Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1789/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skarg A. L. i F. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającą waloryzacji i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obr. [...] - aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], objętej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...] oraz umarzającą postępowanie w sprawie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. L. wnioskiem z dnia 5 września 2012 r., B. K., J. G., B. L., F. G., M. C. i Z. C. wnioskiem z dnia 28 marca 2013 r., B. S. wnioskiem z dnia 31 grudnia 2013 r., R. L. wnioskiem z dnia 3 stycznia 2014 r., M. M. i A. L. wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. oraz D. L. wnioskiem z dnia 26 października 2015 r. wystąpili o zwrot wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych jako działki: nr [...] z obr. [...], nr [...] z obr. [...] oraz nr [...] z obr. [...] lub o wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia tych nieruchomości.

Na podstawie informacji przekazanych przez Biuro Geodezji i Katastru w piśmie z dnia 15 stycznia 2013 r. Prezydent W. ustalił, iż: część działki nr [...] z obr. [...] wywodzi się z nieruchomości stanowiącej własność M. i B. małż. L. oznaczonej jako archiwalna działka nr [...] z obr. [...] wywłaszczonej na podstawie decyzji [...] listopada 1974 r. znak: [...]; działka nr [...] z obr. [...] uległa ona podziałowi na działki nr [...], [...], [...], [...] i [...], a następnie scalono działki nr [...], [...], [...], [...] i [...], które w ewidencji zostały oznaczone jako działka nr [...] z obr. [...], zatem działka nr [...] w obr. [...] objęta złożonym wnioskiem stanowi aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...]; działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...] objęta wnioskiem w wyniku odnowienia ewidencji gruntów w 1996 r. została oznaczona jako grunt niehipotekowany, a decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. została nabyta na własność m. W. Nieruchomość oznaczona jako archiwalna działka nr [...] z obr. [...] - będąca w posiadaniu W. L., B. D. oraz B. D. została przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...] maja 1975 r. Dawną działkę nr [...] z obr. [...] stanowi aktualnie działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...].

Organ wywodził, że nieruchomość oznaczona jako archiwalna działka nr [...] z obr. [...] została nabyta na własność Skarbu Państwa w drodze aktu notarialnego, zatem wszelkie roszczenia związane z nabyciem (wywłaszczeniem) tej nieruchomości mają charakter cywilnoprawny. W związku z powyższym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. wniosek w części dotyczącej wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną jako dawna działka nr [...] z obr. [...] został zwrócony wnioskodawcy.

Natomiast dawna działka nr [...] z obr. [...] objęta wnioskiem z dnia 5 września 2012 r. stanowi część nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...].

Powyższą decyzją wywłaszczono nieruchomość położoną przy ul. [...], stanowiącą własność spadkobierców M. L., K. G., B. S., R. L., J. L. i A. L.

Tytuł własności ustalono na podstawie aktu własności ziemi Nr [...] rep. [...] z dnia [...] czerwca 1974 r., zgodnie z którym właścicielami nieruchomości oznaczonej jako dawna działka nr [...] w obr. [...] o pow. 2729 byli M. i B. małż. L.

Z uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej wynika, iż właściciele nieruchomości – M. i B. L. nie żyli w dacie wywłaszczenia, a postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone jedynie po B. L. Zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego [...] z 1974 r. sygn. akt [...] spadek po B. L. nabyli: K. G., B. S., R. L., J. L. i A. L.

Decyzją z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...] orzekającą o wywłaszczeniu nieruchomości położonej przy [...] w W. ustalono ze strony Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] odszkodowanie na rzecz spadkobierców M. L., K. G., B. S., R. L., J. L. i A. L. z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości w kwocie 64 564 zł. Jednocześnie decyzją tą ustalono odszkodowanie w kwocie 139 604 zł na rzecz B. S. za poczynione nakłady na nieruchomości (za obiekty budowlane i rośliny).

W celu zgromadzenia całości materiału dowodowego organ I instancji podjął również próby odszukania dokumentów związanych z wywłaszczeniem w Sądzie Rejonowym [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych. Dokonując wglądu do księgi wieczystej Kw Nr [...], w której uregulowana była ww. nieruchomość na datę wywłaszczenia ustalono, iż do powyższej księgi wieczystej zostało złożone pismo Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia 19 marca 1976 r. znak: [...]. Z pisma tego wynika, iż w 1976 r. spadkobiercy M. L. w dalszym ciągu nie byli znani, dlatego sumę odszkodowania stanowiącego równowartość udziału M. L. przekazano do depozytu Sądu Powiatowego [...] Wydział I Cywilny sygn. akt [...] - stosownie do art. 27 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Prezydent W. odmówił waloryzacji i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obr. [...] - aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...], objętą decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...].

A. L. i F. G. złożyli odwołania od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n. wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacja ta może więc dotyczyć zarówno okresu pomiędzy ustaleniem wysokości odszkodowania w decyzji a ustawowym terminem wypłaty odszkodowania (jeśli odszkodowanie zostało wypłacone w terminie, a wystąpiły przyczyny waloryzacji odszkodowania), jak i okresu między datą ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji a datą wypłaty odszkodowania z opóźnieniem.

Waloryzacja służy przywróceniu ekonomicznego znaczenia odszkodowania i jest dokonywana zgodnie z art. 5 u.g.n. na podstawie wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa GUS i ogłaszanych w Monitorze Polskim.

Podkreślił, że roszczenie o waloryzację jest roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek waloryzacji jest pochodną do obowiązku zapłaty sumy głównej.

Wojewoda wywodził, że zgodnie z aktami sprawy działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...] w wyniku odnowienia ewidencji gruntów w 1996 r. została oznaczona jako grunt niehipotekowany, a decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. została nabyta na własność m. W. W myśl art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Z przepisów ww. art. 73 wynika, że właściwy wojewoda wydaje decyzję, na podstawie art. 73 ust. 1. ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. stwierdzającą nabycie mienia, co stanowi wówczas wyłączny dowód nabycia przez odpowiedni podmiot publicznoprawny z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności konkretnej nieruchomości - wyodrębnionej geodezyjnie działki o określonej powierzchni i granicach.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy uznał, że Prezydent W. słusznie umorzył postępowanie w zakresie działki nr [...], gdyż w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obr. [...] nie został wydany akt wywłaszczeniowy potwierdzający jej przejście na własność Skarbu Państwa. Nie można zatem rozpatrywać kwestii waloryzacji i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości - stosownie do art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nie zostało ustalone stosowną decyzją.

Organ wskazał, że część działki nr [...] z obr. [...] wywodzi się z nieruchomości stanowiącej własność M. i B. małż. L. oznaczonej jako archiwalna działka nr [...] z obr. [...], która została wywłaszczona na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1974 r. znak: [...] i stanowi aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obr. [...].

Wojewoda zaznaczył, że odnalezienie dokumentów związanych z wypłatą przedmiotowego odszkodowania po tak długim czasie, jaki upłynął od jego realizacji jest szczególnie utrudnione. Obowiązujące przepisy dotyczące archiwizacji dokumentów finansowo-księgowych, w tym z § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie Państwowego zasobu archiwalnego (Dz. U. nr 12, poz. 66 ze zm.) stanowiły, że materiały archiwalne, nieposiadające historycznej wartości politycznej, społecznej, gospodarczej, kulturalnej i naukowej, które utraciły znaczenie praktyczne, podlegały po upływie terminu ich przechowywania wybrakowaniu i przekazaniu na zniszczenie. Stąd dla ustalenia, czy przedmiotowe odszkodowanie zostało wypłacone szczególne znaczenie posiadają dowody pośrednie.

Zgodnie z podzielanym przez organ odwoławczy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2011 r. "Waloryzacja oznacza przerachowanie wysokości odszkodowania. Waloryzacja dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania a datą wypłaty tego odszkodowania (14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna). Uregulowania zawarte w art. 132 ust. 3 u.g.n. stanowią lex specialis w stosunku do art. 481 § 3 k.c. i w tym zakresie wyłączają ich stosowanie."

W przedmiotowej sprawie właściciele nieruchomości – M. i B. L. nie żyli w dacie wywłaszczenia, a postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone jedynie po B. L.

Organ podkreślił, że brak jest bezpośrednich dokumentów poświadczających wypłatę odszkodowania ustalonego w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia z dnia [...] listopada 1974 r. na rzecz spadkobierców M. L. i K. G., B. S., R. L., J. L. i A. L. z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości w kwocie 64 564 zł.

Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania wystąpił do Archiwum Urzędu W., Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego W., [...] Urzędu Wojewódzkiego, [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " i [...] Zarządu Rozbudowy Miasta o przesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości w tym dokumentów świadczących o wypłacie odszkodowania. Działania te nie przyniosły jednak pozytywnego rezultatu.

W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji pozyskał odpis prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego [...] Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 1975 r. zezwalającego inwestorowi na złożenie odszkodowania do depozytu sądowego. Dokument ten stanowi realizację przepisu art. 27 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (j. t. Dz. U z 1974 r. Nr 10 poz. 64).

Organ zauważył, że przez sam fakt złożenia odszkodowania do depozytu sądowego osoba zobowiązana do wypłaty odszkodowania zwalnia się ze swojego zobowiązania tak, jakby odszkodowanie to zostało wypłacone uprawnionej osobie.

Istnienie decyzji ustalającej odszkodowanie oraz jego wpłata do depozytu sądowego skutkuje również brakiem możliwości jego waloryzacji i wypłaty stosownie do art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że połowa ustalonej kwoty odszkodowania poprzez złożenie jej do depozytu sądowego została zrealizowana, na rzecz uprawnionych spadkobierców M. L.

Podkreślono, że z pisma Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] z dnia 19 marca 1976 r. wskazującego o przekazaniu części odszkodowania należnego zmarłemu M. L. do depozytu sądowego (ze względu na to, iż jego spadkobiercy w dalszym ciągu nie byli znani) nie wynika, aby istniały przeszkody do wypłaty odszkodowania w pozostałym udziale - tj. spadkobiercom B. L. Zdaniem organu pismo to jest pośrednim dowodem, wskazującym że Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] podjęła czynności zmierzające do zrealizowania decyzji poprzez wypłacenie ustalonego odszkodowania.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że K. G., B. S., R. L., J. L. i A. L. brali czynny udział w postępowaniu wywłaszczeniowo - odszkodowawczym, co potwierdzają protokół z rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej z dnia 25 września 1974 r. i oświadczeń o zrzeczeniu się odszkodowania za zabudowania i nakłady na gruncie na rzecz B. S.

Zwrócono uwagę na brak odwołania od decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia z dnia 26 listopada 1974 r., co wskazuje, że strony zgodziły się z rozstrzygnięciem podjętym w ww. orzeczeniu. Wskazano, że w aktach sprawy brak jest pism stron postępowania wzywających do wypłaty odszkodowania ustalonego tą decyzji. Podkreślono, że wnioskodawcy będący spadkobiercami stron postępowania wywłaszczeniowego nie przedstawili, choćby kopii pism lub wniosków wzywających do wypłaty ustalonego odszkodowania na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1974 r.

W ocenie Wojewody przyjąć należy, iż należne odszkodowanie zostało wypłacone spadkobiercom właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli A. L. i F. G. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2016 r.

Skarżący A. L. zarzucił zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest:

1. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. ) polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy, a w szczególności niewyjaśnienie okoliczności:

- czy w trakcie postępowania w przedmiocie wywłaszczenia oraz w chwili przekazania części kwoty odszkodowania do depozytu możliwe było ustalenie spadkobierców oraz ich aktualnego miejsca stałego pobytu;

- czy odszkodowanie zostało wypłacone uprawnionym osobom i we właściwej wysokości;

podczas gdy ustalenie tych okoliczności przez organ postępowania było możliwe oraz miało istotne znacznie dla rozstrzygnięcia w sprawie.

2. art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie zasadności przesłanek którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, tj. brak ustalenia faktu odbioru depozytu sądowego przez stronę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a tym samym naruszenie zasady budzącego zaufania obywatela do organu administracji publicznej;

3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia czy w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obr. [...] został wydany akt wywłaszczeniowy potwierdzający jej przejście na własność Skarbu Państwa, co uniemożliwia dokonanie pozostałych ustaleń faktycznych m. in. w przedmiocie zasadności wniosku o wypłacenie odszkodowania;

II. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wypłaceniu przez organ słusznego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że brak jest dowodów potwierdzających, że odszkodowanie zostało wypłacone uprawnionym osobom i we właściwej wysokości. Podniesiono, że organy nie wykorzystały wszystkich dostępnych środków dowodowych, w tym nie przesłuchały skarżących. W ocenie skarżącego niezasadne było postępowanie organu polegające na złożeniu części odszkodowania do depozytu sądowego, albowiem na początku 1976 r. znani byli spadkobiercy M. L. i możliwa była wypłata odszkodowania do ich rąk. Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji przyjąć należy, że Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] w chwili składania świadczenia do depozytu nie zbadała czy spadkobiercy M. L. są znani albo nie miała zamiaru świadczenia takiego wypłacić. Ponadto brak jest w sprawie ustalenia czy organ wezwał osoby uprawnione do odbioru świadczenia z depozytu.

W odniesieniu do umorzenia postępowania do działki nr [...], skarżący stwierdził, że było ono przedwczesne, gdyż organ powinien najpierw zbadać czy nie podlegała ona wywłaszczeniu, a w takiej sytuacji przejęcie nieruchomości z mocy prawa nie miałoby znaczenia.

Ponadto zdaniem A. L. nie nastąpiło przedawnienie roszczeń, gdyż świadczenie odszkodowawcze nie ma charakteru cywilnoprawnego.

F. G. w swojej skardze zarzucił decyzji naruszenie:

1. art. 117 – 125 k.c. w związku z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez bezpodstawne przyjęcie, że roszczenie o waloryzację i wypłatę odszkodowania uległo przedawnieniu stosownie do przepisów części ogólnej kodeksu cywilnego,

2. przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, 75, 77, 80, 86 i 107 k.p.a. poprzez:

- przekroczenie swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia domniemanie, iż spadkobiercy B. L. wypłacone zostało odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości przy ul. [...], a potwierdzenia wypłaty zostały zniszczone lub zaginęły,

- brak wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia dowodów, w szczególności pominięcie dowodu z przesłuchania w charakterze strony A. L. i B. S.,

- brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ nie daje wiary oświadczeniom A. L. i B. S., że nie otrzymali oni odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że niezasadnie organ przyjął, iż do przedawnienia odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości stosuje się przepisy prawa cywilnego. Potwierdzeniem słuszności tego stanowiska jest art. 7 noweli ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 29 września 1990 r., który nie wyłącza wypłaty odszkodowań ustalonych decyzjami wydanymi przed 10 laty licząc od daty wejścia w życie tej noweli.

Podniesiono, że z samych wniosków wynika, iż odszkodowanie nie zostało wypłacone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawę o sygn. akt IV SA/Wa 1789/16 ze skargi A. L. ze sprawą o sygnaturze akt IV SA/Wa 1790/16 ze skargi F. G. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Skarżący domagali się waloryzacji i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone działki nr [...], [...] i [...] położone przy ul. [...] w W.

W odniesieniu do działki nr [...] wniosek o waloryzację i wypłatę odszkodowania został zwrócony, albowiem ustalono, że nieruchomość ta została nabyta przez Skarb Państwa w drodze aktu notarialnego, zatem wszelkie roszczenia z tego tytułu mają charakter cywilnoprawny.

W stosunku do działki oznaczonej jako działka nr [...] organ ustalił, że w wyniku odnowienia ewidencji gruntów w 1996 r. działka ta została oznaczona jako grunt niehipotekowany. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. została ona nabyta na własność m. W. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., nr 133, poz. 872). Zgodnie z powyższym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] położona w W. przy ul. [...] nie stanowiła własności skarżących, była tak zwaną nieruchomością niehipotekowaną, czyli nieruchomością, której prawo własności nie zostało uregulowane. Skarżący, którzy już w toku postępowania administracyjnego byli reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników nie przedłożyli żadnych dokumentów wskazujących na ich prawa do tej nieruchomości. Zauważyć należy, że gdyby skarżący byli współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], także na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. przysługiwałoby im odszkodowanie. Bezpodstawne są więc zarzuty skarg podnoszące, że organ nie ustalił czy nieruchomość ta nie została wywłaszczona w 1974 r. bo wówczas skarżącym przysługiwałoby odszkodowanie. Zauważyć należy, że gdyby wywłaszczenie nastąpiło w oparciu o decyzję z 1974 r., to prawo do tej nieruchomości przysługiwałoby określonemu podmiotowi, tymczasem do dnia 1 stycznia 1999 r. (do czasu przejścia, zgodnie z art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę reformującą administrację publiczną, nieruchomość ta nie miała uregulowanego stanu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] w dniu [...] marca 1976 r. złożyła wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o pow. 2792 m2 położonej w W. stanowiącej uprzednio współwłasność M. i B. małż. L., wywłaszczonej w oparciu o decyzję z dnia [...] listopada 1974 r. Wpis do powyższej księgi wieczystej nie objął jednak działki ew.nr [...], a więc brak jest podstaw do przyjęcia, ze była ona objęta decyzją wywłaszczeniową z 1974 r. Skoro więc nieruchomość ta nie stanowiła własności skarżący to zasadnie organ administracji umorzył postępowanie dotyczące waloryzacji i wypłaty odszkodowania za jej wywłaszczenie.

Odmiennie przedstawia się zaś sytuacja w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w W. przy ul. [...]. Nieruchomość ta stanowi cześć nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1974 r.

W decyzji tej ustalono wysokość odszkodowania za nieruchomość w kwocie 64. 564 zł, a za obiekty budowlane i za rośliny w kwocie 139.604 zł. Ostatnia z kwot została przyznana na rzecz B. S., która poczyniła powyższe nakłady. Okoliczności te zostały przyznane przez uczestników postępowania. Odszkodowanie za nieruchomość zostało przyznane w ½ części na rzecz spadkobierców M. L. oraz na rzecz K. G., B. S. w 3/18 częściach i na rzecz R. L., J. L. i A. L. w 1/18 części. Zagadnieniem spornym w sprawie pozostaje czy powyższe odszkodowanie zostało wypłacone osobom uprawnionym.

Zgodnie bowiem w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. W przypadku więc braku wypłaty powyższego odszkodowania skarżącym przysługiwałoby prawo do wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania.

Organ II instancji ustalił, że świadczenie przysługujące spadkobiercą po M. L. zostało złożone na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego [...] sygn. akt [...] z dnia [...] lutego 1975 r. do depozytu sądowego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasadnie organy administracji przyjęły, że na skutek złożenia połowy sumy z tytułu odszkodowania nieruchomość świadczenie została spełnione i nie podlega wypłacie ani waloryzacji. Zgodnie bowiem z art. 470 k.c. ważne złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ma taki sam skutek jak spełnienie świadczenia. Wywody skargi A. L. dotyczące braku dowodów na wypłacenie powyższego świadczenia z depozyty sądowego do rąk osób uprawnionych nie mogą więc odnieść pożądanego przez skarżącego skutku. Spełnianie świadczenia następuję poprzez złożenia świadczenia do depozytu sądowego a nie przez jego zapłatę. Na tym zasadza się istota instytucji depozytu sądowego w przypadku spełnienia świadczenia. Podniesione w skardze okoliczności odnoszące się do art. 27 § 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64) nie zmieniają trafności oceny stanu prawnego dokonanego przez organ. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem "suma odszkodowania złożona do depozytu sądowego przechodzi na własność Państwa, jeżeli osoby uprawnione do odbioru nie podejmą jej w ciągu 5 lat od dnia doręczenia im wezwania do odbioru ze wskazaniem skutków niepodjęcia". W rozpoznawanej sprawie organ nie stwierdził przejścia powyższej sumy na rzecz Skarbu Państwa, a jedynie wywnioskował, że świadczenie zostało spełnione, a co za tym nastąpiła jego wypłata i nie podlega ono ponownej wypłacie i waloryzacji. Podnoszone w skargach okoliczności dotyczące między innymi kwestie związane z okolicznościami związanymi ze złożeniem świadczenia do depozytu sądowego nie mogą być uwzględnione chociażby z tego powodu, że organ administracji nie jest uprawniony do badania kwestii ważności złożenia do depozytu sądowego, a tym bardziej nie posiada uprawnień do kwestionowania prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 1975 r. pozwalającej do złożenia kwoty należnej spadkobiercom po M. L. do depozytu sądowego. Nadto zauważyć należy, iż zarzut ten jest sformułowany w sposób niejasny, albowiem skarżący A. L. nie kwestionuje, że w dacie wydawania postanowienia o złożeniu świadczenia do depozytu sądowego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. L. nie zostało jeszcze wydane. Natomiast powołuje się na fakt, że w chwili sporządzania przez Dyrekcję Rozbudowy Miasta [...] pisma z dnia 19 marca 1976 r. znani byli spadkobiercy po M. L. Pismo to nie dotyczy wpłaty do depozytu, a wpisu prawa własności do księgi wieczystej, który to wpis nie był uzależniony od zapłaty odszkodowania. W tym kontekście zbędne było przeprowadzanie przez Sąd dowodu z dokumentu na okoliczność miejsca zamieszkania A. L. w latach 1974 – 76.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy administracji prawidłowo ustaliły, że odszkodowanie w części przypadającej spadkobiercom po M. L. zostało wypłacone, a więc zarzuty skarg w tym zakresie są niezasadne.

W odniesieniu zaś do pozostałej części kwoty organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy przyjął, że należność ta została wypłacona uprawnionym osobom. Brak jest jednak w aktach sprawy dowód świadczącym wprost o wypłacie tego świadczenia. Organy zwróciły się o nadesłanie dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia do Archiwum Akt Nowych, Archiwum Urzędu Miasta W., Archiwum Państwowego W., [...] Urzędu Wojewódzkiego, [...] Spółdzielni Budowalno – Mieszkaniowej "[...]",[...] Zarządu Rozbudowy Miasta, Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym dla [...]. Powyższe działania nie pozwoliły jednak na zgromadzenie pełnej dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zasadnie przyjęto, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż należność ta została wypłacona. Zauważyć należy, że Dyrekcja Rozbudowy Miasta [...] zwróciła się do Sądu Rejonowego z wnioskiem o zezwolenie złożenia odszkodowania w części należnej spadkobiercom M. L. do depozytu sądowego. Z wniosku z dnia 19 marca 1976 r. o dokonanie wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych wynika, że kwota ta została do depozyty sądowego wpłacona. Okoliczność ta wskazuje, że wbrew zarzutom skargi Dyrekcja zamierzała zapłacić należną kwotę. Brak jest w takiej sytuacji podstaw aby twierdzić, że przy wystąpieniu problemów z przyjęciem przez pozostałe osoby uprawnione należnej części odszkodowania Dyrekcja nie objęłaby jej wnioskiem o złożenie do depozytu sądowego.

Zasadnie też zauważyły organy, że wysokość odszkodowania nie była w sprawie sprawą sporną, a strony, w tym A. L., brały czynny udział w postępowaniu. Świadczy o tym fakt braku złożenia odszkodowania, jak i okoliczność złożenia przez uczestników postępowania dotyczącego wywłaszczenia zgodnych oświadczeń, że należność z tytułu nakładów na nieruchomość przysługuje B. S. Dokonując takiej oceny organ nie naruszył treści art. 80 k.p.a. Słusznie zaś przyjął, że całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na fakt zapłaty odszkodowania w całości. Nie można przychylić się do stanowiska zawartego w skargach, że brak dokumentacji o wypłacie nie może działać na niekorzyść skarżących, albowiem brak zachowania takiej dokumentacji po ponad 40 latach nie może też stanowić podstawy do wypłaty odszkodowania, zwłaszcza, gdy z okoliczności sprawy wywnioskować można, że takie odszkodowanie zostało zapłacone.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skarg wywodzące, że w sprawie został naruszony art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy bowiem w sposób wyczerpujący zgromadziły cały materiał dowodowy. Sprzeczne z aktami sprawy są twierdzenia skarżących o nie przesłuchaniu w sprawie stron postępowania na okoliczność braku wypłaty odszkodowania. W aktach sprawy znajdują się bowiem protokoły z przesłuchań, w tym A. L. i F. G. A. L. stwierdził, że wywłaszczeniem nieruchomości zajmowali się jego rodzice i nic nie jest mu wiadomo na temat wypłaty odszkodowania. F. G. zaś swoją wiedzę opierał na informacjach pochodzących od matki. B. S. oświadczyła, że nie pamięta aby wypłacono jej takie odszkodowanie. Zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia tego dowodu są niezasadne. Wbrew zarzutom skargi zasadnie organ nie oparł się jedynie na twierdzeniach wnioskodawców o braku wypłaty odszkodowania. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że twierdzenia te winny być jedynym właściwym miernikiem ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Zauważyć bowiem należy, że wnioski opiewały na wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], która została sprzedana w drodze umowy cywilnoprawnej, jak i za działkę nr [...], która nie stanowiła własności wnioskujących, ani ich poprzedników prawnych.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie narusza art. 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. albowiem zawiera wszelkie niezbędne elementy w tym szczegółowe wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi F. G. dotyczące naruszenia przez organ art. 117 – 125 k.c. Wbrew bowiem twierdzeniom skarg organ odwoławczy nie przyjął, że w sprawie nastąpiło przedawnienie. Organ odwoławczy podzielił bowiem zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OW 203/11, iż odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego nie zmienia charakteru roszczenia odszkodowawczego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości z administracyjnego na cywilny.

Podstawą odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania nie była instytucja przedawnienia, a ustalenie okoliczności, że odszkodowanie to zostało zapłacone.

Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargi zostały oddalone.