Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 564/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 26 par. 5, art. 59
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 24 ust. 5b
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
article: art. 42 par. 1, art. 44
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 14 ust. 2, art. 14a
journal: Dz.U. 2022 poz 2500
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2022 roku sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 czerwca 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.146.2021.11.DE w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z 16 listopada 2021 r., którym odmówiono J.W. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4210014005646 do TW4210014005660, od TW4210014005669 do TW4210014005712 oraz TW1210014000976.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi wszczął wobec J. W. postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych, wystawionych 3 kwietnia 2014 r., m.in. o numerach:

• od TW4210014005646 do TW4210014005660 oraz od TW4210014005669 do TW4210014005671, obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2004 r. do marca 2009 r. oraz od grudnia 2011 r. do września 2012 r.,

• TW1210014000976 oraz od TW4210014005672 do TW4210014005696, obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2004 r. do sierpnia 2012 r.,

• od TW4210014005697 do TW4210014005712, obejmujących należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 2004 r. do czerwca 2009 r.

Podstawę wystawienia wszystkich wskazanych tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Łodzi z 24 stycznia 2014 r., którą stwierdzono m.in., że na J.W. ciążą zaległości z tytułu składek na:

- ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2004 r. do września 2012 r. w kwocie 53.533,35 zł wraz z odsetkami za zwłokę,

- ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2004 r. do listopada 2012 r. w kwocie 21.388,77 zł wraz z odsetkami za zwłokę,

- Fundusz Pracy za okres od stycznia 2004 r. do czerwca 2009 r. w kwocie 2.510,02 zł wraz z odsetkami za zwłokę.

W oparciu o powyższe tytuły wykonawcze, zawiadomieniami z 4 kwietnia 2014 r., organ egzekucyjny zajął świadczenie emerytalne J. W., pobierane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono stronie 23 kwietnia 2014 r. (w trybie art. 44 k.p.a.).

Wskutek rozpatrzenia złożonego przez J. W. w dniu 2 lipca 2018 r. wniosku, decyzją z 29 sierpnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za okres "04/2004-03/2009, 12/2010-09/2012 na ubezpieczenie społeczne za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie) w łącznej kwocie 86 581,32 zł (...)", składającej się z należności głównej i odsetek za zwłokę. Decyzję tę doręczono 20 września 2018 r.

Następnie, w wyniku rozpatrzenia wniosku J. W. zawartego w odwołaniu z 12 października 2018 r. od powyżej wskazywanej decyzji, postanowieniem z 13 listopada 2018 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: TW4210014005712, TW1210014000976, od TW4210014005666 do TW4210014005671 oraz od TW4210014005687 do TW4210014005696. Orzeczenie to, doręczone stronie w 23 listopada 2018 r., zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 4 stycznia 2019 r.

Decyzją z 30 lipca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi odmówił umorzenia należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2004 r. do lutego 2009 r. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 14 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano m.in. na okoliczność:

- wydania w dniu 22 grudnia 2014 r. decyzji określającej warunki umorzenia, skutkiem złożonego przez J. W. wniosku w tym przedmiocie, oraz

- niezapłacenia w terminie do dnia 14 lutego 2019 r. należności niepodlegających umorzeniu.

W związku z wydaniem powyższej decyzji, pismem z 24 września 2019 r., organ egzekucyjny zawiadomił J. W. oraz organ rentowy o podjęciu zawieszonego postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych o numerach: od TW4210014005646 do TW4210014005660, od TW4210014005672 do TW4210014005686 oraz od TW4210014005697 do TW4210014005711. Ponadto, pismem z 25 września 2019 r. skierowanym do organu rentowego, organ egzekucyjny wniósł o dalszą realizację zajęć świadczenia emerytalnego zobowiązanego. Jednocześnie w piśmie tym organ zaktualizował stan należności objętych zawiadomieniami o zajęciu tego świadczenia, przedstawiając w zestawieniu tabelarycznym poszczególne tytuły wykonawcze oraz odpowiadające im kwoty należności składkowych i okresy, których należności te dotyczą.

21 października 2020 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo J. W., zawierające wniosek o:

- udzielenie informacji dotyczących stanu prowadzonej egzekucji i wysokości istniejącego zadłużenia, z wyszczególnieniem kwot "kapitału", odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych;

- wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania wniosku.

W odpowiedzi, pismem z 6 listopada 2020 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi przesłał stronie pismo zawierające aktualny stan zadłużenia, wyjaśniając, że wstrzymania czynności egzekucyjnych, wyłącznie z urzędu może dokonać organ nadzoru. W załączonym do ww. odpowiedzi piśmie, opatrzonym datą 28 października 2020 r., przedstawiono w ujęciu tabelarycznym poszczególne tytuły wykonawcze oraz odpowiadające im kwoty należności składkowych i okresy, których należności te dotyczą.

7 grudnia 2020 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo J. W., w którym, nawiązując do informacji o wysokości należności składkowych, podniósł on zarzut przedawnienia tych należności za okres od 2004 r. do 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Strona wyjaśniła, że brak bieżącego regulowania m.in. składek na ubezpieczenie społeczne wynikał ze złej koniunktury na rynku szeroko rozumianej branży transportowej i uzyskiwania w związku z tym niskich przychodów z działalności gospodarczej.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi uznał powyższe pismo strony za wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i postanowieniem z dnia 7 stycznia 2021 r. nr 210000/71/2021-RED-38-E-BW odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: TW1210014000976, od TW4210014005646 do TW4210014005660 oraz od TW4210014005668 do TW4210014005712. Postanowienie to doręczono stronie w dniu 14 stycznia 2021 r.

21 stycznia 2021 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo strony, zatytułowane "Odwołanie od postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 września 2020 r.", skierowane do Sądu Okręgowego w Łodzi Wydział Pracy i Ubezpieczeń za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi. Jednocześnie, jako kolejny adresat tego pisma, wskazany został "Organ rentowy: Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi".

Wobec wątpliwości co do charakteru prawnego ww. pisma, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi wystąpił do strony w dniu 3 lutego 2021 r. z pismem o wyjaśnienie, czy pismo stanowi zażalenie na postanowienie z 7 stycznia 2021 r., które podlegało będzie rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną prowadzoną przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; czy też wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, a także zwrócił się o podanie sygnatury powołanego przez stronę postanowienia z 25 września 2020 r. i przedmiotu jego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi, po wskazaniu na postanowienie z 7 stycznia 2021 r. J.W. wyjaśnił, że pismo jest zażaleniem "na odmowę wydania decyzji ZUS o przedawnieniu roszczeń składkowych". W opinii strony, "odwołanie od decyzji ZUS" w niniejszej sprawie powinno zostać rozpoznane przez Sąd Okręgowy - Wydział Pracy i Ubezpieczeń społecznych, a nie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

W konsekwencji pismo strony z 21 stycznia 2021 r., uzupełnione pismem z 22 lutego 2021 r., uznane przez organ egzekucyjny za zażalenie na postanowienie z 7 stycznia 2021 r., przekazane zostało do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej przy piśmie z 3 marca 2021 r.

W toku postępowania odwoławczego, pismem z 9 lipca 2021 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi wyjaśnił, że pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności za okres od 04/2004 do 02/2009 było wystawienie tytułów wykonawczych, w dniu 3 kwietnia 2014 r., a nie jak wskazano w postanowieniu w dniu 22 grudnia 2014 r.

Postanowieniem z 29 lipca 2021 r. uchylono w całości zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z 2 września 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi wezwał J. W. do sprecyzowania charakteru prawnego żądania zawartego w piśmie z 3 grudnia 2020 r.

W piśmie z 16 września 2021 r. J. W. wskazał, że złożone pismo stanowi wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, w związku z przedawnieniem należności składkowych.

Postanowieniem z 16 listopada 2021 r. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: TW1210014000976, TW4210014005646 - TW4210014005660, TW4210014005669 - TW4210014005712. Postanowienie to doręczono stronie 23 listopada 2021 r., natomiast 29 listopada 2021 r. strona złożyła na nie zażalenie.

Przy piśmie z 22 marca 2022 r. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi uzupełnił akta sprawy, przesyłając organowi odwoławczemu część przedmiotowych tytułów wykonawczych. W tym piśmie organ egzekucyjny poinformował organ odwoławczy również, że przy wypełnianiu potwierdzenia odbioru z 3 kwietnia 2014 r. doszło do omyłki - na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierającej odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych oraz zawiadomienia o zajęciu, powinien być wpisany również numer tytułu wykonawczego TW1210014000976.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z 16 listopada 2021 r., którym odmówiono J. W. umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy wskazał, że 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Jednakże stosownie do przepisów przejściowych zawartych w tej ustawie w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdą przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Kwestie dotyczące przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne reguluje art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym określony został termin przedawnienia oraz okoliczności przerywające i zawieszające bieg terminu przedawnienia. Przepis ten był wielokrotnie zmieniany. Art. 24 ust. 4 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. stanowił: należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie z ust. 5 przedmiotowego przepisu nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast w myśl ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem.

1 lipca 2004 r. art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych otrzymał brzmienie: bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe przepisy obowiązywały do 31 grudnia 2011 r.

Następnie na mocy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, brzmienie art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało zmienione. W wyniku tej nowelizacji, od 1 stycznia 2012 r. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Jednocześnie w art. 27 ust. 1 ww. ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, ustawodawca zawarł zastrzeżenie, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Od reguły tej przewidziano jednak wyjątek, gdyż na mocy art. 27 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy wskazał, że w stosunku do J. W. składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za:

• kwiecień 2004 r. stały się wymagalne 10 kwietnia 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 maja 2014 r.,

• maj 2004 r. stały się wymagalne 11 czerwca 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 czerwca 2014 r.,

• czerwiec 2004 r. stały się wymagalne 12 lipca 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 13 lipca 2014 r.,

• lipiec 2004 r. stały się wymagalne 10 sierpnia 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 sierpnia 2014 r.,

• sierpień 2004 r. stały się wymagalne 10 września 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 września 2014 r.,

• wrzesień 2004 r. stały się wymagalne 11 października 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 października 2014 r.,

• październik 2004 r. stały się wymagalne 10 listopada 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 listopada 2014 r.,

• listopad 2004 r. stały się wymagalne 10 grudnia 2004 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 grudnia 2014 r.,

• grudzień 2004 r. stały się wymagalne 10 stycznia 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 stycznia 2015 r.,

• styczeń 2005 r. stały się wymagalne 10 lutego 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 lutego 2015 r.,

• luty 2005 r. stały się wymagalne 10 marca 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 marca 2015 r.,

• marzec 2005 r. stały się wymagalne 11 kwietnia 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 kwietnia 2015 r.,

• kwiecień 2005 r. stały się wymagalne 10 maja 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 maja 2015 r.,

• maj 2005 r. stały się wymagalne 10 czerwca 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 czerwca 2015 r.,

• czerwiec 2005 r. stały się wymagalne 11 lipca 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 lipca 2015 r.,

• lipiec 2005 r. stały się wymagalne 10 sierpnia 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 sierpnia 2015 r.,

• sierpień 2005 r. stały się wymagalne 12 września 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 13 września 2015 r.,

• wrzesień 2005 r. stały się wymagalne 10 października 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 października 2015 r.,

• październik 2005 r. stały się wymagalne 10 listopada 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 listopada 2015 r.,

• listopad 2005 r. stały się wymagalne 12 grudnia 2005 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 13 grudnia 2015 r.,

• grudzień 2005 r. stały się wymagalne 10 stycznia 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 stycznia 2016 r.,

• styczeń 2006 r. stały się wymagalne 10 lutego 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 lutego 2016 r.,

• luty 2006 r. stały się wymagalne 10 marca 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 marca 2016 r.,

• marzec 2006 r. stały się wymagalne 10 kwietnia 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 kwietnia 2016 r.,

• kwiecień 2006 r. stały się wymagalne 10 maja 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 maja 2016 r.,

• maj 2006 r. stały się wymagalne 12 czerwca 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 13 czerwca 2016 r.,

• czerwiec 2006 r. stały się wymagalne 10 lipca 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 lipca 2016 r.,

• lipiec 2006 r. stały się wymagalne 10 sierpnia 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 sierpnia 2016 r.,

• sierpień 2006 r. stały się wymagalne 11 września 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 września 2016 r.,

• wrzesień 2006 r. stały się wymagalne 10 października 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 października 2016 r.,

• październik 2006 r. stały się wymagalne 10 listopada 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 11 listopada 2016 r.,

• listopad 2006 r. stały się wymagalne 11 grudnia 2006 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 12 grudnia 2016 r.

Mając bowiem na uwadze art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2011 r. powyższe składki przedawniłyby się po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Organ wyjaśnił dalej, że odnośnie do składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2006 r. do marca 2009 r., na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia do czerwca 2009 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2009 r. do listopada 2011 r. zastosowanie znalazł, korzystniejszy dla strony, 5 letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r.

A zatem zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za:

• grudzień 2006 r. stały się wymagalne 10 stycznia 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• styczeń 2007 r. stały się wymagalne 12 lutego 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• luty 2007 r. stały się wymagalne 12 marca 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• marzec 2007 r. stały się wymagalne 10 kwietnia 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• kwiecień 2007 r. stały się wymagalne 10 maja 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• maj 2007 r. stały się wymagalne 11 czerwca 2007 r. i co do zasady uległby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• czerwiec 2007 r. stały się wymagalne 10 lipca 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016r.,

• lipiec 2007 r. stały się wymagalne 10 sierpnia 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• sierpień 2007 r. stały się wymagalne 10 września 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• wrzesień 2007 r. stały się wymagalne 10 października 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• październik 2007 r. stały się wymagalne 12 listopada 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• listopad 2007 r. stały się wymagalne 10 grudnia 2007 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• grudzień 2007 r. stały się wymagalne 10 stycznia 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• styczeń 2008 r. stały się wymagalne 11 lutego 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• luty 2008 r. stały się wymagalne 10 marca 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• marzec 2008 r. stały się wymagalne 10 kwietnia 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• kwiecień 2008 r. stały się wymagalne 12 maja 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• maj 2008 r. stały się wymagalne 10 czerwca 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• czerwiec 2008 r. stały się wymagalne 10 lipca 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.;

• lipiec 2008 r. stały się wymagalne 11 sierpnia 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• sierpień 2008 r. stały się wymagalne 10 września 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• wrzesień 2008 r. stały się wymagalne 10 października 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• październik 2008 r. stały się wymagalne 10 listopada 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• listopad 2008 r. stały się wymagalne 10 grudnia 2008 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• grudzień 2008 r. stały się wymagalne 12 stycznia 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• styczeń 2009 r. stały się wymagalne 10 lutego 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• luty 2009 r. stały się wymagalne 10 marca 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.;

• marzec 2009 r. stały się wymagalne 10 kwietnia 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• kwiecień 2009 r. stały się wymagalne 11 maja 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• maj 2009 r. stały się wymagalne 10 czerwca 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• czerwiec 2009 r. stały się wymagalne 10 lipca 2009 r. i co do zasady uległyby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• lipiec 2009 r. stała się wymagalna 10 sierpnia 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• sierpień 2009 r. stała się wymagalna 10 września 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• wrzesień 2009 r. stała się wymagalna 12 października 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• październik 2009 r. stała się wymagalna 10 listopada 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• listopad 2009 r. stała się wymagalna 10 grudnia 2009 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• grudzień 2009 r. stała się wymagalna 11 stycznia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• styczeń 2010 r. stała się wymagalna 10 lutego 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• luty 2010 r. stała się wymagalna 10 marca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• marzec 2010 r. stała się wymagalna 12 kwietnia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• kwiecień 2010 r. stała się wymagalna 10 maja 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• maj 2010 r. stała się wymagalna 10 czerwca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• czerwiec 2010 r. stała się wymagalna 12 lipca 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• lipiec 2010 r. stała się wymagalna 10 sierpnia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• sierpień 2010 r. stała się wymagalna 10 września 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• wrzesień 2010 r. stała się wymagalna 11 października 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• październik 2010 r. stała się wymagalna 10 listopada 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• listopad 2010 r. stała się wymagalna 10 grudnia 2010 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• grudzień 2010 r. stała się wymagalna 10 stycznia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• styczeń 2011 r. stała się wymagalna 10 lutego 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• luty 2011 r. stała się wymagalna 10 marca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• marzec 2011 r. stała się wymagalna 11 kwietnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• kwiecień 2011 r. stała się wymagalna 10 maja 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• maj 2011 r. stała się wymagalna 10 czerwca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• czerwiec 2011 r. stała się wymagalna 11 lipca 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• lipiec 2011 r. stała się wymagalna 10 sierpnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• sierpień 2011 r. stała się wymagalna 12 września 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• wrzesień 2011 r. stała się wymagalna 10 października 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• październik 2011 r. stała się wymagalna 10 listopada 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• listopad 2011 r. stała się wymagalna 12 grudnia 2011 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 31 grudnia 2016 r.,

• grudzień 2011 r. stała się wymagalna 10 stycznia 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 stycznia 2017 r.,

• styczeń 2012 r. stała się wymagalna 10 lutego 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 lutego 2017 r.,

• luty 2012 r. stała się wymagalna 12 marca 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 13 marca 2017 r.,

• marzec 2012 r. stała się wymagalna 10 kwietnia 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 kwietnia 2017 r.;

• kwiecień 2012 r. stała się wymagalna 10 maja 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 maja 2017 r.,

• maj 2012 r. stała się wymagalna 11 czerwca 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 12 czerwca 2017 r.,

• czerwiec 2012 r. stała się wymagalna 10 lipca 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 lipca 2017 r.,

• lipiec 2012 r. stała się wymagalna 10 sierpnia 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 sierpnia 2017 r.,

• sierpień 2012 r. stała się wymagalna 10 września 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 września 2017 r.

• wrzesień 2012 r. stała się wymagalna 10 października 2012 r. i co do zasady uległaby przedawnieniu 11 października 2017 r.

Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie czynnością, określoną w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r., o której dłużnik został zawiadomiony, zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu ww. składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych było doręczenie J. W. odpisów tytułów wykonawczych o numerach: od TW4210014005646 do TW4210014005660, od TW4210014005669 do TW4210014005712 oraz TW1210014000976. Odpisy tych tytułów wraz z zawiadomieniami o zajęciach z 4 kwietnia 2014 r. zostały stronie doręczone 23 kwietnia 2014 r. w trybie art. 44 ustawy k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że adresowana do odwołującego się przesyłka, zawierająca wskazaną korespondencję, zawierała adres: 90-146 Ł., ul. [...]. Nie podjęto jej jednak w terminie, a z informacji zawartych w Systemie Rejestracji Centralnej KEP wynika, że w tamtym okresie był to prawidłowy adres strony. Organ nie zgodził się zatem z podniesioną przez skarżącego w zażaleniu argumentacją, że nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności, gdyż nie zamieszkiwał on pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że zaistniała czynność, powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia wszystkich wymienionych składek, a zawieszenie to, zgodnie ze wskazanym przepisem będzie trwało do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J. W., zarzucając mu naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że istnieją przesłanki faktyczne uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego,

2. przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności w zakresie skuteczności doręczania dłużnikowi tytułów wykonawczych skutkujących przerwaniem biegu przedawnienia roszczeń,

- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,

- art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji.

Skarżący wskazał, że od 2003 r. należności składkowe przedawniają się po 10 latach, bez względu na to, czy był przerwany bieg przedawnienia, czy nie, a według orzeczenia NSA odnośnie okresu przedawnienia (5 czy 10 lat) stosuje się przepisy obowiązujące w momencie wymagalności składek. Według strony przedawnieniu uległo również roszczenie o odsetki ustawowe. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przejawiał żadnej aktywności, która mogłaby taki skutek wywołać. Zdaniem skarżącego, nie można było wszcząć postępowania egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia przed określeniem wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżący zakwestionował również czynności w postaci doręczenia tytułów wykonawczych obejmujących składki za okres od kwietnia 2004 r. do września 2012 r., które skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, gdyż nie zamieszkiwał on pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych i nie mógł odebrać przesyłek, a zatem nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu ww. terminu.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotowe granice kontroli, o której wyżej mowa, zakreślone zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "p.p.s.a." i zalicza się do nich m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 24 czerwca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z 16 listopada 2021 r., którym odmówiono J. W. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od TW4210014005646 do TW4210014005660, od TW4210014005669 do TW4210014005712 oraz TW1210014000976.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.) – dalej: "ustawa zmieniająca", z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 467 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.". Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, prowadzi do wniosku, iż organ słusznie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przystępując do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Skarżący, argumentując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zakwestionował wymagalność należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, oraz FPiFGŚP za okres od kwietnia 2004 r. do września 2012 r., z uwagi na przedawnienie.

Organ odwoławczy stanął natomiast na stanowisku, że działania podjęte przez Dyrektora ZUS doprowadziły do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jego zdaniem, doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych wszczęło egzekucję. Tym samym zasadnym jest twierdzenie, że była to pierwsza czynność zmierzająca do wyegzekwowania należności z tytułu składek, co zgodnie z art. 24 ust. 5b ww. ustawy warunkuje zawieszenie terminu przedawnienia. Zatem z uwagi na fakt, że egzekucja nie została zakończona, to stan zawieszenia biegu terminu przedawnienia nadal się utrzymuje.

Wobec tak zarysowanej linii sporu, wskazać przede wszystkim należy, że nowela ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zawarty w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bez zmian pozostał natomiast przepis art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu od 1 kwietnia 2004 r.), który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Opierając się na przytoczonych regulacjach prawnych sąd podziela stanowisko organu, że w kontrolowanej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia poszczególnych należności składkowych w dacie doręczenia zobowiązanemu, w trybie zastępczym uregulowanym w art. 44 k.p.a., odpisów tytułów wykonawczych, tj.: 23 kwietnia 2014 r.

Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości sądu, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 737/17, Lex nr 2350255; wyrok WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 637/16, Lex nr 2116066). A zatem bez wątpliwości doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych, jako czynność wszczynająca postępowanie egzekucyjne doprowadziła do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych należności. Termin ten będzie zawieszony do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Należało zgodzić się w tym miejscu z organem, że bez znaczenia pozostaje przy tym, czy po podjęciu pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, zostały podjęte kolejne czynności lub w przypadku podjęcia kilku czynności, jak długi okres upłynął pomiędzy nimi. Wskazać należy, że ustawodawca dla skorzystania z instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wymaga wszczęcia i prowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Czynność ta nie musi w sposób bezpośredni prowadzić do wyegzekwowania należności, gdyż jedynymi wymogami, jakie stawia ustawodawca jest, aby czynność ta zmierzała, tj. była podjęta w celu umożliwienia przyszłej egzekucji oraz aby podjęta została za wiedzą dłużnika.

Odnosząc się do zarzutu prawidłowości doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych wskazać trzeba, że zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego; lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Przepis art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymaga doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca jednak w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39 - 49 k.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie takie powinno być dokonane bezpośrednio do rąk adresata, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego w rozumieniu 44 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 405/16, Lex nr 2115334).

Zgodnie z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (do rąk adresata lub zastępczo), 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Tym samym więc, zgodnie z wolą ustawodawcy, aby doręczenie przez awizo mogło być uznane za skuteczne, konieczne jest właściwe zaadresowanie przesyłki, a to wymaga ustalenia adresu odbiorcy. W postępowaniach wszczynanych z urzędu obowiązek taki spoczywa na organie (zob. np. postanowienie NSA z 25 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2159/19, LEX nr 2865227) - strona ma bowiem obowiązek informować organ o zmianie adresu dopiero w toku postępowania (art. 41 k.p.a.).

W rozpoznanej sprawie tytuły wykonawcze o numerach od TW4210014005646 do TW4210014005660, od TW4210014005669 do TW4210014005712 oraz TW1210014000976, zostały wystawione 3 kwietnia 2014 r.

Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, odpisy ww. tytułów wykonawczych przesłał na adres: Ł., ul. [...]. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniu 8 i 17 kwietnia 2014 r., a zawiadomienie o pozostawieniu jej w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Przesyłka, jako niepodjęta w terminie została zwrócona nadawcy 24 kwietnia 2014 r.

W dacie wysłania do skarżącego tytułów wykonawczych organ egzekucyjny ustalił tak rozumiany adres zamieszkania skarżącego, a co za tym idzie adres dla doręczeń, na podstawie informacji zawartych w Systemie Rejestracji Centralnej KEP (tj. Centralny Rejestr Podmiotów – Krajowa Ewidencja Podatników – dalej: "CRP KEP"). Niejako dla porządku odnotować należy, iż CRP KEP służy: 1) gromadzeniu wybranych danych ewidencyjnych z rejestru PESEL dotyczących osób fizycznych objętych tym rejestrem oraz danych wynikających: a) ze zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych podmiotów, b) z niektórych dokumentów związanych z obowiązkami wynikającymi z przepisów podatkowych, 2) weryfikacji danych, o których mowa w pkt 1, oraz porównywaniu ich z rejestrami urzędowymi prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów (art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników – dalej: "u.z.e.p."). CRP KEP jest wykorzystywany przez podmioty uprawnione do realizacji celów i zadań ustawowych (art. 14a u.z.e.p.). Na tym tle w judykaturze podkreśla się przy tym, iż dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika. Ewentualne negatywne skutki niezastosowania się podatnika do obowiązku aktualizacji danych, w tym danych adresowych, obciążają podatnika. Skutkiem takim może być prawnie skuteczne kierowanie korespondencji przez organy podatkowe na adres widniejący w ewidencji, mimo, że pod adresem tym podatnik już nie mieszka (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 listopada 2021r., sygn. akt II SA/Ol 542/21, Lex 3263625, a także inne wskazane tam orzeczenia). Zdaniem sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił adres do doręczeń skierowanych do strony skarżącej na podstawie danych zawartych w CRP KEP.

Wobec powyższego, skoro organ nie dysponował pozyskaną od operatora pocztowego wiedzą, że adres, na który przesyłkę skierowano jest nieaktualny (bo adresat się wyprowadził), nie mógł podważyć skuteczności doręczenia. Przesyłka zawierająca tytuły wykonawcze została więc prawidłowo zaadresowana w myśl dyspozycji art. 42 § 1 k.p.a. W konsekwencji, wobec wypełnienia przesłanek z art. 44 § 4 k.p.a., nadane pismo, pomimo jego niepodjęcia przez adresata, po jego zwrocie do organu administracyjnego wywołało skutek prawny w postaci przyjęcia fikcji jego doręczenia. Wprowadzona przez ustawodawcę fikcja doręczenia jest prawnie skuteczna i pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia.

Wobec powyższego należało uznać, że stronie skarżącej zostały skutecznie doręczone (po dwukrotnym awizowaniu – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy k. 142) odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciach w dniu 23 kwietnia 2014 r.

Końcowo podkreślić trzeba, że organ przeprowadził w uzasadnieniu swojej decyzji wyczerpującą analizę kwestii przedawnienia poszczególnych składek i ustalił, że należności objęte tytułem składek są wymagalne, określając przy tym datę wymagalności poszczególnych należności składkowych.

Zdaniem sądu, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty należało stwierdzić, że nie mogą one stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w świetle wynikających z przepisów obowiązującego prawa kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie stwierdził naruszeń, które uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

a.l.