Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 647/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 3, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1a
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 roku sprawy ze skargi Banku Spółdzielczego w S. Oddział w B na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] nr [...] i umarza postępowanie administracyjne; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Banku Spółdzielczego w S. Oddział w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], po rozpoznaniu odwołania Banku Spółdzielczego w [...] Oddziału w [...] od decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), art. 80 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65 – 112), art. 53 § 1, art. 55, art. 56 o.p. (tekst jednolity Dz. U z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. ze zm).

Jak wynika z akt, zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2015 r. organ I instancji poinformował Bank Spółdzielczy w [...] o wszczęciu z jego udziałem jako strony postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności bezpośrednich przyznanych B.W., które znajdują się we władaniu banku.

Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. strona skarżąca wskazała, że nie jest stroną postępowania i wnosi o umorzenie postępowania.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego w Wieluniu wydał decyzję nr [...] , w której ustalił Bankowi Spółdzielczemu w [...] kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1310,39 zł. Podstawę decyzji stanowił m.in. art. art. 29 ust. 1 a ustawy o ARiMR. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1)pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2)krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 29 ust 1a ustawy przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.

W odwołaniu strona skarżąca podniosła, że Bank prowadzący rachunek jest jedynie przechowawcą zgromadzonych na rachunku bankowym środków finansowych i nie ulega wątpliwości, że w żadnym wypadku nie można mówić, że "pobrał" środki finansowe w ramach dopłat bezpośrednich. Skarżący podniósł, że między B. W. a Bankiem zawarta była umowa rachunku bankowego. Bank jest jedynie "przechowawcą" środków zgromadzonych na rachunku. W przypadku śmierci posiadacza uprawnionymi do dysponowania środkami znajdującymi się na rachunku są spadkobiercy posiadacza rachunku. Skarżący utrzymuje, że nie może być stroną podstępowania w sprawie nienależnie pobranych kwot pomocy, bowiem to spadkobiercy są beneficjentami pomocy i to do nich należy kierować roszczenie o zwrot dopłat.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor OR ARiMR w [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ uznał, że zarzuty podnoszone w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Organ wskazał, że z chwilą śmierci umowa rachunku bankowego wygasa. Środki przelane na rachunek w dniu 8 stycznia 2013 r. były nienależnie, bowiem w dniu wydania decyzji strona postępowania już nie żyła. Decyzja zaś przyznająca płatność nie weszła do obrotu prawnego.

W ocenie organu odwoławczego ustalone decyzją ostateczną kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji stają się niepodatkową należnością budżetową wynikającą ze stosunków publicznoprawnych, podlegającą egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podał, że w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji chodzi o dwa rodzaje należności: kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, kwoty pobranych środków publicznych. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wpłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że B. W. złożyła w dniu 26 kwietnia 2012 r. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją z dnia [...]. Kierownik Biura Powiatowego w [...] przyznał płatność wnioskodawczyni w wysokości 1310,39 zł w zakresie jednolitej płatności obszarowej 379,12 z tytułu płatności uzupełniającej. Następnie w dniu 13 maja 2013 r. wpłynął do organu I instancji odpis skrócony aktu zgonu B.W., zgodnie z którym zmarła ona w dniu 2 września 2012 r. Wraz z aktem wpłynęło oświadczenie Z. K., w treści którego wskazuje, że środki przyznane ; ARiMR nie zostały wypłacone i nadal znajdują się na rachunku bankowym.

Kwota wynikająca z decyzji o przyznaniu płatności została przekazana na rachunek bankowy prowadzony przez Bank Spółdzielczy z siedzibą w [...], w dniu 8 stycznia 2013 r.

Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. organ I instancji zwrócił się do Banku Spółdzielczego w [...] o zwrot środków przekazanych na rachunek bankowy strony. W odpowiedzi strona skarżąca odmówiła zwrotu środków, wskazując, że dysponentami środków zgromadzonych na rachunku są spadkobiercy producenta rolnego.

W dniu 5 stycznia 2015 r. wpłynął wniosek L. K. (spadkobiercy B.W.) o przejęcie płatności po zmarłej, do wniosku załączono postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po B. W. z dnia 15 października 2014 roku sygn. akt I Ns 945/14, zgodnie z którym L. K. nabył spadek w całości. Z uwagi na upływ terminu na złożenie wniosku o przejęcie płatności postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia płatności po zmarłej.

Na podstawie tych dokumentów ustalono, że do dnia wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności środki pieniężne znajdujące się na koncie zmarłem nadal się tam znajdują i nie zostały pobrane przez inne osoby.

Organ wyjaśnił, że podstawę ustalenia nienależnie pobranych płatności przez stronę skarżącą art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który miał na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności pochodzących ze środków funduszy unijnych oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej na rachunek osoby, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, w tym również pobrania środków z rachunku zmarłego rolnika przez jego spadkobierców, bądź inne podmioty.

Organ odwoławczy podziela argumentację organu I instancji i wskazuje, że w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć, nie mogła też wywoływać skutków prawnych. W takiej sytuacji płatności przekazane na rachunek zmarłego powinny zostać zwrócone przez podmiot, który je pobrał, gdyż są płatnościami nienależnymi w rozumieniu art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Z uwagi na to, że środki przekazane przez ARiMR nadal znajdują się na rachunku prowadzonym przez skarżącego i nie zostały wypłacone przez spadkobiercę, przyjąć należy, że środki te pozostają w dyspozycji Banku i to on je pobrał w rozumieniu art. 29 ust. 1a ustawy.

Organ II wyjaśnił, że w sytuacji, gdy została wydana decyzja na rzecz producenta, który w dacie jej doręczenia nie żył, należy przyjąć, że decyzja taka nie mogła zostać skutecznie doręczona, przez co nie wywołuje ona skutków prawnych. Ponieważ nie wiąże ona ani jej adresata (jako nieżyjącego), ani organu, który ją wydał (nie została doręczona), to należy j ą traktować jako nieistniejącą (niewydaną). Nie wchodzi zatem ona do obrotu prawnego, a przekazane na jej podstawie na rachunek zmarłego środki należy uznać za płatności nienależnie pobrane, jako wypłacone bez podstawy prawnej.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu. Natomiast przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały określone w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, a błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Sumując środki wypłacone w dniu 8 stycznia 2013 r., na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] nie wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem w dniu wydawania ww. decyzji organ nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że strona postępowania w dniu wydania decyzji nie żyje.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie nastąpiło również przedawnienie kwoty nienależnie pobranych płatności, gdyż nie upłynął okres wynoszący 4 lata (maksymalnie 8 lat uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia) od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości za którą należy uznać okres 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła realizacja płatności na rzecz rolnika (uwzględniając ewentualne zawieszenie biegu przedawnienia na podstawie art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej).

W skardze z dnia 12 czerwca 2015 r. Bank Spółdzielczy w [...] Oddział w [...] zarzucił naruszenie:

1. art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w zakresie ustalenia, iż Bank Spółdzielczy w [...] jest strona postępowania administracyjnego.

2. art. 156 § 2 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie , gdyż z okoliczności

sprawy i ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że Bank

Spółdzielczy w [...] nie jest i nie może być w tej sprawie stroną

postępowania.

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieistniejących przepisów prawa, tym samym z rażącym naruszeniem prawa

4. art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanek

umorzenia postępowania.

Ponadto w ocenie strony skarżącej obrazę organ naruszył przepisy prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

5. art. 29 ust. 1, 1a, 2, 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie Banku Spółdzielczego w [...] jako podmiot będący stroną postępowania, który pobrał środki publiczne.

6. art. 80 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009 poprzez jego zastosowanie pomimo nieistnienia w/w norm prawnych na skutek ich uchylenia z dniem 1 stycznia 2015r. i utratą mocy prawnej w tym zakresie.

Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w wyniku jej wydania z rażącym naruszeniem prawa i skierowaniem do podmiotu nie mogącego być stroną postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie oraz zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Banku Spółdzielczego w [...] Oddział w [...] jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie dokonana przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

W sprawie niesporne jest, że decyzja o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, której adresatem była B. W., została wydana już po jej śmierci. Pozytywna decyzja w tym przedmiocie podjęta została przez organ w dniu 27 listopada 2012r., natomiast wnioskodawczyni zmarła w dniu 2 września 2012 r. Płatność w kwocie 1689,51 zł przyznana na podstawie tej decyzji przekazana została na rachunek zmarłej wskazany we wniosku o płatności prowadzonym w Banku Spółdzielczym w [...] Oddział w [...].

W związku z powyższym orzekające w sprawie organy uznały, iż decyzja wydana po śmierci strony nie wywołuje skutków prawnych w niej określonych, albowiem nie weszła ona do obrotu prawnego. Płatności stanowią środki nienależne, które nie wchodzą do masy spadkowej. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest obowiązek zwrotu tych świadczeń przez podmiot, który te świadczenia pobrał. W niniejszej sprawie organy administracyjne stanęły na stanowisku, że zobowiązanym do zwrotu płatności w niniejszej sprawie jest Bank Spółdzielczy w [...]. Jako podstawę zwrotu wskazano m.in. art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który nakazuje dochodzenie nienależnie pobranych płatności również od podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, że stosunkowo niedawno, w dotychczasowym orzecznictwie sporna była kwestia, czy komentowany przepis art. 29 ustawy stanowi wyłącznie przepis kompetencyjny czy też kompetencyjno – materialny. W przypadku pierwszego poglądu przyjmowano, że na jego postawie nie jest dopuszczalne wydanie decyzji określającej nienależne świadczenie względem osób trzecich, niebędących stroną w postępowaniu o przyznanie dopłaty, a jedyną dopuszczalną drogą dochodzenia tych roszczeń jest droga cywilnoprawna w drodze powództwa z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (wyroki NSA - z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 961/11, z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2039/11). Z kolei według drugiego poglądu przyjmowano, że o ile ust. 1 tego przepisu ma charakter wyłącznie kompetencyjny o tyle ustęp 2 tego artykułu (aktualnie jest to ustęp 7) - odsyłający do przepisów działu III Ordynacji podatkowej - ma charakter materialny i stanowi samodzielną podstawę do ustalenia nienależnie pobranego świadczenia także względem osób, które nie były stroną w postępowaniu o przyznanie dopłat (wyroki NSA - z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2211/11, z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2315/11, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 95/12, z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II GSK 973/12, z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1415/2012, z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II GSK 635/12). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela drugi z poglądów, lecz abstrahując od tej rozbieżności w orzecznictwie trzeba zauważyć, że obecnie zagadnienie to nie jest już sporne albowiem doszło do nowego uregulowania stanu prawnego w tej materii – celem usunięcia niejednolitości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wprowadzono między innymi art. 29 ust. 1a, zgodnie z którym przepis art. 29 ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1. W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (druk sejmowy nr 2000) stwierdzono, że: "Proponowane dodanie w art. 29 ustawy ust. 1a ma na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności pochodzących ze środków funduszy unijnych oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej na rachunek osoby, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, w tym również pobrania środków z rachunku zmarłego rolnika przez jego spadkobierców, w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć, a tym samym nie wywołuje ona skutków prawnych. W takiej sytuacji płatności przekazane na rachunek zmarłego powinny zostać zwrócone przez podmiot, który je pobrał". Przepis art. 2 ustawy nowelizującej omawiany przepis – "Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia", oznacza, że cytowany ust. 1a obowiązuje od 2 kwietnia 2014 r. (publikacja nastąpiła w Dzienniku Ustaw z dnia 18 marca 2014 r.). Ustawa nie zawiera przepisów o charakterze intertemporalnym, czyli ma zastosowanie począwszy od 2 kwietnia 2014r.

W świetle zatem obowiązującej na dzień podjęcia zaskarżonej decyzji treści przepisów organy uznały, że adresatem decyzji o zwrocie oraz podmiotem zobowiązanym do zwrotu nienależnie pobranych kwot jest Bank Spółdzielczy w [...].

Zdaniem Sądu powyższy pogląd przyjęty w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie ma oparcia w prawie. Powoływane przez organy przepisy art. 29 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98 z 2008 r. poz. 634) oraz art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach wsparcia bezpośredniego ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 316 z 2.12.2009r., s. 65) nie mogą być podstawą odpowiedzialności skarżącego Banku w niniejszej sprawie.

Zastosowany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przewiduje, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest wydawana "również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne". Należy jednak podkreślić, że przepis ten wprowadza kompetencję do orzekania o nienależnie lub nadmiernie pobranych świadczeniach jedynie w stosunku do podmiotów, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Na podstawie tego przepisu może zatem być wydana decyzja jedynie wobec takich podmiotów, które te środki pobrały ,takich którym te środki wypłacono, stały się zatem w sposób nieuprawniony beneficjentami płatności, a więc środki te stanowiły dla nich przysporzenie majątkowe.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Bank Spółdzielczy w [...] nie może być uznany za podmiot, który pobrał przedmiotowe płatności, których beneficjentem – zgodnie z decyzją organu – miała być B. W. Płatności te zostały przez organ przekazane na rachunek bankowy B. W. w Banku Spółdzielczym w [...]. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że był to rachunek bankowy B. W. w Banku Spółdzielczym w [...], a nie rachunek Banku Spółdzielczego w [...]. Bank Spółdzielczy w [...] nie stał się zatem beneficjentem tych środków, nie stanowiły one dla niego przysporzenia majątkowego. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że w związku z powzięciem informacji o śmierci B. W., Bank Spółdzielczy w [...], przeniósł środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym o charakterze oszczędnościowo - rozliczeniowym, prowadzonym przez Bank dla B.W., na nieoprocentowany rachunek - środki pieniężne zgromadzone dotąd na rachunku bankowym B.W., stały się nieoprocentowanym depozytem, a dotychczasowy rachunek bankowy został zamknięty.

Trafnie wskazuje Bank w złożonej do Sądu skardze, że nie jest właścicielem środków zgromadzonych na rachunku bankowym zmarłej i nie może nimi swobodnie dysponować. Zasady dostępu do tych środków wynikają z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 1376), w szczególności zaś, w razie śmierci posiadacza rachunku, z art. 55 i art. 56 tej ustawy. Art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie mógł zatem stanowić podstawy prawnej dla skierowania do skarżącego Banku Spółdzielczego w [...] decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków publicznych, albowiem Bank Spółdzielczy w [...] nie jest podmiotem, który pobrał te środki. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały zatem wydane z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1a ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które miało wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, iż brak jest także innych przepisów prawa, które mogłyby być podstawą żądania zwrotu od skarżącego Banku w postępowaniu administracyjnym całości bądź części kwoty przelanej na konto B.W.

Powyższe okoliczności uzasadniają pogląd, iż niezgodne z prawem było ustalenie zaskarżoną decyzją Bankowi Spółdzielczemu w [...] kwoty nienależnie pobranych środków publicznych – płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznanych B. W . Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 3 Sąd orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w całości. Jak już powyżej wykazano, Bank Spółdzielczy w [...] nie jest podmiotem zobowiązanym w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności po zmarłej B. W., zatem prowadzone wobec tego podmiotu postępowanie jest bezprzedmiotowe. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

a.b./