Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 291/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Rada Gminy
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 1986 nr 36 poz 180
law: Ustawa z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie powołania zastępcy kierownika USC 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 291/07

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia [...] 2006r. Nr [....] Rada Gminy S. na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. 2004r. Nr 161, poz. 1688), powołała Laurę K. na stanowisko zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy S. wskazała, iż powołana posiada wykształcenie wyższe, jest pracownikiem Urzędu Gminy w S. zajmującym się sprawami promocji gminy, współpracą z organizacjami pozarządowymi oraz współpracą zagraniczną. Jak wyjaśnił organ, Laura K. nie posiada czteroletniego stażu pracy wymaganego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnianych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223 z późn. zm.). Niemniej jednak funkcja, na którą została powołana nie ma charakteru etatowego związanego z nawiązaniem stosunku pracy, a jedynie ma na celu wykonywanie zastępstwa w przypadku nieobecności Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Ponadto, w Urzędzie Gminy nie ma innych osób spełniających wymagania kwalifikacyjne i posiadających odpowiednie predyspozycje do objęcia przedmiotowej funkcji.

Powyższą uchwałę zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Wojewoda [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Wysunął zarzut naruszenia przepisu wymienionego rozporządzenia w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Wskazał, iż zgodnie z treścią jego załącznika nr 3, tabeli II, lp. 11 zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego powinien spełniać wymagania kwalifikacyjne dla tego stanowiska czyli posiadać wyższe wykształcenie oraz mieć 4 - letni staż pracy.

Jak bezspornie ustalono w toku postępowania nadzorczego Laura K. nie spełniła kryterium związanego z wymaganym czteroletnim stażem pracy. W złożonych wyjaśnieniach Przewodnicząca Rady Gminy S. powołując się na przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały wskazała, iż nie określają one wymagań kwalifikacyjnych w stosunku do osób wykonujących funkcję kierownika USC i jego zastępcy. Co więcej, nie zachodzi także konieczność nawiązania stosunku pracy oraz ustalenia wynagrodzenia w oparciu o przepisy wymienionego rozporządzenia. Ponadto w Urzędzie Gminy w S. brak jest pracowników spełniających przewidziane w nim wymagania kwalifikacyjne i w takim przypadku przyjęcie niniejszej uchwały było zasadne.

Wojewoda [...] odmówił słuszności powyższym wyjaśnieniom wskazując, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt, burmistrz lub prezydent, w zależności od statusu prawnego gminy. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy przewiduje możliwość powołania przez radę gminy innego niż wójt gminy kierownika urzędu, a także jego zastępcę lub zastępców w zależności od rzeczywistych potrzeb wynikających z wielkości liczby mieszkańców danej gminy i dokonywanych czynności rejestracji stanu cywilnego w skali roku. Zatem wójt jest kierownikiem urzędu stanu cywilnego zawsze, natomiast inna osoba niż wójt może być kierownikiem jedynie, jeżeli rada gminy podejmie stosowną uchwałę. Tak powołany kierownik jest pracownikiem samorządowym i stosowne rozporządzenie zalicza go do kategorii kierowniczych stanowisk urzędniczych wskazując przy tym wymagania kwalifikacyjne, jakie musi posiadać osoba zajmująca to stanowisko. Analogiczne zatem należy traktować sytuację prawną zastępcy kierownika kwalifikując go do kategorii kierowniczych stanowisk urzędniczych zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 z późn. zm.).

W ocenie Wojewody [...] Rada Gminy S. powołującna stanowisko zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. kandydata nie spełniającego wymaganych kryteriów, w sposób rażący naruszyła przepisy wskazanego rozporządzenia. Nadto składanie przed nią oświadczeń osób wstępujących w związek małżeński, jako przed osobą nieuprawnioną do ich odbioru będzie stanowiło przesłankę do stwierdzenia nieważności tego aktu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie wskazując, że Wojewoda [...] błędnie oznaczył organ, którego działania dotyczy skarga. Stroną postępowania w tej sprawie winna być uznana Gmina S., a nie Rada Gminy, która nie ma zdolności sądowej ani zdolności procesowej. Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi pełnomocnik organu podniósł, że powołanie Laury K. na stanowisko zastępcy kierownika USC w S. nie powoduje nawiązania nowego stosunku pracy ani dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia tej funkcji. Ustawa o aktach stanu cywilnego nie określa wymagań kwalifikacyjnych w stosunku do osób wykonujących funkcję kierownika USC i jego zastępcy. Dodał, iż strukturę organizacyjną określa Zarządzenie Nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...] 2006r. w sprawie Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Gminy S., zgodnie z którym w skład Urzędu wchodzi stanowisko Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Z uwagi na fakt, iż jest to stanowisko jednoosobowe, należy przewidzieć konieczność zapewnienia jego funkcjonowania pod nieobecność kierownika, co jak ponownie podkreślił organ nie powoduje nawiązania nowego stosunku pracy ani dodatkowego wynagrodzenia z tytułu jego pełnienia.

Podniesiono również, że w stosunku do wykonywania zastępstwa kierownika USC zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 161 póz. 1688), konieczne jest umocowanie danego pracownika do dokonywania tych czynności przez radę gminy w której kompetencjach jest powoływanie kierownika USC i jego zastępcę. Ponieważ wymieniona ustawa nie określa wymagań kwalifikacyjnych w stosunku do osób wykonujących funkcję kierownika USC i jego zastępcy, a także wobec braku innych pracowników, którzy spełniłyby wymagania kwalifikacyjne określone rozporządzeniem, w tym posiadania 4 lat – pracy, zarzut niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały jest nieuprawniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem prawa, co powoduje jej nieważność w całości i dlatego Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.

Na wstępie należy podnieść, że sąd nie podziela poglądu, że zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi. Wojewoda [...] składając skargę prawidłowo oznaczył organ, którego działania dotyczy ta skarga tj. Radę Gminy S.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd stwierdza, że w pełni zasługują na uwzględnienie. Art.3 ustawy dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 z późn. zm.) określa ogólne wymogi, jakie winni spełniać pracownicy samorządowi, w tym pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierowniczym (ust.4 tego przepisu). Na podstawie ust.5 i 6 tego przepisu wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnianych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz. U. Nr 146, poz. 1223 z późn. zm.) określające szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pracowników samorządowych. Z przepisów tych wynika wyraźnie, jakie wymogi winna spełniać osoba sprawująca funkcję zastępcy kierownika USC.

Zgodnie z § 5 wskazanego wyżej rozporządzenia w uzasadnionych wypadkach pracownikom może być skrócony wymagany staż pracy na danym stanowisku, z wyłączeniem stanowisk, dla których wymagany okres pracy zawodowej (staż pracy) określają odrębne przepisy oraz art.3 ust.4 ustawy o pracownikach samorządowych to jest pracowników samorządowych zatrudnionych na stanowisku kierowniczym.

Bezspornie stanowisko zastępcy kierownika USC należy zakwalifikować do kategorii kierowniczych stanowisk urzędniczych, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych. Tym samym brak jest podstaw prawnych do skrócenia stażu pracy wymaganego na tym stanowisku i powołanie na to stanowisko osoby, która nie legitymuje się stażem pracy określonym w omawianym rozporządzeniu.

W ocenie Sądu, powołania na stanowisko zastępcy kierownika USC przez Radę Gminy nie można utożsamiać z umocowaniem tego pracownika do dokonywania określonych czynności, o którym mowa w art. 39 ustawy o samorządzie gminnym i art.268a k.p.a. Wbrew twierdzeniom Rady Gminy S., powołanie pracownika na mocy art.6 ust.3 na stanowisko wiąże się z nawiązaniem nowego stosunku pracy, a co za tym idzie z uzyskaniem przez tego pracownika prawa do wynagrodzenia zgodnie ze stawkami określonymi w omawianym rozporządzeniu.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, a na mocy art. 152 tej ustawy orzekł jak w punkcie drugim wyroku.