Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1747/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Skarbu Państwa - [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej "SKO", na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 256 z późn. zm.), dalej "kpa" po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], dalej "Skarżący", od decyzji wójta Gminy [...] z [...] października 2018 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w [...], utrzymało ją w mocy.

Powyższe było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i prawnych organu.

Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Wójt Gminy [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej w [...] – działka ew. [...].

W wyniku odwołania decyzja ta została uchylona decyzją SKO z [...] stycznia 2018 r. nr [...].

Rozpoznając sprawę, Wójt Gminy [...], dalej "organ I instancji", decyzją z [...] października 2018 r. ponownie zatwierdzono podział tej nieruchomości na działki o nr ew. [...] o pow. [...] ha i i [...] o pow. [...] ha.

Odwołanie wniosła Skarżąca zarzucając:

- błędne przyjęcie że dzielona działka stanowiąca własność Skarbu Państwa znajduje się w trwałym zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] podczas gdy jednostka ta sprawuje ustawowy zarząd określony w art. 4 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (D.U. 2017, poz. 788), dalej "ustawa o lasach";

-błędne sklasyfikowanie użytku gruntowego co do nowej działki ewidencyjnej nr [...] jako "tp".

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 93 ust. 3 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (D.U. 2020, poz. 65 ze zm.), dalej "ugn", wskazując na:

- możliwość podziału gdy jest on zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego zarówno co do przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania działek;

-konieczność zaopiniowania przez wójta, burmistrza albo prezydenta co do zgodności podziału z planem zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 4 tej ustawy);

-wszczęcie niniejszego postępowania z urzędu z uwagi na realizację celu publicznego polegającego na wydzieleniu części nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną gminną oznaczonej w planie miejscowym symbolem [...] (ulica [...]) i [...] (ulica [...]). – co stanowi przesłankę z art. 97 ust. 3 ugn uzasadniającą dokonanie podziału;

- wszechstronne zebranie materiału dowodowego i prawidłową jego go ocenę przez organ I instancji;

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał je za nie zasadne ponieważ:

-organ I instancji wyjaśnił rozbieżności w numerach działek wskazanych we wstępnym projekcie podziału i w ostatecznym, co było powodem uchylenia poprzedniej decyzji. Kwestie te wyjaśnił w piśmie z [...] maja 2018 r. Numery działek uległy zmianie jednakże nie uległa zmianie ich powierzchnia i granice. Działka nr ew. [...] z projektu podziału odpowiada działce nr ew. [...] z mapy podziałowej a działka nr ew. [...] odpowiada działce nr ew. [...];

-przeznaczenie części gruntów leśnych wchodzących w skład oddziału leśnego [...] stanowiących część działki ewidencyjnej nr [...] na cele nierolnicze i nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] pod tereny dróg publicznych (w tym dróg gminnych [...] i [...]) zostało pozytywnie zaopiniowane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych opinią z [...] czerwca 2009 r. a następnie decyzją Ministra Środowiska z [...] czerwca 2009 r. oraz pozytywną opinią Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe z [...] kwietnia 2010 r. Konsekwencją było zastosowanie na mapie użytku "Tp"- grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych;

-prawidłowe sklasyfikowanie potwierdził Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. – jako zgodne z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych oznacza się symbolem "Tp" zalicza się do nich grunty, które są własnością Skarbu Pastwa lub jednostek samorządu terytorialnego oraz zostały wydzielone pod drogi publiczne, co miało miejsce w tym przypadku;

-starosta jest właściwy do prowadzenia ewidencji gruntów i utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności – co wynika z § 44 pkt 2 ww rozporządzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący zaskarżając decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. Naruszenie prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 ustawy o lasach i jego niezastosowanie poprzez przyjęcie, że działka o nr ew. [...] znajduje się w trwałym zarządzie podczas gdy Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe sprawuje nad nią zarząd ustawowy;

2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 kpa poprzez brak wyważenia dwóch przeciwstawnych sobie interesów: interesu publicznego i słusznego interesu strony.

3. W konsekwencji naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że istnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w stopniu wystarczającym stanowi uzasadnienie spełnienia przesłanki niezbędności dla celu publicznego o jakiej mowa w art. 97 ust. 1 pkt 3 ugn;

4. Naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz.U.2017.1161 t.j.) w zw. z § 68 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 7 lit d rozporządzenia z 29 marca 2001 r. poprzez oznaczenie wydzielonej działki gruntu [...] symbolem "Tp"- grunty przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, podczas gdy w ewidencji gruntów teren ten oznaczony jest symbolem "LsV" – lasy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowiły art. 93 ust. 1 i 2 i 97 ust 3 pkt 1 ugn. Przepisy te statuują możliwość wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

Nie jest sporne, że dzielona nieruchomość tj. działka nr ew. [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] północnej części wsi [...] (uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2013 r. (D. Urz Woj. [...] z [...] stycznia 2014 r, poz. [...]). Podział polega na wydzieleniu 2 działek nr ew. [...] i [...] z czego działka o nr ew. [...] wydzielona jest pod projektowaną drogę publiczną.

Jak chodzi o przeznaczenie planistyczne to projektowana działka nr ew. [...] położona jest na terenie przeznaczonym pod drogę publiczną klasy lokalnej gminnej oznaczonej symbolem [...] i [...]. Druga działka nr ew. [...] położona jest w części na terenie z przeznaczeniem pod las z zakazem zabudowy i oznaczona symbolem [...],[...] w części na terenie przeznaczonym pod drogę publiczną oznaczoną symbolem [...] i [...] oraz w części przeznaczoną pod drogę wewnętrzną – [...].

Choć istotnie projekt podziału wskazywał inne numery działek ([...] i [...]), niż te w decyzji podziałowej to Sad w tym zakresie aprobuje wyjaśnienia autora mapy podziałowej z których wynika, że zmianie uległy jedynie numery działek a nie ich granice i powierzchnia. Błąd ten nie ma istotnego znaczenia.

Zasadą przy podziale nieruchomości położonej na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodność tego podziału z tym planem i obowiązek wydania przez wójta, starostę czy prezydenta opinii w tym przedmiocie.

W niniejszej sprawie nie było jednak konieczności wydania opinii przez starostę, wójta czy prezydenta (art. 94 ust. 4 i 5 ugn). W przypadku złożenia wniosku o podział nieruchomości przed tym samym organem, który powinien opiniować, element opiniowania jest wyłącznie elementem postępowania w sprawie o podział nieruchomości i nie zachodzi potrzeba wydawania postanowienia w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ugn. (por. wyrok NSA z 22 września 1998 r., I SA 547/98 w OSP 1999/5/105, wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., I OSK 1433/18, LEX nr 2798813, OSK 911/18, wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., I OSK 911/18, LEX nr 2764615).

Mimo to zostało wydane postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] pozytywnie opiniujące projekt podziału. Co prawda dołączony do postanowienia projekt i samo postanowienie dotyczy działek [...] i [...], to jednak, po wyjaśnieniach autora operatu podziałowego. Sąd przyjmuje, że zmiana numeracji nie powoduje zmiany przedmiotu opiniowania. Spełniona została zatem przesłanka z art. 94 ust. 4 i 5 ugn. Opinia ta ma charakter wiążący.

Przesłanka niezbędności do realizacji celów publicznych wynika z treści planu miejscowego. Wytyczenie dróg (ulic) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i nadanie im w treści planu parametrów technicznych właściwych do zakwalifikowania ich do dróg publicznych, jest wystarczające do uznawania późniejszej czynności wydzielenia gruntów pod te drogi za realizację celu publicznego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 października 2017 r., II SA/Ke 655/17).

Spełnione zostały zatem obie przesłanki tj. przesłanka niezbędności realizacji celów publicznych oraz zgodność z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Cel ten umożliwiał wszczęcie postępowania z urzędu (art. 97 ust. 3 pkt 1 ugn). Nie ma w niniejszej sprawie zastosowania art. 97 ust. 5 ugn ponieważ przepis ten dotyczy sytuacji innej niż ta w której podział służy realizacji celów publicznych.

W świetle tych regulacji ustawowych niezasadne są zarzuty naruszenia przez organ art. 93 ust. 3 pkt 1 ugn. Organ dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu i niewadliwie przyjął, że postanowienia planu miejscowego są wystarczające do uznania, że mamy do czynienia z realizacją celu publicznego. Niezbędność wynika z faktu, że gmina w planie tym postanowiła o takim a nie innym przebiegu dróg. Organ dokonujący podziału nie ma uprawnień aby w tego rodzaju postępowaniu podważać ustalenia obowiązującego planu miejscowego albo przyjmować, że sytuacja faktyczna na gruncie nie wymaga poszerzania dróg. Zdaniem Sądu nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego a jego postanowienia wiążą organy administracji publicznej, co wynika z art. 29 ust. 1 ustawy z 23 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U.2020.293). Organ zatwierdzający podział nie ma żadnych umocowań prawnych do kwestionowania ustaleń planu miejscowego uchwalanego przez radę gminy a więc zupełnie inny podmiot (kolegialny) niż podmiot zatwierdzający podział nieruchomości (starosta, wójt czy prezydent).

Art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ma tu zastosowania. Przepis ten dotyczy sytuacji gdy dochodzi do wyłączenie gruntów z produkcji rolnej a nie sytuacji w której mamy do czynienia z lasem. Czyni to niezasadnym zarzut obrazy tego przepisu.

Ma rację Skarżący, że organ wadliwie przyjął, że nieruchomość pozostaje w trwałym zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego – Lasy Państwowe. Istotnie z art. 4 ust. 1 ustawy o lasach wynika, że zarząd wynika z ustawy. Błąd ten nie ma istotnego znaczenia w sprawie ponieważ nie wpływa na prawa i obowiązki właściciela, który brał udział w postępowaniu administracyjnym.

Do rozważenia pozostaje zarzut naruszenia § 68 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 7 lit. d Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U.2019.393 ) – w aspekcie ujawnienia w odniesieniu do działki o nr ew. [...] użytki "Tp" w miejsce "Ls".

§ 68 rozporządzenia określa symbole użytków stosowane w ewidencji gruntów. Zgodnie z § 68 ust. 2 pkt 1 symbolem "Ls" określa w las natomiast powołany w skardze § 68 ust. 3 pkt 7 lit d określa symbol "Tp" jako przynależny dla terenów komunikacyjnych - gruntów przeznaczone pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, oznaczone symbolem. W istocie zatem prawidłowo, zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, został zakwalifikowany ten teren jako "Tp" gdyż podział działki nr ew. [...] wynikał z konieczności wydzielenia drogi publicznej (przyszłej).

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 2016, poz 718 ze zm.) Sąd orzekł jak w wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wynikało z Końcowo podnieść trzeba, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na znaczny wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, co znajdowało odzwierciedlenie na stronie www.worldometers.info/coronavirus/country/poland, objęcie Warszawy strefą zagrożenia czerwoną oraz ze względu na liczbę stron postępowania w niniejszej sprawie przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Poza tym zarządzeniem Prezesa WSA w Warszawie nr 21 z 16 października 2020 r. związku z objęciem Warszawy strefą czerwoną wstrzymano orzekanie na posiedzeniach jawnych i przyjęto zasadę orzekania na posiedzeniach niejawnych a sprawy wyznaczone na rozprawy skierowano do rozpoznania na posiedzeniach niejawnych (komunikat na stronie internetowej WSA w Warszawie).