Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 359/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 50 par. 1, art. 145 par. 1, art.. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 1, art. 9 ust.. 2 a i 2 b, art. 10 ust.. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Izabela Wędrak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. A. i M. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – powołanej dalej jako k.p.a.(t.j.Dz.U.00.98.1071 ze zm.) i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.Dz.U.06.139.993 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 k.p.a., w przedmiocie odmowy zameldowania E. A. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym [...] przy ulicy A w S.

Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu [...] E. A. dokonała zgłoszenia pobytu stałego w S. przy ulicy A.

Pismem z dnia [...] nr [...] została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie jej zameldowania pod wyżej wskazanym adresem.

Decyzją z dnia[...] nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta S. odmówił zameldowania E. A. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy A w S. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, czyli osoba ubiegająca się o zameldowanie jest zobowiązana wykazać czy faktycznie przebywa w lokalu. Organ podniósł, iż z analizy zebranego materiału wynika, że E. A. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ulicy A. w S., natomiast lokal ten został zasiedlony na podstawie zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta S. nr [...] z dnia [...] przez E. i B. F. wraz z dziećmi, którzy są zameldowani w tym lokalu od [...] i faktycznie tam przebywają.

Od powyższej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. E. i M. A. złożyli odwołanie. W odwołaniu podniesiono, iż E. A. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ulicy A. w S., gdyż jej to niezgodnie z prawem uniemożliwiono.

Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego zważył, co następuje:

E. A. chcąc być zameldowaną na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy A. w S. w dniu [...] złożyła w Urzędzie Gminy i Miasta S. dokument, który jest wymagany do dokonania takiej czynności. Pracownik zaś wykonujący zadania z zakresu spraw meldunkowych nie dokonał tej czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która zobowiązywała go do dokonania takiej czynności w przypadku prawidłowo wypełnionego dokumentu, stosując się do ustnego polecenia Burmistrza Gminy i Miasta S. Postąpił również niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U.01.142.1593 ze zm.), które nakładają na niego obowiązek przestrzegania prawa. W przypadku, gdy w przekonaniu pracownika samorządowego polecenie przełożonego jest niezgodne z prawem, pracownik ten powinien przedstawić mu swoje zastrzeżenia, a w razie pisemnego potwierdzenia polecenia powinien je wykonać. Pracownik zaś nie zastosował tej procedury. Dopiero w wyniku interwencji Wojewody [...] w dniu [...] wszczęto postępowanie administracyjne.

Organ podkreślił, iż z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że E. A. w przedmiotowym lokalu nie przebywała ze względu na jego zły stan techniczny. Pomieszczenia te wymagały remontu i taki remont E. A. zamierzała przeprowadzić zaczynając od zamontowania w drzwiach wejściowych zamku oraz zabezpieczenia tego lokalu poprzez zabicie drzwi deskami.

Organ odwoławczy podniósł, iż z odpisu księgi wieczystej Nr [...] z dnia [...]. wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. V Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, iż właścicielami nieruchomości położonej w S. przy ulicy A. są E. i M. A., wydane natomiast przez Burmistrza Gminy i Miasta S. w dniu [...] zarządzenie nr [...] nie respektuje prawa własności małżonków A.

Wojewoda [...] zaznaczył, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby obowiązana jest zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. W myśl zaś art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zaznaczono on również, iż miejscem pobytu stałego konkretnej osoby jest lokal w którym znajduje się centrum życiowe tej osoby, a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.

Organ II instancji podkreślił także, iż zgodnie z art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Wojewoda [...] wyjaśnił również, iż organ rozpatrujący sprawę zobowiązany jest ją rozstrzygnąć w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu wydawania decyzji i w oparciu o zebrany materiał dowodowy. W obecnym stanie faktycznym w lokalu nr [...] przy ulicy A. w S. zameldowana jest i mieszka z zamiarem stałego pobytu rodzina F., a nie E. A.

Organ podniósł, iż pomimo, iż postępowanie organu I instancji obarczone jest poważnymi błędami, to jednak na obecnym etapie sprawy nie ma możliwości wzruszenia tej decyzji z tego powodu, że rodzina F. zajmuje lokal na podstawie zawartej z nimi umowy najmu. Dodatkowo wyjaśnił, iż w sprawach związanych z wykonywaniem prawa własności oraz roszczeniem o wydanie nieruchomości właściwy jest sąd powszechny i nie ma to związku ze sprawą meldunku.

Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] E. i M. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze podniesiono, iż w chwili dokonywania zgłoszenia na pobyt stały E. A. przebywała w tym lokalu przez ponad 3 dni. Dysponowała ona kluczem do mieszkania. Rodzina F. zajęła lokal po uprzednim włamaniu się do niego przez pracowników Urzędu Gminy i Miasta S. W konkluzji skarżący wnosili o zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Organ administracji wnosił o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga E. i M. A. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.10 ust.1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. W myśl zaś art.6 ust.1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Zgodnie z treścią art.9 ust.2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu.

W myśl art.9 ust.2b wymienionej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu

Z przepisów art.6 ust.1 i art.10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. wynika, iż przesłankami zameldowania na pobyt stały jest zamieszkiwanie w konkretnym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Należy zaznaczyć, iż miejscem pobytu stałego konkretnej osoby jest lokal, w którym znajduje się centrum życiowe tej osoby a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu w nim podstawowych funkcji życiowych. Czynność zameldowania ma potwierdzać istniejący stan faktyczny a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w danym lokalu a następnie dokonać zameldowania w nim. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 1999r. w spr. V SA 3/99(Lex nr 49962) i z dnia 14 maja 2001r. w spr. V SA 1496/00(Lex nr 54454).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji słusznie uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do zameldowania E. A.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż E. i M. A. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. A w S. zaś w dniu [...]. skarżąca złożyła wniosek o jej zameldowanie w lokalu nr [...] tej nieruchomości, po śmierci lokatora tego mieszkania J. D. Należy zaznaczyć, iż E. A. dysponowała kluczem do tego lokalu lecz w nim nie mieszkała. Wskazują na to jej relacje złożone w dniu [...] z których wynika, że w spornym mieszkaniu nie ma mebli, ubikacji, łazienka i ogrzewania. W lokalu tym znajdują tylko rzeczy zimowe skarżącej i lokal ten nadaje się do remontu, który dotychczas nie został przeprowadzony (k.15 akt administracyjnych). Okoliczności te skarżąca potwierdziła również w piśmie z dnia [...] skierowanym do Urzędu Gminy i Miasta S. podnosząc nadto, iż do czasu przeprowadzenia remontu zmuszona jest mieszkać wraz z mężem w S. (k.14 akt administracyjnych). Fakt nie zamieszkiwania skarżącej w spornym mieszkaniu znajduje także wsparcie w treści notatki służbowej z dnia [...] sporządzonej na okoliczność wprowadzenia E. i B. F. do spornego lokalu przez pracowników Urzędu Gminy i Miasta S. (k.29 akt administracyjnych). Z treści tej notatki wynika, iż lokal jest pusty. Również na rozprawie w dniu [...] E. A. przyznała, iż nie mieszkała w lokalu nr [...] tylko do niego przyjeżdżała średnio raz w tygodniu. Powyższe okoliczności wskazują, iż skarżąca nie mieszkała w spornym mieszkaniu. Lokal ten nie był jej centrum życiowym, w którym koncentrowała swoje sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe oraz w którym korzystała z jego urządzeń, nocowała, spędzała wolny czas oraz zaspakajała swoje podstawowe funkcje życiowe. Faktycznie takim centrum życiowym było jej mieszkanie w S., E. A., do czasu zamieszkania w spornym lokalu przez rodzinę F., dysponowała jedynie kluczami do tego mieszkania i zabiła deskami drzwi do lokalu. Nie było to natomiast zamieszkiwanie w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Skoro zatem skarżąca nie mieszkała w spornym lokalu to nie zostały spełnione przesłanki do jej zameldowania. Organy administracji trafnie zatem odmówiły zameldowania E. A.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji w lokalu nr [...] mieszkali E. i B. F. wraz z dziećmi. Lokal ten został im przydzielony zarządzeniem nr [...] Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] zaś w dniu [...] Gmina S. zawarła z nimi umowę najmu lokalu na czas nie określony. Także w dniu [...] pracownicy Urzędu Gminy i Miasta S. wprowadzili rodzinę F. do spornego mieszkaniu po uprzednim włamaniu się do niego. Do chwili obecnej rodzina F. mieszka w tym lokalu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym wynika, iż wprowadzenie rodziny F. do spornego lokalu nastąpiło wbrew woli skarżących, którzy są właścicielami całej nieruchomości. Rodzina F. została również zameldowana na pobyt stały w tym lokalu zaś ich pobyt potwierdził Burmistrz Gminy i Miasta S., choć nie miał on tytułu prawnego do tego lokalu. W sprawie wprowadzenia rodziny F. do spornego mieszkania oraz ich zameldowania na pobyt stały toczy się obecnie postępowanie karne. Przed organami administracji toczy się również postępowanie o anulowanie zameldowania rodziny F. Ocena prawna zachowania Burmistrza Gminy i Miasta S. dotyczącego wprowadzenia rodziny F. do spornego lokalu oraz ich zameldowania w tym mieszkaniu nie ma jednak większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący mają możliwość podjęcia środków prawnych przysługujących im jako właścicielom całej nieruchomości, zmierzających do odzyskania utraconej własności. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, iż E. A. nie mieszkała w spornym mieszkaniu i do chwili obecnej w nim nie mieszka. Brak było zatem podstaw do jej zameldowania w tym lokalu..

Dodać tylko należy, iż organy administracji rozpatrując sprawę winny oprzeć się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie rozstrzygnięcia. Rozpoznanie sprawy winno nastąpić w oparciu o ustalenia faktyczne z daty wydania decyzji i ustalenia te są miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 sierpnia 2002r. w spr. II SA/Ka 1920/00 (nie publikowany) oraz w wyroku z 4 października 2000r. w spr. V SA 283/00 (Lex nr 50110). W rozpoznawanej sprawie w dacie wydania zaskarżonej decyzji, skarżąca nie mieszkała w spornym lokalu. Od dnia[...] w lokalu tym mieszkają i są zameldowani E. i B. F. Organy administracji słusznie zatem uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do zmaledowania E. A.

W przekonaniu sądu M. A. jest osobą uprawnioną do wniesienia skargi.

Zgodnie z treścią art.50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Z wymienionego przepisu wynika, iż o uprawnieniu do wniesienia skargi decyduje posiadanie interesu prawnego. Interes taki musi wynikać z przepisu prawa materialnego, przy czym chodzi o taki przepis z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy interes prawny będzie posiadał taki podmiot dla którego istnieje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek. Od interesu tego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 grudnia 1998r. w spr. II SA 1355/98 (nie publikowany), z 5 października 1998r. w spr. II SA 1104/98 (nie publikowany) i z 19 stycznia 1995r. w spr. I SA 1326/93 (Glosa nr 1 z 1995r. poz.5).

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż M. A. jest w 42/48 właścicielem nieruchomości przy ul. A. zaś w 6/48 współwłaścicielem tej nieruchomości, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej z E. A. Jako współwłaścicielowi przysługuje mu prawo do korzystania z rzeczy, pobierania z niej pożytków i innych dochodów oraz prawo do jej rozporządzania. Zameldowanie żony na terenie nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem, wpływa na sferę prawną M. A. Rzutuje to na jego prawa i obowiązki przysługujące mu jako współwłaścicielowi nieruchomości. Skoro zatem zameldowanie żony ma wpływ na jego prawa i obowiązki przysługujące mu jako właścicielowi rzeczy to można uznać, iż posiada interes prawny we wniesieniu skargi.

Reasumując sąd uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do zmaledowania E. A. w spornym lokalu. Skarżąca nie zamieszkiwała w tym mieszkaniu a więc nie istniały podstawy do jej zameldowania. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę E. A.

I.W.