Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 62/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust.1 pkt.3, art. 2 ust.1, art. 3 ust. 1 i ust. 5, art. 5 ust.1 pkt.2
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 737
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2019r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

B D (strona, skarżąca, podatnik) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]" r. w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2019 r.

Z akt sprawy wynika, że B D złożyła w Urzędzie Miasta O ("[...]"r.) informację w sprawie podatku od nieruchomości. Jako podstawę opodatkowania wykazała grunty związane z prowadzaniem działalności gospodarczej bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków "[...]" m2 oraz budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej "[...]" m2. Na skutek przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z "[...]" r. Prezydent O wymierzył stronie podatek od nieruchomości na 2018r. Jako podstawę opodatkowania przyjął budynki związane z działalnością gospodarczą "[...]" m2, grunty związane z działalnością gospodarczą "[...]" m2. Organ w podstawie opodatkowania uwzględnił udział w częściach wspólnych budynku w wysokości "[...]" m2. Decyzja ta stała się ostateczna.

Decyzją z "[...]" r. Prezydent O wymierzył stronie podatek od nieruchomości na 2019 r. w kwocie "[...]" zł. Organ w podstawie opodatkowania uwzględnił udział w częściach wspólnych budynku wynoszący "[...]" m2. Strona zaskarżyła tę decyzję zarzucając naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U 2019.1170 t.j. z dnia 2019.06.25, dalej jako u.p.o.l.), przez błędne zastosowanie i opodatkowanie według najwyższej stawki podatku części wspólnych budynku. Strona podała, że części wspólne budynku stanowiące przedmiot opodatkowania służą wyłącznie właścicielom lokali mieszkalnych i nie pozostają w związku z prowadzoną w lokalu strony działalnością gospodarczą. Z tego względu części wspólne budynku powinny być opodatkowane z zastosowaniem stawki dla budynków mieszkalnych.

Decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako organ, SKO) uchyliło decyzję Prezydenta O i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że nieprawidłowo organ I instancji uznał, że części wspólne budynku przynależne do lokalu użytkowego znajdujące się w budynku mieszkalnym, nie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, należy traktować jak związane z tą działalnością. SKO wskazało, że postępowanie należy uzupełnić i zbadać, czy części wspólne budynku zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem SKO części wspólne budynku można opodatkować z zastosowaniem najwyższej stawki podatkowej jedynie wówczas gdy są zajęte na prowadzoną działalność gospodarczą. Decyzją z "[...]"r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent O wymierzył stronie podatek od nieruchomości na 2019 r. w kwocie "[...]" zł. W uzasadnieniu organ podał, że dla zastosowania właściwej stawki podatku, dla przynależnych do samodzielnego lokalu udziałów w częściach wspólnych budynku oraz udziałów w gruncie, nie ma znaczenia sposób wykorzystywania części wspólnych budynku lub gruntu, lecz sposób wykorzystywania lokalu. Organ uznał, że nie ma znaczenia, że części wspólne nie są faktycznie wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ I instancji podkreślił, że skoro lokal niemieszkalny jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej to także nierozerwalnie związane z tym lokalem udziały w gruncie i częściach wspólnych budynku z mocy prawa tworzą całość i jako całość podlegają opodatkowaniu według tej samej stawki podatkowej. Utrzymując powyższą decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazało, że B. D. jest właścicielką lokalu użytkowego, znajdującego się w budynku mieszkalnym (w O.). W budynku tym znajdują się lokale mieszkalne i lokale użytkowe oraz związane z nimi części wspólne. Powierzchnia użytkowa lokalu będącego w posiadaniu strony wynosi "[...]" m2. Strona posiada udział w prawie własności działki oraz w nieruchomości wspólnej wynoszący"[...]". W związku z tym udział strony w prawie własności gruntu wynosi "[...]" m2 (powierzchnia całkowita gruntu "[...]" m2), a udział strony w nieruchomości wspólnej wynosi "[...]" m2 (powierzchnia całkowita części wspólnych nieruchomości "[...]" m2). Organ wskazał, że części wspólne nieruchomości stanowią korytarze pięter mieszkalnych oraz 3 hale garażowe i spełniają one przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, zgodnie z którym nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie ma zatem wątpliwości, że powierzchnia "[...]" m2 stanowi udział w części wspólnej nieruchomości.

Organ powołując przepisy art. 1a ust.1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust.1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. stwierdził, że sporny lokal jest lokalem użytkowym związanym z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą i dlatego winien być opodatkowany najwyższą stawką podatkową. Organ podkreślił, że istotą sporu jest czy części wspólne budynku (odpowiadające udziałowi strony – "[...]" m2 ) powinny zostać opodatkowane najwyższą stawką podatku od nieruchomości. Organ II instancji podkreślił, że w świetle ustawy o własności lokali, zadeklarowane części wspólne budynku oraz udział w gruncie jako udział w nieruchomości wspólnej są prawem związanym z własnością lokalu użytkowego. Prawidłowo zatem organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że udział w gruncie i w częściach wspólnych budynku dzielą byt prawny nabytych lokali w zakresie prawa własności przysługującego stronie. W związku z tym części wspólne budynku związane z lokalem strony winny być opodatkowane stawką jak od budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem SKO decydujące znaczenie dla takiej klasyfikacji ma fakt, że przedmiotowe lokale użytkowe należą do strony posiadającej status przedsiębiorcy. Jest to okoliczność wystarczająca, wyczerpuje ona bowiem ustawowe znamiona definicji przewidzianej w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Organ podkreślił, że bez znaczenia pozostaje sposób użytkowania, czy nieużytkowanie części wspólnych przez stronę, gdyż sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę determinuje opodatkowanie takiej nieruchomości stawką najwyższą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie, polegające na opodatkowaniu według najwyższej stawki podatku, właściwej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, części wspólnych budynku mieszalnego, związanych z wyodrębnionymi lokalami skarżących, w sytuacji, gdy części wspólne budynku służą wyłącznie właścicielom lokali mieszkalnych - mają ściśle mieszkalny charakter (korytarze prowadzące do lokali mieszkalnych, miejsca postojowe w 3 halach garażowych) i nie pozostają w związku z prowadzoną w lokalach skarżącej działalnością gospodarczą, tym samym części wspólne budynku powinny być opodatkowane z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków mieszkalnych;

2. art. 3 ust. 5 u.p.o.l. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że na gruncie prawa podatkowego udział w częściach wspólnych budynku oraz udział w gruncie, związane z wyodrębnionym lokalem użytkowym, dzielą jego byt w zakresie stawki opodatkowania, w sytuacji, gdy przepis ten dotyczy wyłącznie zakresu opodatkowania nieruchomości wspólnej ciążącym na właścicielu wyodrębnionego lokalu, a nie ma zastosowania do odpowiedniej stawki podatku;

3. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji wskazują na mieszkalny charakter nieruchomości wspólnej - grunty przy Al. S w ewidencji zostały sklasyfikowane jako B- tereny mieszkaniowe, zabudowane budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a budynek oznaczono w ewidencji, jako mieszkalny;

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że podlegające opodatkowaniu części wspólne w postaci korytarzy prowadzących do lokali mieszkalnych oraz 3 hale garażowe spełniają funkcję wyłącznie mieszkalną. Skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego lokalu użytkowego. W budynku jest "[...]" lokali mieszkalnych i "[...]" lokali o charakterze handlowo-usługowym, z tym, że korytarze oraz miejsca postojowe w halach garażowych są związane funkcjonalnie jedynie z "[...]" lokalami mieszkalnymi. Dlatego też korytarze i hale garażowe, jako części wspólne, których przeznaczenie wiąże się z realizacją potrzeb mieszkaniowych i nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny być opodatkowane według stawki dla budynków mieszkalnych. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw prawnych do opodatkowania ściśle "mieszkalnych" części wspólnych budynku podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla lokali, w których się prowadzi działalność gospodarczą. Nie można podzielić stanowiska Kolegium, że z przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l. wynika, że w przypadku części wspólnych nieruchomości, należy stosować stawkę opodatkowania właściwą dla lokalu. Przepis ten normuje jedynie zakres opodatkowania części wspólnych, natomiast nie stanowi o tym, jaki wymiar podatku powinien być zastosowany. Zgodnie z przepisami prawa cywilnego udział w częściach wspólnych dzieli byt wyodrębnionego lokalu, z którym jest związany ten udział. Jednakże przedmiotowa teza nie ma zastosowania w sferze prawa podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są bezzasadne.

Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie związana jest z określeniem stawki opodatkowania części wspólnej nieruchomości, związanej z wyodrębnionym lokalem użytkowym. Zdaniem strony części wspólne nie powinny być opodatkowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast zdaniem organów podatkowych części wspólne budynku związane z lokalami winny być opodatkowane stawką jak od budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Stosownie do art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz od części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737) ciąży na właścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w nieruchomości wspólnej.

Mając powyższe regulacje na uwadze wskazać należy, że w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wprowadzono warunku faktycznego wykorzystania budynku (jego części) czy też gruntu na cele związane z działalnością gospodarczą. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków lub gruntów skutkuje uznaniem tego rodzaju nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zasada ta nie dotyczy jedynie budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l.), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że przedmiotowy lokal należący do skarżącej, chociaż znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym jest lokalem użytkowym, dla którego na rzecz strony ustanowiono odrębną własność. Wymieniony lokal użytkowy został opodatkowany stawką jak dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Decydujące znaczenie dla takiej klasyfikacji miał bowiem fakt należenia przedmiotowego lokalu użytkowego do przedsiębiorcy, a nie jego położenie w budynku mieszkalnym. Podkreślić należy, że art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. nie wskazuje, iż w budynkach mieszkalnych posiadanie przez przedsiębiorcę pomieszczeń niemieszkalnych, bez ich faktycznego zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej, nie uprawnia do stosowania najwyższej stawki podatkowej. Z przepisu tego wynika natomiast, iż objęte zostały nim (a tym samym najwyższą stawką podatkową) dwie kategorie "budynków lub ich części":

a) związane z działalnością gospodarczą (czyli będące w posiadaniu przedsiębiorcy, niezależnie od tego, czy jest w nich prowadzona działalność gospodarcza),

b) budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Lokal użytkowy jako odrębny przedmiot własności w większej całości (budynku mieszkalnym) z własną księgą wieczystą nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych ani ich części, gdyż nie sposób zaliczyć go do obiektów tego rodzaju. Wskazać również należy, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Podkreślić należy, że skoro skarżąca nabyła lokal użytkowy, z którym w sposób immamentny związany jest udział we współwłasności działki gruntu oraz w części wspólnej budynku to grunt i części wspólne są opodatkowane stawką podatku odpowiadającą stawce dla danego lokalu użytkowego, stawką jak od gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Stosownie do art. 3 ust 1 ustawy o własności lokali w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. W myśl ust.2 art. 3 ww. ustawy, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Udział właściciela samodzielnych lokali niewyodrębnionych w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej tych lokali wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi.

Podkreślić należy, że przedmiotowy lokal stanowi odrębną nieruchomości i skarżąca nie mogłaby nabyć samego lokalu użytkowego/lokali użytkowych, a w konsekwencji ww. udział gruntu oraz udział w części wspólnej budynku dzielą byt prawny tego lokalu. Zakupiony przez skarżącą lokal użytkowy wraz z udziałem we współwłasności działki gruntu oraz w części wspólnej budynku tworzy w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie w aspekcie cywilistycznym jest niedopuszczalne, a z punktu widzenia podatkowego miałoby sztuczny charakter. Skoro brak było podstaw do opodatkowania lokali użytkowych stawką podatku jak dla budynków mieszkalnych, mimo, że ww. lokale są położone w takim budynku to tym samym brak było podstaw do opodatkowania udziału w gruncie, w częściach wspólnych budynku związanych z tym lokalem stawką jak dla budynków mieszkalnych.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził tego rodzaju nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2019.2325 ze zm.) oddalił skargę.