Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 877/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej B spółki z o.o. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kwietnia 2015r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku B Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2014r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r., powołując się na przepisy § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013" (DZ.U. Nr 55 poz. 289), art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ. Urz. UE L 25/8 z 28.01. 2011) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), odmówił wnioskodawcy przyznania płatności z tego tytułu na 2014 rok.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek B Sp. z o.o. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2007 - 2013, zwana dalej płatnością PRŚ. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności PRŚ w ramach pakietów: pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne - wariant 2. 7 - uprawy zielarskie - do powierzchni 26 ha; pakiet 6 - zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie - wariant 6.1 - produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych - do powierzchni 26 ha.

W dniu 3 czerwca 2014 r. strona złożyła zmianę do wniosku, nie dokonując jednak zmieny deklaracji w ramach pakietów.

Na wstępie uzasadnienia decyzji wskazano, że wobec ustalenia, iż w roku 2013 w stosunku do wnioskodawcy organ I instancji wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, z uwagi na stworzenie przez producenta rolnego sztucznych warunków do uzyskania tejże płatności poprzez podział gospodarstwa rolnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję w sprawie przyznania ww płatności na rok 2014, jako podstawę rozstrzygnięcia organ przyjął ustalenia poczynione w postępowaniu prowadzonym w roku 2013.

W dalszej kolejności Kierownik Biura podniósł, że zgodnie z § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:

1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha;

2) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha;

3) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha.

2. W przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 realizowanego poza obszarem Natura 2000 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości:

1) 100 % stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha;

2) 75 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 50 ha;

3) 50 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;

4) 10 % stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha.

Z kolei ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), w art. 3 pkt 3 definiuje producenta rolnego jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. lub posiadaczem zwierzęcia, zaś gospodarstwo rolne jako wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, z późn. zm.), według którego gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Organ I instancji przypomniał dalej, że celem systemu jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób które faktycznie uprawiają grunty rolne, tj. decydują jakie rośliny uprawiać, swobodnie dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony oraz utrzymują te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami). Wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, organ odwołał się do zdefiniowanego w przepisie art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) posiadacza rzeczy, którym ustawodawca uczynił zarówno faktycznie władającego jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i faktycznie władającego jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Odwołał się też do piśmiennictwa, zgodnie z którym posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu dwóch elementów: elementu fizycznego władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis oraz elementu psychicznego animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie, przy czym brak któregokolwiek z wymienionych elementów posiadania przesądza o braku posiadania.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powołał się również na przepis art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z 19 listopada 2008r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88, który definiuje gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku I na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną.

Organ wskazał, że z przytoczonych definicji wynika, iż producent rolny w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, to taki podmiot, który jest posiadaczem wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym jednostki, posiadającej oddzielne kierownictwo, prowadzącej działalność rolniczą lub rolnik lub posiadacz zwierzęcia, którego takie

gospodarstwo znajduje się na terytorium RP.

W ocenie organu I instancji B sp. z o.o. nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M., zaś zarejestrowanie wnioskujących o płatność spółek ma na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana. Zwrócono uwagę, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1.159,55 ha. Już w 2008r. wraz z 39 innymi spółkami zadeklarował do płatności 2.865,72 ha, w 2009r. spółek było 60, zaś powierzchnia wynosiła już 3.988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych kapitałowo oraz osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3.789,40 ha. Z kolei w roku 2013 spółek powiązanych kapitałowo z P.M. jest już 103. Wskazano, iż wspólnikami pierwotnej spółki C sp. z o.o. byli: P.M. (90 udziałów) oraz D.M. (10 udziałów). Następnie doszło do zmiany nazwy spółki z C sp. z o.o. na B sp. z o.o. oraz do rozdrobnienia udziałów, tak aby w wypisie z KRS nie byli ujawnieni udziałowcy. P.M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 103 podmiotów (stan bieżący), w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. R. i P.M. będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów nadanych osobom fizycznym utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez ww osoby w roku 2012.

Analiza podmiotów powiązanych z osobą P.M., jak również deklarowanych przez nie w roku 2013 powierzchni pozwala, zdaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, stwierdzić, że P.M. w roku 2013 występuje jako wspólnik bądź prezes zarządu w 103 spółkach, w tym spółkach cywilnych i spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym spółki te w roku 2013 ubiegały się o płatność rolnośrodowiskową w pakietach: 2 - rolnictwo ekologiczne - powierzchnia zadeklarowana - 2.887, 91 ha, - 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone - powierzchnia zadeklarowana - 116, 73 ha. W dalszej kolejności zwrócono uwagę, że działki do których o płatności za rok 2013 i 2014 wystąpiła strona postępowania były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M.. W ocenie organu I instancji, przeniesienia posiadania ww działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ON W i PRŚ, których P.M. nie otrzymałby występując we własnym imieniu.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, utworzone powiązania pomiędzy ww. podmiotami oraz strukturę tych powiązań, zwrócono uwagę na nieograniczoną decyzyjność P.M.. Na 103 spółki funkcjonujące w roku 2013 P.M. występuje jako bezpośredni lub pośredni ich wspólnik oraz pełni w nich określone funkcje. P.M. jest również właścicielem firmy N wykonującej usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których jest on wspólnikiem.

Z tych powodów, w ocenie organu I instancji, brak jest przesłanek by uznać, że B sp. z o.o. jest spółką samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Brak jest dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa. Jak wynika bowiem z dostarczonych przez stronę postępowania faktur uprawą gruntów zgłoszonych do płatności zajmował się P.M. oraz jego firmy. Materiał siewny został zakupiony od P.M. (faktura nr [...] z dnia [...]-09-2013r.), natomiast pozostałości po zbiorach nabył dnia [...] grudnia 2013r. M.D. (prezes P Sp. z o.o.). Z dwóch potwierdzeń wykonania przelewu wynika, że P.M. z własnego konta dokonał płatności za stronę. W toku czynności sprawdzających kontrahenci strony potwierdzili, że faktury opłacał P.M..

W świetle powyższego, organ stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez stronę, jak i inne, powiązane z osobą P.M. podmioty są de facto zarządzane przez tę właśnie osobę, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie, czy też technologicznie.

W rezultacie przeprowadzonej analizy powiązań podmiotów, w których P.M. jest wspólnikiem (zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów), organ I instancji uznał, iż to P.M. prowadził działalność rolniczą. Działalność ta była działalnością zarobkową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, na własny rachunek. To P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni.

Organ I instancji uznał, że powyższe działanie wyczerpuje przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r., na mocy którego nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Wobec stwierdzenia stworzenia przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez pozorowany podział gospodarstwa rolnego, organ l instancji odmówił przyznania B Sp. z o.o. płatności PRŚ na 2014 rok.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. B Sp. z o.o. wniosła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r., zarzucając temu organowi brak staranności przy zbieraniu dowodów rzutujący na ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechanie dokonania ustaleń stanu faktycznego obejmującego dane aktualne dla roku 2014, którego dotyczył wniosek, pominięcie dowodów zgłoszonych przez stronę oraz arbitralną ocenę dowodów w sprawie zgromadzonych, jak również pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu. Uznając ponadto za nieuzasadnione zastosowanie przez organ art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. strona wniosła o uchylenie objętej odwołaniem decyzji.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że posiadaczem gospodarstwa rolnego jest spółka, gdyż to ona jest stroną umowy sprzedaży pożytków. Za niespójne i sprzeczne uznała strona rozumowanie organu I instancji, który z jednej strony przyznaje rację co do kwestii samodzielności bytu B Sp. z o.o. jako podmiotu utworzonego zgodnie przepisami Kodeksu spółek handlowych, działającego na własną rzecz i ryzyko, z drugiej zaś strony kwestionuje możliwość samodzielnego prowadzenia przez Spółkę gospodarstwa rolnego. Zajęte przez organ stanowisko powoduje w konsekwencji, że pojawienie się nazwiska P.M. w jakimkolwiek rejestrze działalności gospodarczych tworzy swoistą wadę prawną dla podmiotu, bowiem pozbawia ów podmiot możności skutecznego, tj. zakończonego pozytywną decyzją ubiegania się o wsparcie. Za chybioną uznano tezę jakoby gospodarstwem Spółki zarządzał P.M., a korzyści z dopłat unijnych osiągała nie Spółka, ale P.M. i jego rodzina.

Odwołująca się Spółka za nieodzowne uznała przeprowadzenie przez organ I instancji całego postępowania na nowo oraz przeprowadzenie dowodów zgłoszonych organowi w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 roku, jak i wyszczegółowionych w odwołaniu, a także przesłuchanie wnioskowanych w sprawie świadków.

Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie stwierdzając uchybień w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, podzielając prawidłowość interpretacji przepisów prawa i ich zastosowanie przez organ I instancji, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015r. - powołując się na przepis art. 10, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, § 2, § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ. Urz. UE L 25/8 z 28.01. 2011) - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Uzasadniając swe stanowisko Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w pierwszej kolejności przywołał dyspozycję cytowanych uprzednio przepisów, w tym § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (rozporządzenie PRŚ) oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, art. 3 ust. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw roinych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także art. 2a - 2c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Zgadzając się z poglądem organu I instancji, że celem płatności finansowanych przez Unię Europejską jest wspieranie rolników jako osoby faktycznie uprawiające grunty rolne, organ odwoławczy podkreślił, iż dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej należy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Z tego względu wnioskująca Spółka musiała wykazać, że faktycznie posiadała w dniu [...] maja 2014r. grunty rolne i utrzymywała je zgodnie z normami.

Opierając się m.in. na dokumentacji zgromadzonej w roku 2013, organ odwoławczy stwierdził, iż spółka nie prowadziła działalności rolniczej na zgłoszonych gruntach, jak również nie była faktycznym posiadaczem zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2014 gruntów rolnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż grunty rolne zgłoszone do płatności PRŚ na rok 2014 przez B sp. z o. o. wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Dla ukazania mechanizmu zastosowanego przez P.M., mającego na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności organ odwoławczy oparł się na danych z roku 2013, uznając, że sztuczność i pozorność w podziale gruntów będących w posiadaniu P.M. w roku 2013 przekładała się także na ustalenia dokonane przez organ I instancji w sprawie o przyznanie płatności na rok 2014.

Organ odwoławczy przedstawił w dalszej kolejności zaprezentowaną uprzednio w decyzji organu I instancji historię przekształceń spółek związanych z osobą P.M. na przestrzeni lat 2005-2013, wskazując przy tym na rok 2013 jako ten "którego dotyczy rozpatrywana sprawa". Organ ten zaprezentował w formie tabelarycznej zależność i powiązania pomiędzy P.M., a spółkami w których występuje on jako wspólnik, bądź osoba pełniąca inną funkcję. Ponadto przedstawiono areał zgłaszany, bądź wycofany przez poszczególne spółki do płatności PRŚ na rok 2013. W formie tabelarycznej przedstawił także organ obszary deklarowane do płatności PRŚ na rok 2013 oraz kwoty płatności PRŚ jakie potencjalnie mogłyby otrzymać poszczególne podmioty.

Przyjmując tożsamość mechanizmu działania w roku 2014 z zastosowanym uprzednio w roku 2013, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że tworzenie przez P.M. wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty miało charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia PRŚ, a co za tym idzie na zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności PRŚ. Organ podniósł, że muitiplikowanie spółek pozwolić miało na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, o które wnioskuje w 2014 r. B sp. z o. o., a które realizowane są przez ARiMR, tj. płatności rolnośrodowiskowych oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W ocenie organu odwoławczego B sp. z o. o. - jako podmiot zgłaszający działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. - nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. Z przedstawionego w uzasadnieniu decyzji zestawienia Dyrektor Oddziału ARiMR wywiódł, iż działki, do których o płatności PRŚ za rok 2014 wystąpiła B sp. z o. o., były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M. lub też osoby powiązane z nim pod względem rodzinnym lub podległości służbowej. Organ odwoławczy uznał, że przeniesienia posiadania działek stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest lub był Pan P.M.

Potwierdzać powyższe ma również okoliczność, że w dniu [...] czerwca 2013r. została zawarta umowa pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy, a spółką C Sp. z o.o. reprezentowaną przez Prezesa Zarządu P.M. na dzierżawę nieruchomości położonych na terenie gminy [...], które zostały następnie zgłoszone do płatności w roku 2014 przez B sp. z o.o. Fakt ten potwierdza, iż osobą decyzyjną w roku 2013, jak i w roku 2014 był P.M..

Biorąc pod uwagę dyspozycję przepisu art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, organ odwoławczy wskazał dalej, iż jednym z wymogów formalnych, do spełnienia których zobowiązany jest producent rolny chcący otrzymywać płatności do gruntów rolnych, których jest we władaniu, jest posiadanie konta bankowego, na które przekazywane są przez ARiMR środki finansowe z tytułu płatności. Przedstawiając chronologicznie kolejne zmiany rachunku bankowego właściwego do przekazywania płatności na rzecz Spółki "B", organ II instancji wskazał, że niezmiennie do roku 2013, właściwym do przekazywania środków był rachunek P.M.. Prezes zarządu tejże Spółki złożył dnia 14 czerwca 2013 r. zmianę w ewidencji producentów podając również jako właściwy rachunek bankowy P.M., przy czym zarząd Spółki w swej uchwale wyraził zgodę, by środki finansowe były przelewane P.M.. W dniu 24 października 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła korekta danych do wniosku o wpis do ewidencji producentów, w której wskazano nowy nr rachunku bankowego należący do C sp z. o.o. Zdaniem organu przedmiotowa zmiana nie wpływa na ocenę faktu, iż przez kilka lat środki finansowe z tytułu płatności do gruntów rolnych - za zgodą zarządu spółki B - trafiać miały na konto bankowe P.M.. Przedstawiając tabelaryczne zestawienie spółek powiązanych z osobą P.M. oraz wskazanych przez nie numerów rachunków do przekazywania płatności, uwzględniając okoliczność udzielania zgody przez zarządy spółek na przekazywanie dopłat z ARiMR na rzecz P.M., organ doszedł do przekonania, że wnioskujące o płatności spółki - w tym B sp. z o. o. - zależne są od osoby P.M., który czerpał bądź miał czerpać korzyści poprzez otrzymywanie środków finansowych dystrybuowanych przez ARiMR. Dzieląc areał, na którym prowadził działalność rolniczą P.M. kierował się zatem chęcią zwielokrotnienia wysokości środków finansowych, które mógłby otrzymać poprzez obejście przepisów.

Odnosząc się w dalszej kolejności do kwestii siedzib spółek powiązanych kapitałowo z osobą P.M. organ odwoławczy zwrócił uwagę na identyczność adresów zarówno siedzib, jak i adresów do korespondencji przewijających się we wszystkich spółkach. Fakt ten, w ocenie organu odwoławczego, potwierdzać ma tezę, iż zostały one stworzone wyłącznie celem maksymalizacji zysków płynących z unijnych dotacji.

O powyższym, zdaniem organu II instancji, świadczyć ma także analiza personalnego składu osób pełniących funkcje zarządcze w poszczególnych spółkach, jeśli zważy się, że na 103 spółki funkcjonujące w roku 2014 P.M. występował jako bezpośredni lub pośredni ich wspólnik oraz pełnił w nich zróżnicowane role zarządcze.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadził również analizę sprawozdawczości finansowej B sp. z o. o. Z bilansów B sp. z o. wynika, że spółka nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników, w tym kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń, czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Działalność Spółki opiera się przede wszystkim na zlecaniu podmiotom zewnętrznym (powiązanym z P.M.) wykonywania usług. Co więcej, P.M. podpisywał dokumenty dotyczące transakcji, bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których był wspólnikiem.

io

Ponadto organ I! instancji zwrócił uwagę na fakt, że z art. 3 ust. 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów wynika, iż producent rolny to podmiot, który jest posiadaczem wyodrębnionej pod względem technicznym i ekonomicznym jednostki, posiadającej oddzielne kierownictwo. Na mocy powyższego jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, musi być uznana za jedno gospodarstwo rolne. Z kolei, zgodnie z art. 2b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 gospodarstwo oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Jednocześnie w punkcie I Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE. L. 2002.216.1) gospodarstwo rolne zostało określone jako samodzielnie zarządzana oraz technicznie i ekonomicznie samodzielna jednostka wytwarzająca produkty rolne, które może także dodatkowo dostarczać inne nierolnicze produkty i usługi. W pkt II ww. Załącznika wyszczególnione zostały kryteria definiujące gospodarstwo rolne. Są to: produkcje produktów rolnych; samodzielne zarządzanie (uznawane za samodzielne także w sytuacji prowadzenia przez działające wspólnie dwie osoby lub więcej); samodzielność techniczna i ekonomiczna, której ogólnym przejawem jest wspólne użytkowanie siły roboczej i środków produkcji (maszyn, budynków lub ziemi itd.). Z kolei w pkt II 2.1 objaśniono, że za jedno samodzielne gospodarstwo uważane jest gospodarstwo nawet podzielone między dwie lub więcej osób ze względów podatkowych lub innych, ale ciągle posiadające jeden zarząd (jednego wspólnego zarządcę) i które z tego względu można uważać za jedną jednostkę ekonomiczną. Wskazano także, iż dwa lub więcej oddzielnych i uprzednio niezależnych gospodarstw, zintegrowanych w rękach jednego posiadacza, uważa się za jedno gospodarstwo, jeśli mają obecnie wspólnego zarządcę lub też wykorzystują tę samą siłę roboczą i urządzenia. Wyjaśniono również (pkt B/la), iż małżonków lub bliskich członków rodziny wspólnie posiadających lub dzierżawiących gospodarstwo należy normalnie uważać za posiadaczy jednego niezależnego gospodarstwa zarządzanego przez jednego posiadacza.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, to P.M. finansował działania B sp. z o. o. oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca, jak i zleceniobiorca usług. Stwierdzić zatem należy, że grunty rolne zgłaszane przez B sp. z o. o. do płatności w roku 2014 były zarządzane przez P.M., a wszystkie grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie, czy też technologicznie. Organ odwoławczy w wyniku analizy powiązań zarejestrowanych odrębnie w ewidencji producentów podmiotów, w których P.M. jest, bądź był wspólnikiem doszedł do wniosku, że to P.M. prowadził w roku 2014 działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To nie wydzielone spółki, lecz P.M. uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów.

Mając na uwadze powyższe rozważania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR potwierdził słuszność ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wobec wnioskodawcy zastosowanie znajdują art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, na mocy których nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Odnosząc się do sformułowanego w odwołaniu wniosku strony o przeprowadzenie dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż w toku postępowania prowadzonego w sprawie przyznania B sp. z o. o. płatności na rok 2014, ani Prezes Zarządu ww. podmiotu, ani też jakakolwiek upoważniona przez niego osoba nie składali, również we wskazywanym terminie, w Biurze Powiatowym ARiMR wniosków z żądaniem przesłuchania świadków. Wobec powyższego żądanie podnoszone w piśmie odwoławczym w opisanym zakresie uznane zostało za niezrozumiałe. Nawiązując do wniosku o przeprowadzanie dowodu z akt rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego organ odwoławczy wskazał, iż strona nie wnosiła na etapie postępowania prowadzonego przed organem I instancji o taki dowód. Organ odwoławczy uznał nadto, iż fakt, że w chwili obecnej, bądź też w roku 2014 tj. w roku którego tyczy się niniejsza sprawa wspólnicy, bądź zarządy spółek mają (mieli) inny skład od wskazano w decyzji nie świadczy o tym, iż wcześniej wśród założycieli, wspólników, czy członków zarządu, bądź prokurentów nie było P.M., bądź też powiązanych z nim - czy to rodzinnie czy z tytułu podległości zawodowej - osób. Podkreślono także, że to nie dane zawarte w tabelach, a okoliczności wykazane w decyzji, związane ze sztucznym podziałem gruntów rolnych będących w posiadaniu P.M., stały się podstawą do odmowy przyznania B sp. z o. o. płatności na rok 2014, a rozstrzygnięcie to oparte zostało na zastosowaniu konkretnych przepisów prawa. Ustalony stan faktyczny wykazał daleko idący związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej.

Pismem z dnia [...] września 2015r. B Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wikp. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] września 2015r. Opierając swą skargę na zarzucie naruszenia przepisu art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, strona wniosła o stwierdzenie nieważności objętej skargą decyzji.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie, W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca uzupełniła argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz, 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania spółce pomocy finansowej w postaci płatności roinośrodowiskowej na 2014 r. Zdaniem organów odmowa przyznania płatności była wynikiem ustaleń, że składając wniosek o przyznanie płatności skarżąca nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał faktycznie P.M., natomiast skarżąca spółka została sztucznie utworzona w celu uzyskania wyższych dopłat. W ocenie organów w analizowanej sprawie doszło do sytuacji, o której mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Zgodnie z ww. przepisem, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Rozporządzenie nie definiuje pojęcia "sztucznych" warunków, ale kwestia wykładni tego pojęcia była przedmiotem rozważań TSUE w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12. W wyroku tym TSUE określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr65/2011, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów, a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania

płatności

W przedmiotowej sprawie organy wywiodły, że celem przedmiotowej płatności jest finansowe wspieranie rolników, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, tzn. decydują, jakie rośliny uprawiać, dokonują odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierają plony, utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Chodzi tu więc o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego

funkcjonowania gospodarstwa. Stanowisko powyższe uznać należy za prawidłowe, bowiem jednym z niezbędnych warunków koniecznych do uzyskania przez rolnika płatności, jest posiadanie przez wnioskodawcę - rolnika - gruntów deklarowanych do dopłat. Wynika to wprost z przepisów prawa krajowego. Stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (DZ.U. z 2013 r. poz. 361) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn, zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dia rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha.

W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie organy ARiMR dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Aby bowiem prawidłowo zastosować wobec spółki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, organy winny wykazać w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający wątpliwości, że w danym przypadku miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, mając przy tym na uwadze wskazówki interpretacyjne, zawarte w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C 434/12.

Organy powołują się w swoich decyzjach na informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, które to dane są organom znane z urzędu i dopuszczalne do ich wykorzystania podczas weryfikacji warunków, na jakich przyznawana jest płatność (art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006). Jednak posiadane dane z tego rejestru nie mogą zdeterminować postępowania wyjaśniającego w ten sposób, aby wszelką inicjatywę dowodową strony uznawać za "przewlekanie postępowania", tym bardziej, że zgodnie z ww. wyrokiem TSUE, w celu udowodnienia producentowi rolnemu stworzenia "sztucznych warunków" organy ARiMR muszą m.in. wykazać zamiar strony w uzyskaniu korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. W ocenie Sądu, nie można obiektywnie tego ustalić bez przeprowadzenia wskazanego przez stronę dowodu osobowego, który został zgłoszony na istotne dla sprawy okoliczności, w szczególności, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki z o.o. było uzasadnione okolicznościami ekonomicznymi. Ustalenie przez organy administracji, że utworzenie skarżącej spółki było przejawem działania nastawionego na uzyskanie płatności w wyższej niż dopuszczalna kwocie jest na tym etapie postępowania przedwczesne,

Niezasadne jest więc, zdaniem Sądu, działanie organów odmawiające skarżącej dopuszczenia dowodów osobowych na okoliczność wykazania kto był faktycznym posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności PRŚ. Nie negując poczynionych przez organy ustaleń dotyczących struktury powiązań podmiotów, w których jako wspólnik, prezes zarządu albo prokurent występuje P.M. podkreślić należy, że twierdzenia zawarte w decyzjach organów obu instancji, jakoby to nie skarżąca spółka, a P.M. był posiadaczem zgłoszonych gruntów, bez ustalenia woli i celów jakimi kierowała się skarżąca, na tym etapie postępowania należy ocenić jako przedwczesne.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że w postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Z kolei ust. 3 art. 21 tej ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Niewątpliwie, w oparciu o ww. przepis, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie jego uprawnienia do otrzymania płatności. Jednak należy zgodzić się ze skarżącym, że ciężar dowodu, który spoczywa na stronie, nie oznacza, iż organ z zasady nie ma obowiązku przeprowadzania na jej żądanie dowodów osobowych (z zeznań wskazanego przez nią w świadka). Strona nie może przeprowadzić tego dowodu bez udziału organu. Zdaniem Sądu, zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych na okoliczności, które organ podważa, jest realizacją spoczywającego na stronie ciężaru dowodu - jako na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. To że na organach nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności nie oznacza, że zwolniony jest on z obowiązku wyczerpującego rozpoznania całego materiału dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 241/12 LEX nr 1337138).

Niezrozumiałe jest w tym zakresie stanowisko organu drugiej instancji, który odmawia uwzględniania wniosku dowodowego ze względu na fakt zgłoszenia go na etapie postępowania odwoławczego. Trzeba pamiętać, że stosownie do art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę w jej całokształcie, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy aktualny na datę jej rozpoznania w II instancji. Po myśli art. 136 kpa organ odwoławczy jest władny przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające lub zlecić jego przeprowadzenie organowi I instancji.

Zdaniem Sądu - składu orzekającego, jeśli organy ARiMR zmierzały do wykazania, że zamiarem skarżącej było stworzenie "sztucznych warunków", to ustalenia takie winny w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie wszechstronnie rozpatrzonego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania stworzenia przez dany podmiot tzw. "sztucznych warunków", w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, tj. otrzymania płatności. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność prowadzenia przez nią działalności rolniczej na deklarowanych do dopłat PRŚ gruntach rolnych. Powyższe wskazuje, że dążeniem skarżącej było wykazanie iż była posiadaczem zgłoszonych gruntów, a tym samym że w sprawie nie wystąpił element subiektywny, konieczny dla realizacji normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011. Wnioskowany przez stronę dowód dotyczył zatem istotnej okoliczności.

Zasada przekonywania obowiązuje zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Nie zostanie ona jednak zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub odmówi bez przekonywującego uzasadnienia przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez stronę.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście skarżący stworzył "sztuczne warunki", o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 (z uwzględnieniem wykładni tego pojęcia, zawartej w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), do otrzymania płatności, tak aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu. Do wykazania, że w sprawie spełniły się okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 8 w.w. rozporządzenia, konieczne jest przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, w celu umożliwienia skarżącej wykazania, że jej działaniu nie towarzyszył "element subiektywny", o którym mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12.

W aktualnym stanie sprawy należy stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy poddany został arbitralnej ocenie organów orzekających w sprawie, nie dano możliwości drugiej stronie jego weryfikacji przez wykazanie, że to skarżąca spółka efektywnie i rzeczywiście korzystała z przedmiotowych gruntów, użytkowała rolniczo na własne ryzyko i rachunek zgłoszone działki, decydując poprzez swoje organy komu zlecać prace polowe, kiedy zbierać plony i gdzie je sprzedawać, w szczególności, czy istotnie miała pełną swobodę w podejmowaniu decyzji. W związku z tym Sąd podziela stanowisko skarżącej, że co do zasady organy, analizując wystąpienie ewentualnego "sztucznego" jej działania, winny dać szansę stronie do wypowiedzenia się w kwestiach, które z samej natury rzeczy determinowane są właśnie przez jej wolę.

W celu ustalenia prowadzenia samodzielnie działalności rolniczej organy winny, oprócz przesłuchania wskazanego przez skarżącą świadka, zbadać sprawozdania finansowe spółki, sposób ewidencjonowania i wykorzystywania środków pochodzących z dopłat.

W sprawie, w której organy chcą wykazać stworzenie "sztucznych warunków", o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, winny zgodnie z art. 75 k.p.a. dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia. Trudno uznać za wykazany element woli, że P.M. układał "sztuczne warunki", bez jednoczesnego jego przesłuchania. Organ winien uwzględnić wnioski dowodowe, w tym złożone w odwołaniu, celem ustalenia posiadania przez spółkę zadeklarowanego w przedmiotowym wniosku gospodarstwa rolnego, jego samodzielnego prowadzenia, jak również na okoliczności dokładnie wskazane w odwołaniu. Następnie tak uzupełniony materiał dowodowy winien podlegać wszechstronnej ocenie, z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów.

Trzeba również zauważyć, że co do zasady stan faktyczny sprawy winien być aktualny na datę rozstrzygnięcia. Dlatego organ winien uwzględnić stan posiadania przez skarżącą gruntów na datę złożenia wniosku o płatność na 2014 r. Oparcie się na danych dotyczących 2013 r., bez jakiejkolwiek próby ich weryfikacji, jest w ocenie Sądu, niewystarczające.

Wobec stwierdzenia naruszeń prawa procesowego, za przedwczesne uznać należy odnoszenie się przez Sąd do oceny sprawy pod kątem przepisów prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien dokonać ustaleń z uwzględnieniem wytycznych Sądu, a następnie wyjaśnić istotne, sporne kwestie uwzględniając wskazania wynikające z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Za całkowicie chybiony uznać należało zarzut skarżącej dotyczący kwalifikowanej wady prawnej jaką dotknięta miała być decyzja organu I instancji. Wbrew twierdzeniem skarżącej decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. skierowana została do prawidłowo określonego podmiotu, czyli strony postępowania, którą była B sp. z o.o. Osoba prawna działa poprzez swoje organy, natomiast do reprezentacji skarżącej spółki powołany jest zarząd, który jak wynika z odpisu KRS B spółka z o.o., był jednoosobowy, a tworzył go Prezes Zarządu – D.M.. W tych okolicznościach sprawy skierowanie decyzji administracyjnej do skarżącej spółki reprezentowanej przez Prezesa Zarządu było prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku, opierając w tej mierze rozstrzygniecie na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.