Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 174/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zp ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. Ś., M. Ś. – wspólników Z. s.c. [...] w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

M. Ś. reprezentujący Z.-M. R. s c. M. Ś. , M. Ś. (w skrócie: ZiP-MED. s.c.) [...] października 2020 r. zwrócił się do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z "reklamacją do wniosku RDZ" wskazując, że spółka nie otrzymała decyzji w związku ze złożonym osobiście przez M. Ś. do "skrzynki" wnioskiem RDZ w dniach między [...] a [...] kwietnia 2020 r. Wyjaśniono, że ów wniosek został przygotowany przez biuro księgowe obsługujące spółkę i przesłany e-mailem. Wniosek złożył on osobiście w placówce ZUS w K., a dotyczył zwolnienia spółki z opłacania należności z tytułu składek na ZUS.

Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] ZUS II Oddział w P. na podstawie art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił Z. s.c. jako płatnikowi składek prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy art. 31zo ust. 2 i 4 oraz art. 31zq ust 3 ustawy CON/ID-19 i stwierdził, że w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. Dlatego odmówiono zwolnienia.

M. Ś. i M. Ś. - wspólnicy Z. s.c. M.. Ś., M.. Ś. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję. Zarzucili organowi, iż bezpodstawnie odmówił spółce zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r. Zdaniem skarżących spółka dopełniła wszelkich wymogów, na podstawie których miała prawo do zwolnienia ze składek. Podniesiono, że ZUS w zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnych dowodów przemawiających za niezłożeniem przez spółkę wniosku RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek. Nie podano, w jaki sposób prowadzono rejestr korespondencji składanej do skrzynki podawczej wystawionej przy wejściu do placówki ZUS w K.. Skarżący zaznaczyli, że składając dokumenty do skrzynki nie można było uzyskać od organu potwierdzenia dokonania tej czynności. Odbywało się to wyłącznie na zasadzie zaufania do organu. Skarżący załączyli kopię wniosku RDZ, który - jak twierdzą - M. Ś. złożył. Podali, że [...] kwietnia 2020 r. drogą e-mailową biuro księgowe K. s.c. przesłało M. Ś. wypełniony wniosek RDZ za okres marzec - maj 2020 r. Ten [...] kwietnia 2020 r. w obecności pracownicy rejestracji J. K. wydrukował i podpisał ów wniosek, poprosił pracownicę o przygotowanie koperty do wniosku, a następnie oświadczył, że wychodzi do ZUS, by złożyć wniosek. Po powrocie przekazał, że ZUS zamknął wejście główne do placówki i z korespondencją należy kierować się do wejścia od strony parkingu. Informacja ta była przydatna dla osób pracujących w przychodni należącej do Z. s.c., które również planowały złożyć wnioski do ZUS. Skarżący wnieśli o przesłuchanie na powyższą okoliczność J. K.. Ich zdaniem zaskarżona decyzja wymaga uchylenia.

W odpowiedzi ZUS II Oddział w P. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że skarżący nie złożyli w terminie wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a organ wydał decyzję odmowną w reakcji na pismo spółki z [...] października 2020 r., którym poinformowano o złożeniu wniosku [...] kwietnia 2020 r. Wbrew twierdzeniom skarżących w tej dacie ani w innym czasie do organu rentowego nie wpłynął wniosek skarżących o zwolnienie z opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r.

Z uwagi na wniosek skarżących z [...] marca 2021 r. i brak sprzeciwu organu Sąd rozpoznał sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 i art 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) - w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) Ppsa lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). W myśl art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga M. Ś. i M. Ś. - wspólników Z. s.c. M.. Ś., M.. Ś. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa zwolnienia Z. . s.c. jako płatnika składek z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wyłącznie za siebie za okres marzec - maj 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy COVID-19, które wprowadziły w czasie stanu epidemii dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych wsparcie w rodzaju zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r.

Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r"

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Przepis art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 określa zaś, że na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31 zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Na gruncie powołanych przepisów należy zauważyć, że ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wadliwie przywołał treść art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 jako znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy dotyczy on sytuacji wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres marzec - maj 2020 r. przez płatnika będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającą składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne. W niniejszej sprawie adresatem decyzji jest zaś spółka cywilna jako płatnik składek, która - jak twierdzi reprezentujący ją M. Ś. - zwróciła się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za okres marzec - maj 2020 r. Zastosowanie winien znaleźć więc przepis art. 31zo ust. 1 ustawy [...]

Przechodząc do spornej kwestii złożenia przez spółkę Z. s c. przedmiotowego wniosku w placówce (siedzibie) ZUS Inspektorat w K. wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 31zp ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przepis art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19 w pierwotnym brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 24 czerwca 2020 r. zakładał zaś, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Przepis art. 31 zq ust. 4 ustawy CON/ID-19 określał, że zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. ZUS informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy CON/ID-19). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31 zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy CON/ID-19).

Reasumując powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotowe wsparcie w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tyt. składek płatnik składek mógł uzyskać jedynie na wniosek złożony do ZUS wraz z wymaganą dokumentacją rozliczeniową, chyba, że z tego ostatniego obowiązku płatnik był zwolniony.

Odnosząc powołane regulacje do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż spór pomiędzy organem a skarżącymi sprowadza się do zagadnienia, czy na gruncie art. 31 zp ust. 1 i 4 ustawy CON/ID-19 organ właściwie zbadał i ocenił, że ZiP-MED s.c. - jak stwierdzono w zaskarżonej decyzji - nie złożyła wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za marzec - maj 2020 r.

W tym miejscu zważyć należy, że z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491), ZUS - jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.zus.pl - umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach:

- drogą elektroniczną - przez PUE ZUS,

- drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej),

- w formie papierowej - za pośrednictwem poczty, a także

- osobiście w placówce ZUS - do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika).

Skarżący twierdzą, że M. Ś. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za Z. s.c. do skrzynki podawczej wystawionej przed placówką ZUS Inspektorat w K.. Miało to miejsce - jak wskazano w piśmie z [...] października 2020 r. między [...] a [...] kwietnia 2020 r. Tymczasem ZUS wydając decyzję odmowną ograniczył się do wskazania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonował wniosku spółki.

W świetle powołanych regulacji i umożliwienia przez ZUS w stanie epidemii składania wniosków o zwolnienie osobiście do skrzynki na dokumenty w placówkach organu Sąd uznał, że wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są dalece niewystarczające.

Zważyć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej: usus) mają zastosowanie przepisy Kpa. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Emanację zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym stanowi art. 77 § 1 Kpa określający, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co istotne, na podstawie art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. II OSK 820/17, dostępny na stronie internetowej: http://ofzeczenia.nsa.qov.pl).

Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający uznał za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2019r., sygn. akt II OSK 1352/18, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.qov.pl).

Odnosząc powyższe regulacje procesowe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie posiada prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się do lakonicznego podania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tyt. składek za marzec - maj 2020 r. Organ nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary wspólnikom Z. . s.c., że wniosek faktycznie złożyli. Obciążając skarżących obowiązkiem wykazania, że wniosek złożyli przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 ZUS nie podał, czy przy procedurze składania wniosków do pojemników (skrzynek podawczych) wystawionych w placówce ZUS lub przed nią strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 4 ustawy CON/ID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania wniosków o zwolnienie osobiście w placówce ZUS - do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa") Sąd uznał, iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn, czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków za okres, w którym skarżący - jak twierdzą - wniosek złożyli, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS, czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 Kpa jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mógł również - na podstawie art. 75 § 2 Kpa - odebrać od wspólników spółki, na ich wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

Jednocześnie odnosząc się do wniosku skarżących o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania świadka J. K. - pracownicy spółki Z. s.c. wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 Ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów i to wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle powyższego niedopuszczalne jest przeprowadzenie przez Sąd dowodu z przesłuchania świadka. Zważywszy zaś, że skarżący przedłożyli Sądowi pisemne oświadczenie J. K. na okoliczność złożenia przez M. Ś. w imieniu spółki wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek Sąd uznał, że z uwagi na brak jakichkolwiek ustaleń organu w tym zakresie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez Sąd stałoby w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 7 Ppsa.

Podkreślenia wymaga, że badając pod kątem zgodności z prawem zaskarżoną decyzję Sąd wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zapewne ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd uznał, że okoliczności te nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla jednej strony postępowania - skarżących.

W niniejszej sprawie ZUS nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżących, nie przedstawił, jak wyglądała procedura składania wniosków do skrzynki podawczej, ani nie stwierdził, czy wykluczone było ewentualne omyłkowe dołączenie wniosku Z. . s.c. np. do sprawy innego płatnika. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, podczas gdy organ nie podał, w jaki realny sposób skarżący mogliby wykazać, że faktycznie przed 30 czerwca 2020 r. złożyli wniosek do pojemnika na dokumenty znajdującego się przed budynkiem Inspektoratu ZUS w K..

Jeżeli nawet organ nie był w stanie ustalić, czy strona w kwietniu 2020 r. złożyła przedmiotowy wniosek, powinien był na mocy art. 86 Kpa przesłuchać na tę okoliczność wspólników spółki. Przepis ten przewiduje bowiem, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. ZUS nie wyjaśnił zaś dlaczego nie skorzystał z tego rodzaju dowodu.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) ZUS powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w K., gdzie hipotetycznie skarżący wspólnicy złożyli wniosek, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej w 2020 r. do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji.

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia przedmiotowego wniosku dotyczy okresu kwietnia 2020 r., w którym funkcjonowanie organów, w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że wspólnicy spółki Z. s.c. mają utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczyli w określonej dacie. Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywatela do organu (art. 8 § 1 Kpa).

Mając na względzie wskazane uchybienia organu Sąd uznał, że ZUS wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa Sąd orzekł, jak w sentencji.

Podkreślenia wymaga, iż stwierdziwszy naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania Sąd nie przesądza, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy domniemywać, że skarżący w imieniu spółki Z. s.c. złożyli w kwietniu 2020 r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za okres marzec - maj 2020 r. Sąd wskazuje jedynie, że zagadnienie to wymaga rzetelnego, na ile jest to możliwe, zbadania i wyjaśnienia.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że w przypadku stwierdzenia, że Z. . s.c. nie złożyła w wymaganym terminie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, organ powinien rozważyć możliwość zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), który wprowadza w okresie obowiązywania stanu epidemii szczególną instytucję przywrócenia terminów określonych przepisami prawa administracyjnego. Wprawdzie powołany przepis wszedł w życie po wydaniu zaskarżonej decyzji (od 16.12.2020r.), niemniej obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono zaś od 20 marca 2020 r.