Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1339/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 189f par. 1 pkt 1, par. 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 30 maja 2023 r. nr SKO.V 428/105/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz P. decyzją z dnia 1 marca 2023 r., znak [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 9g pkt 1, 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm. – dalej u.c.p.g.), nałożył na A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona, skarżąca) karę pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonego w art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 177.377,12 zł.

W uzasadnieniu podano m. in., że Spółka odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu gminy P. na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej. Na podstawie sprawozdania złożonego Burmistrzowi za pośrednictwem bazy elektronicznej stwierdzono, że przedsiębiorca nie wykonał obowiązku osiągnięcia w 2021 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu, który powinien wynieść 20 %. Poziom osiągnięty przez podmiot wyniósł 3,96 %. Mając na uwadze powyższe wysokość kary określono na kwotę jw. W ocenie Burmistrza w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Nie można uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma w sytuacji, kiedy podmiot osiągnął zaledwie 3,96 % poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona w 2021 r. ani razu nie poinformowała Burmistrza P. o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości niezamieszkałej obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, do czego obliguje przedsiębiorcę art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją. Zarzucono m. in. naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §3 k.p.a. i in., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu, czy odwołująca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomów, o których mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu; niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że odwołująca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a ich nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji i in. Wywiedziono, że strona nie powinna ponosić odpowiedzialności, bowiem nie uchybiła przepisom. Podano, że ewentualnie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 189f k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej (dalej SKO) decyzją z dnia 30 maja 2023 r., znak SKO.V 428/105/2023, działając na podstawie m. in. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podano m. in., że ustalenia organu I instancji są prawidłowe. Przedsiębiorca nie wykonał obowiązku osiągnięcia w 2021 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu, który powinien wynieść 20%. Odniesiono się także do innych orzeczeń organów odwoławczych, na które powoływała się strona. Kara została obliczona prawidłowo. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. SKO stwierdziło bowiem, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Skarżącej Spółce brakowało 16,4% do osiągnięcia wymaganego 20%. poziomu recyklingu. Także na Gminie spoczywa obowiązek osiągania wymaganych poziomów, natomiast w zakresie określonym w art. 9g u.c.p.g. jest ona odbiorcą odpadów i nie ona organizuje ich odbiór. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać.

Skargę na powyższą decyzję złożyła przez pełnomocnika strona. Zarzucono:

a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 7a, 8, 11, 77 §1, 80, 107 §3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na:

• niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu, czy Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu;

• niezebraniu w sposób wyczerpujący i w konsekwencji nieprawidłowym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, czego skutkiem jest błędne ustalenie stanu faktycznego, prowadzące do nieuzasadnionego przyjęcia, że Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne;

• pominięciu wyjaśnień złożonych przez Skarżącą w odwołaniu z dnia 20 marca 2023 r. oraz w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r.;

• błędnym ustaleniu, że okoliczność, iż organ I instancji nie poniósł żadnej szkody nie przesądza o możliwości odstąpienia od kary, podczas, gdy jest to okoliczność, która powinna być zbadana przez organy obu instancji;

• niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, w konsekwencji uznaniu, że Skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami na podstawie art. 9g u.c.p.g.;

• niezastosowaniu przez organ I instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy – Prawo przedsiębiorców;

• błędnym przyjęciu, że Spółka nie dołożyła wszelkiej staranności, aby osiągnąć wymagane poziomy, podczas, gdy Skarżąca wykonała wszystkie ciążące na niej obowiązki, a także działania możliwe do wykonania;

• nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że waga naruszenia prawa przez Skarżącą jest znikoma;

• błędnym nieodstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej pomimo braku winy w działaniu Spółki;

• braku rozważań w zakresie zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f §3 k.p.a., w szczególności braku rozważań w kwestii wydania postanowienia, w przedmiocie nałożenia na Spółkę obowiązku powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, wynikającej z art. 189f § 2 pkt 2 k.p.a.;

• pominięciu okoliczności, że Gmina uzyskała za rok 2021 r. wymagane prawem poziomy;

• błędnym uznaniu, że brak uzyskania poziomu przez Spółkę niesie za sobą społeczne niebezpieczeństwo, polegające między innymi na nieosiągnięciu przez Polskę określonych celów recyklingu zakładanych przez wspólnotę europejską, podczas gdy do statystyk ogólnopolskich stosuje się poziomy uzyskane przez poszczególne gminy, a nie poszczególnych przedsiębiorców, a Gmina P., jako całość, uzyskała wymagane prawem poziomy;

• błędnym uznaniu, że nieosiągnięcie przez Skarżącą poziomów może skutkować nałożeniem na Gminę przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy taka kara nie może zostać nałożona, gdyż Gmina P. uzyskała wymagane poziomy recyklingu;

• błędnym przyjęciu, że Gmina P. w pełni wywiązuje się z obowiązku prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy Gmina nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie powyższego,

• błędnym przyjęciu, że różnica w wysokości poziomu osiągniętego przez Spółkę wynosząca nieco ponad 16,04 % nie wyczerpuje przesłanki znikomego naruszenia prawa, podczas, gdy z całą pewnością stanowi to znikome naruszenie;

• błędnym przyjęciu, że fakt nieosiągnięcia poziomów w ubiegłych latach determinuje brak spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa, podczas gdy ubiegłe lata nie mogą mieć wpływu na spełnienie tej przesłanki;

b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 7a, 8, 10, 11, 77 § 1, 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy, oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie;

c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy – Prawo przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organów, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej;

d) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą i uznanie, że fakt, iż Skarżąca naruszyła obowiązek po raz drugi determinuje zakaz ich zastosowania;

e) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. z art. 189f §2 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą i brak rozważenia możliwości zobowiązania Spółki do powiadomienia podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa;

f) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która powinna zostać uchylona a poprzedzające ją postępowanie umorzone;

g) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g u.c.p.g., poprzez uznanie, że Skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy;

h) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. oraz 9x ust. 3 u.c.p.g., poprzez uznanie, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 (...).

Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej (kary pieniężnej), o której mowa w art. 9x ust. 2 ww. ustawy. Metodę ustalania wysokości kary określa ust. 3 powyższego przepisu, do czego organy nawiązały i dokonały stosownych wyliczeń.

Kara pieniężna dotyczy zatem niewykonania obowiązku ustawowego, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywne naruszenie przepisów prawa, polegające na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ww. ustawy. W konsekwencji, organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej.

Jednocześnie, w świetle uchwały NSA z 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022, nr 5, poz. 63), "Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (...), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (...)."

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Skarżąca była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie ww. Gminy. Bezsporne jest również, że we wskazanym okresie nie osiągnęła ona wymaganych prawem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zasadne było zatem wymierzenie kary. Sposób jej ustalenia i wysokość zostały przez organy szczegółowo wyjaśnione.

Niezasadne są w tym zakresie wszystkie zarzuty skargi dotyczące braku winy skarżącej odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Jak wyżej wskazano, przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność (tu – brak efektu, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g.). Wymagania ustawowe były i są jasne (stąd nie było podstaw do zastosowania art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców). Jeśli podmiot chce wykonywać tego rodzaju działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują i jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane.

Organy przeanalizowały możliwość odstąpienia od wymierzenia kary i odniosły się do niezastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.

Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa, polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Stwierdzenie naruszenia prawa musi być więc wykazane i stanowi punkt wyjścia do oceny, czy istnieje podstawa odstąpienia od nałożenia kary. Sam fakt zaistnienia deliktu administracyjnego sankcjonowanego karą pieniężną nie może więc wykluczać uznania naruszenia prawa za znikome. Ustawodawca nie wyjaśnił przy tym, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).

Organy wykazały w powyższym kontekście, że na przeszkodzie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej stanęła tu waga naruszenia. Jest ono na tyle istotne, że uniemożliwia zastosowanie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Samo pouczenie nie byłoby wystarczające.

Przedsiębiorca nie wykonał obowiązku osiągnięcia w 2021 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu, który powinien wynieść 20 % (art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g.). Poziom osiągnięty przez podmiot wyniósł bardzo niewielką część tego, co było prawem wymagane – 3,96 %.

Spółka odbiera bardzo dużą część odpadów komunalnych z posesji niezamieszkałych na terenie ww. Gminy. Jednocześnie, jak ustaliły organy, spośród podmiotów odbierających odpady komunalne z posesji niezamieszkałych tylko dwa nie osiągnęły wymaganego poziomu, w tym jeden w minimalnym stopniu (19,89 %). Uchybienia Spółki nie są więc znikome. Spółka powinna w taki sposób konstruować umowy, by zapewnić sobie możliwość osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu.

Strona, jak ustalono, w 2021 r. ani razu nie poinformowała Burmistrza o niedopełnieniu przez właścicieli ww. nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, do czego obliguje przedsiębiorcę art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. Nie ma przesłanek, by dokonywać interpretacji, że przepis ten nie dotyczy skarżącej Spółki. Gmina ze swojej strony prowadzi kontrolę wykonywania przez właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców obowiązków wynikających z ustawy u.c.p.g.

W toku postępowania podnoszone było, że działający na terenie Gminy punkt skupu przyczynił się do braku osiągnięcia w 2021 roku przez Spółkę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Nie jest to stanowisko zasadne, bowiem – jak ustaliły organy – ilość odpadów zbieranych w punkcie skupu była mała.

Nie można zgodzić się z argumentacją Strony, iż pandemia Covid 19 przyczyniła się do nieosiągnięcia przez podmiot wymaganego poziomu odzysku. Pandemia innym podmiotom prowadzącym tego rodzaju działalność nie przeszkodziła w realizacji ich obowiązków ustawowych, a przynajmniej nie w takim stopniu, jak w przypadku Skarżącej.

Gmina także ma obowiązek osiągniecia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i może zostać na nią nałożona administracyjna kara pieniężna (art. 9z ust. 2 i 2a u.c.p.g.). Dotyczy ona faktycznie społeczności lokalnej ją tworzącej. Na gminie co prawda spoczywa obowiązek osiągania określonych poziomów, natomiast w zakresie określonym w art. 9g u.c.p.g. nie ona organizuje ich odbiór.

Nie może usprawiedliwiać skarżącej fakt, że Gmina osiągnęła odpowiedni poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jeśli tak się stało, to tylko dzięki zaangażowaniu i pracy innych przedsiębiorców.

Kary tego rodzaju mają charakter częściowo prewencyjny: "Kara administracyjna jest rodzajem sankcji administracyjnej (...). Podstawową funkcją kary administracyjnej jest funkcja represyjna. (...) Jednocześnie kary administracyjne pełnią funkcje prewencyjne – zarówno prewencji ogólnej, jak i indywidualnej (zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości przez inne podmioty prawa i przez podmiot ukarany)" (M. Laskowska, Kara administracyjna, w: E. Bojanowski, K. Żukowski [red.], Leksykon prawa administracyjnego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2009, s. 115-116). Ma to znaczenie zwłaszcza z tego powodu, że art. 3b ust. 1 u.c.p.g. corocznie zwiększa wymagania wobec gmin, a tym samym wobec przedsiębiorców odbierających odpady. Kara taka ma zatem mobilizować adresatów norm do wypełniania obowiązków ustawowych w przyszłości.

Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go. Nie można doprowadzać do sytuacji, że zasadą stanie się odstępowanie od nakładania kar w tym zakresie, a wyjątkiem ich nakładanie.

Z uwagi na naruszenie prawa, które - w ocenie SKO i Sądu - nie miało charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.

Przywoływane w toku postępowania przez skarżącą rozstrzygnięcia administracyjne zapadłe w innych sprawach nie mają tu znaczenia, bowiem Sąd nie kontroluje tamtych spraw, rozstrzygając w granicach zaskarżenia. Nadto dotyczyły one innych sytuacji faktycznych. Nie można wykluczyć, że w innych przypadkach zaistniały przesłanki zastosowania art. 189f §1 k.p.a., tak jak nie można wykluczyć, że gdyby przywołane przez stronę decyzje zostały poddane kontroli sądowej, zostałyby uchylone.

W toku postępowania nie pojawiały się takie wątpliwości co do stanu faktycznego oraz prawnego, które należałoby rozstrzygać na korzyść Spółki.

Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organ uwzględnił niezbędną dokumentację. Oparł się na zgromadzonych dowodach i ocenił je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Fakty relewantne prawnie zostały ustalone na podstawie zgromadzonych dowodów i nie było podstaw do zastosowania art. 189f §2 i 3 k.p.a. Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej. Motywy wynikają jasno z uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 §1 i 3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo.

Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 7a, 7b, 8, 10, 11, 12, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1, 189d pkt 1, 2, 5, 189f §1 pkt 1, §2 i 3 k.p.a., art. 8, 10 ust. 1 i 2, 11 ust. 1, 12 ustawy – Prawo przedsiębiorców, 9g pkt 1, 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.

Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.