Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 169/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 71, art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K.G. kwotę 697(sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. ([...]) Burmistrz Miasta i Gminy odmówił K.G. ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. Rozbudowa istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...].

Decyzja organu I instancji została wydana po ponownym uchyleniu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016r. [...] i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek K.G. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco wpływać na środowisko polegającego na rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...]. W ocenie organu przedmiotowa inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane na podstawie § 3 ust. 2 pkt. 2 w zw. z ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z powyższym podlega procedurze postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w myśl ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej: u.o.o.ś). W myśl art. 75 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś. właściwym do wydania przedmiotowej decyzji jest Burmistrz Miasta i Gminy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. organ I instancji zwrócił się z zapytaniem do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w sprawie ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko a co za tym idzie sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] kwietnia 2013r., znak [...] wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalił zakres raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. wyraził opinie, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił zakres raportu.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] organ I instancji uznał konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dla inwestycji (przedsięwzięcia) polegającej na "Rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...]". W dniu 22 lipca 2013r. inwestor dostarczył do Urzędu Miasta i Gminy raport oddziaływania na środowisko wykonany w trzech egzemplarzach wraz z zapisem w wersji elektronicznej.

Organ I instancji pismem z dnia [...] lipca 2013r. zwrócił się z prośbą do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie dokumentacji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał K.G., zam. [...] do złożenia wyjaśnień. Kopię odpowiedzi skierowaną do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska inwestor przedłożył do tut. urzędu w dniu 3 września 2013r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. postanowił pozytywnie zaopiniować wnioskowane przedsięwzięcie i określił warunki realizacji.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2013r., znak [...] uzgodnił również warunki realizacji tego przedsięwzięcia.

Mieszkańcy wsi [...] złożyli zdecydowany sprzeciw w związku z planowaną inwestycją. Do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęły petycje podpisane przez 34 osoby fizyczne oraz dwie firmy. Przedsiębiorcy podkreślili fakt, iż planowana inwestycja znajduje się w bliskim sąsiedztwie zabytkowych budynków (tj. pałacu wraz z parkiem, oraz zespołu dworsko - parkowego). Firma H Sp. z o.o. realizuje obecnie projekt pt. "Stworzenie hotelu typu boutique w zabytkowym pałacu w [...]". Firma "F" Sp. z o.o. zamierza rozszerzyć swoją działalność o usługi agroturystyczne. Mieszkańcy wsi [...] (34 - podpisy) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013r. nie wyrazili zgody na rozbudowę gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni, zarzucając zbyt bliskie sąsiedztwo w stosunku do zabudowy mieszkaniowej m.in. zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (ok. 27m). Mając powyższe na uwadze, Burmistrz Miasta i Gminy pismem z dnia [...] października 2013r. wezwał K.G. do przedstawienia wariantu alternatywnego lokalizacji. Inwestor nie wyraził zgody na zmianę wybranego przez siebie wariantu w piśmie z dnia [...] października 2013r., uzasadniając to tym, że:

– obecna lokalizacja spełnia normy ochrony środowiska i w dotychczasowym postępowaniu uzyskała pozytywne opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i nie ma podstaw do rozważania zmiany wariantu lokalizacyjnego;

– Raport Oceny Oddziaływania na środowisko został również pozytywnie zaopiniowany i inwestycja w przedmiotowej lokalizacji nie będzie negatywnie oddziaływała na żaden z komponentów środowiska w tym: na ludzi, zwierzęta, rośliny, powietrze i wodę;

– w przedłożonym do sprawy Raporcie, warianty alternatywne nie wskazywały możliwości zmiany lokalizacji inwestycji;

– zmiana lokalizacji w wariancie zaproponowanym przez Burmistrza pozbawi możliwość uprawy roślin a co za tym idzie, zmniejszeniem areału (pozbawieniem wpływów z dopłat oraz zysków ze sprzedaży plonów) oraz zmniejszeniem areału pod nawóz naturalny, jaki powstanie podczas hodowli trzody chlewnej;

– ponadto, zmiana lokalizacji inwestycji wiązałaby się z koniecznością sporządzenia nowego Raportu i rozpoczęcia nowej procedury administracyjnej, poniesieniem nakładów finansowych oraz stratą czasu, utrudniłaby również możliwość dopilnowania zwierząt; jest to ekonomicznie nieuzasadnione i nie ma pewności, że lokalizacja przedstawiona przez Burmistrza spełniałaby wymagania ochrony środowiska i nie miała negatywnego oddziaływania na komponenty środowiska.

Inwestorowi została zaproponowana zmiana lokalizacji inwestycji tj. na działce nr [...]. Działka jest własnością inwestora. Proponowana lokalizacja znajdowała się w znacznym oddaleniu (licząc w prostej linii) i wynosiła w przybliżeniu: od zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (550 m) oraz miejsc skumulowania obiektów publicznych tj. kościół (900 m), sala wiejska (1100 m), przystanek autobusowy (1000 m), oraz w oddaleniu od obiektów zabytkowych tj. zespołu pałacowego (700 m), zespołu dworsko - parkowego (700 m). Właściwa lokalizacja obiektu na działce nr [...] względem dwóch najbliżej usytuowanych budynków mieszkalnych będzie wynosić ca. 100 - 150 m. Usytuowanie tuczarni na działce siedliskowej nr [...] jest praktycznie w centrum wsi [...] i w zdecydowanej bliskości od ww. obiektów użyteczności publicznej i istniejącej zabudowy wielorodzinnej (30 m) i zagrodowej (21 - 27m). Proponowana działka [...] miała również dostęp do drogi publicznej powiatowej poprzez drogę gminną nr ewid. [...]. Lokalizacja działki [...] umożliwiała jej uzbrojenie w media z uwagi na fakt, iż działka położona jest na tzw. zapłociu względem do istniejącej zabudowy jednorodzinnej (budynki jednorodzinne i gospodarcze - związane z użytkowaniem na cele rolnicze.

Burmistrz Miasta i Gminy wydał w dniu [...] listopada 2013r. decyzję znak [...] odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...]".

W dniu 20 listopada 2013r. K.G. reprezentowany przez radcę prawnego K.K. wniósł za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od ww. decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2014r., znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego jej rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zarzuciło Burmistrzowi, że całkowicie zaniechał realizacji obowiązku dokonania weryfikacji przedłożonego przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu 9 lipca 2014r. Burmistrz Miasta i Gminy wezwał inwestora do uzupełnienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Następnie uwzględniając opinię mieszkańców, oraz opierając się na orzecznictwie w sprawie Burmistrz Miasta i Gminy, wydał w dniu [...] marca 2015r. decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Pełnomocnik inwestora złożył odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] marca 2015r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał między innymi, że "zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (...) podważenie jego ustaleń [raportu] mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia (kontr raport, opinia biegłego w sprawie), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, których wnioski pozostawałyby w sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym prze inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając decyzję o przekazaniu sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania wskazało, że "istotne dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości (np. kwestia oceny raportu jako dowodu w sprawie). Po otrzymaniu sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrz Miasta i Gminy uznał - kierując się wytycznymi zawartymi w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego - że dokonanie analizy przedłożonego przez stronę raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga wiadomości specjalnych, w związku z tym postanowił na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. zwrócić się do biegłego o wydanie opinii.

W dniu 18 stycznia 2015r. do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęła opinia biegłego dot. poprawności sporządzonego raportu oddziaływania inwestycji na środowisko polegającego na: Rozbudowie istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...]. W dniu 29 stycznia 2016r. wpłynęło stanowisko inwestora dot. opinii biegłego, w którym pełnomocnik podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o wydanie bez zbędnej zwłoki pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określającej wymagania jakie winna spełniać przedmiotowa inwestycja. W dniu 7 marca 2016r. wpłynął wniosek podpisany przez 28 osób (mieszkańców [...]) przeciw planowanej budowie tuczarni trzody chlewnej przez K.G. w planowanej lokalizacji. Mieszkańcy wsi [...] podkreślili, że budowa tak dużej tuczarni wpłynie na komfort życia powodując m.in. fetor, hałas, plagi much a także stwierdzają, że kupione przez nich nieruchomości strącana wartości rynkowej. W dniu [...] marca 2016r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję odmawiająca ustalenia środowiskowych uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z uwagi na znaczny opór mieszkańców [...], co do realizacji planowanej inwestycji Burmistrz Miasta i Gminy postanowił, przed wydaniem decyzji w sprawie, przeprowadzić konsultacje społeczne. W dniu [...] lipca 2016r. o godz. 17:00 w Sali wiejskiej w [...] odbyło się spotkanie Burmistrza Miasta i Gminy wraz ze stronami postępowania przy obecności inwestora. Z przeprowadzonych konsultacji sporządzono protokół. Mieszkańcy wsi [...] (strony postępowania w sprawie) złożyli ustnie wnioski o wystąpienie organu prowadzącego postępowanie do Konserwatora Zabytków o opinię odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia względem zabytkowych obiektów w [...]. Mieszkańcy złożyli oficjalny protest przeciwko umiejscowieniu zamierzonego przedsięwzięcia. Zgodnie ze złożonym wnioskiem mieszkańców Burmistrz Miasta i Gminy wystąpił w dniu 18 lipca 2016r. do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o opinię w sprawie.

W dniu 12 sierpnia 2016r. pełnomocnik strony złożył wykonaną na koszt inwestora "Analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pt. Rozbudowa istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej - działka [...]". Pełnomocnik argumentował złożenie ww. dokumentacji celem ułatwienia podjęcia decyzji w niniejszej sprawie.

W dniu 1 września 2016r. do urzędu wpłynęła opinia Konserwatora Zabytków. Konserwator wskazał, że "teren inwestycji zlokalizowany jest na obszarze układu ruralistycznego wsi [...]. Z opinii wynika, że wieś [...] jest ujęta w rejestrze zabytków z uwagi na szczególną wartość historyczną, artystyczną i naukową. Działka nr [...] zlokalizowana jest w centralnej części wsi. Tuż przy terenie planowanej inwestycji zlokalizowany jest wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] zespół zabudowy dworskiej. Projektowany budynek usytuowany ma zostać w odległości kilku metrów od muru odgradzającego zabytkowe założenie parkowe. Ponadto w sąsiedztwie inwestycji zlokalizowany jest kościół pw. [...] z XIV wieku wpisany do rejestru zabytków pod nr [...]. Ochrona konserwatorska zabytkowych układów ruralistycznych, wynikająca z przepisu art. 4 ust. 2 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 23 lipca 2003r.o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, podlega w szczegółowości na zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. Oznacza to w szczegółowości konieczność zachowania historycznego rozplanowania, uwzględnienie dawnych funkcji terenów, a także utrzymanie właściwych proporcji i wzajemnych relacji przestrzennych, które winny nawiązywać do lokalnej tradycji, w powiązaniu z walorami krajobrazowymi otaczającego terenu. Lokalizacja nowych obiektów w zabytkowej przestrzeni wymaga poszanowania dla otoczenia. Forma nowej zabudowy powinna więc odpowiadać gabarytom pobliskiej zabudowy historycznej pod względem skali, geometrii dachów, bryły, a także innym cechom tej zabudowy, takich jak materiał wykończenia zewnętrznego i pokrycia dachowe. Respektowanie powyższych zasad zapewnia harmonijny rozwój przestrzenny miejscowości. Realizowanie w tym duchu inwestycji pozwala również na zachowanie i ekspozycję najcenniejszych elementów miejscowości. (...) na działce nr [...] planowana jest lokalizacja budynku inwentarskiego o wym. 15m x 60m i wys. 8m z dachem dwuspadowym o kącie nachylenia 25°, zbiorników na gnojowicę, silosu o poj. 24 Mg i konfiskat oraz padłych zwierząt". W opinii Konserwatora Zabytków planowana inwestycja nie została podporządkowana zasadom ochrony zabytkowych układów ruralistycznych z uwagi na bardzo duże planowane gabaryty budynku inwentarskiego w stosunku do historycznych obiektów gospodarczych zlokalizowanych na terenie wsi. Inwestycja miałaby negatywny wpływ na zabytkowy układ ruralistyczny, a także wpłynęłaby niekorzystnie na ekspozycję zabytkowego zespołu zabudowy dworskiej i kościoła. Konserwator przypomniał też i podkreślił, że Wojewódzki Konserwator Zabytków wypowiada się w sprawie ww. inwestycji również na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz uzgadniania projektu.

Organ I instancji ustalił, że teren, na którym ma być zlokalizowana planowana inwestycja nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rada Miejska podjęła Uchwałę Nr XXXIII/189/08 z dnia 30 kwietnia 2008r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu wsi [...]. Obwieszczeniem z dnia [...] października 2015r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy powiadomił mieszkańców o możliwości składania wniosków do ww. planu miejscowego. Obecnie trwa procedura sporządzenia przedmiotowego planu. W ocenie organu przedłożony przez inwestora raport oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poddany był do zaopiniowania organom, o których mowa w art. 77 § 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. Raport został również zaopiniowany przez powołanego przez organ biegłego w części dotyczącej analizy oddziaływania na jakość powietrza atmosferycznego, gospodarki odpadami oraz planowanych do zastosowania rozwiązań w kontekście standardów BAT. Powołane wyżej opinie oceniały raport pozytywnie. Organ zauważył, że żadna z opinii nie badała prawidłowości podanych w raporcie informacji na temat oddziaływania inwestycji na zabytki, wymaganej zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 7 lit. c u.o.o.ś. Tymczasem Wojewódzki Konserwator Zabytków, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, w tym w szczególności z treścią raportu podważył prawdziwość zawartych w nim ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji na zabytki, wskazując, że planowana inwestycja nie została podporządkowana zasadom ochrony zabytkowych układów ruralistycznych z uwagi na bardzo duże planowane gabaryty budynku inwentarskiego w stosunku do historycznych obiektów gospodarczych zlokalizowanych na terenie wsi. Inwestycja miałaby negatywny wpływ na zabytkowy układ ruralistyczny, a także wpłynęłaby niekorzystnie na ekspozycję zabytkowego zespołu zabudowy dworskiej i kościoła.

Zgodnie z zapisem ustawy u.o.o.ś., tj. art. 62 ust. 1 pkt 1 w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się i analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia łudzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami. Burmistrz Miasta i Gminy podał, iż w związku z ww. przepisem, był zobowiązany ocenić oddziaływanie inwestycji na elementy wymienione w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy u.o.o.ś. W kwestii zabytków i wyjaśnienia oddziaływania inwestycji na charakter zabytkowy inwestycji organ posiłkował się wiedzą organu odpowiedzialnego za ochronę zabytków, mającego szeroką i specjalistyczną wiedzę w tym zakresie tj. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Konserwator w wydanej opinii zakwestionował planowaną inwestycję z uwagi na jej negatywne oddziaływanie na zabytki. Ponadto Konserwator podkreślił, że w sprawie ww. inwestycji wypowie się również na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz uzgodnienia projektu na etapie wydawania pozwolenia na budowę.

Burmistrz Miasta i Gminy uznał, że wbrew treści raportu planowana inwestycja będzie negatywnie oddziaływała na zabytki, naruszając przy tym ruralistyczny okład wsi [...]. Zatem organ, kierując się zawartym w art. 62 cyt. ustawy obowiązkiem oceny wpływu inwestycji na zabytki, a także obowiązkami wynikającymi z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit b) - zgodnie opinią Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - odmówił zgody na ustalenie środowiskowych uwarunkowań inwestycji pn. "Rozbudowa istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...]".

Odwołanie od powyższej decyzji złożył K.G., który wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia oraz zarzucił:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne i wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dopuszczenie jako dowodu opinii wydanej z naruszeniem prawa,

2) art. 80 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pomimo niezaistnienia przesłanek negatywnych oraz na podstawie opinii wydanych z naruszeniem prawa, niewymaganych przez ustawę dla ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że w kontekście brzmienia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.o.ś. jedyny obowiązek jaki winna spełnić strona niniejszego postępowania, strony jest określony w art. 66 pkt 3 oraz art. 66 pkt 7 lit d) tej ustawy. Chodzi o obowiązek dokonania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opisu istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu. Strona dokonała stosownych zapisów w raporcie. Organ nigdy nie kwestionował zapisów raportu w tym zakresie, chociaż postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony [...] kwietnia 2013 r. i wydane zostały dotąd już trzy decyzje, uchylone następnie decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ nie zakwestionował też w sposób merytoryczny stanowiska strony zawartego w analizie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z dnia [...] sierpnia 2016 r. W przedmiotowej analizie wyraźnie wskazano, że planowana inwestycja nie będzie kolidowała innymi obiektami w tym zabytkowymi oraz nie będzie wywierała na nie negatywnego wpływu oraz zakłócała krajobrazu i kolidowała z zabudowaniami.

Następnie strona podkreśliła, że zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego oraz zasięga opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego albo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Żaden przepis ustawy nie upoważnia wojewódzkiego konserwatora zabytków do wydawania opinii w toku postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zasadą wynikającą z art. 7 Konstytucji RP, znajdującą odzwierciedlenie także w art. 6 k.p.a. jest obowiązek działania organów administracji publicznej wyłącznie na podstawcie przepisów prawa. Skoro wojewódzki konserwator zabytków nie został upoważniony w ustawie do wydawania opinii w toku postępowania dotyczącego ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia to powinien odmówić wydania takiej opinii.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 i 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016, poz. 23 – dalej jako k.p.a.), art. 71 ust. 1 i 2, art. 66, art. 80, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 – dalej jako u.o.o.ś.), § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 pkt 102 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71) z uwzględnieniem art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2014r., poz. 1446) oraz wyniku uzgodnień i opinii Regionalnego Dyrektora ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wraz ustaleniami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wraz z uzupełnieniami, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, a także opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków orzekło o utrzymaniu decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz wskazało, iż uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane m.in. dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia winno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jak wynika z akt sprawy organ przeprowadził ocenę oddziaływania zakończoną wydaniem postanowienia o konieczności sporządzenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko, który to obowiązek inwestor wykonał przekazując stosowny raport organowi I instancji. Następnie organ uzyskał niezbędne uzgodnienie (RDOŚ) i opinię (PPIS) w oparciu o art. 77 ust. 1 pkt 1 zd. 1 i 2 u.o.o.ś. dokonał ustaleń w zakresie oceny formalnej i merytorycznej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wspierając się w końcowej fazie postępowania opinią biegłego sporządzoną w celu oceny poprawności sporządzonego przez inwestora raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, jak również opracowaniem przedstawionym przez inwestora, ale także opinią Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Zdaniem SKO sporną kwestią w trakcie prowadzonego przez ponad trzy lata postępowania była właściwa ocena Raportu oddziaływania na środowisko, który to raport stanowił podstawę pozytywnego uzgodnienia i opinii organów: uzgadniającego i opiniującego ustanowionych przez U.O.O.Ś., ale którego ustalenia wywoływały stanowcze protesty społeczeństwa. Kolegium uchylając decyzje organu I instancji wskazywało, że sam protest społeczny nawet najbardziej uzasadniony subiektywnymi obawami społeczeństwa nie może stanowić podstawy uzasadniającej odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Jednakże protesty te obligują organ administracji do przeprowadzenie analizy raportu pod kątem tych zastrzeżeń. Organ zlecił dokonanie analizy raportu biegłemu T.W.. Ocena była pozytywna dla sporządzonego raportu. Dlatego też inwestor stwierdził ponowie, że zgodnie z raportem oraz dodatkowymi analizami zrealizowanymi na zlecenie organu oraz inwestora planowane przedsięwzięcie może być realizowane, gdyż spełnia wszystkie przesłanki art. 66 u.o.o.ś. Jak wynika z akt sprawy biegły, któremu zlecono wykonanie "Oceny poprawności sporządzonego raportu oddziaływania na środowisko" w podsumowaniu opinii stwierdził, iż wnioski wskazane w raporcie należy podtrzymać, ponieważ:

1) inwestycja nie będzie źródłem naruszenia wartości odniesienia substancji w powietrzu wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu,

2) gospodarka odpadami będzie zgodna z wymogami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach,

3) gospodarowanie nawozami naturalnymi (obornik, gnojowica) będzie spełniać wymogi przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu,

4) przewidziane do zastosowania rozwiązania w zakresie projektowanej chlewni będą spełniać wymogi najlepszych dostępnych technik (opracowanie s. 24).

Podobne wnioski przedstawiła K.B. – K. na s. 18 - 19 opracowania "Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Według sporządzającej Analizę:

1) cała inwestycja będzie zgodna z przepisami wynikającymi z prawa budowlanego oraz aktów prawnych dotyczących ochrony środowiska,

2) ewentualna uciążliwość zapachowa na terenach wokół fermy będzie największa w okresie letnim, pod koniec cyklu hodowlanego podczas usuwania gnojowicy. Wyniki obliczeń przedstawione analizowanych opracowaniach wskazują, że wszelkie uciążliwości związane z rozszerzaniem działalności hodowli trzody chlewnej przez Inwestora nie będą przekraczały dopuszczalnych norm poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny,

3) projektowany budynek pod względem rozwiązań architektonicznych nie będzie kolidował z miejscową zabudową. Na podstawie wykonanych analiz, można stwierdzić mały zasięg oddziaływania przedsięwzięcia w trakcie funkcjonowania i brak negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, w tym lokalną florę i faunę, a także obiekty budowlane w tym zabytkowe,

4) protesty otoczenia przedsięwzięcia mają podłoże subiektywne i wobec powyższego, nie mają ani merytorycznych ani prawnych podstaw.

Opracowania te wskazują na fakt, iż planowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa budowlanego oraz aktów prawnych dotyczących ochrony środowiska. Ponadto, że nie będzie ona miała negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, a także obiekty budowlane, w tym zabytkowe.

Jak wynika z akt sprawy podczas kolejnych konsultacji społecznych (w dniu [...] lipca 2016 r.) mieszkańcy wsi [...] (strony postępowania w sprawie) złożyli ustnie wnioski o wystąpienie organu prowadzącego postępowanie do Konserwatora Zabytków o opinię odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia względem zabytkowych obiektów w [...]. Mieszkańcy złożyli oficjalny protest przeciwko umiejscowienia zamierzonego przedsięwzięcia. Zgodnie ze złożonym wnioskiem mieszkańców Burmistrz Miasta i Gminy wystąpił w dniu 18 lipca 2016r. do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o opinię w sprawie. W dniu 1 września 2016r. do urzędu wpłynęła opinia Konserwatora Zabytków, która w ocenie organu I instancji zaważyła na podjęciu decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji w [...]. Jak podkreślił organ w uzasadnieniu decyzji przedłożony przez inwestora raport oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko poddany był do zaopiniowania organom, o których mowa w art. 77 § 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. Raport został również zaopiniowany przez powołanego przez organ biegłego w części dotyczącej analizy oddziaływania na jakość powietrza atmosferycznego, gospodarki odpadami oraz planowanych do zastosowania rozwiązań w kontekście standardów BAT. Powołane wyżej opinie oceniały raport pozytywnie. Kolegium podkreśliło, że żadna z opinii nie badała prawidłowości podanych w raporcie informacji na temat oddziaływania inwestycji na zabytki, wymaganej zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 7 lit. c u.o.o.ś. W raporcie inwestor wskazał, że "na terenie przedsięwzięcia ani w bezpośrednim zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia nie znajdują się obiekty uznane za zabytkowe i objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami"(str. 25 raportu). Dalej w raporcie inwestor wskazuje, że "zasięg inwestycji ograniczony będzie wyłącznie do przedmiotowej nieruchomości, dlatego planowane przedsięwzięcie w żaden sposób nie będzie oddziaływać na wyżej wymienione obiekty, w związku z powyższym nie spowoduje obniżenia ich wartości historycznej lub architektonicznej" (str. 27 raportu). SKO wskazało, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, w tym w szczególności z treścią raportu podważył prawdziwość zawartych w nim ustaleń w zakresie oddziaływania inwestycji na zabytki, wskazując, iż planowana inwestycja nie została podporządkowana zasadom ochrony zabytkowych układów ruralistycznych z uwagi na bardzo duże planowane gabaryty budynku inwentarskiego w stosunku do historycznych obiektów gospodarczych zlokalizowanych na terenie wsi. Inwestycja miałaby negatywny wpływ na zabytkowy układ ruralistyczny, a także wpłynęłaby niekorzystnie na ekspozycję zabytkowego zespołu zabudowy dworskiej i kościoła.

Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, szczególności raportu oraz przedstawionych analiz jego zgodności oraz opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków skład orzekający Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, że zarówno raport, jak i analizy oceniające pominęły lub nie uwzględniły faktu, że "teren inwestycji zlokalizowany jest na obszarze układu ruralistycznego wsi [...]".

Kolegium podało, iż pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Odmawiając ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia w trakcie postępowania w latach 2013- 2016 organ nie kwestionował w sposób poparty odpowiednimi dowodami postanowienia i opinii organów uzgadniającego i opiniującego opartych na sporządzonym raporcie, ale wspierał się na sprzeciwie społecznym. Dlatego też Kolegium uchylało i przekazywało do ponownego rozpatrzenia trzy kolejne decyzje organu I instancji wykazując, że sam sprzeciw społeczny nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań i tylko wykazanie merytorycznych zarzutów pod adresem sporządzonego raportu, ale w oparciu o sporządzone niezależne analizy i opinie może ewentualnie skutkować taką odmową. W efekcie w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] uwzględniono sporządzone w trakcie postępowania dowody (opinia biegłego i opinia Konserwatora Zabytków) odnoszące się merytorycznie do raportu, w zakresie nie uwzględnienia w raporcie faktu wpisania do rejestru zabytków obszaru układu ruralistycznego wsi [...].

W dalszej części uzasadnienia SKO wskazało, że w sprawie, w której wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, kluczowym dowodem jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest zaś sprawdzenie jego zawartości w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Inne podmioty uczestniczące w postępowaniu (strony lub na prawach strony) mają wynikające z przepisów o postępowaniu dowodowym w postępowaniu administracyjnym możliwość zgłaszania wniosków dowodowych zmierzających do podważania miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Rzeczą organu w myśl zasady prawdy obiektywnej jest wszechstronne wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji.

Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 66 ust. 3 i 6a u.o.o.ś. raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków oraz porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejące dokumentacją. Tego typu opisów i analiz brakuje w raporcie, który odnosi się jedynie do pojedynczych opisów zabytków, a nie objętego rejestrem zabytków Konserwatora Zabytków z uwagi na szczególną wartość historyczną, artystyczną i naukową układu ruralistycznego wsi [...]. Skoro tak to Konserwator był organem w pełni kompetentnym do wyrażenia swojej opinii, a organ I Instancji zgodnie z zasadą, że każdy dowód w sprawie podlega swobodnej ocenie przez organ administracji dokonał jego oceny. Organ podkreślił również, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowany przez osoby posiadające wiadomości specjalistyczne, musi być przede wszystkim kompleksowy, spójny i rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględnić wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle art. 66 u.o.o.ś., ponieważ jest kluczowym dowodem w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję SKO złożył K.G., który zarzucił:

1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, a mianowicie:

a) art. 7 w zw. z art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego,

b) art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji w jakim zakresie planowane przedsięwzięcie miałoby mieć negatywny wpływ na zabytkowy układ ruralistyczny a także w jaki sposób miałoby wpłynąć niekorzystnie na ekspozycję zabudowy dworskiej i kościoła w miejscowości [...].

2) Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 80 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. poprzez nie wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, chociaż w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia, że wystąpiły przesłanki negatywne uzasadniające wydatne decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] października 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. Rozbudowa istniejącego gospodarstwa rolnego o budynek tuczarni trzody chlewnej na terenie nieruchomości nr [...].

Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 – dalej jako "u.o.o.ś." decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przez pojęcie "przedsięwzięcie" przepis art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. nakazuje rozumieć zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin.

Katalog zamknięty przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz przypadków, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia wyżej wskazane, zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obecnie: t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71).

Organy orzekające w niniejszej sprawie bezspornie zaliczyły planowaną przez skarżącego inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uzasadniając swoje stanowisko powołały się na § 3 ust. 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile progi te zostały określone.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.o.ś. uzgodnienie dla przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który postanowieniem z [...] września 2013r. pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w dniu [...] sierpnia 2013r. pozytywnie zaopiniował inwestycję i określił warunki jej realizacji. Inwestor zaś przedłożył raport, który został także uzupełniony.

Przepis art. 80 u.o.o.ś. odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone; 5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w niniejszej sprawie - wyżej wskazane elementy zostały wzięte pod uwagę. Także decyzja ta odpowiada zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 u.o.o.ś.

Przesłankami wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być zatem następujące okoliczności: 1) niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, 2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, 3) brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku, 4) wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywnego jego wpływu na obszar Natura 2000, oraz 5) niezgodność z przepisami szczególnymi.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. ). Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez Inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z: 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09, Lex nr 618302; 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09, Lex nr 706965).

Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem w przedmiocie udzielania decyzji o warunkach zabudowy czy pozwolenia na budowę, stanowiąc etap poprzedzający postępowanie w powyższym zakresie. Podkreślić należy, iż uzgodnienie z konserwatorem zabytków dotyczące realizacji przedsięwzięcia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków dokonywane jest na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy (art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1073), a następnie na etapie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Wymaga podkreślenia, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych czy planowanej działalności. Określa jedynie warunki wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony przyrody, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Decyzja ta sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Jej wydanie nie gwarantuje inwestorowi, że zrealizuje planowane przedsięwzięcie, ponieważ nie zwalnia go z obowiązku uzyskania w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania decyzji o warunkach zabudowy a następnie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. W decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie określa się wymagań nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej nowego obiektu, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Powyższe wymagania są ustalane w następnych etapach realizacji przedsięwzięcia przez uprawnione organu architektoniczno – budowlane. Brak więc jest w niniejszej sprawie do uwzględnienia zgłoszonych zastrzeżeń przez konserwatora zabytków i w oparciu o nie odmówić wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia wyłącznie w oparciu o stanowisko konserwatora zabytków nie było uzasadnione. Inwestor spełnił wszystkie przesłanki uprawniające organ do wydania decyzji ustalającej przedmiotowe uwarunkowania.

W odniesieniu do kwestii raportu, wskazać należy, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Rzeczą więc organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje, poza weryfikacją raportu, uzyskanie wymaganych ustawą opinii, uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Skoro w niniejszej sprawie takiego kontrraportu nie przedłożono, a przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie na zlecenie Burmistrza Miasta i Gminy zostało sporządzone opracowanie w przedmiocie oceny poprawności sporządzonego raportu odziaływania planowanego przedsięwzięcia, które to opracowanie sporządził zespół ekspertów dr. inż. P.W. i mgr inż. M.S.. W opracowaniu tym potwierdzono dane zawarte w raporcie, w szczególności, że planowane przedsięwzięcie z punktu widzenia emisji hałasu do środowiska nie stanowi ponad normatywnej uciążliwości akustycznej dla środowiska, nie zostaną przekroczone normy poziomu na trenach akustycznie chronionych i nie stanowi istotnego źródła wibracji. Inwestycja ta nie będzie również źródłem naruszenia wartości odniesienia substancji w powietrzu wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu ( Dz.U. z 2010r., nr 10, poz. 87). Gospodarka odpadami będzie zgodna z wymogami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz.U. z 2001r., nr 62, poz. 628 ze zm.), a gospodarka nawozami naturalnymi będzie spełniać wymogi przepisów ustawy z dnia 10 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu ( Dz.U. z 2007r., nr 147, poz. 1033 ze zm.). Nadto wskazano, że w związku z brakiem przepisów wykonawczych, uciążliwość odorowa nie może zostać sklasyfikowana. Nadto wnioskodawca w sierpniu 2013 roku przedłożył dokument zatytułowany "Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" sporządzony przez mgr K.B. – K., w którym znalazły potwierdzenie stwierdzenia zawarte w wyżej wymienionych dokumentach w zakresie emisji zanieczyszczeń emitowanych do powietrza, emisji odorowej, emisji hałasu i gospodarki odpadami.

Podsumowując stwierdzić należy, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji i nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych (czy planowanej działalności). Jak już wspomniano, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz, czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Kwestia np. podporządkowania planowanej inwestycji zasadom ochrony zabytków będzie natomiast rozważana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dopiero na etapie postępowania o wydanie warunków zabudowy. Do tego momentu pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2016r. ([...]) należy traktować jako pismo informujące, że inwestycja w planowanym kształcie miałaby negatywny wpływ na zabytkowy układ ruralistyczny jak i na ekspozycję zabytkowego zespołu zabudowy dworskiej i kościoła.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, co już zostało wspomniane, stanowi jedynie etap wstępny realizacji inwestycji. Jej wydanie nie gwarantuje inwestorowi, że zrealizuje inwestycję, ponieważ nie zwalnia go z obowiązku uzyskania warunków zabudowy i pozwolenia na budowę.

Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.

Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy organy administracji winny mieć na uwadze powyższe rozważania, a w szczególności dotyczące znaczenia opinii konserwatora zabytków na etapie wydawania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na kwotę tą składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.).