Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1371/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 8 października 2006r. , Nr: [...] w przedmiocie przyznania płatności skargę oddala


UZASADNIENIE

Skarżąca E. B. złożyła skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia 8 października 2006r., który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. nr [...] z dnia z [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich w pomniejszonej wysokości.

Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

W dniu [...]-04-2005 r. wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2005 r. W ramach rozpatrywania wniosku w dniu [...]-08-2005 r. przeprowadzono zasadniczą kontrolę całego gospodarstwa Wnioskodawcy metodą inspekcji terenowej. Kontrola polegała na wyznaczeniu faktycznych powierzchni działek rolnych za pomocą pomiaru satelitarnego (GPS) oraz taśmy mierniczej. O kontroli powiadomiono Wnioskodawcę telefonicznie na dzień przed jej rozpoczęciem. Wnioskodawca był obecny podczas pomiarów działek.

W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono niespójność części działek ewidencyjnych tworzących działki rolne A i B. Ponadto stwierdzono zawyżenie powierzchni działki rolnej A. Pierwotnie zadeklarowano ją w wielkości [...] ha, natomiast pomiar metodą GPS wykazał że jej faktyczna powierzchnia wynosi [...] ha. Protokół pokontrolny o nr [...] przekazano bezpośrednio obecnej przy kontroli wnioskodawczyni, która złożyła na nim swój podpis.

Zgodnie z zebranym podczas rozpatrywania wniosku materiałem dowodowym, stwierdzono ostatecznie, że łączna, faktycznie uprawiana powierzchnia, do której przysługuje Jednolita Płatność Obszarowa (JPO) wynosi [...] ha. Uprawy do których przysługiwała płatność UPO zajmowały powierzchnię działek rolnych A i B oraz C. Pierwotnie zadeklarowano do dopłat [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas jego rozpatrywania wyniosła [...] ha. Dotyczyła ona w/w działki rolnej A, na której Wnioskodawca zadeklarował pastwisko. Zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni odnośnie której faktycznie przysługują w/w płatności 5,93%.

Odnośnie Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) stwierdzono, że łączna, faktycznie uprawiana powierzchnia, do której przysługuje ten rodzaj płatności wynosi [...] ha. Uprawy do których przysługiwała płatność UPO zajmowały powierzchnię działek rolnych A i B. Pierwotnie zadeklarowano do dopłat [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas jego rozpatrywania wyniosła [...] ha. Dotyczyła ona w/w działki rolnej A, na której Wnioskodawca zadeklarował pastwisko. Zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni odnośnie której faktycznie przysługuj ą w/w płatności 6,73 %.

W przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej konsekwencje rozbieżności między obszarem zadeklarowanym a faktycznie nadającym się do tego rodzaju płatności reguluje art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.), brzmiący:

"Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 tj. obszar spełniający wszystkie warunki do przyznania płatności] przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % wyznaczonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopiął za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicą [...] "

W przypadku Uzupełniającej Płatności Obszarowej konsekwencje w/w sytuacji reguluje art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004 r. ze. zm.), w brzmieniu:

"Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr J 782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, tj. obszar spełniający wszystkie warunki do przyznania płatności] wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. "

Z uwagi na to, że różnica między obszarem zadeklarowanym do Jednolitej Płatności Obszarowej a terenem faktycznie nadającym się do jej przyznania była w sprawie Pani E. B. była większa niż 3%, ale nie przekroczyła 30%, to zgodnie z w/w przepisami. należało przyznać płatność JPO obniżoną o dwukrotność stwierdzonego zawyżenia, a więc o płatność przysługującą do 0,44 ha (2 x 0,22 ha). W związku z tym płatność JPO obniżono o [...]zł przyznając ostatecznie [...] zł.

Ponieważ różnica między obszarem zadeklarowanym do Uzupełniającej Płatności Obszarowej a terenem faktycznie nadającym się do jej przyznania była w sprawie Wnioskodawcy większa niż 3%, ale nie przekroczyła 20%, to zgodnie z w/w przepisami, które jej dotyczą, należało przyznać płatność UPO obniżoną o dwukrotność stwierdzonego zawyżenia, a więc o płatność przysługującą do 0,44 ha (2 x 0,22 ha). W związku z tym płatność JPO obniżono o [...] zł przyznając ostatecznie [...] że Wnioskodawca był zobowiązany do podania danych dot. działek rolnych w taki sposób, by możliwe było bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia o jakie wnioskował. W/w obowiązek wynika m.in. z art. 12 ust. 1 w/w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w brzmieniu:

"Pojedynczy wniosek będzie zawierał -wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym:

a) tożsamość rolnika;

b) program lub programy pomocy, których dotyczy wniosek;

c) identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 dla celów systemu płatności jednolitych, z wyszczególnieniem na uprawnienia do płatności z tytułu terenów odłogowanych oraz innych płatności;

d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych zna/dujących się w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w odpowiednich przypadkach, ich użytkowanie oraz informacje, czy działka rolna jest nawadniana;

e) oświadczenie rolnika o tym, że jest on świadomy warunków odnoszących się do rozpatrywanych programów prawomocnych "

Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym. Dotyczy to zwłaszcza powierzchni działek rolnych, ponieważ to ona jest w tym wypadku główną miarą ewentualnie przyznawanych płatności. Konieczność podawania danych zgodnych ze stanem faktycznym wynika m.in. z brzmienia art. 31 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady nr 3508/92 (Dz. U. L 327 z 12.12.2001 r., str. 11 ze. zm.) w brzmieniu:

"Bez uszczerbku dla obniżek i wyłączeń zgodnych z art. 32-35 będących konsekwencją zawyżeń zadeklarowanych powierzchni działek rolnych w stosunku do powierzchni, które są rzeczywiście uprawiane i spełniają wymagania danego programu pomocowego, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o pomoc przekracza ustalony obszar dla grupy upraw w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu, pomoc obliczana jest w oparciu o obszar ustalony dla tej grupy upraw. "

To rzeczywista ("ustalona") wielkość działek rolnych jest wg tego rozporządzenia podstawowym odniesieniem również dla ewentualnych zawyżeń powierzchni deklarowanych do dopłat. Według niej są wyznaczane zmniejszenia płatności i wyłączenia od ich przyznawania.

Warunkiem uniknięcia sankcji związanych z niezastosowaniem się do wymogów programów pomocowych jest pisemne poinformowanie ARiMR o braku aktualnych danych zawartych we wniosku jak i każdej nieprawidłowości jaka się w nim pojawiła. Takie informacje mają służyć dostosowaniu wniosku do rzeczywistych charakterystyk działek rolnych. Wynika to z brzmienia art. 44 ust. 2 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r.:

"Obniżki i wyłączenia przewidziane w niniejszym tytule, nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, odnośnie do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o pomoc jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują że wniosek jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. "

Dopłaty o jakie wnioskowała skarżąca są przyznawane zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, póz. 40 ze zm.) jedynie do działek rolnych. W ust. 2 w/w artykułu znajduje się definicja działki rolnej, brzmiąca następująco:

" Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż J ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego."

Działka rolna może, ale nie musi zajmować całość działki ewidencyjnej. Może też leżeć na kilku graniczących z sobą całych działkach ewidencyjnych, ale i na częściach takich graniczących ze sobą działek.

Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB) zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz: 1086, ze zm.) nie jest rejestrem działek rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 oraz art. 25 ust. l ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, póz. 1361) informacje o działkach rolnych w przytoczonym rozumieniu nie będą się znajdować również na odpisie z księgi wieczystej.

Stąd też wypis z EGiB a tym bardziej odpis z księgi wieczystej (KW) nie są i nie mogą być traktowane przez ARIMR jako wyłączne, czy też najważniejsze źródło informacji co do użytkowanych przez skarżącego działek rolnych ich wielkości oraz sposobu użytkowania EGiB tak jak system ksiąg wieczystych są jedynie pomocą w prowadzeniu przez ARiMR systemu rejestrującego płatności, ich podstawy i beneficjentów. Wynika to m.in. z brzmienia art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, póz. 76 ze zm.):

"Do prowadzenia systemu ewidencji producentów, gospodarstw, wniosków o płatności i dot. tego dokumentacji wykorzystuje się w szczególności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego "

Nie można więc mówić o nadrzędności danych EGiB czy też KW wobec np. pomiarów w terenie, ponieważ zarówno ewidencja jak i księgi ze swej natury nie odzwierciedlają zawsze szczegółowego i aktualnego stanu użytków rolnych w danym gospodarstwie, co przyznaje zresztą sama Wnioskodawczyni w złożonym odwołaniu. Naturalną cechą użytkowania rolniczego jest jego zmienność wynikająca m.in. z techniką upraw, zasadami prowadzenia poszczególnych gospodarstw rolnych czy też sytuacją na rynku rolnym.

W/w art. stwierdza, że m.in. EGiB pełni jedynie funkcje swego rodzaju ram, w których znajdują się deklarowane przez producentów działki rolne. Dane uzyskiwane od Wnioskodawców na temat ich działek rolnych są więc tylko w ograniczony sposób powiązane z siatką działek ewidencyjnych. Natomiast charakterystyki działek rolnych są determinowane przede wszystkim wolą samych producentów. Weryfikacja dotyczących tego deklaracji ze stanem faktycznym odbywa się za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń samych zainteresowanych, wypisów z EGiB, a w ostateczności za pomocą pomiarów przeprowadzonych u wnioskodawców. Podczas takich pomiarów porównywana jest wielkość zadeklarowana i faktyczna, ale tylko i wyłącznie działek rolnych. O tym, że kontrola na miejscu ma rozstrzygające znaczenie dla ustalenia jakie są ich faktyczne charakterystyki przesądza m.in. art. 22 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001, brzmiącego następująco:

"L Obszar działek rolnych jest ustalany przy pomocy wszelkich odpowiednich środków określanych przez właściwe władze, które zapewniają pomiar z dokładnością co najmniej równoważną do tej 'wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych'. Właściwe władze ustalają margines tolerancji uwzględniając rodzaj stosowanej metody pomiarowej, rzetelność dostępnych dokumentów oficjalnych, czynników lokalnych, takich jak nachylenie i kształt danej działki oraz przepisy ust. 2. 2. Całkowity obszar działki rolnej może być brany pod uwagę pod warunkiem że jest ona w pełni użytkowana zgodnie ze zwyczajowymi normami w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach uwzględniany jest rzeczywiście użytkowany obszar."

Należy podkreślić, że aktualna informacja z EGiB wymagana jest przede wszystkim w przypadku nieścisłości dotyczących działek ewidencyjnych, wynikłych np. ze zmian w ich numeracji, wielkości itp. Natomiast podstawowym dokumentem najpewniej weryfikującym wielkość działek rolnych, których cechami ARTMR jest zainteresowana w pierwszej kolejności, jest protokół z kontroli na miejscu.

W przedmiotowej sprawie stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej do płatności bezpośrednich, ale nie miało ono charakteru celowego. Wspomniane zawyżenie mogło być wynikiem omyłki, nieuwagi, niestaranności, niedopatrzenia, nieświadomości czy też lekkiego niedbalstwa, ale bez względu na jego przyczynę wszystkie te przypadki w końcowej ocenie wskazują na zawinienie Wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie pomniejszenie płatności wynika z samego faktu istnienia znaczącej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, a nie z tego na ile ewentualną omyłkę popełniono świadomie. W przypadku stwierdzenia umyślnej próby wprowadzenia ARiMR w błąd, przy podobnym poziomie zawyżenia sankcje byłyby o wiele bardziej dotkliwe.

Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARiMR w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, wskazanym jest przypuszczenie, że znane jej będą podstawy mechanizmów związanych z płatnościami obszarowymi, z których chce ona skorzystać. Praktyka działalności rolniczej powinna też być wskazówką odnośnie tego, które części działek ewidencyjnych są przez Wnioskodawcę faktycznie użytkowane. To zadaniem Wnioskodawcy było zadbanie o to, by podać prawidłowe i aktualne dane dot. użytkowanych rolniczo przez niego działek ewidencyjnych. W związku z tym to skarżący powinien postarać się o to, by podać charakterystyki powiązanych z działkami ewidencyjnymi działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku. Z uwagi na to, że składany jest wniosek o płatności związane z uprawianą powierzchnią można domniemywać, że składający go zna obszar, który przeznaczono pod uprawy w danym roku, a odnośnie którego występuje on o dopłaty.

Co więcej - zgodnie z art. 22 ust.2 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne to na władającym daną działką ewidencyjną spoczywa w pierwszej kolejności obowiązek powiadomienia właściwych organów o wszelkich zmianach, jakie zaszły odnośnie danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Tymczasem praktyka pracy ARiMR wykazuje, że w/w obowiązek jest nagminnie lekceważony i wynikające stąd rozbieżności między wielkościami użytków rolnych zapisanymi w EGiB, a deklarowanymi przez Wnioskodawców są na porządku dziennym. Nad brakiem zawinienia można by się w przedmiotowej sprawie zastanowić w sytuacji, gdyby strona nie była w stanie popełnionego błędu usunąć i to przy użyciu odpowiedniego dużego wysiłku w warunkach przedmiotowej sprawy. Zdaniem ARiMR nic takiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi - nie złożono wniosku całkowicie poprawnego pod względem faktycznym, Wnioskodawczyni nie jest w stanie wykazać swego braku winy odnośnie w/w niedopatrzeń, ani też nie poinformował zawczasu Agencji o w/w nieprawidłowościach.

Odnosząc się do przywołanej przez Panią E. B. ustnej informacji uzyskanej od osób wykonujących pomiary jej działek rolnych należy stwierdzić, że kontrolujący nie są umocowani do wydawania zapowiedzi w sprawie ewentualnych rozstrzygnięć dotyczących płatności bezpośrednich. Stwierdzone odchylenia od powierzchni zadeklarowanej faktycznie są niewielkie, ale jednak przekraczają dopuszczalne progi tolerancji w tym zakresie. Jakakolwiek informacja udzielona przez kontrolerów po zakończonej już kontroli o ewentualnych skutkach stwierdzonych zawężeń, nie ma już wpływu na decyzje dotyczącą płatności.

Skargę na powyższą decyzję złożyła E. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu skargi podała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady zaufania do Państwa. Podniosła, że na podstawie danych urzędowych zawartych w KW i odpisach z ewidencji gruntów złożyła oświadczenie konieczne do uzyskania należności z ARiMR. Wobec weryfikacji tych danych doskonalszymi środkami technicznymi nie jest zasadne przerzucanie na obywatela całej odpowiedzialności, a co więcej sankcji administracyjnych.

Natomiast pełnomocnik strony obecny na rozprawie podniósł, że skarżąca nie była pouczona o możliwości skorygowania wniosku i zmniejszenia powierzchni podanej we wniosku.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ II instancji ustosunkował się do podniesionych zarzutów oraz w pełni podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W przedmiotowej sprawie niekorzystną dla Wnioskodawcy decyzję oparto przede wszystkim na wynikach uzyskanych podczas kontroli na miejscu. Kontrola tego rodzaju ma na celu sprawdzenie zgodności danych przedstawionych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ze stanem faktycznym, poprzez wizytację gospodarstw rolnych wytypowanych do kontroli.

Kontrola taka, z uwagi na jej specyfikę i związane z nią wymagania, ma rozstrzygające znaczenie dla ustalenia jakie są rzeczywiste charakterystyki terenów zadeklarowanych do płatności obszarowych. Wymogi dotyczące kontroli na miejscu, które potwierdzają jej szczególne znaczenie dla rozstrzygania spraw związanych z w/w płatnościami zawiera m.in. art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r, str. 18zezm.):

"Powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Tolerancja pomiaru, którą określają właściwe władze, nie powinna przekraczać 5 % powierzchni działki rolnej lub szerokości strefy buforowej równej 1,5 m, okalającej obwód działki. Jednak maksymalna tolerancja w stosunku do każdej działki rolnej nie może przekroczyć l, O ha w kategoriach bezwzględnych."

Pomiar metodą GPS (pomiaru satelitarnego) i innymi metodami prowadzony w ramach kontroli zlecanych przez ARiMR zatem musi spełniać szereg wymogów dotyczących między innymi sprzętu którym jest wykonywany, tolerancji pomiarów czy też kwalifikacji osób je wykonujących. Są one zawarte w aktach prawnych powiązanych z Prawem geodezyjnym i kartograficznym, ale z uwagi na przedmiot kontroli istotne są również szczegółowe zalecenia znajdujące się w rozporządzeniach i dokumentach roboczych organów Wspólnot Europejskich. Jedynie podmioty spełniające te wymagania mogą wykonywać kontrole zlecane przez ARiMR u wnioskodawców. Należy podkreślić, że z uwagi na metody i urządzenia używane podczas pomiarów, tak kształt jak i trudne charakterystyki terenowe poszczególnych działek nie są już zasadniczą przeszkodą w wykonaniu dokładnych pomiarów ich obwodu czy powierzchni.

Gospodarstwo Pani E. B. zostało skontrolowane w dniu [...]-08-2005 r. Wytypowano je do kontroli w dniu [...]-07-2005 r. w wyniku typowania losowego. Sprawdzenie dotyczyło całego gospodarstwa i miało charakter zasadniczy. Przeprowadzono je metodą inspekcji terenowej, sprawdzając co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zakres kontroli działek rolnych zwiększał się do wszystkich zadeklarowanych działek. Kontrola polegała na wyznaczeniu faktycznych powierzchni i granic wybranych działek rolnych za pomocą pomiaru satelitarnego (GPS) oraz taśmy mierniczej, stwierdzeniu rodzaju uprawianych roślin lub sposobu użytkowania gruntu, oraz przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. O kontroli Wnioskodawca został powiadomiony telefonicznie w dniu [...]-08-2005 r.

W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono zawyżenie powierzchni zadeklarowanej do dopłat na działkach A (zadeklarowano [...] ha, stwierdzono [...] ha). Ponadto stwierdzono niespójność części działek ewidencyjnych tworzących działki rolne A i B. Nie stwierdzono poważniejszych uchybień odnośnie wymogów tzw. dobrej kultury rolnej.

Wnioskodawca był obecny podczas przeprowadzanej u niego kontroli.

Protokół pokontrolny o nr [...] został przez niego podpisany. Wnioskodawca otrzymał go bezpośrednio po zakończeniu kontroli. W wyniku czynności kontrolnych, obejmujących m.in. w/w pomiary i analizę zebranego podczas rozpatrywania wniosku całokształtu materiału dowodowego, stwierdzono, że łączna, faktycznie uprawiana powierzchnia, do której przysługuje Jednolita Płatność Obszarowa (JPO) wynosi w przedmiotowej sprawie 3,71 ha. Uprawy do których przysługiwała płatność JPO zajmowały powierzchnię działek/ki rolnych/ej: A-C. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 3,93 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas jego rozpatrywania odnośnie płatności JPO wyniosła 0,22 ha. Dotyczyła ona działek/ki rolnych/ej: A. W jej przypadku powierzchnię faktycznie nadającą się do płatności ustalono na podstawie protokołu z kontroli na miejscu. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni odnośnie której faktycznie przysługują w/w płatności 5,93 %.

Odnośnie Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) stwierdzono, że łączna, faktycznie uprawiana powierzchnia, do której przysługuje ten rodzaj płatności wynosi w tej sprawie 3,27 ha. Uprawy do których przysługiwała płatność UPO zajmowały powierzchnię działek/ki rolnych/ej: A i B. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 3,49 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną podczas jego rozpatrywania w ramach płatności tego rodzaju wyniosła 0,22 ha. Dotyczyła ona działek/ki rolnych/ej: A. W jej przypadku powierzchnię faktycznie nadającą się do płatności ustalono na podstawie protokołu z kontroli na miejscu. Zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie wyniosło w stosunku do powierzchni odnośnie której faktycznie przysługują w/w płatności 6,73 %.

W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę przedstawiono stan prawny i wynikające z niego konsekwencje rozbieżności między obszarem działek rolnych zadeklarowanym, a stwierdzonym, analogicznie jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w pełni podziela stanowisko Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zawarte w zaskarżonej decyzji, organ szczegółowo wskazał i wyjaśnił stan prawny będący podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Podstawowy zarzut skargi opiera się na twierdzeniu, iż ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działek neguje treść dokumentu urzędowego jakim jest wypis z rejestru gruntów. Zarzut ten jest bezzasadny, a wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę prawidłowe. Mianowicie nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. Sprawy ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 100, póz. 1086 z późn.zm./ i przepisy wykonawcze. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położny w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni podziału kraju dla celów ewidencji. Ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą, a także informacje dotyczące osoby właściciela. Użytki gruntowe wykazywane w ewidencji gruntów dzielą się na następujące grupy: l/ użytki rolne: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwale i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy, 2/grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, 3/ grunty zabudowane i zurbanizowane, 4/użytki ekologiczne, 5/nieużytki, 6/grunty pod wodami, 7/tereny różne. Przepisy ustawy regulują zasady i tryb wprowadzania zmian w ewidencji gruntów.

Natomiast dla potrzeb problematyki, dopłat bezpośrednich czy też pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, istotnym pojęciem jest pojecie działki rolnej. Pojęcie działki rolnej zostało zdefiniowane w przepisie art.3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z powołanym przepisem działka rolna to - zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Tym samym między pojęciem działki ewidencyjnej, a pojęciem działki rolnej mogą zachodzić różne relacje. Działka rolna może obejmować kilka działek ewidencyjnych lub ich części, czy też działka rolna może stanowić część jednej działki ewidencyjnej, możliwa jest również sytuacja, iż na jednej działce ewidencyjnej będzie znajdować się kilka działek rolnych. Stąd też powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym. Nadto te relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się zmieniać, to strona między innymi decyduje o tym jak w danym roku będzie korzystać z posiadanych gruntów, czy i jaka uprawa i na jakiej powierzchni będzie uprawiana, a także czy będzie utrzymywała grunt w dobrej kulturze. Dlatego też ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać na przestrzeni lat, przy niezmienionych danych zawartych w ewidencji gruntów, a dotyczących działek ewidencyjnych ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych. Dane wynikające z ewidencji gruntów są niezbędne dla ustalenia położenia działek rolnych, natomiast dane dotyczące powierzchni działek rolnych nie są danymi, które wprowadza się do ewidencji gruntów.

Dlatego też zarzut skargi, że złożony wniosek został oparty o dane urzędowe zawarte w odpisach KW i wyciągach z ewidencji gruntów tym samym wobec weryfikacji tych danych nie można na obywatela przerzucać całej odpowiedzialności, a co więcej stosować sankcji administracyjnych nie może być uwzględniony.

Należy również podkreślić, że skarżąca brała udział w przeprowadzanej kontroli na miejscu, podpisała bez zastrzeżeń protokół z przeprowadzonej kontroli, akceptując wyniki tej kontroli. Tym samym stan faktyczny w sprawie, czyli powierzchnia działek rolnych do której mogą być ustalone dopłaty bezpośrednie został ustalony w sposób bezsporny, a następnie prawidłowo zastosowano stosowne przepisy. Skarżąca właściwie kwestionuje konsekwencje prawne wynikające z ustalonego stanu faktycznego, ale konsekwencje te wynikają z obowiązującego stanu prawnego, który organ zobowiązany był zastosować.

Podniesiony przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie zarzut, iż skarżąca nie została poinformowana o możliwości dokonania korekty złożonego wniosku, w świetle obowiązującego stanu prawnego nie zasługuje na uwzględnienie.

Zagadnienie to reguluje przepis art.14 rozporządzenia Komisji /WE/ Nr 2419/2001 r. Zgodnie z art. 14 ust. 1 Wniosek o pomoc może być w całości lub w części wycofany w każdym czasie. Jednakże w przypadku, gdy właściwa władza powiadomiła już rolnika o nieprawidłowościach w złożonym wniosku o pomoc lub gdy rolnik został przez właściwy organ powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola na miejscu wykazała istnienie nieprawidłowości, wycofanie takie nie jest dozwolone w odniesieniu do tych części wniosku o pomoc, dotkniętym nieprawidłowościami. Ust.2 Wycofanie wniosku, zgodnie z ust. 1 stawia wnioskodawcę w sytuacji, w jakiej znajdował się przed złożeniem wniosku o pomoc lub daną część wniosku.

A zatem zgodnie z wskazanym stanem prawnym wnioskodawca może dokonać korekty wniosku np. powierzchni zgłoszonych działek rolnych, ale może to uczynić tylko do chwili, gdy organy ARiMR dokonując kontroli złożonego wniosku np. nie wezwą wnioskodawcy o wyjaśnienie stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku, bądź też gdy rolnik został już powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, a kontrola wykazała istnienie nieprawidłowości. Jednym słowem po stwierdzonych przez organ nieprawidłowościach czy to w wyniku kontroli wniosku, czy też kontroli na miejscu nie można skutecznie dokonać korekty złożonego wniosku w tej części, w której stwierdzono nieprawidłowości. Tym samym, jeżeli w wyniku kontroli na miejscu stwierdzono inną powierzchnię działek rolnych niż powierzchnia, którą skarżąca podała we wniosku, skarżąca nie mogła dokonać korekty wniosku.

Stąd też zarzut dotyczący nie poinformowania skarżącej o możliwości dokonania korekty wniosku nie mógł być uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.