Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1093/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147  par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Grzelak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz J. D. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/201Ó Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszaw (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 poz. 8814 z późn. zm.), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy.(Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725.), § 18 ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 7, § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f § 7 ust. 2 pkt 12, § 32 ust. 1 pkt 6, § 35 ust. 1, § 43 ust. 3, uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836 z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", odmówił zakwalifikowania J. D., zamieszkałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że J. D. (dalej również "skarżący") wystąpił z wnioskiem o pomoc mieszkaniową w zakresie potwierdzenia praw do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który zajmuje bez tytułu prawnego. W stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] zapadła ostateczna decyzja

o stwierdzeniu nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki komunalnej z dnia [...] stycznia 1953 r. Przedmiotowa nieruchomość pozostaje w administrowaniu [...]. Najemcami lokalu byli rodzice (rozwiedzeni) skarżącego J. i Z. D., którzy w związku ze swoim stanem zdrowia i stanem technicznym budynku (budynek wyposażony jest wyłącznie w instalację wodno-kanalizacyjną), jako najemcy wrażliwi, otrzymali dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ojciec wnioskodawcy J. D. otrzymał lokal typu 1 pokój o powierzchni mieszkalnej 15,09 m2, powierzchni użytkowej 20,36 m2, a matka Z. D. otrzymała lokal typu 1 pokój z kuchnia o powierzchni mieszkalnej 12,99 m2, powierzchni użytkowej 23,43 m2. Organ wskazał, że na koncie finansowym lokalu brak zaległości w opłatach. Przedmiotowy lokal składa się z 1 pokoju i kuchni o powierzchni mieszkalnej 21,39 m2, powierzchni użytkowej 36,42 m2. Dalej organ podał, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego zainteresowanego w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę, złożenia wniosku nie przekraczał 160% minimum dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym, tj. kwoty 3.624,89 zł na osobę i wynosił [...] zł.

Organ wyjaśnił, że Komisja Mieszkaniowa przedmiotowy wniosek zaopiniowała negatywnie. Analiza wniosku wskazuje, że skarżący nie spełnia kryteriów § 18 ust. 2 pkt 2 w związku z § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, albowiem otrzymane lokale mieszkalne rodziców wnioskodawcy mogą zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe zainteresowanego.

Końcowo organ stwierdził, że zgodnie z § 35 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali Zarząd Dzielnicy rozstrzyga o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

J. D. wniósł na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej uchwale zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 21 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. z § 18 ust. 2 pkt 2 i § 32 ust.1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przez bezpodstawne zastosowanie nie przewidzianych ustawą warunków udzielania pomocy mieszkaniowej osobom pozostającym w lokalu po opróżnieniu przez najemcę i bezpodstawne uznanie, że otrzymane lokale mieszkalne przez rodziców mogą zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe skarżącego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 18 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 32 ust.1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, czym spowodowano nieuprawnione stanowisko Zarządu Dzielnicy [...], że zawarcie umowy najmu z osobą uprawnioną do przebywania w lokalu opróżnionym przez najemcę warunkowane jest badaniem warunków mieszkaniowych wstępnych, tj. warunku nie przewidzianego w ustawie o ochronie praw lokatorów, a w konsekwencji do nieuprawnionego stwierdzenia, że potrzeby mieszkaniowe mogą być zaspokojone w lokalach zajmowanych przez rodziców;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 2 k.p.a., w związku z § 32 ust.1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności sytuacji mieszkaniowej wstępnych, brak wnikliwej analizy sytuacji lokalowej wstępnych, co skutkowało bezzasadną odmową udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu z powołaniem się na możliwość zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych w lokalach mieszkaniowych zamieszkałych przez rodziców;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 32 ust.1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego w lokalach mieszkalnych rodziców bez szczegółowej analizy sytuacji mieszkaniowej obojga wstępnych.

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej, tj. poprzez przerzucanie obowiązków organu

w tym obowiązku ustalania właściwego stanu faktycznego, na stronę postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. wstrzymanie wykonania uchwały w całości;

2. uchylenie zaskarżonej uchwały jako wydanej z naruszeniem prawa

i zobowiązanie Zarządu Dzielnicy [...] do wydania uchwały o udzieleniu pomocy mieszkaniowej zgodnie z wnioskiem skarżącego, tj. poprzez zawarcie umowy najmu lokalu przy ul. [...] lok. [...] lub wskazania lokalu zamiennego stosownie do postanowień § 18 ust. 2 pkt 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali;

3. zasądzenia zzwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Jako wniosek ewentualny skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej w oparciu o przepisy nie znajdujące umocowania prawnego w ustawie o ochronie praw lokatorów, innych ustawach, naruszającej zasady konstytucyjne i zasady dobrej administracji, albo stwierdzenie, że została ona wydana

z naruszeniem prawa i nakazanie jej niewykonania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ nie odniósł się do jego oceny sytuacji mieszkaniowej rodziców. Skarżący wyjaśnił, że w pismach kierowanych do władz lokalowych dzielnicy podnosił, że przydzielone rodzicom lokale są na tyle małe, że trudno w nich pomieścić podstawowe meble niezbędne dla ich egzystencji. Podkreślił, że są to niewielkie kawalerki przystosowane do zamieszkania przez jedną osobę i z taką intencją zostały rodzicom przydzielone. Wskazał, że każde z rodziców przed objęciem lokalu złożyło w Wydziale Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] oświadczenie, że nie chce mieszkać razem z nim. Skarżący wyjaśnił, że powodem takich ich decyzji była świadomość rodziców, że jako ludzie schorowani, będący w podeszłym wieku, pragnący spokoju domowego, nie mają warunków zamieszkiwania wraz z 44-letnim synem, który jest ojcem małoletniego dziecka. W tych okolicznościach Zarząd Dzielnicy [...] miał świadomość, że mieszkania przydzielone jego rodzicom są mieszkaniami przydzielonymi wyłącznie dla nich i nie mogą w nich być zaspakajane potrzeby mieszkaniowe skarżącego. Zdaniem skarżącego gdyby organ prawidłowo i wnikliwie przeanalizował materiał dowodowy to uznałby, że nie jest realnym zamieszkanie przez skarżącego w którymkolwiek mieszkaniu zajmowanym przez rodziców.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący złożył do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] wniosek o najem lokalu mieszkalnego poprzez regulację tytułu prawnego do będącego w administracji [...] lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] po opuszczeniu tego lokalu przez najemców. Najemcami lokalu byli rodzice skarżącego tj. J. i Z. D..

Organ podał, że skarżący zajmuje lokal nr [...] przy ul. [...] składający się z 1 pokoju i kuchni o powierzchni mieszkalnej 21,39 m2, powierzchni użytkowej 36,42 m2. Według wyjaśnień skarżącego chciałby aby jego syn O. D. ur. [...] maja

2009 r., który obecnie zamieszkuje ze swoją matką i przyrodnim rodzeństwem

w miejscowości [...] niedaleko [...], zamieszkał razem z nim. Wyjaśnił również, że wszystkie dni wolne, święta, ferie, wakacje spędzają razem w [...].

Dalej organ podał, że sprawa skarżącego została rozpatrzona na podstawie przepisów § 18 ust. 2 pkt 2 , ust. 3,4,5,7, § 5 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit f, § 7 ust. 2 pkt 12, § 32 ust. 1 pkt 6, oraz § 35 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zgodnie z brzmieniem powyższych zapisów uchwały Rady m.st. Warszawy obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej uchwały, skarżący spełnia zapisy § 18 ust. 2 pkt 2 uchwały jako osoba, która była uprawniona do zamieszkiwania i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu a najemca trwale opuścił lokal, lecz nie jest to jedyna podstawa rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, gdyż zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe m.in. wstępnych, zstępnych i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w ich lokalach. W związku z otrzymaniem samodzielnych lokali mieszkalnych przez wstępnych skarżącego istnieje możliwość jego zamieszkania wraz z matka lub ojcem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt,

o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić jednak należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali".

Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony

i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.,

a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2081/21 stwierdzając nadto, że "zasady określone w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo (...), s. 889), które w ten sposób wraz z przepisami proceduralnymi uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie".

W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy odnieść również do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic m.st. Warszawy na podstawie aktualnie obowiązujących regulacji prawnych zawartych w uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje m.in. w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 69, wyrok NSA 2 marca 2017 r., I GSK 1855/15). Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy bezwzględnym obowiązkiem organu było zatem dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie

w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący zwrócił się do organu o udzielenie pomocy mieszkaniowej w zakresie regulacji tytułu prawnego do będącego w administracji [...] lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] po opuszczeniu tego lokalu przez najemców.

Zgodnie z § 18 ust. 2 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej uchwały) pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która za pisemną zgodą Miasta lub na podstawie odrębnych przepisów była uprawniona do zamieszkiwania i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, jeżeli najemca lub były najemca:

1) zmarł, a osoba, która pozostała w lokalu nie wstąpiła w najem na podstawie art. 691 kodeksu cywilnego;

2) trwale opuścił lokal, a osoba, która pozostała w lokalu nieprzerwanie w nim zamieszkuje za zgodą właściciela co najmniej 7 lat.

Udzielenie pomocy mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 i 2 jest możliwe

w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej przez 3 miesiące realizowana jest umowa o spłacie całości zadłużenia albo umowa o spłacie zadłużenia, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu (§ 18 ust. 3).

Przez osoby, o których mowa w ust. 2 należy rozumieć: małżonka najemcy, byłego małżonka najemcy, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów (§ 18 ust. 4).

Powodem odmowy udzielania skarżącemu pomocy mieszkaniowej było uznanie przez organ, że skarżący ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych poprzez zamieszkanie w lokalu mieszkalnym jego matki bądź ojca.

Podstawę prawną do dokonania takiej oceny stanowił dla organu § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Przepis ten stanowi, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.

W ocenie Sądu kwestia możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych przez skarżącego poprzez zamieszkania z którymś z jego rodziców nie została poddana przez organ szczegółowej analizie. Organ nie zbadał, czy skarżący ma realną możliwość zamieszkania z którymś z jego rodziców. W skardze skarżący wskazywał, że kierował do organu pisma, w których wskazywał, iż lokale jego rodziców są zbyt małe. Podnosił też, że rodzice złożyli w Wydziale Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] oświadczenie,

w którym podnieśli, że nie chcą mieszkać ze skarżącym. O braku zgody rodziców na wspólne zamieszkanie ze skarżącym informował on organ w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia [...] maja 2019 r. (data wpływy do organu) zatytułowanym "Odwołanie". W aktach sprawy brak jest jednak innych dokumentów, które by potwierdzały podnoszone przez skarżącego okoliczności. W celu ustalenia, czy skarżący istotnie może zabezpieczyć swoje potrzeby mieszkaniowe poprzez zamieszkanie

w lokalu mieszkalnym jego matki bądź ojca organ winien ustalić, czy pomiędzy skarżącym a jego rodzicami nie zachodzą tego typu relacje, które wyłączałyby taką możliwość. Jeżeli faktycznie rodzice skarżącego złożyli wspomniane wyżej oświadczenia, to okoliczność ta winna być przez organ uwzględniona w ocenie czy istotnie ma on możliwość zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w lokalach rodziców.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że lokal mieszkalny matki skarżącego ma powierzchnie mieszkalną wynoszącą 12,99 m2. Gdyby zatem skarżący zamieszkał wraz z matką spełniłby określone w § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali kryterium powierzchniowe uprawniające go do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej uchwały) przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego powierzchnia mieszkalna wynosi nie więcej niż 7 m2 w przypadku zamieszkiwania w tym lokalu 1 osoby, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną zamieszkującą w tym lokalu osobę, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Zamieszkując wraz z matką gospodarstwo domowe skarżącego liczyłoby dwie osoby. W takim przypadku kryterium powierzchniowe wynosi 13 m2. Osoby zamieszkujące w lokalach o mniejszej powierzchni mieszkalnej uprawnione są zatem do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W myśl zaś § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali w aktualnym brzmieniu kryterium to dla dwóch osób wynosi 14 m2. Trudno w tej sytuacji uznać, że zamieszkanie wraz z matką miałoby zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe skarżącego, skoro powierzchnia zajmowanego przez nich wówczas lokalu byłaby poniżej określonego w § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali kryterium powierzchniowego, uprawniającego do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Dla zastosowania § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały jako podstawy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, konieczne jest dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, co do faktycznych możliwości zamieszkania wnioskodawcy w lokalu, o którym mowa w tym przepisie. Ustaleń takich, pozwalających na bezsporne stwierdzenie, że skarżący ma realną możliwość zamieszkania z matką czy też ojcem w sprawie tej nie dokonano.

Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje

w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów albowiem zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia skarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu.

Zaskarżona uchwała została zatem wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej. Organ nie ustalił rzeczywistych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego w lokalach jego rodziców. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały.

W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń co do warunków mieszkaniowych, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały, a tym samym realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego.

Wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku minęło ponad dwa lata, zachodzi zatem przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w ww. przepisie. Powyższe ustalenia nakazują stwierdzić, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skarg w wysokości 300 zł Sąd orzekła na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.