Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1149/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9w, art. 9q ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 86 poz 789
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Alina Balicka,, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. P. i T. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., R. N., A. N., A. P., T. B. od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. o ustaleniu lokalizacji [...] dla inwestycji pn.: "Budowa [...]" obejmującej: budowę i przebudowę układu [...] i odwodnienie [...]; roboty budowlane - rozbiórkę i budowę ogrodzeń, rozbiórkę masztu sieci GSM, rozbiórkę słupów; przebudowę i budowę sieci i urządzeń telekomunikacyjnych; przebudowę i budowę sieci trakcyjnej; przebudowę i budowę sieci i urządzeń energetyki nietrakcyjnej; likwidację, przebudowę i budowę przejazdów drogowych oraz budowę dróg; rozbiórkę, przebudowę i budowę obiektów inżynieryjnych, w tym budowę ekranów akustycznych; rozbiórkę obiektów kubaturowych (budynki gospodarcze, garaże, portiernia, budynki administracyjne, kontenery np.: srk, teletechniczne i inne); budowę budynku nastawni bezobsługowej [...]" w km [...]; rozbiórkę [...] (na przystanku [...]); budowę [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą na przystankach osobowych: [...] przebudowę, budowę i demontaż instalacji sanitarnych; przebudowę i budowę urządzeń sterowania ruchem [...] - inwestycja realizowana będzie w km [...] według projektowanego kilometrażu przedmiotowej [...] oraz do [...] istniejącej [...] nr [...],

I. uchylił, w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 2, w wersie od 19 do 21 (licząc od góry strony), zapis, "Określa się termin wydania nieruchomości i opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, położonych w ach rozgraniczających teren planowanej inwestycji na 30 dni od daty, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stanie się ostateczna"

i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, zapisu:

"Określam termin wydania nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi teren inwestycji lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń na 30 dzień od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna";

II. uchylił, w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 22, w wersie od 1 do 13 (licząc od góry strony), zapis, "7. Wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich.

W projektowaniu inwestycji i pracach związanych z jej realizacją należy uwzględnić interesy osób trzecich: dotyczy to w szczególności zapewnienia dostępu do drogi publicznej; zapewnienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi; zapewnienia możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności; ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie; ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.

W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor winien zwrócić uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, by prowadzone roboty stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska. Działki, zajęte czasowo na cele związane z realizacją inwestycji, należy przywrócić do stanu pierwotnego lub zagospodarować w sposób uzgodniony z właścicielami lub użytkownikami."

i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, zapisu: "7. Wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich.

W projektowaniu inwestycji i pracach związanych z jej realizacją należy uwzględnić interesy osób trzecich: dotyczy to w szczególności zapewnienia dostępu do drogi publicznej; zapewnienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi; zapewnienia możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej oraz ze środków łączności; ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie; ochrony przed zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.

W trakcie prowadzenia robót budowlanych inwestor winien zwrócić uwagę na zachowanie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zadbać o to, by prowadzone roboty stwarzały jak najmniejszą uciążliwość dla środowiska.

Działając na podstawie art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) w związku z art. 9ad ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.) zapewniam działce:

- nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...], (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu o szerokości 3 m wzdłuż południowej części działek nr ewid.: [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...];

nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...], (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu o szerokości 3 m wzdłuż południowej części działek nr ewid.: [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...];

nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...], (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu o szerokości 3 m wzdłuż południowej części działek nr ewid.: [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...];

nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...], (powstałej w wyniku podziału działki [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu o szerokości 3 m wzdłuż południowej części działek nr ewid.: [...], jednostka ewidencyjna [...], obręb ewidencyjny [...];

stanowiące własność Skarbu Państwa, do których [...] S.A. wskutek uostatecznienia się przedmiotowej decyzji uzyska prawo użytkowania wieczystego, uwidocznione na arkuszu nr 12 mapy zasadniczej przedstawiającej proponowany przebieg [...], stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r., [...]. Ustanowienie służebności na rzecz każdoczesnych właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości nr ewid. [...] następuje nieodpłatnie.

Koszty ustanowienia i wykonywania służebności na działce nr ewid. [...] obciążają inwestora tj. [...] S.A.

Do ww. roszczeń stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)".

III. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przedstawił następujący stan sprawy.

[...] S. A. wystąpiła z wnioskiem z dnia 21 marca 2012 r. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] o znaczeniu państwowym, w celu realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa [...] (...)"

W uzasadnieniu powyższego wniosku inwestor wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie wykazu [...] o znaczeniu państwowym (Dz. U. Nr [...], poz. [...]) [...] nr [...], na których odcinkach realizowana będzie przedmiotowa inwestycja, na całej długości są [...] o znaczeniu państwowym.

Jednocześnie, w oparciu o art. 9w ust. 1 ustawy, inwestor wystąpił z wnioskiem o nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to ważnym interesem społecznym, polegającym na poprawie funkcjonalności komunikacji w ruchu drogowym, zwiększeniem przepustowości [...] i układu drogowego oraz zapewnieniem szybkiego i bezpośredniego [...], co przyczyni się do rozwoju transportu zbiorowego w aglomeracji [...]. Ponadto inwestor wskazał, iż nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane jest ważnym interesem gospodarczym, tj. dofinansowaniem przedmiotowego przedsięwzięcia z środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko obejmującego okres finansowania na lata 2007-2013.

Ze względu na wykrycie braków formalnych w ww. wniosku Wojewoda [...] pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r., wezwał inwestora, do ich usunięcia.

W odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] inwestor uzupełnił braki formalne przy piśmie z dnia [...] maja 2012 r.

Pismem z dnia [...] maja 2012 r., Wojewoda [...] zawiadomił inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Natomiast pozostałe strony zostały powiadomione w drodze obwieszczeń.

Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków w przedłożonym wniosku w terminie do dnia 16 lipca 2012 r.

Pismem z dnia 20 czerwca 2012 r., inwestor uczynił zadość obowiązkom nałożonym postanowieniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Pismem z dnia 10 lipca 2012 r., inwestor załączył poświadczony notarialnie odpis ostatecznej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], uchylającej w części i orzekającej w tym zakresie, a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] maja 2011 r., znak [...] określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie [...]".

Pismem z dnia 17 lipca 2012 r., inwestor wprowadził we wniosku zmiany w celu jego dostosowania do decyzji GDOŚ.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r., inwestor wprowadził korekty w wykazie działek objętych przedmiotowa inwestycją.

W związku z korektą wniosku organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformował zainteresowane strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Wojewoda [...] pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r., działając na podstawie art. 50 kpa, wezwał inwestora, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, do usunięcia kolizji w zakresie lokalizacji obiektów przedmiotowej [...] z lokalizacją obiektów drogowych, które objęte zostały decyzją o ustaleniu lokalizacji [...].

Pismem z dnia 18 września 2012 r., Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w K. pozytywnie zaopiniowała przedmiotową inwestycję.

Pismem z dnia 5 października 2012 r., inwestor dokonał korekty przedmiotowego wniosku, co było wynikiem uzgodnień z GDDKiA Oddział w K.

W dniu [...] października 2012 r. Wojewoda [...] decyzją Nr [...], ustalił lokalizację [...] zgodnie z wnioskiem inwestora, jednocześnie nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wnieśli: [...] sp. z o. o., [...] sp. z o.o., R. N., A. N., A. P. T. B., A. K., S. C.

Rozpatrując powyższe odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź przepisów postępowania, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.

Zgodnie z ogólnie przyjętą zasadą organy administracyjne powinny działać wnikliwie, prowadząc wyczerpujące postępowanie dowodowe w celu uzyskania prawdy obiektywnej, a fakty istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia powinny zostać w miarę możliwości bezsprzecznie ustalone. Obowiązek ten wynika z art. 7 i 77 kpa. Wydając decyzję, organ zobowiązany jest do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Mając na względzie powyższe, Minister wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzył ponownie wniosek inwestora złożony w dniu 21 marca 2012 r. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] dla przedmiotowej inwestycji, przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy, zbadał prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz skontrolował legalność decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r., o ustaleniu lokalizacji ww. [...], jak również rozpatrzył zarzuty podniesione w złożonych odwołaniach.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że wniosek inwestora z dnia 21 marca 2012 r., wielokrotnie uzupełniany, zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 ustawy, a mianowicie: mapy w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren pod inwestycję, przedstawiającą istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg [...], z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych, oraz mapy w skali 1:1000 oraz 1:2000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu.

Zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 ustawy do wniosku inwestor dołączył opinie oraz wystąpienia do organów wskazanych w ww. przepisie.

Inwestor dołączył także do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] maja 2011 r., o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie [...]" modernizacji [...] na odcinku: granica województwa [...] oraz ostateczną decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] uchylającą w części powyższą decyzję organu pierwszej instancji i orzekającą w tym zakresie co do istoty, a w pozostałej części utrzymującą w ww. decyzję mocy.

W ocenie organu drugiej instancji Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną oraz pouczył o prawie do składania wniosków i uwag, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

Zgodnie z art. 9o ust. 6 ustawy Wojewoda [...] doręczył zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wnioskodawcy i właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, objętych wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadomił o wszczęciu postępowania w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg [...], na stronach internetowych tej gminy oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, iż Wojewoda [...] zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania poprzez:

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniach od [...] do [...] maja 2012 r. oraz na stronie internetowej w dniach od [...] do [...] maja 2012 r.;

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Z. w dniach od 30 maja do 5 czerwca 2012 r. oraz na stronie internetowej w tym samym terminie;

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. w dniach od 30 maja do 4 czerwca 2012 r. oraz na stronie internetowej w tym samym terminie;

- publikację obwieszczenia w prasie lokalnej "Gazeta Wyborcza - [...]" - wydanie z dnia [...] maja 2012 r.

Zawiadomienia zostały wysłane na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony poinformowane zostały w drodze obwieszczeń umieszczonych w urzędzie wojewódzkim i w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg [...], na stronach internetowych tej gminy oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

W przedmiotowych obwieszczeniach organ pierwszej instancji poinformował strony o miejscu, gdzie strony lub ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz kierować ewentualne uwagi i zastrzeżenia do planowanej inwestycji, jak również wskazał nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem.

W aktach sprawy znajdują się także zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomień o wszczęciu postępowania przez dotychczasowych właścicieli nieruchomości oraz użytkowników wieczystych.

W związku z zawiadomieniem stron o wszczęciu postępowania do organu wpłynęły liczne wnioski stron z uwagami dotyczącymi planowanej inwestycji. Wojewoda [...] regularnie przekazywał kopie ww. wniosków inwestorowi, w celu ustosunkowania się do zgłoszonych w nich uwag. Inwestor na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji odniósł się do uwag zawartych w przekazywanych pismach. Następnie Wojewoda [...], w związku z korektą wniosku inwestora z dnia 3 sierpnia 2012 r., zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., poinformował strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W zawiadomieniu zamieszczono informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z materiałem dowodowym oraz dokumentacją przedłożoną przez inwestora oraz złożyć ewentualne wnioski i zastrzeżenia.

Po przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję Nr [...], o ustaleniu lokalizacji [...] dla przedmiotowej inwestycji.

Organ pierwszej instancji nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, uznając argumenty przedstawione przez inwestora we wniosku z dnia 21 marca 2012 r. za zasadne i wystarczające. Wojewoda [...] wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione interesem społecznym, gospodarczym i ekonomicznym związanym z poprawą bezpieczeństwa transportu [...], a także ruchu drogowego w związku z budową dwupoziomowego skrzyżowania, szybkim bezpośrednim [...], zmniejszeniem oddziaływania na środowisko poprzez dostosowanie obiektów inżynieryjnych do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt oraz budowę nowych. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji m.in. ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, dla których uruchomienia niezbędne jest wskazanie, że strona formalno-prawna inwestycji jest przygotowana.

Zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...], wypełniając obowiązek zawarty w art. 9q ust. 2 ustawy, doręczył decyzję wnioskodawcy oraz wysłał zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony o wydaniu powyższej decyzji poinformowane zostały w drodze obwieszczeń umieszczonych w urzędzie wojewódzkim i w urzędzie gminy właściwym ze względu na przebieg [...], na stronach internetowych tej gminy oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej.

W aktach sprawy znajdują się pisma świadczące o dokonaniu tych czynności:

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. w dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. oraz na stronie internetowej w dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r.;

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Z. w dniach od [...] do [...] listopada 2012 r. oraz na stronie internetowej w tym samym terminie;

- wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. w dniach od [...] października do [...] listopada 2012 r. oraz na stronie internetowej w tym samym terminie;

- publikację obwieszczenia w prasie lokalnej "Gazeta Wyborcza - [...]" - wydanie z dnia [...] listopada 2012 r.

W zawiadomieniach oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 9q ust. 3 ustawy, informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że stosownie do art. 9q ust. 1 ustawy powyższa decyzja określiła: linie rozgraniczające teren inwestycji, przedstawione na mapach w skali 1:500 stanowiących załącznik Nr 1 do zaskarżonej decyzji, charakterystykę i zakres rzeczowy inwestycji, zmiany w infrastrukturze technicznej i w zagospodarowaniu terenu, warunki techniczne realizacji inwestycji, warunki wynikające z prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, które ma spełnić inwestor na następnych etapach przygotowania inwestycji. Decyzja Wojewody [...] Nr [...] zatwierdziła również podziały nieruchomości, przedstawione na mapach w skali 1:1000 oraz 1:2000, stanowiących załącznik Nr 2 do ww. decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego, kontrolowana decyzja zawiera wymagane przepisami prawa elementy, a w szczególności zawiera wymagania oraz wskazuje warunki, które powinny być uwzględnione na dalszych etapach procesu inwestycyjnego.

Analizując zaskarżoną decyzję Wojewody [...] pod kątem spełnienia warunku określonego w art. 9q ust. 6 ustawy Minister stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zawiera nieprecyzyjne określenie terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Zgodnie z art. 9q ust. 6 ustawy decyzja o ustaleniu lokalizacji [...]określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, przy czym termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna. W tym miejscu Minister stwierdził, iż użyte w ww. przepisie sformułowanie "termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia (...)" oznacza, iż organ orzekający zobligowany jest do wskazania konkretnego terminu, o którym mowa w tym przepisie poprzez wskazanie liczby oznaczającej dzień wydania nieruchomości, większej lub równej 30. Z analizy zapisu zawartego w sentencji inkryminowanej decyzji wynika, że nie wskazuje on konkretnego terminu wydania tych nieruchomości, a jedynie okres, w jakim nieruchomości mają zostać wydane, określony na 30 dni, co Minister uznał za określenie niejednoznaczne i niejasne, naruszające zasadę ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Z powyższego zapisu decyzji nie wynika bowiem, w którym dniu konkretyzuje się dla właścicieli bądź użytkowników wieczystych tych nieruchomości obowiązek ich wydania, czy jest to 5, 10 czy może 30 dzień od dnia ustatecznienia się decyzji.

W związku w powyższym, Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie I sentencji niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na str. 2, w wersie od 19 do 21 (licząc od góry strony), nieprecyzyjny zapis dotyczący określenia terminu wydania nieruchomości, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu uwzględniającego warunek określony w art. 9q ust. 6 ustawy.

Ponadto analizując zaskarżoną decyzję Minister zauważył, że organ pierwszej instancji zawarł w sentencji inkryminowanej decyzji (na stronie 5, w wersach 33-50, oraz na stronie 6, w wersach 1-2 zaskarżonej decyzji) działki, które znajdują się w terenie niezbędnym dla planowanych obiektów budowlanych, związanych z budową [...], zarówno niepodlegające podziałowi, jak i powstałe w wyniku podziału, pozostające w dotychczasowym użytkowaniu właścicieli tychże działek.

W ocenie organu odwoławczego zapis ten wskazuje działki, które zostały przewidziane jako niezbędne dla planowanych obiektów budowlanych, związanych z przedmiotową inwestycją, jednakże co do których inwestor będzie zobligowany na późniejszym etapie tj. etapie realizacyjnym uzyskać tytuł prawny upoważniający do dysponowania tymi nieruchomościami. Ustawa nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę prawną do określania przez właściwy organ administracji w decyzji ustalającej lokalizację [...]nieruchomości przeznaczonych do czasowego zajęcia w związku z realizacją tego przedsięwzięcia. Obecne uregulowania rozdziału 2b ustawy nie przewidują rozwiązań umożliwiających korzystanie przez [...] S.A. z prawa do zajęcia nieruchomości na czas realizacji inwestycji bez konieczności dokonywania ich podziałów i wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa. Gdyby wolą ustawodawcy było nadanie uprawnień wojewodzie w zakresie wskazywania w decyzji lokalizacyjnej działek przewidzianych do czasowego zajęcia, dałby temu wyraz poprzez zamieszczenie odpowiednich postanowień w tym zakresie. W sytuacji kiedy jednak tego nie uczynił, zdaniem organu odwoławczego, dokonanie rozszerzającej wykładni art. 9q ust. 1 pkt 1 ustawy jest niedopuszczalne (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 350/12).

W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie zasługuje zarzut sformułowany w odwołaniu [...] Sp. z o. o. z dnia 12 listopada 2012 r., dotyczący naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 93 ust. 3 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. Z art. 9ad ustawy poprzez niezapewnienie dostępu do drogi publicznej działkom o nr ewid. [...], obręb [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]),[...], obręb [...], (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), niezbędnych do realizacji przedmiotowej inwestycji.

Ponadto, zdaniem Ministra, na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie zapewniono dostępu do drogi publicznej działkom o nr ewid. [...], obręb [...], (powstałej po podziale działki o nr ewid. [...]) oraz o nr ewid. [...], obręb [...], (powstałej po podziale działki [...]).

Z art. 9q ust. 1 i art. 9s ust. 1 i 2 ustawy wynika, iż decyzją o ustaleniu lokalizacji [...] dokonuje się m.in. zatwierdzenia podziału nieruchomości. Części nieruchomości wydzielone w granicach linii rozgraniczających projektowanej inwestycji - zgodnie z art. 9s ust. 3 ustawy - stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna.

Zgodnie z art. 9ad ust. 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych w Rozdziale 2b, określającym szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących [...] o znaczeniu państwowym, stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zdaniem Ministra, ustawa nie reguluje sytuacji, gdy zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego w wyniku ustatecznienia się decyzji o ustaleniu lokalizacji [...], np. przez pozbawienie nieruchomości dostępu do drogi publicznej. W szczególności przepisy Rozdziału 2b ustawy nie zawierają uregulowania sytuacji, gdy na skutek odjęcia danemu podmiotowi prawa własności części nieruchomości, strona zostaje pozbawiona dostępu do drogi publicznej.

Art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami zamieszczony w Rozdziale 4 - "Wywłaszczanie nieruchomości" przewiduje, że jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym z wnioskiem o wywłaszczenie. Art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi swoiste uzupełnienie art. 119 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określającego elementy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, w zakresie dodatkowych elementów tej decyzji. Te dodatkowe elementy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości zamieszczane są, gdy wywłaszczenie jednej nieruchomości oraz przeznaczenie jej na określone cele może ujemnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, np. dalszy dojazd do nieruchomości, utrata dostępu do drogi publicznej. Na gruncie tego przepisu ochrona praw sąsiedzkich realizowana jest na drodze administracyjnej przez możliwość ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu odpowiednich służebności na rzecz nieruchomości sąsiednich albo ustalenia obowiązku budowy i utrzymania urządzeń zapobiegających zagrożeniom lub niedogodnościom, na koszt podmiotu występującego z wnioskiem o wywłaszczenie.

Zdaniem organu odwoławczego skoro przepisy ustawy nie regulują samodzielnie kwestii unormowanych wart. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jednocześnie art. 9ad ust. 1 ustawy zawiera odesłanie do stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie nieuregulowanym w ustawie, to tym samym brak jest uzasadnionych argumentów aby wyłączyć możliwość ustanawiania niezbędnych służebności w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie ustalania lokalizacji [...] w trybie art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na powyższe, w niniejszym przypadku przepis ten znajduje pełne zastosowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt: II OSK 1245/12 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2249/12).

Ustawowy wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej działce pozbawionej tego dostępu mieści się również w normatywnym zakresie art. 9q ust. 1 pkt 4 ustawy, stanowiącym o obowiązku zamieszczania przez organ w decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, którym w rozpatrywanej sprawie jest określenie sposobu zapewnienia nieruchomościom nr ewid. [...] dostępu do drogi publicznej, skoro już w wyniku wydania decyzji tracą one prawny i faktyczny dostęp do tej drogi.

Przepis art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o niedopuszczalności podziału nieruchomości w przypadku, gdy projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. W art. 95 pkt 6a ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca w wyraźny sposób wskazał na niezwiązanie organu wydającego decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] ustaleniami planu miejscowego i warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jako materialnoprawnymi warunkami dopuszczalności dokonania podziału nieruchomości. Organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] przy zatwierdzaniu tą decyzją podziału nieruchomości jest natomiast związany pozostałymi warunkami materialnoprawnymi dopuszczalności dokonania podziału nieruchomości określonymi w ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym warunkiem określonym w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami czyli zapewnieniem dostępu do drogi publicznej wydzielanej w wyniku podziału działce gruntu w chwili, gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stanie się ostateczna, ponieważ to w tej chwili następuje zmiana stanu własnościowego wydzielanych działek gruntu (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wa 571/11).

Konkludując Minister wskazał, że w sytuacji gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości bądź jej części na podstawie kontrolowanej decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] właściciele bądź użytkownicy wieczyści nieruchomości o nr ewid. [...] oraz [...] zostali pozbawieni dostępu do drogi publicznej, należało na podstawie art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 9ad ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustanowić niezbędne służebności, czego organ pierwszej instancji nie uczynił w swoim rozstrzygnięciu.

Mając na uwadze powyższe organ drugiej instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił w punkcie II niniejszego rozstrzygnięcia zapis znajdujący się na stronie 22, w punkcie 7 kontrolowanej decyzji, wers od 1 do 13 (licząc od góry strony), w zakresie wymagań dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich i orzekł o ustanowieniu w ww. punkcie decyzji stosownych służebności przejazdu i przechodu na rzecz wskazanych działek.

Organ odwoławczy wskazał, że dokonując powyższych rozstrzygnięć uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 kpa, ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody [...] Nr [...] było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, a te pozostają bez zmian, zgodne z wnioskiem inwestora oraz z decyzją organu pierwszej instancji.

Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy oraz, że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I i II sentencji niniejszej decyzji.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym organ II instancji stwierdził, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z nich, iż podlegające modernizacji w ramach przedmiotowej inwestycji odcinki [...] są [...] o znaczeniu państwowym. Zakres prac modernizacyjnych obejmuje przebudowę infrastruktury [...] w zakresie: układu [...] i odwodnienia [...], przebudowy i budowy sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, robót budowlanych związanych z rozbiórką i budową ogrodzeń, rozbiórką masztu GSM, rozbiórką słupów, przebudowy i budowy sieci i urządzeń energetyki nietrakcyjnej, likwidacji, budowy, przebudowy przejazdów drogowych wraz z budową dróg, rozbiórki, budowy i przebudowy obiektów inżynieryjnych, w tym budowy ekranów akustycznych, obiektów kubaturowych, przebudowy, budowy i demontażu instalacji sanitarnych i urządzeń sterowania ruchem [...].

Planowana inwestycja jest zlokalizowana na terenie województwa [...], powiatu Miasto K. w granicach gminy miejskiej K. oraz powiatu k. w granicach gminy Z.

Minister przychylił się do stanowiska organu pierwszej instancji, który uwzględnił wniosek inwestora i nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji umożliwi inwestorowi niezwłoczne złożenie wniosku o pozwolenie na budowę i zrealizowanie przedsięwzięcia bez ryzyka utraty funduszy unijnych.

Z uwagi na przedstawione w odwołaniach zarzuty dotyczące rozwiązań projektowych, zaproponowanych we wniosku z dnia 21 marca 2012 r. i przyjętych decyzją Wojewody [...], Minister pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. przekazał inwestorowi kopie złożonych odwołań wzywając go jednocześnie do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień poruszonych w przekazanych odwołaniach.

Pismami z dnia 22 stycznia 2013 r. oraz z dnia 18 lutego 2013 r. inwestor ustosunkował się do zastrzeżeń i uwag wskazanych w odwołaniach, przedstawiając argumenty przemawiające za przyjętą w zaskarżonej decyzji lokalizacją omawianej inwestycji.

Następnie Minister, działając na podstawie art. 9 kpa, pismem z dnia 1 lutego 2013 r., przekazał kopię ww. stanowiska inwestora odwołującym, z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do treści art. 10 kpa.

W odpowiedzi na przekazane stanowisko inwestora odwołujący podtrzymali zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu.

Następnie pismem z dnia 3 czerwca 2013 r., Minister wezwał inwestora do wskazania sposobu, w jaki zapewniony został dostęp do drogi publicznej dla działek nr ewid. [...].

Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 lipca 2013 r. inwestor odpowiedział na wezwanie organu wskazując na konieczność ustanowienia służebności dla ww. działek przez działki nr ewid. [...].

Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r., inwestor przekazał Ministrowi nowe rozwiązanie co do przebiegu służebności, w załączeniu przedkładając mapę obrazującą przebieg służebności dla działek ewid. nr [...] obręb [...] oraz kopię wypisu z rejestru gruntów dla działek ewid. nr [...] wraz z wnioskiem [...] sp. z o. o. o wykup działek nr ewid. [...], obręb [...].

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych w odwołaniach oraz pismach uzupełniających, iż poza zarzutami omówionymi wyżej, dotyczącymi braku dostępu konkretnych nieruchomości do drogi publicznej nie zasługują one na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnił, że nie posiada kompetencji do zmiany z urzędu przebiegu inwestycji przedstawionego przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...], lecz bada jedynie zgodność tego przebiegu z przepisami prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, który powołał się na orzecznictwo sądowe, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 1 ustawy to inwestor samodzielnie decyduje o przebiegu [...], jak również samodzielnie określa teren niezbędny dla realizacji inwestycji, dołączając do wniosku mapy przedstawiające przebieg linii rozgraniczających. Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości (vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 561/11, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1722/09 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1968/10, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2416/10 oraz dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1688/11). Jest on zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Organ zezwalający w trybie ustawy na lokalizację inwestycji nie może korygować wniosku i ustalać innego przebiegu drogi czy też wprowadzać inny wariant inwestycji, oceniając racjonalność i słuszność rozwiązań przyjętych przez inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 645/10). Również na samego inwestora ustawodawca nie nałożył obowiązku przedstawienia rozwiązań wariantowych, alternatywnych.

Z uwagi na powyższe, zadaniem organów orzekających w sprawie jest sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające obszar inwestycji odpowiadają woli ustawodawcy, wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji [...].

Organy wydające decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] są zatem uprawnione do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko bowiem stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy ustalenia lokalizacji przedsięwzięcia w wersji wnioskowanej przez inwestora.

W odniesieniu do zarzutu [...] Sp. z o.o. dotyczącego niekompletności wniosku złożonego przez inwestora w związku z naruszeniem art. 9o ust. 3 pkt. 3 w zw. z art. 9o ust. 2a ustawy, poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie inkryminowanej decyzji, mimo, iż wniosek inwestora nie spełniał wymagań ustalonych ustawą w związku z błędnymi projektami map podziałowych, w których nie został zapewniony dostęp do drogi publicznej działkom powstałym po podziale, Minister uznał go za chybiony z uwagi na zapewnienie przez Ministra w niniejszej decyzji dostępu do drogi publicznej dla wskazanych przez stronę skarżącą działek.

Niezależnie od powyższego, wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 9o ust. 3 pkt 3 ustawy do wniosku należy przedłożyć "mapy z projektami podziału nieruchomości, w przypadku konieczności dokonania podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami". Wyjaśnił, że zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 3 ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji załączył m.in. mapy z projektem podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym m.in. mapę z projektem podziału działki o nr ewid. [...] oraz [...]. Z ww. map wynika, że zostały one sporządzone przez geodetę uprawnionego oraz przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. w dniu [...] listopada 2010 r. i zaewidencjonowane pod nr [...].

Jak wynika z treści przepisu art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych po wykonaniu prac jest obowiązany przekazać powstałe materiały lub informacje o tych materiałach do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezgodnego z prawem zatwierdzenia podziału działek poprzez pozostawienie przy właścicielu części działek, które w wyniku podziału nie "będą mogły być wykorzystywana na żadne cele", to Minister wskazał, iż [...] sp. z o. o. przysługuje prawo do złożenia, na podstawie art. 9t ust. 2 ustawy, wniosku do inwestora o nabycie części nieruchomości nienadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Jednakże powyższe kwestie mają charakter roszczeń cywilnoprawnych i wykraczają poza zakres postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...], toteż niemożliwe jest ich rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu odwoławczym.

Minister podkreślił, iż wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji [...] służy celowi publicznemu, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania. Ustawodawca wyznacza też termin dla wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zatem pomimo odjęcia własności, dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji tego rodzaju przedsięwzięć nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem.

Na marginesie organ odwoławczy wyjaśnił, że odszkodowanie za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa z chwilą, gdy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji stanie się ostateczna ustalane jest w drodze uzgodnień pomiędzy inwestorem a podmiotem, któremu odebrano własność części nieruchomości w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna, zgodnie z art. 9y ust. 1 i 2 ustawy. Jeżeli zaś nie dojdzie do takiego uzgodnienia we wskazanym terminie, to odszkodowanie ustalane jest odrębną decyzją administracyjną wydawaną w pierwszej instancji przez wojewodę, zgodnie z art. 9 y ust. 2 ustawy. Kwestia odszkodowania za przejęte nieruchomości ustalana jest zatem odrębnie i dopiero po uostatecznieniu się decyzji o ustaleniu lokalizacji [...].

Odnosząc się do zarzutu [...] sp. z o. o. w zakresie naruszenia art. 9 n w zw. z art. 9 o ust. 1 w zw. z art. 9s ust. 3b ustawy, poprzez wydanie inkryminowanej decyzji na rzecz podmiotu nieuprawnionego w związku z objęciem wnioskiem m. in. [...], która w ocenie spółki nie jest zarządzana przez PKP PLK S. A., Minister wskazał, iż jest on bezpodstawny. Zgodnie z art. 9n ustawy przepisy Rozdziału 2b określają szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących [...] o znaczeniu państwowym, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach.

Natomiast zgodnie z art. 9o ust. 1 ustawy decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] wydaje wojewoda, na wniosek [...] S.A.

Wykaz [...], które ze względów gospodarczych, społecznych, obronnych lub ekologicznych mają znaczenie państwowe zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie wykazu [...] o znaczeniu państwowym (Dz. U. z 2010 r., Nr [...], poz. [...]), obowiązującego na dzień składania wniosku tj. 26 marca 2012 r., w którym to pod liczbą porządkową [...] wpisana została [...] nr [...], która podobnie jak pozostałe odcinki nr [...] jest [...] o znaczeniu państwowym. Powyższe świadczy, iż [...] S.A. była podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji przedmiotowej [...] na podstawie ustawy.

Ustosunkowując się do twierdzenia odwołującej spółki, że decyzja Wojewody [...] narusza art. 140 kc w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez rażąco sprzeczne z prawem pozbawienie własności oraz uniemożliwienie korzystania z przedmiotu własności w granicach zakreślonych ustawą, wyjaśnił, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP własność może być ograniczona, jeśli następuje w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Z kolei art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wskazuje, iż w pewnych sytuacjach szczególnych prawo własności może być naruszone. Konstytucja nie wyklucza wywłaszczenia, jednakże ogranicza dopuszczalność jego stosowania przy uwzględnieniu dwóch przesłanek, a mianowicie gdy jest dokonywane na cele publiczne, tj. w interesie publicznym i następuje za słusznym odszkodowaniem.

Nie budzi wątpliwości organu, że w rozpatrywanej sprawie spełniona została przesłanka "celu publicznego", dla którego realizacji sięgnięto po instytucję prawną wywłaszczenia. Wynika to z treści art. 6 pkt la ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod [...] oraz ich budowa i utrzymanie.

Odnosząc się do sformułowania spółki, iż dla działek nr [...] (numeracja przed podziałem) posiada ona ustalone warunki zabudowy, zezwalające na budowę budynku usługowego w części północnej Minister wskazał, że zgodnie z art. 9ad ust. 2 ustawy w sprawach dotyczących lokalizacji [...] przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się. Wynika z powyższego, że organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] oraz organ odwoławczy nie bada lokalizacji projektowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z zasadami wynikającymi z powyższej ustawy tj. procedurą planistyczną oraz postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to tym samym niedopuszczalność dokonywania przez organy administracji publicznej oceny wniosku inwestora przez pryzmat jego obowiązków wynikających z powyższej ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutu spółki, co do braku uzasadnienia dla "zygzakowatego" przebiegu granic działek nr [...] (nr działek po podziale przeznaczonych pod inwestycję), Minister wskazał, iż zarzut jest bezzasadny. Jak wynika z arkusza nr 7 mapy przedstawiającej linie rozgraniczające teren inwestycji oraz planowany przebieg inwestycji w skali 1:500 stanowiący załącznik Nr 1 do decyzji Wojewody [...], kształt granicy na ww. nieruchomościach należących do spółki wynika z charakteru planowanych elementów infrastruktury. Na działce [...] zaplanowany został wjazd na działkę nr [...] pozostającą we władaniu właściciela, mający zapewnić dostęp nowopowstałej działce do drogi publicznej. Natomiast na działce nr [...] zaplanowany został fragment ekranu akustycznego, gazociągu oraz fragment drogi o nawierzchni twardej nieulepszonej, a także kanalizacja. Podobnie na działce nr [...] zaplanowany został fragment ekranu akustycznego, gazociągu oraz fragment drogi o nawierzchni twardej nieulepszonej, kanalizacja a także zaprojektowano fragment rowu. W związku z powyższymi obiektami infrastruktury granice zostały zaprojektowane w optymalnym kształcie.

Odnosząc się do natomiast do zarzutu pozostawienia szerokiego pasa gruntu pomiędzy ogrodzeniem a nową granicą (od strony północnej), które zostały utworzone przez podział działek nr [...] (nr działek po podziale pozostające przy właścicielu), Minister wskazał, iż jest on bezzasadny. Jak wynika z arkusza nr 7 mapy przedstawiającej linie rozgraniczające teren inwestycji oraz planowany przebieg inwestycji w skali 1:500 stanowiący załącznik Nr 1 do decyzji Wojewody [...], projektowane ogrodzenie na wysokości działek nr [...] (nr działek po podziale pozostające przy właścicielu) pokrywa się z linią rozgraniczającą teren.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 627) z zw. z art. 74 ust. 1 ust. 2 Konstytucji RP polegającym na degradacji środowiska na skutek negatywnych oddziaływań związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 86 powyższej ustawy, organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] jest związany ustaleniami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie zaś z art. 82 ust. 1 powyższej ustawy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa się m.in. warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich a zatem także korytarzy ekologicznych. W decyzji środowiskowej właściwy organ orzeka również o konieczności rozmieszczenia w określonych miejscach środków ochrony akustycznej. Dla przedmiotowej inwestycji inwestor, uzyskał ostateczną decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Decyzja środowiskowa wiąże w zakresie ustalonych w niej warunków ochrony środowiska zarówno inwestora, jak również organy orzekające w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji [...]. Postępowanie zakończone decyzją GDOŚ stanowi odrębne od kontrolowanego w niniejszej decyzji Ministra postępowanie administracyjnie, a rozstrzygnięcia w nim zapadłe strony mogą zaskarżać przy użyciu środków wskazanych w kpa. W konsekwencji Minister nie jest uprawniony do tego, aby w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji [...] dokonywać merytorycznej, ani jakiejkolwiek innej oceny zasadności i legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego.

Ustosunkowując się do kwestii lokalizacji przedmiotowej inwestycji w korytarzu ekologicznym cieku wodnego [...], organ odwoławczy wyjaśnił, iż w decyzji RDOS na stronie 20 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. wskazał, iż: "Planowana inwestycja przecina lokalne korytarze ekologiczne, dlatego aby zachować ich drożności wykonane zostaną przejścia dla zwierząt (...)". Zatem Minister wskazał, iż przecięcie "korytarza ekologicznego" z przedmiotową inwestycją nie narusza art. 4 ust. 1 powyższej ustawy stanowiącego, iż obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę.

Odnosząc się do sformułowania spółki, iż w pkt 4 zaskarżonej decyzji określone zostały "Warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska", gdzie wskazano, iż zaplecze budowy nie może znajdować się bliżej niż 100 m od cieków sąsiadujących i przecinających [...], a projekt przebiegu przedmiotowej [...] znajduje się w znacznie mniejszej odległości niż 100 m od cieku wodnego [...], Minister wskazał, iż zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Zaplecze budowy nie jest pojęciem tożsamym z projektem przebiegu inwestycji, co wynika z treści zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutu spółki w zakresie naruszenia art. 9w ust. 2 ustawy poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wobec braku zaistnienia przesłanek ustawowych, Minister uznał go za bezzasadny. Wojewoda [...] nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nie naruszył art. 9w ust. 1 i 2 ustawy, gdyż wykazał w przedmiotowej sprawie istnienie uzasadnionego interesu społecznego i gospodarczego, polegającego na poprawie bezpieczeństwa transportu [...] poprzez budowę dwupoziomowego skrzyżowania w miejsce istniejącego jednopoziomowego z ul. [...] oraz zwiększenie bezpieczeństwa i płynności ruchu pojazdów samochodowych, zapewnieniu szybkiego bezpośredniego [...], co w znaczący sposób przyczyni się do rozwoju transportu zbiorowego w aglomeracji [...], eliminację barier architektonicznych, poprzez przystosowanie obiektów infrastruktury [...] do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonych możliwościach poruszania się. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał na poprawę warunków ochrony środowiska, poprzez obniżenie ekspozycji zagrożenia hałasem i wibracjami w związku z zastosowaniem m.in. podkładów typu Y i sprężystych podpór pod podkładami, oraz na zmniejszenie ryzyka zanieczyszczenia wód i gruntów, poprzez modernizację układu [...], a także zapewnienie integralności siedlisk zwierzęcych poprzez dostosowanie obiektów inżynieryjnych do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt lub budowę nowych przejść dla zwierząt. Wojewoda [...] wskazał również, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione wykorzystaniem środków z Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, dla uruchomienia których niezbędnym jest wykazanie, iż strona formalno-prawna decyzji została przygotowana. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, , iż w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. I SA/Wa 1447/06, jak również z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. I SA/Wa 1716/06, zapadłych na gruncie przepisów specustawy drogowej, ale znajdujących zastosowanie również do decyzji ustalających lokalizację [...], podkreślono, iż planowane terminy realizacji inwestycji, jak również jej finansowanie z funduszy europejskich mogą stanowić, obok innych przesłanek takich, jak poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników, jego płynności, podstawę do nadania rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zatem w ocenie organu odwoławczego powyższa argumentacja uzasadnia interes społeczny i gospodarczy dla nadania inkryminowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odnosząc się do przykładów zagrożeń jakie niesie za sobą realizacja inwestycji [...] w ocenie spółki tj. płoszenia ptaków przez hałas generowany przez przejeżdżające pociągi, Minister wyjaśnił, iż dostosowanie obiektów inżynieryjnych do pełnienia funkcji przejść dla zwierząt lub budowę nowych przejść dla zwierząt co zostało wskazane m. in. w decyzji GDOŚ i nie może stanowić zarzutu w postępowaniu odwoławczym od decyzji o ustaleniu lokalizacji [...].

Odnosząc się do zarzutu A. P., dotyczącego wadliwego wykonania pomiarów i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego bez wiedzy odwołującej, co w jej ocenie uniemożliwiło udział w postępowaniu administracyjnym - zarzut ten Minister uznał za bezzasadny.

Prace geodezyjne, w stosunku do których odwołująca podnosi zastrzeżenia, poprzedzają jedynie postępowanie lokalizacyjne. Prace te są wykonywane przez osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii, które zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego są obowiązane wykonywać swoje zadania z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa.

Organ orzekający w zakresie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] nie jest uprawniony do kwestionowania dokumentacji podziałowej, opatrzonej stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno- kartograficzne w zakresie określonym w § 9 w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnienie tych baz (Dz. U. Nr 78, poz. 837), co znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowo - administracyjnym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt: II SA/Ke 257/11).

Czynności podejmowane w związku z wykonywaniem prac geodezyjnych, o których mowa w art. 11, 13, 32 i 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie były częścią postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...]. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o przebieg tej granicy jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie należy do postępowania rozgraniczeniowego w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i nast. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zdaniem organu odwoławczego nie mogą być również rozpatrywane w niniejszym postępowaniu inne zarzuty dotyczące m. in.: braku zawiadomienia o czynnościach przyjęcia granic nieruchomości, a także nieokazania nowych linii podziałowych skutkującego naruszeniem art. 39 kpa jak i art. 10 kpa, naruszenia art. 6-11 kpa w tym zakresie, oraz naruszenia art. 32 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez brak wezwania właściciela do stawiennictwa na gruncie.

Natomiast jeśli chodzi o uczestnictwo odwołującej w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją Minister jednoznacznie wskazał, iż brała ona czynny udział w przedmiotowym postępowaniu o czym świadczą m. in. zawiadomienie Wojewody [...] o wszczęciu postępowania, zawiadomienie o wydaniu inkryminowanej decyzji, które zostały odwołującej skutecznie doręczone, a także pisma, które sama wystosowała w trakcie postępowania trwającej przed organem pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu odwołującej dotyczącego bezskutecznych prób porozumienia z organem pierwszej instancji oraz inwestorem w przedmiocie ustalenia linii podziałowej na jej gruncie oraz korekty podziału działek nr [...], Minister wskazał , iż organy wydające decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Tylko w przypadku gdy organ stwierdzi, iż wniosek narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa ma on obowiązek wydania decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji [...]. Natomiast zakres i przebieg inwestycji proponuje inwestor, który jest kreatorem przedsięwzięcia, stąd zarówno organy dokonujące kontroli wniosku jak i strony postępowania mają niewielki wpływ na konkretne ustalenia dotyczące przebiegu lokalizacji inwestycji [...] (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2249/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 571/11). W przedmiotowym stanie faktycznym przepisy prawa nie zostały naruszone, a zatem organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie ma podstaw do zmiany przyjętych przez inwestora rozwiązań.

Za bezzasadny Minister uznał zarzut odwołującej dotyczący braku konsultacji w zakresie wywłaszczenia jej z nieruchomości. Wskazał, iż ustawa nie nakłada na inwestora, ani na organy uprawnione do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] obowiązku przeprowadzenia konsultacji społecznych przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 571/11). Zatem zgodnie z wyrażoną w art. 6 kpa zasadą praworządności, organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie może uzależniać wydania decyzji od zobowiązania inwestora do spełnienia nieprzewidzianych w przepisach prawa świadczeń lub warunków.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywateli, to Minister wskazał, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest przestrzeganie zasad procesowych, w tym uwzględniania interesu stron oraz interesu społecznego. Jednakże załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela możliwe jest wyłącznie, gdy nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, a dodatkowo organ posiada ku temu uprawnienia i środki.

Zdaniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w myśl zasady wyjaśniania zasadności przesłanek organ pierwszej instancji przedstawił w zaskarżonej decyzji proces ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa, wskazując, że rozstrzygnięcie, mimo że jest niekorzystne dla odwołującej jest zasadne, gdyż w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym, nie mógł postąpić inaczej.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że kwestie dotyczące wysokości odszkodowania nie mieszczą się w ramach przedmiotowego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego całkowitego pozbawienia gruntu jego gospodarczego znaczenia, Minister wskazał, że odwołującej przysługuje prawo do złożenia, na podstawie art. 9t ust. 2 ustawy, wniosku do [...] S.A. o nabycie części nieruchomości nienadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 9 ad ust. 1 ustawy w zakresie części działek nr [...], to zdaniem Ministra jest on niezasadny. Inwestor w piśmie z dnia 20 lipca 2012 r., przekonująco wyjaśnił stronie niezbędność wywłaszczenia. Dopuszczalność wywłaszczenia jest oceniana przez pryzmat niemożliwości osiągnięcia celu publicznego bez zastosowania wywłaszczenia, jako władczej ingerencji w prawa rzeczowe. Niemożliwość osiągnięcia tego celu publicznego polega przede wszystkim na takim sposobie korzystania z nieruchomości, wynikającym z realizacji inwestycji celu publicznego, który to sposób korzystania niweczy określoną w art. 140 kc treść prawa własności, jako korzystania przez dotychczasowego właściciela z nieruchomości z wyłączeniem innych osób. W ocenie organu odwoławczego wywłaszczenie właściciela nieruchomości z konkretnych działek w celu lokalizacji [...] o znaczeniu państwowym, ze względu na ich niezbędność dla przedmiotowej inwestycji jest uzasadnione interesem publicznym, wypełnia dyspozycję art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ustosunkowując się do zarzutu R. N., dotyczącego niewyrażenia zgody na podział działki nr [...] obręb [...], której jest współwłaścicielem, Minister wskazał, iż zgodnie z art. 9s ust. 3 ustawy nieruchomości lub ich części, na których inwestycja zostanie zrealizowana, wskazane w decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji [...] stała się ostateczna. Przejście własności tych nieruchomości, bądź ich części, nie wymaga zatem zgody dotychczasowego ich właściciela.

Odnosząc się do niewyrażenia przez odwołującego zgody na budowę ekranów akustycznych na wysokości jego nieruchomości, co w jego ocenie powoduje zaciemnienie budynku położonego na przedmiotowej działce, organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalenia dotyczące montażu i rozmieszczenia ekranów akustycznych dokonywane są w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wszelkie zarzuty dotyczące ustaleń zawartych w decyzji środowiskowej strony powinny podnosić w odwołaniach złożonych od tej decyzji. Natomiast ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ uprawniony do wydania decyzji o lokalizacji [...] w zakresie zawartych w niej ustaleń.

Ustosunkowując się do tezy R. N., wskazującej na utratę wartości przez działkę nr [...] oraz do wyrażenia gotowości na wykup ww. działki za słusznym odszkodowaniem, Minister wyjaśnił, iż argumentacja w tym zakresie nie powinna być podnoszona na etapie odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji [...], gdyż wyżej przedstawione kwestie te mają charakter cywilnoprawny.

Odnosząc się do zarzutu A. N. w zakresie pozbawienia go części nieruchomości poprzez wydanie zezwolenia na wybudowanie w sąsiedztwie jego posesji obiektów, które ograniczą jakość życia, Minister wyjaśnił, że za wywłaszczone pod przedmiotową inwestycję nieruchomości zostanie wypłacone odszkodowanie. Warunkiem rozpoczęcia wypłat odszkodowania jest ustatecznienie się decyzji o ustaleniu lokalizacji [...]. Wypłaty ustalane są w drodze uzgodnień pomiędzy inwestorem, a pozbawionym własności (użytkowania wieczystego) w terminie 2 miesięcy od dnia ustatecznienia się przedmiotowej decyzji, co wynika z treści art. 9y ust. 1 ustawy. Jeżeli zaś nie dojdzie do takiego uzgodnienia we wskazanym terminie, to odszkodowanie ustalane jest odrębną decyzją administracyjną wydawaną w pierwszej instancji przez wojewodę, zgodnie z art. 9y ust. 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu T. B. wskazującego na naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 10 w zw. z art. 28 kpa oraz art. 140 z zw. z art. 172 kc, polegającego na nieprzeprowadzeniu postępowania w zakresie ustalenia praw podmiotowych do działek objętych lokalizacją [...], w szczególności w odniesieniu do działki nr [...] obręb 1, jednostka ewidencyjna: [...], Minister wskazał należy, iż jest on bezzasadny. Organy uprawnione do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] ustalają podmioty posiadające prawo własności (użytkowania wieczystego) na podstawie aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, który zgodnie z art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego odzwierciedla aktualny stan prawny i faktyczny nieruchomości na terenie kraju. Ponadto jak wynika z art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wszelkie zmiany dotyczące danych objętych ewidencją gruntów i budynków właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Zaniechanie tego obowiązku w przypadku niezgodności danych zawartych w rejestrze obciąża właściciela gruntu. Ponadto żaden przepis ustawy nie nakłada na organy obowiązku weryfikacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie ich zgodności ze stanem faktycznym. Stąd też aktualny wypis z ewidencji gruntów i budynków załączany przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji [...] stanowi dla wojewody i organu odwoławczego podstawę do ustalenia właścicieli oraz użytkowników wieczystych działek objętych przedmiotową inwestycją. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że inwestor przedłożył aktualne wypisy z rejestru gruntów, które zostały sporządzone przez Prezydenta Miasta K., aktualne na dzień [...] lutego i [...] marca 2012 r. oraz przez Wydział Geodezji Kartografii Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K., aktualne na dzień [...] lutego 2012 r.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. oraz T. P.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ppsa):

1. art. 107 § 3 kpa ponieważ zaskarżona decyzja nie wymienia skarżących jako strony postępowania;

2. art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zw. z art. 9ad 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie [...] w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuchylenie decyzji Wojewody [...], w sytuacji w której organy orzekające w sprawie niewłaściwie przyjęły, że nie posiadają kompetencji do zmiany z urzędu przebiegu inwestycji określonej we wniosku o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji [...], lecz badają jedynie zgodność tego przebiegu z przepisami prawa, podczas gdy wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że przedłożenie przez wnioskodawcę wniosku o lokalizację inwestycji dotyczącej [...] nie przesądza a priori, że wywłaszczenie będzie uzasadnione celem publicznym oraz będzie niezbędne dla realizacji inwestycji;

3. art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa poprzez nieuchylenie decyzji Wojewody [...], w sytuacji w której organy orzekające w sprawie niewłaściwie przyjęły, że przebieg planowanej trasy został ustalony prawidłowo podczas gdy organy nie poczyniły następujących ustaleń:

- czy lokalizacja inwestycji na nieruchomości skarżących jest racjonalna i celowa w kontekście wywłaszczenia części nieruchomości ze względu na to, że na działce [...] posadowiona jest [...] oraz część [...];

- czy wywłaszczona nieruchomość w całości jest niezbędna dla realizacji inwestycji w sytuacji, w której na wywłaszczonej nieruchomości posadowiona jest [...] oraz część [...], a wywłaszczona nieruchomość nie służy wyłącznie do korzystania z tych urządzeń;

- czy nie ma alternatywnych rozwiązań, które gwarantują uwzględnienie zamierzonego przez wnioskodawcę celu i jednocześnie skutkowałyby mniejszą dla nas i wnioskodawcy uciążliwością (np. przeniesienie [...] poza nieruchomość skarżących, przeprowadzenie [...]);

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które dają podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b ppsa):

4. art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 9q ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym w zw. z art. 10 kpa poprzez utrzymanie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w mocy decyzji Wojewody [...], w sytuacji w której Wojewoda [...] nie wysłał skarżącemu T. P. zawiadomienia o wydaniu decyzji, nie zapewniając tym samym stronie czynnego udziału w postępowaniu, które to naruszenie spowodowało, że skarżący T. P. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz doprowadziło w konsekwencji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 15 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisali stan faktyczny sprawy, rozwijając szczegółowo wskazane zarzuty oraz przywołując orzecznictwo sądowe. Do skargi skarżący dołączyli decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego "budowa budynku rekreacyjno - sportowego wraz z infrastrukturą na działkach nr [...] obręb [...] ul. [...] w K. oraz pismo [...] Sp. z o.o. z dnia 14 lipca 2003 r. w sprawie możliwości zmiany lokalizacji [...] oraz koncepcji przebudowy [...].

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 24 marca 2014 r. uczestnik postępowania [...] S.A. wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 23 września 2014 r. (k. 165 akt sądowych), w odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 22 września 2014 r. inwestor [...] S.A. wskazał, że "[...] S.A. Centrum Realizacji Inwestycji, Zespół ds. modernizacji [...] informuje, że prowadzona inwestycja "Budowa [...] realizowana jest w oparciu o pozwolenia na budowę. Roboty budowlane rozpoczęły się na odcinku [...] w dniu [...] marca 2014 r., a na odcinku [...] w dniu [...] lutego 2014 r. i są kontytuowanie nieprzerwanie do dnia dzisiejszego na całej trasie."

Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2637/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że od decyzji organu pierwszej instancji stosownie do art. 127 § 1 i 2 kpa przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Odwołanie nie zostało wniesione przez skarżących J. P. ani T. P.

Sąd zaznaczył, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że odwołania zostały wniesione przez niektóre z innych stron postępowania. W przypadku bowiem decyzji o lokalizacji inwestycji o charakterze [...] odwołanie może być wniesione przez stronę co do decyzji tylko w tej części, w jakiej kreuje ona jej prawa lub obowiązki.

Formułując zarzuty dotyczące ukształtowania sytuacji prawnej wnoszącego odwołanie (np. jako właściciela nieruchomości podlegającej w części czy w całości wywłaszczeniu), strona nie może skutecznie uruchomić postępowania służącego ponownemu rozpatrzeniu sprawy (w II instancji) w zakresie, w jakim dotyczy to sytuacji prawnej innych stron postępowania, gdy nie pozostaje ona w związku, nie rzutuje, na status wnoszącego odwołanie. W istocie - w ocenie Sądu - nie jest on stroną postępowania dotyczącego ustalenia warunków realizacji fragmentów przedsięwzięcia, które nie przesądzają o zakresie praw i obowiązków danego podmiotu.

Zdaniem Sądu w związku z tym, nie wniesienie przez skarżących odwołań od decyzji organu pierwszej instancji - w sytuacji, gdy pozostałe odwołania nie dotyczyły decyzji organu pierwszej instancji w części odnoszącej się do ich praw lub obowiązków - sprawiło, że organ odwoławczy nie orzekał w istocie co do części decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej ich praw lub obowiązków, a decyzja ta stała się w tym zakresie ostateczna.

Sąd stwierdził, że skarżący J. P. i T. P. nie wyczerpali środków zaskarżenia (tu: odwołania od decyzji organu pierwszej instancji), stąd ich skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ppsa.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej J. P. oraz T. P. od powyższego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 121/15 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nieskorzystanie przez skarżącego z przysługującemu mu prawa do odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy z prawa tego skorzystały inne strony postępowania, w rezultacie czego wydana została decyzja ostateczna, nie może oznaczać, że w odniesieniu do skarżącego nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ppsa. Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, i którym mowa w powyższym przepisie, należy uznać również za spełniony, jeżeli odwołanie od decyzji złożyła inna strona niż wnosząca skargę do sądu administracyjnego. Na zmianę tego stanowiska nie wpływa to, że zaskarżona decyzja dotyczy lokalizacji inwestycji o charakterze [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wobec wyjaśnień inwestora oraz okoliczności, że decyzji lokalizacyjnej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, w sprawie znajdzie zastosowanie art. 9ac ust. 3 w zw. z ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy [...] może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Powyższe wyjaśnienie inwestora zawarte w piśmie z dnia 23 września 2014 r. (k. 165 akt sądowych) Sąd uznał za wiarygodne. Identyczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2638/13 oraz sygn. akt IV SA/Wa 2700/13 oddalając skargi innych podmiotów na kontrolowaną w niniejszym postępowaniu decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r.

W takiej sytuacji Sąd nie mógł uwzględnić skargi poprzez uchylenie zaskarżonego aktu. Jednocześnie przy orzekaniu w sprawie (w kwestii ewentualnego wydania decyzji z naruszeniem prawa), mógł mieć na względzie jedynie wadliwości decyzji stanowiące podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 156 § 1 kpa). W przedmiotowej sprawie, z uwagi na wskazane uwarunkowania procesowe, mogły być więc rozważane jedynie kwestie ewentualnej kwalifikowanej wadliwości zaskarżonego aktu. Inne zagadnienia, jako niemające znaczenia dla meritum sprawy, pozostały zasadniczo poza oceną Sądu.

W postępowaniu sądowym strony podniosły w skardze, że dokonano w nadmierny sposób ingerencji w przysługujące im prawo własności nieruchomości. Strony podniosły, że można było w mniejszym zakresie wywłaszczyć ich nieruchomości, ewentualnie zlokalizować [...] oraz część [...] w innym miejscu.

Jednakże konfrontacja wskazanego wyżej stanowiska skarżących z materiałem dowodowym sprawy zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym przez organ pierwszej instancji, w tym w szczególności z zawartymi w nim mapami nie daje wystarczających podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. oraz Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r., że lokalizacja [...] wraz z infrastrukturą ustalona w postępowaniu administracyjnym ma optymalny przebieg. O ile z życiowego punktu widzenia w pełni zrozumiałym jest niezadowolenie stron z samego faktu odjęcia im własności nieruchomości, to jednakże materiał dowodowy sprawy nie wskazuje na to, że istniała realna możliwość mniejszej ingerencji przez organy w prawo własności skarżących.

Nie doszło również do naruszenia art. 21 Konstytucji RP w sposób określony w skardze J. P. i T. P. poprzez dokonanie wywłaszczenia pomimo, iż realizacja zamierzenia inwestycyjnego mogłaby być - w ocenie skarżących - osiągnięta bez ich wywłaszczenia. Skoro bowiem we wniosku o wydanie decyzji określono przestrzenny zakres terenu niezbędnego do realizacji inwestycji [...], stanowiącej cel publiczny, obejmując tym zakresem m.in. część nieruchomości skarżących, to przy braku podstaw prawnych do zakwestionowania tego zakresu - co szczegółowo wyjaśnił organ odwoławczy w swojej decyzji, co prawda w odniesieniu do innych nieruchomości – nie można skutecznie przypisywać tej decyzji nadmierności odebrania prawa własności do części nieruchomości skarżących. Ponadto, skutek przejęcia praw do nieruchomości nie jest efektem woli inwestora lub organu orzekającego, lecz następuje on z mocy samego prawa, jako skutek prawny ostateczności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji [...].

Nie ulega wątpliwości, iż projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja ustalona została na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy, tj. ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Zarzutu skargi nie można zatem odnosić do wydanych decyzji, skoro decyzje te wydane zostały zgodnie z wymaganiami wynikającymi z tej ustawy. Odebranie prawa własności nieruchomości jest również wynikiem postanowień zawartych w tej ustawie. Zaś Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany postanowieniami tej ustawy i dlatego nie może kwestionować decyzji, które nie naruszają jej postanowień.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7 kpa. Przede wszystkim, oceniając słuszny interes strony, należy mieć na względzie, że ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym jest regulacją szczególną w stosunku do podstawowych regulacji jakimi są ustawa o gospodarce nieruchomościami oraz ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawodawca niniejszą regulacją ustawową uprościł proces przygotowania inwestycji w zakresie szczególnych zasad i warunków przygotowania inwestycji dotyczących [...], uznając za priorytetowy interes publiczny, jakim jest poprawa infrastruktury [...] na terenie kraju w czasie, w którym istnieje możliwość wykorzystania przeznaczonych na ten cel środków unijnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1968/10).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dają podstawy do wznowienia postępowania, to wskazać należy, że przepis art. 9q ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym stanowi: "Wojewoda doręcza decyzję o ustaleniu lokalizacji [...] wnioskodawcy oraz wysyła zawiadomienie o jej wydaniu właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji pod adres wskazany w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędzie wojewódzkim i urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg [...], na stronach internetowych tych gmin oraz urzędu wojewódzkiego, a także w prasie lokalnej. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne." W treści tego zawiadomienia musi być zawarta informacja o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji (art. 9q ust. 3 tej ustawy).

Przepis art. 9q ust. 2 omawianej ustawy przewiduje, inaczej niż kpa, trzy niezależne od siebie sposoby zawiadamiania o wydaniu decyzji: 1) doręczenie decyzji, 2) doręczenie zawiadomienia o jej wydaniu oraz 3) zawiadomienie w drodze obwieszczenia we wskazanych urzędach, stronach internetowych i prasie lokalnej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że każdy z tych sposobów zawiadamiania dotyczy konkretnej kategorii osób: doręczenie decyzji następuje tylko wnioskodawcy, a właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie tej decyzji doręcza się zawiadomienie o wydaniu decyzji; pozostałe strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia.

Niezasadny jest wskazany w skardze zarzut dotyczący niewysłania skarżącemu T. P. zawiadomienia, o którym mowa w art. 9q ust. 2 powyższej ustawy o wydaniu decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. W aktach administracyjnych sprawy, w teczce nr [...] na karcie [...] znajduje się rozdzielnik do zawiadomień o wydaniu decyzji, pod pozycją [...] wymieniony jest T. P., a ponadto w teczce nr [...] "zwrotki – teczka [...] zwrotki z wydania decyzji, nr zwrotki [...], znajduje się koperta zaadresowana do T. P., na której znajduje się adnotacja "zwrot nie podjęto w terminie". Przesyłka była prawidłowo dwukrotnie awizowana. Uznać należy powyższe doręczenie zawiadomienie o wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji za skuteczne.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.