Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1095/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 200
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Uzdrowiska [...] z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2000 r. "Uzdrowisko [...]" sp. z o.o. wystąpiła o wydanie decyzji uwłaszczeniowej co do nieruchomości położonej w W. pomiędzy ul. [...] i ul. [...], stanowiącą działkę gruntu o pow. [...] m2 nr ew. [...] w obrębie [...].

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) – dalej: "u.g.n.", § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie", decyzją z dnia 1 kwietnia 2009 r. nr 561/09 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "Uzdrowisko [...]" w K., którego następcą prawnym jest "Uzdrowisko [...]" Sp. z o. o. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W., Dzielnica [...], pomiędzy ul. [...] i ul. [...], oznaczonego jako dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...].

Po rozpatrzeniu odwołania "Uzdrowiska [...]" sp. z o.o., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] uchylił w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez "Uzdrowisko [...]" sp. z o.o. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu z uwagi na trwające postępowanie komunalizacyjne nieruchomości, co do której "Uzdrowisko [...]" sp. z o. o. wystąpiła o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Na postanowienie to Uzdrowisko [...] sp. z o.o., wniosło zażalenie, stwierdzając, że sprawa komunalizacji nieruchomości nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego.

W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu Minister powołując się na art. 200 u.g.n. podniósł, że ustawodawca uwłaszczył z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy, przy czym stosowną decyzję w tym zakresie wydaje wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własności Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Minister zwrócił uwagę, że z wyjaśnień udzielonych przez [...] Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia 11 kwietnia 2011 r. wynika, że Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Miasta W. o wydanie, w trybie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzji w odniesieniu do ww. nieruchomości, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Dzielnicę – [...] z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności ww. nieruchomości. Od tej decyzji odwołanie wniosło "Uzdrowisko [...]" sp. z o.o. i sprawa została przekazana do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że z informacji uzyskanych z Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji wynika, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] uchyliła ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zatem sprawa komunalizacji nieruchomości nadal nie została ostatecznie rozstrzygnięta.

Reasumując Minister stwierdził, że rozpoznanie kwestii komunalizacji w sprawie uwłaszczeniowej uznać należy za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ jej rozpatrzenie ma wpływ na właściwość organu w sprawie uwłaszczeniowej.

Skargę na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło "Uzdrowisko [....]" S. A. (dawniej sp. z o. o.). W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, tj. okoliczności dotyczących wszczęcia postępowania komunalizacyjnego, w szczególności daty jego wszczęcia, mając na uwadze, iż do dnia 21 lipca 2010 roku toczyło się postępowanie uwłaszczeniowe, w tym wydana została decyzja przez Wojewodę [...], pomimo toczącego się w ocenie Wojewody [...] i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postępowania komunalizacyjnego dotyczącego tej samej nieruchomości,

- naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że rozpoznanie kwestii komunalizacji w sprawie uwłaszczeniowej należy uznać za zagadnienie wstępne, pomimo, że w niniejszej sprawie nie wyjaśniono czy i kiedy wniosek Prezydenta W. został faktycznie złożony,

- naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. i art. 125 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka stwierdziła, że organ nie wyjaśnił w żaden sposób zasadności zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a tym bardziej, że wcześniej (przez okres ponad 3 lat) nie widział przeciwwskazań, aby postępowania toczyły się równocześnie. W ocenie skarżącej Spółki, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sposób nierzetelny, mając w szczególności czas trwania rozpoznania zażalenia, wyjaśnił stan faktyczny sprawy i nie rozpoznał zażalenia "Uzdrowisko [...]" Sp. z o.o. i podniesionych w nim zarzutów. Zdaniem skarżącej Spółki, organ ustalił, że na wniosek Miasta W. została wydana decyzja o nabyciu przez Dzielnicę [...] nieruchomości położonej w W. pomiędzy ul. [...] i [...], z drugiej zaś pominął całkowicie okoliczność, iż ani skarżąca Spółka, ani P. nigdy o postępowaniu komunalizacyjnym nie zostały zawiadomione jako strony. Tym samym powstaje pytanie czy postępowanie komunalizacyjne, na które powołuje się zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej było ważne, skoro nie brały w nim udziały wszystkie podmioty. Ponadto skarżący dodał, że organ pomija także całkowicie okoliczność, iż pomimo postępowania komunalizacyjnego, w 2009 roku została wydana merytoryczna decyzja rozpoznająca wniosek skarżącej Spółki w zakresie uwłaszczenia.

Skarżąca Spółka zaznaczyła, że sprawa toczy się od ponad 10 lat i dopiero Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2010 roku po raz pierwszy wskazał, że w sprawie został złożony wniosek przez Prezydenta W. w 2006 r. i o tym fakcie nie została poinformowana , a także, że w okresie 2006 - 2010 toczyły się de facto dwa postępowania dotyczące tej samej nieruchomości. Ponadto, skarżąca Spółka wskazała, że wniosek o komunalizację nie musi zostać rozpoznany w pierwszej kolejności (tym bardziej, że w niniejszej sprawie podobno został złożony w 2006 roku, natomiast Uzdrowisko [....] złożyło wniosek wcześniej, tj. 5 czerwca 2000 roku), a tym samym nie stanowi zagadnienia wstępnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy postępowanie o komunalizację nieruchomości położonej w W., Dzielnica [...], pomiędzy ul. [...] i ul. [...], oznaczonego jako dz. ew. nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez "Uzdrowisko [...]" sp. z o. o. prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości.

Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2010 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania prowadzonego w sprawie o wydanie w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n. decyzji potwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przez "Uzdrowisko [...]" sp. z o. o. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu.

Podstawę prawna zawieszenia postępowania stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod terminem "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w cytowanym przepisie rozumieć zaś należy sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, co oznacza, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Zawieszone postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n. Przepis ten odwołuje się do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), który w ustępie 1 stanowił, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem ich użytkowania wieczystego.

Stosownie natomiast do art. 200 ust. pkt 2 u.g.n. nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na tym gruncie stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub zarząd gminy – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy.

Dla oceny prawidłowości zajętego przez Ministra w zaskarżonym postanowieniu stanowiska, co do tego, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego istotne znaczenie ma treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn. akt OSA 6/01 (LEX nr 54796). W uchwale tej NSA wskazał, że właściwość organu do wydania decyzji w sprawie uwłaszczenia wyznacza własność nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania uwłaszczeniowego. NSA stwierdził, że utrwalony kierunek orzecznictwa świadczy o tym, że wynik postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym dla postępowania uwłaszczeniowego. Wobec tego Wojewoda, który ustali w toku postępowania o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, że są przewidziane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przesłanki do komunalizacji z mocy prawa na rzecz gminy, powinien zawiesić postępowanie uwłaszczeniowe do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji nieruchomości. NSA zwróciło uwagę także, że wojewoda nie może uznać się za organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwową osobę prawną na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nie toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia tych gruntów w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Tę linie orzeczniczą potwierdza także postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., I SA 1725/99 (LEX nr 46132), z którego wynika ponadto, że "W postępowaniu o uwłaszczenie osoby prawnej, prowadzonym przez wojewodę na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), ten wojewoda, wydający w sprawie tej samej nieruchomości decyzję komunalizacyjną na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), jest innym organem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a."

W tym stanie rzeczy trafnie Wojewoda [...] uznał to postępowanie za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc wymagające wydania w tym zakresie przez inny organ prejudycjalnego rozstrzygnięcia i z tego powodu zawiesił z urzędu postępowanie uwłaszczeniowe do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji nieruchomości, a Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Sam fakt prowadzenia postępowania komunalizacyjnego jest niewątpliwy, a jego prawidłowość nie podlega ocenie sadu w tym postępowaniu. A zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznać należy, w ocenie składu orzekającego w niniejszej w sprawie, za chybiony.

Skoro zatem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] odpowiadają prawu, a w toku postępowania ww. organy nie uchybiły przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to skarga "Uzdrowisko [...]" S. A. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.