Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3656/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6m ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 294/20 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 lutego 2020 r. nr SKO.BP/4104/1/2020 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 sierpnia 2020 r., sygn. I SA/Kr 294/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 4 lutego 2020 r., nr SKO.BP/4104/1/2020 w przedmiocie gospodarowania odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną orzeczenia powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K.O. zaskarżając ten wyrok w całości. Na zasadzie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:

1) art. 6j ust. od 1 do 2 w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.) – dalej jako: "u.c.p.g." polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że nastąpiła zmiana metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy B., która zrodziła obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,

2) art. 6m ust. 2 u.c.p.g. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że skarżący miał obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

3) art. 6m ust. 2a u.c.p.g. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niedopełnieniu przez Burmistrza B. obowiązku zawiadomienia właściciela nieruchomości o zmianie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

4) art. 6o ust. 1 u.c.p.g. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu wskutek przyjęcia, że skarżący nie dopełnił obowiązku złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na skutek czego Burmistrz B. wydał decyzję nr OS.6232.15.5.4.2019.NR o ustaleniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

5) § 1 uchwały nr VII/61/2019 Rady Miejskiej w B. z 24 kwietnia 2019 r. w związku z § 2 uchwały nr VI/47/2019 Rady Miejskiej w B. z 27 marca 2019 r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z ww. uchwał wynikał bezwzględny obowiązek złożenia nowej deklaracji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania za I instancję według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w taryfowej wysokości oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

W ocenie strony skarżącej w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, nie kwestionowanym w skardze kasacyjnej, nie wystąpił obowiązek złożenia nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w konsekwencji bezzasadne było wydanie przez organ administracji publicznej decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Według skarżącego Sąd I instancji błędnie zaakceptował stanowisko organów, że nastąpiła zmiana metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy B. w związku z uchwaleniem przez Radę Gminy B. uchwały z 27 marca 2019 r., nr VI/47/2019. Przy czym wadliwość tego stanowiska skarżący upatruje w tym, że w odniesieniu do jego sytuacji faktycznej nie doszło do zmiany parametru wyznaczającego wysokość tej opłaty; pozostaje nim ta sama liczba osób przebywających na nieruchomości.

Zgodnie z art. 6j ust. 1 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn: (1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub (2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub (3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Zgodnie z art. 6j ust. 2 u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.

Stosownie do art. 6k ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. rada gminy w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że rada gminy ma obowiązek dokonania wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym wyboru może dokonać tylko spośród jednej z metod wymienionych w art. 6j ust. 1 pkt 1 – 3 i ust. 2. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 6j ust. 2a u.c.p.g. rada gminy może zróżnicować stawki opłaty w zależności od powierzchni lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich, a także od rodzaju zabudowy. Rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty.

Zgodnie z art. 6m ust. 2 u.c.p.g. w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Zatem, jeżeli zmieniają się dane będące podstawą ustalenia wysokości opłaty lub dane dotyczące ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, art. 6m ust. 2 u.c.p.g. zobowiązuje właściciela nieruchomości do złożenia nowej deklaracji w terminie 14 dni od nastąpienia zmiany.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że nastąpiła zmiana metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w B. z 25 października 2017 r., nr [...] dokonano wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, od gospodarstwa domowego. Według zaś uchwały Rady Miejskiej w B. z 8 kwietnia 2019 r., [...] dokonano wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na których zamieszkują mieszkańcy, od liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość.

Spór zaistniały w niniejszej sprawie wynika z faktu, że w uchwale z 25 października 2017 r. dokonano zróżnicowania wysokości stawek od ilości osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego. Wymaga odnotowania, że tego rodzaju zróżnicowanie stawek opłaty dla metody od gospodarstwa domowego jest nieprawidłowe. Taka ocena prawna była wielokrotnie formułowana w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja, w której organ stanowiący gminy wadliwie zróżnicował wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego, i następnie jeżeli wskutek przyjęcia metody od liczby osób zamieszkujących nieruchomość sytuacja faktyczna skarżącego nie zmieniła się – pozostał ten sam parametr obliczania wysokości opłaty – to nie można przyjąć, że nie doszło do zmiany metody ustalania opłaty w ujęciu prawnym. Należy także zauważyć, że zakres pojęciowy metody od gospodarstwa domowego i metody opartej na liczbie osób zamieszkujących daną nieruchomość nie jest tożsamy. Pojęcie gospodarstwa domowego nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; ustawa w tym zakresie nie odsyła także do innych regulacji. Można przyjąć, że gospodarstwo domowe jest to zespół osób spokrewnionych lub spowinowaconych, a także niespokrewnionych mieszkających razem i utrzymujących się wspólnie. Jeżeli któraś z osób mieszkających razem utrzymuje się oddzielnie, tworzy ona oddzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie można zatem kategorycznie wykluczyć, że liczba osób zamieszkujących nieruchomość nie jest tożsama z liczbą osób tworzących gospodarstwo domowe.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie zatem Sąd I instancji ocenił, że doszło do zmiany metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. To zaś oznacza zamianę danych będących podstawą ustalania opłaty. Przedstawionej oceny prawnej nie zmienia okoliczność, że w przypadku skarżącego, parametr stanowiący podstawę obliczenia tej opłaty nie uległ zmianie. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący dostrzegł w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wadliwość uchwały Rady Miejskiej w B. z 25 października 2017 r. Niemniej jednak granice niniejszej sprawy, jak również treść zarzutów skargi kasacyjnej kwestię tę wyłączają spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trzeba bowiem podkreślić, że przedmiotem skargi jest decyzja ustalająca wysokość opłaty, a nie uchwała stanowiąca o wyborze metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza jednocześnie, że jedyną drogą eliminacji wadliwej uchwały rady gminy jest stwierdzenie jej nieważności. Brak jest prawnych podstaw do redefiniowania uchwały, zgodnie z sygnalizowaną w skardze kasacyjnej metodą, że o charakterze aktu prawnego decyduje jego treść a nie forma (nazwa).

Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że doszło do zmiany metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, i że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 6m ust. 2 u.c.p.g. uzasadniające obowiązek złożenia nowej deklaracji, stwierdził, że pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, wynikające z omówionego wyżej zarzutu, również nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6m ust. 2a u.c.p.g. w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Zawiadomienie zawiera pouczenie, że stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale nastąpiła zmiana metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie było podstaw aby stosować przepis art. 6m ust. 2a u.c.p.g.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Przepis ten stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zasadne było wezwanie skarżącego do złożenia nowej deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Trafnie bowiem ocenił, co wykazano wyżej, że Rada Gminy B. uchwałą z 27 marca 2019 r., wprowadziła inną metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Niewywiązanie się przez stronę z tego obowiązku obligowało organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 6o ust. 1 u.c.p.g.

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia § 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z 24 kwietnia 2019 r. w zw. z § 2 uchwały [...] z 27 marca 2019 r. Skoro Rada Miejska przyjęła inną metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, konsekwencją był obowiązek określenia wzoru deklaracji adekwatnego do przyjętej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Raz jeszcze należy powtórzyć, że metoda od gospodarstwa domowego nie jest tożsama z metodą od liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Krzysztof Winiarski sędzia NSA Jolanta Sokołowska