Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1288/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA/ Kr 1288/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak ( spr. ) WSA Robert Sawuła ( del. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...].1999 r., Nr: [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz. 950 z 1997 r. z późn. zm.) pozbawił J. J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w dniu [...].1987 r. z tytułu: utrwalenia władzy ludowej od [...].1952 r. do [...].1952 r. Organ wskazał, że J. J. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia z Archiwum Straży Granicznej z dnia [...].1998 r. stwierdzającego, iż pełnił służbę w ZWP od [...].1950 r. do [...].1952 r. Z zaświadczenia Archiwum Straży Granicznej z [...].1998r. nr [...] wynika, że jednostka ta nie brała udziału w walkach z UPA ani z oddziałami Wehrwolfu. Zdaniem organu oznacza to, iż J. J. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem ich go.

J. J. w odwołaniu w/w decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego. Podniósł, że służbę wojskową odbywał w latach 1950-1952r. i w trakcie tej służby walczył ze zbrojnymi ugrupowaniami o nieustalonej orientacji politycznej (była to tzw. "Operacja Narew" ).

Decyzją Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].1999 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...].1999 r. Organ stwierdził, iż J. J. służył w Oficerskiej Szkole WOP w III Batalionie jako podchorąży od [...].1950 r. do [...].1952 r., a uprawnienia uzyskał wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożonej w dniu [...].1999 r. J. J. zarzucił w/w decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o kombatantach, gdyż zdaniem skarżącego przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy nie dotyczy osób, które były w Wojsku Polskim. Skarżący podał, że pełnił służbę wojskową w Oficerskiej Szkole WOP w III Batalionie jako podchorąży od [...].1950 r. do [...].1952 r. Wskazał, że w okresie od [...].1952 r. do [...].1952 r. brał udział w operacji "Narew" przeciwko zbrojnym ugrupowaniom o nieustalonej orientacji politycznej. Według skarżącego brak jest podstaw do przypisywania mu zarzutu brania udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej, skoro nie wynika to ani z zapisów archiwalnych, ani tym bardziej z faktu realizowania poleceń w ramach pełnionej służby wojskowej.

Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt. II S.A./Kr 1177/99 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].1999 r.

W uzasadnieniu podano, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, a organ nie zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. NSA wskazał, że w piśmie Archiwum Straży Granicznej z [...].1998 r. podano, że operacja "Narew" była skierowana przeciwko zbrojnym ugrupowaniom o nieustalonej orientacji politycznej (k.12). Według Sądu nie wynika z tego, jak twierdzi organ, że jednostka, w której służył skarżący nie brała udziału w walkach z UPA lub oddziałami Wehrwolfu. Zdaniem NSA dopóki nie zostanie wyjaśniona wątpliwość, z kim walczył skarżący w trakcie służby wojskowej, dopóty pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest przedwczesne i nieuzasadnione.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 20 maja 2003 r., nr DO-II/KO439/K-215423/3/2003, wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz art. 25 ust.4 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz. 950 z 1997 r. z późn. zm.) pozbawiono J. J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD dnia [...].1987 r. z tytułu: utrwalenia władzy ludowej od [...].1952 r. do [...].1952 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, kierując się zaleceniami NSA, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych otrzymał zaświadczenie z Archiwum Straży Granicznej z dnia [...].2003 r. nr [...], z którego wynika, że w zasobie ASG nie odnaleziono dokumentów potwierdzających udział J. J., a także jednostek WOP, w których w/w służył w latach 1950-1977, w walkach z oddziałami UPA i Wehrwolfu.

Organ zwrócił się także do Wojskowego Instytutu Historycznego z prośbą o wyjaśnienie, z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyła Grupa Operacyjna "Narew". Z nadesłanego przez Wojskowe Biuro Badań Historycznych pisma z dnia [...].2003 r. nr [...] wynika, iż działania Grupy Operacyjnej "Narew", obejmujące swoim zasięgiem północno-zachodnie powiaty woj. Białostockiego, skierowane były przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu, głównie przeciw oddziałowi K. K. ps. "Huzar", wywodzącemu się z 6 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej. Podkreślono, iż w żadnym wypadku działania GO "Narew" nie były skierowane przeciwko niedobitkom UPA.

Organ w uzasadnieniu powołał fragment książki Mieczysława Jaworskiego pt. "Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965", gdzie jest napisane: "poważnym sukcesem operacji "Narew" była likwidacja starych band kadrowych, tj. "Burdyna", "Deski, "Lamparta", "Roga", "Toporka", pośrednio całej bandy "Huzara" (zakwalifikowane jako oddziały podziemia poakowskiego lub narodowego).

Zdaniem organu udział J.J. w działaniach GO "Narew", wykluczał jego uczestnictwo w walkach z UPA.

J.J. zakwestionował wiarygodność w/w pisma WBBH oraz podał, że uczestnicząc w działaniu GO "Narew" brał udział w zwalczaniu grup Wehrwolfu.

Organ powołując się na "Informator o nielegalnych i antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956"" Warszawa 1964 r. Reprint Wydawnictwo Retro Lublin 1993 r (s.155-162) wskazał, iż na terenie północno-wschodniej Białostoczczyzny (objętej działaniami GO "Narew") nie działały grupy Wehrwolfu. Z informatora wynika, iż podziemie poniemieckie działało na terenach znajdujących przed wybuchem II wojny światowej w granicach III Rzeszy Niemieckiej. Organ uznał, iż brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających udział strony w walkach z Wehrwolfem czy UPA.

Dnia [...].2003 r. strona wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Decyzją Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 1.09.2004 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142, poz. 950 z 1997 r. z późn. zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...].2003 r.

Organ w uzasadnieniu stwierdził, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie podała nowych faktów, które byłyby nieznane Kierownikowi Urzędu podczas podejmowania decyzji. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż J. J. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w WOP. Organ podał, iż z zaświadczenia Archiwum Straży Granicznej z [...].2003 r. nie wynika, aby jednostki WOP, w których pełnił służbę w/w brały udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem. W piśmie Wojskowego Biura Badań Historycznych z [...].2003 r. podano, że działania Grupy Operacyjnej "Narew" obejmujące swoim zasięgiem północne-zachodnie powiaty woj. białostockiego, skierowane były przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu. W opinii wyraźnie wskazuje się, iż w żadnym razie działania GO "Narew" nie były skierowane przeciwko niedobitkom Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Organ podał, iż brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających udział strony w walkach z Wehrwolfem.

W ocenie organu w odniesieniu do strony nie ma zastosowania przesłanka pozytywna przewidziana w treści art. 1 ust. 2 pkt 6 przedmiotowej ustawy pozwalająca na zachowanie uprawnień kombatanckich uczestnikom walk z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu w ramach struktur Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służb państwowych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożonej w dniu [...].2004 r. J. J. zarzucił, iż w/w decyzja oparta została na domniemaniach i opracowaniach o charakterze beletrystycznym, a nie w oparciu o dokumenty i opinie biegłych.

J. J. podał, że z dokumentów dotyczących przebiegu jego służby, nie wynika, aby służył w strukturach KBW, UBP czy MO.

Skarżący wskazał, że Oficerska Szkoła WOP w okresie [...].1952 r. do [...].1952 r. brała udział w walkach przeciwko ugrupowaniom o nieustalonej orientacji politycznej, a fakt, że nie można odnaleźć w Archiwum dokumentów dotyczących tej akcji nie może przesądzać, że nie były to ugrupowania UPA i czy Wehrwolfu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sad uznał, iż skarga jest niezasadna.

Zdaniem Sądu organ administracyjny prowadzący przedmiotowe postępowanie, nie naruszył zasad postępowania wynikających z art. 7 i 77 k.p.a., w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy.

Z dowodu w postaci zaświadczenia Archiwum Straży Granicznej z [...].1998r. nr [...] wynika, że skarżący w okresie od [...].1950 r. do [...].1952 r. pełnił służbę w Oficerskiej Szkole WOP w III Batalionie jako podchorąży. W/w batalion w okresie od [...].1952 r. do [...].1952 r. brał udział w operacji "Narew".

Organ słusznie ustalił, na podstawie pisma Wojskowego Biura Badań Historycznych z dnia [...].2003 r. nr [...], iż działania w/w Grupy Operacyjnej, (obejmujące swoim zasięgiem północno-zachodnie powiaty woj. Białostockiego), skierowane były przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu, głównie przeciw oddziałowi Kazimierza Kamieńskiego ps. "Huzar", nie były skierowane natomiast przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii. W/w pismo jest pełnowartościowym dowodem w sprawie, który nie został skutecznie zakwestionowany przez skarżącego.

W oparciu o publikacje historyczne, tj. "Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965" Mieczysława Jaworskiego, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Informator o nielegalnych i antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956, Warszawa 1964 r. Reprint Wydawnictwo Retro Lublin 1993 r. stwierdzono, iż na terenie północno-wschodniej Białostoczczyzny, objętej działaniami GO "Narew" nie działały grupy Wehrwolfu.

Wobec powyższego twierdzenia skarżącego, że brał udział w walkach z UPA i czy Wehrwolforem nie zostały w żaden sposób nawet uprawdopodobnione.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie zastosował w przedmiotowej sprawie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), na podstawie którego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art. 2 oraz 4 w/w ustawy o kombatantach.

Nie można się zgodzić z zarzutami skarżącego, że powołane w uzasadnieniach w/w decyzji dokumenty w postaci publikacji o charakterze naukowym stanowią literaturę beletrystyczną i nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Podniesione przez skarżącego argumenty stanowią niczym nie popartą polemikę z ustaleniami organu.

W ocenie Sądu organ poczynił prawidłowe i logiczne ustalenia, oparte na dowodach przeprowadzonych zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę oddalił.