Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SO/Wa 1346/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny -art.55 ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia: 1. oddalić wniosek; 2. odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

P. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." za nieprzekazanie do Sądu skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] nr [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016 r. Sąd przesłał odpis wniosku organowi, wzywając jednocześnie do nadesłania - w terminie 30 dni - odpowiedzi na wniosek wraz z aktami sprawy.

W dniu 21 listopada 2016 r. (data prezentaty) skarżący uzupełnił wniosek i nadesłał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

W myśl z kolei art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Z akt sprawy wynika, że P. S. nadesłał do skargę z dnia 26 kwietnia 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (data ta wynika z przesłanego przez wnioskodawcę poświadczenia nadania korespondencji).

Kolegium nie udzieliło jak dotąd odpowiedzi na skargę i nie nadesłało przedmiotowej skargi. Ponadto nie odpowiedziało na zarządzenie z dnia 2 czerwca 2016 r.

W związku jednak z nadesłaniem wskazanych uprzednio dokumentów przez skarżącego, z których wynika, że przedmiotowa skarga została wniesiona do organu, Sąd uznał, że merytoryczne rozpoznanie wniosku - o wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem skargi w ustawowym terminie - jest możliwe.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd stanął na stanowisku, że przedmiotowy wniosek należy oddalić, gdyż jest mu znany z urzędu fakt, że P. S. nadsyła do Kolegium liczną korespondencję, w której składał bardzo liczne wnioski, m.in. o: sprostowanie oczywistych omyłek, uzupełnienie pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań, wyłączenia członków Kolegium. Ponadto wnosił odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Kolegium kierując się treścią art. 239 § 1 kpa. pozostawiło powtarzające się żądania tej osoby bez biegu. Podania, które nie dotyczyły spraw, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 kpa. oraz art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jak również wnioski, których treść była identyczna z wnioskami już wcześniej rozstrzygniętymi zostały zgromadzone w segregatorach i pozostały nierozpoznane. W Kolegium znajduje się 25 segregatorów, zawierających wnioski P. S. Jego działanie spowodowało paraliż organu, który do chwili orzekania przekazał Sądowi ponad tysiąc wniosków P. S. o ukaranie organu grzywną i ponad dwa tysiące jego skarg.

Oceniając zatem postawę ww. osoby Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazane w licznych orzeczeniach - w tym w postanowieniu z dnia 25 listopada 2016 r., wydanym na skutek zażalenia wnioskodawcy w sprawie o sygn. akt I OZ 1383/16 (w przedmiocie ukarania organu grzywną za nieprzekazanie skargi do Sądu) - że w doktrynie przyjmuje się, iż nadużycie praw procesowych stanowi samoistną instytucję prawa procesowego (por. Piotr Przybysz, Nadużycie prawa w prawie administracyjnym, (w:) H. Izdebski, A. Stępkowski, Nadużycie prawa, Warszawa 2003). Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego.

Prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi - nie może zasługiwać na ochronę (por. Marcin Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym; Prokuratura i prawo, nr 11/2007).

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje aprobatę nie tylko w doktrynie oraz orzecznictwie sądów polskich, ale także akceptowane jest przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu.

Podkreślenia wymaga, że ocena działań stron postępowania sądowoadministracyjnego pod kątem nadużycia prawa wymaga każdorazowo wnikliwej analizy, tak by mieć pewność, że rzeczywiste prawo do sądu nie doznało żadnego uszczerbku.

W ocenie Sądu tak samo właśnie należy ocenić działania P. S., który inicjuje szereg postępowań administracyjnych i sądowych w celu innym, niż ochrona jego praw. Skarżący złożył ponad tysiąc wniosków o wymierzenie organowi grzywny, dwa tysiące skarg do sądu i pomimo ocen prawnych wyrażanych we wcześniejszych postanowieniach, wydanych w sprawach z tych wniosków, zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący ponawia swoje bezzasadne wnioski i zarzuty zażaleniowe (stosując metodę "kopiuj-wklej") oraz nie przyjmuje do wiadomości wyrażanych przez sądy administracyjne ocen takiego działania.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że powyższe działanie skarżącego sparaliżowało na tyle, prace organu, że nie był w stanie wystąpić ze stosowaną repliką oraz przekazać skargi do Sądu. Przy czym przyczyną milczenia organu jest przede wszystkim zawinione działanie wnioskodawcy, składającego niezliczoną liczbę wniosków i ignorującego ocenę jego postawy, wyrażoną w licznych orzeczeniach sądów.

Jego działanie nie zasługuje zatem na ochronę, która mogłaby zostać udzielona przez Sąd.

Ponadto za oddaleniem wniosku przemawia także to, że przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.

Z uwagi natomiast na dokonanie powyższej oceny i oczywistą bezzasadność wniosku, Sąd, zgodnie z art. 247 p.p.s.a, uznał, że prawo pomocy nie przysługuje stronie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.