Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 837/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 107 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 200, 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: part. 5, art. 2 ust 1 pit e
journal: Dz.U. 1945 nr 10 poz 51
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Dnia 12 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 roku sprawy ze skargi L. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego L. C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. ([...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 134 K.p.a., po rozpatrzeniu pisma A. C. reprezentowanego przez pełnomocnika profesjonalnego, zatytułowanego "odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998r." w sprawie [...]" stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania.

Na podstawie zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu [...] grudnia 1997 r. A. C. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie w trybie art. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 1 marca 1945 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 51) decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Skarbu Państwa majątku S. gm. Z., nastąpiło z naruszeniem dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13) oraz o wydanie w trybie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) decyzji o zwrocie przedmiotowej nieruchomości jako niezagospodarowanej zgodnie z celem wywłaszczenia.

Pismem z dnia [...] października 1998 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w K. mgr inż. J. N. ustosunkowując się do zawartego we ww. wniosku żądania wydania decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Państwa majątku ziemskiego S. nastąpiło z naruszeniem dekretu z 6 września 1944 r. wskazał, iż powierzchnia ww. majątku ziemskiego w dniu wejścia w życie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. wynosiła około 997,50 ha i stanowiła własność A. C. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 lit. e dekretu na cele reformy rolnej były przeznaczone nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Nieruchomości takie przechodziły bezzwłocznie bez żadnego wynagrodzenia w całości na Skarb Państwa. Wskazał, iż nieruchomość zwrotu której dotyczył wniosek stanowiła jedną całość i dlatego z uwagi na obszar przekraczający 100 ha, z mocy cytowanego wyżej art. 2 ust. 1 lit. e, przeszła na własność Skarbu Państwa. Dodał także, iż przepisy wymienionego dekretu nadal obowiązują i w świetle aktualnego porządku prawnego nie ma możliwości uchylenia skutków prawnych jakie one wywołały.

Odnosząc się natomiast do żądania wydania w trybie art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami decyzji o zwrocie należących do majątku S. nieruchomości dawnemu właścicielowi jako nie zagospodarowanych zgodnie z celem wywłaszczenia, organ w piśmie tym wyjaśnił, iż ww. ustawa przestała obowiązywać z dniem 1 stycznia 1998 r., natomiast przepisy art. 136 nowej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) nie mają zastosowania do nieruchomości przejętych na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 6 września 1944 r.

Pismem z dnia [...] marca 2007 r. A. C. wniósł "o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r., zaś w dniu [...] maja 2009r. złożył do Wojewody [...] odwołanie od pisma Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1998 r. wnosząc o "uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w całości poprzez wydanie decyzji stwierdzającej, iż opisana we wniosku nieruchomość nie podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu".

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewoda [...] przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi ww. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz przedmiotowe odwołanie.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, natomiast postanowieniem nr [...] również z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającej niedopuszczalność wniesienia odwołania, a stanowiącego przedmiot zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie, organ stwierdził, iż wydane w przedmiotowej sprawie pismo Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1998 r. z uwagi na brak rozstrzygnięcia, nie może zostać uznane za decyzję. Pismo to ma ewidentnie informacyjny, a nie rozstrzygający charakter. Wskazał ponadto, iż ww. pismo zostało sporządzone na listowniku Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości oraz podpisane przez zastępcę dyrektora tego Wydziału, bez znaczenia przy tym jest, iż działał on z upoważnienia Wojewody [...], a więc organu. Na piśmie tym nie widnieje niezbędna pieczęć wskazująca na wydawanie rozstrzygnięcia pracownika w imieniu Wojewody [...]. W analizowanym piśmie brak jest również podstawy prawnej, na której miałby działać organ wydający decyzję w sprawie. Brak też jest pouczenia o odwołaniu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) L. C. reprezentowany przez pełnomocnika adw. B. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że pismo Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. nie spełniało warunków konstytutywnych decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 107 § 1 K.p.a., a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje prawo domagania się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że omawiane pismo stanowi – w jego ocenie – decyzję administracyjną ponieważ zawiera:

- oznaczenie organu administracji, gdyż zostało bowiem wystosowane w imieniu Wojewody [...];

- oznaczenie adresata aktu, gdyż z pisma wynika, że zostało skierowane do A. C.;

- podpis osoby reprezentującej organ administracji;

- rozstrzygnięcie o żądaniu strony, stwierdza bowiem, że objęta wnioskiem nieruchomość – w całości – podpadała przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Podniósł, że skoro przedmiotowe pismo stanowi decyzję administracyjną, to stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania oraz wniosku w trybie art. 58 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie bowiem do art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zwierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

W tym miejscu należy wskazać, iż wniosek z dnia [...] grudnia 1997 r. złożony do Wojewody [...] przez poprzednika prawnego skarżącego – A. C. zawiera m.in. żądanie wydania w trybie art. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 1 marca 1945 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 51) decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Państwa majątku S. nastąpiło z naruszeniem dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13).

Należy zauważyć, że w piśmie z dnia [...] października 1998 r. stanowiącym odpowiedź na przytoczony wniosek, pracownik organu wyjaśnił, iż "nieruchomość o zwrot której Pan występuje stanowiła jedną całość i dlatego z uwagi na obszar przekraczający 100 ha, z mocy cytowanego wyżej art. 2 ust. 1 lit. e, przeszła na własność Skarbu Państwa".

Uznać należy zatem, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając zaskarżone postanowienie przedwcześnie przyjął, iż pismo Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1998 r. nie może być uznane za decyzję administracyjną. Zawiera ono niewątpliwie część koniecznych elementów, które powinna zawierać decyzja administracyjna. Mianowicie pismo to zawiera datę wydania pisma, oznaczenie strony do której jest ono kierowane, rozstrzygnięcie oraz podpis Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w K. mgr inż. J. N.

Organ w pierwszej kolejności powinien był ustalić, czy Zastępca Dyrektora ww. Wydziału mgr inż. J. N. był upoważniony do podpisywania pism i wydawania decyzji w imieniu Wojewody [...]. Dopiero po przeprowadzeniu ustaleń w tym zakresie, w zależności od ich wyniku organ powinien dokonać oceny czy sporne pismo z dnia [...] października 1998 r. uznać za decyzję administracyjną rozstrzygającą merytorycznie wniosek strony z dnia [...] grudnia 1997r. Wskazać należy, iż organ nie dokonał w tej kwestii żadnych ustaleń i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, które uprawniałoby go do przyjęcia, że pismo z dnia [...] października 1998r. nie jest decyzją administracyjną rozstrzygającą merytorycznie wniosek strony z dnia [...] grudnia 1997r.

Odnosząc się natomiast do pozostałych elementów, które zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. powinna zawierać decyzja administracyjna, to podnieść należy, iż w postanowieniu z dnia 21 marca 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny (Sygn. akt II SA 2213/01) wyraził pogląd, który w pełni podziela skład orzekający w przedmiotowej sprawie, iż "w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalona jest zasada, że brak niektórych elementów w akcie nie pozbawia go charakteru decyzji, jeżeli zawiera co najmniej oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie sprawy oraz podpis osoby upoważnionej do jej wydania".

Wskazać należy zatem, iż w sytuacji gdyby jednak organ uznał, iż Zastępca Dyrektora Wydziału, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Urzędu Wojewódzkiego w K. mgr inż. J. N. był jednak upoważniony do wydawania decyzji w imieniu Wojewody [...], pismo z dnia [...] października 1998 r. zawierałoby wszystkie konieczne elementy jakie powinny występować w decyzji administracyjnej.

Z podniesionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, w toku ponownego rozpoznania wniosku skarżącego o zmianę przedmiotowej decyzji organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku.