Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 18/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 245
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2004 r., w przedmiocie przyznania prawa pomocy sygn. akt II SAB/Sz 49/04 w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

P. J. w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w przedmiocie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie udzielenia informacji publicznej, w dniu 11 października 2004 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustosunkowując się do powyższego wniosku, w dniu 19 listopada 2004 r. wydał postanowienie, w którym zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od wniosku ponad kwotę 50,00 złotych, a w pozostałej części odmówił zwolnienia. W uzasadnieniu swego orzeczenia sąd podkreślił wyjątkowość stosowania prawa pomocy, określonego w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270), wskazując m. in. , iż zgodnie z wspomnianymi przepisami zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym może zostać przyznane gdy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy nie może ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny do osób, którym można przyznać zwolnienie od kosztów sądowych, zalicza w szczególności osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sąd podkreśla fakt, iż skarżący nie przeczy, że ma dochód, którego wysokość uzasadnia co prawda częściowe zwolnienie go od kosztów sądowego to jednak nie stanowi podstawy do całkowitego zwolnienia od konieczności ich ponoszenia.

W dniu 17 grudnia 2004 r. P. J. złożył zażalenie na wskazane wyżej postanowienie zaskarżając je w całości. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił wady i uchybienia polegające na naruszeniu art. 45 i 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierozpatrzenie sprawy przez jawny i niezależny sąd oraz zamykanie mu drogi do sądu. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w toku wydawania skarżonego postanowienia dopuścił się naruszenia art. 5 i 6 konwencji praw człowieka polegającego na kierowaniu się przez sąd motywami i intencjami wyłącznie bezprawnymi. P. J. zarzucił także naruszenie przepisów art. 141 i art. 246 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stronnicze i błędne zastosowanie i interpretację tych norm. W uzasadnieniu zażalenia skarżący w sposób stanowczy zarzuca Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oportunizm prawny oraz oderwaną od kontekstu społecznego ocenę jego stanu majątkowego i tym samym zdolności skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Jak było już podnoszone istotą rozpatrywanej sprawy było zagadnienie udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienie go od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy oraz dane o stanie rodzinnym, względnie oświadczenie strony o niepozostawaniu w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Nie ulega wątpliwości, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego 14 października 2004 r., P. J. uczynił zadość formalnym warunkom określonym w art. 252 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wobec przedstawienia przez skarżącego danych dotyczących jego sytuacji majątkowej przychylił się w części do składanego przez niego wniosku istotnie obniżając wysokość opłat ciążących na skarżącym. Zarzuty podnoszone przez skarżącego w świetle znanego stanu faktycznego nie znajdują uzasadnienia. W przekonaniu Sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w toku prowadzonego postępowania nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżonego przepisów. Zarówno konstytucyjne jak i zawarte w konwencjach międzynarodowych normy gwarantujące obywatelowi dostęp do sądu nie doznały w tym przypadku jakiegokolwiek uszczerbku. Co więcej wojewódzki sąd administracyjny przychylając się w części do wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych uczynił w pełni zadość wskazanym przez skarżącego regulacjom. Instytucja wpisu sądowego służy do pokrycia kosztów toczącego się postępowania i fakt odmowy zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia bądź też zwolnienie częściowe nie może każdorazowo stawać się podstawą do podnoszenia zarzutu ograniczania prawa obywatela do sądu. Jeżeli chodzi o podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 141 i art.246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270) to również nie znajdują one odzwierciedlenia w dotychczasowym przebiegu postępowania. Art. 141 ustawy nie ma w tej materii zastosowania gdyż reguluje on zasady sporządzania przez sąd uzasadnienia orzeczenia, które w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zostały naruszone. Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 246 ustawy również jest bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny udzielając skarżącemu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w pełni zrealizował normę prawną wskazaną w powyższym przepisie i nie można w jego postępowaniu dostrzec stronniczości czy też zarzucanego przez skarżącego błędu w zastosowaniu lub interpretacji wskazanego przepisu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270) orzeka jak w sentencji.