Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 297/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Maria Kwiecińska ( spr.) Protokolant st.sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi R.K., E.A. i P.K. Spłka "A" w L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. /-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...]r. uznał zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD Nr [...] z dnia [...]r. za nieprawidłowe w zakresie sposobu deklarowania, sprowadzonego przez spółkę cywilną "A", towaru, stawki celnej i kwoty długu celnego, w związku z czym stosując do całego towaru (róż ciętych i chryzantem ciętych ) jednolitą, korzystniejszą dla importera, stawkę celną autonomiczną, ustalił niedobór cła w kwocie [...] zł. Wezwał jednocześnie do uiszczenia tej kwoty wraz z należnymi odsetkami wyrównawczymi, liczonymi od dnia powstania długu ( [...]r. ) do dnia zapłaty.

Organ celny stwierdził, że sprowadzony przez Spółkę z H. towar - róże cięte i chryzantemy cięte, został zadeklarowany jako odrębne towary, wg kryterium gatunku (I lub II). Do róż i chryzantem gatunek I strona zastosowała stawkę autonomiczną 0,06 oraz 0,05 EUR od sztuki, natomiast do róż i chryzantem gatunek II stawkę konwencyjną - 45% od wartości celnej towaru. Mając na względzie fakt, że towar pochodzi z jednego kraju i klasyfikowany jest do jednego kodu PCN - 0603 kwiaty cięte, nie zawierającego podziału na gatunki kwiatów, rozróżniając kod PCN w zależności od okresu importu (od 1 czerwca do 31 października i od 1 listopada do 31 maja), zasadne było zastosowanie kodu 0603 10 10 1 dla róż i 0603 10 50 1 dla chryzantem.

Ponadto organ celny powołał się na § 5 pkt 1 lit a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych, i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.), zgodnie z którym brak podstaw by towar klasyfikowany do jednego kodu taryfy celnej zgłoszony był w dwóch odrębnych pozycjach dokumentu SAD, w tym przypadku ze względu na gatunek kwiatów. Taryfa celna w przypadku kwiatów ciętych - róż i chryzantem przewiduje, że dla tego samego kodu PCN stawka konwencyjna jest stawką ad valorem, natomiast stawka autonomiczna jest stawką specyficzną. O zastosowaniu właściwej stawki decyduje regulacja zawarta w części pierwszej Taryfy celnej w pkt. 3 zezwalająca na wybór stawki, wg której kwota obliczonego cła jest niższa, jednakże przy uwzględnieniu albo łącznej wartości całego towaru, albo łącznej ilości lub masy towaru, bez uwzględnienia podziału na gatunki.

W odwołaniu od tej decyzji wspólnicy spółki "A", kwestionują stanowisko organu celnego I instancji, co do uznania za nieprawidłowe odrębnego zgłoszenia w JDA SAD róż i chryzantem I gatunku oraz odrębnie róż i chryzantem II gatunku. Ich zdaniem jest ono niezgodne z przepisem § 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, bowiem poszczególne sprowadzone towary są objęte więcej niż jedną stawką celną. Podobne stanowisko zawarł też w swej opinii z dnia 8 kwietnia 2001r. prof. dr hab. W. C.- kierownik katedry prawa cywilnego w Wyższej Szkole Handlu i Prawa.

Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko w niej zawarte.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy m.in. wskazał, że z reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej wynika, że dla celów prawnych taryfikację ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów. Nadto zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne wg stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i wg stawek w dniu tym obowiązujących. Zarówno stan importowanego towaru jak i klasyfikacja taryfowa do kodu 0603 10 10 1 i 0603 10 50 1 zastosowane w JDA SAD nie budzą wątpliwości w sprawie. Sporne natomiast jest zgłoszenie importowanych róż i chryzantem do dwóch różnych pozycji SAD.

Taryfa celna dla tych kwiatów przewiduje dwa kody: odpowiednio 0603 10 10 1 i 0603 10 50 1 (zgłoszonych od 1 czerwca do 31 października) oraz 0603 10 10 9 i 0603 10 50 9 (zgłoszonych od 1 listopada do 31 maja). Spółka sprowadziła róże i chryzantemy 11 lipca 2000r., wobec czego należało je zakwalifikować do kodu 0603 10 10 1 i 0603 10 50 1, stosując korzystniejszą dla strony stawkę autonomiczną bądź konwencyjną do całego towaru. W myśl § 5 pkt. 1 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193) towary klasyfikowane do jednego kodu PCN Taryfy celnej mogą być zgłoszone w oddzielnych pozycjach SAD, nie - jak uważa strona ze względu na gatunek - lecz ze względu na rożne pochodzenie towaru lub różną stawkę podatkową, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organy celne nie kwestionują załączonej do sprawy opinii lecz obowiązane są, zgodnie z art. 283 Kodeksu celnego, do dokonania wymiaru i poboru należności celnych zgodnie z przepisami regulującymi obrót towaru z zagranicą. W związku z tym wspomniana opinia nie może stanowić podstawy do zastosowania dwóch różnych stawek do sprowadzonych róż i chryzantem, w zależności od ich gatunku.

Decyzję tą wspólnicy Spółki cywilnej "A" zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji. W uzasadnieniu skargi podnieśli argumenty przytoczone w odwołaniu. Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik skarżących powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. ( V SA 2042/02 ), który podzielił ich stanowisko w podobnej sprawie. Podniósł ponadto, iż w decyzji I instancji organ celny błędnie nie obliczył dokładnie należnej kwoty odsetek wyrównawczych, pozostawiając to stronie. Nie uzasadnił ponadto konieczności obciążenia skarżących tymi odsetkami - nie wskazał m. in. uzyskania przez nich korzyści finansowej. Według pełnomocnika Agencja Celna "B", która sprowadziła przedmiotowe kwiaty, działała w postępowaniu celnym jako przedstawiciel bezpośredni i z tego powodu winna brać udział również w postępowaniu odwoławczym.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest fakt sprowadzenia przez spółkę cywilną "A" z H. kwiatów ciętych - róż i chryzantem oraz zgłoszenie celne tego towaru przez "B" Agencję Celną - zgodnie z udzielonym jej pełnomocnictwem tj. przez przedstawiciela bezpośredniego przedmiotowej Spółki, działającego w jej imieniu i na jej rzecz (art. 253 § 1 pkt.1 k.c.), w odrębnych pozycjach JDA SAD, w zależności od gatunku kwiatów i zastosowanie dla każdej z tych pozycji innej stawki celnej (raz autonomicznej, a raz konwencyjnej).

W myśl przepisu art. 13 § 1 Kodeksu celnego cła określone są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Taryfa celna obejmuje natomiast m.in. nomenklaturę towarową i stawki celne, a także sposób, warunki i zakres ich stosowania.

Zgodnie z treścią Taryfy celnej - części A - Stawki celne pkt. 1, pkt. 2 lit. a i pkt.3 lit. b Spółka " A" mogła stosować do sprowadzonego towaru korzystniejszą dla siebie stawkę autonomiczną bądź konwencyjną. Wskazane postanowienia Taryfy celnej odnoszą stawki celne do towaru. W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga kwestia, co stanowiło towar w rozpoznawanej sprawie. Odpowiedź znaleźć należy w treści taryfy celnej pozycja 0603 - "kwiaty cięte i pąki kwiatów gatunków odpowiednich na bukiety lub do celów zdobniczych, świeże, suszone, barwione, bielone, impregnowane lub w inny sposób przygotowane." Kod - PCN 0603 10 10 dotyczy róż i przewiduje dla tychże kwiatów zróżnicowane stawki celne tak autonomiczne jak i konwencyjne, jedynie w zależności od okresu ich sprowadzenia. Podobnie jest z chryzantemami, przypisanymi do kodu 0603 10 50. Tym samym towarem podlegającym cłu były kwiaty cięte - róże i chryzantemy, bez względu na ich gatunek. W okresie, w którym skarżący sprowadzili kwiaty ( [...]r.) obowiązywała stawka autonomiczna - 0,06 i 0,05 EUR od sztuki oraz stawka konwencyjna 45% od wartości celnej sprowadzonego towaru.

Sprowadzane róże i chryzantemy, będące towarem klasyfikowanym wg jednego kodu Taryfy celnej, (objęte jedną stawką podatkową) i pochodzące z jednego kraju, zgodnie z § 5 pkt. 1 a i b oraz w szczególności § 8 , w kontekście § 9 ust. 1 pkt. 2 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193) winny być ujęte w JDA SAD w jednej pozycji. Sprowadzone kwiaty stanowiły bowiem, jak to wyżej wspomniano, jednorodny towar, bez względu na to, że występowały w I i II gatunku, i co się z tym wiąże, miały różną cenę zakupu. Taryfa celna nie przewiduje bowiem odrębnej pozycji dla róż i chryzantem I i II gatunku.

Powyższe stanowisko jednoznacznie wynika z treści § 8 omawianego rozporządzenia stanowiącego, że zgłoszenie celne należy dokonywać na odrębnych formularzach lub zestawach SAD w przypadku, gdy:

- towary będą objęte różnymi procedurami celnymi

- wartość zgłaszanych towarów jest określona w różnych walutach

- ceny towarów ustalone są na podstawie rożnych warunków dostaw.

Sytuacja taka jak wyżej opisana nie zachodziła w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy organy celne zasadnie uznały, że importer mógł zastosować korzystniejszą dla siebie stawkę celną autonomiczną lub konwencyjną, ale od całego sprowadzonego towaru tj. od [...] sztuk róż i [...] sztuk chryzantem lub od ich łącznej wartości. Skoro jednak zadeklarowano róże i chryzantemy w odrębnych pozycjach i w odniesieniu do każdej z nich zastosowano inną, lecz zawsze korzystniejszą dla Spółki stawkę, uzasadnione było uznanie dokonanego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Stwierdzić ponadto należy, że § 5 pkt. 2 powyżej cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 listopada 1999r. dotyczy zgłoszenia celnego towarów klasyfikowanych wg więcej niż jednego kodu celnego, a więc regulacja ta nie może mieć odniesienia do sprowadzanych róż i chryzantem klasyfikowanych wg jednego kodu PCN. Przedstawiona przez stronę skarżącą opinia prof. dr hab. W. C. zawiera prawidłowy wywód co do ogólnych zasad stosowania stawek celnych, jednakże sformułowane w jej końcowej części wnioski pozostają w sprzeczności z wcześniejszymi częściami opinii "Założenie wstępne" i "Problemy szczegółowe". Analizując założenia wynikające z Taryfy celnej, autor opinii stwierdza bowiem, że jedną stawką celną obejmuje się towary, które łącznie spełniają następujące wymogi:

są zakwalifikowane do tego samego kodu Taryfy celnej

pochodzące z tego samego kraju

poddane są tej samej procedurze celnej

Sprowadzane kwiaty spełniały wszystkie te wymogi. Wobec zaistnienia tych przesłanek, wskazujących na konieczność objęcia sprowadzanych towarów jedną stawką celną , w tym konkretnym przypadku , mimo zastosowania w.w. zasady w odniesieniu do faktycznie dwóch towarów (róże i chryzantemy I i II gatunek) konieczne, zdaniem prof. W. C., okazało się uwzględnienie ich praktycznego zróżnicowania. Wniosek ten jako całkowicie oderwany od wcześniejszych wywodów i nie poparty żadną regulacją prawną, uznać należy za nieuzasadniony. Tym samym przedstawiona przez stronę skarżącą opinia nie może mieć żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Skarżący powołali się także na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia [...]r., uchylającym zaskarżone przez wspólników Spółki "A" decyzję Dyrektora Izby Celnej w podobnej jak niniejsza sprawie. Sąd ten stwierdził w uzasadnieniu powyższego wyroku, że "klasyfikacja taryfowa jest niesporna. Rozbieżność dotyczy stosowania stawek celnych i związanego z tym sposobu zgłoszenia towaru do procedury celnej," i stanął na stanowisku, że ani Kodeks celny, ani Taryfa celna nie zabraniają importerowi ujmować w odrębnych pozycjach zgłoszenia celnego towar różnego gatunku i uznał, że zakazy tego rodzaju byłyby nieracjonalne. Ponadto Sąd zarzucił organom celnym powołanie się na § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193), który nie miał zastosowania w sprawie, bowiem zgłoszenia celnego dokonano przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia tj. przed 01 stycznia 2000r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska przedstawionego we wskazanym wyroku, co do nieracjonalności zastosowania jednolitej stawki celnej do dwóch gatunków róż i chryzantem w sytuacji, gdy Taryfa celna przewiduje stawkę ceną dla tych kwiatów bez względu na ich gatunek. Zauważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie organy celne prawidłowo powołały się na przepis regulujący zasady deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, mianowicie na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r., obowiązujące od 1 stycznia 2000r. Tym samym wskazany wyrok nie może rzutować na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut co do ustalenia przez organy celne w sposób nieprawidłowy stron postępowania, z tego względu, że towar zgłosiła do odprawy celnej Agencja Celna, a nie Spółka "A", w związku z czym Agencja ta winna być dłużnikiem należności wynikających z długu celnego, również uznać należy za nieuzasadniony.

Zgodnie bowiem z art. 3 pkt. 23 Kodeksu celnego zgłaszającym jest m.in. osoba, w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego. Agencja Celna "B" , zgodnie z udzielonym jej przez wspólników spółki pełnomocnictwem, była jej przedstawicielem bezpośrednim, czyli w myśl przepisu art. 253 § 1 pkt. 1 Kodeksu celnego działała w imieniu i na rzecz innej osoby, jaką była Spółka "A". Tym samym brak podstaw do uznania, że zgłaszającym była powyższa Agencja, skoro jako przedstawiciel bezpośredni dokonywała ona zgłoszenia w imieniu spółki i na jej rzecz, a nie we własnym imieniu, jak to miałoby miejsce w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (art. 253 § 1 pkt 2 k.c.). Przymiot "zgłaszającego" posiada więc jedynie Spółka "A". W niniejszej sprawie nie miało zatem miejsca przedstawicielstwo pośrednie, o którym traktuje przepis art. 253 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego, wobec czego, zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego, skoro dłużnikiem jest zgłaszający, a zgłaszającym była Spółka "A", stwierdzić należy, że organy celne prawidłowo skierowały swe decyzje do wspólników tej Spółki. Podobny pogląd wyraził zresztą Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 czerwca 2002r., sygn. akt III RN 89/01, stwierdzając, że w przypadku przedstawicielstwa bezpośredniego agencji celnej, zarówno zgłaszającym w znaczeniu prawnym jak i dłużnikiem, zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego - zdanie pierwsze, nie jest agencja celna, lecz podmiot przez nią reprezentowany.

Sąd uznał ponadto za niesłuszny zarzut skarżącej Spółki odnośnie naruszenia przez organy celne art. 210 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez brak wyliczenia szczegółowej kwoty odsetek wyrównawczych, które winny być uiszczone wraz z ustalonym długiem celnym za okres od dnia jego powstania ( tzn. od [...]r. ) do momentu zapłaty. Odsetki wyrównawcze są bowiem roszczeniem ubocznym w stosunku do należności głównej - długu celnego. Są to przy tym odsetki ustawowe, których określona wysokość jest wskazana w ustawie. Organ celny ustalając nakaz zapłaty odsetek wyrównawczych nie może wobec tego dokonywać samodzielnego obliczania ich wysokości według nieokreślonych kryteriów uznaniowych, kwota ta wynika bowiem z regulacji ustawowej. Istotne jest zatem precyzyjne określenie początku terminu biegu tych odsetek ( dzień powstania długu celnego, czyli data przedmiotowego zgłoszenia celnego ), co zostało dokonane przez organ celny w niniejszej sprawie. Ponieważ obowiązek uiszczenia odsetek wyrównawczych dotyczy okresu od powstania długu celnego do momentu jego całkowitej zapłaty - który nie jest znany organowi celnemu, dokładne wyliczenie sumy należnej z tytułu tych odsetek jest niemożliwe. W przypadku ewentualnego postępowania egzekucyjnego, spowodowanego nieuiszczeniem długu celnego wraz z wymaganymi odsetkami wyrównawczymi skarżąca Spółka będzie mogła kwestionować wysokość należnych odsetek, korzystając ze środka prawnego ( zarzutu ), przysługującego jej jako dłużnikowi i przewidzianego w przepisie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. - Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz. 968 ze zm. ).

Należy również stwierdzić, iż - wbrew zarzutowi skarżących - w uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano podstawy prawne nałożenia obowiązku zapłaty powyższych odsetek wyrównawczych. Dyrektor Urzędu Celnego powołał się bowiem w tym zakresie na przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego, zgodnie z którym odsetki te są pobierane w sytuacji, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu spowodowało uzyskanie korzyści majątkowej. Zdaniem organu celnego sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem przyjęcie mniejszej kwoty do naliczenia długu celnego spowodowało, że Spółka zapłaciła mniejszą kwotę wynikającą z tego długu, a zaistniałą różnicę mogła wprowadzić do obrotu ( co jest równoznaczne z uzyskaniem korzyści finansowej ). Jednocześnie organ I instancji uznał, że skarżąca Spółka nie spełniła przesłanki zwalniającej od obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, określonej w § 1 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz. U. Nr 143, poz. 958 ) i z dnia 26 czerwca 1998r. ( Dz. U. Nr 86, poz. 544 ), tzn. nie udowodniła w wystarczający sposób, iż podanie w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniedbania, czy tym bardziej świadomego działania.

Mając na uwadze powyższe okoliczności i uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, orzeczono - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - jak w sentencji.

/-/ M. Kwiecińska /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska