Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 558/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 162 par 1, 2, 4, art. 210 par 1 pkt 7, art. 213 par 5, art. 236 par 2 pkt 1, art. 233 par 1, art. 239,
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi "A." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - z dnia 24 lipca 2019 r. nr [...] - z dnia 2 września 2019 r. nr [...]; [...], - z dnia 2 września 2019 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz "A." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "spółka", "skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ") z dnia 24 lipca 2019 r. postanowienie nr 3201-IOV1.4103.28.2019.7; IOV1.7.4103.11.2019/A, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 września 2019 r. nr 3201-IOV1.4103.45.2019.2;IOV1.7.4103.27.2019A w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 2 września 2019 r. postanowienie nr 3201-IOV1.4103.46.2019.2; IOV1.7.4103.16.2019/W w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 27 lutego 2019 r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik"), wydał w dniu 27 lutego 2019 r. decyzję podatkową na rzecz skarżącej dotyczącą roku 2009. W pouczeniu zawarł następującą treść: "Stosownie do przepisów art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 720 ze zm.) w związku z art. 202 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), od niniejszej decyzji służy Stronie prawo do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) odwołanie wnosi się za pośrednictwem Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się na adres: [...] Urząd Celno-Skarbowy w S., ul. [...] [...] (...)." Skarżąca pismem z dnia 25 marca 2019 r. złożyła wniosek o uzupełnienie pouczenia zawartego w ww. decyzji poprzez wskazanie organu właściwego do złożenia odwołania.

W dniu 5 kwietnia 2019 r. Naczelnik wydał postanowienie, w którym odmówił skarżącej uzupełnienia pouczenia. Postanowienie to zostało doręczone na adres pełnomocnika skarżącej w dniu 8 kwietnia 2019 r. i zawierało pouczenie o następującej treści: "Na niniejsze postanowienie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia (art.213 § 5, art. 236 § 2 pkt 1, art. 239, art. 221a § 2, art. 233 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa- tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.). Zażalenie powinno zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 w związku z art. 239 O.p.).". Na to postanowienie skarżąca nie złożyła zażalenia.

Pismem z dnia 25 marca 2019 r. (nadanym u operatora pocztowego – 1 kwietnia 2019 r.), złożyła odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie to zostało przekazane przez Naczelnika Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, który to w dniu 24 lipca 2019 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez spółkę.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 lipca 2019 r., stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, organ wskazał, że w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Naczelnika skarżąca wniosła zarówno o uzupełnienie tej decyzji oraz wniosła odwołanie. Tymczasem termin na wniesienie odwołania rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia decyzji o uzupełnieniu decyzji lub postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Wobec tego złożone przez skarżącą odwołanie było przedwczesne. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej (na adres pełnomocnika) w dniu 8 sierpnia 2019 r. Organ powołał się na przepisy art. 213 § 1 O.p., § 3, § 4 i § 5 O.p.

Spółka wniosła skargę do sądu na ww postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 786/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:

1. rażące art. 228 §1 pkt 1 O.p., polegające na nieprawidłowym uznaniu, że odwołanie wniesione dnia 1 kwietnia 2019 r. jest odwołaniem przedwczesnym i jako takie jest niedopuszczalne, pomimo tego, że termin na wniesienie odwołania w niniejszej sprawie, w rzeczywistości nie rozpoczął dla podatnika biegu - z uwagi na brak prawidłowego pouczenia strony co do terminu na wniesienie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy podatkowe II instancji;

2. rażące art. 214 O.p., przez jego niezastosowanie, pomimo braku stosownego pouczenia w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. co do prawidłowego terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. i uznaniu, że odwołanie złożone przez podatnika dnia 1 kwietnia 2019r. złożone zostało przedwcześnie, podczas, gdy brak prawidłowego pouczenia w tym w szczególności co do zaskarżenia decyzji merytorycznej nie może szkodzić stronie, a złożone przez stronę odwołanie należało uznać za wniesione prawidłowo.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Skarżącą w piśmie z dnia 16 sierpnia 2019 r. (data nadania 16 sierpnia 2019 r.) złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podatnika, gdyż organ nie poinformował skarżącej, że w sytuacji złożenia dwóch wykluczających się pism nastąpiła zmiana terminu do wniesienia odwołania. Pouczenie w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. ograniczało się zaś jedynie do wskazania sposobu i terminu wniesienia zażalenia. Dodatkowo wskazała, że zgodnie z art. 214 O.p. brak pouczenia lub nieprawidłowe pouczenie nie może szkodzić skarżącej. Spółka wskazała również, że zachowała termin do wniesienia odwołania tj. 7 dni od dnia powzięcia przez nią wiadomości o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 16 sierpnia 2019 r.

Organ wydał w dniu 2 września 2019 r. postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bowiem upłynął on 23 kwietnia 2019 r. tj. w terminie 14 dni (z uwzględnieniem, że 22 kwietnia 2019 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy) od dnia doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Strona złożyła skargę do sądu na ww. postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 886/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:

1. rażące art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 220 § 1 i 2 O.p., polegające na nieprawidłowym uznaniu, że podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania, pomimo tego, że podatnik bez własnej winy nie złożył odwołania w terminie, bowiem organ nieprawidłowo pouczył podatnika o terminie wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy podatkowe II instancji;

2. rażące art 214 O.p., przez jego niezastosowanie, pomimo braku stosownego pouczenia w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. co do prawidłowego terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. i uznaniu, że odwołanie złożone przez podatnika złożone zostało po ustawowo przewidzianym terminie; podczas, gdy brak prawidłowego pouczenia w tym w szczególności co do zaskarżenia decyzji merytorycznej nie może szkodzić stronie, a złożone przez stronę odwołanie należało uznać za wniesione prawidłowo i skutecznie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Również w dniu 2 września 2019 r. organ wydał postanowienie, w którym odmówił spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu oraz nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało prawidłowe pouczenie, w którym m.in. wskazano na art. 213 § 5 O.p. W ocenie organu pełnomocnik posiadał wiedzę o trybie wynikającym z art. 213 O.p., w tym terminie do wniesienia odwołania. Nadto organ podniósł, iż spółka już w dniu 6 maja 2019 r. miała wiedzę, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, gdyż w tym dniu doręczono skarżącej stanowisko Naczelnika z dnia 16 kwietnia 2019 r., w którym zawarto informację o terminie złożenia odwołania w sytuacji wydania przez organ postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji.

Strona złożyła skargę do sądu na ww. postanowienie (sprawa o sygn. akt I SA/Sz 887/19). Spółka zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 162 §1, 2 i 4 O.p., przez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na

przyjęciu, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymagane prawem przesłanki warunkujące uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, tj.:

a) nie została spełniona przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminowi – bowiem w pouczeniu zawartym w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2019 r. został wskazany (wpisany w nawiasie) art. 213 § 5 O.p., co zdaniem organu oznacza skuteczne pouczenie strony;

b) wniosek o przywrócenie terminu został złożony z naruszeniem ustawowego terminu -bowiem, w stanowisku organu z dnia 16 kwietnia 2019r. wskazana została ocena prawna skuteczności złożonego odwołania dokonana przez organ; mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim organ odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas, gdy prawidłowo dokonana ocena zgromadzonego w aktach materiału nie pozostawia wątpliwości, że przesłanki do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu zostały spełnione w całości.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając sprawy na posiedzeniu uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), połączył sprawy o sygn. akt I SA/Sz 786/19; I SA/Sz 886/19; I SA/Sz 887/19 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Sz 786/19, gdyż sprawy te pozostawały ze sobą w związku i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi skarżącej. Sąd wskazał, że wzajemnie wykluczało się złożenie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. oraz jednoczesne złożenie wniosku o jej uzupełnienie. W ocenie sądu prawidłowo organ najpierw rozpoznał wniosek o uzupełnienie decyzji. Złożenie odwołania w czasie, gdy jednocześnie został złożony wniosek o uzupełnienie decyzji było przedwczesne i prawidłowo organ stwierdził niedopuszczalność odwołania. Następnie sąd podał, iż pouczenie zawarte w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia 5 kwietnia 2019 r. o odmowie uzupełnienia decyzji było prawidłowe, bowiem w części wstępnej powołano się na art. 213 O.p. a w pouczeniu wymieniono m.in. art. 213 § 5 O.p.

Sąd następnie wskazał, że termin na złożenie odwołania od decyzji z dnia 29 lutego 2019 r. upłynął w dniu 23 kwietnia 2019 r., a rozpoczął swój bieg 9 kwietnia 2019 r. w związku z doręczeniem skarżącej w dniu 8 kwietnia 2019 r. postanowienia o odmowie uzupełnienia odwołania. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 16 sierpnia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Zdaniem sądu za ustanie przyczyny uchybienia terminowi można było uznać już 8 kwietnia 2019 r. tj. dzień doręczenia skarżącej postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji, w którego pouczeniu wskazano na art. 213 § 5 O.p. Organ z korzyścią dla spółki uznał zaś, że dowiedziała się ona o uchybieniu terminu w dniu 6 maja 2019 r. to jest w dniu, w którym doręczono jej stanowisko organu pierwszej instancji z dnia 16 kwietnia 2019 r., w którym zawarto informację o terminie złożenia odwołania, w sytuacji wydania przez organ postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Zatem 6 maja 2019 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi i siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 13 maja 2019 r. Tym samym organ prawidłowo uznał, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Zdaniem sądu skarżąca nie uprawdopodobniła również braku winy w uchybieniu terminowi bowiem postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało prawidłowe pouczenie.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej spółki Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r. uchylił ww wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z błędnym działaniem Naczelnika w zakresie pouczeń. A strona nie może ponosić negatywnych z tego powodu konsekwencji w myśl art. 214 O.p., niezależnie od tego czy była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie, w szczególności gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że jej intencją było doprowadzenie do wzruszenia decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Nie można przy tym skutkami błędnego działania organu w całości obciążać strony, tylko dlatego że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy trywializowaniu poważnych błędów organów popełnionych w przedmiotowym postępowaniu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontroli sądowoadministracyjnej poddana była zasadność i prawidłowość wydania następujących postanowień: postanowienia z dnia 24 lipca 2014 r. o niedopuszczalności odwołania; postanowienia z dnia 2 września 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; postanowienia z dnia 2 września 2019 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na wstępie zwrócić należy uwagę na postanowienia art. 190 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu, któremu przekazano sprawę oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 6/11).

W konsekwencji powtórnie rozpoznając sprawę kierowano się oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 963/20.

W ślad zatem za ww wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że jak zasadnie podnosi skarżąca akt wydany w wyniku rozpoznania wniosku o uzupełnienie decyzji powinien zawierać nowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania od decyzji objętej żądaniem. Tymczasem postanowienie z dnia 5 kwietnia 2019 r. zawierało jedynie pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia. W sposób ogólny stwierdzono, że postanowienie to wydano na podstawie art. 213 O.p. oraz w jego treści powołano art. 213 § 5 O.p. – wyłącznie jako jednostkę redakcyjną, bez odniesienia się do zawartej w nim normy. Przepis ten sam w sobie jedynie odwołuje się do odpowiedniego zastosowania art. 213 § 4 O.p. dotyczącego prawa do wniesienia odwołania.

Punktem wyjścia przy ocenie takiego działania powinna być treść art. 210 § 1 pkt. 7 O.p., który nakłada na organy podatkowe wymóg umieszczenia w treści decyzji pouczenia co do trybu zaskarżenia, przy jednoczesnym uwzględnieniu charakteru decyzji o uzupełnieniu decyzji bądź postanowienia o odmowie jej uzupełnienia. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub odmowie uzupełnienia decyzji nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domagała się strona. Skoro nie ma bytu samodzielnego, a jest integralnie związane z uprzednio wydaną decyzją, to zawarte w niej pouczenie powinno odnosić się również do trybu odwoławczego dotyczącego tej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20 a dotyczącej tej sprawy, nie stanowi prawidłowego pouczenia samo odwołanie się do jednostki redakcyjnej, z której strona samodzielnie powinna wywieść w jakim terminie przysługuje jej prawo wniesienia odwołania od decyzji. Pouczenie to powinno być sformułowane w sposób przejrzysty, zrozumiały i niebudzący obiektywnie jakichkolwiek wątpliwości.

Skoro zatem decyzja i postanowienie o odmowie jej uzupełniania, są ze sobą integralnie związane, to należy zauważyć, że jedynym pouczeniem dotyczącym odwołania, jakim dysponowała strona w niniejszej sprawie, było to, zawarte w decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym zawierało ono informację o prawie wniesienia od niej odwołania w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.

Wskazać należy, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie. Szkodą skarżącej w niniejszej sprawie było zamknięcie jej prawa do poddania decyzji kontroli instancyjnej. W przedmiotowej sprawie istotne jest, że strona faktycznie złożyła odwołanie po doręczeniu jej decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Jej wolą było zatem wykorzystanie przysługujących jej środków prawnych, celem uchylenia lub zmiany tej decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie w terminie wynikającym z doręczenia decyzji i w oparciu o jedyne pouczenie w tym zakresie, jakim dysponowała.

Oczywiście słuszność należy przyznać poglądom, że wnioski o uzupełnienie decyzji i złożenie odwołania wzajemnie się wykluczały, a termin na wniesienie odwołania zaczął biec od dnia doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji. Lecz równie istotnym jest, że strona nie została o tym poinformowana. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oraz odmowa stronie przywrócenia terminu w tych okolicznościach zatem, uznać należy za działanie niezgodne z art. 214 O.p., który umożliwia stronie uniknięcia negatywnych następstw procesowych związanych z działaniem w oparciu o błędne pouczenie lub jego brak.

Jakkolwiek przepis art. 214 O.p. nie precyzuje jakie konkretnie działania powinny być podjęte przez stronę w razie niekompletności lub braku pouczenia a w orzecznictwie ta kwestia nie wydaje się przesądzona, to w sprawie poddanej niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej przesądził tą kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20.

Po pierwsze wziął pod uwagę, że to obowiązkiem organu jest wypełniać swoje obowiązki informacyjne. Organ nie może przerzucać skutków swoich błędów i zaniechań na skarżącą. Innymi słowy, to nie strona powinna podejmować działania celem naprawienia błędów organu, a organ który błąd poczynił. Po drugie, okoliczność, że w niniejszej sprawie skarżąca zastosowała się do jedynego przekazanego jej pouczenia, a jej intencją było niewątpliwe od początku wniesienie odwołania od decyzji z dnia 27 lutego 2019 r. Po trzecie, należy mieć na względzie zasadę szybkości postępowania zamiast mnożenia dodatkowych postępowań. Po czwarte, za przekonującą należy uznać argumentację zawartą w uchwale NSA w składzie 7 sędziów z 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16, iż uznanie, że w razie błędnego pouczenia należy wnieść wniosek o przywrócenie terminu, pozbawiałoby art. 214 O.p. samodzielnej roli.

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny w ww wyroku z 28 kwietnia 2023 r. wskazał, że sąd obowiązany jest interpretować przepisy w taki sposób, aby ta interpretacja była zgodna z prawem do zaskarżania orzeczeń i decyzji, o którym to mowa w art. 78 Konstytucji. Celem art. 213 O.p. nie jest zastawianie na stronę proceduralnych pułapek.

Wobec tego w ślad za oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego z ww. wyroku z 28 kwietnia 2023 r. wskazać należy, że brak szkodzenia stronie, o którym mowa w art. 214 O.p. wyrażał się w niniejszej sprawie w konieczności rozpoznania wniesionego odwołania, zamiast obciążania jej obowiązkiem wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.

W tych okolicznościach odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 162 § 1, 2, 4 O.p., to tak sformułowany zarzut jest niezasadny z uwagi na przyjęcie, że zastosowanie w niniejszej sprawie powinien mieć przepis art. 214 O.p. i na jego podstawie organ powinien odwołanie rozpoznać.

W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z błędnym działaniem Naczelnika w zakresie pouczeń. A strona nie może ponosić negatywnych z tego powodu konsekwencji w myśl art. 214 O.p., niezależnie od tego czy była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie, w szczególności gdy z okoliczności sprawy niezbicie wynika, że jej intencją było doprowadzenie do wzruszenia decyzji z 27 lutego 2019 r. Nie można przy tym skutkami błędnego działania organu w całości obciążać strony, tylko dlatego, że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 963/20 - trywializowaniu poważnych błędów organów popełnionych w przedmiotowym postępowaniu.

Abstrahując od pouczenia z dnia 5 kwietnia 2019 r., to podzielić należy argumentację skarżącej, że w piśmie organu z dnia 16 kwietnia 2019 r. wprost wskazano, że odwołanie zostało wniesiono w terminie a dopiero ma dalszym etapie zawarto wzmiankę o treści art. 213 O.p. Słuszność należy przyznać argumentacji skarżącej, że "skoro zatem pismo nie było adresowane do strony, a z "podsumowania" oceny wynikała prawidłowość złożonego przez stronę odwołania odmienność stanowiska wyrażona przez organ w dalszej części pisma nie może przesądzać o biegu jakiegokolwiek terminu". W tej sytuacji, jak wskazał w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest zasadne wymaganie od strony składania dodatkowego wniosku o przywrócenie terminu oraz nakładanie na nią obowiązku wczytywania się w treści ukryte w piśmie nie kierowanych do niej (jedynie do wiadomości), sprzeczne z wyraźnie wyartykułowanym podsumowaniem.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis od skarg (sygn. akt I SA/Sz 786/19; I SA/Sz 886/19; I SA/Sz 887/19) w wysokości [...] zł , koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł ([...] zł x 3) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.