Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1691/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 778
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Bogusław Cieśla Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. K. i Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/18 w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. oraz sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku uzupełniającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/18 1. w sprawie ze skarg kasacyjnych A. K. i Gminy S. - uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/18 i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. - uchyla zaskarżony wyrok uzupełniający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1533/18 i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1533/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy Szreńsk z dnia 13 maja 2011 r., nr VI/46/11, w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

- stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana niezgodnie z prawem w odniesieniu do wskazanych poniżej uregulowań Załącznika nr 1, część V "Kierunki zagospodarowania przestrzennego w wydzielonych strefach, obszarach, terenach":

a) 1. Strefy; R-1; 1) w zakresie gospodarki rolnej; tiret 14 i 15 – w części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym;

b) 2. Obszary; 1) Obszary rolnicze; tiret 4 – w części w jakiej zapisy te odnoszą się do wsi Liberadz i Miączyn Duży;

c) 3. Tereny; Tereny o funkcjach podstawowych w strefie R-1 – w części w jakiej zapisy te odnoszą się do: - dopuszczenia nowych obiektów fermowych dla przemysłowej hodowli drobiu przy zachowaniu odległości minimum 1000 m od istniejących i planowanych terenów zabudowy mieszkaniowej i możliwości zmniejszenia tej odległości do 500 m jeżeli strefę izolacyjną stanowi zwarty kompleks leśny w Liberadzu i Miączynie Dużym – za wyjątkiem obszaru zbiornika wód podziemnych o słabej izolacji warstwy wodonośnej oraz korytarzy ekologicznych; - możliwości zwiększenia obsady drobiu w fermach istniejących jeżeli ferma zachowuje ustalone w Studium odległości od zwartej zabudowy mieszkaniowej i ograniczenia obsady drobiu w zwartej zabudowie wsi Liberadz i Miączyn Duży do 40 DJP w zagrodzie (pkt 1);

- oddalił skargę w odniesieniu do wskazanych poniżej uregulowań Załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały:

a) część III "Misje i cele rozwoju Gminy"; 3. Cele przyrodnicze; tiret 7 – w części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym; b) część IX "Obszary i obiekty objęte ochroną na podstawie przepisów odrębnych lub wskazane do objęcia ochroną oraz zasady ich ochrony i instrumenty realizacji polityki w tych obszarach": - 2. Obszary do objęcia ochroną i wymagające ochrony; L.p. 1 Zbiorniki wód podziemnych bez izolacji lub ze słabą izolacją warstw wodonośnych. Użytkowy poziom wodonośny wrażliwy na zanieczyszczenia z powierzchni terenu – w zakresie postulatu ochrony przez zakaz lokalizacji ferm hodowlanych drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym; - 4. Zagrożenia środowiska przyrodniczego; L.p. 4 Fermy hodowlane drobiu i trzody chlewnej o obsadzie przekraczającej 50 DJP w Szreńsku, Kunkach, Ługach, Miączynie Dużym, Liberadzu, Rochni – w zakresie stwierdzenia oddziaływania ferm hodowlanych drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym (pkt 2);

- odrzucił skargę w pozostałej części (pkt 3);

- zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą z dnia 13 maja 2011 r. Nr VI/46/11 Rada Gminy Szreńsk w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej u.s.g., art. 12 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – dalej u.p.z.p. uchwaliła zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Szreńsk.

W skardze na powyższy akt A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2568/15, oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku przez skarżącego, wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 858//17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Zdaniem NSA, ustalenia zaskarżonej Uchwały naruszają zasady uchwalania studium, jak również w sposób bezpośredni naruszają interes prawny skarżącego, gdyż zawierają regulacje tak szczegółowe, że w istocie każde inne ustalenie zawarte w planie miejscowym musi być automatycznie sprzeczne ze studium. W tym zakresie Sąd II instancji przyjął, że skutki prawne ustaleń zawartych zwłaszcza na stronach 16 i 30 uchwały de facto determinują sposób korzystania z własności nieruchomości na terenie nim objętym oraz mają wpływ na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym wprowadzenie do treści Studium ograniczeń posługujących się konkretnymi wskaźnikami odległości od określonego typu zabudowy jest nieuprawnione, a wręcz niedopuszczalne w świetle funkcji, znaczenia i mocy wiążącej uchwały w przedmiocie studium uwarunkowań.

Sąd drugiej instancji zwrócił również uwagę, że w dokumentacji planistycznej nie znajdują się żadne informacje dające możliwość oceny ustaleń Uchwały, w szczególności zawartych na stronach 16 i 30, w kontekście zgłaszanych podczas procedury sporządzania tego aktu, wniosków i uwag, czy w trakcie dyskusji publicznej. Brak w takiej dokumentacji uzasadnienia odrzucenia czy uwzględnienia uwag i wniosków, a także przyjęcia innego rozwiązania ze względu na zgłaszane rozbieżności, rodzi przekonanie o braku wyważenia interesów w procesie powstawania studium, a w konsekwencji świadczy o naruszeniu zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

NSA podzielił stanowisko skarżącego, że organ planistyczny nie tylko nie dokonał wyważenia interesów mieszkańców i właścicieli terenów objętych Uchwalą, ale nawet nie zidentyfikował tych interesów. O tym, że ograniczenia zawarte w ustaleniach Uchwały są arbitralne i nie biorą pod uwagę rzeczywistych stosunków miejscowych świadczy zarówno to, że takie same ograniczenia co do lokalizacji ferm hodowli i trzody chlewnej są przewidziane na terenach chronionych, jak i na innych terenach objętych Uchwałą, jak też to, że ograniczenia te w jednakowy sposób dotyczą wszystkich hodowców drobiu i trzody chlewnej działających na terenie Gminy Szreńsk (takie same ograniczenia odległościowe). W tej sytuacji nie można mówić o żadnym zindywidualizowaniu i rozważeniu interesów poszczególnych hodowców i mieszkańców.

Ponadto ograniczenia w zakresie hodowli drobiu i trzody chlewnej na terenie Gminy Szreńsk nie znajdują, w ocenie NSA, uzasadnienia w żadnym z celów wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Analiza treści uchwały poddaje w wątpliwość, czy rzeczywiście ograniczenia w zakresie hodowli drobiu i trzody chlewnej są wynikiem dbałości o środowisko w sytuacji, gdy Uchwała nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie innych rodzajów działalności gospodarczej wpływających na środowisko, w tym ferm hodowlanych innych gatunków zwierząt i to również na terenach chronionych. Analiza treści ustaleń Uchwały prowadzi do wniosku, że zasadniczą przesłanką tych przepisów nie jest ochrona określonych terenów gminy Szreńsk ze względu na walory środowiskowe czy przyrodnicze, ale ograniczenie podmiotowego kręgu adresatów mogących podejmować inwestycje na obszarach objętych ochroną oraz decydowanie przez organ, w akcie prawa wewnętrznego, jakie rodzaje działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy realnie są uciążliwe dla środowiska będą dozwolone na terenach Gminy Szreńsk.

NSA wskazał również, że żadne przepisy ustawowe, zgodnie z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, nie ograniczają możliwości rozbudowy lub lokalizacji ferm hodowli drobiu i trzody chlewnej i biogazowni, w szczególności w zależności od odległości od zabudowy mieszkaniowej. Ustalenia zawarte na stronie 30 Uchwały, wskazują że w tym przypadku chodzi o promowanie rozwoju innych rodzajów działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy będzie to działalność naruszająca stan środowiska naturalnego, kosztem hodowli drobiu i trzody chlewnej, których rozwój został oceniony przez organ jako monofunkcyjny. Takie stanowisko narusza jednak przewidzianą w art. 22 Konstytucji zasadę swobody działalności gospodarczej, jak również godzi w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

W dniu 14 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał powołany na wstępie wyrok.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalenia zaskarżonej Uchwały naruszają zasady uchwalania studium i w sposób bezpośredni naruszają interes prawny skarżącego, gdyż zawierają regulacje tak szczegółowe, że w istocie każde inne ustalenie zawarte w planie miejscowym musi być automatycznie sprzeczne ze studium.

Sąd stanął na stanowisku, że skutki prawne ustaleń zawartych zwłaszcza na stronach 16 i 30 Uchwały de facto determinują sposób korzystania z własności nieruchomości na terenie nim objętym oraz mają wpływ na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącego. Natomiast warunkiem wkroczenia w uprawnienia właścicielskie przy sporządzaniu studium, a także i warunkiem realizacji zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne wobec administracji żądań w formie wniosków, uwag i dyskusji publicznej oraz ich oceny dokonywanej przez organy gminy jest zachowanie zasady proporcjonalności.

Sąd podzielił zarzuty skargi, że wprowadzenie do treści Studium ograniczeń posługujących konkretnymi wskaźnikami odległości od określonego rodzaju zabudowy jest nieuprawnione ze względu na znaczenie jakie pełni zaskarżone studium.

W ocenie Sądu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, iż w dokumentacji planistycznej brak jest informacji dających możliwość oceny ustaleń Studium, w szczególności zawartych na stronach 16 i 30, w kontekście zgłaszanych podczas procedury sporządzania tego aktu, wniosków i uwag, czy w trakcie dyskusji publicznej. Skoro w takiej dokumentacji nie znajdują się uzasadnienia odrzucenia czy uwzględnienia uwag i wniosków, a także przyjęcia innego rozwiązania ze względu na zgłaszane rozbieżności, rodzi to przekonanie o braku wyważenia interesów w procesie powstawania studium, a w konsekwencji świadczy o naruszeniu zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Naruszając zasadę proporcjonalności, ustalenia Studium arbitralnie wkraczają w istotę prawa własności (art. 21 oraz art. 64 Konstytucji RP) oraz w sposób całkowicie nieuzasadniony i bezprawny ograniczają swobodę prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP). Sposób wprowadzenia wskazanych wyżej ograniczeń i ich selektywność skierowana tylko do pewnych rodzajów działalności gospodarczej, pozostaje w rażącej sprzeczności z zakazem dyskryminacji oraz z zasadą równości wobec prawa, wynikającymi z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Tym samym Sąd uwzględnił skargę w części, w której ustalenia Studium naruszają bezpośredni interes prawny skarżącego poprzez ograniczenie możliwości rozbudowy lub lokalizacji nowych ferm hodowli drobiu w zależności od odległości od zabudowy mieszkaniowej oraz ograniczenia w zakresie obsady fermowej hodowli drobiu w odniesieniu do ww. działek skarżącego.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego w kwestii zasadności zarzutów odnoszących się do Załącznika 1 zaskarżonego Studium w części: a) III Misje i cele rozwoju Gminy, 3 Cele przyrodnicze; tiret 7, b) IX Obszary i obiekty objęte ochroną na podstawie przepisów odrębnych lub wskazane do objęcia ochroną oraz zasady ich ochrony i instrumenty realizacji polityki w tych obszarach, 2. Obszary do objęcia ochroną i wymagające ochrony: L.p. 1 Zbiorniki wód podziemnych bez izolacji lub ze słabą izolacją warstw wodonośnych. Użytkowy poziom wodonośny wrażliwy na zanieczyszczenia z powierzchni terenu: w zakresie postulatu ochrony przez zakaz lokalizacji ferm hodowlanych; 4 Zagrożenie środowiska przyrodniczego: L.p. 4 Fermy hodowlane drobiu i trzody chlewnej o obsadzie przekraczającej 50 DJP w Szreńsku, Kunkach, Ługach, Miączynie Dużym, Liberadzu, Rochni – w zakresie w jakim zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobi w Liberadzu i Miączynie Dużym. Powyższe zapisy Studium stanowią jedynie diagnozę (stwierdzenie określonego stanu) lub postulaty natury ogólnej (dot. ochrony zbiorników wód podziemnych, ograniczenia zanieczyszczeń), a uchwała nie określa w jaki sposób ma to nastąpić, tym samym trudno uznać by miały wpływ na sytuację skarżącego.

Skarżący jako właściciel nieruchomości położonych w obszarze objętym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w Szreńsku, posiada interes prawny w kwestionowaniu ustaleń przyjętych w zaskarżonej uchwale, jednakże naruszenia tego interesu skarżący nie zdołał skutecznie wykazać w odniesieniu do pozostałej części zarzutów obejmujących tereny, na których nie są położone działki skarżącego tj. poza miejscowościami Miączyn Duży i Liberadz, a także w części w jakiej skarga nie odnosi się do charakteru i rodzaju działalności prowadzonej przez skarżącego tj. poza hodowlą drobiu.

Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g., orzekł jak w punkcie 1. wyroku. W punkcie 2. wyroku Sąd oddalił skargę w odniesieniu do wskazanych uregulowań, stosownie do art. 151 P.p.s.a., zaś w punkcie 3. orzekł o odrzuceniu skargi w pozostałej części, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. K. Wyrok zaskarżył w zakresie punktów 2 i 3. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 2 i 3 i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie orzeczenie na podstawie art. 188 P.p.s.a. Równocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego, to jest:

- art. 1 ust. 2 pkt 3, 6, 7 i 9, art. 9 ust. 4 i ait. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., dalej jako u.p.z.p.) w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm., dalej jako Kodeks cywilny), w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1-3, art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że przyjęcie przez organ ustaleń zawartych na stronie 6 Uchwały w zakresie części II Główne uwarunkowania rozwoju Gminy, 2 Uwarunkowania wewnętrzne - mocne i słabe strony, 2.1 Uwarunkowania przyrodnicze, słabe strony: "nadmierne zagęszczenie ferm hodowli drobin i związane z tym skutki dla środowiska i mieszkańców", na stronie 11 Uchwały w zakresie części III Misje i cele rozwoju Gminy, 3 cele przyrodnicze, tiret 7: "ograniczenie zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł lokalnych, w tym ilości wytwarzanych odpadów komunalnych i rolniczych (głównie pochodzących z ferm hodowli drobiu) i właściwego ich zagospodarowania z uwzględnieniem odzysku.", na stronie 12 Uchwały w zakresie części III Misje i cele rozwoju Gminy, 5 cele przestrzenne: "Przekształcaniu przestrzeni powinno towarzyszyć zmniejszenie ujemnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze szczególnym naciskiem na ograniczenie ilości ferm hodowli drobiu i trzody chlewnej", na stronie 38 Uchwały w zakresie części IX Obszary i obiekty objęte ochroną na podstawie przepisów odrębnych lub wskazane do objęcia ochroną oraz zasady ich ochrony i instrumenty realizacji polityki w tych obszarach; 2. Obszary do objęcia ochroną i wymagające ochrony; L.p. 1 Zbiorniki wód podziemnych bez izolacji lub ze słabą izolacją warstw wodonośnych. Użytkowy poziom wodonośny wrażliwy na zanieczyszczenia z powierzchni terenu; Zakres ochrony: "Postuluje się: [...] - zakaz lokalizacji ferm hodowlanych", oraz na stronie 41 Uchwały w zakresie części IX Obszaiy i obiekty objęte ochroną na podstawie przepisów odrębnych lub wskazane do objęcia ochroną oraz zasady ich ochrony i instrumenty realizacji polityki w tych obszarach; 4 Zagrożenie środowiska przyrodniczego; L.p. 4 Fermy hodowlane drobiu i trzody chlewnej o obsadzie przekraczającej 50 DJP w Szreńsku, Kunkach, Ługach, Miączynie Dużym, Liberadzu, Rochni; Zakres oddziaływania: "Wpływ na lokalne warunki aerosanitarne, zagrożenie epidemiologiczne. Czynnikami pogarszającymi warunki aerosanitarne są substancje zapachowe, pyły, zanieczyszczenia bakteriologiczne, związki azotu emitowane z urządzeń wentylacyjnych oraz odpadów stałych zwierzęcych. Niejednokrotnie zbyt bliska lokalizacja w stosunku do zabudowy mieszkaniowej stwarza dyskomfort mieszkańców", nie naruszają zasady równości oraz zakazu dyskryminacji wobec prawa, prawa własności i swobody działalności gospodarczej, a także zasady przyzwoitej legislacji i konstytucyjnych wymogów dotyczących stanowienia aktów prawa miejscowego w związku z ich normatywnym charakterem poprzez nieuzasadnione, nieproporcjonalne i nadmierne do celu jakiemu służy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ograniczenie prawa własności i swobody prowadzenia działalności skarżącego stanowiące przekroczenie granic władztwa planistycznego przysługującego organowi w tym pominięcie przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, iż Uchwała nie zawiera analogicznych ograniczeń prawa własności oraz swobody prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie innych rodzajów działalności gospodarczej, które mogą zawsze lub potencjalnie znacząco negatywnie wpływać na środowisko naturalne, włączając w to między innymi hodowlę innych gatunków zwierząt niż drób i trzoda chlewna wskazane w Uchwale.

- art. 1 ust. 2 pkt 3, 7 i 9, art. 9 ust. 4 i art. 28 ust, 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3, art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wprowadzenie przez Radę Gminy Szreńsk ustaleń zawartych na stronie 6, na stronie 11 i 12 oraz na stronach 38 i 41 Uchwały nie powoduje takiego ograniczenia prawa własności skarżącego, naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, które stanowiłoby przekroczenie granic władztwa planistycznego przysługującego organowi oraz pominięcie okoliczności, iż Uchwała narusza prawa nabyte skarżącego i istotę prawa własności nieruchomości poprzez nieuzasadnione, nieproporcjonalne i nadmierne do celu jakiemu służy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ograniczenie prawa własności skarżącego, a ani dokumentacja planistyczna, ani sama Uchwała nie wskazują ochrona jakich wartości, w szczególności z zakresu ochrony środowiska, potrzeby zrównoważonej polityki planistycznej i ochrony nieruchomości sąsiednich i ich właścicieli, uzasadnia tego rodzaju ograniczenia mimo zawartych w uzasadnieniu wyroku stwierdzeń, iż to właśnie ochrona tych wartości stanowi przyczynę wprowadzenia do Uchwały tych ograniczeń,

- art. 1 ust. 2 pkt 3, 6 i 9, art. 9 ust. 4 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego w związku z art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 1 i 3, art. 87 ust. 2 oraz art. 94 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wprowadzenie przez Radę Gminy Szreńsk ustaleń zawartych na str. 6, na stronach 11 i 12 oraz na stronach 38 i 41 Uchwały nie powoduje takiego ograniczenia swobody działalności gospodarczej skarżącego, naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, które stanowiłoby przekroczenie granic władztwa planistycznego przysługującego organowi oraz pominięcie okoliczności, iż Uchwała narusza prawa nabyte skarżącego i istotę prawa do prowadzenia działalności gospodarczej skarżącego poprzez nieuzasadnione, nieproporcjonalne i nadmierne do celu jakiemu służy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ograniczenie tego prawa skarżącego, a ani dokumentacja planistyczna, ani sama Uchwała nie wskazują ochrona jakich wartości, w szczególności z zakresu ochrony środowiska, potrzeby zrównoważonej polityki planistycznej i ochrony nieruchomości sąsiednich i ich właścicieli, uzasadnia tego rodzaju ograniczenia mimo zawartych w uzasadnieniu wyroku stwierdzeń, iż to właśnie ochrona tych wartości stanowi przyczynę wprowadzenia do Uchwały tych ograniczeń.

- art. 9 ust 4 u.p.z.p. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiążące dla organów gminy są tylko takie ustalenia Uchwały, które zawierają ograniczenia ilościowe i odległościowe w zakresie lokalizacji hodowli drobiu i trzody chlewnej, mimo iż zgodnie z tym przepisem wszystkie ustalenia studium są w jednakowy sposób wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i w konsekwencji przyjęcie, że ustalenia zawarte na str. 6, 11, 12, 38 i 41 Uchwały stanowią jedynie diagnozę (stwierdzenie określonego stanu) lub postulaty natury ogólnej (dot. ochrony zbiorników wód podziemnych, ograniczenia zanieczyszczeń) i jako takie powyższe ustalenia Uchwały nie mogą naruszać interesu prawnego skarżącego.

II. przepisów prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w związku 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez nieodniesienie się w wyroku z dnia 14 września 2018 r. przez Sąd pierwszej instancji do kwestii nieważności, a tym samym pominięcie interesu prawnego skarżącego i nadużycia władztwa planistycznego przez organ przy ustaleniach zawartych na str. 6 Uchwały oraz na str. 12 Uchwały pomimo stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji niezgodności z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 wyroku oraz oddalenia skargi złożonej przez skarżącego w zakresie ustaleń wskazanych w punkcie 2 wyroku, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozostawia poza zakresem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji istotne ustalenia zawarte w Uchwale nie wyjaśniając powodów, dla których Sąd pominął te ustalenia i ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia niezgodności z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 wyroku oraz oddalenia skargi w zakresie ustaleń wskazanych w punkcie 2 wyroku. Równocześnie należy zauważyć, iż Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż punkt 3 w którym Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę w pozostałym zakresie nie dotyczy tych ustaleń Uchwały, co do których skarżący posiadał interes prawny w ich zaskarżeniu, tj. również ustaleń zawartych na str. 6 i 12 Uchwały. Powyższe uchybienie wyklucza możliwość odniesienia się skarżącego do motywów rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i kontrolę instancyjną w tym zakresie.

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 147 § 1 oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej, a w konsekwencji nie stwierdzenie nieważności przez Sąd pierwszej instancji Uchwały w zakresie ustaleń zawartych na str. 6, stronach 11 i 12 oraz na stronach 38 i 41 Uchwały pomimo stwierdzenia niezgodności z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 Wyroku. W konsekwencji takie rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji prowadzi do pozostawienia w Uchwale ustaleń nakazujących ograniczenie ilości i zagęszczenia ferm hodowli drobiu, a nawet zakaz ich lokalizacji, w sytuacji równoczesnego uznania w wyroku za niezgodne z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 Wyroku, które dotyczyły właśnie zakazów i ograniczeń w zakresie lokowania nowych ferm oraz powiększania obsady istniejących ferm. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ analiza wzajemnej zależności wskazanych wyżej ustaleń zawartych w Uchwale prowadzi do wniosku, iż uwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji okoliczności przemawiających za stwierdzeniem niezgodności z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 wyroku powinno skutkować stwierdzeniem nieważności również ustaleń zawartych na str. 6, 11 i 12 oraz na stronach 38 i 41 Uchwały.

- art. 190 Ustawy poprzez niezbadanie przez Sąd pierwszej instancji w zakresie ustaleń zawartych na str. 6, 11 i 12 oraz na stronach 38 i 41 Uchwały, czy przewidziane w tych miejscach Studium ograniczenia ilościowe hodowli drobiu i trzody chlewnej oraz ograniczenia podmiotowe w zakresie możliwości prowadzenia określonej rodzajowo działalności, stanowią wynik rzetelnie przeprowadzonego rachunku aksjologicznego, uwzględniającego zarówno interes publiczny, jak i indywidualny interes skarżącego, do czego Sąd pierwszej instancji był zobligowany w związku z treścią uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r. (sygn. akt II OSK 858/17), pomimo stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji niezgodności z prawem ustaleń Uchwały wskazanych w punkcie 1 wyroku. Uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ pozostawia poza zakresem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji istotne ustalenia zawarte w Uchwale, które odnoszą się do dopuszczalności prowadzenia na terenie Gminy Szreńsk działalności w zakresie hodowli drobiu, są wiążące dla organów gminy Szreńsk przy sporządzaniu planów miejscowych, a których zbadanie nakazał Sądowi pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła również Gmina Szreńsk. Wyrok zaskarżyła w zakresie pkt 1 i 4 i zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że Rada Gminy Szreńsk nadużyła w sposób nieuprawniony władztwa planistycznego poprzez ustalenie, że zaskarżona uchwała została wydana niezgodnie z prawem w odniesieniu do wskazanych poniżej uregulowań załącznika nr 1, część V "kierunki zagospodarowania przestrzennego w wydzielonych strefach, obszarach, terenach".

a) 1. Strefy; R-l; 1) w zakresie gospodarki rolnej; tiret 14 i 15 - w części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym;

b) 2. Obszary; 1) obszary rolnicze; tiret 4 - w części w jakiej zapisy te odnoszą się do wsi Liberadz i Miączyn Duży;

c) 3.Tereny; tereny o funkcjach podstawowych w strefie R-l w części w jakiej zapisy te odnoszą się do:

- dopuszczenia nowych obiektów fermowych dla przemysłowej hodowli drobiu przy zachowaniu odległości minimum 1000 m. od istniejących i planowanych terenów zabudowy mieszkaniowej i możliwości zmniejszenia tej odległości do 500 m. jeżeli strefę izolacyjną stanowi zwarty kompleks leśny w Liberadzu i Miączynie Dużym za wyjątkiem obszaru zbiornika wód podziemnych o słabej izolacji warstwy wodonośnej oraz korytarzy ekologicznych;

- możliwości zwiększenia obsady drobiu w fermach istniejących jeżeli ferma zachowuje ustalone w studium odległości od zwartej zabudowy mieszkaniowej i ograniczenia obsady drobiu w zwartej zabudowie wsi Liberadz i Miączyn Duży do 40 DJP w zagrodzie podczas gdy Rada gminy Szreńsk posiadała umocowanie prawne do wprowadzenia tych ograniczeń, ograniczenia te są zgodne z obowiązującym prawem, tj. art. 10 ust. 2 pkt. 1 lit. b ustawy o planowaniu przestrzennym, który pozwala radzie na określeniu w studium kierunków i wskaźników dotyczących zagospodarowania oraz użytkowania terenu a przede wszystkim Rada Gminy w sposób wyczerpujący wyważyła interes indywidualny z interesem społecznym,

2. art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy w zw. z art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, iż racje indywidualne A. K. nie zostały należycie wyważone z interesem społecznym wynikającym z konieczności ochrony środowiska, życia i zdrowia, podczas gdy Rada Gminy Szreńsk wyjaśniła przyczyny przyznania prymatu interesu społecznego.

II. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd, że Rada Gminy nie uzasadniła w sposób wyczerpujący, że realizacja polityki przestrzennej gminy, w tym jej założeń co do ograniczenia ferm drobiu na terenie Gminy Szreńsk wymaga ograniczenia prawa własności A. K., podczas gdy Rada Gminy jako organ społeczny ma prawo do działania w interesie społecznym oraz wydanie przez sąd rozstrzygnięcia wykraczającego poza interes prawny uczestnika.

Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o zmianę wyroku i oddalenie skargi. Ponadto Gmina wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu wniosku A. K. o uzupełnienie wyroku - wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r. – uzupełnił wyrok z dnia 14 września 2018 r. w ten sposób, że w punkcie 2 dodał:

- c) cześć II "Główne uwarunkowania rozwoju gminy"; 2. Uwarunkowania wewnętrzne – mocne i słabe strony ; 2.1 Uwarunkowania przyrodnicze, słabe strony – nadmierne zagęszczenia ferm hodowli drobiu i związane z tym skutki dla środowiska mieszkańców;

d) część III "Misje i cele rozwoju gminy"; 5. Cele przestrzenne – w części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że co do zasady wniosek zasługiwał na uwzględnienie bowiem w wyroku z dnia 14 września 2018 r. Sąd nie odniósł się Sąd się do żadnej z dwóch kwestii podniesionych we wniosku o uzupełnienie.

Zdaniem Sądu, ustalenia zaskarżonego studium zawarte na stronie 6 w zakresie części II "Główne uwarunkowania rozwoju Gminy"; 2. Uwarunkowania wewnętrzne – mocne i słabe strony; 2.1 Uwarunkowania przyrodnicze, słabe strony - nadmierne zagęszczenie ferm hodowli drobiu i związane z tym skutki dla środowiska i mieszkańców - stanowią jedynie diagnozę (stwierdzenie określonego stanu). Tym samym trudno uznać, by miały jakikolwiek wpływ na sytuację skarżącego.

Jeżeli zaś chodzi o ustalenia studium zawarte na stronie 12, w zakresie części III "Misje i cele rozwoju Gminy"; 5. Cele przestrzenne - w części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym, to w ocenie Sądu są one postulatami natury ogólnej. Dotyczą one w pełni zasadnego zmniejszenia ujemnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, przy czym choć uchwała wskazuje, że odnosi się to szczególnie do ograniczenia ilości ferm hodowli drobiu i trzody chlewnej, to jednak nie określa w jaki sposób ma to nastąpić. Dlatego też, w części dotyczącej żądań zawartych we wniosku o uzupełnienie skarga podlegała oddaleniu w zakresie, w jakim odnoszą się one do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym.

Skargę kasacyjną od wyroku uzupełniającego z dnia 23 stycznia 2019 r. wniósł A. K. Wyrok zaskarżył w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie orzeczenie na podstawie art. 188 P.p.s.a. Równocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący powtórzył zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 14 września 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W stosunku do wyroku z dnia 14 września 2018 r. zostały wniesione dwie skargi kasacyjne: A. K. i Gminy Szreńsk.

Najpierw należy odnotować, że A. K. zaskarżył orzeczenia zawarte w punkcie 2 i 3 tego wyroku, zaś Gmina zaskarżyła wyrok w punkcie 1 i 4. Kontroli kasacyjnej podlega zatem wyrok w całości.

Skuteczny jest, podniesiony przez Gminę, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jednym z wymogów stawianych uzasadnieniu wyroku sądu rozpoznającego skargę jest przedstawienie stanu sprawy. Chodzi o te okoliczności faktyczne i czynności procesowe, które są istotne z punktu widzenia prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji pominął, że w odniesieniu do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Szreńsk, w dacie wyrokowania, było w toku postępowanie sądowe ze skargi innego podmiotu, [...] Sp. jawna. Wzajemna relacja obu tych postępowań powinna być rozważona, przy czym to rozważenie jest możliwe po pełnym przedstawieniu stanu w jakim obie procedury się znajdują.

Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na charakter przedmiotu kontroli, którym jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a więc akt abstrakcyjny o rozbudowanej i zróżnicowanej treści, a także możliwe zróżnicowane oddziaływanie terytorialne tego aktu, nie w każdym przypadku toczenia się postępowania ze skargi na studium, w przypadku wszczęcia kolejnego postępowania sądowego ze skargi na to samo studium, zachodzi przesłanka lis pendens, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie podkreślić należy, że A. K. nie jest podmiotem wnoszącym skargę w obu sprawach. Pewna część stanu faktyczno-prawnego wywołanego orzeczeniem (oddalającym skargę) wydanym w sprawie ze skargi na akt jednostki samorządu gminnego i wniesieniem skargi na ten sam akt przez inny podmiot jest unormowana w art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Nadto, nie można pomijać wpływu orzeczenia uwzględniającego skargę na akt samorządowy, w tym przypadku uchwałę rady gminy w przedmiocie studium.

W pełni zaaprobować należy stanowisko, według którego, uwzględnienie skargi na uchwałę samorządową, w zależności od stopnia jej zakwestionowania, skutkuje albo nieważnością uchwały albo stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa. Orzekanie wobec tak podważonej wyrokiem sądu administracyjnego uchwały byłoby bezprzedmiotowe (patrz: Zofia Duniewska (red.) i Małgorzata Stahl (red.) "Odpowiedzialność administracji i w administracji", Część IV Odpowiedzialność administracji za zadania w zakresie planowania przestrzennego, prawa budowlanego i ochrony środowiska. Odpowiedzialność w planowaniu przestrzennym, odnośnik 47, LEX 2013; postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011, sygn. akt II OZ 1299/11).

Oczywiste jest, w świetle powyższych uwag, że jako akt samorządowy rozumieć należy rozumieć konkretne unormowanie o określonych cechach przedmiotowo-podmiotowych. Dopiero porównanie zaskarżonych części studium pozwala na ocenę, czy występuje tożsamość rozstrzygnięcia i przedmiotu orzekania w sprawie jeszcze trwającej. W przypadku zaś oddalenia skargi na część unormowań studium konieczne jest zbadanie zakresu orzekania i ewentualnych przyczyn oddalenia w przypadku tożsamości przedmiotowej oddalonego żądania i żądania rozpoznawanego w kolejnej sprawie. Zagadnienie to wymaga odniesienia się właśnie z uwagi na regulacje art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy żądanie A. K., w odniesieniu do uregulowań Załącznika 1, część V, wskazanych następnie w punkcie 1 zaskarżonego wyroku z dnia 14 września 2018 r., nie było już przedmiotem orzeczenia sądowego, tj. wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/18. Zauważyć zaś należy, że stwierdzenie, wyrokiem w sprawie IV SA/Wa 1109/18, niezgodności z prawem ustaleń Studium w odniesieniu do Części V, nie miało ograniczeń terytorialnych. Jeśli więc w punkcie 1 zaskarżonego wyroku stwierdzono niezgodność z prawem tych samych ustaleń Studium, nawet z ograniczeniem terytorialnym do Liberadza i Miączyna Dużego, to w części doszło do ponownego stwierdzenia niezgodności z prawem tych samych ustaleń Studium. Tymczasem w tym zakresie postępowanie mogło, po zakończeniu postępowania sądowego w sprawie IV SA/Wa 1109/18, okazać się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji należałoby zawiesić postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania w sprawie IV SA/Wa 1109/18. Podkreślić jednak należy, że na obecnym etapie nie można w tej kwestii wypowiedzieć się wiążąco, z uwagi na brak stanowiska Sądu pierwszej instancji, stanowiącego element przedstawienia stanu sprawy oraz podstawy prawnej i jej wyjaśnienia w zakresie wpływu orzeczenia w sprawie IV SA/Wa 1109/18 na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Przedwczesne okazało się także rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego wyroku. Co prawda, w wyroku z dnia 3 lipca 2018 r. nie zawarto orzeczenia o oddaleniu skargi w zakresie nieuwzględniającym żądania skargi, ale postępowanie sądowe w sprawie IV SA/Wa 1109/18 nie było zakończone prawomocnym wyrokiem. W trakcie tego postępowania doszło do wydania wyroku uzupełniającego stwierdzającego niezgodność z prawem określonych ustaleń Studium (Część III Misje i cele rozwoju gminy punkt 5 Cele przestrzenne- Przekształceniu przestrzeni powinno towarzyszyć zmniejszenie ujemnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze szczególnym naciskiem na ograniczenie ilości ferm drobiu i trzody chlewnej). Nadto, w punkcie ii wyroku uzupełniającego w pozostałej części oddalono wniosek o uzupełnienie wyroku.

Dla dalszych losów Studium i ewentualnej możliwości ponownego zaskarżenia ustaleń niepodważonych przez sąd administracyjny istotne jest zbadanie zakresu i przyczyn oddalenia skargi w sprawie IV SA/Wa 1109/18. Konieczne jest ustalenie, obok kwestii interesu prawnego i jego naruszenia, a przed rozważaniami merytorycznymi, czy poprzednie oddalenie skargi, przynajmniej w pewnym zakresie, nie jest objęte zakazem określonym w art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę w punkcie 2 b) zaskarżonego wyroku nie podał w uzasadnieniu, że oddalając skargę rozstrzyga odmiennie, niż WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/18, w którym to wyroku, w punkcie 4 stwierdzono niezgodność z prawem tych ustaleń Studium, bez wyłączenia Liberadza i Miączyna Dużego.

Jest oczywiste, że w obrocie prawnym nie mogą pozostawać dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia sądów administracyjnych w odniesieniu do tych samych unormowań studium, przy czym sprzeczność ta wynika z odmiennej oceny merytorycznej zgodności z prawem. Do takiej sytuacji doszło w omawianym zakresie. W wyroku IV SA/Wa 1109/18 stwierdzono niezgodność z prawem ustaleń Studium w części IX.2 L.p.1 oraz IX.4 l.p.4. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę w tym zakresie Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalenia te stanowią jedynie diagnozę (stwierdzenie określonego stanu) lub postulaty natury ogólnej (dot. ochrony zbiorników wód podziemnych, ograniczenia zanieczyszczeń).

Rozstrzygnięcia zawarte w wyroku z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/18 oraz w wyroku uzupełniającym z dnia 25 kwietnia 2019 r., mogły mieć wpływ także na zakres postanowienia o odrzuceniu skargi w pozostałej części, zawartego w punkcie 3 zaskarżonego wyroku.

Na uwzględnienie zasługuje skarga kasacyjna A. K. od wyroku uzupełniającego. Skuteczny jest zarzut naruszenia art. 147 § 1 w związku z art. 151 P.p.s.a. Wbrew jednak wywodom tej skargi kasacyjnej, uchybienie nie polegało na bezzasadnym oddaleniu skargi na ustalenia Studium. Ocena legalności wyroku uzupełniającego, polegającego na dodaniu do punktu 2 wyroku z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1691/18, rozstrzygnięcia oddalającego skargę we wskazanym zakresie, nie może abstrahować od oceny dokonanej powyżej w odniesieniu do punktu 2 wyroku. Mimo odrębności czynności procesowej wyroku uzupełniającego i odrębnej możliwości zaskarżenia takiego wyroku, istota wyroku uzupełniającego polega przecież na włączeniu do już wydanego orzeczenia kolejnego rozstrzygnięcia stającego się integralną częścią wyroku kończącego postępowanie ze skargi na określony przejaw działalności administracji publicznej (w tym przypadku uchwałę jednostki samorządu terytorialnego). W konsekwencji nie tylko wyrok uzupełniający nie może pozostawać w sprzeczności z rozstrzygnięciami wyroku zasadniczego, ale także ocena prawna wyroku uzupełniającego, dokonywana przez sąd kasacyjny, nie powinna być sprzeczna z oceną tego sądu wyrażoną w stosunku do wyroku zasadniczego (głównego).

W rezultacie stwierdzić należy, że zastosowanie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. i oddalenie skargi w zakresie Części II. 2. 1 oraz w Części III.5 było co najmniej przedwczesne. Warto przy tym zauważyć, że wyrok uzupełniający z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1553/18, w zakresie Części III Misje i cele rozwoju gminy. 5. Cele przestrzenne – części w jakiej zapisy te odnoszą się do ferm hodowli drobiu w Liberadzu i Miączynie Dużym, polegający na oddaleniu skargi w tej mierze, pozostaje w sprzeczności z wyrokiem uzupełniającym z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/18, którym to wyrokiem stwierdzono wydanie zaskarżonej uchwały niezgodnie z prawem w odniesieniu do ustalenia: Cześć III Misje i cele rozwoju gminy. 5. Cele przestrzenne – Przekształceniu przestrzeni powinno towarzyszyć zmniejszenie ujemnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze ze szczególnym naciskiem na ograniczenie ilości ferm hodowli drobiu i trzody chlewnej.

Jak wynika z poprzedzających uwag, wyrok uzupełniający z dnia 25 kwietnia 2019 r. jest prawomocny.

Jest oczywiste, że wyrok uzupełniający wydany wcześniej, tj. w dniu 23 stycznia 2019 r., był wydany w warunkach, w których w obrocie prawnym nie funkcjonował wyrok uzupełniający z dnia 25 kwietnia 2019 r.

Jednak punktem odniesienia dla wszelkich rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie powinny być orzeczenia zapadłe w sprawie, w której postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało zakończone wcześniej. Zawieszenie postępowania, trwające od okresu wydania wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1109/18, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, pozwoliłoby na ocenę legalności ustaleń Studium, oraz na precyzyjne oddzielenie żądań skargi co do których postępowanie sądowe należy umorzyć, od tych żądań w stosunku do których możliwe jest oddalenie lub odrzucenie skargi. Dopiero takie przedstawienie stanu sprawy umożliwi kontrolę kasacyjną.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Dla pełnej jasności dodać należy, że po uchyleniu zaskarżonego wyroku i wyroku uzupełniającego, przed Sądem pierwszej instancji będzie się toczyło jedno postępowanie ze skargi A. K. na Studium. To, że wyrok uzupełniający jest wyrokiem samoistnym i podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych (patrz: Tadeusz Woś [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, WK 2016, uwaga 15 do art. 157) nie oznacza, że po uchyleniu przez sąd kasacyjny wyroku i wyroku uzupełniającego mają toczyć się dwa odrębne postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Orzeczenie o odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 207 § 2 P.p.s.a.