Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 96/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235 ze znaczkiem 1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80. art. 107 §  3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 roku w Rzeszowie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] znak: [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (PWIS) po rozpoznaniu odwołania A. T. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego–zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych utrzymał ją w mocy, podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że po przeprowadzeniu przez PPIS dochodzenia wyjaśniającego ustalono, że A. T. świadczył pracę w narażeniu na czynniki mogące spowodować chorobę zawodową w okresach od 1.07.1971 r. do 31.03.1993 r. w "[...]" na stanowisku tokarza, tokarza brygadzisty, ustawiacza maszyn do obróbki skrawaniem oraz od 14.10.2003 r. do 31.01.2009 r. w "[...]" na stanowisku kontrolera produkcji. W okresach tych wymieniony pracował w obciążeniu stawów i kości rąk przez długoletnie wkręcanie i wykręcanie części gwintowanych. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (WOMP) w orzeczeniu z dnia 21 grudnia 2011 r. (Nr [...]) oraz Instytut Medycyny Pracy (IMP) w orzeczeniu z dnia 27 czerwca 2012 r. (Nr [...]) uznały, że brak jest podstaw do rozpoznania u A. T. choroby zawodowej. W pierwszym z orzeczeń zwrócono uwagę, że czynnik środowiskowy musi być dominujący w etiopatogenezie schorzenia, czego w rozpatrywanym przypadku nie stwierdzono. Nadto wskazano na obecność u badanego szeregu czynników pozazawodowych (zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej, otyłość, dyskopatia szyjna) mających wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka o etiologii pozazawodowej. Natomiast wedle orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia A. T. nie wykonywał w trakcie pracy długotrwałych monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzanych w czasie zmiany roboczej pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długim okresie czasu, które stwarzałyby możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i wystąpienie zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W oparciu o powyższe, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] znak: [...], PPIS nie stwierdził u A. T. choroby zawodowej. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone decyzją PWIS z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność wystąpienia do jednostek orzeczniczych o weryfikację wydanych orzeczeń z uwzględnieniem treści zarzutów odwołania strony i dołączonych do niego dowodów (płyty DVD i dokumentacja lekarska). W ponownym postępowaniu WOMP wydał w dniu 20 czerwca 2013 r. orzeczenie (nr [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej z pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych. Jednostka podniosła, że analiza narażenia zawodowego strony nie dowodzi, iż sposób wykonywania przez badanego pracy był czynnikiem sprawczym schorzenia, które u niego wystąpiło. Przedstawione przez stronę nowe dowody w postaci płyt DVD nie potwierdzają pewnego udziału czynnika zawodowego w etiologii schorzenia. Karty informacyjne z leczenia szpitalnego nie pozostają natomiast w związku z rozpatrywaną jednostka chorobową. Z kolei IMP, po zwróceniu się do PPIS o określenie chronometrażu wykonywanych czynności z uwzględnieniem ilości części gwintowanych, które strona musiała sprawdzić w trakcie zmiany roboczej, w orzeczeniu z dnia 18 grudnia 2013 r. Nr [...], również uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u strony zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W orzeczeniu tym podkreślono, że A. T. nie wykonywał długotrwale monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzanych w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długim okresie czasu, które stwarzałyby możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i wystąpienie cieśni w obrębie nadgarstka. Nie można zatem bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że zespół cieśni nadgarstka spowodowany został sposobem wykonywania pracy, co jest z kolei warunkiem koniecznym do uznania etiologii zawodowej tego schorzenia. Według biegłego, na samoistny charakter choroby wskazuje współistnienie u badanego szereg czynników pozazawodowych, które mogły wywierać dominujący wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka o etiologii pozazawodowej tj. otyłość, nietolerancja glukozy, zaburzenia lipidowe. W związku ze zgłoszonymi przez A. T. zarzutami dotyczącymi przyjętej ilości wykonywanych przez niego ruchów rąk PPIS wystąpił do IMP o ustosunkowanie się do powyższego. W odpowiedzi jednostka ta odparła, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia 18.12.2013 r. Podkreśliła, że obciążenie związane ze sposobem wykonywania pracy stanowi tylko jeden z czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2014 r. PPIS orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej typu przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego–zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Od tego rozstrzygnięcia odwołanie wniósł A. T. podnosząc zarzuty dotyczące współistniejących u niego schorzeń, które pojawiły się później niż zespół cieśni nadgarstka. W odwołaniu strona ponownie zwróciła uwagę na kwestię ilości wykonywanych przez nią rękami czynności. W celu wyjaśnienia powyższego PWIS wystąpił do obu jednostek orzekających, które uznały wydane uprzednio orzeczenia za wystarczające, bez podstaw do ich weryfikacji.

Po rozpoznaniu odwołania PWIS wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Podkreślił, że do stwierdzenia, że u strony wystąpiła choroba zawodowa konieczne jest łączne wystąpienie trzech przesłanek tj. istnienie narażenia na czynnik chorobotwórczy w środowisku pracy strony, wystąpienie u niej schorzenia medycznego odpowiadającego wykazowi chorób zawodowych oraz istnienie związku typu przyczyna – skutek pomiędzy wskazanymi wyżej dwiema pierwszymi przesłankami. Organ podkreślił, że do oceny charakteru wykonywanych przez odwołującego się w czasie pracy ruchów potrzebna jest wiedza specjalistyczna. Ze znajdujących się w aktach sprawy opinii biegłych wynika tymczasem, że w przypadku A. T., wykonywane przez niego czynności manualne o zmiennym obciążeniu nie miały charakteru ruchów monotypowych tj. długotrwałych, wielokrotnie powtarzanych w bardzo krótkich odstępach czasowych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, które mogłyby wywołać zgłaszaną chorobę zawodową. Organ podniósł, że opinie te korzystają z domniemania prawdziwości co oznacza, że organ nie może ich podważać i musi je uznać za wiążące. Jedyny zakres kontroli takich opinii to zgodność z przepisami prawa procesowego. Konieczne jest zatem zbadanie, czy orzeczenie lekarskie spełnia wymogi formalne, a zatem czy jest jasne, pozbawione niedomówień, wyczerpujące, należycie uzasadnione i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Poddając tego rodzaju ocenie wydane w sprawie orzeczenia PWIS nie zauważył okoliczności, które uniemożliwiałyby oparcie się o nie. Kierując się więc twierdzeniami biegłych zawartymi w tychże orzeczeniach organ drugiej instancji uznał, że wprawdzie u odwołującego się wystąpiła choroba w sensie medycznym, jednak należy wykluczyć jej zawodowe źródło. W ocenie organu, brak jest również związku typu przyczyna – skutek pomiędzy narażeniem zawodowym w środowisku pracy a chorobą. Nawet jednak przy założeniu istnienia tego rodzaju związku należy podnieść, że dolegliwości strony powstały za późno, a ich rzeczywistą przyczyną są współistniejące u niej schorzenia. PWIS podniósł, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest ustalenie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W sytuacji natomiast należycie uzasadnionego i jednoznacznie negatywnego rozpoznania uzasadnionym jest uznanie, że pozazawodowe źródło dolegliwości strony jest bardziej prawdopodobne niż źródło zawodowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję PWIS z dnia [...] grudnia 2014 r. A. T. wniósł o jej uchylenie. Skarżący zakwestionował poprawność wydanych w sprawie opinii biegłych z uwagi na lakoniczne jedynie odniesienie się do przedstawionych przez niego konkretnych zarzutów. W ocenie skarżącego, powyższe stanowi o wydaniu decyzji w warunkach błędnie ustalonego stanu faktycznego. A. T. ponownie zwrócił uwagę, że schorzenia takie jak otyłość, nietolerancja glukozy i zaburzenia lipidowe pojawiły się u niego już po wystąpieniu objawów zespołu cieśni nadgarstka tym samym nie mogły być przyczyną tego ostatniego. Poza tym, błędnie przyjęta została częstotliwość czynności w postaci wkręcania i wykręcania tj. w ilości 800 sztuk na zmianę, nie zaś jak w rzeczywistości tzn. 800 sztuk na godzinę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podniósł, że z orzeczeń lekarskich wynika wprost, że skarżący w trakcie świadczenia pracy nie był narażony na czynniki szkodliwe w stopniu mogącym powodować chorobę zawodową z uwagi na czas narażenia i jego rodzaj. Orzeczenia te są w powyższym zakresie spójne, logiczne i konsekwentne. Wskazanie przez biegłych alternatywnej przyczyny dolegliwości skarżącego wobec jednoczesnego nierozpoznania choroby zawodowej świadczy o tym, że opinie są wiarygodne i wyczerpujące. Przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a chorobą możliwe jest tylko wówczas, gdy nie budzi to wątpliwości. Wobec więc jednoznacznych i opartych na wiedzy medycznej twierdzeń połączonych z uwagami specjalistów dotyczących występowania u skarżącego choroby współistniejącej mogącej wywołać chorobę zawodową, której dotyczy sprawa należy uznać, że przedmiotowy związek przyczynowy został obalony. Organ zauważył również, że postępowanie dowodowe w sprawie administracyjnej trwać ma aż do momentu wyjaśnienia niejasności, nie zaś podług życzeń stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne, stosując określone w ustawie środki, kontrolują działalność administracji publicznej przybierającej rożne formy, w tym decyzji administracyjnej. W ramach tej kontroli sąd bada, czy organy przeprowadziły postępowanie zgodnie z przewidzianymi w tym zakresie wymaganiami oraz czy w jego wyniku wydały poprawne merytorycznie rozstrzygnięcie poprzez dokonanie właściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa. W sytuacji stwierdzenia uchybień w tym zakresie, sprecyzowanych w art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia kwestionowanego aktu bądź też stwierdzenia jego nieważności.

Dokonując w niniejszym postępowaniu oceny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że zapadły one z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowiło podstawę do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że wobec wniosku PWIS o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym oraz braku żądania przez skarżącego przeprowadzenia rozprawy, rozstrzygnięto sprawę w powołanym trybie, co pozostaje w zgodzie z treścią art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Objęta skargą decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u A. T. choroby zawodowej typu przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Podstawę tego rodzaju rozstrzygnięć stanowiło przyjęcie przez organy, w ślad za wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi i pismami je uzupełniającymi uprawnionych jednostek orzeczniczych, braku zawodowego pochodzenia stwierdzonego u strony schorzenia – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na prawdopodobny samoistny sposób powstania tej choroby. W tym ostatnim zakresie podkreślano, że u skarżącego występują czynniki pozazawodowe, które mogły wywierać dominujący wpływ na pojawienie się u niego zespołu cieśni nadgarstka (tj. otyłość, nietolerancja glukozy, zaburzenia lipidowe).

Problematyka chorób zawodowych została przez prawodawcę uregulowana w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502), zwanej w dalszej części "K.p." oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, określanego następnie jako "rozporządzenie". Dodatkowo, w zakresie reguł prowadzenia postępowania administracyjnego znajdują także zastosowanie odpowiednie unormowania K.p.a. W świetle art. 2351 K.p. oraz § 5 rozporządzenia, do stwierdzenia wystąpienia u konkretnej osoby choroby zawodowej konieczne jest łączne zaistnienie trzech przesłanek. Po pierwsze więc, choroba musi zostać rozpoznana przez właściwą (tj. upoważnioną do tego) placówkę medyczną i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Po wtóre, musi zostać wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (a zatem przez narażenie zawodowe), przy czym czynniki te lub sposób wykonywania pracy spowodować ją muszą bezspornie lub też z wysokim prawdopodobieństwem. Ostatnim wymogiem jest, by wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych miało miejsce w okresie wskazanym w załączniku do rozporządzenia. Wobec powyższego, kluczowym jest więc ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u jednostki określonym schorzeniem medycznym a narażeniem zawodowym, czego dokonanie pozostaje w gestii lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce orzeczniczej I lub II stopnia. Tylko te podmioty posiadają bowiem stosowną wiedzę specjalistyczną. W tym miejscu należy podkreślić, co nie budzi - w świetle orzecznictwa sądowego - jakichkolwiek wątpliwości, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego (art. 84 § 1 K.p.a.), którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Organ ten nie jest więc uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczenia i samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Przedmiotowe orzeczenie stanowi zatem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, pod warunkiem jednak, że nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 5.01.2007 r. II OSK 1078/06, wyrokNSA z 12.05.2010 r. II OSK 335/10, wyrok NSA z 12.02.2013 r. II OSK 2492/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Związanie takie nie jest jednak bezwzględne, bowiem organy są uprawnione, a jednocześnie zobowiązane do kontroli wydanych w sprawie orzeczeń pod względem formalnym, jako opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Muszą zatem zbadać, czy stanowisko specjalistycznej jednostki orzeczniczej jest jednoznaczne, logiczne, konkretne, zupełne, logiczne, wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniające wszelkie wątpliwości.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W razie, gdy właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że wymieniony wyżej materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Należy także wskazać na pozostający w związku z powyższym, obciążający organy administracji obowiązek dojścia do tzw. prawdy obiektywnej poprzez podejmowanie z urzędu lub też na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.). Realizacji powyższego służyć ma wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego poprzez ocenę na podstawie jego całokształtu, czy dana okoliczność została udowodniona, co następnie należy przedstawić w odpowiednim uzasadnieniu podjętego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.). Gromadzenie przez organ dowodów winno następować w granicach niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności tj. takich, które mają w świetle stosownych unormowań materialnoprawnych przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Ich analiza winna zaś polegać na odpowiednim ustosunkowaniu się do każdego z tych dowodów z jednoczesnym uwzględnieniem wzajemnych między nimi powiązań, tak by wynikające z nich ustalenia były jednoznaczne. Wnikliwe i rzetelne zbadanie wszystkich ważnych dla sprawy okoliczności łączy się także z koniecznością udzielenia odpowiedzi na podniesione przez stronę postępowania zarzuty. Wynika to z zawartych w art. 8 i art. 11 K.p.a. zasad, by postępowanie prowadzić w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz należytego wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy.

Oceniając działanie PWIS i PPIS w kontekście powyższych reguł należy stwierdzić, że niewątpliwie narusza ono te zasady. Jak już wyżej wskazano, nie stwierdzenie u A. T. choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka uzasadnione zostało brakiem zawodowej etiologii tego występującego u wymienionego schorzenia. Przyjmując powyższe organy oparły się o twierdzenia biegłych, że strona nie wykonywała długotrwale monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzanych w czasie zmiany roboczej, pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstka zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długim okresie czasu, które stwarzałyby możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych i wystąpienie cieśni w obrębie nadgarstka. Należy jednak zwrócić uwagę, że w znajdującej się w aktach sprawy karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej mowa jest o sprawdzaniu części wykonywanych sprawdzianem pierścieniowym około 800 sztuk na zmianę (wkręcanie i wykręcanie) w okresie od 1.07.1971 r. do 31.03.1993 r. i "w mniejszym natężeniu" w okresie od 1.04.1993 r. do 09.2003 r. Natomiast ze spisanego w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w dniu 11 czerwca 2012 r. protokołu wynika, że A. T. wykonywał ruchy sprawdzania w wymiarze 500 – 600 na godzinę w pierwszym z wymienionych okresów oraz w tym drugim przedziale czasowym w ilości 250-300 takich ruchów na godzinę przez dwie pierwsze godziny pracy, a następnie tj. przez pozostały czas pracy w ciągu dnia 500-600 tego rodzaju ruchów na godzinę. Na występujące wyżej rozbieżności co do ilości wykonywanych ruchów ręki strona zwracała uwagę w piśmie z dnia 26 marca 2014 r. oraz w odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji. Także w odwołaniu od poprzedniej decyzji PPIS z dnia [...] lipca 2012 r. strona kwestionowała (już w bardziej ogólny sposób) ustalenie w zakresie braku wykonywania przez nią długotrwale monotypowych czynności, które mogłyby spowodować powstanie zespołu cieśni nadgarstka. We wszystkich trzech wymienionych pismach A. T. podniósł również, iż schorzenia takie jak otyłość, nietolerancja glukozy oraz zaburzenia lipidowe pojawiły się u niego w okresie późniejszym niż zespół cieśni nadgarstka, a zatem nie mogły go wywołać. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia uprawnionych jednostek wskazują tymczasem na obecność u strony czynników pozazawodowych w postaci wskazanych wyżej jednostek chorobowych, mających wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka o pozazawodowej etiologii. Obydwa rozpoznające niniejszą sprawę organy, wobec zgłoszenia tych zastrzeżeń, występowały do jednostek orzeczniczych tj. zarówno do WOMP, jak i do IMP z prośbą o ustosunkowanie się do powyższego. I tak w odpowiedzi IMP z dnia 22 lipca 2014 r. wskazano, że zespół cieśni w obrębie nadgarstków to choroba o etiologii wieloczynnikowej. Obciążenie związane ze sposobem wykonywania pracy to zaś tylko jeden z tych czynników. Nie ma więc podstaw do automatycznego przyjęcia dominującej roli sprawczej tego akurat czynnika w pochodzeniu przedmiotowego schorzenia u badanego. Liczne inne czynniki ryzyka występowania przedmiotowej choroby stanowią zaś istotny element rozumowania orzeczniczego w rozpatrywanym przypadku. W następnym piśmie tj. z dnia 21 listopada 2014 r. lekarz z IMP odwołał się do wcześniejszej odpowiedzi tzn. z dnia 22 lipca 2014 r., zaznaczając równocześnie, że nie ma żadnych merytorycznych powodów do weryfikacji wydanego orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u A. T. choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka. Z kolei Dyrektor WOMP (w piśmie z dnia 28 października 2014 r.) poinformował, że wydane przez tę placówkę orzeczenie lekarskie Nr [...] jest wyczerpujące.

Uzasadnienie decyzji organu I instancji to dosłowne przytoczenie treści zapadłych w sprawie orzeczeń lekarskich z konkluzją o przesądzającym dla sprawy znaczeniu tego rodzaju dowodów. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. PWIS także powielił argumentację biegłych i wskazał na brak zawodowej etiologii choroby odwołującego się, jak też prawdopodobne pozazawodowe źródło tego schorzenia. Dodatkowo, w odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że postępowanie dowodowe w sprawie administracyjnej trwać ma do momentu wyjaśnienia niejasności, nie zaś podług życzeń stron. Uzyskana zaś w sprawie wiedza odnośnie do choroby skarżącego jest wystarczająca do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z twierdzeniami PWIS, że stan faktyczny sprawy został ustalony w stopniu pozwalającym na jej rozstrzyganie. Zasadnie tym samym skarga zarzuca, że przez brak należytego wyjaśnienia, po raz kolejny już podnoszonych przez stronę kwestii, okoliczności faktyczne sprawy nadal nie są jednoznaczne. W tym miejscu Sąd nie kwestionuje stwierdzenia lekarza z IMP, że obciążenie związane ze sposobem wykonywania pracy to tylko jeden z czynników rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, któremu niekoniecznie należy przypisać rolę sprawczą w badanym przypadku. Logika wskazuje jednak, że istnieje duża różnica pomiędzy ilością wykonywanych przez skarżącego ruchów ręki wynoszącą 800 na zmianę (wynikającą z karty oceny narażenia zawodowego) a wymiarem do 800 takich ruchów na godzinę (podniesionym w protokole z dnia 11 czerwca 2012 r.). Tymczasem WOMP w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii, natomiast IMP uczynił to niezwykle lakonicznie, pozostawiając tym samym istotne wątpliwości w tymże zakresie. Oczywistym jest, że o powstaniu u danej osoby określonego schorzenia znaczenie ma także jej osobnicza wrażliwość na określone narażenie zawodowe, co winno zostać ocenione i wyjaśnione przez biegłego. Również na zarzut skarżącego odnoszący się do wzajemnego powiązania czasowego wystąpienia u niego zespołu cieśni nadgarstka oraz schorzeń takich jak: otyłość, nietolerancja glukozy i zaburzenia lipidowe pod kątem ewentualnego wpływu jednych jednostek chorobowych na powstanie innych nie została udzielona konkretna odpowiedź, usuwająca istniejące także w tym zakresie wątpliwości. W takiej sytuacji, rozstrzyganie sprawy należy uznać za przedwczesne. Decyzja administracyjna powinna bowiem zapaść w oparciu o jednoznaczny stan faktyczny, taki zaś w niniejszej sprawie nie został ustalony. Wprawdzie nie można zarzucić organom, iż nie podejmowały w ogóle prób rzetelnego poczynienia ustaleń faktycznych, jednakże, gdy nie doprowadziły one do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej, winny były być podejmowane nadal. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 i reguły dowodowe wynikające z unormowań K.p.a. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest zatem ustalenie klarownego stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości, mających zasadnicze dla rozstrzygnięcia znaczenie. Zaniechanie w niniejszej sprawie podjęcia dalszych czynności zmierzających do wyjaśnienia zaprezentowanych przez stronę kwestii, mających istotne znaczenie świadczy bez wątpienia o naruszeniu przepisów postępowania wymienionych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało potrzebą uchylenia zapadłych w sprawie rozstrzygnięć.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że żaden z biegłych nie był zainteresowany przedstawieniem przez niego sposobu wykonywania czynności zawodowych przy użyciu posiadanych przez niego eksponatów należy podnieść, że jest on nieuzasadniony. To bowiem lekarz, jako posiadający wiedzę specjalistyczną w odniesieniu do rozpoznawania chorób zawodowych, podejmuje decyzję co do rodzaju, zakresu i sposobu przeprowadzanych u jednostki badań.

W ponownym postępowaniu organ uzupełni dowody w kierunku zmierzającym do jednoznacznego wyjaśnienia występujących w sprawie wątpliwości, wynikających ze zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. W tym celu konieczne będzie ponowne wystąpienie do jednostek orzeczniczych o konkretne, pełne i jasne odniesienie się do tychże zarzutów. Uzyskana tego rodzaju odpowiedź pozwoli na ostateczne rozstrzygnięcie, czy u A. T. można stwierdzić występowanie choroby zawodowej – zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Z podanych przyczyn usunięto z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z dnia 5 września 2014 r., podstawę czego stanowiły art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.