Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 526/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 i art. 34 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2023 poz 1284
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] lipca 2024 r. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 24 lipca 2024 r. [...] Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS") utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. ("PPIS") z 6 czerwca 2024 r. znak: [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zgodnie z dyspozycją art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej "u.p.e.a.") wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z 5 marca 2024 r. nr [...] (doręczonego 5 kwietnia 2024 r.). Zobowiązana w piśmie z 7 maja 2024 r., prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu w administracji zarzuciła: 1) obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje oraz brak jest jego wymagalności; 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 - brak dokładnego określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku. PPIS postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., powyższe zarzuty oddalił w całości.

Po rozpoznaniu zażalenia W. M., odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oraz braku jego wymagalności, ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284, ze zm., zwanej dalej "ustawą"), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej [...] są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu i określają wszystkie istotne cechy tego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2302/18, ŚPWIS wyjaśnił, że na skarżącej, jako rodzicu małoletniego A. M., spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza, sprawującego nad nim opiekę zdrowotną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Podkreślił, że Minister Zdrowia w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z 27 września 2023 r., określił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych oraz schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Organ podniósł, że nie budzi wątpliwości fakt, iż wspomniany przez skarżącą Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jest dokumentem technicznym, precyzującym obowiązki wynikające z ww. ustawy, który stanowi jedynie uzupełnienie regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązkowych, zawiera informacje i wytyczne na temat sposobu realizacji szczepień oraz jest przeznaczony dla lekarzy i pielęgniarek będących realizatorami tego obowiązku. Komunikat ten nie został wskazany jako podstawa prawna tytułu wykonawczego z 5 marca 2024 r. Zdaniem ŚPWIS, zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym oraz braku jego wymagalności jest zatem bezzasadny.

Co do zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym ŚPWIS wskazał, że obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym, podobnie jak szereg innych obowiązków wynikających wprost z przepisów ww. ustawy aktualizuje się dopiero w wyniku określonych czynności podejmowanych przez lekarza posiadającego określone obowiązki, uprawnienia i wiedzę medyczną.

O istnieniu przeciwskazań do obowiązkowego szczepienia orzeka posiadający wiadomości specjalne w tym zakresie lekarz, a nie rodzic, czy też urzędnik. Zgodnie bowiem z art. 17 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, a w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Lekarz, który przeprowadza konsultację specjalistyczną, zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień. ŚPWIS pokreślił, że w aktach sprawy widnieje karta szczepień małoletniego, w której brak jest informacji o istniejących przeciwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto w tej sprawie brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniego, wystawionej przez lekarza zgodnie z ww. rozporządzeniem. Wobec tego, w ocenie ŚPWIS, zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym jest bezzasadny.

ŚPWIS stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wyjaśnił, że zarówno podstawa prawna obowiązku, jak i jego treść zostały wskazane w tytule wykonawczym precyzyjnie, w sposób umożliwiający skarżącej wywiązanie się z niego bez konieczności sięgania do innych przepisów czy dokumentów, a właściwym organom sprawne przeprowadzenie egzekucji. Organ w tytule wykonawczym przytoczył treść nakazu. W sposób jednoznaczny i zrozumiały w części B pkt 5 tytułu wykonawczego podał, że treścią obowiązku jest: "poddanie małoletniego A. M. ur. 25.09.2018 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wzw B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa". Określił również podstawę obowiązku, wskazując na art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 1 ww. ustawy oraz rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 31 Konstytucji RP ŚPWIS wskazał, że w demokratycznym państwie, konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane w ustawie, m.in. gdy jest to niezbędne dla ochrony zdrowia. Realizacja obowiązku szczepień poprzez zapewnienie wysokiego odsetka osób uodpornionych, skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz społeczne skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, w tym związane z kosztami leczenia tych chorób oraz ich powikłań. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, a wiek i rodzaj szczepień doprecyzowano w rozporządzeniu. Powyższe, zdaniem ŚPWIS, wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.

ŚPWIS podniósł nadto, że argument naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie może znaleźć aprobaty. Stanowiąc o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w art. 8 ust. 2 Konwencji przyjęto, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie m.in. z uwagi na ochronę zdrowia. Zdaniem ŚPWIS, rozważania skarżącej dotyczące braku uwzględnienia zaleceń WHO, wad (według strony) treści uzasadnienia ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, zasady proporcjonalności w stanowieniu prawa lub braku systemu odszkodowawczego za NOP-y w Polsce, nie wypełniają dyspozycji z art. 33 § 2 u.p.e.a., albowiem katalog podstaw zarzutów jest zamknięty. Nie można oprzeć zgłoszonych zarzutów na podstawach innych aniżeli te wskazane w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Przepis ten w aktualnym jego brzmieniu nie zawiera tego rodzaju podstawy do wniesienia ww. zarzutu, w związku z powyższym organ nie ustosunkował się do ich treści.

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowana

z treścią zarzutów, ich uzasadnieniem oraz podniesione przez wierzyciela argumenty motywujące wyrażone stanowisko, jak również treść przepisów obowiązującego prawa i odnoszące się do nich ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, pozwoliło ŚPWIS stwierdzić, że podniesione przez stronę zarzuty są bezzasadne

i nie zasługują na uwzględnienie.

W. M. w skardze na powyższe postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzuciła naruszenie:

1) art. 17 ust. 2 ustawy przez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że szczepienia o których mowa w tym przepisie są wymagane w stosunku do małoletniego, podczas gdy małoletni powinien mieć ustalony indywidualny harmonogram szczepień, z uwagi na stan zdrowia, który wymaga tego, aby szczepienia były konsultowane ze specjalistą i konieczności wykonania specjalistycznych badań mających na celu wykluczenie możliwości wystąpienia powikłań poszczepiennych, których wystąpienie w przypadku małoletniego, biorąc pod uwagę jego stan zdrowia jest bardzo realne. Powyższe stanowiło niemożność zakwalifikowania go w tym momencie do szczepień ochronnych;

2) art. 17 ust. 4 ustawy poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie w znacznej części zarzutów zobowiązanej, podczas gdy aktualnie dziecko nie zostało zakwalifikowane do szczepień, bowiem wydano skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w K., ponieważ istnieje potrzeba przeprowadzenia specjalistycznych badań, których wyniki będą istotne dla podjęcia decyzji w zakresie kolejnych szczepień;

3) art. 17 ust. 5 ustawy poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie tego, że wobec małoletniego zostało wystawione skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup wysokiego ryzyka, kierujące go na dalszą konsultację oraz badania genetyczne, celem rozstrzygnięcia kwestii kolejnych szczepień, co mimo wszystko nie stanowiło przeszkody dla organu do oddalenia zarzutów we wskazanym zakresie;

4) art. 17 ust. 10 ustawy w związku z art. 87 Konstytucji RP poprzez podjęcie prób wyegzekwowania obowiązku, który nie wynika z konkretnego przepisu prawa, a co za tym idzie organ niezasadnie stwierdza, że przekroczono terminy zaszczepienia małoletniego, podczas gdy obowiązujące obecnie przepisy określają jedynie grupy wiekowe podlegające obowiązkowi szczepień, nie zaś konkretne daty czy okresy kiedy dziecko ma być zaszczepione;

5) art. 10 Europejskiej Konwencji Bioetycznej poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak udzielenia pacjentowi przed przymuszeniem do wykonania szczepień wyczerpującego pouczenia o jego zdrowiu, skutkach leczenia i zabiegu lekarskiego, którym niewątpliwie jest szczepienie.

Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. w taki sposób, że organy administracji publicznej nie dokonały wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w związku z czym organ wydał decyzję rażąco naruszającą słuszny interes obywateli, ponieważ istnieje uzasadniona konieczność przeprowadzenia badań małoletniego i w odniesieniu do nich ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień małoletniego;

2) art. 75 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem zebrania oraz analizy szerokiego materiału dowodowego, który ukazuje prawdziwy powód odroczenia szczepień;

3) art. 34 § 2 pkt. 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez oddalenie w znacznym zakresie zarzutów zobowiązanej, podczas gdy w żadnym zakresie nie zostały one rozpoznane i nie odniesiono się do podstaw wniesienia zarzutów, a co za tym idzie zdrowia małoletniego, które uniemożliwia w obecnej chwili jego zaszczepienie.

W uzasadnieniu skargi jej autorka przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżenie art. 57d (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1

i § 2 p.p.s.a.).

Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy

o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (w wersji obowiązującej na datę wystawienia tytułu wykonawczego oraz wydania zaskarżonej decyzji, opublikowanej w Dz. U. z 2023 r., poz. 909), zwanej dalej "ustawą", osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz. U. z 2022 r. poz. 1876, 2280 i 2705 oraz z 2023 r. poz. 605 (art. 5 ust. 2 ustawy).

Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4, poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, a także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa Minister ds. zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy).

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie zacytowanego wyżej art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast

z treścią art. 17 ust. 2, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4).

W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy).

Przytoczone wyżej regulacje stanowiły podstawę uznania istnienia obowiązku poddania małoletniego syna skarżącej szczepieniom ochronnym, za którego realizację odpowiedzialni są jego rodzice zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych można bowiem wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, podobnie jak inne wyroki powoływane niżej).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie powyższego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego.

W stanie faktycznym sprawy poza sporem pozostaje, że małoletni syn skarżącej nie został zaszczepiony przeciw: gruźlicy, wzw B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077), wydanego na podstawie delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 10 ustawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty uodpornienia wynika, że dziecko - do daty wydania zaskarżonego postanowienia - nie zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Nie ma racji skarżąca, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie istnieje. Podstawa prawna tego obowiązku została należycie wskazana w tytule wykonawczym. W części B pkt 1 tytułu wskazano bowiem jako podstawę prawną - akt normatywny tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy. W pkt 5 części B wskazano również, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa.

Wbrew twierdzeniom skargi, obowiązek ten jest również wymagalny.

Z akt administracyjnych wynika, że już 3 stycznia 2020 r. Powiatowe Centrum Usług Medycznych w K. zawiadomiło PPIS w K., że rodzice małoletniego uchylają się od realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Małoletniemu w Poradni dla dzieci wykonano tylko pierwszą dawkę WZW B.

W aktach nie ma żadnej dokumentacji, aby przed datą wskazaną w zawiadomieniu rodzice zgłosili się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikacyjne, choć zalegali z obowiązkowymi szczepieniami. Pierwsze wezwanie do szczepienia wystawione zostało przez wierzyciela 23 września 2021 r. Kolejne wezwania do szczepienia zostały skierowane do zobowiązanej pismami z 4 lipca 2022 r., 25 stycznia 2023 r.,

23 czerwca 2023 r. Z wielu pism kierowanych do wierzyciela przez Powiatowe Centrum Usług Medycznych w K., a następnie Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Ł. - gdzie małoletni został zapisany we wrześniu 2021 r. - wynika, że nie został on poddany obowiązkowym szczepieniom, gdyż rodzice nie zgłosili się z synem do Punktu Szczepień, a lekarzowi nie są znane przeciwskazania do wykonania szczepień, a zatem nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o ich odroczeniu.

Wobec tego PPIS wystawił upomnienie z 2 listopada 2023 r., a następnie skierował do ŚPWIS wniosek z 5 marca 2024 r. o wszczęcie egzekucji administracyjnej, w ramach której sporządzony został tytuł wykonawczy.

W toku postępowania egzekucyjnego skarżąca złożyła zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Art. 33 § 2 u.p.e.a. wskazuje w pkt. 1 - 6 dopuszczalne podstawy zarzutu. Wierzyciel wypowiada się co do wniesionych zarzutów w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.).

Wniesione przez skarżącą zarzuty dotyczyły:

- nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.);

- brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.);

- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 - brak dokładnego określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku.

W odniesieniu do tego ostatniego zarzutu należy wskazać, że okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że został wystawiony z naruszeniem powyższego przepisu, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Dla rozstrzygnięcia zasadności omawianego zarzutu istotnym jest natomiast fakt, że przepisy u.p.e.a. nie przewidują zarzutu opartego na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów przewidzianych w art. 27 tej ustawy.

Z tego tylko powodu tak sformułowany zarzut nie mógł zostać uwzględniony przez wierzyciela.

Pozostałe zarzuty sprowadzały się do twierdzenia, że organ egzekucyjny oraz wierzyciel pominęli, że obowiązek nie jest wymagalny z uwagi na brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Takie same argumenty zostały również przedstawione w skardze.

Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19), elementem obowiązku szczepienia ochronnego jest poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu,

o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy. Tylko w tym trybie następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie.

Z akt sprawy nie wynika, aby lekarz kwalifikujący dziecko do szczepienia stwierdził długotrwałe odroczenie obowiązkowego szczepienia ochronnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Brak jest w aktach administracyjnych zaświadczeń lekarskich o stwierdzonych przeciwskazaniach, dających podstawę do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, o jakim mowa w art. 17 ust. 5 ustawy. Jak słusznie zauważył także organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżąca nie przedstawiła dowodu, że stawiła się wraz z synem w poradni specjalistycznej - albo, że umówiony został termin konsultacji w tej poradni.

Warto także zauważyć, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązek szczepień powstał już w pierwszej dobie życia dziecka tj. 25 września 2018 r. (pojedyncza dawka przeciw gruźlicy), a do daty podjęcia zaskarżonego postanowienia (24 lipca 2024 r.), czyli w ciągu blisko 6 lat małoletni nie został zaszczepiony żadną szczepionką przewidzianą w tym rozporządzeniu (za wyjątkiem pierwszej dawki WZW B) mimo braku przeciwskazań o charakterze długotrwałym. Znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna wskazuje, że rodzice nie zgłosili się z dzieckiem do Punktu Szczepień celem wykonania zaległych szczepień ochronnych.

Prawidłowo zatem organy oceniły jako niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku.

Nie ma również racji skarżąca podnosząc w skardze, że obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia jego wymagalności przez lekarza. Jak powiedziano wyżej, wynikający z ustawy obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym aktualizuje się (staje się wymagalny) w dacie osiągnięcia określonego wieku (oznaczonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych) i dopiero stwierdzenie zaświadczeniem lekarskim przeciwskazań do zaszczepienia dziecka powoduje, że termin wykonania tego obowiązku może zostać odroczony. Art. 17 ust. 2 ustawy wskazuje, że warunkiem zaszczepienia dziecka jest uprzednie wykonanie badania lekarskiego kwalifikacyjnego, aby wykluczyć przeciwskazania do wykonania szczepienia. Lekarz nie jest natomiast uprawniony do wystawienia zaświadczenia o wymagalności obowiązku szczepień ochronnych. Może on jedynie wydać zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). Jak już powiedziano, w dokumentacji medycznej nie ma żadnego zaświadczenia lekarskiego, które byłoby podstawą do długotrwałego odroczenia obowiązku szczepień, a tym samym do odroczenia jego wymagalności. Okoliczność, że wydano skierowanie do Poradni Szczepień dla Dzieci z Grup Wysokiego Ryzyka w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w K. nie zmienia powyższej oceny, skoro także z tej poradni skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o odroczeniu obowiązku wykonania szczepień.

Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ II instancji w sposób wyczerpujący i niezbędny dla rozstrzygnięcia ustalił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia, odnosząc się zarówno do zarzutów zażalenia jako i do wszystkich kwestii mających znaczenie dla wyniku sprawy.

Nie jest prawdą, że organ odwoławczy naruszył art. 34 § 2 pkt 1 i § 3 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie wniesionych zarzutów. Wskazuje na to lektura zaskarżonego postanowienia, którego treści skarżąca zdaje się nie zauważać, formułując omawiany zarzut.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. O nietrafności tego zarzutu świadczą rozważania przedstawione wyżej. Słusznie bowiem organy przyjęły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że skoro w aktach nie ma dowodu na to, że przeprowadzone badania kwalifikacyjne dały podstawę do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego małoletniego, to obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy jest wykonalny i podlega egzekucji.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.