Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 894/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Maria Tarnowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. prawa własności nieruchomości położonej w L., zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...] oraz obręb [...], oznaczoną jako działki nr [...] zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...] i działka nr [...] zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

2. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podał, że Wojewoda [...] wydał decyzję na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

3. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że będąca przedmiotem postępowania nieruchomość, oznaczona jako działki nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. D. i T. D., a więc nie była w tym dniu własnością Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Uchwałą Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stołecznego Warszawskiego z 1988 r., Nr 17, poz. 186) - zał. nr [...] zostały zaliczone do kategorii dróg lokalnych miejskich.

Zgodnie z art. 103 ust. 2 powołanej ustawy dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi, a więc ul. [...] stały się ulicami gminnymi.

Z akt sprawy wynika, zdaniem organu, że nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] zajęte były pod drogę - ul. [...]. Z adnotacji na wypisach z rejestru gruntów wynika, że granice nieruchomości zajętych pod drogi publiczne zgodne są ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. Potwierdza to również fragment mapy ewidencyjnej, oświadczenia właścicieli przedstawione we wniosku z dnia 10 listopada 2005 r. oraz w pismach składanych w toku prowadzonego postępowania.

Na drogach tych sprawowane było również władztwo publiczne, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy umowy:[...]. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, jak stwierdził organ, dla udowodnienia władania należy wykazać wykonywanie prac związanych, m.in., z utrzymywaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją czy odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. I OSK 1471/2007 (LexPolonica 1972653).

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że skoro zatem w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy, Wojewoda [...] obowiązany był wydać stosowną decyzję.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu

1. Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina L.; zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania art.10 §1 i art. 77 § 4 kpa poprzez nieumożliwienie Gminie Miejskiej L. zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, co w konsekwencji doprowadziło do zamknięcia stronie drogi do dochodzenia swoich interesów prawnych oraz miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

2) art. 7, 8, 11 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wszystkich okoliczności sprawy oraz zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji -

- wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji.

2. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. prawa własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej jako działka nr [...] zajętej pod drogę publiczną gminną ul.[...].

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), zgodnie z którym (ust. 1) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Z przepisu tego wynika, że nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną następowało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały, łącznie, następujące przesłanki: (-) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, (-) była zajęta pod drogę publiczną, (-) pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Zauważyć należy, iż art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

4. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. i T. małż. D.

Prawidłowo Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych – J. D. i T. D. - a zatem nie była w tym dniu własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Uchwałą Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie [,...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. U. Woj. Stołecznego Warszawskiego Nr 17, poz. 186), ul. [...] w L. zostały zaliczone do dróg lokalnych miejskich. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi.

Przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod drogę, co wynika z mapy ewidencyjnej, oraz oświadczeń właścicieli przedstawionych we wniosku z dnia 10 listopada 2005 r.

Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Odnosząc się do ostatniej z przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - władztwa publicznoprawnego, wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym, udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace, m. in., związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. I OSK 1471/2007, LexPolonica 1972653), a niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.

W tej sytuacji, skoro w aktach administracyjnych sprawy znajdują się umowy:[...], nie można mieć wątpliwości, iż władztwo publiczne w niniejszej sprawie zostało wykazane.

5. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

6. Podkreślenia wymaga, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem nie z powodu każdego naruszenia prawa należałoby uchylić zaskarżoną decyzję, lecz jedynie z powodu takiego uchybienia, które to uchybienie nastąpiło w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiego uchybienia Sąd nie stwierdził.

Zgodnie z art.10 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże, zdaniem Sądu, naruszenie tej zasady nie stanowi w każdym przypadku podstawy do uchylenia decyzji. Aby takie rozstrzygnięcie było możliwe, uchybieniu temu musi towarzyszyć także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które zapewniają realizację czynnego udziału strony w postępowaniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych - czego strona skarżąca nie wykazała (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. II OSK 881/10, LEX nr 746920, oraz z dnia 1 lutego 2010 r. II OSK 1098/10, LEX nr 786594, 12 października 2010 r. II OSK 1279/09, LEX nr 746442). Wskazać również należy, iż strona skarżąca nie wykazała, aby między brakiem zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy; nie wykazała również, aby została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia konkretnych wniosków dowodowych i wyjaśnień i aby uchybienie art. 10 § 1 kpa mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca nie wskazała również, jakie dowody zgłosiłaby w postępowaniu administracyjnym i jakie okoliczności mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Zdaniem Sądu nie został również naruszony art. 77 § 4 kpa, zgodnie z którym fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, a fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, która w uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie zawiadomił strony o zaliczeniu do materiału dowodowego faktów znanych z urzędu organowi, co wraz z zarzutem uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - zdaniem strony skarżącej stanowi o wadliwości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji wydanej decyzji administracyjnej.

Podkreślić tutaj należy, iż strona nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, a szczególnie wykazania tezy przeciwnej, lub podważenia którejkolwiek z wykazanych przez organ administracji publicznej przesłanek z art. 73 § 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Zaznaczyć również należy, iż strona skarżąca nie podniosła żadnego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, zarówno w postępowaniu przed organem odwoławczym jak i przed Sądem pierwszej instancji.

Nie są zasadne również pozostałe zarzuty skargi, bowiem Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę nie naruszył obowiązujących przepisów, w szczególności zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 11 i 80 kpa.

7. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, stan faktyczny został dokładnie ustalony, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

IV. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.