Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2299/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d - 78i, art. 78e ust. 2, art. 78d ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 615
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), stwierdziła, że K. G. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że w dniach od 15 do 18 marca 2016 r. K. G. przystąpił do egzaminu adwokackiego. Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminacyjnych zainteresowany otrzymał: z prawa karnego - ocenę dobrą, z prawa cywilnego - ocenę niedostateczną, z prawa gospodarczego - ocenę dobrą, z prawa administracyjnego - ocenę dostateczną i z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki – ocenę bardzo dobrą. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że K. G. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

K. G. powyższą uchwałę uczynił przedmiotem odwołania do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego. Zainteresowany zarzucił zaskarżonej uchwale wydanie jej w oparciu o błędną ocenę z części drugiej egzaminu adwokackiego, dotyczącej zadania z zakresu prawa cywilnego, która to ocena spowodowała uzyskanie przez zdającego negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego. Wskazał na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na tę ocenę tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa, polegające na dokonaniu oceny pracy egzaminacyjnej z części drugiej egzaminu adwokackiego bez wszechstronnej analizy jej treści i w konsekwencji zarzucenie zdającemu, że sporządzona przez niego apelacja posiada zbyt szeroki zakres zaskarżenia, zawiera wadliwe wnioski i błędną ocenę materialnoprawną i jest sprzeczna z wnioskiem klienta. Ponadto zainteresowany zarzucił brak wyczerpującego i przekonującego wyjaśnienia zarzutów sformułowanych pod jego adresem w treści uzasadnienia oceny cząstkowej i poprzestaniu na twierdzeniach niemających oparcia w przepisach prawa, a także przekroczenie przez Komisję Egzaminacyjną granic uznania administracyjnego i dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej z drugiej części egzaminu adwokackiego bez należytego odniesienia jej do celu jego przeprowadzenia, wskazanego w art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust 2. Ustawy prawo o adwokaturze.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, uchwałą z dnia [...] września 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

Organ II instancji wyjaśnił, że w ramach zadania z zakresu prawa cywilnego zadaniem zdających było jako prawidłowo umocowany pełnomocnik wnioskodawcy sporządzenie apelacji albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, sporządzenie opinii prawnej - z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. Obaj egzaminatorzy oceniający opracowanie apelacji przez K. G. wystawili oceny niedostateczne. Zdaniem organu, K. G. przyjął prawidłowo, że w przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym stanie faktycznym należy sporządzić apelację, a nie opinię prawną. Nieprawidłowy był jednak zasadniczy kierunek rozwiązania przyjęty przez zdającego, iż środki uiszczone przez Andrzeja Borowskiego przed zawarciem związku małżeńskiego jako cena za mieszkanie (350 000 zł) mogą być rozpatrywane jako surogacja, nie zaś jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny stron. Organ wyjaśnił, że surogacja polega na zastąpieniu jednego składnika majątku osobistego innym składnikiem (art. 33 pkt 10 k.r.o.). Przesłankami tak rozumianej surogacji są - jak się przyjmuje w orzecznictwie i doktrynie - dwa wymagania: po pierwsze, aby jedno i to samo zdarzenie spowodowało wyjście określonego przedmiotu z majątku osobistego i nabycie innego przedmiotu majątkowego oraz po drugie, aby przedmiot nabyty był uzyskany także w sensie ekonomicznym kosztem majątku odrębnego. Obiektywnie i teoretycznie takie warunki byłyby spełnione w zadaniu egzaminacyjnym, gdyż sporny lokal mieszkalny został nabyty kosztem kwoty 350000 zł pochodzącej z majątku osobistego Andrzeja Borowskiego, ale pod warunkiem, że do aktu notarialnego sprzedaży tego lokalu przystąpiłby jedynie wnioskodawca. W stanie faktycznym przedstawionym w zadaniu egzaminacyjnym występuje natomiast dodatkowy, niezmiernie istotny element, tj. fakt, że oboje małżonkowie byli stroną umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i oboje złożyli w niej oświadczenie woli o nabyciu lokalu do majątku wspólnego. Przyjęcie koncepcji surogacji oznaczało konieczność podważenia zawartej umowy sprzedaży nieruchomości, w której to umowie jako kupujący wskazani byli oboje małżonkowie. W interesie wnioskodawcy w żadnym razie nie było podważanie ważności zawartej umowy (np. poprzez uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, czy z powołaniem się na art. 58 § 1 lub 2 k.c. - pomijając nawet wysoce wątpliwą zasadność argumentacji prawnej, która musiałaby zostać wówczas podniesiona), gdyż konsekwencją byłoby powstanie roszczeń restytucyjnych, w tym możliwość żądania zwrotu świadczenia spełnionego w wyniku nieważnej czynności prawnej (art. 410 § 2 k.c. (condictio sine causa). Niezależnie od przyjętej argumentacji prawnej wnioskodawca musiałby skorzystać z drogi procesowej w postaci odrębnego powództwa - domagając się np. uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż poza mieszkaniem, żadne aktywa nie wchodziły w skład majątku wspólnego. Postępowanie takie nie tylko generowałoby dodatkowe koszty, to jeszcze jego wynik byłyby trudny do przewidzenia, szczególnie gdy się zważy dotychczasowe stanowisko wnioskodawcy zajęte w toku postępowania pierwszoinstancyjnego w sprawie o podział majątku. Przyjęcie w apelacji konstrukcji surogacji oznaczałoby istotną zmianę stanowiska wnioskodawcy - w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wnioskodawca przyznawał, że nabycie lokalu mieszkalnego nastąpiło do majątku wspólnego i domagał się podziału majątku. Logiczną konsekwencją przyjęcia surogacji byłoby domaganie się w apelacji oddalenia własnego wniosku o podział majątku wspólnego, gdyż poza mieszkaniem żadne aktywa nie wchodziły w skład majątku wspólnego (kwoty rozliczane w ramach podziału majątku pobrane zostały przez każdego z małżonków przed ustaniem wspólności majątkowej). Byłoby to działanie niewątpliwie sprzeczne z interesem klienta, gdyż postępowanie o podział majątku nie przyniosłoby wnioskodawcy żadnych korzyści a uzyskanie efektu w postaci przyznania wnioskodawcy prawa własności lokalu mieszkalnego wymagałoby przeprowadzenia innego postępowania, które wiązałoby się z dodatkowymi kosztami a którego wyniku nie można przesądzić. Z tego względu za bezzasadne w opinii organu uznać należy zarzuty skarżącego, że egzaminatorzy nieprawidłowo ocenili rozwiązanie kazusu i niewłaściwy kierunek apelacji. Popełnione przez zdającego błędy świadczą o niedostatecznej znajomości przepisów prawa procesowego i materialnego oraz orzecznictwa sądów, a także o braku należytej umiejętności wykładni i stosowania przepisów prawa i nie pozwalają na przyjęcie, że K. G. przygotowany jest do samodzielnego wykonywania zawodu adwokata. Zdający nie wykazał się należytym poziomem profesjonalizmu, o czym świadczy działanie wbrew woli mocodawcy wyrażonej we wniosku i wbrew jego słusznemu interesowi, ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób dostosowany do progów dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie do rzeczywistej wartości przedmiotu sprawy, czy też zamieszczenie w apelacji adresów zamieszkania wnioskodawcy i uczestniczki postępowania. Zdający, uzasadniając przyjęcie błędnej koncepcji surogacji nie uwzględnił słusznego interesu wnioskodawcy ani nie rozważył procesowej dopuszczalności kwestionowania w postępowaniu o podział majątku wspólnego w stanie faktycznym sprawy aktu notarialnego obejmującego umowę sprzedaży zawartą przez oboje małżonków. Gdyby nawet taka możliwość istniała, to powinno to znaleźć wyraz we wnioskach apelacji, w których powinno się znaleźć żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej. W ocenie organu, zdający nieprawidłowo określił również zakres zaskarżenia i nieprecyzyjnie sformułował wnioski apelacji. Przy uznaniu bowiem, że w skład majątku wspólnego wchodzą roszczenia odszkodowawcze z tytułu pobranych przez małżonków z rachunku bankowego kwot jeszcze przed ustaniem wspólności majątkowej, to wniosek apelacji powinien obejmować żądanie takiego ustalenia. Niedopuszczalne natomiast jest żądanie ograniczenia treści postanowienia w sprawie o podział majątku wspólnego do zasądzenia roszczenia od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy.

Ponadto Komisja Egzaminacyjna II Stopnia zaznaczyła, że K. G. nie potrafi w stopniu dostatecznym diagnozować uchybień sądu i konstruować na ich podstawie zarzutów apelacyjnych, o czym świadczy błędne podniesienie zarzutu naruszenia art. 684 w związku z art. 567 § 3 k.p.c., niepodniesienie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 k.r.o., zakwalifikowanie kwoty 250000 zł jako nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty, postawienie sądowi zarzutu nieprawidłowego rozliczenia kwoty 250000 zł, sprzeczność pomiędzy treścią zarzutu a uzasadnieniem zarzutu co do rozliczenia kwoty 250000 zł, brak umiejętności rozliczania wzajemnych roszczeń pomiędzy małżonkami w zakresie pobranych przez małżonków środków pieniężnych ze wspólnego rachunku bankowego.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu, stwierdziła brak podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę K. G. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa polegające na:

1. dokonaniu oceny pracy egzaminacyjnej bez wszechstronnej analizy jej treści i w konsekwencji zarzucenie zdającemu, że:

- środki uiszczone przez Andrzeja Borowskiego przed zawarciem związku małżeńskiego jako cena za mieszkanie nie mogą być rozpatrywane jako surogacja, lecz jako nakład z majątku osobistego na majątek wspólny, albowiem do aktu notarialnego sprzedaży przystąpili oboje małżonkowie, podczas gdy o zaliczeniu poszczególnych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego lub osobistego nie decydują złożone przez nich oświadczenia, że nabywany przedmiot wchodzi w skład określonej masy majątkowej, gdyż samo takie oświadczenie nie może wyłączać skutków wynikających z art. 31-34 k.r.o.;

- przyjęta przez niego koncepcja, że lokal mieszkalny stanowi majątek osobisty Andrzeja Borowskiego rodziło konieczność wszczęcia odrębnego postępowania, tj. powództwa o ustalenie treści księgi wieczystej ze stanem prawnym, którego wynik byłby trudny do przewidzenia, podczas gdy zgodnie z art. 33 pkt 10 k.r.o. przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład majątku osobistego Andrzeja Borowskiego, co wskazuje na oczywistą zasadność takiego powództwa;

- poza mieszkaniem żadne aktywa nie wchodziły w skład majątku wspólnego i ustalenie, że jest ono składnikiem majątku osobistego wnioskodawcy spowodowałoby konieczność domagania się oddalenia wniosku o dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków, podczas gdy z apelacji zdającego jednoznacznie wynika, iż kwotę 250000 zł należało traktować jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty (zakup sprzętów do mieszkania), a nie jako roszczenia z tytułu bezprawnie pobranych środków, co wskazuje na zasadność wniosków apelacyjnych egzaminowanego;

- przepis art. 33 pkt 10 k.r.o. nie stoi na przeszkodzie, aby pomiędzy małżonkami dochodziło do przesunięć majątkowych pod tytułem darmym prowadzącym do powiększenia ich majątku wspólnego, podczas gdy jak wynika z bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz dorobku doktryny prawa cywilnego skład majątków małżonków wynikający z przepisów prawa, w tym przypadku art. 33 pkt 10 k.r.o., może zostać zmieniony wyłącznie w drodze intercyzy, czyli umowie majątkowej małżonków rozszerzającej ustrój wspólności majątkowej, lecz nie w drodze zwykłych oświadczeń woli;

- apelacja sporządzona przez niego posiada błędny zakres zaskarżenia, podczas gdy z uwagi na integralny charakter postanowienia działowego, w przypadku kwestionowania jego zasadniczej części, jak w zadaniu egzaminacyjnym, winno ono zostać zaskarżone w całości, jak uczynił zdający;

- zakup sprzętów domowych za kwotę 250000 zł w trakcie trwania wspólności majątkowej spowodowałby, że weszłyby one w skład majątku wspólnego, podczas gdy z zadania egzaminacyjnego wynika, iż lokal mieszkalny wchodził w skład majątku osobistego Andrzeja Borowskiego, zatem zakupione sprzęty stanowiły przynależności do rzeczonego lokalu, albowiem były niezbędne do normalnego korzystania z przedmiotowego lokalu;

- rozliczenie kwoty 250000 zł spowodowało konieczność odstąpienia od kwestionowania rozstrzygnięcia sądu I instancji w tym zakresie, podczas gdy zdający szeroko uzasadnił, że kwotę tę należy rozliczyć nie jako roszczenie odszkodowawcze, lecz jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawcy;

- nie podniósł zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 k.r.o., lecz art. 684 w zw. z art. 567 § 3 kpc, wobec czego nie wykazał się on dostateczną umiejętnością kwalifikacji opisywanych uchybień sądu do naruszeń prawa procesowego bądź materialnego, podczas gdy przepis art. 33 pkt 10 k.r.o. został przywołany w zarzucie i jego nieprawidłowe niezastosowanie doprowadziło do błędnego ustalenia składu majątku wspólnego;

- błędnie wskazał wartość przedmiotu zaskarżenia, albowiem przy koncepcji zastosowanej przez zdającego winna ona wynosić 250000 zł, a nie 175000, podczas gdy zdający wskazał w swojej pracy, iż wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi połowę sumy kwot podlegających rozliczeniu w postępowaniu, co w świetle zaskarżenia całości orzeczenia było całkowicie zasadne;

- nie zamieścił we wnioskach apelacji żądania ustalenia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, podczas gdy w świetle art. 383 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym nie można występować z nowymi roszczeniami;

2. Dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej z drugiej części egzaminu adwokackiego bez należytego odniesienia jej do celu jego przeprowadzenia, wskazanego w art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust 2. PoA, który polega na sprawdzeniu umiejętności zastosowania właściwych przepisów prawa, umiejętności ich interpretacji, weryfikacji poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony i w konsekwencji wystawienie oceny niedostatecznej z tej części egzaminu na podstawie uzasadnień oceny cząstkowej egzaminatorów, będących wyłącznie wynikiem innej interpretacji zadania egzaminacyjnego, niż ta zaproponowana przez zdającego, a nie indywidualnej oceny pracy, co nie uzasadniało w żadnym razie wystawienia takiej oceny w pięciostopniowej skali ocen przewidzianej w art. 78d ust. 9 PoA.

Mając na uwadze powyższe naruszenia skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 15-18 marca 2016 r., wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (uchwały) i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy art. 78d – art. 78i ustawy Prawo o adwokaturze. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych (zadanie z zakresu prawa karnego; cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego; administracyjnego oraz z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) i polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata.

Zadanie z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego polega na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowany na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen:

- oceny pozytywne:

- celująca (6),

- bardzo dobra (5),

- dobra (4),

- dostateczna (3);

- ocena negatywna:

niedostateczna (2).

Oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego.

Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00; bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50; dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4 lub 4,50; dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Zdaniem Sądu, Komisja Odwoławcza właściwie oceniła pracę skarżącego z zakresu prawa cywilnego, wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną. Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji Odwoławczej za prawidłowe. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji.

W ocenie Sądu, zasadne jest stwierdzenie, że skarżący przyjął błędny kierunek rozwiązania zadania egzaminacyjnego, a popełnione przez niego uchybienia świadczyły o niedostatecznej znajomości przepisów prawa procesowego i materialnego oraz orzecznictwa sądów, a także o braku należytej umiejętności wykładni i stosowania przepisów prawa. Skarżący nie wykazał się należytym poziomem profesjonalizmu, o czym świadczy działanie wbrew woli mocodawcy wyrażonej we wniosku i wbrew jego słusznemu interesowi, ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób dostosowany do progów dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie do rzeczywistej wartości przedmiotu sporu, zamieszczenie w apelacji adresów zamieszkania wnioskodawcy i uczestniczki postępowania. Skarżący poprzez błędne przyjęcie koncepcji surogacji w apelacji cywilnej nie uwzględnił słusznego interesu wnioskodawcy ani nie rozważył procesowej dopuszczalności kwestionowania w postępowaniu o podział majątku wspólnego w stanie faktycznym sprawy aktu notarialnego obejmującego umowę sprzedaży zawartą przez oboje małżonków. Nieprawidłowo określił również zakres zaskarżenia i nieprecyzyjnie sformułował wnioski apelacji. Przy uznaniu bowiem, że w skład majątku wspólnego wchodzą roszczenia odszkodowawcze z tytułu pobranych przez małżonków z rachunku bankowego kwot jeszcze przed ustaniem wspólności majątkowej, to wniosek apelacji powinien obejmować żądanie takiego ustalenia. Niedopuszczalne natomiast jest żądanie ograniczenia treści postanowienia w sprawie o podział majątku wspólnego do zasądzenia roszczenia od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy. Skarżący nie wskazał również w stopniu dostatecznym uchybień sądu i nie skonstruował na tej podstawie zarzutów apelacyjnych, o czym świadczy błędne podniesienie zarzutu naruszenia art. 684 w związku z art. 567 § 3 k.p.c., niepodniesienie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 k.r.o. Do mankamentów apelacji sporządzonej przez K. G. należy również zakwalifikowanie kwoty 250000 zł jako nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty, postawienie sądowi zarzutu nieprawidłowego rozliczenia kwoty 250000 zł, sprzeczność pomiędzy treścią zarzutu a uzasadnieniem zarzutu co do rozliczenia kwoty 250000 zł, nieprawidłowe rozliczenie wzajemnych roszczeń pomiędzy małżonkami w zakresie pobranych przez małżonków środków pieniężnych ze wspólnego rachunku bankowego. Sporządzona przez skarżącego apelacja podczas egzaminu z zakresu prawa cywilnego, nie zabezpieczała należycie słusznego interesu strony, przez co nie spełniała standardów, których należy oczekiwać i wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, a także od osoby, która ubiega się o nadanie stosownych uprawnień zawodowych w tym zakresie. Skarżący w pracy egzaminacyjnej nie wykazał się odpowiednim profesjonalizmem, o czym świadczy działanie wbrew woli mocodawcy wyrażonej we wniosku i wbrew jego słusznemu interesowi.

Podkreślenia wymaga, że w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze zostały wyszczególnione jedynie najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z egzaminu: zachowanie wymogów formalnych, prawidłowe zastosowanie przepisów prawa i ich interpretacji, poprawność rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje. W orzecznictwie podkreśla się, że kryteria zawarte w powołanym przepisie muszą być spełnione łącznie - tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, które jednak nie uwzględnia interesu strony, nie może świadczyć o należytym przygotowaniu do zawodu adwokata. Taka surowa regulacja ma na celu ochronę interesu społecznego i ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu adwokata osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie będzie budzić wątpliwości (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II GSK 921/11, z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1854/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2965/15).

Dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne rozstrzygniecie procesowe podjąłby sąd, albowiem praca egzaminacyjna powinna być oceniana pod kątem, czy egzaminowany posiada umiejętności zawodowe niezbędne do świadczenia pomocy prawnej w ramach wykonywanego zawodu. Odnotować bowiem należy, że przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz, czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował pismo procesowe, uzasadnił je i sformułował odpowiednie wnioski.

Sąd wskazuje, że celem egzaminu adwokackiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa cywilnego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W związku z tym wymagania stawiane zdającym nie przewidują odmiennego ich traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Skoro więc zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu zdający powinien w toku egzaminu wykazać się zdobytą wiedzą i nabytymi umiejętnościami w zakresie poprawnego formułowania pism procesowych i stosowania poszczególnych instytucji prawnych. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny w tym również do poziomu oceny negatywnej.

W ocenie Sądu sposób sprawdzenia wiedzy skarżącego został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Wynik egzaminu adwokackiego ustalany jest na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Odnotować przy tym należy, że wśród kryteriów ocen prac z poszczególnych zadań nie znalazło się kryterium wyniku uzyskanego z rozwiązań pozostałych części egzaminu. W ocenie Sądu oznacza to, że ustawowe kryterium braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata może być odnoszone do określonej części egzaminu adwokackiego sprawdzającej przygotowanie w ramach jednej z dziedzin prawa i uzyskanie negatywnej oceny z tej części egzaminu zgodnie z art. 78e ust. 4 Prawa o adwokaturze wskazuje na nieprzygotowanie do wykonywania zawodu adwokata.

W niniejszej sprawie organ administracji działając na podstawie przepisów prawa i stojąc na straży praworządności, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zaskarżona uchwała zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne, wyjaśnia motywy i podstawy prawne rozstrzygnięcia. Komisja odniosła się również w sposób wystarczający do zarzutów i twierdzeń podnoszonych w odwołaniu od uchwały, uzasadniając swoją opinię co do poprawności dokonanej oceny i wykazując niezasadność podniesionych zarzutów. Tym samym za nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcia organu zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.