Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 100/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 2, art. 2 pkt 19, art. 2 pkt 20, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 7 ust. 3, art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1851
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 6 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...], nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania M.K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z [...]. znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy M.K. wnioskiem z dnia 20 maja 2016 r. zwróciła się do MGOPS w K. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie J. K. oraz na kolejne dzieci A. K. i A. K. .

Decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 2 pkt 11, art. 4, art. 5, art. 10. art. 13, art. 25, art. 27 ust. 3, art. 28 i art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195) przyznał M.K. : pkt 1 - świadczenie wychowawcze na A. K. a w kwocie 500 zł na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r.; pkt 2 - świadczenie wychowawcze na A. K. w kwocie 500 zł na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r.; pkt 3 - świadczenie wychowawcze na J. K. w kwocie 500 zł na okres od 01.04.2016 r. do 30.09.2017 r.

Po wszczęciu w dniu 13 września 2017 r. z urzędu postępowania w sprawie ustalenia zasadności pobierania świadczenia wychowawczego na córkę J. K. , Burmistrz K. decyzją z dnia [...]., działając na podstawie art. 27 ust. 1 oraz art. 2 pkt 11, pkt 19 lit. a, c, e, pkt. 20 lit. c, art. 10 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 z późn.zm.) – dalej w skrócie "ustawa": uchylił od 01.07.2017 r. świadczenie wychowawcze na dziecko J.K. (pkt 1); pkt 1-2 decyzji z dnia [...] nr [...] pozostawił bez zmian (pkt 2).

W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dochód rodziny z 2014 r. wynosił 50.777,33 zł. Na dochód ten składał się dochód M.K. w kwocie 19.723,65 zł oraz jej męża w kwocie 31.053,68 zł. Dochód wnioskodawczyni uznano za dochód utracony z tytułu nabycia prawa do urlopu wychowawczego. Dochód męża uznano za dochód utracony z tytułu wyrejestrowania działalności gospodarczej i utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Strona w dniu 3 sierpnia 2017 r. poinformowała organ, że zatrudnienie męża w Spółka A. z o.o. ustało z dniem 30 kwietnia 2017 r., natomiast od 4 maja 2017 r. podjął on zatrudnienie w Spółki B z o.o. uzyskując za czerwiec 2017 r. wynagrodzenie w wysokości 4.601,04 zł. Organ I instancji uwzględniając nową sytuację dochodową rodziny wyliczył, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 920,21 zł (4.601,04 zł : 5 osób) i przekracza ustawowe kryterium dochodowe w kwocie 800 zł.

W odwołaniu od tej decyzji M.K. wniosła o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę J. Jej zdaniem organ naruszył przepisy postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego. Ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na jednego członka rodziny uwzględnił dochód uzyskany przez męża wyłącznie z jednego miesiąca przyjmując, że wynagrodzenie będzie co miesiąc w takiej samej wysokości. Tymczasem mąż otrzymuje wynagrodzenie w różnej wysokości i biorąc pod uwagę czerwiec, lipiec i sierpień 2017 r. kryterium dochodowe nie zostało przekroczone. W umowie o pracę stałą kwotą jest wyłącznie wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3.600 zł, natomiast pozostałe składniki uzależnione są od wykonania planu na dany miesiąc. Zdaniem strony dla uwzględnienia danego dochodu niezbędne jest jego uzyskiwanie w dacie przyznania świadczenia, o czym stanowi art. 7 ust. 3 ustawy. Do odwołania załączyła umowę o pracę T. K. a zawartą z Spółką B. z o.o. oraz zaświadczenie pracodawcy o zarobkach za miesiące VI-VIII 2017 r.

Powołaną na wstępie decyzję z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1, art. 4, art. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 z późn.zm.) – dalej w skrócie "ustawa", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przywołało brzmienie art. 27 ust. 1, art. 5 ust. 3, art. 2 pkt 2 ustawy, a następnie stwierdziło, że katalog przesłanek uzasadniających weryfikację decyzji administracyjnych w zakresie przyznanych świadczeń ma charakter zamknięty, a więc tylko wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności daje organowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego i jeżeli udowodnione zostanie wystąpienie którejś z tych przesłanek wydaną wcześniej decyzję można zmienić lub uchylić. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji uznał, że zastosowanie znajduje przesłanka dotycząca zmiany sytuacji dochodowej, co wymagało analizy i porównania uzyskiwanych w rodzinie dochodów. Według SKO w okresie trwającym od 01.04.2017 r. do 30.09.2017 r. prawo do świadczenia wychowawczego ustala się na podstawie dochodu rodziny z 2014 r.

Z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że dochodem rodziny z 2014 r. były dochody wnioskodawczyni oraz jej męża podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

M.K. uzyskała dochód w wysokości 19.917,79 zł z tytułu zatrudnienia, natomiast jej mąż T. K. uzyskał dochód w wysokości 31.159,54 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz świadczenia rehabilitacyjnego. Dochód męża strony jest dochodem utraconym w całości z tytułu wyrejestrowania z dniem 13.11.2015 r. działalności gospodarczej oraz utratą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Po roku kalendarzowym sytuacja rodzinna uległa zmianie, ponieważ T.K. z dniem 08.01.2016 r. podjął zatrudnienie w Spółce A. z o.o. uzyskując za luty 2016 r. dochód w wysokości 2.356,87 zł. Łączny przeciętny miesięczny dochód rodziny stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego wynosił 3.980,04 zł, co na osobę stanowi 796,01 zł i uprawniał do przyznania świadczenia. Z dniem 18.08.2016 r. M.K. utraciła dochód z 2014 r. uzyskując prawo do urlopu wychowawczego, jednakże okoliczność ta nie wpłynęła na ustalone prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

W dniu 03.08.2017 r. strona zawiadomiła organ I instancji o zmianie sytuacji dochodowej rodziny przedstawiając na tę okoliczność świadectwo pracy T. a K. a ze Spółki A z o.o. potwierdzające ustanie z dniem 30 kwietnia 2017 r. zatrudnienia oraz umowę o pracę zawartą pomiędzy T.K. a Spółką B z o.o. na czas nieokreślony, począwszy od 04.05.2017 r. Powyższe okoliczności uprawniały organ I instancji do weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście regulacji art. 2 pkt 19 lit. c ustawy (utraty dochodu), art. 2 pkt 20 lit. c (uzyskania dochodu) i art. 7 ust. 3 ustawy. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za czerwiec 2017 r. T. K. uzyskał dochód w wysokości 4.601,04 zł i jest to jedyny dochód rodziny. Mając na uwadze nową sytuację dochodową rodziny M.K. , dochód rodziny w przeliczeniu na osobę od 01.06.2017 r. wynosi 920,21 zł (4.601,04 zł : 5 osób) i przekracza ustawowe kryterium dochodowe w kwocie 800 zł uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Jak wskazuje art. 18 ust. 6 ustawy, w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Zatem, w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w czerwcu 2017 r., świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko w rodzinie nie przysługuje od lipca 2017 r. Przedstawione okoliczności uzasadniały zastosowanie art. 27 ust. 1 ustawy skutkujące uchyleniem ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] w części dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na J. K. . Zatem ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jednocześnie Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdziło, że dochód rodziny został ustalony poprawnie, natomiast sformułowanie "jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego" nie odnosi się do zmiany wysokości poszczególnych składników wynagrodzenia (np. zmiennej wysokości premii), lecz dotyczy źródła dochodu, jakim jest wynagrodzenie za pracę, które może zostać utracone tylko wskutek rozwiązania umowy

o pracę. Ustawodawca pod pojęciem utraty dochodu definiuje utratę zatrudnienia, a nie zmianę poszczególnych jej składników.

Powyższą decyzję Kolegium, M.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi domagając się: pkt 1 - zmiany zaskarżonej decyzji, poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę J. K. , pkt 2 - zasądzenia wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od 01.09.2017 r. do 30.09.2017 r. w kwocie po 500 zł za każdy miesiąc i przekazanie tego świadczenia na konto bankowe skarżącej, pkt 3 - zasądzenia wypłaty ustawowych odsetek od zaległości począwszy od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty, pkt 4 - zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, ewentualnie pkt 5 - uchylenia decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 5 ust. 3 ustawy, a tym samym uniemożliwienie nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na córkę J.K. w okresie od dnia 01.07.2017 r. do dnia 30.09.2017 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. skarżąca poparła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) – przywoływanej dalej tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z powyższym sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną poddanej kontroli sądu decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w tym art. 27 ust. 1, stanowiący, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.

Uregulowany w powołanym przepisie katalog przesłanek weryfikacji ostatecznych decyzji przyznających świadczenie wychowawcze ma charakter zamknięty. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że brzmienie przywołanego wyżej art. 27 ust. 1 ustawy jest tożsame z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1253 z późn.zm.), zatem wypracowane na tle art. 32 ust. 1 u.ś.r. poglądy judykatury pozostają niewątpliwie aktualne na tle problematyki świadczeń wychowawczych. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że decyzja zmieniająca lub uchylająca przyznane świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje więc zmianę lub uchylenie dotychczasowych uprawnień danej osoby, jednak może ona wywierać skutki ex tunc, czyli na przyszłość (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 16 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 15/15 - Lex nr 2106413, 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 196/16 - Lex nr 2401687 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 976/16 - Lex nr 2195968, Poznaniu z dnia 25 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 451/17 – Lex nr 2398014, Kielcach z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 476/17 – Lex nr 2361500).

Skoro więc decyzja wydawana w trybie art. 27 ustawy wywołuje skutki od chwili jej wydania na przyszłość, to datą utraty uprawnienia do świadczenia wychowawczego przez skarżącą winna być data wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

W rozpoznawanej sprawie organy prowadzące postępowanie za podstawę weryfikacji ostatecznej decyzji z dnia [...] przyznającej skarżącej świadczenia wychowawcze na dzieci A., A. i J. w trybie art. 27 ust. 1 ustawy, przyjęły przesłankę zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, wynikającą z faktu uzyskania przez męża w miesiącu czerwcu 2017 r. dochodu w wyższej kwocie wynikającej z przyznanej mu premii za miesiąc maj 2017 r. W rezultacie, po uwzględnieniu tak ustalonej przez organy nowej sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, tj. dochodu uzyskanego w przeliczeniu na osobę w rodzinie od 1 czerwca 2017 r., organy przyjęły, że nastąpiło przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego w kwocie 800 zł, uprawniającego do pobierania świadczenia wychowawczego.

Stanowisko organów obu instancji w tej kwestii jako wadliwe nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 i 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (czyli matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka), w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W świetle art. 7 ustawy dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu zdefiniowanych w art. 2 pkt 19 i pkt 20. Jednocześnie z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 2 pkt 2 ustawy) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy sąd w pełni podziela, podkreśla się, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, do obliczanego dochodu dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, przy czym odnośnie wysokości owego miesięcznego dochodu bierze się pod uwagę wysokość uzyskaną w miesiącu następnym po miesiącu,

w którym nastąpiło uzyskanie dochodu; ponadto ustawodawca zastrzegł, że takiego "dodania" dokonuje się, jeżeli dochód "uzyskany" jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Istotą przepisu art. 7 ust. 3 ustawy jest "uzyskiwanie dochodu", nie zaś sam fakt zatrudnienia, a warunkiem jego zastosowania jest ponadto warunek tożsamości dochodu "uzyskanego" z dochodem uzyskiwanym w trakcie okresu świadczeniowego. Ustawodawca zakłada bowiem doliczenie wyłącznie dochodu długotrwale uzyskiwanego. Zatem, przyjęta przez ustawodawcę zasada kontynuacji eliminuje możliwość powiększenia dochodu o dochód uzyskany w przypadku, gdy nie jest on już uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 596/17 – Lex nr 2417429, Rzeszowie z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 878/17 – Lex nr 2400776, Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 139/17 – Lex nr 2350170, Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 403/17 - Lex nr 2425317, Krakowie z dnia: 6 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1178/17 – Lex nr 2415791, 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1325/16 – Lex nr 2220447, 24 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1303/16 – dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1320/16 – Lex nr 2278620, Łodzi z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 902/16 – Lex nr 2187916 oraz 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 758/16 - dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przekonaniu sądu przyjęcie stanowiska przeciwnego, prezentowanego przez organ i w rezultacie jednorazowe doliczenie kwoty dochodu uzyskanego w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, decydowałoby w sposób znaczący o przyznaniu takiego świadczenia i pozbawiałoby wsparcia rodzinę o stosunkowo niskich dochodach. Praktyka taka stałaby w sprzeczności z art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącym, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy niniejszej sąd nie podzielił zapatrywań organów obu instancji jakoby uzyskana jednorazowo w miesiącu czerwcu 2017 r. kwota dochodu w wysokości 4.601,04 zł przesądzała o braku podstaw do przyznania świadczenie wychowawczego na córkę J. i konsekwencji uzasadniała prezentowane przez organy stanowisko wskazujące na zmianę sytuacji dochodowej rodziny skarżącej skutkującą uchyleniem decyzji z dnia [...] od dnia 1 lipca 2017 r. Uchylenie wspomnianej decyzji będące wynikiem jej weryfikacji w trybie art. 27 ust. 1 ustawy, od dnia 1 lipca 2017 r. w przypadku uzyskania jednorazowej kwoty dochodu (powiększonego o kwotę premii uzyskanej wraz z wynagrodzeniem męża skarżącej za miesiąc czerwiec 2017 r.) wynika z niewłaściwej wykładni art. 7 ust. 3. Przy interpretacji art. 7 ust. 3 ustawy organy orzekające pominęły niewątpliwie końcowe sformułowanie w nim zawarte, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Oznacza to, że dochód uzyskany w czerwcu 2017 r. mógłby rzutować na sytuację dochodową rodziny, gdyby był uzyskiwany w dalszym ciągu od 1 lipca 2017 r., a taka sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Owa premia, która została zaliczona do dochodu męża skarżącej za czerwiec 2017 r., nie ma charakteru stałego, a - jak podnosiła skarżąca - zależy od wykonania planu na dany miesiąc i może być przyznana bądź też nie przez pracodawcę. Oznacza to, że organy nie uwzględniając powyższej okoliczności dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy, co w konsekwencji skutkuje także naruszeniem art. 27 ust. 1 ustawy w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Na podstawie bowiem błędnej wykładni art. 7 ust. 3 ustawy, organy uznały, iż w sprawie wystąpiła przesłanka zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, uprawniająca do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. w trybie art. 27 ust. 1 ustawy.

Zdaniem sądu dochód uzyskany w jednym miesiącu w ogóle nie wpływa na prawo do świadczenia wychowawczego, natomiast uzyskany na okres dłuższy, będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania.

W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji bez większej refleksji przyjęły, że skoro mąż skarżącej uzyskał jednorazowo wyższy dochód, to automatycznie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie trybu z art. 27 ust. 1 ustawy. W rezultacie stan faktyczny sprawy niniejszej nie został dostatecznie ustalony, co skutkuje naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które niewątpliwie ma istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracyjny zastosuje się do powyższej oceny prawnej, przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanki zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie, rozważając przy tym zwłaszcza kwestię zasadności weryfikacji decyzji z dnia [...] w trybie art. 27 ust. 1 ustawy, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z regulacją art. 107 § 3 k.p.a., stosownie do uregulowań zawartych w art. 153 p.p.s.a.

Odnosząc się w tym miejscu do wniosków skargi dotyczących możliwości przyznania przez sąd świadczenia wychowawczego oraz zasądzenia odsetek, wyjaśnić należy, iż sąd nie posiada kompetencji do wydawania decyzji w sprawie świadczenia wychowawczego i ewentualnych odsetek w zastępstwie organów administracyjnych. Rola sądu administracyjnego, o czym była mowa na wstępie rozważań ograniczona jest do kontroli zgodności z prawem wydanych przez organ decyzji administracyjnych. W realiach sprawy niniejszej przeprowadzona przez sąd kontrola legalności decyzji Kolegium wykazała istotne naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, stwierdzone zaś uchybienia obligowały sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji.

W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

IB