Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 101/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 77
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
article: art. 87
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi W. H. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. stwierdza, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych, wydaną dla samochodu marki M. nr rejestracyjny Lu [...]; 3. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz W. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący w dniu 8 stycznia 2010 r. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, złożył do Urzędu Miasta w L. wnioski o zwrot nienależnie pobranej opłaty, w tym w kwocie 425 zł. za wydanie karty pojazdu na pojazd marki Peugeot, który został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Miasta L..

W odpowiedzi na złożony wniosek skarżący otrzymał pismo z dnia 11 stycznia 2010, w którym poinformowano go, iż nie stwierdza się podstaw do zaspokojenia roszczenia przez Prezydenta.

Skarżący wystąpił do Prezydenta Miasta L. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z dnia 17 lutego 2010 r. Prezydent Miasta L. w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie wskazanym w wezwaniu, odmówił stwierdzenia bezskuteczności czynności - odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pobrana w dacie rejestracji samochodu osobowego skarżącego (marki Peugeot) opłata za kartę pojazdu została pobrana zgodnie z prawem tj. na podstawie § 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 137, poz.1310), które w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi źródło prawa.

Odnośnie zarzutu pobrania spornej opłaty sprzecznie z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską organ zauważył, że do badania zgodności przepisów prawa wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami uprawniony jest tylko Trybunał Konstytucyjny (art. 188 pkt 3 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny do chwili obecnej nie stwierdził niezgodności przepisu art. 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Organ podniósł również, że nawet uwzględniając stanowisko skarżącego o pobraniu opłaty w zawyżonej wysokości organ rejestracyjny z uwagi na przepis art. 87 ust 1 Konstytucji RP, art. 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu oraz obowiązującą w dacie pobrania opłaty ustawą o finansach publicznych nie mógł pobrać opłaty w innej wysokości, bowiem organy administracji publicznej wiążą rozporządzenia, nawet, jeżeli ich niezgodność z ustawą lub Konstytucją została następnie stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny. Trybunał zdecydował o odroczeniu wejścia w życie wyroku a tym samym o utrzymaniu w mocy przepisu sprzecznego z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją, zatem tak długo jak on obowiązuje, żadnemu zachowaniu, do którego ten przepis się odnosi nie można przypisać cechy bezprawności.

Przesłanką bezpodstawnego wzbogacenia, na która powołuje się skarżący, jest brak podstawy prawnej do uzyskania określonych świadczeń. Tymczasem wobec odroczenia wejścia w życie orzeczenia taka podstawa - mimo że wadliwa - cały czas istniała. W konsekwencji przesłanka niekonstytucyjności rozporządzenia nie uzasadnia zwrotu jakiejkolwiek części pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu.

Organ uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż do opłat za wydanie karty pojazdu zastosowanie miał art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską bezpośrednio, albowiem wprowadził on nakaz równego traktowania przez wszystkie kraje Unii Europejskiej towarów pochodzących z terenu innych Państw Członkowskich w zakresie obciążeń podatkowych. Nie jest to przepis o charakterze materialno-prawnym określającym wprost wysokość należności publicznoprawnych, a jedynie o charakterze proceduralnym.

Ponadto nowe rozporządzenie określające opłatę za wydanie karty pojazdu tj. rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. tym samym brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż opłata należna przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia wynosiła 75 zł, gdyż ani organ administracji publicznej nie jest uprawniony do ustalania wysokości opłaty, ani opłata w tej wysokości nie wynika z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Organ podkreśla, że pomimo wejścia Polski do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. implementacja prawa Unii odbywa się przez cały czas, jest to proces ciągły i uzależniony od tempa prac legislacyjnych organów państwa. Wobec tego nie ma podstaw ku temu, aby organ administracji publicznej działający w granicach i na podstawie prawa nie stosował prawa krajowego lub ponosił ujemne skutki z tytułu stosowania prawa krajowego ustanowionego przez organy Państwa.

W momencie pobrania opłaty organ rejestrujący - Prezydent Miasta Lublin nie posiadał kompetencji do ustalania opłat w dowolnej wysokości i nie posiada jej nadal. W przedmiotowym stanie faktycznym organ miał obowiązek poboru opłaty w wysokości wynikającej z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.

Organ wskazał, że jeśli ile organy Państwa stanowią przepisy sprzeczne z ustawą, Konstytucją lub ratyfikowaną umową międzynarodową, na skutek których strona poniosła szkodę, legitymowanym w sprawie o jej naprawienie jest Skarb Państwa, nie zaś podmiot zobowiązany Konstytucją (art. 87 ust 1) i ustawami do respektowania i wykonywania określonego przepisu, nawet jeżeli przepis ten został następnie uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą.

Na powyższe stanowisko w sprawie skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta L. do wydania decyzji o zwrocie nie należnie pobranej opłaty i przyznanie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że czynność organu polegająca na odmowie zwrotu należności wydana została bez podstawy prawnej, ponieważ wysokość pobieranej opłaty powinna wynikać z uzasadnionych kosztów łączących się z nakładem pracy urzędu. Opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana w oparciu o przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku w sprawie o sygnaturze akt U 6/04 orzekł, że opłata z tytułu wydania karty pojazdu przekraczająca kwotę 75 złotych jest nienależna jako sprzeczna z prawem o ruchu drogowym i Konstytucją. Trybunał wskazał, że opłata stanowi nie tylko zwrot kosztów wyprodukowania karty oraz kosztów jej dystrybucji - co było intencją ustawodawcy - ale także pozaustawową daninę publiczną na pokrycie kosztów innych czynności organów administracji, gdyż określając opłatę za kartę pojazdu w kwocie 500 zł. został wydany poza granicami upoważnienia ustawowego zawartego w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Opłata ta, w części wynikającej z jej podwyższenia stanowi nową daninę publiczną, co narusza postanowienia art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym tego rodzaju daniny mogą być nakładane tylko ustawą. § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym. Tym samym Trybunał uznał, ze kwestionowany przepis jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy.

Ponadto, zdaniem skarżącego, rozpatrując niniejszą sprawę należało mieć na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Art. 90 TWE stanowi zaś, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku).

Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541) wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Trybunał orzekł, że sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit pierwszy TWE. Trybunał stwierdził też, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Dodatkowo organ wniósł o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tego, czy wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zasady bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego i pierwszeństwa tego prawa przed prawem krajowym należy rozumieć w ten sposób, że ustanawiają obowiązek zwrotu przez powiat opłat za kartę pojazdu pobranych niezgodnie z prawem wspólnotowym, jeśli podmiot pobierający opłatę nie miał wpływu na jej ustanowienie i stanowi osobę prawną odrębną od państwa członkowskiego, które tą opłatę ustanowiło.

W uzasadnieniu organ wskazał, że nie podziela zawartego w skardze stanowiska, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. stanowi samoistną podstawę uwzględnienia żądania skarżącego. Trybunał w pkt II tego wyroku określił bowiem utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu z dniem 1 maja 2006 r. Trybunał Konstytucyjny został wyposażony przez Konstytucję i Kodeks cywilny w uprawnienie do orzekania nie tylko o niezgodności przepisu z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją, ale także do przesądzania przez odroczenie wejścia w życie swojego orzeczenia o tym, od kiedy działaniom organów państwa opartym na przepisie uznanym za niekonstytucyjny, można przepisać cechę bezprawności. Przyjęcie przeciwnego poglądu oznaczałoby zakwestionowanie przewidzianej wart. 190 ust. 3 Konstytucji kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do określania terminu, w którym w związku ze stwierdzeniem niezgodności przepisu z Konstytucją, nastąpi pozbawienie mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu.

W tej sytuacji pobranie opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł znajdowało oparcie w § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, które w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowiło źródło prawa, które wiąże organ administracji publicznej.

Z podanych wyżej względów Sąd dokonując oceny zasadności wniesionej skargi winien mieć na uwadze, czy w dacie dokonywania czynności - rejestracji pojazdu - istniała podstawa do pobrania przez organ opłat w wysokości 500 zł, czy w toku załatwienia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną spoczywał na skarżącym obowiązek uiszczenia opłaty w określonej wysokości, oraz czy organ mógł bez konsekwencji prawnych określonych ustawą o finansach publicznych - pobrać opłatę we wskazanej przez skarżącego wysokości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy przypomnieć, że podstawą prawną do określenia wysokości opłaty za kartę pojazdu stanowią przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ust. 2 pkt 2 cytowanego przepisu ustawodawca zamieścił delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu, zastrzegając, że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5).

W wykonaniu powyższej delegacji Minister Infrastruktury wydał wspomniane wyżej rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Przewidywało ono w § 1 ust. 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł.

Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 15 kwietnia 2006 r. rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), które w § 1 określa, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pobiera się opłatę w wysokości 75 zł.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04; OTK ZU z 2006 r., Nr 1A, poz. 3) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny:

a) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,

b) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP.

Odnosząc się do kwestii wysokości opłaty TK w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia uznał, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 prawa o ruchu drogowym polega na tym, że poprzez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ona poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewiduje.

Tym samym § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Tymczasem rozporządzenie może być wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. TK uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest zatem niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi - ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi - daninę publiczną o charakterze podatkowym.

Skoro więc przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie § 1 rozporządzenia, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z Konstytucją jak i ustawą, to mimo, że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do 1 maja 2006 r., był on niekonstytucyjny od początku jego obowiązywania. W świetle ugruntowanego stanowiska judykatury sąd na podstawie art. 178 Konstytucji, może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy i w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu podustawowego może odmówić jego stosowania (por. uchwały NSA z dnia 22.05.2000 r., sygn. OPS 3/00, publ. ONSA 2000/4/136; z dnia 15.12.2000 r., sygn. OPK 20-22/00, publ. ONSA 2001/3/104; wyrok NSA z dnia 16.01.2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, niepublikowany).

Dlatego też konsekwencją stwierdzenia przez Sąd niekonstytucyjności przepisu jest ustalenie, że czynność polegająca na odmowie zwrotu kwoty 425 zł. wydana została bez podstawy prawnej.

Należy także podnieść, że uzasadniona jest także argumentacja skargi o naruszeniu art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Przepis art. 90 akapit 1 TWE nie pozwala bowiem na wprowadzenie opłaty takiej, jaką nałożono w przepisach powyżej cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w kwocie 500 zł.

Przywołać w tym miejscu należy wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. wydanego w trybie prejudycjalnym w sprawie C 134/07 Piotr Kowala v. Gmina Miasta Jaworzna, w którym stwierdzono, że art. 90 akapit 1 TWE sprzeciwia się opłacie takiej, jaką ustalono w § 1 powyższego rozporządzenia.

Argumenty powyższe przemawiały jednoznacznie za stwierdzeniem, iż skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu wydaną dla jego samochodu osobowego marki Peugeot w kwocie 425 zł.

Organ niezasadnie odmówił skarżącemu zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu.

Zgodnie z art. 146 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Ponadto w sprawach tych sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przedstawione wyżej argumenty wskazują jednoznacznie na istnienie po stronie skarżącego uprawnienia do zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu. W konsekwencji zachodzi nie tylko potrzeba stwierdzenia bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta L. polegającej na odmowie zwrotu tej nadpłaty, ale jednocześnie są podstawy do uznawania bezpośrednio w wyroku sądu uprawnienia skarżącego, wynikającego wprost z przepisów prawa.

Odnosząc się do wniosku organu o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Sprawiedliwości Sąd stwierdza, że nie ma do tego podstaw.

Po pierwsze należy stwierdzić, że wadliwość przepisów, które stanowiły podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu w zawyżonej wysokości została potwierdzona nie tylko wspomnianym wyżej wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-134/07, ale także – już wcześniej wyrokiem polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Niezgodność opłaty z prawem wspólnotowym jest istotnym argumentem w sprawie, ale nawet w braku orzeczenia TS istniałaby sprzeczność przepisów stanowiących podstawę pobierania opłaty z krajowym, wewnętrznym porządkiem prawnym, na czele z Konstytucją.

Po drugie – nie ma podstaw do zadania pytania prejudycjalnego o żądanej przez organ treści, gdyż tak sformułowane wykraczałoby poza zakres kognicji TS. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TfUE) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym:

a) o wykładni Traktatów;

b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii.

Kwestia zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu nie jest regulowana prawem unijnym, którego wykładnią mógłby się zająć TS w trybie prejudycjalnym. W orzeczeniu w sprawie C-134/07 TS orzekł o niezgodności przepisów stanowiących podstawę pobierania opłaty w zawyżonej wysokości z prawem unijnym. Kwestia likwidacji skutków powstałych w wyniku naruszenia prawa unijnego należy do wewnętrznych regulacji państw członkowskich, przy założeniu, że środki te powinny mieć charakter efektywny i niedyskryminujący (por. wyrok TS z 9 listopada 1983 r., sygn. 199/82, LEX nr 131685). Ponadto, jak wspomniano, bezpodstawność pobierania opłaty wynikała także z niezgodności rozporządzenia z polskim prawem wewnętrznym – na czele z Konstytucją.

Po trzecie wnioskowane przez organ pytanie dotyczy w istocie rozkładu ciężaru zwrotu nienależnie pobieranych opłat pomiędzy organami państwa. Należy zwrócić uwagę, że w prawie międzynarodowym, w zakresie ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie tego prawa, państwo pojmowane jest jednolicie, jako całość, niezależnie od tego, jaki konkretnie organ dopuścił się naruszenia. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego i odpowiedzialności państwa jego wewnętrzny ustrój nie ma znaczenia. Ponadto nie ma znaczenia argument odrębności podmiotowej powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego od państwa, gdyż taka odrębność obejmuje sferę prawa prywatnego, a nie publicznego.

Zgodnie z zasadą jednolitości państwa wyrażoną w Konstytucji (art. 3), samodzielność samorządu gwarantowana konstytucyjnie nie oznacza jego autonomii od państwa. Ponadto przychylenie się do argumentacji organu w istocie zrzucałoby ciężar wadliwie ustalonych opłat na barki jednostek, co byłoby nie do zaakceptowania w państwie prawnym.

Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 146 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.