Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 477/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji (dalej: "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymał

w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] o zwolnieniu A. K. ze służby w Policji

z dniem 6 grudnia 2022 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.).

Komendant Wojewódzki Policji w G. na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał rozkazowi personalnemu z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z [...] października 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w T, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o zwolnienie A. K. (dalej: "skarżący"), ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wniosek uzasadniony został tym, że wobec wyżej wymienionego policjanta Prokuratura Rejonowa w M. wydała w dniu [...] września 2022 r. postanowienie o przedstawieniu zarzutów wskazujące na to, iż policjant dopuścił się popełnienia licznych czynów umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego.

Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. wobec st. post. A. K. zastosowano środki zapobiegawcze

w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego w wysokości 5000,- zł oraz zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji.

Wskazano nadto, że skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy od dnia [...] września 2022 r.

Pismem z [...] października 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego

w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy

o Policji. Jednocześnie na podstawie art. 43 ust. 4 tej ustawy wezwał stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, jak również pouczył o skutkach braku takiego wskazania.

W dniu [...] listopada 2022 r. uchwałą Prezydium nr [...]Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. pomorskiego przedstawiono opinię

w przedmiocie zwolnienia A. K. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prezydium powyższego Zarządu wniosło o "utrzymanie st. post. A. K. w służbie do czasu rozpatrzenia postępowania przed Sądem

i uzyskania prawomocnego wyroku Sądu".

Komendant Główny Policji wskazał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia A. K. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Zatem w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie A. K. w służbie narusza jej ważny interes.

Organ odwoławczy podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych.

Komendant Główny Policji podniósł, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w dniu 2 września 2022 r. przedstawiono A. K.

12 zarzutów popełnienia przestępstw polegających na nabywaniu od S. K. rowerów pochodzących z czynów zabronionych w postaci kradzieży (art. 291 § 1 k.k.).

Podkreślił, że czyny, o które podejrzany jest A. K. dotyczą przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Istotne przy tym jest to, że znamiona strony podmiotowej przestępstwa paserstwa (art. 291 § 1 k.k.) zostają wypełnione zarówno wtedy, gdy sprawca wie (ma pełną świadomość), że nabywane przez niego rzeczy zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego, jak i wówczas, gdy na podstawie okoliczności związanych z nabywaniem rzeczy poweźmie przypuszczenie, że pochodzą one z czynu zabronionego. W tym drugim przypadku przestępstwo paserstwa popełnione jest umyślnie, przy czym w odniesieniu do tej części znamion cum dolo eventuali. Oznacza to, że sprawcą paserstwa nie jest wyłącznie osoba, która wie, iż dana rzecz pochodzi z czynu zabronionego, ale jest nią także osoba, która

z uwagi na okoliczności objęcia rzeczy uzyskanej z czynu zabronionego na to się godzi (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu II Wydział Karny z dnia 27 września 2013 r. II [...]). Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, iż podejrzanym

o popełnienie aż 12 przestępstw określonych w art. 291 § 1 k.k. jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), bowiem ochrona mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, stanowi jedno z podstawowych zadań formacji, której jest członkiem, tj. Policji, a to właśnie tych wymienionych wartości A. K., składając ślubowanie i wypowiadając słowa roty zobligował się strzec, nawet z narażeniem własnego życia.

Wszczęcie postępowania karnego przeciwko A. K.

o przestępstwa umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa

i porządku publicznego.

Zachowanie funkcjonariusza nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Stanowi także zaprzeczenie zobowiązań wynikających z roty złożonego ślubowania. Jak wskazuje bowiem judykatura "Policjantem nie może być osoba, która nie rozumie, że policjantem - tak jak sędzią, prokuratorem - jest się zarówno w pracy, jak i poza pracą" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt ll SA/Wa 242/12).

A. K., jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie stykała się

z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o wielokrotne popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego

z oskarżenia publicznego, jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą skarżącego. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy

o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie do przyjęcia jest stanowisko, które akceptowałoby sytuację, że osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców sama jest podejrzana o popełnienie przestępstw, których dokonaniu de facto powinna jako policjant przeciwdziałać.

W ocenie Komendanta Głównego Policji skierowanie postępowania karnego przeciwko A. K. sprawia, iż wymieniony niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Wymieniony, jako policjant, był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania

i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się podejrzanym o popełnienie przestępstw. Tym samym organ uznał, że A. K. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawanie wymienionego w służbie.

Podkreślił, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego

o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się bowiem (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 810/15).

Organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z A. K. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Jak wskazano wcześniej podstawą do zwolnienia A. K. ze służby było przede wszystkim ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Okoliczność tę potwierdziło wydane wobec niego postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Prowadzone postępowanie, o przestępstwa publicznoskargowe, przeciwko funkcjonariuszowi Policji, ex definitione pozbawia tego funkcjonariusza przymiotu,

o którym mowa w treści art. 25 ustawy o Policji. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii nastąpiła zatem już na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego w związku z przedstawieniem wymienionemu 12 zarzutów. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał zatem, w tym przypadku, zasadności zarzutów zawartych w treści postanowienia. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych oraz wartości zgromadzonego

w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego. Byłoby to nie tylko niecelowe, ale i bezzasadne. Podkreślił, że prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów, dokonuje podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie, tj. prokurator. To właśnie ten podmiot na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie. Kwestionowanie decyzji procesowych albo polemika

z dokonaną oceną faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie karnej byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organów procesowych.

W ocenie Komendanta Głównego Policji, nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania karnego, bowiem organ zobowiązany jest do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadkach wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1 - 5 k.p.a., natomiast w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Zwolnienie ze służby na podst. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może nastąpić niezależnie od zakończenia postępowania karnego, a zatem postępowanie karne nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego,

a także nie może warunkować jego wyniku. Brak jest także podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 98 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zostało bowiem wszczęte na wniosek strony, ale z urzędu.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zaskarżony rozkaz personalny poprzedzony był wystąpieniem organu I instancji o wymaganą opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zaznaczył jednak, że negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby (por. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1208/12 i z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1074/13). Przepis art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji określa bowiem wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed zwolnieniem ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13 oraz z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 723/14). Stanowisko organizacji związkowej ma wyłącznie charakter konsultacyjny dla organu prowadzącego postępowanie. Negatywne stanowisko strony związkowej nie może zatem stanowić argumentu przemawiającego za pozostawieniem strony w służbie w Policji. Taka decyzja stałaby w opozycji do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i świadczyłaby ewidentnie

o arbitralności podjętego rozstrzygnięcia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, gdyż spełnione zostały wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., a w jego uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki przemawiające za przedłożeniem interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Ponadto stwierdził, że brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie występuje uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 k.p.a.

A. K. pismem z dnia [...] października 2022 r., działając przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], w której zarzucił:

1. naruszenie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji poprzez błędne zastosowanie,

w sytuacji gdy interes służby nie wymaga jego zwolnienia ze służby albowiem bezsporne jest to, że był opiniowany pozytywnie oraz osiągał dobre wyniki

w służbie, jednakże zbagatelizowano wnioski o jego przydatności do służby.

Organy I i II instancji nie przedstawiły okoliczności, które uzasadniałyby zwolnienie ze służby i przewagę interesu służbowego nad uzasadnionym interesem skarżącego.

2. naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez kategoryczne uznanie, iż dopuścił się czynu polegającego na paserstwie, w sytuacji gdy postępowanie wykroczeniowe nie jest prawomocnie zakończone, a tym samym przysługuje mu domniemanie niewinności i ciążące na nim zarzuty nie mogą być, jeszcze, traktowane jako okoliczności pewne i bezsporne.

3. naruszanie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:

a) pominięciu okoliczności, iż do zdarzenia z powodu, którego prowadzone jest przeciw niemu postępowanie karne i dyscyplinarne doszło poza służbą,

b) pominięciu faktu, iż nie był karany sądownie ani też dyscyplinarne.

4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż:

a) wszczęcie przeciw niemu postępowania o wykroczenie uzasadnia wydalenie ze służby, w sytuacji gdy interes służby wymaga pozostawienia w niej funkcjonariuszy, których rzetelnie realizują zadania i czynności, dbają o kondycję fizyczną i są dyspozycyjni,

b) proces adaptacji i służba przygotowawcza odbyta przez stronę nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, w sytuacji gdy strona otrzymywała dobre noty dotyczące służby.

5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż wszczęcie przeciw niemu postępowania karnego i dyscyplinarnego uzasadnia wydalenie ze służby, w sytuacji gdy interes służby wymaga pozostawienia w niej funkcjonariuszy, których rzetelnie realizują zadania i czynności.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie rozkazów personalnych obu instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. poz. 1634 z późn. zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowany rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje przepis art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż celem prowadzonego postępowania było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby, nie zaś do ustalania i badania postawy, osiągnięć czy przebiegu służby skarżącego. Są to okoliczności relewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Punktem odniesienia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest wyłącznie sam policjant, ale przede wszystkim dobro formacji konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby. Istotą sprawy było zatem dokonanie przez organ Policji ustalenia, czy pozostawienie skarżącego w służbie narusza ważny interes służby i w konsekwencji uzasadnia jego zwolnienie ze służby.

Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt

o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego

i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych dotyczących realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wprawdzie prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie - może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego"

(S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego.

Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało bliżej określone w przepisach prawnych. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalszej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej (vide: wyrok NSA z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99).

W interesie policyjnej służby leży, aby każdy funkcjonariusz był nieskazitelny

w zakresie przestrzegania przepisów prawa (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji), aby strzegł on tajemnicy prawnie chronionej, honoru i godności Policji, a także aby dbał o dobre imię służby. Interes służby przejawia się ponadto w stałym spełnianiu przez policjanta wymogów stawianych osobie ubiegającej się o przyjęcie do służby w Policji, określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji (nieposzlakowana opinia, brak nagannych postaw wobec państwa, społeczeństwa, przełożonych). Zauważyć należy, że interes służby (interes Policji) jest dobrem prawnie chronionym, które wchodzi w skład innego dobra, a mianowicie określonego w art. 7 k.p.a. jako interes społeczny. Nie każdy naruszony interes służby może prowadzić do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, bowiem przepis ten wymaga, aby była to kwalifikowana forma interesu służby w postaci ważnego interesu służby. Na uwagę zasługuje tutaj również stwierdzenie, że podstawą zwolnienia policjanta w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mogą być także zdarzenia niezawinione przez policjanta, nie związane z jego nagannym postępowaniem i wskutek niefortunnego zbiegu wydarzeń prowadzące do konieczności usunięcia go ze służby (vide: wyrok NSA z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99). Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby

w Policji nie musi więc ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów (vide: wyrok NSA z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99).

W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały w tej sprawie prawidłowej wykładni i właściwie zastosowały art. 41 ust. 2 pkt 5, jak też art. 43 ust. 3 i 4 ustawy

o Policji, w sposób wyczerpujący uzasadniając przy tym podjęte rozstrzygnięcia, co pozwoliło Sądowi stwierdzić, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna.

Organy administracji publicznej nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Ustalony w sprawie stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji dopuszczalność zwolnienia skarżącego ze służby

w omawianym trybie nie budzi zastrzeżeń.

Tak więc, również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku pełnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności okazał się nieuzasadniony.

Należy zgodzić się z Komendantem Głównym Policji, że nie do pogodzenia

z ważnym interesem służby jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Tak więc przedstawienie wymienionemu zarzutów popełnienia jedenastu przestępstw z art. 291 § 1 Kodeksu karnego oraz jednego z art. 271 § 1 w zw. z art. 12 § 2 Kodeksu karnego, uzasadniło działanie przełożonego właściwego w sprawach osobowych, które miało na celu ochronę ważnego interesu służby, zwłaszcza że - jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1484/17 - właściwy przełożony w sprawie zwolnieniowej nie jest uprawniony do badania, czy przedstawienie policjantowi zarzutów karnych jest zasadne oraz czy funkcjonariusz rzeczywiście dopuścił się przypisywanego mu czynu zabronionego.

Przełożeni - w ramach przysługujących im środków prawnych - są natomiast zobowiązani do reagowania na każdą wiadomość o złamaniu lub podejrzeniu złamania prawa przez ich podwładnych, niezależnie od tego, czy naganne działania policjantów wyczerpują znamiona przestępstwa czy wykroczenia oraz czy przeciwko tym funkcjonariuszom zostało wszczęte i zakończone postępowanie karne.

Wszyscy policjanci muszą mieć bowiem świadomość, że nie stoją ponad prawem. A. K. również winien liczyć się z możliwością zastosowania wobec niego sankcji służbowych, z rozwiązaniem stosunku służbowego włącznie, jako że zostając policjantem zobowiązał się do zapobiegania popełnianiu przestępstw

i wykroczeń, ich wykrywania i ścigania ich sprawców oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania porządku prawnego, a zarzucono mu czyn przestępczy.

Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, co znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Policjant powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien też unikać wszelkich sytuacji zarówno w służbie, jak i w życiu prywatnym, które godziłyby w dobre imię Policji.

Ocena organu, że skarżący utracił - w kontekście powyższego - przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, nie jest więc dowolna. Organ miał podstawy do stwierdzenia, że skarżący - z uwagi na zadania spoczywające na Policji - nie powinien dalej pełnić w niej służby.

Podkreślić należy przy tym, że sąd administracyjny nie dokonuje kontroli prowadzonej przez organ policji polityki kadrowej. Do sądu administracyjnego należy dokonanie oceny, czy działanie organu i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia nie były dowolne, czy organ rozważył wszechstronnie wszystkie okoliczności istotne w tej sprawie oraz czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia.

Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy

o Policji nie jest uzależnione od wyniku prowadzonego postępowania karnego. Sam bowiem fakt, że skarżący w postępowaniu karnym nie został prawomocnie skazany nie świadczy jeszcze o braku podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby ze względu na istnienie ważnego interesu służby.

Tak więc bez wpływu na istnienie przesłanek opisanych w tym przepisie, pozostaje prawno-karna zasada domniemania niewinności. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, a brak prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia ze służby. Natomiast zgromadzone w przedmiotowym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności zwolnienia A. K. ze służby ze względu na ważny interes służby.

Podzielić zatem należy stanowisko Komendanta Głównego Policji o braku podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania karnego, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna

z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia prowadzonego postępowania określonych w art. 97 § 1 pkt 1-5 k.p.a. Brak było również podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 98 § 1 k.p.a.

W sprawie tej Komendant Wojewódzki Policji w G. wypełnił także obowiązek nałożony na niego przez ustawodawcę w art. 43 ust. 3 i ust. 4 ustawy

o Policji, tj. wystąpił o opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów (vide: wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13).

Reasumując, w ocenie Sądu rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, został podjęty zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na podstawie wyczerpująco wnikliwej analizy całokształtu sprawy w kontekście specyfiki służby

i sytuacji kadrowej policjanta. Zgromadzony materiał dowodowy dał zaś wystarczające podstawy do podjęcia przedmiotowego rozstrzygnięcia. Organy dokonały przy tym, zgodnie z art. 80 k.p.a. swobodnej, a nie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również uzasadnienia obu rozstrzygnięć odpowiadają art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. Organy obu instancji w przekonywujący sposób wyjaśniły bowiem przyczyny, z powodu których uznały, że zachowanie skarżącego naruszyło chroniony prawnie ważny interes służby oraz powody, dla których nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji prawidłowo przyjął, iż brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego.

Podkreślenia wymaga, że podstawą do zwolnienia A. K. ze służby

w Policji było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Nie była natomiast przedmiotem badania postawa funkcjonariusza w służbie, jej przebieg, czy pozytywna opinia służbowa. Organ nie kwestionował bowiem, że ww. pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania.

Komendant Wojewódzki Policji w G. prawidłowo też umotywował na stronie 18 rozkazu personalnego z 21 listopada 2022 r. nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności na postawie art. 108 § 1 k.p.a., wskazując, że

w zaistniałej sytuacji zaistniała konieczność niezwłocznego odebrania st. post. A. K. wszelkich uprawnień i kompetencji wynikających z faktu pozostawania przez niego policjantem oraz konieczność przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. Natychmiastowe wykluczenie st. post. A. K. ze służby w Policji, poza opisaną wyżej ochroną dóbr prawnych o wysokiej społecznej wartości, służyć będzie również przeciwdziałaniu zjawisku, które pozbawić może Policję wiarygodności

w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich.

Mając na względzie przedstawione wyżej spostrzeżenia dotyczące odbioru zachowań skarżącego przez osoby postronne, posiadające wiedzę o jego statusie zawodowym, należało stwierdzić, że Komendant Główny Policji nie miał podstaw do zakwestionowania zastosowania przez organ I instancji art. 108 § 1 k.p.a.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.