Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 313/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 176, art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej ZG od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 588/18 w sprawie ze skargi ZG na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z 24 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 588/18 oddalił skargę ZG (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ, DIAS) z 24 maja 2018 r. w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.

Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – wniosła strona postulując uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenia przepisów:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tj. art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm; dalej: O.p.) w zw. z art. 796 da ust. 4 oraz art. 796e ust. 2 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE.L 253 z dnia 11 października 1993 r. z późn. zm.; dalej: RWKC), który obowiązywał w chwili dokonania zgłoszenia celnego objętego niniejszym postępowaniem poprzez uznanie przez WSA w Warszawie, że zgromadzony materiał dowodowy i ocena poszczególnych dowodów została przez organ dokonana prawidłowo, tj. że towar wymieniony w fakturze eksportowej nr [...] z 19 czerwca 2015 r. oraz zgłoszeniu celnym nr MRN [...] z 22 czerwca 2015 r. nie został wyprowadzony z obszaru celnego Unii Europejskiej i znalazł się na Ukrainie, podczas gdy z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ww. towar w ww. fakturze i zgłoszeniu celnym został wyprowadzony z obszaru celnego Unii Europejskiej i znalazł się na Ukrainie;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. tj. art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 188 w zw. z art. 122 O.p. polegające na przyjęciu przez WSA w Warszawie, że nieuwzględnienie przez DIAS wniosku dowodowego wymienionego w odwołaniu strony w przedmiocie zwrócenia się do Administracji Celnej Węgier o wyjaśnienie sprzeczności pomiędzy informacjami w piśmie nr 5158722738 Administracji Celnej Węgier, a zgłoszeniem celnym nr MRN [...] z dnia 22 czerwca 2015 r. w zakresie odbiorcy tj. dlaczego ukraińskie firmy: K lub I zostały wskazane w ww. piśmie jako odbiorcy, podczas gdy zgodnie ze zgłoszeniem celnym odbiorcą był HV, [...] podczas gdy są to istotne okoliczności sprawy wymagające ustalenia, kto odebrał towar, na jakiej podstawie na ostatecznie gdzie ten towar znalazł się – czy został wyprowadzony po za obszar Unii Europejskiej – informacja spontaniczna Administracji Celnej Węgier tego nie wyjaśnia, ponadto opisuje wydarzenia na bułgarskim przejściu granicznym – jest prawidłowe i okoliczności te nie wymagają dodatkowego wyjaśnienia;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tj. art. 86 w zw. z art. 73 ust. 1 z ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.2016.1880 z późn. zm.) w zw. z art. 59, art. 66 ust. 2, art. 161 ust. 1, art. 162 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.WE.L 302) w zw. z art. 796e ust. 2 i 3 RWKC poprzez stwierdzenie przez WSA, że drugorzędne znaczenie ma stwierdzenie przez DIAS, że z treści wystawionej przez skarżącego faktury sprzedaży wynika, iż dotyczy ona innych towarów (inaczej oznaczonych, tj. złączek rur PCV d 6 i d 8 oraz złączki kątowej rury PCV d 6, czyli tworzyw sztucznych – dział 39 taryfy celnej poz. HS 3917) od tych o których mowa w zgłoszeniu celnym (elementy mosiężne LPG objęte kodem CN 74122000, tj. łączniki rur ze stopów miedzi), podczas gdy organ uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w tym zakresie, co do materiału dowodowego, nie poinformował strony o postępowaniu dowodowym w tym zakresie (organ pierwszej instancji nie przeprowadzał takiego postępowania dowodowego), czym uniemożliwił jej udział w tym zakresie w postępowaniu dowodowym.

W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym DIAS wniósł o oddalenia skargi kasacyjnej, a także zasądzenie od strony kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione wart. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej (kontrolnej) Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).

Ponadto art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04), Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei w przypadku zarzutu błędnej wykładni konieczne jest wskazanie na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W powyższym kontekście wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej – w zakresie stawianych zarzutów mających oparcie w treści art. 174 p.p.s.a. – nie opowiedział się jednoznacznie, które z nich znajdują uzasadnienie w pkt 1, a które uzasadnia treść pkt 2 tego przepisu.

Przechodząc do analizy treści zarzutu nr 3 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż ustawodawca w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga kwalifikowanego naruszenia przepisów postępowania i pozwala uznać zarzut za zasadny, o ile to "uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Tymczasem w treści stawianego zarzutu ani jego uzasadnieniu nie wskazano na tę kwalifikowaną postać naruszenia prawa. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że wprawdzie – w zarzucie nr 3 – powołano szereg przepisów, to jednak w uzasadnieniu nie wskazano na czym polegało ich naruszenie i nie wykazano, że naruszenie to – powiązanych wzajemnie norm prawnych – skutkowało potencjalnym "istotnym wpływem na wynik sprawy".

Identycznie należy ocenić zarzuty nr 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, w których neguje się treść ustaleń faktycznych poprzez pryzmat naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z szeregiem przepisów Ordynacji podatkowej zapominając – w uzasadnieniu – wykazania czym przez Sąd pierwszej instancji poszczególne przepisy zostały naruszone. Uniemożliwia to ocenę zasadności stawianego zarzutu; zabrakło także wykazania, że istnieją przesłanki do zastosowania art. 174 pkt 2 p.p.s.a., także w obszarze "istotnego wpływu na wynik sprawy".

Nie zmienia tej konstatacji dodatkowe powołanie w zarzucie nr 1 petitum skargi kasacyjnej treści art. 796 da ust. 4 oraz art. 796 e ust. 2 Rozporządzenia Komisji nr 2454/93, bowiem tylko pierwszy został dostrzeżony w uzasadnieniu jako norma pozwalająca "udowodnić wywóz towarów wiarygodnym dokumentem", co w sprawie, tj. uzasadnieniu Sądu I instancji nie było w żaden sposób kwestionowane. Nie doszło więc do jego naruszenia przez Sąd I instancji. Trudno określić na czym polegało naruszenie drugiego z przepisów gdyż autor skargi kasacyjnej – w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia – nie poświęca żadnej uwagi. Sąd II instancji nie może w tym zakresie braków samodzielnie uzupełniać.

Reasumując należy wskazać, ze brak jest jakichkolwiek podstaw aby uwzględnić skargę kasacyjną, a zatem należało – stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. – orzec jak w sentencji.