Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 558/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 511
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art. 306a, art. 306b, art. 306k
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 4a
journal: Dz.U. 2022 poz 1145
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób  niepełnosprawnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) Protokolant: Specjalista Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi C Spółki z o. o. Spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 lipca 2024 r. nr SKO.4100.53.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi po rozpatrzeniu zażalenia C. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Ł. na postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 7 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że C. Sp. z o.o. Sp.k. wystąpiła o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z dokonaniem w dniu 28 grudnia 2023 r. wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Do wniosku strona dołączyła: kopię faktury nr [...] z dnia 28 grudnia 2023 r., potwierdzenie wykonania przelewu w dniu 28 grudnia 2023 r. na kwotę 32.000,00 zł, formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Zgodnie z wyjaśnieniami strony wydatek w wysokości 32.000,00 zł netto na zakup systemu monitorującego poniesiony został na cel określony w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1145) dalej: rozporządzenie ZFRON.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi działając na podstawie art. 306c w związku z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz, U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 702) oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia ZFRON, odmówił stronie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z dokonaniem wydatku w dniu 28 grudnia 2023 r.

Zdaniem organu I instancji materiał dowodowy przedłożony przez wnioskodawcę pozwala jednie stwierdzić, że na podstawie faktury z dnia 28 grudnia 2023 r. strona nabyła "rozbudowę systemu kontroli dostępu dostosowaną do osób niepełnosprawnych". We wniosku z dnia 25 stycznia 2024 r. wnioskodawca wskazał, że nabył system monitoringu, szlabany połączone z kamerą oraz system rozpoznawania tablic. Z faktury dołączonej do wniosku nie wynika czy dotyczy ona zakupu sprzętu, czy też wyłącznie podłączenia sprzętu do istniejącego u podatnika system monitoringu. Tak skąpe i nieprecyzyjne informacje na temat poniesionego wydatku, w ocenie organu nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić czego on dotyczył. Nie jest wyjaśnione, czy wydatek obejmował zakup kamer monitorujących, szlabanów, systemu rozpoznawania tablic rejestracyjnych czy też wyłącznie usługi ich montażu. Brak jest informacji o faktycznie zakupionym sprzęcie, jego ilości oraz jego rozmieszczeniu. Strona nie wyjaśniła czy kamery są zawieszone wewnątrz, czy na zewnątrz budynku oraz czy obejmują one swoim zasięgiem całą nieruchomości. Brak jest informacji czy obraz z kamer pozwala na skuteczny monitoring zarówno w dzień jak i w nocy. Strona pominęła również, informację na której z posiadanych przez siebie nieruchomości założony został monitoring. We wniosku nie przedstawiono również co wchodzi w skład systemu rozpoznania tablic np. odpowiednie oprogramowanie, serwer obsługujący system, szlaban. Wnioskodawca zaniechał również udokumentowania tak podstawowych faktów jak zatrudnienia osób niepełnosprawnych na stanowisku portiera. Biorąc pod uwagę, że kamery i szlabany umieszczone są na zewnątrz budynku zdaniem organu trudno uznać aby przedmiotowy wydatek poniesiony był na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu w celu wyposażenia stanowiska pracy osób niepełnosprawnych, co jest wymogiem § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia ZFRON.

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji strona zarzuciła naruszenie:

art. 306a § 1 O.p. w zw. z art. 306k O.p., w z art. 122 § 1 O.p., w zw. z art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 187 O.p. oraz art. 187 O.p.; § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4a rozporządzenia ZFRON w zw. z art. 306b § 2 O.p.; § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ZFRON w zw. z art. 33 ust. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) dalej: ustawa; art. 37 § 1 pkt. 1 ustawy; art. 33 ust. 3 pkt 2 ustawy; art. 15 § 2 ustawy w zw. z ar. 16 § 1 ust. 1 ustawy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji w całości i w tym samym zakresie o orzeczenie co do istoty sprawy.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 11 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podzieliło ustalenia i wyprowadzone po ich analizie oceny organu I instancji, czemu dało wyraz utrzymując w mocy postanowienie z dnia 7 lutego 2024 r.

Kolegium przytaczając mające zastosowanie w sprawie przepisy, w szczególności art. 306a O.p. wyjaśniło, że organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z kolei w myśl art. 306b § 2 O.p. obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie nie może być utożsamiany z obowiązkiem prowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Odesłanie do przepisów regulujących postępowanie dowodowe dotyczy tylko spraw nieuregulowanych w przepisach dotyczących zaświadczeń i jest odesłaniem do stosowania odpowiedniego.

Z przepisów art. 7, art. 8 ustawy, § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4a rozporządzenia ZFRON wywieść natomiast należy, że samo poniesienie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych nie jest wystarczające dla uznania, iż wydatki te stanowią wspomnianą pomoc publiczną. Wskazując na stanowisko sądów administracyjnych, organ dodał, że pomoc de minimis jako szczególna pomoc publiczna, ma na celu ułatwienie pracodawcy wyposażenia stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Nie istnieje jeden ustalony wzorzec udzielania tego typu pomocy, a każda tego typu sprawa musi być rozpatrywana odnośnie do precyzyjnie ustalanego stanu faktycznego sprawy. Środki prowadzące do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych mogą być różne, w konkretnym jednak przypadku przedmioty te muszą przyczyniać się realnie do eliminacji skutków niepełnosprawności pracowników. Bez względu na ich rodzaj, wydatki finansowane z funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych muszą być ściśle związane ze zmniejszaniem lub eliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności danej osoby, czy też grupy osób, ich poniesienie musi zaś służyć konkretnym niepełnosprawnym.

W ocenie Kolegium uwzględniając rodzaj schorzeń niepełnosprawnego pracownika konieczne jest dokonanie analizy, czy przedmiotowy zakup przyczyni się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników zatrudnionych przez stronę. Pamiętać trzeba, iż przepis art. 8 ustawy stanowi, iż rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego. Jednocześnie przepis ten w ust. 2 stanowi, że dla realizacji celu rehabilitacji zawodowej niezbędny jest między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie, przy czym nie chodzi tutaj koniecznie o sprzęt specjalistyczny. Spółka nabyła na podstawie faktury nr [...] usługę/towar nazwaną "Rozbudowa systemu kontroli dostępu dostosowana do osób niepełnosprawnych". Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego doprecyzowano, że "Faktura obejmuje następujące urządzenia oraz usługi: 1. Rejestrator wraz z dyskiem twardym 2. Kamery z funkcją rozpoznawania ludzi i pojazdów 3. Kamery z funkcją rozpoznawania tablic rejestracyjnych 4. Wymagane okablowanie strukturalne pionowe i poziome 5. Punkty dostępowe wraz z wyposażeniem (Szafa RACK, przełącznik sieciowy. Zasilacz UPS) 6. Szlaban wjazdowy 7. Montaż i konfiguracja systemu". Na fakturze wskazano, że wydatek dotyczył zakupu "rozbudowy systemu kontroli dostępu dostosowana do osób niepełnosprawnych". Natomiast z wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis wynikało, że przedmiotowy wydatek dotyczył systemu monitorującego. Zdaniem organu wobec powyższego trudno uznać, że oba powyższe pojęcia są tożsame. Nadto można tylko domniemywać, że osoby dla których został poczyniony wydatek są niepełnosprawne oraz były i są zatrudnione w spółce na stanowisku portiera. Co więcej zażaleniu w wskazano, że przedmiotowy wydatek poniesiony został na rzecz osób zatrudnionych na stanowisku pracy - pracownik dozoru. Spółka jest właścicielem kilku nieruchomości a z przedstawionych dokumentów i wyjaśnień nie wynika, czy wskazane we wniosku osoby wykonują swoje obowiązki służbowe na tej samej nieruchomości, na której zamontowana została "rozbudowa systemu kontroli dostosowanej do osób niepełnosprawnych".

Organ podsumował, że to podatnik występujący o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z dokonaniem wydatku z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych posiada całą wiedzę i dokumentację potwierdzającą zgodność poniesionego wydatku z przepisami rozporządzenia. To spółka posiada wiedzę dotyczącą osób u niej zatrudnionych, ich zakresów obowiązków, stopnia i rodzaju ich niepełnosprawności i tylko ona dysponuje dokumentami potwierdzającymi ww. informacje. Podmiot wnioskujący o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis z uwagi na poniesienie wydatku z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych musi wykazać i udokumentować tak podstawowe fakty, jak zatrudnienie osób niepełnosprawnych oraz ich zakres obowiązków. Ze złożonych dokumentów nie wynika również czy wydatek ten faktycznie poniesiony został zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, czyli na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu, szczególnie gdy w skład wydatku wchodzą urządzenia takie jak szlaban, czy też kamery z funkcją rozpoznania tablic rejestracyjnych. W sprawach o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis rolą organu uprawnionego do wydania zaświadczenia jest stwierdzenie, czy wydatek poniesiony ze środków funduszu rehabilitacji stanowi pomoc de minimis - w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik C. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Ł. zarzucił naruszenie przepisów:

1. art. 306a § 1 w zw. z art. 306k, w z art. 122 § 1 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 187 oraz art. 187 O.p. z uwagi na bezpodstawne uznanie, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, nie było konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a tym samym niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do niezebrania całego materiału dowodowego i błędnego uznania, że podatnik nie wykazał, że wydatek z dnia 28 grudnia 2023 r. poniesiony został na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu;

2. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ZFRON w zw. z art. 33 ust.11 ustawy polegające na błędnym ustaleniu, że poczyniony wydatek nie stanowi dokonanego z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wydatku poniesionego na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, gdyż po pierwsze trudno uznać za tożsame pojęcia "systemu monitorującego" oraz "rozbudowy systemu kontroli dostępu dostosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych" oraz że strona nie udowodniła, że osoby na rzecz których został poczyniony wydatek są niepełnosprawne oraz były zatrudnione na stanowisku portiera/dozorcy;

3. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 33 ust.11 ustawy, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że ze złożonych dokumentów nie wynika czy poczyniony wydatek został faktycznie poniesiony na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu, szczególnie gdy w skład wydatku wchodzą urządzenia takie jak szlaban, czy kamery z funkcją rozpoznania tablic rejestracyjnych.

Pełnomocnik wniósł w imieniu strony o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do przepisu art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Z kolei zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji niniejszą skargę Sąd ocenił, że organy nie naruszyły przepisów prawa, w szczególności nie są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze, a to oznacza, że skarga podlega oddaleniu.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w świetle okoliczności faktyczno-prawnych sprawy organy administracji publicznej zasadnie odmówiły stronie skarżącej wydania zaświadczenia o pomocy de minimis z tytułu wydatku poniesionego w dniu 28 grudnia 2023 r. opisanego na fakturze jako "Rozbudowa systemu kontroli dostępu dostosowana do osób niepełnosprawnych" – dochodząc do przekonania, że dokumenty przedłożone przez stronę, jako znikome, uniemożliwiają wydanie przedmiotowego zaświadczenia, gdyż uniemożliwiają weryfikację czy poniesiony wydatek można zakwalifikować jako wydatek poniesiony stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ZFRON, czyli na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu. Zdaniem organu przepisy na podstawie, których wydawane jest zaświadczenie nie uprawniają do przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak w przypadku postępowania podatkowego albowiem organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dopuszczalne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, a w okolicznościach sprawy nie byłoby to wystarczające.

Czy rację należy przyznać stronie skarżącej, że przedłożony wniosek, faktura i wyjaśnienia strony są wystarczające aby przyznać, że przedmiotowy wydatek został poniesiony na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu. Z dokumentów sprawy wynika bowiem, że z systemu będą korzystali niepełnosprawni pracownicy, wskazane zostało na której nieruchomości system zostanie zainstalowany i jakie jego elementy. I co za tym organ niezasadnie odmówił wydania zaświadczenia, a mając wątpliwości powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a odstępując od podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, doprowadził do niezebrania całego materiału dowodowego i błędnego uznania, że podatnik nie wykazał, że wydatek z dnia 28 grudnia 2023 r. poniesiony został na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu.

W tak zarysowanym sporze, mając na uwadze ustalone okoliczności faktyczno - prawne, w ocenie Sądu na aprobatę zasługuje stanowisko organów.

Jak trafnie wskazały organy, stosownie do art. 306a O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 O.p.).

Orzecznictwo wypracowane na tle przywołanego unormowania jest spójne wywodząc, że podstawowym warunkiem wydania zaświadczenia jest posiadanie przez wnioskodawcę własnego, indywidualnego interesu prawnego. Wydanie zaświadczenia stanowi, czynność materialno-techniczną. Zaświadczenie jest aktem wiedzy organu podatkowego. Nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Jest rodzajem urzędowej informacji udzielonej przez organ podatkowy na podstawie danych, jakimi dysponuje. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest odzwierciedleniem tego, co znajduje się w źródłach, na podstawie których jest wydawane. Organ ma obowiązek kierować się danymi, jakie posiada (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 670/17; z dnia 7 lipca 2015 r., sygn.. akt II FSK 1547/13 – dostępne, jak i inne przywołane w uzasadnieniu, na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei, jak przewidział ustawodawca w art. 306b O.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

I w tej kwestii judykatura jest zgodna, że przepis artykuł 306b § 2 O.p. umożliwia przeprowadzenie, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie. Do postępowania tego nie mają jednak zastosowania zasady gromadzenia dowodów, szczegółowo uregulowane w rozdziale 11 w dziale IV O.p. - postępowanie podatkowe, co wynika z art. 306k O.p. Postępowanie to ogranicza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i innych danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie może być prowadzone na podstawie tych samych wymogów, stosowanych do postępowania kontrolnego czy postępowania podatkowego. Inny jest cel tych postępowań i prowadzą one do innego skutku. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3739/18, z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II FSK 62/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 17 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1300/20). W rezultacie nie można zasadnie twierdzić, że organ przed wydaniem zaświadczenia obowiązany jest do prowadzenia wszechstronnego postępowania.

Z kolei zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ZFRON, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy.

Stosownie do przepisu art. 33 ust. 1 ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczone na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy).

Środki funduszu rehabilitacji przeznacza się m.in. na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ZFRON).

Warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest natomiast dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów (§ 4a rozporządzenia). Niezależnie bowiem od tego na jaki rodzaj wydatków przeznacza się środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, towarzyszyć temu musi zawsze nakreślony w § 4a tego rozporządzenia warunek, którym jest wydatkowanie środków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów.

W postępowaniu dotyczącym wydania zaświadczenia o pomocy de minimis organ podatkowy jest uprawniony do wyjaśnienia kwestii istnienia związku zgłoszonego żądania z rodzajem poniesionego wydatku, którego ma dotyczyć zaświadczenie. To na zainteresowanym pracodawcy spoczywa obowiązek dostarczenia pełnego materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że wydatki poniesione z funduszu przyczynią się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego bądź też będą służyły jego rehabilitacji. Rola organu podatkowego w tym postępowaniu ogranicza się do oceny przedłożonego materiału dowodowego, bez obowiązku poszukiwania dodatkowych dowodów, które mogłyby uzasadniać wydanie żądanego przez pracodawcę zaświadczenia (vide. wyrok NSA z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt I GSK 1306/18; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2024 r., sygn. akt

I GSK 1520/20 ).

Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że na aprobatę zasługuje stanowisko organów, iż materiał dowodowy przedłożony przez stronę wnioskującą o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis nie uzasadnia wydania przedmiotowego zaświadczenia.

Owszem jak wynika z wyjaśnień strony i załączonej kopii faktury z dnia 28 grudnia 2023 r., w ww. dniu strona poniosła wydatek na "rozbudowa systemu kontroli dostępu dostosowana do osób niepełnosprawnych". We wniosku przedmiotowy wydatek strona opisała jako system monitorujący, zakupiony dla niepełnosprawnych pracowników, którzy zatrudnieni są na stanowisku portiera, praca polega na ochronie zewnętrznej i wewnętrznej firmy, zatrudnionych jest 4 pracowników na tym stanowisku. Dalej strona opisuje po krótce, jakim stopień niepełnoprawności legitymuje się każdy z pracowników. Skrótowo jakie czynności w ramach wykonywanej pracy wchodzą w zakres obowiązków pracowników. Do zażalenia na postanowienie organu I instancji strona załącza "specyfikację" do faktury z dnia 28 grudnia 2023 r., gdzie sprecyzowano, ze faktura obejmuje: rejestrator wraz z dyskiem twardym; kamery z funkcją rozpoznawania ludzi i pojazdów; kamery z funkcją rozpoznawania tablic rejestracyjnych; wymagane okablowanie strukturalne pionowe i poziome; punkty dostępowe wraz z wyposażeniem (Szafa RACK, przełącznik sieciowy. Zasilacz UPS); szlaban wjazdowy; montaż i konfiguracja systemu. W uzasadnieniu zażalenia strona precyzuje, na budynku, której nieruchomości zostanie zamontowany "system" nadto, że "zamontowanie systemu monitoringu ma również na celu wyposażenie i dostosowanie pomieszczenia zakładu do potrzeb osób niepełnosprawnych. System kamer połączony jest z siecią monitorów, które znajdują się w miejscu gdzie przebywają portierzy, a więc wewnątrz budynku. Przedmiotowy system monitorujący ma na celu ułatwić pracę osobom niepełnosprawnym zatrudnionym przez Wnioskodawczynię na stanowiskach - pracownika dozoru. Pragnę zauważyć, że gdyby spółka "C." Sp. z o.o. nie zatrudniała osób nie pełnosprawnych nie musiałaby montować owego systemu monitorowania. Zdrowy pracownik - dozorca nie musiałby korzystać z pomocy kamer. Mógłby sam wszystkiego dopilnować, osobiście sprawdzając każde strzeżone miejsce. Natomiast osoba niepełnosprawna nie jest w pełni sprawna ruchowo zatem pomoc kamer w pracy opiekuna obiektu, jest niezbędna".

W ocenie Sądu trafnie wywiodły organy, analizując przedłożone przez stronę dokumenty i wyjaśnienia, że nie sposób wydać zaświadczenia o żądanej treści albowiem ww. materiały nie uzasadniają twierdzenia strony, iż środki z funduszu rehabilitacji przeznaczyła na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia ZFRON). Strona nie wykazała, że poniesiony wydatek został poniesiony na zaspokojenie potrzeb niepełnosprawnych pracowników. Brak jest dokumentów źródłowych, orzeczeń o niepełnosprawności pracowników, dokumentów potwierdzających zatrudnienie na obiekcie gdzie ma być zamontowany system, dokumentów precyzujących zakres obowiązków wykonywanych na danym stanowisku. O ile po części z wniosku strony wynika, jakim stopniem niepełnosprawności legitymują się pracownicy strony, o tyle nie sposób ustalić na podstawie przedłożonych dokumentów i wyjaśnień, w jaki sposób zakupiony "system" jest dostosowany – jak opisano na fakturze - do potrzeb wspomnianych pracowników z uwagi na ich niepełnosprawność. Informacje tego rodzaju nie wynikają z załączonej do zażalenia specyfikacji do faktury. Nie wiadomo, jaki jest zakres obowiązków pracowników zatrudnionych na stanowisku portiera/pracownika dozoru i jak zakupiony "system" wypełnia przesłankę wydatku na przystosowanie otoczenia stanowiska pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności na wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu. Szereg luk w materiale przedłożonym przez stronę uniemożliwia jednoznaczną konkluzję organów.

Nie sposób także pominąć, iż jak już wspomniano niezależnie od tego na jaki rodzaj wydatków przeznacza się środki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, towarzyszyć temu musi zawsze nakreślony w § 4a rozporządzenia ZFRON warunek, którym jest wydatkowanie środków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów. Niezbędne jest zatem ustalenie, czy poniesiony wydatek ten był celowy, tzn. czy przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego i czy był oszczędny. Tymczasem na żadnym etapie postępowania strona nie wykazała, że zakupiony "system" przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych pracowników niepełnosprawnych. Brak także materiału, którego analiza uzasadniłaby ocenę, iż wydatek był oszczędny, nie sposób bowiem uznać za takowy jedynie faktury.

Pomoc de minimis jest przywilejem w sferze stosunków gospodarczych i z istoty tej instytucji, jej charakteru i trybu przyznawania wynika, że to na beneficjencie tego rodzaju pomocy spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie normalnemu podniesieniu standardu pracy w przedsiębiorstwie, lecz realizacji celów związanych z poprawą sytuacji osób niepełnosprawnych. Wnioskodawca powinien zatem dołożyć wszelkiej staranności, aby wykazać, że dane inwestycje służą realizacji celów pomocy de minimis. Powinien zatem wykazać istnienie bezpośredniego związku między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności, a ponadto, że wydatkowanie środków z (...) nastąpiło w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1146/11; z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 264/11; z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1144/10; z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 532/12; z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/12).

Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

ds