Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 53/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c, art. 11a ust. 1, art. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi L. M. na bezczynność Burmistrza Niemodlina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Burmistrza Niemodlina do załatwienia pkt 1 wniosku L. M. z dnia 24 lutego 2019 r. w zakresie żądania przekazania korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego modernizacji gminnego oświetlenia ulicznego, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3) stwierdza, że Burmistrz Niemodlina dopuścił się bezczynności, 4) stwierdza, że bezczynność Burmistrza Niemodlina nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 5) zasądza od Burmistrza Niemodlina na rzecz skarżącej L. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez L. M. (zwaną dalej skarżącą) jest bezczynność Burmistrza Niemodlina w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 24 lutego 2019 r., wniesionym drogą elektroniczną na adres e-mail: um@niemodlin.pl, skarżąca wystąpiła do Burmistrza Niemodlina o udzielenie informacji publicznej poprzez "przekazanie ofert i korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia pn. Modernizacja gminnego oświetlenia ulicznego - etap III - wymiana opraw oświetlenia ulicznego typu Retro w Niemodlinie, Numer referencyjny: IGK.271.30.2017" (pkt 1) oraz "wskazanie w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi i roboty budowlane wykonawcy zastrzegli w swoich ofertach informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa" (pkt 2). Skarżąca wnioskowała o przesłanie żądanych informacji na adres e-mailowy podany we wniosku.

Następnie, pismem z dnia 12 czerwca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu 18 czerwca 2019 r., L. M., reprezentowana przez pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Burmistrza Niemodlina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, objętej wnioskiem z dnia 24 lutego 2019 r. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, z późn. zm. - dopisek Sądu), zwanej dalej w skrócie: u.d.i.p., poprzez nieudzielnie informacji.

Na podstawie tego zarzutu skarżąca domagała się: zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni; skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W motywach skargi skarżąca podniosła, że do dnia jej wniesienia organ ani nie udostępnił żądanych informacji, ani nie wydał decyzji administracyjnej, w której odmówiłby ich udostępnienia, czym naruszył 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a w konsekwencji dopuścił się bezczynności. Zdaniem skarżącej, nieudostępnienie przez organ wnioskowanych informacji w sposób rażący narusza art. 8 § 1 K.p.a. i działania takie należy ocenić jako wprost sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Ponadto skarżąca podkreśliła, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że podjęcie przez organ stosownych działań po wniesieniu skargi nie zwalnia Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do bezczynności. Jednocześnie wyjaśniła, że w przypadku umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., również wnosi o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i obciążenie skarżącej kosztami postępowania sądowego. Organ nie zgodził się z zarzutami skargi, dowodząc, że w dniu 24 lutego 2019 r. o godz. 22:23, za pośrednictwem tradycyjnej poczty e-mail, wpłynął do niego wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże merytorycznie różnił się on od wniosku przedstawionego przez skarżącą, albowiem jego treść obejmowała, w ramach udostępnienia informacji publicznej, zobowiązanie organu do przekazania ofert i korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia pn. Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu gminy Niemodlin, Numer referencyjny: IGK.271.23.2017 oraz wskazanie, w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi i roboty budowlane wykonawcy zastrzegli w swoich ofertach informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. W związku z tym wnioskiem, organ wszczął procedurę załatwienia sprawy i w piśmie z dnia 4 marca 2019 r. zobowiązał skarżącą do określenia sposobu udostępnienia informacji w zakresie punktu pierwszego. W tym samym piśmie organ udzielił skarżącej odpowiedzi na drugie pytanie wniosku, podając, że w ofertach złożonych przez wykonawców w prowadzonych w 2017 r. postępowaniach na usługi i roboty budowlane żaden z wykonawców nie zastrzegł informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżąca nie ustosunkowała do wezwania organu, co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania w sprawie. Z kolei odnośnie do wniosku będącego przedmiotem skargi, organ wyjaśnił, że dokonał ponownego sprawdzenia poczty przychodzącej z dnia 24 lutego 2019 r. i stwierdził, że w tej dacie otrzymał tylko jedną korespondencie e-mailową od skarżącej. Organ nie mógł zatem wszcząć procedury udzielenia odpowiedzi na wniosek, skoro fizycznie tego wniosku nie otrzymał. Organ podniósł, że mimo traktowania zwykłych e-maili jak każdej innej korespondencji, wnioskodawcy powinni sobie zdawać sprawę, że jest to najmniej zabezpieczona forma korespondencyjna. W tym przypadku istnieje duże prawdopodobieństwo, że korespondencja skarżącej automatycznie mogła zostać potraktowana jako spam. Zdaniem Burmistrza, to nie zawinione działanie organu, lecz przyczyny techniczne natury obiektywnej spowodowały, że skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na swój wniosek. Co więcej, nie mogła jej otrzymać, gdyż organ fizycznie nie otrzymał wniosku, na który wskazano w skardze. Organ stwierdził też, że nie znajduje wytłumaczenia dla przedstawionego stanu rzeczy, jednak podkreślił, iż fizycznie nie otrzymał wniosku, pomimo - jak twierdzi skarżąca - jego wysłania. Końcowo wskazał, że w odpowiedzi na wniosek dotyczący zamówienia pn. Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych zamieszczona była informacja, która powielała się we wniosku będącym przedmiotem skargi w punkcie 2. W takiej sytuacji, zdaniem organu, wniosek częściowo został rozpatrzony, a żądana informacja została już raz udzielona.

Przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2019 r. organ przesłał do tut. Sądu odpowiedź, z tej samej daty, udzieloną skarżącej na jej wniosek z dnia 24 lutego 2019 r. W odpowiedzi tej organ wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przesłany drogą elektroniczną na adres e-mailowy urzędu - um@niemodlin.pl nie został odebrany z tego adresu, a organ dowiedział się o jego wniesieniu po złożeniu skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Odnośnie do żądania zawartego w punkcie drugim wniosku organ podniósł, że na podany przez skarżącą adres e-mailowy, pismem nr [...] w dniu 4 marca 2019 r. została udostępniona informacja w zakresie podania, w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi roboty budowlane wykonawcy zastrzegli w swoich ofertach informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa. Z kolei w zakresie punktu pierwszego wniosku organ w załączeniu do odpowiedzi przesłał skany ofert, które zostały złożone w toku postępowania o udzielenie mówienia pn. Modernizacja gminnego oświetlenia ulicznego - etap III - wymiana opraw oświetlenia ulicznego typu Retro w Niemodlinie, Numer referencyjny: IGK.271.30.2017. Odnosząc się natomiast do udostępnienia korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku tego postępowania, organ stwierdził, że złożonego wniosku nie można uznać za prawidłowy, skoro wnioskodawczyni nie wskazuje, o jakie konkretnie informacje występuje, lecz czyni to bardzo ogólnie. W przekonaniu organu, domaganie się udostępnienia całej korespondencji prowadzonej w toku postępowania nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej, który podlegałby rozpoznaniu w trybie u.d.i.p. ze względu na nieokreślony zakres żądania. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Dla potwierdzenia zasadności swojego stanowiska organ przytoczył poglądy prezentowane w orzecznictwie. Końcowo stwierdził, że rozpoznanie wniosku i zajęcie stanowiska wymagało zaangażowania pracowników kilku komórek organizacyjnych i czynności związanych z sięgnięciem do archiwalnych akt sprawy, dokonania ich analizy oraz konsultacji prawnych, co spowodowało opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek.

W dniu 19 sierpnia 2019 r. organ przekazał do tut. Sądu potwierdzenie wysłania do skarżącej odpowiedzi z dnia 8 sierpnia 2019 r., nr [...], oraz skanów dokumentów dotyczących firm: A, B, C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Burmistrza Niemodlina w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej, złożonego w trybie u.d.i.p.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a.

Tym samym skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W pojęciu tym mieszczą się m.in. organy samorządu gminnego, których zakres kompetencji regulują przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506). Według art. 11a ust. 1 tej ustawy, organami gminy są rada gminy - jako organ stanowiący i wójt (burmistrz, prezydent miasta), będący organem wykonawczym. Nie jest zatem wątpliwe, że Burmistrz Niemodlina jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu.

W ocenie Sądu, niewątpliwym jest również to, że żądanie zawarte we wniosku skarżącej z dnia 24 lutego 2019 r., dotyczące przekazania ofert i korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenia zamówienia pn. Modernizacja gminnego oświetlenia ulicznego - etap III - wymiana opraw oświetlenia ulicznego typu Retro w Niemodlinie, Numer referencyjny: IGK.271.30.2017 (pkt 1) oraz wskazania, w ilu postępowaniach w 2017 r. na usługi i roboty budowlane wykonawcy zastrzegli w swoich ofertach informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa (pkt 2), stanowiło informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p., udostępnieniu podlegają informacje publiczne, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że informacja o wydatkowaniu przez organ administracji publicznej środków publicznych jest informacją publiczną.

Wyjaśnić jeszcze należy, w związku z argumentacją organu, iż skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że za wniosek pisemny o udostępnienie informacji publicznej uznawać również należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail), i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Wiąże się z tym obowiązek podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej takiej konfiguracji poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewniony był bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań. Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania oficjalnych systemów służących do komunikacji, w tym poczty elektronicznej, nie mogą być zaś przerzucane na korzystających z tych systemów wnioskodawców. Ryzyko nieodebrania przez podmiot zobowiązany wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej tego podmiotu, obciąża ten podmiot, a nie wnioskodawcę. Jeżeli zatem wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiłoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli podmiotu zobowiązanego. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji RP), jak też gwarantujące dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Przyjmuje się również, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, iż wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (por. wyroki NSA: z dnia 19 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 380/18; z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2577/17; z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 344/17, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, okoliczność wystąpienia w organie problemów technicznych związanych z odbiorem korespondencji, czy też awarii komputera w organie nie może obciążać wnioskodawcy kierującego swój wniosek na prawidłowy adres skrzynki odbiorczej organu. Do organów administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na jej adres podań, wniosków i pism, wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia ich drogą elektroniczną (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2946/15; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 613/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 207/17 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżąca kierując wiadomość na podany oficjalnie na stronie internetowej adres e-mail organu skutecznie złożyła wniosek, co potwierdza przedstawiony przez nią wydruk z poczty elektronicznej.

Przesądzenie zatem, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącą wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Burmistrz Niemodlina jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek jej udostępnienia, powoduje, iż organ zobowiązany był do załatwienia przedmiotowego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - po myśli art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei w sytuacji, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., w myśl art. 15 ust. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku, i następnie udostępnia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.

Mając na uwadze przytoczone uregulowania prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest więc uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15, orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, że organ nie podjął w terminie 14 dni odpowiednich czynności, tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia czy o umorzeniu postępowania, ani też nie załatwił wniosku w innej formie - w zakresie żądania zawartego w pkt 1 wniosku skarżącej, dotyczącego przekazania korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego modernizacji gminnego oświetlenia ulicznego. Jedyną czynnością organu odnośnie ww. informacji było wyjaśnienie skarżącej w odpowiedzi udzielonej w dniu 8 sierpnia 2019 r., że wniosek w zakresie udostępnienia korespondencji jest zbyt ogólny i nie precyzuje, jakich danych domaga się wnioskodawczyni i w związku z tym nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem Sądu, stanowisko organu w tej kwestii należy uznać za błędne. Analiza treści żądania skarżącej prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni w sposób jasny i precyzyjny podała, iż wnioskowane informacje dotyczą korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia pn. Modernizacja gminnego oświetlenia ulicznego - etap III - wymiana opraw oświetlenia ulicznego typu Retro w Niemodlinie, Numer referencyjny: IGK.271.30.2017. W przekonaniu Sądu, trudno żądać od wnioskodawczyni, aby znała treść tej korespondencji i podała konkretny dokument. Natomiast to rzeczą organu jest przeprowadzenie analizy żądanej korespondencji (która - co do zasady - dotyczy zadań realizowanych przez organ ze środków publicznych) i ocena, czy zawiera ona informacje publiczne, czy też nie, a następnie zrealizowanie wniosku we właściwej formie. W rozpoznawanej sprawie zachowanie organu nie wyczerpuje jednak żadnej z przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. W ocenie Sądu, poprzestanie tylko na stwierdzeniu, że wniosek jest nieprecyzyjny i nie może być rozpoznany w trybie u.d.i.p., przy jednoczesnym braku podjęcia stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p., jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności. W tym miejscu dodatkowo wyjaśnić warto, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu u.d.i.p. oraz z jej art. 10 ust. 2 stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12). Stosownie do powyższego stwierdzić przyjdzie, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia faktycznego ani prawnego, jak również dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 35/19). W niniejszej sprawie wniosek w omawianym zakresie niewątpliwe spełniał podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie.

Reasumując, Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie został prawidłowo załatwiony co do pkt 1, w zakresie informacji dotyczącej przekazania korespondencji prowadzonej z wykonawcami w toku postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego modernizacji gminnego oświetlenia ulicznego, ani też nie wydano decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji przyjąć należało, że Burmistrz Niemodlina w dacie orzekania przez Sąd pozostawał w bezczynności, a to w konsekwencji powodowało konieczność zobowiązania organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 24 lutego 2019 r. w opisanym zakresie, w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do udzielonej przez organ odpowiedzi co do pozostałych informacji zawartych we wniosku, w ocenie Sądu, trzeba przyjąć, że wniosek ten otrzymany przez organ w dniu 24 lutego 2019 r. nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, który - stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - upłynął z dniem 11 marca 2019 r. Skoro natomiast organ udzielił skarżącej odpowiedzi w powyższym zakresie dopiero po wpłynięciu skargi, tj. w dniu 8 sierpnia 2019 r., to - co do zasady - skarga powinna zostać uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest jednak uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że przed rozpoznaniem skargi organ przesłał skarżącej żądane informacje, poprzez przekazanie skanów ofert wykonawców oraz wyjaśniając, że udzielił już odpowiedzi na pkt 2 wniosku w piśmie z dnia 4 marca 2019 r. w związku z takim samym pytaniem skarżącej zadanym we wniosku dotyczącym zamówienia pn. Odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Na dzień orzekania przez Sąd nie można więc mówić o bezczynności organu w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku w części dotyczącej omawianych obecnie informacji. Stan bezczynności ustał bowiem po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Wnioskowana informacja została udostępniona w dniu 8 sierpnia 2019 r. w następstwie wniesienia przez skarżącą skargi na bezczynność organu. Podkreślenia również wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, więc w zaistniałej sytuacji - z uwagi na udzielenie żądanej informacji - zobowiązywanie organu do udzielenia informacji publicznej zawartej w pkt 2 wniosku i w części pkt 1 stało się bezprzedmiotowe. Powyższe stanowi podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.

Skoro, jak wykazano, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności również co do pkt 2 i części pkt 1 wniosku, bo w tym terminie nie zareagował na wniosek skarżącej, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym z kolei orzeczono w pkt 3 wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W świetle powyższego brak jest podstaw do przyjęcia, że problemy techniczne czy też organizacyjne po stronie organu, jak również zakwalifikowanie korespondencji skarżącej jako spam, nie mogą rodzić negatywnych skutków dla Burmistrza Niemodlina dotyczących stwierdzenia jego bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalniała jednak Sądu z obowiązku dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena ta winna dotyczyć również kwestii nieprzekazania korespondencji. W tym zakresie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tej materii Sąd przyjął, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. W przedmiotowej sprawie natomiast nie zachodzi przypadek oczywistego braku rozpoznania wniosku skarżącej, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego (kwalifikowanego) naruszenia prawa. Sąd uwzględnił również fakt, że organ nie udzielił skarżącej informacji jedynie w części dotyczącej jednego z pytań. Ponadto, nie można przypisać organowi złej woli i stwierdzić, aby przyczyną bezczynności organu było zamierzone uniemożliwienie stronie skarżącej dostępu do informacji publicznej, skoro do bezczynności doszło z uwagi na problemy techniczne organu. Z tych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzekł jak w pkt 4 wyroku.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 5 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł, ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz wpis od skargi uiszczony w kwocie 100 zł.