolegium dokonało analizy akt sprawy oraz odniosło się do podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Mając powyższe na uwadze zgodzić należy się z Kolegium, że w przedmiotowej sprawie decyzja Wójta Gminy ... nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.