Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2638/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 r. [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej Zakładem stwierdził, że K. M. (zwany dalej "Skarżącym") posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które wraz z odsetkami i opłatami dodatkowymi wynosi 176,314,11 zł. W nawiązaniu do powyższej decyzji Skarżący pismem z 14 marca 2006 r. oświadczył, że nie jest w stanie uregulować tych należności i wniósł o umorzenie odsetek wynikających z istniejącego zadłużenia. Do pisma Skarżący dołączył oświadczenie, z którego wynikało, że oprócz zobowiązań wobec Zakładu posiada również zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych na kwotę 50.000 zł oraz 74.860,00 CHF a nadto jest właścicielem nieruchomości w R. Żona Skarżącego zatrudniona jest w NZOP "K." sp. z o.o. i osiąga z tego tytułu dochody w kwocie 14.575,94 zł rocznie, natomiast na utrzymaniu Skarżącego i jego żony pozostają dwaj małoletni synowie. Ponadto do wniosku Skarżący dołączył zaświadczenie, z którego wynika, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 3.278,06 zł.

Decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Zakład - działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 887 ze zm., dalej jako uosus) - odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę w uiszczaniu składek. W uzasadnieniu decyzji Zakład podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zadłużenia, nie stwierdzono także przesłanek uzasadniających umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności. Skarżący, podniósł Zakład, pomimo zadłużenia w bankach na sumę 124.860,00 zł, uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.767,50 zł brutto miesięcznie, a jego żona 14.575,94 zł rocznie. Ponadto - wskazał Zakład - Skarżący jest właścicielem nieruchomości w R. Niezależnie od tego Zakład podkreślił, że w świetle obowiązujących przepisów umorzenie odsetek, o co wnosił Skarżący - może dotyczyć wyłącznie sytuacji umorzenia zaległych składek.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nazwanym odwołaniem) Skarżący podniósł, że w decyzji Zakładu błędnie została wyliczona kwota jego kredytów bankowych, ponieważ jeden z nich został przyznany we frankach szwajcarskich (187.150,00 zł). Drugi z kredytów (50.000,00 zł) został zaciągnięty na spłatę umożliwiającą zawarcie układu ratalnego. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że zgodnie z informacją o warunkach zawarcia układu ratalnego w 2004 r. dokonał wpłaty wymaganej kwoty, a mimo to odsetki od zaległości były i są nadal naliczane. Dodatkowo Skarżący stwierdził, że w dniu 20 kwietnia 2006 r. dokonał wpłaty w kwocie 100.311,75 zł.

W dalszej części pisma Skarżący wniósł o wyliczenie należności na dzień złożenia wniosku o układ ratalny, tj. 17 marca 2004 r. oraz umorzenie składki i odsetek od sierpnia 2000 r., a także zwolnienie z kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Skarżącego wyliczona w ten sposób kwota będzie możliwa do spłaty do marca 2009r. Niezależnie od powyższego Skarżący wskazał na zły stan swojego zdrowia, który mimo przeprowadzonych operacji kręgosłupa nie uległ poprawie.

Decyzją z [...] czerwca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej Prezesem Zakładu - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej Kpa) w zw. z art. 83 ust. 4 uosus - utrzymał w mocy decyzję Zakładu z [...] marca 2006 r. W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezes ZUS sprostował oczywisty błąd pisarski zawarty w tej decyzji, wskazując, że decyzja utrzymana w mocy miała nr [...] i wydana została w dniu [...] kwietnia 2006r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia ze względu na całkowitą jego nieściągalność. Należności z tytułu składek i odsetek za zwlokę figurujące na koncie Skarżącego po rozliczeniu wpłat z dnia 20 kwietnia 2006 r. objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Skarżący i jego małżonka osiągają określone dochody. Ponadto Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w R. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o zawarcie układu ratalnego z dnia [...] marca 2004 r. Prezes Zakładu oświadczył, że wniosek ten został pozostawiony w aktach sprawy bez rozpatrzenia, z uwagi na niespełnienie warunków formalnych, tj. nieopłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych. Prezes Zakładu stwierdził, że także dokumentacja i oświadczenia o trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej nie stanowią wystarczającej przesłanki umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności. Dodatkowo wskazał, że "w świetle obowiązujących przepisów umorzenie odsetek może dotyczyć tylko sytuacji umorzenia składek".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lipca 2006 r. Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji podano kwoty brutto dochodów i jego żony. Zaznaczył, że spłacając kredyty bankowe, nie ma środków na utrzymanie rodziny. W związku z tym jego rodzina jest utrzymywana przez jego ojca i jego teściową. Niezależnie od powyższego Skarżący wskazał, że winę za jego zadłużenie ponoszą niekompetentni pracownicy Zakładu. W tej materii wyjaśnił, że w 2004 r. został wprowadzony w błąd, ponieważ w momencie stawienia się w Zakładzie celem spłaty wymagalnej kwoty zadłużenia uzyskał informację, że Zakład sam "rozksięguje odpowiednie konta". W związku z tym 5 maja 2004 r. dokonał 14 przelewów na łączna kwotę 36.303,70 zł. Zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji nie wspomniano, że pozostawienie wniosku o układ ratalny bez rozpatrzenia zajęło organom dwa lata.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w 12 grudnia 2006 r. Skarżący oświadczył, że popiera skargę i wyjaśnia, że jego wniosek o zawarcie układu ratalny został złożony 17 marca 2004r., a Zakład do chwili wydania decyzji w I instancji, tj. do dnia [...] kwietnia 2006 r. tym wnioskiem się nie zajmował. Skarżący oświadczył także, że jest gotów spłacać zaległe należności wobec Zakładu, także z odsetkami, ale nie odsetkami, które narosły od daty złożenia wniosku o układ ratalny. Wyjaśnił również, że zapłacił ponad 103.000 zł należności głównej. Pouczony o prawie zwrotu kosztów postępowania sądowego, Skarżący oświadczył, że nie składa takiego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że nie odpowiada ona prawu

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione, jak również ma prawo uwzględnić jedynie część wniosków skargi.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 uosus należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 uosus), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a uosus przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 uosus). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a uosus. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, powoływanego dalej jako rozporządzenie). Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 uosus).

Ustawodawca, używając zwrotu "mogą być umorzone" przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga, nie Sąd, ale Zakład, który może - ale nie musi - je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 uosus lub w - tj. w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek albo gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Pamiętać jednak trzeba, że w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Nie zwalnia to jednak Sądu z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Mimo iż pogląd ten został wyrażony przez Sąd Najwyższy na gruncie prawa podatkowego (por. wyrok z 8 listopada 1996 roku w/s III RN 24/96), to zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pozostaje on aktualny także w odniesieniu do problematyki umarzania składek na Zakład na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uznanie administracyjne nie oznacza jednak swobody decyzji dla organu administracji i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01 (POP 2004/4/77) - ograniczone jest dyrektywami wyboru sformułowanymi tak w ustawie, jak i przytoczonym rozporządzeniu. O ile art. 28 ust. 2 uosus takich dyrektyw nie zawiera w ogóle, uzależniając prawo do umorzenia jedynie od stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, to art. 28 ust. 3a uosus dopuszcza możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wytyczne, którymi powinien się kierować organ podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r., którego § 3 stanowi, że zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Pojęcia użyte w powołanym przepisie są nieostre, co wymaga ich szczególnie wnikliwej oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. Ocena ta musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości. Konieczne jest, aby znalazła ona należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne, a zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. Pogląd taki wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie, tak na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyżej przytoczony wyrok z dnia 25 czerwca 2003 roku w/s III SA 3118/01) jak i na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa). I tak w wyroku z dnia 7 stycznia 2003 roku w/s I SA 1320/01 (LEX nr 137809) NSA podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa organ administracji jest obowiązany podać w uzasadnieniu faktycznym decyzji m.in. dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Dopełnienie tego obowiązku nabiera szczególnej wagi wówczas, gdy organ administracji działa w granicach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.

W badanej sprawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w kontekście przesłanek umorzenia zaległości określonych w przepisach rozporządzenia, Prezes Zakładu wskazał jedynie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia ze względu na całkowitą jego nieściągalność, a należności z tytułu składek i odsetek za zwłokę figurujące na koncie Skarżącego po rozliczeniu wpłat z 20 kwietnia 2006 r. objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Organ wskazał nadto, że Skarżący i jego małżonka osiągają określone dochody i wyjaśnił, że "w świetle obowiązujących przepisów umorzenie odsetek może dotyczyć tylko sytuacji umorzenia składek".

Zgodnie z art. 31 uosus do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 § 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 § 1, art. 55, art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 § 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1, 3-5, art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5, art. 77b § 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 § 1 i 2, art. 106 § 1 i 2, art. 107 § 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1 i 4, art. 110 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 111 § 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 § 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, co oznacza, że stosuje się także między innymi art. 55 Ordynacji podatkowej, który w § 2 stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Obowiązek zastosowania przywołanego powyżej przepisu skutkuje tym, iż w przypadku wpłaty składki po terminie płatności - bez uiszczenia stosunkowo należnych na ten dzień odsetek - kwota wpłaty winna być zaliczona proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości w składce oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości w składce do kwoty odsetek za zwłokę. Z tych względów Zakład w sposób prawidłowy zaliczył wpłacone przez Skarżącego kwoty na poczet należności głównej oraz odsetek. Zakład jednakże winien wyjaśnić ten mechanizm Skarżącemu. Zamiast tego organy w postaci Zakładu i jego Prezesa zrobiły wszystko, aby wprowadzić Skarżącego w błąd, informując go jedynie, że warunkiem formalnym zawarcia układu ratalnego, o co wnosił Skarżący, jest opłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych, nie wyjaśniły jednakże, że każda kwota wpłacona przez niego zostanie - stosownie do obowiązujących przepisów - zaksięgowana w części na poczet należności głównej, w części zaś na poczet należnych odsetek. W rezultacie wniosek Skarżącego o zawarcie układu ratalnego, złożony w dniu [...] marca 2004 r., został pozostawiony bez nadania biegu, ponieważ, Skarżący, wpłacając na konto Zakładu jedynie równowartość należności głównej, nie miał świadomości, że w dalszym ciągu nie spełnia warunków formalnych do zawarcia układu ratalnego z uwagi na nieopłacenie składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych. Wymaga podkreślenia, że Zakład w żaden sposób nie zareagował na dokonaną wpłatę, co doprowadziło do tego, że po upływie dwóch lat od dokonania wpłaty Skarżący skonfrontowany został z informacją, że w dalszym ciągu zalega ze spłatą składek na ubezpieczenie zdrowotne w części finansowanej przez ubezpieczonych, a zatem w nie spełnia warunków do zawarcia układu ratalnego.

Zdaniem Sądu takie działanie organów narusza nie tylko art. 7 Kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, lecz także art. 8 i 9 tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 8 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, a w myśl art. 9 Kpa są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 9 zd. 2 Kpa, organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Błędne jest także zdaniem Sądu stanowisko organów obu instancji, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uniemożliwiają umorzenie samych odsetek. Pogląd taki co prawda pojawił się w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2005 r. o sygn. akt III SA 2379/2004), Sąd w niniejszym składzie jednakże go nie podziela. Stwierdzenie, z przepisu art. 28 ust. 4 wywieść można, iż instytucji umorzenia podlegają składki, a nie odsetki za zwłokę. Jak wskazano na poparcie przedstawionej argumentacji podnieść jeszcze można, iż w sytuacji, gdy wolą ustawodawcy jest ustanowienie podstawy do samodzielnego umorzenia odsetek, to czyni to wprost konstruując odpowiednią normę prawną. Przykładem takiego przepisu jest art. 67 § 1 Op, w którym to postanowiono, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem Podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek Podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W przepisie tym w sposób jednoznaczny ustanowiono normę prawną do umorzenia odsetek za zwłokę.

Wypowiadając ten pogląd, WSA w Warszawie pominął bowiem, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 uosus składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata są w rozumieniu tej ustawy należnościami z tytułu składek i - jeśli nie zostaną opłacone w terminie - podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 i ust. 2 uosus należności z tytułu składek, a zatem także odsetki za zwłokę), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Wbrew zatem twierdzeniom Zakładu oraz Prezesa Zakładu, żaden z przepisów powołanej ustawy, regulując kwestie umarzania należności, ani nie kwestionuje bytu odsetek jako należności, ani nie zakazuje umorzenia samych odsetek. Owszem, art. 30 ust 4 uosus, regulując sytuację przeciwną, wskazuje, że umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty, jednakże i ten przepis nie zabrania umorzenia samych odsetek bez umorzenia należności głównej. Słusznie zatem wskazano, że same odsetki bez należności głównej istnieć nie mogą, jednakże Zakład, mając kompetencje do umorzenia należności w części, może umorzyć je właśnie w części obejmującej odsetki. Na możliwość taką wskazał także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. o sygn. akt III SA/Wa 2205/06. Oznacza to zatem, że obie decyzje, tak samego Zakładu, jak i Prezesa Zakładu, oparte o twierdzenie, że "w świetle obowiązujących przepisów umorzenie odsetek może dotyczyć tylko sytuacji umorzenia składek", wydane zostały z naruszeniem obowiązującego prawa i jako takie, podlegały uchyleniu.

Jednocześnie uzasadnione będzie stwierdzenie, iż organ naruszył przepis art. 10 § 1 Kpa. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organ jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ może odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, jednocześnie jednak są obowiązane utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1.

Podsumowując powyższe Sąd uznaje, że w sprawie zaistniały naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 lit. c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie orzekał o kosztach, albowiem Skarżący, pouczony o treści art. 210 ppsa oświadczył, iż nie składa wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego.