Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 525/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 89 ust. 1, art. 87a ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak SKO.41/2281/SD/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

W. M. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją

z dnia decyzją z 28 lutego 2023 r. Marszałek Województwa Lubelskiego wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za zniszczenie drzew gatunku żywotnik zachodni o obw. pnia 64cm, 40+57+45cm i 53cm, rosnących na nieruchomości położonej przy ul. [...] w L., dz. o nr ewid. [...], obr. 39, ark. 4, stanowiącej własność G. L., odroczył płatności 70% kary tj. [...] zł na okres 5 lat z uwagi na możliwość zachowania żywotności oraz nakazał uiszczenie 30% orzeczonej kary tj. [...] zł w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W wyniku przeprowadzonego postępowania oraz w oparciu o uzyskane wiadomości specjalne organ I instancji stwierdził, że skarżący dokonał zniszczenia wskazanych drzew, co uzasadniało wymierzenie ww. kary.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy, nie wyjaśnił podstawy prawnej zastosowanej sankcji, nie rozważył możliwości odstąpienia od nałożenia kary, w sytuacji, gdy skarżący został ukarany za popełnione wykroczenie. Ponadto skarżący wskazał na brak kompetencji Marszałka Województwa Lubelskiego do wydania zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję uzasadniając swoje stanowisko w sprawie powołało treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm. – dalej jako "u.o.p." ) oraz wskazało, że nieruchomość, na której rosną przedmiotowe drzewa stanowi własność G. L., i w związku z powyższym, mając na uwadze przepis art. 90 ust. 2 u.o.p. decyzja została wydana przez Marszałka Województwa Lubelskiego.

Kolegium wyjaśniło, że obecnie obowiązujące przepisy dokonują wyraźnego rozróżnienia zniszczenia drzewa lub krzewu oraz uszkodzenia drzewa spowodowanego wykonaniem prac w obrębie korony drzewa. Zgodnie z przepisem art. 87a ust. 4 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa, natomiast stosownie do regulacji przepisu art. 87a ust. 5 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. Wskazano, że biorąc pod uwagę powyższe unormowania podstawową kwestią do wyjaśnienia przez organ prowadzący postępowanie było ustalenie zakresu i wielkości naruszenia substancji drzew, co przesądzało o zastosowaniu materialnoprawnej podstawy wydanego rozstrzygnięcia. Ustalenie to ma bowiem dalsze konsekwencje nie tylko w zakresie wysokości kary, ale również możliwości zastosowania instytucji jej odroczenia w części. W tej kwestii organ I instancji skorzystał w trybie art. 84 u.o.p. z wiadomości specjalnych i uzyskał opinię biegłego L. M.. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że sporządzona opinia dendrologiczna mogła stanowić dowód w sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu I instancji wynika, iż na nieruchomości stanowiącej własność G. L. dz. o nr ewid. [...], obr. 39, ark. 4, przy ul. [...] w L. dokonano redukcji koron drzew gatunku żywotnik zachodni. Z opinii dendrologicznej wynika, że wykonane cięcie doprowadziło do zniszczenia drzew – korony zostały usunięte w stopniu przekraczającym 50% ich masy wykształconej w całym okresie rozwoju roślin. Dokonane cięcia nie miały na celu uformowania odpowiedniego kształtu, w ich wyniku pozostawiono fragmenty pni oraz część gałęzi. Pomimo możliwości zachowania żywotności, skutek cięć generować będzie poważne obciążenie, pomimo że gatunek nie jest istotnie podatny na działanie patogenów i nie ulega łatwo bioerozji. Z opinii wynika wprost, że odtworzenie koron będzie bardzo trudne.

Kolegium podniosło także, że w postępowaniu należało ocenić, czy w niniejszym przypadku wystąpiły przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary spowodowanej stanem wyższej konieczności. Wskazano, że na gruncie u.o.p. przyjmuje się, że z działaniem siły wyższej, a co za tym idzie, wystąpieniem stanu wyższej konieczności, mamy do czynienia wówczas, gdy jest ona spowodowana działaniem czynników obiektywnych, których w normalnym stanie nie da się przewidzieć, a wartość chronionego dobra jest wyższa od zniszczonych drzew. Oznacza to, że o stanie wyższej konieczności w żadnym razie nie będzie można mówić w przypadku działania czynników zależnych od posiadacza nieruchomości. Zwrócono uwagę, że twierdzenie, że drzewa były niebezpieczne, gdyż okoliczności te nie świadczą jeszcze o faktycznym wystąpieniu stanu nadzwyczajnego, obejmującego wyjątkowe i nagłe zagrożenie. Co prawda, przekonanie o niebezpieczeństwie może być usprawiedliwione, gdy zachodzi obiektywny stan wyższej konieczności, ale nie oznacza to, że samo ogólne powołanie się na przesłankę z art. 89 ust. 7 u.o.p. obliguje organ do poszukiwania faktów za tym przemawiających.

Odnosząc się do argumentów poniesionych w odwołaniu wskazano, że organ I instancji nie miał obowiązku zawiadomienia skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego. Kwalifikacja działania skarżącego jako zniszczenia drzew została dokonana w oparciu o obowiązujące przepisy, których treść została przywołana i wyjaśniona zarówno w decyzji organu I instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego. W sporządzonej opinii nie można wskazać na elementy treści, które są ze sobą sprzeczne, a fakt braku możliwości oceny czy dokonano usunięcia gałęzi obumarłych lub nadłamanych wynika właśnie z działania skarżącego, któremu należy przyznać status działania niezgodnego z prawem. Kolegium zwróciło uwagę, że skoro skarżący zauważał jakiekolwiek zmiany chorobowe, to z przezorności powinien powiadomić właściciela nieruchomości o konieczności podjęcia stosownych działań zmierzających do usunięcia przyczyn ewentualnego (ale w żaden sposób nie wykazanego przez skarżącego) ich obumierania, a nie dokonywać samodzielnie, bez żadnego umocowania tak dużej ingerencji w substancję roślinności.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że wbrew twierdzeniom skarżącego fakt ukarania go za popełnione wykroczenie nie wyklucza odpowiedzialności administracyjnej. Wysokość kary, sposób obliczenia, jak i możliwość zastosowania złagodzenia jej wysokości wynika z przepisów ustawy o ochronie przyrody, które stanowią zamkniętą i kompletną regulację w tym zakresie.

W powołanej na wstępie skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

- art. 136 §1 k.p.a. w związku z art. art. 7 i 77 §1 k.p.a., wskutek nie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego, co było konieczne wobec uchybień w przeprowadzeniu dowodu z opinii dendrologicznej z dnia 7 lutego 2023 r. sporządzonej przez mgr inż. L. M. oraz niejasności i sprzeczności w treści tej opinii;

- art. 10 §1 kpa i art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. wskutek nie zawiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego i uniemożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu tego dowodu;

- art. 8 § 1 k.p.a. wskutek prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej;

- art. 80 k.p.a. wskutek przekroczenia zasad swobodnej oceny dowodów, w wyniku czego organ uznał, że doszło do zniszczenia trzech sztuk drzew gatunku żywotnik zachodni w sytuacji, gdy nie wyjaśniono sprzeczności i wątpliwości wynikających z opinii dendrologicznej ;

- art. 81a §1 k.p.a. wskutek nie zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy z treści opinii dendrologicznej wynikały nie dające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego wyrażone zdaniem, że w obecnym stanie nie ma możliwości stwierdzenia czy działania w obrębie korony były związane z usunięciem gałęzi obumarłych czy nadłamanych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez braki uzasadnienia faktycznego i prawnego;

- art.189f § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek niezastosowania tego przepisu i nie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy za to samo zachowanie skarżący został prawomocnie ukarany za wykroczenie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium nie odniosło się należycie do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wskazano, że opinia dendrologiczna została uznana za podstawowy dowód w sprawie, jakkolwiek nie jest to wprost wypowiedziane w decyzjach, to jednak treść uzasadnień wskazuje na taki charakter tej opinii. Strona podniosła, że organ najpierw zlecił sporządzenie tej opinii określając jej zakres, a następnie po jej wykonaniu i złożeniu w urzędzie wydał postanowienie o dopuszczeniu jej jako dowodu. W ten sposób strona została pozbawiona możliwości udziału w oględzinach przeprowadzonych przez biegłego oraz zadawania mu pytań. Stan faktyczny przedstawiony w opinii został ustalony bez udział strony. Zdaniem strony treść opinii w zakresie stanu faktycznego zawiera niejasności i sprzeczności. M.in. odnośnie każdego drzewa twierdzi się w opinii, że nie ma możliwości ustalenia czy działania w obrębie korony był związane z usunięciem gałęzi obumarłych lub nadłamanych. Zwrócono uwagę, że w odwołaniu skarżący twierdził, że opinia dendrologiczna jest niemiarodajna, gdyż nie ujmuje w pełni istotnych elementów stanu faktycznego w tym, że fotografie nr 2 i 4 zawarte w opinii biegłego pochodzą z roku 2017 czyli z przed pięciu lat, a od tego czasu wysokość tych drzew znacznie się zmniejszyła, gdyż od wierzchołków zaczęły przysychać, że drzewa zostały zaatakowane przez chorobę zwaną fytoftorozą i przędziorkiem, że wskutek tego z gałęzi spadło około 98% igieł, że w igliwiu pod krzakami rozwijał się grzyb, a na gałęziach bocznych i pniach pojawiły się narosła rakowe. Skarżący podniósł, że pomimo to, twierdzenia odnośnie gałęzi uschniętych lub nadłamanych organ zinterpretował na jego niekorzyść.

Skarżący wskazał, że w odwołaniu zarzucił, iż nie zebrano materiału dowodowego pozwalającego na zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Zgodnie bowiem z art. 88 ust. 10 tej ustawy przepisu art. 88 ust. 1 nie stosuje się do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1-3 i 3b-15, co oznacza , że aby zastosować art. 88 ust. 1 pkt 3 należało najpierw ustalić, czy drzewa o jakie chodzi nie są tymi o jakich mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1-3 i 3b-15. Zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do tego zarzutu, przez co zarzut jest aktualny tak co do braku podstaw do zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. jak i naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżący podniósł, że w postępowaniu nie ma dowodów potwierdzających , że działka przy ul. [...] w L. o numerze nr ewidencyjnym [...] obr.39 ark 4 stanowi własność G. L. oraz, że drzewa o które chodzi rosną na tej działce.

W ocenie skarżącego w sprawie powinien być zastosowany art,189f § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż został uznany za winnego wykroczenia określonego w art. 144 § 2 kw przez Sąd Rejonowy L. - [...] w L. IV Wydział Karny i prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 20 marca 2023r. sygn. akt: IV K [...] i skazany na grzywnę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego nakładającą na skarżącego karę administracyjną za zniszczenie drzew.

Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a także przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330).

Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2023 r. wystarczy w tym przypadku wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew." (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2023 r., III OSK 2255/21, LEX nr 3568970, CBOSA).Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna (art. 88 ust. 3 u.o.p.). Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (art. 88 ust. 4 u.o.p.). W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (art. 88 ust. 5 ustawy). Jak stanowi art. 89 ust. 1 u.o.p., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Przepis art. 87a ust. 1 u.o.p. stanowi, że prace ziemne oraz inne prace wykonywane ręcznie, z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych, wykonywane w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa lub w obrębie korzeni lub pędów krzewu, przeprowadza się w sposób najmniej szkodzący drzewom lub krzewom. W myśl art. 87a ust. 2 ustawy, prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:

1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych;

2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa;

3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa.

Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa (art. 87a ust. 4 ustawy), natomiast usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa (art. 87a ust. 5 ustawy).

Usunięcie zatem gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony wyżej, stanowi zniszczenie drzewa, a zatem podlega karze określonej w powołanym art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.o.p. czynności, o których mowa w art. 83-89 u.o.p., w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta. Jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty, czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje marszałek województwa (ust.2).

Nieruchomość, której dotyczy kontrolowana w sprawie decyzja stanowi własność G. L., więc postępowanie w sprawie jako organ I instancji prowadził Marszałek Województwa Lubelskiego.

W tym miejscu podkreślić należy, że decyzja w przedmiocie wymiaru kary administracyjnej za zniszczenie drzewa jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku ziszczenia się warunków przewidzianych ustawą, organ zobligowany jest do jej wymierzenia.

Odnosząc powyższe do ustaleń poczynionych przez organy administracji w niniejszej sprawie, wskazać należy, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że na terenie położonym przy ul. [...] w L.., będącym własnością G. L. w ramach cięć przeprowadzonych we wrześniu 2022 r. w koronach drzew – żywotnika zachodniego tam rosnących (3 szt.), dokonano ich zniszczenia. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy skarżący w toku przesłuchania w dniu 24 stycznia 2023 r. przyznał się do zlecenia wykonania cięć spornych drzew znajdujących się na nieruchomości należącej do G. L.. Nie podał jednak danych podmiotu, który wykonał cięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma wątpliwości, że sporne drzewa rosną na gruncie należącym do G. L.. Potwierdza to także wyrok Sąd Rejonowy L. - [...] w L. IV Wydział Karny, w który z opisu czynu wynika, że zniszczenia drzew skarżący dokonał w obrębie pasa drogowego.

W przedmiotowej sprawie rozmiar szkód wywołanych działaniem skarżącego został oszacowany w sprawie przez biegłego dendrologa mgr inż. L. M. prowadzącego działalność pod nazwą "T." U. i U. Z. (k. 31-39 akt adm. I instancji). Z opinii tej jednoznacznie wynika, że "prace w obrębie korony drzew doprowadziły do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, co stanowi zniszczenie drzewa (...). Usunięcie gałęzi nie było spowodowane utrzymaniem uformowanego kształtu korony drzewa – korona uprzednio miała kształt elipsoidy, obecnie ścięta w około połowie swojej wysokości ogołocona (...)." Biegły stwierdził, że w chwili obecnej nie ma możliwości stwierdzenia czy działania w obrębie korony związane były z usunięciem gałęzi obumarłych lub nadłamanych. Odnosząc się do podnoszonego zarzutu skarżącego, że biegły dendrolog nie określił w sposób jednoznaczny, czy cięcie w obrębie korony związane były z usunięciem gałęzi obumarłych lub nadłamanych wskazać należy, że strona w toku postępowania uprawniona była do przedstawienia dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń (w tym np. fotografii), które zobrazowałyby stan spornych drzew przed dokonaniem cięć. Zdaniem Sądu nie można zarzucić opinii biegłego, że zawiera niejasności bądź sprzeczności. Należy wskazać, że powielenie przez biegłego opisu strony z której doszło do "ogołocenia" każdego z drzew stanowi omyłkę pisarską. Załączona bowiem do opinii dokumentacja fotograficzna potwierdza, z której strony doszło do "ogołocenia" poszczególnych drzew. Również odnosząc się do kwestii załączenia do opinii zdjęć spornych drzew z 2017 r. wskazać należy, że takimi fotografiami dysponował organ i biegły, natomiast skarżący, jak już wyżej wskazano nie przedstawił innych dowodów – fotografii obrazujących sporne drzewa w późniejszym okresie niż 2017 r. Wskazać także należy, że biegły w opinii ocenił, że wszystkie przedmiotowe drzewa zachowają żywotność, chociaż odtworzenie korony będzie bardzo trudne. Powyższe pozwoliło na zastosowanie art. 88 ust. 4 i 5 u.o.p.

Zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie również zakwalifikowały wyżej wspomniane żywotniki jako drzewa – charakterystyka pnia roślin oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), gdzie żywotnik zachodni został zakwalifikowany jako drzewo, przemawiają za tym, by rośliny te uznać za drzewa w rozumieniu art. 5 pkt 26a u.o.p.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 10 § 1 i 79 § 1 i 2 k.p.a. Stosownie do art. 79 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2). Podkreślenia wymaga jednak, iż chodzi tu wyłącznie o takie spośród czynności, które przeprowadza bezpośrednio organ administracji. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że wynikający z art. 79 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania przez biegłego oględzin koniecznych do sporządzenia opinii (por. np. wyroki NSA z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 561/16 i z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK [...], publ. CBOSA.).

W ocenie Sądu, także trafnie Kolegium stwierdziło, że w sprawie tej nie zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzania skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew, będących przedmiotem niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a., wyjaśnić należy, że względu na zakres regulacji zamieszczonej w ustawie o ochronie przyrody w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy działu IVA k.p.a. Przepisy ustawy o ochronie przyrody mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. Lex specialis oznacza normę bardziej szczegółową, lex generalis-bardziej ogólną w odniesieniu do pewnej wspólnej kategorii spraw, sytuacji czy grupy adresatów. Przyjmuje się, że norma bardziej szczegółowo regulująca daną materię spraw lub węziej, określająca grupę osób, do której jest skierowana, powinna uchylać normę regulującą tę samą materię w sposób bardziej ogólny lub w szerszy sposób identyfikującą swoich adresatów (Wielka encyklopedia prawa. Teoria i filozofia prawa. Tom VII. Redaktor Naczelny prof. B.Hołyst, redaktorzy naukowi tomu VII; prof. A.Bator, prof. J.Zajadło, prof. M. Zirk-Sadowski). Mając na uwadze powyższe reguły interpretacyjne przyjęte w teorii prawa to zdaniem Sądu, przepisy ustawy o ochronie przyrody w zakresie ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej są regulacją bardziej specjalistyczną, szczegółową, bardziej precyzyjniej oddającą intencje prawodawcy w tym zakresie niż ogólne przepisy k.p.a. Porównanie tych przepisów z uregulowaniami zawartymi w k.p.a. wykazuje, że zakres normowania w przepisach odrębnych nie pokrywa się z zakresem normowania w przepisach IVa działu. Odmienne uregulowania w zakresie złagodzenia sankcji nałożonej za zniszczenie lub wycięcie drzew w zależności od podmiotu, który dokonał takiego nielegalnego usunięcia/zniszczenia nie oznacza braku przepisu prawa. Powołując się na Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego (A.Wróbel, M.Jaśkowska, M.Wilbrandt-Gotowicz, wyd. WK 2018) oznacza to że, gdy zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, odnośny przepis działu IVa nie ma zastosowania. (....) Przepisy odrębne nie mogą zatem w tych przypadkach być uzupełniane ani modyfikowane odnośnymi regulacjami działu IVa. W przypadku gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują zagadnienia uregulowanego w § 2, przepisy działu IVa stosuje się wprost w oznaczonym zakresie.

Podkreślić należy, że ustawodawca wprost w przepisach art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. wskazał, iż w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Skoro zaś w art. 89 ust. 7 u.o.p. ustawodawca wymienił przypadek, gdy odstępuje się od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (stan wyższej konieczności) to brak jest podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów ogólnych.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. W sprawie nie występują wątpliwości, które wymagały podjęcia czynności procesowych poza oględzinami oraz dopuszczeniem ekspertyzy dendrologicznej. W uzasadnieniach decyzji organy obu instancji odniosły się do dokonanych ustaleń, a także oceniły dowody znajdujące się w aktach sprawy.

Stosownie zatem do art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. organ zobligowany był do wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew.

Odnośnie wysokości wymierzonej kary pieniężnej za usunięcie drzewa należy wskazać, że z art. 89 ust. 1 u.o.p. wynika reguła, że karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3. 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa. W rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za zniszczenie 3 drzew z uwzględnieniem stawek opłat wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów.

Reasumując, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, które odpowiada zasadom wynikającym z dyspozycji przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i na podstawie kompletnego materiału dowodowego zebranego w toku tego postępowania ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym w sposób niewątpliwy okoliczności o kluczowym znaczeniu dla zastosowania ustawy, co dawało podstawy do obciążenia skarżącego karą administracyjną. Ponadto Kolegium, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a., wskazało podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.