Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 350/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41b
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S., po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego W.Z. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...]w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji oraz uznał za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] wystawionych przez wierzyciela - Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w P.

Uzasadniając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał,

że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emerytalne i rentowe rolników za kwartały: 1/2000, 2/2000, 3/2000, 4/2000, 1/2001, 2/2001, 3/2001, 4/2001, 1/2002, 2/2002, 3/2002, 4/2002, 1/2003, 2/2003, 3/2003, 4/2003, 1/2004, 2/2004. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja z dnia [...] nr [...]. Zobowiązany złożył zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na przedawnienie zobowiązania z tytułu ww. składek. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako wierzyciel zajął ostatecznie stanowisko w przedmiocie zarzutu i postanowieniem z dnia [...] uznał zarzut za nieuzasadniony, wskazując zarazem, że na postanowienie w sprawie stanowiska Prezesa KRUS jako wierzyciela, zażalenie nie przysługuje. Następnie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu nieistnienia obowiązku. Na postanowienie to zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucił organowi egzekucyjnemu niezrozumienie jego zarzutu, który nie odnosił się do nieistnienia zobowiązania, ale do jego przedawnienia. Na poparcie swojego uzasadnienia załączył wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt III AUa 911/07. Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.

W szczególności, organ wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ egzekucyjny winien:

- ustalić, czy postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

z dnia [...] jest postanowieniem ostatecznym (weszło do obrotu prawnego poprzez doręczenie stronie - zobowiązanemu), czy te cechy nosi postanowienie z dnia [...],

- zastosować tryb art. 113 § 2 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. do wyjaśnienia treści postanowienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odniesieniu do zarzutu przedawnienia obowiązku, mając na względzie reguły przewidziane w art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

- uzupełnić niezbędny materiał dowodowy w oparciu o przepis art. 75 k.p.a. i następne, wymienione w dziale II rozdział 4 oraz art. 50 k.p.a. i następne, wymienione w dziale I rozdział 9;

- w sentencji rozstrzygnięcia wyraźnie orzec, że zarzut uznaje za uzasadniony lub za nieuzasadniony.

Ponownie rozpoznając zarzut zobowiązanego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...] wydał wskazane na wstępie postanowienie o nieuznaniu zarzutu przedawnienia.

Zobowiązany na ww. postanowienie złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie zapewnił stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu oraz nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych. Odnosząc się do przedawnienia obowiązku wskazał, że egzekwowane należności uległy przedawnieniu, gdyż do oceny tegoż przedawnienia należy uwzględnić 5-letni okres jaki wynikał z ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.: Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), tj. obowiązujący do dnia 1 maja 2004 r., kiedy to ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 873) wprowadzono 10-letni okres przedawnienia i przywołał wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt III AUa 911/2007.

Uzasadniając dalej swoje rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, że - stosownie do przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. - zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt pkt 1-7,9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela w tym przedmiocie, przy czym, między innymi co do zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) wypowiedź wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego i dla organu odwoławczego. Odwołując się także do przepisu art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu rolników, w brzmieniu obowiązującym od 2 maja 2004 r., organ odwoławczy wskazał, że od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień KRUS w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. Stanowisko wierzyciela w sprawie miało więc charakter zagadnienia wstępnego i zawarte zostało w postanowieniu Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] oraz w piśmie z dnia [...].

Odnosząc się dalej do zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) organ wskazał, że nie ma podstaw do uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku zgłoszonego przez zobowiązanego, skoro wierzyciel w swoim stanowisku uznał zarzut za nieuzasadniony, to wykluczona jest ponowna merytoryczna ocena tego zarzutu. Jednakże, organ ten podniósł także, że w zakresie przedawnienia zobowiązań z tytułu składek należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych jak i Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, i odpowiedniego stosowania w tym zakresie zmieniających się terminów przedawnień tych składek, jak i zawieszeń biegu terminu ich przedawnienia, istnieje ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Kielcach z dnia 3.12.2009 r., sygn. akt I SA/Ke 402/09; NSA z dnia 6.04.2011 r., sygn. akt. II FSK 2045/09; z dnia 8.02.2011 r., sygn. akt II GSK 193/10; uchwała SN z dnia 8.07.2008 r., sygn. akt I UZP 4/08; WSA w Warszawie z dnia 9.12.2009 r., sygn. akt V SAlWa 1479/09; WSA w Kielcach z dnia 19.01.2012 r., sygn. akt I SA/Ke 530/11).

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników do 1 maja 2004 r. nie zawierała uregulowania dotyczącego okresu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników (art. 41b, przewidujący 10-letni termin przedawnienia, obowiązuje od 2 maja 2004 r.), w związku z czym - na podstawie art. 52 ust.1 pkt 1 tej ustawy - okres przedawnienia tych należności regulowały przepisy:

- do 1 stycznia 1998 r. - art. 30 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t.j.: Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), stanowiący

iż zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku,

w którym upłynął termin płatności;

- od 1 stycznia 1998 r. - art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stanowiący że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku podatkowego, w którym upływał termin płatności (na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 341 Ordynacji podatkowej).

Zatem, według organu, do dnia 1 maja 2004 r. włącznie, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego,

w którym minął termin płatności. Natomiast, w przypadku, gdy zobowiązanie to przed tą datą nie uległo przedawnieniu, ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej (brak innych reguł intertemporalnych). Oznacza to,

że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed 2 maja 2004 r., podlega przedawnieniu 10-letniemu.

Dodatkowo, organ odwoławczy wskazał, że - zgodnie z art. 41b ust. 5 ustawy

o ubezpieczeniu społecznym rolników (od 2.05.2004 r.), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W tej sprawie miało to miejsce 20 listopada 2008 r. (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 9.12.2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1479/09; WSA w Kielcach z dnia 19.01.2012 r., sygn. akt I SA/Ke 530/11), dlatego też wierzyciel prawidłowo zastosował przytoczone przepisy do składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz emerytalne i rentowe rolników za kwartały: 1/2000, 2/2000, 3/2000, 4/2000, 1/2001, 2/2001, 3/2001, 4/2001, 1/2002, 2/2002, 3/2002, 4/2002, 1/2003, 2/2003, 3/2003, 4/2003, 1/2004, 2/2004.

Odnosząc się do przywołanego przez zobowiązanego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r. organ ten podniósł, że wydany on został przed uchwałą SN z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08, która to uchwała rozstrzygała o stosowaniu zmieniających się przepisów dotyczących przedawnień składek na ubezpieczenia społeczne.

Dalej, odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia stronie czynnego udziału

w toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 18 u.p.e.a. przewiduje w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. Przy interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 k.p.a., należy brać pod uwagę odrębność celów postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Zasada ta, przejawiająca się między innymi w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt sprawy oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Sposób więc stosowania tych przepisów k.p.a. należy uznać za cechujący się znacznym ograniczeniem z uwagi na inną funkcję procesową (por. wyroki: NSA z dnia 13.10.2005 r., sygn. akt II FSK 157/05, Lex 173123; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9.10.2008 r., sygn. akt II SA/Sz 471/08, WSA w Bydgoszczy z dnia 2.11.2011 r., sygn. akt I SA/Bd 525/11, WSA Białymstoku z dnia 15.12.2011 r., sygn. akt II SA/Bk 638/11). Niezależnie od tego, zobowiązany na każdym etapie sprawy, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.

Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, że nie ma podstaw do uznania za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku, jednak za konieczne uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o istocie sprawy, bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. nie zastosował się do postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] nr [...], gdyż w sentencji rozstrzygnięcia nie wskazał: wierzyciela jako strony postępowania, tytułów wykonawczych będących podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego (wniesionych zarzutów) i nie orzekł jednoznacznie, czy uznał zgłoszony zarzut za uzasadniony, czy za nieuzasadniony.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący, ponownie odwołując się do wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r. oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r., zarzucił naruszenie przepisów materialnoprawnych dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników i wskazał, że wyrok Sądu Apelacyjnego jest wcześniejszy i korzystniejszy dla niego (określono nim, że termin przedawnienia należności z tytułu składek KRUS wynosi 5 lat), niż uchwała Sądu Najwyższego, a ponadto dotyczy ona należności ZUS, a nie KRUS, nie powinna więc mieć zastosowania w jego sprawie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a nadto o uznanie składek za okres od I kw. 2000 r. do I kw. 2004 r. za przedawnione i o umorzenie postępowania egzekucyjnego w tej części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.)

Skarżący w zarzutach do wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych z dnia [...] obejmujących należności KRUS za okresy od I kwartału 2000 r. do II kwartału 2004 r. (doręczonych skarżącemu 20 listopada 2008 r., po uprzednim doręczeniu w dniu 16 czerwca 2008 r. upomnień), w których jako podstawę prawną należności wskazano decyzję z dnia [...] nr [...], zaś jako podstawę wydania tej decyzji wskazano przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291), podniósł zarzut przedawnienia należności.

Z treści decyzji stanowiącej podstawę prawną do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wynika, że objęto nią składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od 30 czerwca 1999 r. w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę, które na dzień 14 kwietnia 2005 r. wyniosły razem z należnościami głównymi kwotę [...] zł.

Ponadto, w aktach sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. III AUa 911/07, którym Sąd ten zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII U 1229/07 oraz poprzedzającą go decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] w sprawie W.Z. w związku ze złożonym przez niego odwołaniem od tej decyzji w ten sposób, że należności z tytułu składek za II, III i IV kwartał 1999 r. uznał za przedawnione. Z uzasadnienia tego wyroku wynika także, że Sąd Apelacyjny w Szczecinie uznał za przedawnione należności za okresy od II kwartału do IV kwartału 1999 r., natomiast, co do należności za pozostałe okresy, Sąd uznał, że przez wydanie ww. decyzji, bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, zatem roszczenia o te należności nie przedawniły się. Wyrok ten Sąd wydał przed podjęciem przez Sąd Najwyższy przywoływanej już uchwały z dnia 8 lipca 2008 r., w której Sąd Najwyższy uznał, że: "Do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074).".

Z powyższych okoliczności wynika zatem, że podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła ostateczna i prawomocna decyzja Prezesa KRUS z dnia

z dnia [...] oraz przepisy ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zatem, w dacie powstania tych zobowiązań oraz w dacie doręczenia skarżącemu decyzji obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1991 r. (na mocy art. 123 ustawy, z wyjątkiem art. 61 ust. 2, który wszedł w życie z dniem 1 czerwca 1991 r.), a także przepisy Ordynacji podatkowej, która weszła do obrotu prawnego z dniem 1 stycznia 1998 r. (z wyjątkami niemających znaczenia w sprawie - art. 344; Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926).

Ponadto, w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tekście pierwotnym w art. 52 § 1 pkt 1, przewidziano, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych, zaś w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przewidziano, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dopiero nowelizacją ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, która weszła w życie 2 maja 2004 r. i nie zawierała przepisów przejściowych (ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 91, poz. 873), uregulowano termin przedawnienia, zawieszenie i przerwanie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, przewidując w art. 1 pkt 41, że: "...po art. 41a dodaje się art. 41b w brzmieniu:

"Art. 41b. 1.Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7.

2. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

3. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu należności na raty lub odroczeniu terminu płatności, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Jeżeli w ustalonym terminie dłużnik nie zapłacił którejkolwiek z rat, na jakie została rozłożona należność, bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia podjęcia decyzji o rozłożeniu należności na raty, do dnia podjęcia decyzji o wygaśnięciu decyzji o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek.

5. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

6. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.

7. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji

o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

8. Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż 2 lata.

9. Bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w ust. 1, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

10. Nadpłacone lub nienależnie opłacone składki podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik złoży wniosek o zwrot składek.

11. Nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, jeżeli od dnia ich opłacenia upłynęło 5 lat.

12. Kasa zawiadamia płatnika o kwocie nadpłaconych lub nienależnie opłaconych składek podlegających zwrotowi, jeżeli są one wyższe od kwoty, o której mowa

w ust. 15.

13. Płatnik może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 12, złożyć wniosek o zwrot nadpłaconych lub nienależnie opłaconych składek.

14. W przypadku braku przyszłych należności z tytułu składek, nadpłacone lub nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi z urzędu.

15. Nie podlegają zwrotowi nadpłacone lub nienależnie opłacone składki nieprzekraczające równowartości sumy kosztów powiadomienia płatnika o nadpłacie listem poleconym oraz kosztów jej zwrotu."

A zatem, od tego dopiero momentu w ww. ustawie uregulowano odrębnie przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Z powyższych uregulowań wynika zatem, że w sprawie tej do ustalenia, czy nastąpiło przedawnienie nalezności skarżącego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za ww. okresy konieczne jest:

1/ ustalenie, jakiego okresu dotyczą należności;

2/ w jakiej dacie i na jakiej podstawie wydano skarżącemu decyzję;

3/ z jakiego przepisu wynikał i ile wynosił okres przedawnienia należności określonych w tej decyzji;

4/ w jakiej dacie następowało przedawnienie zobowiązania wynikającego z tej decyzji;

5/ czy doszło do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych z dnia [...],

6/ czy w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego istniał jeszcze obowiązek wynikający z ww. decyzji.

Idąc ww. tokiem postępowania, należy uznać, że:

1/ należności skarżącego obejmują okresy od I kwartału 2000 r. do II kwartału 2004 r.;

2/ decyzję określającą ww. należności wydano w dniu [...] na podstawie przepisów art. 7 ust. 1, art. 16 ust. 1 i art. 36 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którymi:

- ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny (art. 7 ust.1),

- ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny (art. 16 ust. 1),

- Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie (art. 36 ust. 1 pkt 1);

3/ okres przedawnienia należności określonych w ww. decyzji wynikał z przepisu

art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i wynosił 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a decyzja z dnia

[...] wydana została przed jego upływem;

4/ przedawnienie najwcześniejszej należności (za I kwartał 2000 r.) nastąpiłoby

z dniem 31 grudnia 2005 r., a najpóźniejszej (za II kwartał 2004 r.) z dniem

31 grudnia 2009 r., jednakże wobec tego, że przepis art. 41b znowelizowanej ustawy wszedł w życie przed ich przedawnieniem, tj. w dniu 2 maja 2004 r., to okres przedawnienia wydłużył się do lat 10 (art. 41b ust.1), tj. najwcześniejszej do

31 stycznia 2010 r., a najpóźniejszej do 30 kwietnia 2014 r. (vide: art. 40 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym: "Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał. Termin płatności przypada ostatniego dnia pierwszego miesiąca danego kwartału, z zastrzeżeniem art. 50.", które to zastrzeżenie jest nieistotne w sprawie);

5/ w tej sytuacji do przedawnienia należności określonych w ww. decyzji nie doszło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] i skutecznie doręczonych skarżącemu w dniu 20 listopada 2008 r., zgodnie bowiem z art. art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego);

6/ w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (20 listopada 2008 r.) istniał jeszcze obowiązek określony w ww. decyzji (przedawnienie nie nastąpiło).

Mając na uwadze powyższą argumentację, należało uznać, że proponowana przez skarżącego wykładnia wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie nie jest uprawniona, gdyż w tym wyroku Sąd ten wprawdzie przesądził, że przedawniły się należności skarżącego za okresy od II kwartału do IV kwartału 1999 r., natomiast, co do należności za pozostałe okresy, Sąd uznał, że przez wydanie ww. decyzji, bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, zatem roszczenia o te należności nie przedawniły się. Jednak, okoliczność, z jakiego powodu Sąd ten uznał, że pozostałe należności się nie przedawniły jest bez znaczenia w sprawie, gdyż podstawą wystawienia tytułów wykonawczych w sprawie była ostateczna i prawomocna decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] nr [...].

Także, wbrew stanowisku skarżącego, chociaż treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r. nie dotyczy przedawnienia należności z tytułu składek KRUS, lecz przedawnienia należności z tytułu składek ZUS, jednak problem intertemporalności przepisów dotyczących składek ZUS jest analogiczny, jak w przypadku składek KRUS, zatem brak regulacji kwestii przejściowych w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw nie oznacza luki co do przepisów intertemporalnych, lecz oznacza wolę ustawodawcy co do uznania bezpośredniego skutku nowej ustawy.

W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie odpowiadają przepisom prawa materialnego, jak również przepisom postępowania administracyjnego, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.