Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 681/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 pkt 2, art. 93 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w D. z dnia 13 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 czerwca 2023r. nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w D. (dalej: OKSA, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania R. Z. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji Komisji Stypendialnej [...] z dnia 24 kwietnia 2023r. (dalej: KSA, organ I instancji), nieprzyznającej w/w stypendium dla osób niepełnosprawnych w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023 - utrzymała w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W podstawie prawnej powołała § 5 ust. 5 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...] z dnia 30 września 2019r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej: K.p.a.).

Z akt wynika, że decyzją z 24 kwietnia 2023r. nie przyznano Stronie stypendium dla osób niepełnosprawnych w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023 wobec upływu okresu 9 semestrów studiów, warunkujących dopuszczalność przyznania wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z tą decyzją i wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium.

Zaskarżoną decyzją OKSA nie podzieliła zarzutów odwołania i utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przedstawiła przesłanki z art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018, poz. 1668 ze zm.; dalej także jako p.s.w.n.) wyjaśniając, że student może ubiegać się o stypendium dla osób niepełnosprawnych, które jest przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy (art. 92 ust. 1 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 93 ustawy świadczenie to przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust. 1), a łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach - pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów ( ust. 4 pkt 1).

Badając zatem stan faktyczny sprawy OKSA ustaliła, iż 30 marca 2023r. wpłynął wniosek Strony o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023. Z załączonego do wniosku dokumentu, tj. Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 28 września 2020r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. wynikało, że niepełnosprawność istnieje od 4 marca 2010r. W oświadczeniu załączonym do tego wniosku student wskazał, iż nie ukończył jeszcze studiów pierwszego stopnia i studiów magisterskich na żadnej uczelni oraz nie posiada jeszcze tytułu zawodowego magistra. Ponadto wskazał, iż łączna liczba rozpoczętych przez studenta semestrów na studiach wynosi 11 i obejmuje okres studiowania na Uniwersytecie [...] od października 2012 do grudnia 2016 r. na kierunku Administracja (studia I stopnia) oraz na [...] od października 2022 - do dnia złożenia wniosku, na kierunku Zarządzanie (studia I stopnia). Jednocześnie przedłożył zaświadczenie wystawione przez Uniwersytet [...], z którego wynikało, że był studentem Uniwersytetu [...] na kierunku Administracja w okresie 1 października 2012 r. - 21 grudnia 2016 r. Również z informacji udostępnionych w systemie POL-on, prowadzonym przez Ministerstwo Edukacji i Nauki, w którym gromadzone są dane dotyczące studentów, wynikało, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych Strona pozostawała studentem w powyższych okresach.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za wiarygodne informacje, iż: na dzień złożenia wniosku Skarżący nie ukończył jeszcze studiów I stopnia oraz jednolitych magisterskich, a także nie posiadał jeszcze tytułu zawodowego magistra; w momencie złożenia wniosku łączna liczba rozpoczętych przez studenta semestrów na studiach wynosiła 11, przy czym dotyczyły one studiów I stopnia; był osobą z niepełnosprawnością w chwili składania wniosku; niepełnosprawność studenta powstała 4 marca 2010 r., czyli przed rozpoczęciem studiów.

Analizując akta wskazał, iż stanowisko skarżącego wyrażone w piśmie z 30 marca 2023r. dotyczy poprzednio obowiązującego stanu prawnego, bowiem do wejścia w życie ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, przepis art. 93 ustawy stanowił, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zatem językowe pojęcie "przysługiwanie świadczenia" należało rozumieć jako świadczenie, które zostało studentowi przyznane po spełnieniu wymaganych kryteriów, a do okresu 6-letniego należało zaliczać tylko okresy, w których student świadczenie pobierał. Dalej OKSA podkreśliła, że na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw a contrario, do przyznawania świadczeń w semestrze letnim roku akademickiego 2021/2022 należało stosować przepis w brzmieniu znowelizowanym, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; do okresu tego wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach.

Zatem skoro w momencie składania wniosku Skarżący rozpoczynał 11 semestr na studiach I stopnia to tym samym decyzja KSA, na mocy której nie przyznano w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023 stypendium dla osób niepełnosprawnych była prawidłowa.

Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę żądając uchylenia decyzji obu instancji i zobowiązania organu do wydania decyzji w przedmiocie przyznania spornego prawa do stypendium. Zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1. naruszenie przepisów postępowania, zawartych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niedostatecznie wnikliwą analizę okresów pobierania przez Skarżącego stypendium w okresie studiów, jakie odbywał na Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku administracji oraz okresów faktycznego studiowania przez skarżącego na Uniwersytecie [...] na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku administracji;

2. naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 w związku z art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym po dniu 18 grudnia 2021 r. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie do stanu faktycznego — okresu studiowania skarżącego na Uniwersytecie [...] Wydziale Prawa i Administracji kierunku administracja w okresie od 2012 - 2016 r.;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, zawartych w art. 184 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 r. poprzez jego niezastosowanie do okresu studiowania skarżącego na Uniwersytecie [...] Wydziale Prawa i Administracji kiemnku administracja w okresie od 2012 - 2016 r.;

4. naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. art. 16 poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż obecnie należy do całego okresu studiowania skarżącego od 2012 - 2016r. stosować nowe przepisy wprowadzone ww. ustawą, gdy tymczasem przepis ten wprowadza jedynie możliwość stosowania "starych" przepisów do semestru zimowego 2021/2022, jednakże nie odnosi się do wcześniejszych okresów studiowania, pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy.

Nadto zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi. W uzasadnieniu opisał przebieg studiowania i zaakcentował, że faktyczny okres studiów na Uniwersytecie [...] wynosił 7 semestrów; pobierał stypendium jedynie w okresie od 1 października 2012 r. do 30 czerwca 2013 r. oraz od 1 października 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. oraz 1 lutego 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. oraz od 1 października 2015 r. do 30 czerwca 2016 r., a więc przez 7 semestrów. Podniósł także, że pierwsze studia miały miejsce w okresie od 2012 r. do 2016 r., a więc pod rządami starej ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r., co powoduje, że poprzednich okresów studiów nie powinno się w ogóle wliczać do 9 semestrów, o których mowa obecnie w art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a skoro w chwili przyznania świadczenia, wypłacanego przez Uniwersytet [...], nie istniały tak szerokie ograniczenia w zakresie przyznawania stypendium, okres ten winien być analizowany na gruncie przepisów z 2005 r.

W odpowiedzi na skarge organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że określony w art. 93 ust. 4 pkt 1 p.s.w.n. maksymalny 9 semestrowy okres przysługiwania świadczeń na studiach pierwszego stopnia nie można rozumieć jako okres, w którym student świadczenia te pobierał. 18 grudnia 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, która zmodyfikowała i doprecyzowała przepisy dotyczące ustalania okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w powiązaniu z okresem studiowania. Zgodnie z przepisem 93 ust. 4 p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Na rozprawie pełnomocnicy Skarżącego i organu podtrzymali swoje stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły Stronie przyznania wnioskowanego stypendium.

Przepis art. 86 p.s.w.n. reguluje podstawy i tryb przeznawania pomocy materialnej studentowi, stanowiąc w ust. 1 pkt 3, że może on ubiegać się o zapomogę. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym organy uczelni przy procedowaniu w przedmiocie przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzje w tym zakresie zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem.

Natomiast ograniczenie możliwości przyznania tych świadczeń ustawodawca uregulował w art. 93 w/w ustawy stanowiąc, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust.1). W ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Natomiast ust. 4 stanowi, że łączny okres, przez który przysługują te świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:

1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;

2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Skarżący powołując się na orzecznictwo wskazuje, że czas, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji nie może być wliczany bowiem należy odnosić się do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie w nowym brzmieniu; jednocześnie wskazuje, że należy uwzględnić czas, w którym był beneficjentem takiej pomocy i w jego przypadku taki czasokres nie upłynął - więc decyzja jest niezasadna.

Natomiast organ wskazuje na nowelizację z 18 grudnia 2021 r. cytowanej normy podkreślając, że zmodyfikowała ona regulacje ustalania okresu przysługiwania świadczeń stanowiąc, że wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, a na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów.

Wobec tak zarysowanego sporu rację należy przyznać organowi. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a. regulującymi zasadę praworządnośc - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powyższe obowiązuje także organy orzekające w niniejszej sprawie z mocy art. 86 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zauważyć należy, że Skarżący 30 marca 2023r. złożył wniosek o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023; dołączył Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 28 września 2020r. W oświadczeniu wskazał, iż nie ukończył jeszcze studiów pierwszego stopnia i studiów magisterskich na żadnej uczelni oraz nie posiada jeszcze tytułu zawodowego magistra; łączna liczba rozpoczętych przez studenta semestrów na studiach wynosiła 11 i obejmowała okres studiowania na Uniwersytecie [...] od października 2012 do grudnia 2016 r. na kierunku Administracja (studia I stopnia) oraz na [...] od października 2022 - do dnia złożenia wniosku, na kierunku Zarządzanie (studia I stopnia). Powyższe okresy potwierdzały także zaświadczenie wystawione przez Uniwersytet [...] oraz dane z systemu POL-on, prowadzonym przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Zatem zasadnie organy uznały, że 9-ty semestr jego nauki na uczelniach wyższych upłynął z końcem ostatniego semestru studiów na Uniwersytecie [...] w 2016r.

Natomiast ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw w art. 1 pkt 3 zmieniono wcześniejsze regulacje art. 93 i art. 94 dotyczące ograniczenia możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich. Uprzedni art. 93, który stanowił w ust. 2, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: 1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat zmienił brzmienie na: "Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Natomiast w wyniku tej nowelizacji ust. 4 art. 93 otrzymał brzmienie, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta (podkr. tut. Sądu), z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów. Tym samym ustawodawca dokonał radykalnej zmiany okresu istnienia uprawnienia studenta do pobierania świadczeń z art. 86 i art. 359.

Powołana nowelizacja całkowicie zerwała z powiązaniem okresu prawa do świadczeń z okresem bycia faktycznym ich beneficjentem. W obecnym stanie prawnym świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał.

Wyjaśnić należy, że wskazana ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczeń". Dlatego w sytuacji braku definicji ustawowej pojęcie to należało niegdyś odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały już przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów i który był ich beneficjentem. Natomiast wskazana wyżej nowelizacja ewidentnie zmieniła ten stan rzeczy, ograniczyła bowiem okres, przez który przysługuje prawo do pobierania świadczeń do 12 semestrów (w przypadku studiów pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, w przypadku studiów drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów), a najistotniejszą zmianą było wyraźne powiązanie wprost wyłącznie samego okresu studiowania przez studenta z uprawnieniem do ubiegania się przez niego o przyznanie świadczenia. Tym samym obecnie okres przez jaki student faktycznie korzystał już ze świadczeń przestał mieć znaczenie dla ustalenia okresu uprawniającego do ich pobierania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23; wyrok WSA w Gdańsku z 11 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 98/23; Wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 110/23; wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 134/23).

Z treści uzasadnienia projektu do wskazanej wyżej ustawy zmieniającej wynika, że celem wprowadzenia zmiany w art. 93 p.s.w.n. było zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Ponadto, w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń, doprecyzowano okresy przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego.

Zaznaczyć także należy, że – co wynika z art. 93 ust. 5 p.s.w.n. - łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów. Według art. 93 ust. 6 p.s.w.n. do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Na podstawie art. 86 ust. 2 p.s.w.n przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej.

W badanej sprawie rzeczą organu było zatem ustalenie, czy student ubiegający się o przyznanie stypendium spełnia warunki, o których mowa w przywołanych przepisach w zakresie rozpoczętych semestrów nauki. Takie ustalenia zostały przez organy poczynione, a podstawą odmowy przyznania Skarżącemu stypendium była analiza danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. Zgodnie z art. 342 ust. 1 tej ustawy Minister prowadzi Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, zwany dalej "Systemem POL-on". System ten – według art. 342 ust. 2 p.s.w.n. - jest systemem teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57). Jak wynika z art. 342 ust. 3 pkt. 2 p.s.w.n system POL-on obejmuje bazę danych zawierającą wykaz studentów. Dane zawarte w systemie mogą zatem stanowić podstawę do ustalenia przebiegu studiów każdego studenta, w szczególności rozpoczętych przez niego semestrów, zwłaszcza, gdy studia były odbywane na różnych uczelniach. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 3 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 466/23).

Na podstawie danych zawartych w w/w bazie danych, organy słusznie ustaliły, że Skarżący składając wniosek o stypendium rektora, studiował już przez okres 12 miesięcy tj.:

1) 1.10.2012 r. - 21.12.2016 r., Uniwersytet [...] - kierunek Administracja ( studia I stopnia), 9 rozpoczętych semestrów:

a) semestr zimowy 2012/2013,

b) semestr letni 2012/2013,

c) semestr zimowy 2013/2014,

d) semestr letni 2013/2014,

e) semestr zimowy 2014/2015,

f) semestr letni 2014/2015,

g) semestr zimowy 2015/2016,

h) semestr ietni 2015/2016,

i) semestr zimowy 2016/2017,

2) 1.10.2022r. - do dnia złożenia wniosku. Akademia WSB - kierunek Zarządzanie ( studia I stopnia), 2 rozpoczęte semestry:

Zauważyć należy, że te ustalenia nie są sporne. Taki sam bowiem okres studiowania podał Skarżący w oświadczeniu załączonym do wniosku z 30 marca 2023 r. o przyznanie stypendium rektora w semestrze letnim roku akademickiego 2022/2023.

Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że nie ma racji Skarżący twierdząc, że stosowanie przepisu art. 93 ust. 4 p.s.w.n. do stanów faktycznych zaistniałych przed jego wejściem w życie narusza zakaz retroakcji prawa. Wskazanej regulacji prawnej należy przypisać bowiem wymiar retrospektywny tj. w uprawniony sposób regulujący skutki zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy. Zaakcentować bowiem należy, że z mocy art. 18 ustawy zmieniającej wchodziła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkami, w których nie ujęto w/w art. 1 – czyli począwszy od 18 grudnia 2021r. Jedynie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022, art. 16 ustawy zmieniającej przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy bowiem do przyznawania świadczeń, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 czyli trwającego w dacie dokonywanej zmiany dopuścił stosowanie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast wszystkie świadczenia wnioskowane już po tym semestrze podlegają reżimowi nowej regulacji i jakakolwiek inna interpretacja jej znowelizowanych norm prawnych, od wyżej przedstawionej, byłaby wykładnią contra legem.

Mając to na uwadze należało stwierdzić, że - wbrew zarzutom podniesionym w skardze - organy uczelni obu instancji orzekając o odmowie przyznania Skarżącemu stypendium nie naruszyły prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 p.s.w.n.

Zdaniem Sądu organy prowadząc postępowanie w sprawie nie dopuściły się naruszeń reguł proceduralnych, w tym art. 6 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Organ wydający zaskarżoną decyzję w niniejszej sprawie działał bowiem na podstawie prawa i w jego granicach. Należycie zebrał materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a poczynione ustalenia okazały się pełne i niewadliwe, ponieważ mają oparcie w zgromadzonej dokumentacji. W ocenie Sądu, dokonanej przez organ ocenie stanu faktycznego sprawy nie sposób zarzucić dowolności, gdyż wyciągnięte wnioski są logicznie, poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne i szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, wyczerpująco wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. Dlatego zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.

Z tego względu, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.

-----------------------

11