Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 471/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 2, art. 32, art. 64
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: § 12, § 13, § 57 i § 60
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 4, art. 5 ust. 1,  art. 28,  art. 34, art. 35, art. 81 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 140, art. 144
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 7, art. 8,art. 9, art. 10, art. 40 § 2, art. 77 § 1, art. 80 § 1,  art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 621/22 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w T. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 marca 2022 r. znak: WI-I.7840.25.8.2021.MA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 września 2022 r., II SA/Kr 621/22 oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. (dalej: Spółdzielnia Mieszkaniowa) na decyzję Wojewody Małopolskiego z 22 marca 2022 r., znak WI-I.7840.25.8.2021.MA utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 6 sierpnia 2021 r., nr 325/2021, którą wskazany organ po rozpatrzeniu wniosku A.K. z 21 sierpnia 2020 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), dalej: z.p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił ww. inwestorowi pozwolenia na budowę pięciokondygnacyjnego, wolno stojącego, podpiwniczonego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem dla samochodów osobowych w poziomie piwnicy budynku wraz z instalacjami wewnętrznymi (wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, c.o., wentylacji mechanicznej i elektrycznej) oraz towarzyszącym zagospodarowaniem terenu na działkach nr ew. [...], obręb [...] przy ul. [...] w T.

Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a.:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 2, art. 32 i art. 64 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi Spółdzielni Mieszkaniowej od decyzji Wojewody Małopolskiego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], pomimo że w decyzjach tych uwzględniony został przez organy administracji publicznej jedynie interes inwestora, zaś pominięto słuszny interes i prawa innych stron postępowania, w tym skarżącej, a to na skutek zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, pomimo jej jednoznacznie negatywnego wpływu na nieruchomości sąsiednie, a więc poprzez utrzymanie w porządku prawnym decyzji wprost naruszającej zasadę równego traktowania obywateli, jak i ochronę prawa własności;

2) § 12, § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 2065 ze zm.), dalej: r.w.t., poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo że zatwierdzony projekt budowlany nie spełniał określonych wskazanymi przepisami prawa warunków w zakresie nasłonecznienia i zacienienia, a jego część opisowa i rysunkowa się od siebie różniły, z jednoczesnym brakiem dostatecznego wyjaśnienia powyższych kwestii, podnoszonych wielokrotnie w toku postępowania przez skarżącą;

3) art. 4 i art. 5 ust 1 p.b. w zw. z art. 64 Konstytucji i art. 140 oraz art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), dalej: k.c., poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo braku zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa, w tym w szczególności z art. 5 p.b. oraz art. 140 i art. 144 k.c. w zakresie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, a tym samym nieuwzględnienie prawa do ochrony własności stron postępowania, w tym skarżącej, zagwarantowanego między innymi w art. 64 Konstytucji;

4) art. 28 w zw. z art. 34 i art. 35 p.b. poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo braku po stronie organów administracji publicznej realizacji ustawowych przesłanek do wydania decyzji, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji wprost niezgodnej z przepisami i niemożliwej do wykonania zgodnie z określonymi w niej wymaganiami dotyczącymi ochrony interesów osób trzecich, jak również pomimo braku wywiązania się przez organ z obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa;

5) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 p.b. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji oddalenie skargi skarżącej na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], pomimo braku dostatecznego rozpatrzenia w toku postępowania administracyjnego przez organy administracyjne zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i całościowej oceny okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie weryfikacji projektu budowlanego, jak i oceny wpływu zamierzenia budowlanego na nieruchomości sąsiadujące, i tym samym nieuwzględnienie w niniejszej sprawie słusznego interesu obywateli;

6) art. 81 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie, czego konsekwencją jest oddalenie skargi skarżącej na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, pomimo że organy administracji architektoniczno-budowlanej w toku postępowania nie wywiązały się z podstawowych obowiązków określonych w ustawie w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego i pomimo naruszeń przepisów prawa decyzje te pozostały zaakceptowane przez Sąd w obrocie prawnym;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez całkowite nieuwzględnienie w niniejszej sprawie słusznego interesu obywateli, przejawiające się oddaleniem skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzania budowlanego, pomimo że zamierzenie to godzi w prawa i interes właścicieli nieruchomości sąsiadującej i jednoznacznie nie może zostać zrealizowane zgodnie z określonymi w decyzji wymaganiami dotyczącymi ochrony interesów osób trzecich, co czyni decyzję wprost niewłaściwą i naruszającą zaufanie obywateli do władzy publicznej;

2) art. 10 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], pomimo jej niedoręczenia przez Prezydenta Miasta [...] pełnomocnikowi skarżącej, mimo że skarżąca w toku postępowania administracyjnego działała od początku przez pełnomocnika i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, pomimo naruszenia przez Prezydenta Miasta [...] zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i poprzez niezasadne uznanie, iż naruszenie powyższe nie miało jakiekolwiek wpływu na wynik sprawy;

3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], pomimo naruszenia przez organy administracyjne w toku postępowania administracyjnego wskazanego przepisu prawa, tj. niewyjaśnienia w sposób całościowy, rzetelny i jasny wszelkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą;

4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...], pomimo naruszenia przez organy administracyjne w toku postępowania administracyjnego wskazanych przepisów prawa, a więc nieuwzględnienie naruszeń, których dopuścił się organ w toku postępowania administracyjnego i zarzutów skarżącej dotyczących tychże naruszeń, a podnoszonych ówcześnie w środkach odwoławczych przez skarżącą.

Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą na uzasadnionych podstawach. Ta ocena w zasadniczej części jest spowodowana nieprawidłową konstrukcją podstaw kasacyjnych wpływającą na nieskuteczność zakwestionowania przyjętego przez Sąd I instancji wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z 22 marca 2022 r. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę w jej podstawach. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani w inny sposób ich korygować, bądź uściślać. Ograniczenie się przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną do wymienienia przepisów prawa, które - w jej ocenie - doznały naruszenia, nie stanowi wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Poszczególne zarzuty powinny być przedstawione szczegółowo. W celu zadośćuczynienia temu wymaganiu konieczne jest nie tylko precyzyjne wskazanie, które przepisy, oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) aktu prawnego, zostały naruszone, ale także - na czym dokładnie polegało ich naruszenie w świetle znaczenia normatywnego, jakie powinno być im przypisywane oraz jakie następstwa wywołało to uchybienie dla wyniku sprawy. W ten sposób strona wnosząca skargę kasacyjną precyzuje przedmiot i kierunek kontroli kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany.

Wniesiona skarga kasacyjna nie respektuje tego wymagania w zakresie podniesionych w niej zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji art. 32 i art. 64 Konstytucji, art. 28, art. 34 i art. 35 p.b., art. 80 § 1 k.p.a. oraz § 12, § 13, § 57 i § 60 r.w.t. Pomijając odwołanie się przez autora skargi kasacyjnej w ślad za podobnie postawionym zarzutem skargi do przepisu, który nie posiada wskazanej jednostki redakcyjnej (art. 80 § 1 k.p.a.), jest to spowodowane pominięciem, że objęte zarzutami przepisy stanowią przykład regulacji prawnej, która dzieląc się na mniejsze jednostki (art. 32 ust. 1-2 i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji, art. 28 ust. 1-4, art. 34 ust. 1-6 i art. 35 ust. 1-8 p.b. oraz § 12 ust. 1-10, § 13 ust. 1-4, § 57 ust. 1-2 i § 60 ust. 1-3 r.w.t.), poddaje w nich unormowaniu zróżnicowane kwestie prawne. Przykładowo w art. 32 Konstytucji ustrojodawca określił zarówno pojęcie i zakres zasady równości (ust. 1), jak i sformułował zakaz dyskryminacji (ust. 2). W art. 35 p.b. uregulowany został nie tylko zakres sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej dokumentacji przedkładanej przez inwestora wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (ust. 1), ale ustawodawca w przepisie tym określił również odmienne od wskazanego zagadnienia - m.in. procedurę usunięcia nieprawidłowości obarczających dokumentację projektową (ust. 3), kwestię dopuszczalności udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia realizowanego na terenie wskazanym w projekcie zagospodarowania działki lub terenu, na którym znajduje się obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki (ust. 5), czy też regulację kształtującą orzekanie o wymierzeniu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, który nie wydał w terminie decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, kary pieniężnej wraz z zasadami jej uiszczania i ściągania (ust. 6-8). W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie sformułowanej podstawy kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazany został konkretny przepis z podaniem numeru artykułu i stosownej jednostki redakcyjnej (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2024 r., II OSK 842/21; wyrok NSA z 19 października 2023 r., II OSK 1277/22; wyrok NSA z 9 lutego 2023 r., II OSK 2850/21). Wymaga zauważenia, że wskazanie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) nie może być celem samym w sobie, lecz musi służyć wykazaniu błędu popełnionego przez wojewódzki sąd administracyjny, co w odniesieniu do rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie zostało w pełnym zakresie spełnione, jeżeli się uwzględni, że argumentacja zamieszczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w znacznej części została sprowadzona do wyjaśnienia, z sięgnięciem do tez orzeczeń sądowych, obowiązków procesowych, jakie ciążą na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie, podkreślenia, że w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Małopolskiego z 22 marca 2022 r. nie zostały one dopełnione wraz z zauważeniem, iż okoliczności, które tego dowodzą, zostały przez stronę wskazane w toku postępowania. Niezależnie, czy odpowiada przebiegowi postępowania prowadzonego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej ocena skarżącej, że "każdorazowo wskazała, jakie okoliczności świadczą o danym naruszeniu", reguły postępowania sądowoadministracyjnego kształtujące przebieg kontroli instancyjnej orzeczenia wydanego przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie pozwalają na to, by zarzuty skargi kasacyjnej mogły być utożsamiane z zastrzeżeniami wskazywanymi przez stronę na poprzednich etapach postępowania, a argumentacja formułowana na ich poparcie mogła zastępować szczegółowe uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych, które autor skargi kasacyjnej powinien we wnoszonym środku zaskarżenia zawrzeć.

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 4 i art. 5 ust 1 p.b. w zw. z art. 2 Konstytucji i art. 140 oraz art. 144 k.c. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z powołanym w zarzucie kasacyjnym art. 5 ust. 1 p.b., obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (pkt 9). O naruszeniu interesu prawnego osób trzecich, jak słusznie wyjaśnił Sąd I instancji, można tym niemniej mówić jedynie wtedy, gdy wskutek wydania zgody na realizację inwestycji budowlanej dochodzi do naruszenia konkretnych przepisów. Poszanowaniu podlegają bowiem nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich, tj. takie, które mają umocowanie w przepisach prawa. W wyroku z 21 września 2023 r., II OSK 974/22 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Ustalenie przyjęte w rozpoznawanej sprawie przez Wojewodę Małopolskiego, które zaaprobował Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że podniesione przez skarżącą w toku postępowania zarzuty względem przedsięwzięcia zaprojektowanego na działkach nr ew. [...], obręb [...] w T. nie mogą być objęte wskazaną kategorią prawną – wbrew odmiennej ocenie skarżącej kasacyjnie - nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. i powołanych w skardze kasacyjnej w powiązaniu z nim przepisów k.p.a.

Jak praktycznie każda nowa inwestycja powstająca w obszarze zurbanizowanym wnioskowane przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wiąże się z określonymi uciążliwościami dla terenów sąsiednich, w tym tej ich części, którą zarządza skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tego wniosku Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, zobowiązany jest jednakże zauważyć, że niedogodności wywołane powstającą inwestycją wskazane przez skarżącą kasacyjnie trzeba uznać w warunkach miejskich zasadniczo za typowe, a ponadto za nienaruszające w żaden sposób przepisów, gdy uwzględnić, iż wzmożony hałas wywołany prowadzonymi robotami budowlanymi, wskazywana przez stronę niekorzystna zmiana gruntu, ciągłe zabrudzenie terenu, czy wzmożony ruch nie stanowią o naruszeniu norm technicznych określonych w r.w.t. Postanowienia ww. aktu prawnego regulują zagadnienie przesłaniania i nasłonecznienia, odnosząc się do sąsiadujących z projektowanym obiektem budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, jednakże skarga kasacyjna nie doprowadziła do zakwestionowania oceny prawnej wyrażonej przez Sąd, który weryfikując dołączone do projektu budowlanego analizy przesłaniania i nasłonecznienia, jednoznacznie potwierdził zgodność kwestionowanej inwestycji z wymaganiami dotyczącymi relacji przestrzennych w zabudowie umożliwiających dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co w szczególności obejmuje pomieszczenia tego rodzaju znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr ew. [...]. W kontekście poruszonego problemu powodowania przez realizowaną inwestycję immisji wymaga przypomnienia, że w sytuacji określonej w art. 144 k.c., gdy właściciel nieruchomości swoim działaniem zakłóca ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiednich, powodując tzw. immisje pośrednie, właścicielom tych nieruchomości służą roszczenia negatoryjne, natomiast jeżeli ponieśli oni szkodę, mogą dochodzić odszkodowania na podstawie art. 415 i art. 416 k.c. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy i co wprost wynika z omawianego przepisu art. 144 k.c., działanie takie jest niedozwolone jedynie wówczas, gdy zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a więc jeżeli stopień tego zakłócenia przekracza zwykłą, przyjętą w stosunkach miejscowych, miarę. Społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe zależą między innymi od miejsca położenia nieruchomości oraz czasu i sposobu korzystania z niej. W odniesieniu do terenów miejskich Sąd Najwyższy w wyroku z 17 grudnia 2008 r., I CSK 191/08, odwołując się do poglądu wyrażonego już wcześniej w wyroku tego Sądu z 10 września 1960 r., IV CR 879/59, OSNC 1962/1/15, zauważył, że właściciele tychże nieruchomości muszą zawsze liczyć się z możliwością zmiany nasłonecznienia w miarę rozwoju budownictwa i zabudowy gruntów sąsiednich, nie mogą więc dochodzić szkód spowodowanych zmniejszeniem nasłonecznienia przez budynki sąsiadów, którzy zabudowali swe grunty zgodnie z przepisami prawa i nie naruszyli praw właścicieli gruntów sąsiednich (por. A. Kosicki, Artykuł 144 Kodeksu cywilnego a art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, Nieruchomości 2012, nr 10 - Dodatek). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym niewątpliwie ma zakotwiczenie konstytucyjne (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji), nie może jednakże być rozumiana w ten sposób, iż to te podmioty, a nie właściciele nieruchomości, która ma być zabudowana, mogą decydować tak o dopuszczalności wybudowania w ich sąsiedztwie obiektu budowlanego, jak też o miejscu jego posadowienia, funkcji, czy też formie. Wniosek ten, do którego zresztą zasadnie odwołał się Wojewoda Małopolski w treści zaskarżonej decyzji, podkreślając, że projektowana zabudowa pozostaje w pełni zbieżna z zabudową istniejącą już na sąsiednich nieruchomościach, w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi istotnych wątpliwości (por. wyrok NSA z 4 lipca 2022 r., II OSK 2541/20; wyrok NSA z 25 lutego 2020 r., II OSK 1010/18; wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r., II OSK 2073/17; wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., II OSK 1917/17).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieskuteczną należy uznać próbę zakwestionowania podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia, podzielić należy bowiem wywody zawarte w wyroku Sądu I instancji, który w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego za jednoznacznie potwierdzone uznał wszystkie wnioski, na których zdecydował się oprzeć w sprawie Wojewoda Małopolski. Obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej było ustalenie tych okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Warunek ten, jak prawidłowo uznał Sąd, został spełniony, pozwalając przyjąć, że w sprawie doszło do wypełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 oraz w art. 32 ust. 4 p.b. Powyższe powodowało, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić wydania wnioskowanej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.). Odmienne stanowisko, jakie w tym zakresie wyraziła Spółdzielnia Mieszkaniowa w złożonej skardze kasacyjnej, nie zasługuje na uwzględnienie, jako że sformułowane zastrzeżenia w stosunku do przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, jak to zostało już zauważone, nie nawiązują w wymagany sposób do kryteriów prawnych, którymi posłużył się Sąd, poddając kontroli zaskarżoną decyzję. Oceny tej nie zmienia postawienie Sądowi I instancji w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 81 ust. 1 pkt 1 p.b., albowiem powyższy przepis przyjmujący, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej weryfikacji projektu budowlanego, gdyż ta odbywa się w oparciu o przepisy rozdziału 4 p.b., które nie zostały we właściwej formie w skardze kasacyjnej powołane. W zakończonym postępowaniu została zbadana zgodność projektu budowlanego z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z 13 września 2017 r., znak WPP-I.6730.7.2017 ustalającą warunki zabudowy, jak też z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wątpliwości Sądu nie budziła kompletność projektu, w tym posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Poruszona w skardze kasacyjnej niespójność treści dokumentacji projektowej nie może być odnoszona do niezgodności projektu budowlanego z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1609), przywołany przez skarżącą kasacyjnie akt prawny nie mógł bowiem regulować obowiązków projektanta w zakresie sporządzenia projektu budowlanego (z czerwca 2020 r.), który podlegał zatwierdzeniu, jeżeli wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, który został rozpatrzony zaskarżoną decyzją, inwestor złożył 21 sierpnia 2020 r., a z art. 25 z.p.b. wynika, że do spraw tego rodzaju wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie wskazanej nowelizacji p.b., z którą powiązane zostało wejście w życie nowego aktu wykonawczego określającego szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego (19 września 2020 r.), przepisy p.b. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Również do wniosków o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę składanych po tej dacie (w terminie 12 miesięcy) inwestor mógł skutecznie dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 26 z.p.b.).

Sąd I instancji nie naruszył art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. Powyższy zarzut skarżąca powiązała z niedoręczeniem przez organ I instancji wydanej decyzji jej pełnomocnikowi, co – zdaniem skarżącej kasacyjnie – prowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Skarżąca pominęła jednakże, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Sprowadzenie przez skarżącą kasacyjnie negatywnego skutku wynikającego ze stwierdzonego uchybienia do konstatacji, że "pełnomocnik zapoznał się z decyzją później, aniżeliby to nastąpiło, gdyby została mu ona bezpośrednio (zgodnie z przepisami prawa) doręczona" nie spełnia, jak należy przyjąć, powyższego wymagania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony uznaje się pogląd, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2023 r., II OSK 595/22; wyrok NSA z 18 października 2022 r., II OSK 2815/21).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.