Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 972/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 2 ust. 1 pkt 12 lit. e
journal: Dz.U. 2007 nr 245 poz 1810
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "S." Sp. jawna – A. N., J. M., M. A., J. K. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczeń o pomocy de minimis; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez P. Sp. jawna – A. N., J. M., M. A., J. K. z siedzibą w B. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2010 r. o nr [...].

Postanowieniem tym Minister Pracy, działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 oraz art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2009 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżąca spółka zwróciła się do PFRON o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu [...] maja 2009 r. wydatkowane zostały środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej w skrócie: zfron) w kwocie [...] zł, tj. równowartość [...] euro. Do wniosku przedsiębiorca dołączył m.in. fakturę nr [...] potwierdzającą wydatkowanie powyższej kwoty, uwierzytelnione tłumaczenie tej faktury z języka niemieckiego, dokument pobrania środków z konta bankowego zfron oraz raport kasowy potwierdzający przyjęcie środków z konta zfron oraz ich wydatkowanie.

W skierowanym do wnioskodawcy piśmie z dnia 21 września 2009 r. PFRON wskazał, że z analizy dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że operacja zapłaty kwoty wynikającej z faktury nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., nie została dokonana bezpośrednio ze środków zfron. Organ podniósł, że w dniu [...] maja 2009 r. strona zakupiła samochód ciężarowy [...] w ramach utworzonego indywidualnego programu rehabilitacji, za który w tym samym dniu dokonała zapłaty gotówką. Załączone przez stronę potwierdzenie wykonania operacji z rachunku zfron z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazuje natomiast, iż w tym dniu dokonano wypłaty środków pieniężnych w kwocie [...] zł. W ocenie organu z powyższego wynika, że wydatek opłacony został ze środków obrotowych spółki w dniu [...] maja 2009 r., a następnie zrefundowany ze środków zfron w dniu [...] czerwca 2009 r.

Wnioskodawca w piśmie z dnia 29 września 2009 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie wskazując, że środki na zakup samochodu ciężarowego [...] rzeczywiście zostały wydatkowane z konta obrotowego, a następnie zostały zrefundowane z konta zfron, co obrazują dołączone do wniosku dokumenty kasowe. Wydatkowanie środków z konta obrotowego wnioskodawcy spowodowane było tym, że sprzedawca samochodu zażądał zapłaty gotówką w euro. Ponadto wnioskodawca stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym (tj. przed 22.07.2009 r.) nie istniała regulacja zakazująca pokrywania z zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub innych funduszów.

Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień [...] czerwca 2009 r. na kwotę [...] zł, co stanowi równowartość [...] euro.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż dokumentacja będąca dowodem poniesienia wydatku wskazuje, iż wydatek ten został pokryty ze środków nie pochodzących z rachunku zfron, a więc niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych [(Dz, U. nr 245, poz. 1810 z późn. zm.) – dalej "rozporządzenie w sprawie zfron"].

W przedmiotowej sprawie pracodawca wydatkował środki własne, a więc przepisy powyższego rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania, ponieważ dotyczą one wyłącznie środków zfron. Organ zaznaczył również, że wydatek z rachunku bieżącego poza tym, że nie spełnia warunków udzielenia pomocy publicznej, dodatkowo stwarza trudność związaną z ustaleniem prawidłowego dnia udzielenia pomocy - czy byłby to dzień wydatku środków z rachunku zfron, czy dzień wydatku ze środków bieżących - co ma ogromne znaczenie przy obliczaniu dopuszczalnej wielkości udzielonej pomocy publicznej, zgodnie z rozporządzeniem Komisji WE Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Podsumowując organ podkreślił, że jeżeli pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej poniósł wydatek na podstawie przepisów ww. rozporządzenia, to powinien wydatkować środki na opłacenie tego wydatku z konta zfron, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych [(Dz. U. z 2008 r. nr 14 poz. 92 z późn. zm.) - dalej "ustawa o rehabilitacji"] lub pobierając z tego rachunku gotówkę i rozliczając się bezpośrednio z kontrahentem.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis zgodnie z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. W ocenie strony operacja zapłaty ceny, a następnie jej refundowania z konta zfron nie była sprzeczna z przepisami rozporządzenia w sprawie zfron. Ponadto strona podniosła, że żaden z przepisów ustawy o rehabilitacji nie określa formy wydatkowania środków zfron, tj. czy ma to następować poprzez bezpośrednie obciążenie rachunku, czy gotówkowo, czy poprzez przelew na konto obrotowe i wydatkowanie z tego konta, czy tez możliwa jest refundacja.

Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest przesłanek do uznania, że poniesiony przez stronę wydatek został dokonany ze środków zfron. Zaznaczył, iż katalog wydatków zfron, poza tym, że nie wymienia jako wydatku - przelewu środków z konta zfron na konto obrotowe, dotyczy finansowania wydatków, a nie ich "refundacji" z tego konta.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie, jak przyznaje sama strona, środki na zakup samochodu ciężarowego [...] zostały wydatkowane z konta obrotowego pracodawcy i następnie zrefundowane z konta zfron. W ocenie organu odwoławczego nie istnieje jednak żadne uzasadnienie dla takiego sposobu dokonania wskazanej transakcji i nie stanowi dla niej uzasadnienia fakt, że sprzedawca zażądał zapłaty gotówką w euro.

Wobec powyższego ani PFRON, ani żaden inny organ publiczny nie jest właściwy do wydania zaświadczenia de minimis, gdyż wydatek ten nie został dokonany ze środków publicznych lecz prywatnych. Nie jest więc spełniona przesłanka do stwierdzenia udzielenia pomocy publicznej.

Organ odwoławczy zauważył następnie, że zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji oraz rozporządzenia w sprawie zfron, indywidualne programy rehabilitacji (ipr) finansowane są ze środków zfron. Skoro zatem dane działanie zostało zaplanowane w ramach ipr, to jednocześnie pracodawca przewidział sfinansowanie kosztów tego działania ze środków zfron. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż realizacja działań objętych ipr i podlegających sfinansowaniu ze środków zfron, na jakimkolwiek etapie mogła być finansowana ze środków innych niż zfron. W przeciwnym bowiem przypadku należałoby uznać, iż działanie to nie jest realizowane w ramach ipr i nie podlega zasadom udzielania pomocy publicznej.

Organ zakwestionował też twierdzenie strony, jakoby z żadnego z przepisów nie wynikał obowiązek finansowania wydatków bezpośrednio z zfron. Zauważył, iż strona wnioskowała o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 12 a i e rozporządzenia w sprawie zfron. Zgodnie natomiast z tym przepisem na wydatek poniesiony przez wnioskodawcę przeznacza się "środki funduszu rehabilitacji". Źródło sfinansowania wydatku jest zatem podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził również, że w jego ocenie brak jest podstaw do uznania, iż zakup samochodu stanowi w niniejszej sprawie działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności pracownika i przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia tej niepełnosprawności. W rozpatrywanym przypadku zakup samochodu może jedynie wpływać na wydajność wykonywania pracy w zakładzie niezależnie i od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny.

Organ zauważył, iż ze znajdującego się w aktach sprawy ipr wynika, że zarówno przed wystąpieniem niepełnosprawności jak i po jej i wystąpieniu pracownik wnioskodawcy R. K. był i jest zatrudniony na stanowisku kierowcy. Jeżeli natomiast pracownik niepełnosprawny objęty ipr faktycznie pracował na stanowisku kierowcy od momentu zatrudnienia przez wnioskodawcę to oznacza to, iż pracownikowi temu przysługiwał i przysługuje samochód oraz, że pracownik ten nie stracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Tym samym brakuje uzasadnienia do sfinansowania zakupu samochodu ze środków zfron.

W ocenie organu odwoławczego nawet gdyby uznać, iż miejscem pracy kierowcy jest samochód, to i tak brak byłoby podstaw do finansowania jego zakupu. Nie stanowiłoby to bowiem dostosowania miejsca pracy, a stworzenie nowego miejsca pracy. Jak stanowi natomiast § 2 ust. 12 pkt e rozporządzenia w sprawie zfron sfinansować można koszty dostosowania miejsca pracy.

Podsumowując organ stwierdził, że indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, których cel został jasno zdefiniowany w przepisach nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi czy środków transportu. Usprawnienia czy też zwiększenia wydajności wskutek takich zakupów nie można zaś utożsamiać ze zmniejszeniem ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracowników. Wyłącznym celem opracowywanych indywidualnych programów rehabilitacji jest bowiem zmniejszenie lub wyeliminowanie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2009 r. Skarżąca wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego oraz o dopuszczenie dowodu z zeznań M. N. – Dyrektora skarżącej Spółki na okoliczność poniesienia wydatku na zakup samochodu ciężarowego [...] na cel związany ze zmniejszeniem ograniczeń zawodowych osoby niepełnosprawnej.

Wobec zaskarżonego postanowienia skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów materialnych mające wpływ na wynik sprawy, tj. ustawy o rehabilitacji, rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, iż:

- strona nie dokonała wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych albowiem nie został poniesiony bezpośrednio z konta zfron;

- zakup samochodu ciężarowego [...] nie wpływa w żaden sposób na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności i nie mieści się katalogu wydatków, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 12 e ww. rozporządzenia.

Ponadto skarżąca podniosła tez zarzut naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.).

W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie skarżąca podkreśliła, że w stanie prawnym sprzed dnia 22 lipca 2009 r. nie istniała regulacja zakazująca pokrywania z zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego lub z innych funduszów. Regulacja taka została wprowadzona dopiero rozporządzeniem z dnia 17 czerwca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zfron (Dz.U. z 2009 r., nr 107, poz. 891), które weszło w życie właśnie w dniu 22 lipca 2009 r. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi okoliczność czy wydatek został sfinansowany bezpośrednio z rachunku zfron, czy też ze środków przedsiębiorcy, a następnie "zrefundowany" ze środków funduszu, jeżeli rodzaj poniesionych wydatków mieści się w zakresie określonym rozporządzeniem, nie ma znaczenia dla możliwości ubiegania się o wydanie zaświadczenia.

Skarżąca zakwestionowała również stanowisko organu, iż zakup samochodu nie wpływa w żaden sposób na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie przyspiesza wykonywanie pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego, czy prace tę wykonuje pracownik sprawny, czy tez niepełnosprawny. Podkreśliła, że podstawowym celem ipr pracownika R. K. było zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Pracownik ten jest osobą niepełnosprawną zatrudnioną na stanowisku kierowcy. Przed zakupem samochodu [...] jeździł samochodem osobowym wykonując faktycznie pracę zaopatrzeniowca. Zakup samochodu ciężarowego pozwolił w pełni wykorzystać posiadane przez tego pracownika uprawnienia kierowcy zawodowego, w tym wykonywanie załadunku towarów i rozładunku żurawiem HDS, w który wyposażony jest zakupiony samochód. Skarżąca podkreśliła też, że wykonywanie pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zwiększyło wydajność uczestnika programu.

Zdaniem skarżącej, co potwierdzają także opinie szkolących instytucji, ipr mając na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych może odnosić się w także do zwiększenia mobilności i wydajności pracy uczestników programu. Oznacza to, że w ramach zmniejszenia ograniczeń zawodowych mieści się także takie dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, które wpływa na proces pracy, czyniąc go bardziej dostosowanym dla osoby niepełnosprawnej.

Podsumowując skarżąca podkreśliła, że zakup samochodu ciężarowego podyktowany był chęcią pełnego wykorzystania kwalifikacji pracownika objętego ipr, a nie jedynie chęcią zwiększenia wydajności pracy.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie mimo, że w części podniesione w niej zarzuty uznać należy za słuszne.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, istniejące w czasie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Należy też zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

W tym miejscu wskazać należy , iż po pierwsze istota problemu sprowadza się do tego, czy wydatek zakładu pracy chronionej na określony prawem cel, którego finansowanie może stanowić podstawę do uznania pomocy jako pomocy de minimis , musi zostać poniesiony bezpośrednio z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a więc czy w sprawie niniejszej skarżąca spółka prawidłowo dysponowała środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielenia pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, a po drugie - czy poniesiony przez nią wydatek był zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Przed odniesieniem się do występujących w sprawie problemów należy wyjaśnić, iż problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

W prawie krajowym kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 354), które z dniem 5 kwietnia 2007 r. zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis (Dz. U. Nr 187, poz. 1930). Ponadto, dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810) - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania skarżonego postanowienia

W tym miejscu warto wskazać, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania, a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2).

Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej.

Nadto należy zaznaczyć, że pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany m.in.: do prowadzenia ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu oraz przeznaczania co najmniej 15 % środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji (ust. 3 art. 33).

Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały wyszczególnione w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W przepisie tym wymieniono m.in. indywidualne programy rehabilitacji - mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w ramach których finansowane są m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (pkt 12 lit. e).

Zgodnie z ust. 2 § 2 omawianego rozporządzenia, określone rodzaje wydatków - w tym m.in., te o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, o ile nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych, stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.

Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W sytuacji gdy pomoc została udzielona w formie nadwyżki miesięcznego dofinansowania, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji (przekazanej na rachunek zfron na indywidualny program rehabilitacji) organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest podmiot udzielający tej pomocy, a więc Prezes Zarządu PFRON.

Należy też dodać, iż w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania ( §9 ust 2 rozporządzenia ).

Mając powyższe na względzie oraz spór powstały w niniejszej sprawie, Sąd w tym miejscu jednocześnie zaznacza, że w omawianym rozporządzeniu przed zmianą dokonaną z dniem 22 lipca 2009r. Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 891) nie określono trybu dysponowania środkami z zfron. Przepisy tego rozporządzenia nie zawierały bowiem żadnej dyspozycji co do sposobu wydatkowania tych środków, nie przewidywały na przykład, że środki z zfron muszą być bezpośrednio, tj. z konta bankowego środków funduszu rehabilitacji, wydatkowane na określony w przepisach cel. Rozporządzenie to w stanie prawnym obowiązującym w sprawie niniejszej wymienia jedynie rodzaje wydatków na jakie środki funduszu rehabilitacji mogą być przeznaczone.

Regulacji takich nie zawierają także pozostałe, wymienione powyżej akty prawne, w tym ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W konsekwencji Sąd stwierdza, iż w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie nie istniała regulacja zakazująca wprost pokrywania z zfron wydatków uprzednio poczynionych na wskazany w przepisach cel z bieżącego rachunku bankowego. Również wykładnia istniejących wówczas przepisów nie dawała uprawnienia do potwierdzenia zajętego przez organy orzekające w sprawie stanowiska. Przepisy prawa, które znajdowały zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu nie wskazywały sposobu przekazania środków pieniężnych, a jedynie rodzaj wydatków, na jakie środki funduszu mogły (i powinny) być przeznaczone. W tym miejscu powołać można istniejące w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych w tym wyrażony w wyroku NSA z 24 kwietnia 2010r. sygn. akt II GSK 574/09 pogląd, zgodnie z którym, "finansowanie zakupu, którego cel odpowiada prawu, z rachunku innego niż zfron, na który następnie zostają przelane środki z funduszu rehabilitacji nie oznacza braku powiązania wydatku celowego ze środkami tego funduszu. W takim wypadku nie można także uznać, że wspomniany sposób zapłaty wyłącza przyjęcie, iż cel poniesienia wydatku nie został osiągnięty środkami z określonych przychodów – środkami zgromadzonymi w ramach funduszu rehabilitacji. Innymi słowy w sytuacji, gdy finansowanie "wydatków rehabilitacyjnych", które co do zasady powinno następować bezpośrednio ze środków funduszu rehabilitacji, odbywa się w ten sposób, że najpierw wydatki te pokrywane są ze środków zgromadzonych na innym rachunku pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, a następnie odpowiednia kwota przelewana jest z rachunku bankowego funduszu rehabilitacji, nie można wykluczyć powiązania celu wydatku ze środkami funduszu rehabilitacji. Wykazanie istnienia wspomnianego powiązania należeć będzie do podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia o uznaniu pomocy jako pomocy de minimis."

Za takim stanowiskiem Sądu przemawia również zmiana w przepisach wprowadzona do rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a obowiązująca od 22 lipca 2009 r. powołanym wyżej Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz. U. Nr 107, poz. 891) zgodnie z którą dodano w § 9 powyżej omawianego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2007 r. pkt 2a, w którym to zapisano, iż nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku, o którym mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu. Taka zmiana wprowadzona do przepisów dotyczących wydatkowania środków ZFRON oznacza, iż dotychczas brak było przepisu regulującego tę kwestię.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, iż organy orzekające w niniejszej sprawie przedstawiły błędną wykładnię przepisów prawa materialnego uznając, że w każdym przypadku, gdy przedsiębiorca dokonuje wydatku nie bezpośrednio z rachunku prowadzonego na potrzeby ZFRON brak jest - już tylko z tego powodu - podstaw do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Zdaniem Sądu, w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie niniejszej brak było takich regulacji, z których wynikałby obowiązek dla pracodawcy bezpośredniego pokrywania wydatku ze środków ZFRON. Oznacza to, iż do 22 lipca 2009 r. (tj. do dnia wejścia w życie powyżej wskazanego rozporządzenia zmieniającego), skarżąca spółka mogła pokryć wydatek najpierw ze środków zgromadzonych na koncie obrotowym - podstawowym firmy, a następnie dokonać ich rekompensaty z konta prowadzonego na potrzeby ZFRON - IPR.

W tym zakresie Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w skarżonym postanowieniu.

Pomimo tego Sąd nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Uznał bowiem iż organ prawidłowo zakwestionował zasadność wydatku w sprawie, a to uzasadniało podjęcie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia.

Przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie zakupu samochodu ciężarowego marki [...] został zrealizowany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy R. K. zatrudnionego w spółce od 2 maja 1997r. na stanowisku kierowcy, wobec którego orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. W indywidualnym programie rehabilitacji wskazano, że pracownik posiada zdolność w pełnym zakresie do samodzielnego poruszania się z ograniczeniem noszenia ciężkich rzeczy schylania się, długiego stania i chodzenia. W ocenie działań programu jako proponowane wskazano co prawda rozpatrzenie innego stanowiska pracy jednakże jak wynika z dalszych zapisów wskazano jednak, że pracownik nie wymaga zmiany stanowiska pracy jak również jego dodatkowego przystosowania czy uzupełnienia. Zasadnie zatem organ wywiódł, że pracownik wykonujący pracę kierowcy, wobec którego opracowano program nie stracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, a tym samym brakuje uzasadnienia do sfinansowania zakupu samochodu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji.

W tym miejscu należy przypomnieć, iż w ramach indywidualnych programów rehabilitacji mogą zostać sfinansowane koszty mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem (§ 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r.). Zasadność poniesienia wydatku musi zatem wynikać wprost z ipr i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Natomiast z przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania indywidualnego programu rehabilitacji nie wynika, aby określony tam wydatek miał związek z niepełnosprawnością osoby, której dotyczy. Słusznie w ocenie Sądu organ wywiódł, że w rozpatrywanym przypadku zakup samochodu ciężarowego wyposażonego w skrzynię ładunkową i dźwig typu HDS nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, a jedynie może zwiększać wydajność pracy w zakładzie i nie zachodzi związek pomiędzy tym czy praca z użyciem zakupionego pojazdu wykonywana jest przez pracownika w pełni sprawnego czy też niepełnosprawnego. Nie można też przyjąć, że koszt zakupu przedmiotowego samochodu stanowi wydatek na "dostosowanie" pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zakupiony pojazd i jego standard wyposażenia poprawia komfort pracy każdego kierowcy natomiast nie stanowi on specjalistycznego czy dostosowanego do indywidualnych potrzeb osoby niepełnosprawnej wyposażenia natomiast wydatek finansowany z ZFRON musi być ściśle związany ze zmniejszaniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności danej osoby. Usprawnienia czy też zwiększenia wydajności pracy w przedsiębiorstwie nie można utożsamiać, jak słusznie podnosi organ administracyjny, ze zmniejszeniem ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracowników.

Sąd w tym zakresie w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego w sprawie. Zgadza się z organem, iż indywidualne programy rehabilitacyjne osób niepełnosprawnych nie mogą służyć do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn urządzeń i narzędzi , czy środków transportu stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością Ponadto jak wynika z zapisu § 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007r. warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny, z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów.

W konsekwencji należy uznać, iż zakup przez skarżącą w przedmiotowej w sprawie samochodu ciężarowego [...] nie stanowi działania związanego z przystosowaniem stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego na stanowisku kierowcy pracownika, natomiast , co pośrednio również wynika z raportu Komisji jest działaniem wynikającym zasadniczo z potrzeb firmy w celu przyspieszenia wykonywanej w zakładzie pracy.

W świetle powyższego należało stwierdzić, iż brak jest podstaw w sprawie do uznania, że przy wydawaniu skarżonego orzeczenia naruszono przepis § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. oraz, że bezpodstawnie odmówiono skarżącej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

W tej sytuacji mimo że jak wcześniej wskazano Sąd dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego - z przyczyn powyżej przedstawionych, to jednak uznał, iż naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a wydane w sprawie postanowienie jest zgodne z prawem.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie zakwestionował poniesiony przez skarżącą wydatek w ramach IPR - w świetle treści § 2 ust. 1 pkt 12 lit. e rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19 grudnia 2007 r. To zaś spowodowało, iż postanowienie tego organu należało uznać za zasadne.

Orzekając w sprawie organ odwoławczy oparł się na przedstawionych przez skarżącą wyjaśnieniach i złożonych przez nią dokumentach. Działając w sprawie i wydając zaskarżone postanowienie Minister Pracy nie naruszył zasad ogólnych postępowania, w tym wskazanego w skardze art. 6 kpa.

W związku z powyższym w oparciu o art. 151 p.p.s.a wobec nieuwzględnienia skargi należało orzec jak w sentencji.