Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2459/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi N.A.P na decyzję Rektora Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w W. z dnia [...] sierpnia 2023 r. sygn. [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 1, II. zasądza od Rektora Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w W. na rzecz skarżącej N.A.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komisja Stypendialna Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2023 r. Nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 86 ust. 2 a contrario i art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742, ze zm.) oraz § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 7 ust. 2 a contrario, § 8 ust. 2 i 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...] (EWSPA):

- uchyliła z dniem [...]maja 2023 r. decyzję własną nr [...]z dnia [...]listopada 2021 r. oraz decyzję własną nr [...]. z [...]kwietnia 2022 r.;

- zobowiązała N.P. do niezwłocznego zwrotu kwoty 17.000 (siedemnaście tysięcy) złotych tytułem nienależnie wypłaconego stypendium Rektora w semestrze zimowym oraz letnim roku akademickiego 2021/2022.

W uzasadnieniu wskazano, że Komisja Stypendialna na wniosek N.P. z dnia 13.10.2021 r. przyznała jej stypendium Rektora w okresie od października 2021 r. do lipca 2022 r. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie studentki o odbytym kształceniu na poziomie studiów wyższych przed rozpoczęciem studiów w [...] w okresie od 2010r. do 2014 r. na [...] w [...].

W kwietniu 2023r. po wpisywania do systemu POLON informacji o przyznaniu przedmiotowego stypendium, system ten wykazał następującą ścieżkę kształcenia studentki:

01.10.2010 - 09.07.2013 = 4 semestry turystyka i rekreacja [...] w [...]01.10.2013 - 09.11.2015 = 4 semestry turystyka i rekreacja [...]w [...] 01.10.2015 - 15.04.2016 = 2 semestry zarządzanie na U[...]

01.10.2020 - nadal = 5 semestrów prawo [...]Łączny okres studiów do dnia podjęcia decyzji przez Komisję Stypendialną [...]w listopadzie 2021 r. i w kwietniu 2022 r. wynosił odpowiednio: 12 i 13 semestrów, a nie jak wynikało z oświadczenia studentki 8 plus 2 (EWSPA).

Wobec powzięcia informacji o przekroczeniu wskazanego w art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, łącznego okresu przysługiwania świadczenia, który wynosi 12 semestrów, bez względu na jego pobieranie przez studenta, stwierdzono konieczność uchylenia w trybie wznowienia decyzji nr [...]oraz decyzji nr [...]w przedmiocie przyznania stypendium. Powyższe decyzje podjęte zostały na podstawie złożonego przez studentkę oświadczenia. Informacja o zaistnieniu nowych okoliczności pojawiła się w Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POLON, po uzupełnianiu danych przez uczelnie.

Na podstawie § 8 ust. 2. Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...]- zaszła konieczność orzeczenia o zwrocie wypłaconego stypendium w wysokości 17.000 zł za okres, w którym świadczenie było nienależne.

Rektor Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego w zw. z § 16 ust. 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...] (Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora nr [...]z dnia [...]września 2022 r.), po rozpatrzeniu odwołania N.P.:

1. utrzymał decyzję Komisji Stypendialnej EWSPA nr [...] , w części dotyczącej uchylenia decyzji nr [...]z dnia [...]kwietnia 2022 r. i tym samym utrzymał w mocy orzeczenie zobowiązujące do zwrotu kwoty 8.500 zł stanowiącej wartość wypłaconego stypendium Rektora w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022,

2. uchylił decyzję Komisji Stypendialnej EWSPA nr [...]w części dotyczącej uchylenia decyzji nr [...]z dnia [...]listopada 2021 r. i tym samym uchylił nakaz zwrotu kwoty 8.500 zł stanowiącej wartość wypłaconego stypendium Rektora w semestrze zimowym roku akademickiego 2021/2022.

W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, że z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r., poz. 746) oraz § 7 pkt 2 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów EWSPA, wynika, że wskazane świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, przez łączny okres 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta.

Okres 12 semestrów, w trakcie których studentowi przysługują świadczenia rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów). Do okresu przysługiwania świadczeń wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, w tym także semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów od zajęć.

Od 18 grudnia 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2232) weszły w życie znowelizowane przepisy dotyczące ustalania okresu przysługiwania świadczeń dla studentów (m. in. stypendium rektora).

Na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, zmieniono brzmienie art. 93 i art. 94. Po nowelizacji, przepis art. 93 ust. 4 stanowi, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Tym samym ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu, w którym student posiada uprawnienia do pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

N.P. w oświadczeniu złożonym w procesie wnioskowania o przyznanie stypendium w październiku 2021 r., wykazała kształcenie na poziomie studiów wyższych przed rozpoczęciem edukacji w EWSPA - w okresie od 2010r. do 2014 r. na AGH w [...].

Weryfikacja dokonana w Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POLON w kwietniu 2023 r. ujawniła następującą ścieżkę kształcenia studentki od:

01.10.2010 - 09.07.2013 = 4 semestry turystyka i rekreacja [...] w [...]

01.10.2013 - 09.11.2015 - 4 semestry turystyka i rekreacja [...]w [...]

01.10.2015 - 15.04.2016 = 2 semestry zarządzanie na U[...]

01.10.2020 - do dnia 1 października 2021 - 2 semestry prawo EWSPA

Zatem łączny okres studiów do dnia podjęcia decyzji przez Komisję Stypendialną EWSPA w listopadzie 2021 r. i w kwietniu 2022 r. wynosił odpowiednio 12 i 13 semestrów, a nie jak wynikało z oświadczenia 8 plus 2 (EWSPA).

Informacje o okresie realizowania studiów dotyczące N.P przed rozpoczęciem edukacji w EWSPA pojawiły się w systemie POLON dopiero w roku 2023r. Podobna weryfikacja dokonana przez Komisję stypendialną EWSPA w listopadzie 2021 r. i w kwietniu 2022 r. nie dała podstaw do odrzucenia jej wniosku o przyznanie stypendium.

W okresie poprzedzającym kształcenie w EWSPA, podczas studiów I i II stopnia w Akademii [...]w [...]w latach 2010 - 2014 studentka pobierała stypendium Rektora przez okres 6 semestrów.

Organ zaznaczył jednak, że każda z decyzji Komisji Stypendialnej EWSPA powinna być rozpatrywana w kontekście innych aktów normatywnych adekwatnych dla stanu prawnego obowiązującego przed i po 18 grudnia 2021 r.

W odniesieniu do decyzji Komisji stypendialnej z dnia 25 listopada 2021 r., nr [...] podstawę materialnoprawną decyzji Komisji Stypendialnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu obowiązującym na dzień przyznania stypendium.

Niezależnie od faktu, iż w dniu 25 listopada 2021 r. N.P posiadała status studenta przez łącznie 12 semestrów, co daje 6 letni okres realizowania studiów, to jednak świadczenia stypendialne pobierała jedynie przez 6 semestrów (3 lata), a tym samym przyznanie jej decyzją Komisji Stypendialnej nr [...]stypendium było zasadne, nie obowiązywało wówczas ograniczenie sposobu naliczania okresu upoważniającego do pobierania ww. świadczenia, które zaistniało od 18 grudnia 2021 r. po znowelizowaniu ww. ustawy. Uprawnienie do pobierania świadczenia stypendialnego w świetle ówczesnego brzmienia ustawy, mijało po upływie 6 letniego okresu pobierania stypendium w toku studiów.

Tym samym decyzja Komisji Stypendialnej EWSPA w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium Rektora z dnia 25 listopada 2021 r. r. oraz o konieczności zwrotu nienależnie wypłaconego stypendium w semestrze zimowym roku akademickiego 2021/2022 była niezasadna.

Począwszy od dnia 18 grudnia 2021 r. obwiązywał znowelizowany art. 93 ust. 4 ww. ustawy z którego wynika, że dla biegu okresu 12 semestrów, w którym student ma prawo wnioskować i otrzymywać świadczenia stypendialne, nie ma znaczenia, czy faktycznie je pobierał. Przepis stanowi, że okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta i należy do niego wliczać również semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów od zajęć.

Wykluczono możliwość dowolnej interpretacji, wprowadzając zapis mówiący o konieczności ustalania okresu przysługiwania świadczeń począwszy od momentu podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów) przez czas nie dłuższy niż 12 semestrów, bez względu na to czy student w tym czasie świadczenia faktycznie pobierał. Pod pojęciem przysługiwania świadczenia należy rozumieć okresy, podczas których osoby aplikujące o środki stypendialne posiadały status studenta.

Komisja stypendialna podjęła próbę zweryfikowania faktycznego statusu N.P na U. [...] [...] i otrzymała zaświadczenie o skreśleniu jej z listy studentów na kierunku zarządzanie na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej U. [...]. w dniu 15 kwietnia 2016 r., co oznacza rozpoczęcie kolejnego, letniego semestru studiów na tej uczelni.

Tym samym ustalenie przez Komisję Stypendialną EWSPA faktu posiadania statusu studenta przez łączny okres 13 semestrów, według stanu na dzień 13 kwietnia 2022 r., na podstawie danych zawartych w systemie Polon, stanowiło przesłankę do uchylenia decyzji nr [...]o przyznaniu stypendium Rektora.

Stypendium Rektora zostało przyznane studentce w okresie od października 2021 r. do lutego 2022 r., a fakt powzięcia wiedzy o okoliczności uniemożliwiających wypłatę w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022, mimo pozytywnej decyzji przyznającej świadczenie w kwietniu 2022 r., skutkował decyzją o zwrocie nienależnie wypłaconych środków.

Zarzut odwołania podnoszący zastosowanie przepisów nowej ustawy do zdarzeń mających miejsce w przeszłości, został uznany za niezasadny. Wskazano, że w odniesieniu do zasad przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, należało stosować przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast w odniesieniu do semestru letniego w roku akademickim 2021/2022, którego dotyczy decyzja o przyznaniu stypendium podjęta 13 kwietnia 2022 r. należało stosować przepisy w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą.

Dlatego decyzja Komisji Stypendialnej EWSPA o uchyleniu decyzji z dnia [...]kwietnia 2022 r. oraz obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconego stypendium w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 - była prawidłowa.

N.P wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rektora Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji z dnia [...] sierpnia 2023 r., w przedmiocie częściowego utrzymania w mocy decyzji Komisji Stypendialnej z dnia [...]maja 2023 r., Nr [...].

Zaskarżyła decyzję w pkt 1 tj. o utrzymania w mocy decyzji Komisji Stypendialnej z dnia [...]maja 2023 r., Nr [...], w części dotyczącej uchylenia decyzji z dnia [...]kwietnia 2022 r. Nr [...] i w konsekwencji utrzymującą w mocy obowiązek zwrotu 8.500 złotych z tytułu nienależnie wypłaconego stypendium, w semestrze letnim, w roku akademickim 2021/2022.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przez błędne uznanie, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego,

2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. nie zbadanie okresu rzeczywistego posiadania statusu studenta,

3) art. 15 k.p.a., polegające na niepełnym rozpatrzeniu sprawy przez organ II instancji, brak odniesienia się do twierdzeń strony, naruszeniu art. 11 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanowiska organu.

Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z dnia [...]maja 2023r., Nr [...], tj. punkt 1 zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania przed organem w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że 13 października 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Wniosek wskazywał na spełnienie warunków do przyznania stypendium, tj. ukończenie pierwszego roku studiów (w roku akademickim 2020/2021) uzyskanie średniej ocen na poziomie minimum 4,3 w ciągu roku akademickiego. Do wniosku załączyła oświadczenie dotyczące okresów, w których odbywała studia oraz informację dotyczącą okresu pobierania stypendiów w trakcie nauki na uczelniach wyższych. Zgodnie z prawdą oświadczyła, że pobierała stypendium Rektora, studiując na [...] w [...]przez 3 lata (od drugiego roku studiów I stopnia oraz na pierwszym roku na studiach II stopnia).

Okres pobierania stypendium na uczelniach wyższych, przed podjęciem studiów na EWSPA, wyniósł łącznie 6 semestrów (tj. 30 miesięcy), które były przyznawane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym.

Komisja Stypendialna EWSPA wydała decyzję uwzględniającą okres od października 2021 r. do lutego 2022 r. Po wydaniu pierwszej decyzji, weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zmienił się Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...], stanowiący Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora nr [...] z dnia [...]września 2021 r.

Następnie Komisja Stypendialna EWSPA w dniu [...] kwietnia 2022 r. wydała decyzję Nr [...], przyznającą stypendium za okres od marca do lipca 2022 r., w kwocie po 1.700 złotych miesięcznie, która została wykonana w całości.

Działając na podstawie nowych przepisów, Komisja nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wydano decyzję na podstawie źle zgromadzonego i niepełnego materiału dowodowego.

Skarżąca podnosiła, że nie mogła wiedzieć, że wlicza się również okres urlopu dziekańskiego, na którym co do zasady nie "odbywa się" studiów. W trakcie urlopu dziekańskiego, który został jej udzielony w roku akademickim 2014/2015 pracowała zawodowo na pełen etat, co nie pozwalało na "odbywanie studiów".

Dalej wywodziła, że okres "studiowania" na U. [...] w [...] wykazany przez system Polon nie został ujęty w oświadczeniu, ponieważ nie "odbywała" tam studiów, a nawet ich nie podjęła. Posiadała status studenta, ale nie odbywała studiów.

Z wniosku o skreślenie z listy studentów Uniwersytetu [...] wynika, że nie podjęła nauki, nie uczestniczyła w zajęciach, ani nie zdawała egzaminów. Zatem nie odbywała studiów w okresie wskazanym w systemie Polon. Składając wniosek o stypendium w październiku 2021 r., nie mogła wiedzieć, że ustawa zostanie zmieniona. Informacje uzyskane z systemu Polon nie uzasadniają wznowienia postępowania administracyjnego.

Rektor Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w trybie wznowieniowym. Organ wskazał na ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych nieznanych Komisji Stypendialnej Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji, w dacie wydania decyzji objętych postępowaniem.

Wbrew twierdzeniom skargi, informacja dotycząca okresu kształcenia N.P., ujawniona w systemie Polon w kwietniu 2023r., stanowiła ustawową przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., do wznowienia postępowania administracyjnego, mającego na celu ponowne zbadanie uprawnień studentki do pobierania świadczeń w ramach pomocy stypendialnej.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W myśl zaś art. 151 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że przedmiot wznowionego postępowania ograniczony jest wyłącznie do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a możliwym rozstrzygnięciem w tym postępowaniu jest uchylenie dotychczasowej decyzji i wydanie nowego rozstrzygnięcia lub też odmowa jej uchylenia. Zakres przedmiotowy wznowionego postępowania wyznaczony jest ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę.

Pomijając występujące komplikacji prawne, jakie zaistniały przez niefortunne objęcie jednym postępowaniem wznowieniowym dwóch decyzji o przyznaniu stypendium (zapadłych w różnym reżimie prawnym), to przedmiotem rozstrzygnięcia organu mogły być jedynie kwestie związane z wydanymi dotychczas decyzjami Komisji Stypendialnej z dnia [...]listopada 2021 r., nr [...]oraz z dnia [...]kwietnia 2022 r., nr [...].

W sytuacji, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu była ocena możliwości przyznania studentce stypendium rektora, to tylko orzeczenie o przyznaniu lub odmowie przyznania stypendium mogło znaleźć wyraz w sentencji decyzji.

Zatem po rozstrzygnięciu sprawy w trybie nadzwyczajnym, organ mógł odmówić uchylenia decyzji ostatecznej, bądź uchylić taką decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Niedopuszczalne było natomiast rozszerzenie postępowania o dodatkowe kwestie - tak jak uczynił to organ w niniejszej sprawie, zobowiązując skarżącą do zwrotu kwoty 8.500 zł stanowiącej wartość wypłaconego jej stypendium Rektora w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022.

Mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji (pkt 1), którą utrzymano w mocy nie tylko uchylenie w trybie wznowienia postępowania dotychczasowej decyzji Komisji Stypendialnej z dnia [...]kwietnia 2022 r., nr [...], ale też orzeczenie o obowiązku zwrotu stypendium – to takie rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem art. 151 § 1 k.p.a. Nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu świadczeń, stanowiło przekroczenie granic wznowionego postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony, dopiero gdy określone świadczenie uznane zostało na podstawie decyzji administracyjnej za nienależnie pobrane. Zatem dopiero wejście do obrotu prawnego ostatecznej decyzji uznającej dane świadczenia za nienależnie pobrane, dawałoby podstawę do procedowania w przedmiocie zwrotu tego świadczenia. W ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym trybie. Uregulowania takie zawiera § 8 ust. 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń z Funduszu Stypendialnego dla studentów Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w [...] (Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora nr [...] z dnia [...]września 2022 r.). Jednak ta podstawa zobowiązania do zwrotu świadczenia jako nienależnie pobranego, nie została ani przywołana, ani prawnie oceniona w decyzji organu II instancji.

Natomiast w aspekcie pozostałych zarzutów skargi, decyzję organu II instancji należało uznać za przedwczesną. Organ nie wyjaśnił bowiem w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na zasadność rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślić trzeba, że ocena decyzji z [...]kwietnia 2022 r. nr [...]- uchylonej w trybie wznowienia, dokonana została w świetle zgodności z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742, dalej jako "p.s.w.n."), w tym art. 93 ust. 1 p.s.w.n., który stanowi, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 (zatem także stypendium rektora) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich.

Z brzmienia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. wynika, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 13 kwietnia 2022r., istniało ograniczenie czasowe, wynoszące łącznie 12 semestrów studiów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w którym studentowi przysługują świadczenia (m.in. stypendium rektora), niezależnie od jego faktycznego pobierania w całym tym czasie.

W art. 93 ust. 6 p.s.w.n. doprecyzowano przy tym, że do okresu, o którym mowa w ust. 4 wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.

Obecnie istotnym kryterium - stosownie do art. 93 ust. 4 p.s.w.n. - jest ilość semestrów podczas których wnioskodawca posiada status studenta i potencjalnie mógłby ubiegać się o stypendium (wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23; wyrok WSA w Gdańsku z 11 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 98/23; Wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 110/23; wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 134/23).

Należało zatem ustalić ilości semestrów, które powinny być wliczone jako wchodzące do okresu "przysługiwania świadczeń". W sprawie niniejszej organ miał obowiązek wykazać oraz wyjaśnić sposób liczenia, z którego wynikałoby, że łączny okres kształcenia N.P., w dniu [...]kwietnia 2022 r., czyli w dacie podejmowania decyzji nr [...]o przyznaniu stypendium w semestrze letnim roku 2021/2022 - przekroczył 12 semestrów.

Skarżąca twierdziła, że okres "studiowania" na U. [...]. w [...]wykazany przez system Polon, nie powinien być uwzględniony, ponieważ w rzeczywistości nie odbywała studiów - nie podjęła ich, pomimo, że do czasu skreślenia z listy studentów miała status studenta.

Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę zauważono, że "skarżąca złożyła rezygnację ze studiów w dniu 4.02.2016 r., natomiast do formalnego skreślenia z listy studentów doszło w dniu 15.04.2016 r. - 2 miesiące później, co może stanowić podstawę uznania, że okres posiadania statusu studentki na UJ nie wynosił, jak wskazuje POLON 2 semestry, tylko jeden semestr (pierwszy zimowy) w roku akademickim 2015/2016."

Zatem udzielona przez organ odpowiedź na skargę, zawiera w tym aspekcie dokładniejsze informacje, to jednak argumentacja tam zamieszczona nie mogła zastąpić uzasadnienia decyzji. Pismo to ma charakter pomocniczy, stanowiący dodatkowe wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności w świetle zarzutów podniesionych w skardze, ale w żaden sposób nie może zastępować czy uzupełniać uzasadnienia podjętego aktu.

Powyższe wadliwości uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., obejmują one uiszczony wpis w kwocie 200 zł.