Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 92/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 okt 4, art 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie skierowania wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej I. stwierdza, że Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej do rozpatrzenia wniosku M. S. o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła M. K. do odpowiedzialności karnej;


UZASADNIENIE

Pismem z [...] marca 2019 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie przez Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej postępowania w sprawie skierowania do Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych Sejmu wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K. pełniącego funkcję Marszałka Sejmu [...] kadencji.

Skarżący w złożonej skardze zarzucił Marszałkowi Sejmu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1 - 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu poprzez brak niezwłocznego przekazania Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych Sejmu (dalej: Komisja) wniosku z [...] czerwca 2018 r. w sytuacji, gdy wniosek ten spełniał wymogi formalne wskazane w przepisie art. 7b ust. 3 - 4 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2018, poz. 1799), dalej: u.w.m.p.i.s., co oznacza, że intencjonalne działanie Marszałka Sejmu zmierzające do utrudnienia pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej, polegające na nieprzekazywaniu wniosku ww. Komisji, jest nieuzasadnione, a w konsekwencji postępowanie w tym zakresie prowadzone przez Marszalka Sejmu jest przewlekłe.

Skarżący wyjaśnił, że konsekwencją ww. naruszenia pozostaje naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 6 w zw. z art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), dalej: EKPCz, polegające na jego niezastosowaniu poprzez brak niezwłocznego przekazania Komisji Sejmu wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła, co umożliwiłoby skarżącemu poszukiwanie ochrony prawnej w postępowaniu karnym dotyczącym przekroczenia uprawnień przez Marszałka Sejmu w związku z bezpodstawnym wykluczeniem skarżącego z [...]. posiedzenia Sejmu [...] grudnia 2016 r., a w konsekwencji naruszeniem prawa skarżącego do wypowiedzi oraz wyrażania przez niego opinii w sytuacji, gdy ww. wniosek spełnia wymogi formalne wskazane w przepisie art. 7b ust. 3 - 4 u.w.m.p.i.s., wobec czego brak jest okoliczności wyłączających możliwość niezwłocznego przekazania przez Marszałka Sejmu wniosku; 2) art. 13 w zw. z art. 10 EKPCz polegające na jego niezastosowaniu poprzez brak niezwłocznego przekazania Komisji Sejmu wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła, a w konsekwencji pozbawienie skarżącego możliwości poszukiwania w postępowaniu karnym środka ochrony prawnej w związku z bezpodstawnym wykluczeniem go z posiedzenia Sejmu (a więc naruszeniem jego prawa do swobodnego wypowiadania się oraz wyrażania opinii uregulowanego w art. 10 EKPCz), podczas gdy wniosek spełniał wymogi formalne, a więc brak jest okoliczności wyłączających możliwość niezwłocznego przekazania przez Marszalka Sejmu tego wniosku Komisji, co każe uznać, że ze względu na postawę Marszalka Sejmu skarżący pozbawiony jest możliwości poszukiwania środka ochrony prawnej w postępowaniu karnym w związku z naruszeniem praw przysługujących mu na podstawie przepisów EKPCz.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Marszalek Sejmu, w związku z nieuzasadnionym brakiem przekazania Komisji Sejmu wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania we wskazanym powyżej zakresie, przy czym przewlekłe prowadzenie ww. postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie Marszałka Sejmu do niezwłocznego skierowania wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K. do organu właściwego do jego rozpatrzenia, tj. Komisji.

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący wyjaśnił, że przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] toczy się postępowanie karne przeciwko posłowi M.K. (sygn. akt [...]), zainicjowane subsydiarnym aktem oskarżenia pokrzywdzonego M. S.. Poseł M. K. oskarżony został o to, że [...] grudnia 2016 r., sprawując funkcję Marszałka Sejmu [...] kadencji i przewodnicząc obradom Sejmu w trakcie [...]. Posiedzenia Sejmu, w Sali Plenarnej Sejmu przekroczył swoje uprawnienia wynikające z art. 175 ust. 3 - 5 uchwały z dnia 30 lipca 1992 r. Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2012 r. poz. 32 ze zm.) poprzez bezpodstawne wykluczenie posła M.S. z tego posiedzenia oraz z naruszeniem przewidzianej w tych przepisach procedury, czym działał na szkodę interesu prywatnego M. S. i szkodę interesu publicznego w związku z uniemożliwieniem mu wykonywania praw posła na Sejm oraz realizacji prawa swobody wypowiedzi, to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k. Postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] września 2018 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Karny Odwoławczy z [...] października 2018 r. sygn. akt [...] z uwagi na treść art. 22 § 1 k.p.k. Wobec tego, że w roli oskarżonego występuje osoba korzystająca z immunitetu poselskiego, zgodnie z art. 13 k.p.k. skarżący jako oskarżyciel subsydiarny był zobowiązany wystąpić o wyrażenie zgody na pociągnięcie oskarżonego do odpowiedzialności karnej, co skarżący dopełnił składając do Marszałka Sejmu wniosek z [...] czerwca 2018 r.

W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z [...] lipca 2018 r. A.K. jako Szef Kancelarii Sejmu, działając z upoważnienia Marszałka Sejmu, zwróciła się o przesłanie wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K. za pośrednictwem Prokuratora Generalnego, zgodnie z wymogiem określonym w art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. W treści ww. pisma wskazano, że u.w.m.p.i.s. nie rozróżnia podmiotów, które są uprawnione i obowiązane do składania wniosków o uchylenie immunitetu posła lub senatora, zatem niezależnie, czy taki wniosek składa oskarżyciel publiczny, czy oskarżyciel subsydiarny, powinny one zostać skierowane do Marszalka Sejmu za pośrednictwem Prokuratora Generalnego.

Kierując się powyższym stanowiskiem, skarżący przy piśmie z [...] sierpnia 2018 r. wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K. skierował do Marszałka Sejmu za pośrednictwem Prokuratora Generalnego. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] Dyrektor Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej zwrócił skarżącemu złożony wniosek, stwierdzając brak podstaw prawnych do jego przekazania Marszałkowi Sejmu przez Prokuratora Generalnego. Pogląd ten został uzasadniony stanowiskiem Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej (pismo z [...] grudnia 2017 r. znak: [...]), zgodnie z którym oskarżycielowi subsydiarnemu, na podstawie stosowanego per analogiam art. 7b ust. 2 u.w.m.p.i.s., przy zachowaniu wymogów formalnych określonych w art. 7b ust. 3 i 4 u.w.m.p.i.s., przysługuje uprawnienie do skierowania wniosku o uchylenie immunitetu parlamentarnego bezpośrednio do marszałka właściwej izby parlamentu.

W nawiązaniu do zapatrywania prawnego zawartego w piśmie [...] sierpnia 2018 r. skarżący skierowanym do Marszałka Sejmu pismem z [...] września 2018 r. zwrócił się z ponownym wnioskiem o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K..

Odpowiadając na ten wniosek, A. K. jako Szef Kancelarii Sejmu, działając z upoważnienia Marszałka Sejmu, w piśmie z [...] listopada 2018 r. ponownie zwróciła się o przesłanie wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K. za pośrednictwem Prokuratora Generalnego, zgodnie z wymogiem określonym w art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. Swoje stanowisko odnośnie do zastosowania wskazanego trybu złożenia wniosku uzasadniła opinią nr [...] przyjętą przez Komisję na posiedzeniu przeprowadzonym [...] lipca 2018 r.

Wniesioną skargę skarżący poprzedził ponagleniem z [...] grudnia 2018 r. wniesionym do Marszałka Sejmu w trybie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na ponaglenie działający z upoważnienia Marszałka Sejmu Szef Kancelarii Sejmu przesłał skarżącemu opinię prawną Biura Analiz Sejmowych z [...] stycznia 2018 r. znak: [...], z której wynika, że postępowanie prowadzone przez Marszałka Sejmu dotyczące przekazania Komisji wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła nie może być traktowane jak postępowanie administracyjne, a w konsekwencji ww. ponaglenie zostało złożone przez skarżącego bezpodstawnie. Wskazano w nim również, że z uwagi na brak sanowania wady formalnej wniosku skarżącego Marszałek Sejmu miał obowiązek pozostawić wniosek bez biegu, wobec czego nie może być mowy o zaistnieniu przewlekłości postępowania, czy o pozornych lub zbędnych działaniach Marszałka Sejmu, mających w istocie na celu wyłącznie przedłużenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Sejmu wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia - art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., a w przypadku niepodzielenia tego stanowiska, o jej oddalenie jako bezpodstawnej, albowiem działania Marszałka Sejmu były konieczne i podyktowane przepisami prawa, a także w pełni uzasadnione.

Postanowieniem z 10 lipca 2019 r. sygn. IV SAB/Wa 464/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S.. Sąd I instancji wskazał, że analiza treści skargi doprowadza do konstatacji, iż przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego, zaś Marszałek Sejmu nie jest organem administracji publicznej. Czynności Marszałka nie następują w żadnej z prawnych form działania administracji, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., dlatego też skarga na te czynności (zaniechania) nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zarówno na podstawie art. 3 p.p.s.a., jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych.

W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej M. S. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 2760/19 uchylił zaskarżone postanowienie z 10 lipca 2019 r., przyjmując że złożona przez skarżącego skarga była dopuszczalna, a zatem kontrolowane postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Uzasadniając swoje stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że nawet jeśli przepisy nie nadają organowi władzy publicznej przymiotu organu administracji publicznej, to często specyfika (przedmiot) załatwianych spraw może wskazywać, iż w istocie rzeczy w danym przypadku mówimy o wykonywaniu administracji publicznej. W sprawie decydująca była odpowiedź na pytanie, czy działalność Marszałka Sejmu we wstępnej fazie postępowania parlamentarnego, tj. przed skierowaniem wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej przez Marszałka Sejmu do Komisji, wyraża się w akcie lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Aby tak było, oparte na przepisach prawa formy działania Marszałka Sejmu w sprawach indywidualnych powinny mieć charakter jednostronny, władczy i publicznoprawny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie budzi jego wątpliwości, iż przewidziane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. pojęcie "przepisów prawa" nie oznacza wyłącznie przepisów prawa administracyjnego. Wymieniona regulacja nie wprowadza żadnych kwalifikatorów niezbędnych do odczytania znaczenia tego pojęcia, zaś każda zawężająca interpretacja może prowadzić do wyjęcia danego aktu lub czynności poza zakres właściwości sądów administracyjnych. Pojęcie ‘przepisów prawa" oznaczać więc może regulacje znajdujące się w innych niż k.p.a. aktach prawnych, w tym w u.w.m.p.i.s., istotne jednak jest, by przewidziane nimi formy działania ukierunkowane były na wykonywanie administracji. Zakwalifikowanie zachowania organu do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wymaga stwierdzenia, że będący jego podstawą przepis zawiera nakaz określonego działania, niemającego w zasadzie ustalonej formy. Podjęcie tak rozumianej czynności nie wymaga autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia bądź obowiązku. Czynność taka dotyczy normy istniejącej i tylko wtedy można przyjąć, że odnosi się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdy bez tej czynności nie dochodzi do ich urzeczywistnienia. Podjęcie czynności wpływa na sytuację prawną podmiotu bądź przez to, że sytuację tę wyznacza, bądź przez to, iż wywołuje określony skutek prawny, jaki obowiązujące prawo wiąże z czynnością. W tym kontekście, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, miał rację skarżący, że przekazanie przez Marszałka Sejmu wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej organowi właściwemu wyczerpuje znamiona czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wynika z przepisów u.w.m.p.i.s., uregulowano w nich precyzyjnie zachowania Marszałka Sejmu w odniesieniu do takiego wniosku. I tak, po sprawdzeniu jego kompletności Marszałek Sejmu zobowiązany jest każdorazowo skierować go do Komisji, względnie pozostawić bez rozpoznania w sytuacji, gdy mimo wezwania, wniosek nie został poprawiony i uzupełniony. Tak wykreowane zachowanie Marszałka Sejmu w sposób wiążący wpływa więc na sytuację prawną skarżącego, uzależnione jest od niego bowiem kontynuowanie zagwarantowanej przez ustawodawcę procedury. Za wadliwy w takiej sytuacji uznać należało prezentowany przez Sąd I instancji pogląd, że Marszałek Sejmu nie podejmuje w odniesieniu do wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej żadnych działań o charakterze administrującym. A skoro tak, to za dopuszczalną uznać należało w sprawie kontrolę sądowoadministracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie zobowiązany uwzględnić powyższe wyjaśnienia i w oparciu o nie ocenić, czy Marszałkowi Sejmu można przypisać przewlekłość w postępowaniu z wnioskiem skarżącego o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez wykładnię prawa należy zasadniczo rozumieć wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy zostało uznane za błędne. Wiążące wyjaśnienie treści przepisów prawa materialnego i prawa procesowego oraz sposobu ich stosowania w danej sprawie jest istotą instrumentu prawnego, o którym mowa w art. 190 p.p.s.a. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie przyjmuje, że nie może formułować nowych ocen prawnych, które, uwzględniając treść oraz zakres wyjaśnień zamieszczonych w postanowieniu NSA z 17 stycznia 2020 r., w inny sposób od ujawnionego w tym orzeczeniu określałyby dopuszczalność złożonej przez skarżącego skargi.

Ocena wskazująca na to, że zachowanie Marszałka Sejmu we wstępnej fazie postępowania parlamentarnego, tj. w toku wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej przez Marszałka Sejmu, ma związek z podejmowaniem przez tenże organ aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stwarza podstawę do uznania, iż przewlekłe działanie Marszałka Sejmu na tym etapie postępowania, gdy badana jest formalna poprawność złożonego wniosku, może stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jako że art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. tę formę zaniechania lub wadliwego wykonywania działalności administracji publicznej obejmuje kontrolą sądu administracyjnego. Tenże wniosek odwołujący się do uzasadnienia postanowienia z [...] stycznia 2020 r. stwarza jednocześnie podstawę, by uznać, że szerszej analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kontekście zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska nie wymaga ta argumentacja skargi, która błędnie wskazuje, że złożenie do Marszałka Sejmu wniosku ma inicjować sprawę indywidualną załatwianą w formie decyzji administracyjnej (art. 104 k.p.a.).

Przyjmując, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił z ponagleniem (pismo z [...] grudnia 2018 r.), co jest warunkiem złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., a jednocześnie możliwe jest uczynienie przedmiotem skargi na przewlekłość działania (zaniechania) Marszałka Sejmu, do którego został złożony wniosek o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący skutecznie wniósł skargę, co pozwoliło Sądowi poddać merytorycznej ocenie sprawność spornego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z [...] czerwca 2018 r., ponowionego wnioskiem z [...] września 2018 r.

Oceniając, czy doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego definiują "przewlekłość postępowania" jako stan, w którym "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wydaje się, że definicja ta odpowiada znaczeniu, jakie w ogólnym (powszechnym) języku polskim przypisuje się wyrażeniu "przewlekły", które zasadniczo jest odnoszone do czegoś trwającego długo, ciągnącego się, rozwlekłego, długotrwałego, czy też powolnego (por. Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. 2, Warszawa 1998, s. 1020). Uznanie postępowania parlamentarnego prowadzonego przed Marszałkiem Sejmu po złożeniu wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła za postępowanie nienormowane przepisami k.p.a., w sytuacji opisanego podobieństwa, w ocenie Sądu, nie stanowi z tego względu przeszkody, by wskazany powyżej sens przewlekłości odnosić do działania (zaniechania) Marszałka Sejmu i na tej podstawie ocenić, czy zainicjowane wnioskiem skarżącego postępowanie było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Wymaga przypomnienia, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym konkretyzującym stan przewlekłości jednolicie uznaje się, że postępowaniem przewlekłym pozostaje postępowanie, w którym organ nie podejmuje koniecznych działań, ewentualnie je podejmuje, niemniej działa w sposób nieskuteczny, co sprawia, że sprawa, która mogłaby zostać załatwiona w terminie wcześniejszym, w terminie tym pozostawała nierozstrzygnięta. Działanie niesprawne obejmuje przypadki dokonywania przez organ czynności w ten sposób, że występują pomiędzy nimi nieusprawiedliwione okresy przerw, które w wyniku ich zsumowania prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia ekonomiki wydłużenia czasu trwania danego postępowania. Niesprawność odnosić należy również do podejmowania czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. I OSK 2835/19).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów. Poddając ocenie zaskarżone działanie Marszałka Sejmu, Sąd nie znajduje bowiem podstaw, by podważyć stanowisko skarżącego w zakresie, w jakim wskazuje ono, iż Marszałek Sejmu w kontrolowanej sprawie uchybił zasadzie sprawności, albowiem swoim wadliwym działaniem doprowadził do tego, że żądanie skarżącego nie zostało przez Marszałka Sejmu niezwłocznie (w terminie niezbędnym do załatwienia sprawy) rozpatrzone w sposób pozwalający wiążąco przesądzić, czy doszło do skutecznego zainicjowania postępowania parlamentarnego w przedmiocie uchylenia immunitetu czy też stosowna procedura uruchomiona wadliwym wnioskiem zakończyła swój bieg. Należy przypomnieć, że procedura uchylenia immunitetu poselskiego przewiduje, iż rozpoczyna to postępowanie skierowany do Marszałka Sejmu wniosek (art. 7c ust. 1 u.w.m.p.i.s.). Może on pochodzić od oskarżyciela publicznego bądź oskarżyciela prywatnego (art. 7b ust. 1 i 2 u.w.m.p.i.s.). Jeżeli wniosek nie spełnia wymogów formalnych, o których mowa w art. 7b ust. 3 lub 4, Marszałek Sejmu wzywa wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni, wskazując niezbędny zakres poprawienia lub uzupełnienia. W przypadku niepoprawienia lub nieuzupełnienia wniosku we wskazanym terminie i zakresie Marszałek Sejmu postanawia o pozostawieniu wniosku bez biegu (art. 7c ust. 1a u.w.m.p.i.s.). Jeżeli wniosek spełnia wymogi formalne, o których mowa w art. 7b ust. 3 i 4, Marszałek Sejmu kieruje go do Komisji, zawiadamiając jednocześnie posła o treści wniosku (art. 7c ust. 1b u.w.m.p.i.s. i art. 133 Regulaminu Sejmu).

Na tle przywołanej regulacji, mimo lakoniczności części przepisów rozdziału 2 ustawy, czytelne pozostaje, że rola wyznaczona przez ustawodawcę Marszałkowi Sejmu wykracza poza techniczno-organizacyjny charakter uprawnienia do przyjęcia wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła i jego przekazania Komisji. Badanie wniosku w zakresie określonym w art. 7c ust. 1a u.w.m.p.i.s. połączone z upoważnieniem do wezwania wnioskodawcy do poprawienia lub uzupełnienia wniosku, a w konsekwencji postanowienia o pozostawieniu wniosku bez biegu, co oznacza definitywne zamknięcie drogi do rozpatrzenia wniosku o uchylenie immunitetu, determinuje uznanie, że sprawowana przez Marszałka Sejmu kontrola wniosku wiążąco kształtuje sytuację prawną wnioskodawcy. Powinna zatem być wykonywana w taki sposób, aby nie można było jej przypisać przewlekłości, gdyż wnioskodawca powinien bez nieuzasadnionej zwłoki dowiedzieć się, czy jego wniosek pozostaje dopuszczalny, a przez to może stać się przedmiotem rozpatrzenia przez Komisję i po uchwaleniu sprawozdania wraz z propozycją przyjęcia lub odrzucenia może względem niego wypowiedzieć się Sejm. Jakkolwiek nie powinno się podważać celów, dla których ustanowiony został immunitet formalny posła, to prawo do sądu rozważane również przez pryzmat powołanych przez skarżącego przepisów EKPCz powinno zostać poddane tylko koniecznym ograniczeniom. Stosownie do art. 13 k.p.k., uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. W sytuacji zatem, gdy to do Sejmu należy decyzja o wyrażeniu bądź nie zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej, procedura uchylenia immunitetu, gdy oskarżyciel wystąpił ze stosownym wnioskiem, powinna zostać tak zorganizowana, aby wniosek ten został przekazany Sejmowi bez zbędnej zwłoki i nie dochodziło w toku jego wstępnej kontroli do arbitralnych rozstrzygnięć. W przepisach u.w.m.p.i.s. oraz w Regulaminie Sejmu nie zostało doprecyzowane, w jakim terminie Marszałek Sejmu powinien wypowiedzieć się odnośnie do skierowanego do niego wniosku podlegającego kontroli wstępnej, co nakazuje, zdaniem Sądu, punkt ciężkości badania ewentualnej przewlekłości procedury przesunąć w kierunku stwierdzenia nie tyle tego, czy doszło w sprawie do znacznej zwłoki, ile czy podjęte przez Marszałka Sejmu czynności zasadniczo koncentrowały się na merytorycznym załatwieniu sprawy i wpisywały się w określoną w u.w.m.p.i.s. procedurę badania wniosku.

W świetle art. 7c ust. 1a i 1b u.w.m.p.i.s. Marszałek Sejmu nie dysponuje swobodą działania w toku dokonywanej kontroli wstępnej wniosku, albowiem, kierując się stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z 17 stycznia 2020 r., organ ten powinien bądź podjąć czynność polegającą na skierowaniu wniosku do Komisji, albo postanowić o pozostawieniu wniosku bez biegu, co w sytuacji, gdy zostanie temu postanowieniu nadana forma pisemna i zostanie ono doręczone wnioskodawcy, będzie pozwalało traktować to rozstrzygnięcie jako akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W kontrolowanym postępowaniu, wbrew oczekiwaniom skarżącego, Marszałek Sejmu nie przekazał wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K. (pełniącego jednocześnie funkcję Marszałka Sejmu) do Komisji, nie pozostawił również złożonego przez skarżącego wniosku bez biegu, w czym wyraża się zasadnicza wadliwość działania organu niepozwalająca skarżącemu na jej zaskarżenie i poddanie kontroli sądu administracyjnego. Skierowane do skarżącego w imieniu Marszałka Sejmu przez Szefa Kancelarii Sejmu pismo z [...] lipca 2018 r., pomimo że wskazywało niewłaściwy tryb złożenia wniosku z [...] czerwca 2018 r. (niezłożenie go za pośrednictwem Prokuratora Generalnego) oraz braki formalne go obciążające (brak wskazania podstawy prawnej wniosku), nie odwoływało się do trybu uzupełnienia wniosku przewidzianego w art. 7c ust. 1a u.w.m.p.i.s., chociaż zostało w nim jednocześnie sformułowane zobowiązanie do przesłania przez skarżącego "poprawionego wniosku", który pozwolić miałby Marszałkowi Sejmu na "zastosowanie odpowiedniego trybu postępowania z wnioskiem i skierowania go do właściwej komisji sejmowej w celu rozpatrzenia".

Zasadnicze wątpliwości Sądu budzi charakter tego pisma, albowiem zamieszczona w nim treść nie pozwalała skarżącemu na jednoznaczną ocenę tego, czy ma ono charakter informacyjny, a zatem wyłącznie wyjaśniający znaczenie nadawane przez Marszałka Sejmu art. 7b ust. 1 i 2 u.w.m.p.i.s., czy też stanowiło formę rozstrzygnięcia. Analogiczną ocenę wyrazić należy również względem skierowanego do skarżącego pisma z [...] listopada 2018 r., w którym Szef Kancelarii Sejmu, odpowiadając na ponowny wniosek skarżącego o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K., w sposób całkowicie nieczytelny odniósł się do kwestii prawnej możliwości (dopuszczalności) złożenia wniosku za pośrednictwem Prokuratora Generalnego, jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniosek ten miałby zostać złożony, przekazanym Marszałkowi Sejmu do wiadomości pismem z [...] sierpnia 2018 r. sprzeciwił się przyjmowanej przez Marszałka Sejmu wykładni art. 7b ust. 1 i 2 u.w.m.p.i.s. zakładającej jego udział w zainicjowanej przez skarżącego procedurze. Takie podejście Marszałka Sejmu nie bez racji skarżący uznał za postawienie go w sytuacji "patowej" (s. 14 skargi), przez co musi być ona wzięta przez Sąd pod uwagę przy ocenie przewlekłości zaskarżonego postępowania, jeżeli kontrolą sądu administracyjnego w sytuacji wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania powinna zostać objęta ocena, czy organ nie sprowadził swoich działań do czynności pozornych, a więc nie doprowadził do tego, że żądanie danego podmiotu, odnośnie do którego powinien wypowiedzieć się organ, nie zostało załatwione, a przez to pozostało niejako w "stanie zawieszenia".

Przepisy u.w.m.p.i.s. nie regulują expressis verbis sposobu postępowania przez Marszałka Sejmu z wnioskiem złożonym z pominięciem Prokuratora Generalnego, tj. naruszającego art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. W ocenie Sądu, racjonalnie interpretowany art. 7c ust. 1a w zw. z art. 7b ust. 4 u.w.m.p.s. powinien być rozumiany tym niemniej w sposób zakładający, że pojęciu "oznaczenia wnioskodawcy" powinno się nadać szerokie funkcjonalne znaczenie obejmujące nie tylko dane identyfikujące osobę składającą wniosek, ale również określające, w roli jakiego oskarżyciela osoba ta występuje. Prawidłowe oznaczenie wnioskodawcy ma miejsce zatem wyłącznie wówczas, gdy zachodzi podmiotowa dopuszczalność wniosku w zakresie opisanym w art. 7b ust. 1 i 2 u.w.m.p.i.s., gdyż to, czy złożył go uprawniony oskarżyciel przesądza o tym, czy wniosek spełnia podstawowy warunek jego prawidłowości. Powyższe powoduje, że złożenie wniosku przez oskarżyciela subsydiarnego o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła przy zastosowaniu trybu określonego w art. 7b ust. 2 u.w.m.p.i.s. (pomijającym udział Prokuratora Generalnego) jest wadą wniosku, o której mowa w art. 7b ust. 4 pkt 1 u.w.m.p.i.s. W takim przypadku procedurę jej usunięcia w konsekwencji normuje art. 7c ust. 1a u.w.m.p.i.s. stwierdzający, że procedurę tę kończy postanowienie o pozostawieniu wniosku bez biegu, jeżeli wniosek ten nie został sanowany.

Wyprowadzenie z kolei przeciwnego wniosku przyjmującego, że nie ma żadnej podstawy prawnej w ustawie do wzywania wnioskodawcy do zastosowania trybu złożenia wniosku w sposób określony w art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. każe uznać, iż wniosek złożony nie za pośrednictwem Prokuratora Generalnego powinien być traktowany jako bezskuteczny, co powinno skutkować zwróceniem go przez Marszałka Sejmu wnioskodawcy wraz z poinformowaniem o powodach takiej decyzji.

Każde z tych działań, jeżeli zostałoby bezzwłocznie podjęte przez Marszałka Sejmu po wystąpieniu przez skarżącego z wadliwym wnioskiem, skutkowałaby wydaniem przez Marszałka Sejmu aktu formalnie kończącego procedurę wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła. Skutek procesowy wydania tego aktu - z perspektywy skarżącego – wyrażałby się w formalnej możliwości poddania go kontroli sądowej w celu zweryfikowania jego legalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z perspektywy oceny obowiązku ciążącego na Marszałku Sejmu, co kluczowe ze względu na przedmiot rozpatrywanej przez Sąd sprawy – wyrażałby się z kolei w przeszkodzie do stawiania Marszałkowi Sejmu zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie. Niesprawne i nieskuteczne działanie Marszałka Sejmu, którego wyrazem było wezwanie skarżącego w pismach z [...] lipca i [...] listopada 2018 r. do "poprawienia wniosku" zgodnie z zamieszczonym pouczeniem, czego skarżący nie mógł spełnić z uwagi wiążące go stanowisko Prokuratora Generalnego, czyni w tych warunkach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania uzasadnioną (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Tę ocenę paradoksalnie wzmacnia treść przekazanej skarżącemu przez Marszałka Sejmu opinii prawnej Biura Analiz Sejmowych z [...] stycznia 2018 r. znak: [...]. Abstrahując od kwestii niezasadnego pominięcia w niej dyspozycji art. 53 § 2b p.p.s.a. jako podstawy wystąpienia przez skarżącego z ponagleniem, wskazuje się w niej bowiem wyraźnie, że naruszenie przez skarżącego art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. uzasadniało wezwanie wnioskodawcy w terminie 14 dni do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 7c ust. 1b u.w.m.p.i.s., a wobec braku sanowania wady wniosku przez skarżącego Marszałek Sejmu miał obowiązek pozostawić wniosek bez biegu (s. 7 opinii). Nie powinno jednakże budzić wątpliwości, że ten tryb procedowania wniosku skarżącego, pomimo wykazania przez Biuro Analiz Sejmowych jego normatywnej poprawności na gruncie u.w.m.p.i.s., nie został przez Marszałka Sejmu w sprawie konsekwentnie zastosowany. Obu pism z [...] lipca i [...] listopada 2018 r. w żadnej mierze nie da się bowiem postrzegać jako potwierdzenia realizacji opisanych czynności – skarżący nie został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni, sama procedura nie skończyła się również doręczeniem skarżącemu pisma (aktu) pozostawiającego jego wniosek bez dalszego biegu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu zapewnienie stronie postępowania ochrony prawnej poprzez przesądzenie, czy organ dopuścił się zarzucanej mu wadliwości, jak również ewentualnie doprowadzenie do załatwienia sprawy w drodze wydania aktu lub dokonania wymaganej czynności. Innymi słowy, skorzystanie z tego środka prawnego w intencji ustawodawcy powinno zmierzać do usunięcia stanu prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Stąd też uwzględniając skargę, sąd nie rozstrzyga kwestii merytorycznych (materialnoprawnych) i nie określa, w jaki sposób powinna zostać rozpatrzona sprawa w toku postępowania, które organ prowadzi przewlekle. Oznacza to tym samym, że sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności o określonej treści (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 811/15; wyrok NSA z 28 lipca 2016 r. sygn. I OSK 211/11).

Kierując się powyższym wnioskiem, Sąd nie mógł uwzględnić żądania skargi w zakresie, w jakim skarżący wniósł w niej o zobowiązanie Marszałka Sejmu do niezwłocznego skierowania wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K. do organu właściwego do jego rozpatrzenia, tj. Komisji. Gdyby Sąd uwzględnił tak sformułowane żądanie, w istocie orzekłby o spornym uprawnieniu skarżącego, naruszając kompetencję przynależną Marszałkowi Sejmu w zakresie określonym w art. 7c ust. 1b u.w.m.p.i.s. Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest wskazanie organowi sposobu rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach określonego podmiotu (strony), wobec czego to, czy faktycznie, jak przyjmuje skarżący, jego wniosek z uwagi na to, że nie obarczały go żadne braki, powinien był zostać przekazany do Komisji, pozostaje poza zakresem analizy dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie.

Mieć na uwadze trzeba, że instytucja subsydiarnego aktu oskarżenia stanowi wyjątek od przyjętej w polskiej procedurze karnej zasady, zgodnie z którą organami powołanymi do ścigania przestępstw publicznoskargowych są organy prowadzące postępowanie przygotowawcze. Instytucja subsydiarnego aktu oskarżenia, jak się przyjmuje, daje pokrzywdzonemu prawną możliwość reprezentowania swojego “interesu prywatnego" w sprawach ściganych z oskarżenia publicznego, o ile zaistnieją przewidziane przepisami przesłanki (por. wyrok TK z 2 kwietnia 2001 r. sygn. SK 10/00, OTK 2001/3/52). Niewątpliwie rozważenia wymaga w tym kontekście, czy charakter działania oskarżyciela subsydiarnego w postępowaniu karnym powinien determinować poddanie złożonego przez tego oskarżyciela wniosku o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła pod tryb przewidziany w art. 7b ust. 1 lub 2 u.w.m.p.i.s. To zagadnienie mógłby merytorycznie przesądzić jednakże wyłącznie sąd administracyjny, gdyby został poddany jego kontroli akt wydany przez Marszałka Sejmu prowadzący w zakresie wywieranych przez niego skutków prawnych do odstąpienia przez Marszałka od przekazania wniosku do Komisji (art. 7c ust. 1b u.w.m.p.i.s.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela ten kierunek wykładni nadawanej art. 149 § 1a p.p.s.a., który rażące naruszenie prawa w rozumieniu powyższego przepisu odnosi do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z 25 lutego 2020 r. sygn. I OSK 4321/18; wyrok NSA z 18 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 1557/18; wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. II OSK 272/18; wyrok NSA z 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 381/18). Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 1831/17).

W niniejszej sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja nie zaistniała. O ile bowiem nie da się zaprzeczyć, że Marszałek Sejmu, rozpatrując w sposób niesprawny wniosek skarżącego, doprowadził do sytuacji, w której jego żądanie nie zostało w terminie uzasadnionym przedmiotem i treścią wniosku oraz sposobem jego złożenia załatwione na podstawie art. 7c ust. 1a-1b u.w.m.p.i.s., o tyle nie da się stwierdzić, że działanie takie stanowiło przykład rażącego odstąpienia przez Marszałka Sejmu jako podmiotu zobowiązanego od wykonania ustawowych obowiązków i było pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Organ nie wykazał się całkowitą biernością, uwzględniając, że oba wnioski skarżącego stały się przedmiotem odrębnych ocen Marszałka Sejmu. Być może obie udzielone odpowiedzi (w pismach z [...] lipca oraz [...] listopada 2018 r.) nie zostały skarżącemu doręczone niezwłocznie (okres dwumiesięczny i trzymiesięczny), niemniej wskazane terminy nie cechowały się znaczną zwłoką, jeżeli się zważy, że każdy z wniosków, jak wynika z akt sprawy, został przekazany do Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu celem zaopiniowania (opinie z [...] czerwca 2018 r. znak: [...] oraz z [...] września 2018 r. znak: [...]). W związku ze złożonym ponagleniem pismem z [...] grudnia 2018 r. Marszałek Sejmu odniósł się do postawionego mu zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Niewątpliwie stanowisko wyrażone w przekazanej skarżącemu opinii prawnej z [...]stycznia 2019 r. znak: [...] Sąd musi postrzegać jako błędne, niemniej odniesienie się przez Marszałka Sejmu do postawionego mu zarzutu świadczyło, że organ nie zignorował działania podjętego przez skarżącego, a przez to nie można mu przypisać lekceważącego podejścia do sprawy, z którą skarżący jako poseł wystąpił.

Jakkolwiek skarżący trafnie uznał kontrolowane postępowanie za prowadzone przewlekle, o tyle materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie wskazuje na to, by zasadnym było postawienie Marszałkowi Sejmu zarzutu działania intencjonalnego zmierzającego do utrudnienia pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska skarżącego zamieszczonego w skardze nie podziela, uwzględniając, że przyczyny skutkujące uznawaniem wniosku skarżącego za złożony z niezachowaniem trybu opisanego w art. 7b ust. 1 u.w.m.p.i.s. niewątpliwie miały swoje źródło w realnie istniejącym sporze interpretacyjnym odnośnie do pozycji i roli Prokuratora Generalnego w procedurze uchylenia immunitetu, wobec czego nie ma podstaw do stwierdzenia, że zachowanie Marszałka Sejmu nie pozostawało w związku z tymże sporem, ale jedynie miało sprawiać wrażenia, że organ bezstronnie dążył do rozpatrzenia wniosku. Sąd uznał, że całokształt przedstawionych powyżej ustaleń uzasadnia stwierdzenie, że w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Sejmu nie miało charakteru rażącego (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Z art. 149 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie tylko jest zobowiązany stwierdzić, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania i ocenić, czy miała ona charakter rażący, ale również powinien wypowiedzieć się odnośnie do kwestii zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. Niewątpliwie warunkiem koniecznym zastosowania dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w postaci zobowiązaniu organu do wydania w określonym przez sąd terminie aktu albo do dokonania czynności jest ustalenie, że w dacie rozpatrzenia skargi przez Sąd organ pozostawał w dalszym ciągu w stanie przewlekłości i powodowało to, że w sprawie nie doszło do wydania aktu lub dokonania czynności, co pozwalałoby traktować sprawę w świetle przepisów ją regulujących jako załatwionej. W kontrolowanej sprawie dokonane przez Sąd ustalenia każą uznać, że Marszałek Sejmu, poddając wstępnej kontroli wniosek skarżącego z [...] czerwca 2018 r., ponowiony [...] września 2018 r., nie podjął aktu, który rozstrzygałby w zakresie określonym przepisami art. 7b i art. 7c u.w.m.p.i.s. o uprawnieniu skarżącego do wystąpienia o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K.. W sytuacji równoczesnego niedokonania czynności polegającej na przekazaniu wniosku do Komisji stan ten musi być niewątpliwie postrzegany jako zasadniczo odpowiadający zastosowaniu dyspozycji art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał mieć w sprawie jednakże na uwadze tę szczególną okoliczność, która ma związek z tym, że wniosek skarżącego o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M. K. dotyczył zdarzenia mającego miejsce w trakcie [...]. Posiedzenia Sejmu [...] kadencji i został złożony w trakcie trwającej kadencji tego Sejmu. W dacie orzekania upłynęła kadencja Sejmu [...] kadencji (co nastąpiło [...] listopada 2019 r.), co każe w sprawie uwzględnić dyspozycję art. 11 ust. 4 u.w.m.p.i.s. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli po nadaniu biegu wnioskowi, o którym mowa w art. 7b ust. 1, 2 albo 5 lub w art. 10 ust. 4, a przed podjęciem przez Sejm lub Senat rozstrzygnięcia w tych sprawach, upłynie kadencja Sejmu, postępowanie w danej sprawie toczy się nadal w Sejmie lub w Senacie następnej kadencji, o ile poseł lub senator, którego wniosek dotyczy, został wybrany na tę kadencję. Sąd uwzględnił to, że objęty wnioskiem skarżącego poseł M. K., w świetle treści obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 14 października 2019 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1955), został posłem Sejmu [...] kadencji, a następnie objął mandat poselski. Tenże warunek nie jest jednakże wystarczający do przyjęcia, że postępowanie z wniosku skarżącego o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K. może się toczyć w Sejmie [...] kadencji, mając na uwadze, że w sprawie nie została spełniona przesłanka pozytywna związana ze stwierdzeniem, że wskazanemu wnioskowi został nadany bieg. Warunek, iż wnioskowi został nadany bieg pozostaje w łączności z art. 7c ust. 1a u.w.m.p.i.s., który normuje sytuację pozostawienia przez Marszałka Sejmu wniosku "bez biegu". Stwarza to podstawę, by dokonywać wykładni art. 11 ust. 4 u.w.m.p.i.s. przez pryzmat treści przyjętej w art. 7c ust. 1a, 1b i 6 u.w.m.p.i.s. Stan "po nadaniu biegu wnioskowi [...] a przed podjęciem przez Sejm [...] rozstrzygnięcia" to, zdaniem Sądu, stan procedowania wniosku następujący po przekazaniu go przez Marszałka Sejmu Komisji.

Jego niezaistnienie w kontrolowanej sprawie determinowało uznanie przez Sąd (przy posłużeniu się wnioskowaniem a contrario), że wniosek skarżącego z [...] czerwca 2018 r., ponowiony pismem z [...] września 2018 r. podlegał z mocy prawa zasadzie dyskontynuacji prac parlamentu. Zasada ta oznacza, że "wszystkie sprawy, wnioski i przedłożenia, w których nie doszło do zamknięcia prac parlamentarnych, uważa się za ostatecznie załatwione w sensie niedojścia do skutku. Nie są więc one w żadnej formie przekazywane nowemu parlamentowi" (por. L. Garlicki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, red. L. Garlicki, Warszawa 2016, uwaga 31 do art. 98). Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który przyjmuje, że zakończenie kadencji Sejmu skutkuje dyskontynuacją działań podejmowanych zarówno przez Sejm in pleno, grupy posłów, jak i przez jego organy. Zakończenie kadencji rozumiane jest zatem przez Trybunał jako przerwanie personalnej ciągłości parlamentu oraz przerwanie materialnej ciągłości jego prac (por. postanowienie TK z 17 grudnia 2007 r. sygn. Pp 1/07, OTK-A 2007/11/165).

Norma art. 11 ust. 4 u.w.m.p.i.s. powinna być postrzegana jako ustawowy wyjątek od zastosowania zasady dyskontynuacji prac parlamentu, czego konsekwencją jest uznanie przez Sąd, że w kontrolowanej sprawie stan przewlekłości postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o wyrażenie przez Sejm [...] kadencji zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła M.K. został z mocy prawa przerwany zakończeniem prac przez Sejm [...] kadencji. Sąd uwzględnił skutek prawny wywołany normą art. 11 ust. 4 u.w.m.p.i.s., przyjmując bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania sądowego w zakresie, w jakim uznanie skargi za zasadną nakazywałoby zobowiązać Marszałka Sejmu do wydania aktu lub podjęcia czynności - art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).

Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak sentencji.