Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 39/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 6c
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Odstępuje od zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania w całości.


UZASADNIENIE

Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...],utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydaną w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 60.825,00 zł z tytułu sprzedaży w dniu [...] lutego 2009 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu i usytuowanego na tym gruncie budynku stanowiącego odrębną nieruchomość.

W sprawie wystąpił następujący ustalony przez organy stan faktyczny.

W dniu [...] lutego 2009r. skarżąca dokonała sprzedaży za kwotę 1.564.000,00 zł prawa użytkowania wieczystego gruntu i usytuowanego na tym gruncie budynku niemieszkalnego - usługowego stanowiącego odrębną nieruchomość położonego w [...], które w całości nabyła w roku 2008 w drodze podziału majątku wspólnego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec niej postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, po przeprowadzeniu którego decyzją z dnia [...] września 2015r. nr [...] określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za2009r. w kwocie 60.825,00 zł.

W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, iż wyrokiem z dnia [...] stycznia 2006r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy orzekł separację skarżącej i J.K.. Po uprawomocnieniu się tego wyroku skarżąca złożyła wniosek o podział majątku wspólnego, w którym m.in. zgłosiła żądanie aby do majątku wspólnego małżonków zaliczyć nieruchomość zabudowaną budynkiem biurowym, położoną w [...] pomimo, że w akcie notarialnym nabycia działki zapisano, iż mąż J.K. nabył ją z majątku odrębnego i tylko on został wpisany w księdze wieczystej jako właściciel. Skarżąca uzasadniła żądanie tym, że nieruchomość została nabyta w czasie trwania związku małżeńskiego, a małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział Cywilny dokonał podziału majątku dorobkowego małżonków K.. Ustalając wartość majątku podlegającego podziałowi w łącznej wysokości 1.584.965 zł dokonał podziału w ten sposób, iż przyznał skarżącej składniki opisane w postanowieniu w pkt 1, 2, 3 (w tym przedmiotową nieruchomość o wartości jednego miliona złotych) o łącznej wartości 1.210,00 zł, natomiast J.K. składniki w pkt 4-10 o łącznej wartości 374.965 zł. Ponadto Sąd zasądził od Z.K. na rzecz J.K. tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym kwotę 265.000 zł.

Postanowienie uprawomocniło się z dniem 18 kwietnia 2008r.

Oceniając powyższe organ podatkowy I instancji stwierdził, iż nieruchomość położoną w [...] skarżąca nabyła:

- w czasie trwania związku małżeńskiego, w udziale 1/2 odpowiadającemu udziałowi w majątku wspólnym, na podstawie umowy sprzedaży J.K. w dniu [...] października 2000r. prawa wieczystego użytkowania działki (akt notarialny Rep. A nr [...]),

- w czasie trwania związku małżeńskiego, w udziale 1/2 odpowiadającemu udziałowi w majątku wspólnym, w związku z wybudowaniem na przedmiotowym gruncie budynku biurowego, który został oddany do użytkowania w dniu [...] grudnia 2001r. (decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...]),

- w drodze podziału majątku dorobkowego, w udziale przekraczającym udział w majątku wspólnym, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...].

Po przeprowadzeniu analizy postanowienia o podziale majątku dorobkowego:

wartości całego dzielonego majątku, wartości otrzymanego przez skarżącą majątku oraz wartości spłat na rzecz współmałżonka, organ I instancji wyliczył, iż udział skarżącej w każdym prawie i każdej rzeczy wzrósł o 34,51% w stosunku do udziału jaki przysługiwał jej w majątku wspólnym. W konsekwencji stwierdził, iż część przychodu z tytułu sprzedaży nieruchomości nabytej w wyniku ww. orzeczenia, odpowiadająca temu powiększonemu udziałowi o 34,51%, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do kosztów nabycia nieruchomości organ zaliczył 34,51% kosztów sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...] października 2000r., dotyczącego sprzedaży małżonkowi skarżącej prawa wieczystego użytkowania działki (Rep. A nr [...]). Ponadto ustalił, iż wartość przedmiotowej nieruchomości stanowi 82,64% łącznej wartości składników majątku nabytego przez Z.K. na podstawie orzeczenia o podziale majątku ( 1 000 000: 1 210 000 ).

W tym samym procencie przyjął jako koszty nabycia nieruchomości orzeczone przez Sąd spłaty. W konsekwencji organ I instancji wyliczył w następujący sposób zobowiązanie podatkowe:

- przychód wynikający z umowy sprzedaży nieruchomości wg aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...].02.2009r. - 1.564.000,00 zł,

- przychód odpowiadający udziałowi w nieruchomości nabytemu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].01.2008r. sygn. akt [...] - 539.736,40 zł,

- koszty uzyskania przychodu, wynikające z aktu notarialnego z dnia [...].10.2000r. Rep. A nr [...] (1.757,02 x 34,51%) - 606,34 zł,

- z tytułu spłaty na rzecz współmałżonka (265.000 x 82,64%) - 218.996,00 zł,

- podstawa obliczenia podatku dochodowego (po zaokrągleniu) - 320.134,00 zł,

- stawka podatku - 19% ,

- zobowiązanie podatkowe (po zaokrągleniu) - 60.825,00 zł.

Na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2015r. skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła odwołanie w którym zarzuciła:

- obrazę art. 10 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż skarżąca uzyskała przychód dokonując odpłatnego zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz usytuowanego na tym gruncie budynku w wyniku wcześniejszego podziału majątku dorobkowego małżeńskiego stanowiącego zwiększenie aktywów jej majątku,

- naruszenie art. 122 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji wymiarowej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie art. 122 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

- obrazę art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadka i skarżącej.

Na podstawie art. 237 Ordynacji podatkowej pełnomocnik zaskarżył postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2015r. odmawiające przeprowadzenia dowodów żądanych przez stronę pismem z dnia [...] września 2015r. W piśmie tym pełnomocnik skarżącej wniósł o przesłuchanie skarżącej oraz jej męża, na okoliczność dokonanych pomiędzy nimi ustaleń, że skarżąca oprócz kwoty 265.000 zł, spłaci tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym także zobowiązania jej męża powstałe w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż skarżąca poza przekazaniem kwoty 265.000 zł, dokonała w ramach całkowitego wyrównania udziałów w majątku wspólnym spłaty zobowiązań męża J.K., powstałych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, co zostało uzgodnione ustnie pomiędzy małżonkami. Takie rozwiązanie było logicznym następstwem sytuacji w jakiej znalazł się mąż skarżącej po nieudanym zakończeniu prowadzenia własnej działalności (egzekucje, procesy nakazowe, nagabywanie przez wierzycieli). Z tego powodu skarżąca dokonała spłaty jego zobowiązań m.in. wobec ZUS, banku oraz innych wierzycieli na kwotę ponad 150.000 zł, co doprowadziło w ostateczności do ekwiwalentnego podzielenia majątku wspólnego

Ponadto pełnomocnik podkreślił, iż strona przed wydaniem decyzji organu I instancji wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchań jej oraz męża J.K. na okoliczność dokonania przez skarżącą jednorazowej spłaty kwoty 265.0 zł, wynikającej z postanowienia Sądu z dnia 10 stycznia 2008r., a także na okoliczność, iż w wyniku ustaleń pomiędzy małżonkami, skarżąca zobowiązała się w ramach całkowitego wyrównania udziałów w majątku wspólnym spłacić zobowiązania skarżącego powstałe w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą oraz, że zobowiązania te spłaciła niezależnie od spłaty kwoty 265.000 zł. Pełnomocnik nie zgodził się z przyczynami odmowy przeprowadzenia ww. dowodów przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podtrzymał argumentacją zawartą przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził także, iż bezzasadny jest zarzut dotyczący nieuwzględnienia wniosków dowodowych na okoliczność, iż skarżąca, poza przekazaniem kwoty 265.000 zł tytułem spłaty, dokonała w ramach całkowitego wyrównania udziałów w majątku wspólnym spłaty zobowiązań J.K. na kwotę 156.861,76 zł, powstałych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, co zostało uzgodnione ustnie pomiędzy małżonkami i doprowadziło w ostateczności do ekwiwalentnego rozdzielenia majątku wspólnego.

Podkreślił, że stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w przedmiotowej sprawie Sąd powszechny w orzeczeniu dokonał podziału majątku dorobkowego państwa K., wskazując jakie składniki majątku przypadły każdemu z małżonków i zasądzając od Z.K. na rzecz J.K. kwotę 265 000 zł tytułem wyrównania udziałów. Ustna umowa pomiędzy małżonkami nie może zastąpić orzeczenia Sądu, ani go modyfikować. W postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...] nie ma mowy o innych spłatach/dopłatach, których obowiązek wykonania Sąd nałożył na skarżącą. Należy zatem zgodzić się z organem I instancji, iż jeżeli w ocenie skarżącej Sąd w postanowieniu nie podzielił we właściwy sposób majątku, mogła ona skorzystać z możliwości zaskarżenia postanowienia. Skarżąca tego nie uczyniła, wskutek czego orzeczenie stało się prawomocne.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca reprezentowana przez doradcę podatkowego wniosła skargę w której podniosła :

- obrazę art. 10 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż skarżąca uzyskała dochód dokonując odpłatnego zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz usytuowanego na tym gruncie budynku w wyniku wcześniejszego nabycia części udziału w tym prawie oraz budynku w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego stanowiącego zwiększenie aktywów jej majątku,

- naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nieuwzględnienie przy obliczaniu dochodu uzyskanego ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz usytuowanego na tym gruncie budynku kosztów uzyskania przychodów, w postaci wydatków poniesionych przez małżonków na zakup prawa do użytkowania wieczystego gruntu oraz wybudowanie nań budynku stanowiącego odrębną własność,

- naruszenie art. 122 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji wymiarowej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie art. 122 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- obrazę art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadka i skarżącej.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Na podstawie art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z zupełnej treści księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] na okoliczność obciążeń hipotecznych i roszczeń kierowanych do nieruchomości w trakcie podziału majątku małżonków K..

W uzasadnieniu pełnomocnik stwierdził, że zarówno prawo użytkowania wieczystego gruntu przy ulicy [...] jak i wybudowanie na tym gruncie budynku usługowego nastąpiło w trakcie trwania ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej małżonków K.. Wszelkie składniki majątku objęte są bezudziałową wspólnością ustawową i należą do obojga małżonków na zasadzie wspólności łącznej. Biorąc pod uwagę, że składniki majątku zostały nabyte ze środków wspólnych (z majątku wspólnego), oznacza to, iż wydatek (koszt) ich nabycia obciąża w sposób bezudziałowy - co wynika z istoty wspólności łącznej - oboje małżonków. Z tego powodu pełnomocnik wskazuje, iż do nabycia przez skarżącą zbywanej nieruchomości nie doszło w roku 2008 w wyniku podziału majątku małżeńskiego przez Sąd lecz w chwili nabycia rzeczy i praw do majątku wspólnego małżonków. Tym samym zbycie składników majątkowych w roku 2009 nastąpiło po upływie pięciu lat od nabycia i nie podlega opodatkowaniu.

Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, że gdyby nawet przyjąć, iż skarżąca część majątku nabywała w dniu wydania postanowienia sądu z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...], to ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż pomiędzy małżonkami zniesiona została ustawowa wspólność majątkowa na rzecz rozdzielności majątkowej. Następnie, na podstawie postanowienia Sądu doszło do podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami). Oznacza to, iż każdy z majątków osobistych małżonków (teoretycznie) zwiększył się o wartość przysługujących im udziałów w dotychczasowym majątku wspólnym. W stosunku zatem do składników majątku wspólnego, które w wyniku jego podziału wejdą w skład majątku osobistego małżonka, będzie mu przysługiwało wyłączne prawo własności. Innymi słowy, pomimo że składniki te zostały nabyte ze środków wspólnych (z majątku wspólnego), to ich wyłącznym właścicielem będzie jeden z małżonków. Oznacza to zatem, że wydatki (koszty) na nabycie tych składników powinny również "podążyć" za składnikiem majątku. Przeciwne rozumowanie jest błędne. Przyjmując bowiem, czysto hipotetycznie rozumowanie przeciwne, należałoby uznać, iż część wydatków na nabycie składników majątkowych nigdy nie będzie kosztem uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia tych składników, pomimo że składnik majątku został nabyty do majątku wspólnego, a więc faktycznie zostały poniesione wydatki (koszty) nabycia składników.

Zdaniem pełnomocnika pozbawienie wnioskodawcy możliwości zaliczenia całości wydatków na nabycie składników majątku do kosztów uzyskania przychodu, w przypadku ich odpłatnego zbycia, wprowadza konstrukcję - zupełnie wyjątkową w ustawie podatkowej - opodatkowania podatkiem dochodowym przychodu, a nie dochodu podatkowego. W tej sytuacji w ocenie pełnomocnika niezbędne jest ustalenie kosztów uzyskania przychodów zbywanego majątku,

w tym również w postaci nakładów poniesionych na nabycie i wybudowanie zbywanego prawa i budynku.

Z powyższych względów zdaniem pełnomocnika w sprawie nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego sprawy co do kosztów uzyskania przychodu zbywanego mienia.

Ponadto pełnomocnik zwrócił uwagę, iż w trakcie postępowania przed organem podatkowym I instancji skarżąca wskazywała, iż poza przekazaniem kwoty 265.000 zł na ręce męża, dokonała w ramach całkowitego wyrównania udziałów w majątku wspólnym spłaty jego zobowiązań powstałych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, co zostało uzgodnione pomiędzy małżonkami ustnie. Skarżąca na tą okoliczność dysponuje pisemnymi dokumentami, potwierdzającymi dokonanie spłat w imieniu męża, co stanowi potwierdzenie realizacji zawartego porozumienia. Takie rozwiązanie było logicznym następstwem sytuacji w jakiej znalazł się jej mąż po nieudanym zakończeniu prowadzenia własnej działalności (egzekucje, procesy nakazowe, nagabywanie przez wierzycieli). Z tego powodu skarżąca realizując porozumienie z mężem dokonała spłaty jego zobowiązań m.in. wobec ZUS, banku oraz innych wierzycieli na kwotę ponad 150.000 zł, doprowadziło to w ostateczności do ekwiwalentnego rozdzielenia majątku wspólnego. Wskazane dowody skarżąca przedłożyła organowi podatkowemu I instancji w trakcie prowadzonych czynności sprawdzających i dowody te znajdują się w aktach sprawy.

Ponadto na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o przeprowadzenie przed wydaniem decyzji w sprawie, dowodów z przesłuchania świadka jej męża oraz samej skarżącej. Organ podatkowy I instancji postanowieniem [...] z dnia [...] września 2015 r. odmówił przeprowadzenia żądanych dowodów wskazując, o których wykazanie wnosi strona zostały stwierdzone już innymi dokumentami: oświadczeniem o przekazaniu kwoty 265.000 zł, wyciągu z rachunku bankowego, postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny. Pełnomocnik nie zgadził się z taką oceną wniosku skarżącej.

Zdaniem pełnomocnika organ podatkowy II instancji błędnie twierdzi, iż nie ma możliwości dokonania dodatkowych ustaleń co do majątku nie objętego postanowieniem Sądu o podziale majątku małżonków. Zapadłe orzeczenie nie może być traktowane jako ostateczne i nie może mu być przypisywana cecha powagi rzeczy osądzonej. Jeżeli sąd nie uwzględnił jakiegoś elementu przy podziale majątku, a strony postępowania nie wykorzystały w tym zakresie środka odwoławczego, to jest możliwe zainicjowanie kolejnego postępowania w tym zakresie. Jest możliwe również zawarcie ugody pomiędzy stronami w tym zakresie.

Pełnomocnik wskazał, że z historii księgi wieczystej [...] dotyczącej nieruchomości przy ulicy [...] wynika, iż w trakcie podziału majątku nieruchomość ta obciążona była hipotecznie na rzecz wierzycieli męża skarżącej, czego organ nie uwzględnił w trakcie postępowania. Były to m.in. obciążenia na rzecz Z.A. oraz A.F., które zostały następnie spłacone przez skarżącą. Sąd w treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2008r. nie wskazał na istniejące hipoteczne obciążenia nieruchomości, ale jak wynika z wyliczeń brał je pod uwagę, co spowodowało, iż sam podział majątku dokonany przez sąd wydaje się być nominalnie nierówny. Spłata zobowiązań hipotecznych ciążących na nieruchomości, która przypadła jednemu z małżonków, przez tego małżonka stanowi obciążenie tej nieruchomości i obniża jej wartość. Według pełnomocnika organ powinien zbadać sprawę istniejących obciążeń. Mógł tego dokonać m.in. przeprowadzając wnioskowane przez skarżącą dowody z przesłuchania jej i świadka.

W postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...] nie wskazano aby Sąd ustalił nierówne udziały małżonków w postępowaniu działowym. Tym samym w ocenie pełnomocnika istnieje domniemanie równego podziału majątku dokonanego przez Sąd. Z tego powodu konieczne było przeprowadzenie dokładnego postępowania w tym zakresie, tak aby możliwe było wyjaśnienie wszelkich wątpliwości co do faktycznej wartości dzielonego majątku.

Wobec powyższego pełnomocnik stwierdza, że brak jest podstaw do twierdzeń, iż małżonkowie nie mogli dokonać dodatkowego rozliczenia, poza tym ustalonym w drodze postanowienia Sądu, w szczególności jeżeli te rozliczenia były następstwem obciążeń hipotecznych nieruchomości przypadającej jednemu z małżonków.

Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, cywilnych oraz poglądy doktryny. Do skargi załączył treść księgi wieczystej nr [...], stan z dnia [...] stycznia 2016 r., prowadzonejdla nieruchomości położonej przy ulicy [...].

Na rozprawie wniósł ponadto o dopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchania skarżącej w sprawie karnoskarbowej.

Sąd działając na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a dopuścił dowód z wypisu księgi wieczystej oraz protokołu zeznań skarżącej złożonych [...] listopada 2015r. w sprawie [...].

Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, chociaż większość podniesionej w niej zarzutów nie jest zasadna.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) - dalej jako "u.p.d.o.f." źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2, nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 19 ust. 1 ustawy podatkowej stanowi, iż przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Zgodnie z art. 30 e ust. 1 i 2 ww. ustawy od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% . Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Stosownie do art. 22 ust. 6c i 6d ustawy podatkowej koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Podkreślić należy, że termin "nabycie", którym posługuje się ustawodawca w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Tak więc nabycie rozumiane jest jako uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa). Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można np. pod tytułem darmym (w formie darowizny, w drodze spadku),

w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tych praw. Przy podziale majątku wspólnego małżonków również może mieć miejsce nabycie nieruchomości lub prawa w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Wówczas data podziału majątku wspólnego małżonków będzie miała istotne znaczenie przy ustalaniu skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa przyznanego na wyłączną własność jednego z nich.

Odnosząc się do kwestii ustalenia daty nabycia przez skarżącą nieruchomości w części przekraczającej udział w majątku małżeńskim należy odnieść się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które regulują stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami. Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o., z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością – art. 35 k.r.o. Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 43 § 1 k.r.o., oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Co do zasady, wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo. Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 k.r.o.), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 k.r.o.) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 k.r.o.) orzeczenia o separacji (art.54§1 k.r.o.) Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, a także w wyniku ustania małżeństwa, orzeczenia separacji – między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Natomiast w myśl art. 50¹ k.r.o., w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3 k.r.o.

Podsumowując, z datą jak w rozpoznawanej sprawie prawomocności orzeczenia o separacji, ustała wspólność majątkowej, współwłasność łączna - jaka istniała między małżonkami - przekształciła się ona we współwłasność w częściach ułamkowych. W chwili ustania wspólności majątkowej, co do zasady każdy z małżonków ma wynoszący ½ udział w majątku wspólnym,

a więc w każdej rzeczy, jaka do tego majątku należy. W chwili ustania małżeństwa skarżąca była właścicielem wynoszącego ½ udziału we wszystkich składnikach majątku wspólnego małżonków, podobnie jak jej małżonek. Zgodnie przepisami prawa cywilnego, przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy.

Nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie jest jednak przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Tym samym za datę nabycia nieruchomości lub praw, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale tylko wówczas, jeżeli podział był ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszyły mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanych przez daną osobę nieruchomości lub praw w wyniku tego podziału mieściła się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim.

Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty oraz gdy wartość otrzymanych przez byłego małżonka nieruchomości lub praw przekracza jego udział w majątku wspólnym, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości, który przekracza udział byłego małżonka w majątku wspólnym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku wspólnego nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie (czyli bez spłat i dopłat). Przez pojęcie "nabycie" użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.

W przypadku, gdy przedmiotem podziału majątku dorobkowego małżonków jest więcej niż jedna rzecz lub prawo, dla obliczenia udziału nabytego w drodze podziału majątku wspólnego w tych rzeczach lub prawach należy obliczyć wartość całego udziału podatnika w majątku dorobkowym małżeńskim, czyli zsumować wartość udziałów nabytych w każdej rzeczy czy prawie (wartość udziałów w poszczególnych rzeczach może być wszakże różna, bo zależeć będzie od wartości każdej z nich). Dopiero suma wartości tych udziałów będzie odzwierciedlała udział nabyty w drodze istniejącej uprzednio wspólności majątkowej małżeńskiej. Następnie należy ustalić wartość udziału w poszczególnych rzeczach lub prawach, jakie podatnik otrzymał w drodze podziału majątku dorobkowego. Jeśli z porównania wartości udziału nabytego

w czasie trwania związku małżeńskiego z udziałem nabytym na podstawie postanowienia sądu o podziale majątku dorobkowego powstanie nadwyżka wartości tak otrzymanych praw lub rzeczy ponad wartość udziału w majątku wspólnym małżonków, to tylko ta nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu ( podobnie zobacz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015r., sygn. akt. II FSK 932/13)

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne stwierdzić należy, podział majątku na mocy prawomocnego postanowienia sądu z dnia [...] stycznia 2008r., nie był ekwiwalentny.

O ekwiwalentnym podziale w naturze mówić można jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku dorobkowego, każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek tej samej wartości i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty. Z tych względów należy podzielić ocenę organów podatkowych, że datę 18 kwietnia 2008 r., w której prawomocne stało się postanowienie sądu o podziale majątku, należy utożsamiać z momentem nabycia przez skarżącą części majątku wspólnego w części przekraczającej wartość jej udziału posiadanego w majątku wspólnym. Tak więc część przychodu odpowiadająca części udziału nabytego przez skarżącą w 2008r.

w sytuacji sprzedaży nieruchomości w 2009r a więc przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 2008 r.), stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W przedmiotowej sprawie skarżąca nabyła nieruchomość w czasie trwania związku małżeńskiego z J.K. w udziale wynoszącym 1/2, odpowiadającym udziałowi w majątku wspólnym małżonków oraz w drodze podziału majątku dorobkowego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...], w udziale przekraczającym udział w majątku wspólnym.

Nie jest sporne, iż sprzedaż nieruchomości w części nabytej na podstawie podziału majątku wspólnego została dokonana przed upływem 5 lat, o czym mowa w art. 10 ust. 1 pkt lit. a)- c) ustawy podatkowej, dlatego przychód osiągnięty ze sprzedaży podlega opodatkowaniu proporcjonalnie do wartości nabytego w roku 2008 udziału w nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zdaniem Sądu słusznie stwierdził, iż w konsekwencji postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...] po stronie skarżącej nastąpił przyrost majątku. Nabyła bowiem przedmiotową nieruchomość w wyniku nieekwiwalentnego podziału majątku wspólnego, chociaż towarzyszyły mu spłaty, to jednak wartość otrzymanych przez nią nieruchomości i praw przekroczyła udział w majątku wspólnym. Sąd w tym postanowieniu ustalił bowiem,

iż w skład majątku małżonków objętego wspólnością ustawową małżeńską weszły wymienione w postanowieniu składniki o łącznej wartości 1.584.965 zł, w tym nieruchomość położona w [...], a następnie dokonał ich podziału pomiędzy małżonków w ten sposób, że wymienione składniki o łącznej wartości 1.210.000 zł, m.in. całą przedmiotową nieruchomość, przyznał skarżącej, natomiast pozostałe składniki o wartości 374.965 zł przyznał jej mężowi. Ponadto Sąd zasądził od skarżącej na rzecz jej męża tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym kwotę 265.000 zł.

Zasadnie organy wyliczyły, że udział skarżącej przekroczył o 34,51% dotychczasowy jej udział w majątku wspólnym, co wynika z następującego wyliczenia: 1.584.965,0 zł (łączna wartość wszystkich składników majątku wspólnego) : 2 = 792.482,50 zł (wartość udziału w majątku wspólnym każdego z małżonków przed podziałem) 1.210.0 zł (łączna wartość składników majątku wspólnego przyznana skarżącej ) - 792.482,50 zł =417.517.50 zł (wzrost udziału skarżącej w podzielonym majątku wspólnym), 417.517.50zł: 1.210.000 zł x 100

34,51%.

Organy prawidłowo przyjęły, że skoro udział skarżącej w majątku powiększył się o 34,51%, to uzasadnionym jest wyliczyć przychód z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w tym samym procencie 1.564.000 zł x 34,51% = 539.736,40 zł.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły zaliczając do kosztów uzyskania przychodu, koszty poniesione w związku ze sporządzeniem aktu notarialnego z 9 października 2000r nabycia nieruchomości w tym samym procencie (34,51%) w jakim nastąpił przyrost majątku skarżącej, w wyniku postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008r. sygn. akt [...], (1.757,02 zł x 34,51% = 606,35 zł), natomiast koszty z tytułu spłaty na rzecz współmałżonka słusznie zostały skorygowane o procentowy udział wartości nieruchomości w wartości wszystkich składników przyznanych skarżącej na mocy ww. orzeczenia (1.000.000 x 100 / 1.210.000 = 82,64%):, 265.000 x 82,64% = 218.996 zł.

Wbrew stanowisku skarżącej nie jest uzasadnione zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu pełnej wysokości kosztów poniesionych w związku z aktem notarialnym nabycia nieruchomości oraz spłat na rzecz J.K..

Organy słusznie podkreśliły, że koszty uzyskania przychodów związane są z danym źródłem przychodu w takim zakresie, w jakim uzyskanie tego przychodu podlega opodatkowaniu stosownie do przepisów ustawy. Skoro zatem jako przychód z tytułu zbycia nieruchomości podlega opodatkowaniu jedynie nadwyżka w udziale wynosząca 34,51%, to tylko w takiej części zasadnym jest uwzględnić koszty nabycia tejże nieruchomości, gdyż w takim stosunku są one związane z przychodem.

Odnosząc się do kosztów uzyskania przychodu z tytułu spłat na rzecz małżonka skarżącej należy zauważyć, iż z treści postanowienia o podziale majątku wynika, iż Sąd określił ogólnie łączną kwotę spłat, nie wyszczególniając, którego składnika majątku dotyczą. Wobec powyższego zasadnym było ustalenie w pierwszej kolejności jaki jest procentowy udział przedmiotowej nieruchomości w całości przyznanego skarżącej majątku, a następnie proporcjonalne wyliczenie kwoty spłat w oparciu o wysokość tego udziału.

Nie jest zasadny zarzut niedokonania przez organy ustaleń dotyczących kosztów uzyskania przychodów zbywanego majątku, w tym również w postaci nakładów poniesionych na nabycie i wybudowanie zbywanego prawa i budynku. Organ podatkowy I instancji skierował do skarżącej wezwanie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] do przedłożenia aktów notarialnych sprzedaży, nabycia przedmiotowej nieruchomości, innych dokumentów potwierdzających nabycie, faktur VAT dokumentujących nakłady poniesione na remont/wykończenie/budowę zbywanej nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła na okoliczność poniesiona nakładów na remont/wykończenie/budowę zbywanej nieruchomości, żadnych dokumentów w tym faktur. Brak aktywności skarżącej w postępowaniu, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, nie może stanowić naruszenia przez organ zasad z art. 122 § 1 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie w jakim są same w stanie go ustalić.

Podkreślić ponadto należy, że organy zwróciły się do Urzędu Miasta o przesłanie informacji i dokumentów dotyczących przeprowadzonej inwestycji na zakupionym gruncie. Z przedłożonych dokumentów wynika, że inwestorem nie była skarżąca, nie był nim również jej mąż, a spółka z o.o. "A", która otrzymała pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie obiektu biurowego ( pismo Urzędu Miejskiego z dnia [...] maja 2015r wraz z załącznikami - akta adm. organu I instancji).

Pełnomocnik skarżącej zapoznał się 9 września 2015r. ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w skład którego wchodziły opisane powyżej dokumenty, nie przedłożył jednak żadnych dokumentów wskazujących na spełnienie przez skarżącą warunków z art.22 ust.6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, takie dokumenty nie zostały również przedłożone do skargi.

Organy prawidłowo uznały, iż dokonana przez skarżącą spłata należności na rzecz wierzycieli jej męża w łącznej kwocie kwotę 156.861,76 zł, nie stanowi poza ustaloną przez Sąd w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2008r., kwotą 265.000 zł, spłatę wyrównania udziałów w majątku wspólnym. Ustna umowa na którą strona skarżąca się powołuje zawarta pomiędzy skarżącą, a jej mężem nie może modyfikować orzeczenia sądu. Skoro według skarżącej Sąd w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2008r., nie podzielił we właściwy sposób majątku, skarżąca albo jej mąż mogli je zaskarżyć, czego jednak nie zrobili. Przypomnieć należy, że orzeczenie to ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 Ordynacji podatkowej. Dokonana przez skarżąca spłata wierzycieli jej męża, nie ma zatem związku z dokonanym przez Sąd podziałem majątku, prowadzone przez organy postępowanie nie ma jednak na celu ustalenia, powodów dokonania przez skarżącą spłaty wierzycieli męża. Ponadto nie można wykluczyć, że skarżąca będzie w przyszłości dochodzić od męża tej należności.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 365. § 1. kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Określona w tym przepisie moc wiążąca stanowi pozytywny skutek prawomocności orzeczenia, w odróżnieniu od opisanej w art. 366 k.p.c. powagi rzeczy osądzonej, traktowanej jako negatywny skutek prawomocności wyroku, oba zaś te skutki składają się na tzw. prawomocność materialną orzeczenia. Zgodnie przyjmuje się, że podstawowym celem opisanych regulacji jest zapewnienie orzeczeniom prawomocnym formalnie cech niewzruszalności i stabilności w celu uniemożliwienia ich wzruszenia i zapewnienia należytej ochrony prawnej zawartym w nich rozstrzygnięciom ( zob. wyrok sądu apelacyjnego z dnia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 7 maja 2015 r.,I ACa 279/15 LEX nr 1711465).

Moc wiążąca orzeczenia, określona w art. 365 § 1 k.p.c., oznacza, że dana kwestia brana pod uwagę w kolejnym postępowaniu nie podlega ponownemu badaniu. Związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność nie tylko dokonywania ustaleń sprzecznych z nim, ale nawet przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 lutego 2015 r. III AUa 456/14, LEX nr 1766067).

W związku z powyższym zasadnie organy podatkowe odmówiły przeprowadzenia dowodów z przesłuchań skarżącej i męża na okoliczności dodatkowego wyrównanie udziałów w majątku w sposób modyfikujący prawomocne orzeczenie sądu.

To stanowisko organów zostało także potwierdzone dopuszczonym przez Sąd na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a, przedłożonym na rozprawie dowodem w postaci protokołu zeznań złożonych przez skarżącą, słuchaną w charakterze podejrzanej [...] listopada 2015r. Z tych zeznań wynika, że powodem spłacenia zadłużenia męża była konieczność wyczyszczenia hipoteki aby dokonać sprzedaży nieruchomości, a nie wyrównania udziałów ( k. 66 akt sądowych).

Dopuszczony przez sąd na podstawie art.106 § 3 p.p.s.a, przedłożony do skargi dowód w postaci treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ulicy [...], nie zmienia oceny stanu faktycznego w sprawie.

W postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków dzielone są aktywa majątku. Jednakże w przypadku gdy do majątku należy nieruchomość obciążona hipoteką sąd uwzględnia to obciążenie przy ustalaniu składników majątku. Zasada ta na co zwrócił organ odwoławczy uwagę została wyrażona m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2004 roku sygn. akt II CK 538/03, który stwierdził m.in., że "przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenie zmieniające rzeczywistą wartość tych składników majątkowych, w szczególności obciążenie o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność każdorazowy właściciel nieruchomości, zwłaszcza obciążenie hipoteką i prawami dożywocia. Wartość takich obciążeń odlicza się zarówno przy ustalaniu składników majątku wspólnego, jak i przy zaliczeniu wartości przyznanej jednemu z małżonków nieruchomości na poczet przysługującego mu udziału w majątku wspólnym".

W postanowieniu z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II CSK 650/12 Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że "w sprawach działowych sąd, dokonując określenia wartości nieruchomości obciążonej długiem hipotecznym powinien uwzględnić wartość obciążenia hipoteką, jako podstawy spłaty na rzecz tego z małżonków, któremu nieruchomość nie zostaje przyznana". Podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2010 r. sygn. akt I CSK 205/09 stwierdził, iż "wartość lokalu, będącego przedmiotem podziału w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, powinna być ustalona przy uwzględnieniu hipoteki obciążającej ten lokal".

Wobec powyższego organ odwoławczy słusznie podkreślił, iż w przypadku sądowego podziału majątku małżonków, to do Sądu należy ustalenie jakie składniki są objęte majątkiem wspólnym, ich wartości a następnie dokonanie podziału majątku. Po wydaniu przez Sąd postanowienia dokonującego podziału ustalonych w nim składników majątkowych, strony poza postępowaniem sądowym w formie ustnej, nie mogą dokonać jego zmiany. Zagadnienie dotyczące wartości nieruchomości przyznanej jednemu z małżonków obciążonej hipotekami, jest przez Sąd rozstrzygane przy podziale majątku , a nie organy w postępowaniu podatkowym.

Podkreślić również należy, na co zwrócił w skardze pełnomocnik skarżącej, iż jest możliwość przeprowadzenia odrębnego postępowania o przeprowadzenie podziału uzupełniającego podział majątku wspólnego, co do składników które nie zostały ujęte w orzeczeniu podziałowym. Jednak taka okoliczność nie miała miejsca, albowiem podział majątku wspólnego dokonywany przez Sąd dotyczy aktywów a nie długów, w tym przypadku natomiast chodzi o dług wynoszący łącznie 156 861,76zł.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję albowiem organy, nie uwzględniły w ogóle kosztów nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu w wysokości 19.550 zł, chociaż powinny je uwzględnić w takiej samej proporcji jak to uczyniły w przypadku poniesionych kosztów nabycia tego prawa na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z dnia [...] października 2000r. W tym zakresie organ odwoławczy naruszył regulację art.22 ust.6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając odwołanie uwzględni zaprezentowany przez Sąd pogląd, co do konieczności zaliczenia do kosztów, kosztu nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu, w takiej samej proporcji jak to uczynił w przypadku poniesionych kosztów sporządzenia nabycia tego prawa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] października 2000r.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.206 p.p.s.a, zgodnie z którym, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

W rozpoznawanej sprawie taki uzasadniony przypadek wystąpił, albowiem organ odwoławczy w sytuacji uwzględnienia w poczet kosztów, wydatku na nabycie prawa użytkowania wieczystego, powiększyłby koszt o kwotę 6746 zł (19.550 X 34,51%,= 6746 zł), który zmniejszyłby podatek o około 2 procent. Oznacza to, że skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.