Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1955/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 ust 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędziowie: Sędzia WSA Anita Wielopolska Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz S. N. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2020 r. nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. N., którą to: I. uchylono pkt III sentencji decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2019 r. znak: [...], orzekając w to miejsce: "ustalić ostateczny termin wykonania obowiązku – do 6 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna"; II. w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

K. K. wnioskiem z 22 listopada 2017 r. zwrócił się o interwencję w sprawie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, tj. odcinka rowu R-WŁ3, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obręb W., gmina R., powiat [...]. Wnioskodawca wskazał, iż od wielu lat rów R-WŁ3 był niewłaściwie utrzymywany, utracił drożność i nie spełnia swojej funkcji.

Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P., pismem z 29 kwietnia 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - odcinka rowu R-WŁ3, zlokalizowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], obręb W., gmina R., będącej własnością S. N., a także o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag i wniosków.

W następstwie ww. postępowania Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. wydał decyzję z [...] września 2019 r. nr [...], w której: I. nałożył na S. N. obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego - odcinka rowu R-WŁ3, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obręb W., gmina R., powiat [...], stanowiącej jego własność; II. II. ustalił następujące warunki wykonania decyzji: a) odkopanie rowu R-WŁ3 na szerokości całej działki oznaczonej nr ewid. [...], obręb W., gmina R., powiat [...], do parametrów technicznych zapewniających swobodne przyjęcie i odprowadzenie wody, tj. szerokość w dnie 0,4 m, głębokość 1,5 m; b) usytuowanie urządzenia wodnego zgodnie z jego lokalizacją zawartą na mapach ewidencyjnych;, i

III. ustalił termin wykonania powyższych prac do 3 stycznia 2020 r.; IV. nałożył na właściciela gruntu, wymienionego w ust. I. niniejszej decyzji, konieczność pisemnego powiadomienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w P. oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzoru Wodnego w G. o rozpoczęciu prac w terminie 7 dni przed ich wykonaniem oraz przekazania informacji potwierdzających realizację ww. prac, nie później niż 7 dni od zakończenia robót; V. zobowiązał właściciela gruntu do: 1.przestrzegania ustalonego zakresu i terminu wykonywania prac, które nie mogą ulec zmianie bez zgody tutejszego Organu; 2. prowadzenia robót z przestrzeganiem przepisów BHP; 3. utrzymywania urządzenia wodnego, tj. rowu R-WŁ3 w należytym stanie technicznym,

a także wykonywania prac konserwacyjnych i naprawczych na własny koszt; VI. zastrzegł, że: 1. decyzja nie uprawnia do dokonywania wycinki drzew i krzewów oraz zmian ukształtowania terenu poza niezbędnymi dla wykonania przedmiotowych prac;

2. za wszelkie szkody związane z realizacją ww. prac odpowiada wykonawca ww. robót; 3. wszystkie prace związane z przedmiotowym pozwoleniem należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa; 4. decyzja winna być zawsze dostępna organom kontroli; 5. decyzja nie zwalnia wykonawcy robót z przestrzegania wymagań określonych w przepisach odrębnych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że każdoczesny właściciel gruntu staje się właścicielem zlokalizowanych na nim urządzeń wodnych, dlatego właściciel działki zobowiązany jest do utrzymywania we właściwym stanie technicznym oraz konserwacji i remontów urządzeń wodnych, znajdujących się na jego nieruchomości, w celu zachowania ich funkcji. Organ wskazał następnie, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż urządzenie wodne, tj. odcinek rowu R-WŁ3, znajdujący się w obrębie działki o nr ewid. [...], obręb W., gmina R., powiat [...] - jest wypłycony, przejawia znamiona nieutrzymywanego właściwie, w efekcie czego utracił drożność i nie spełnia swojej funkcji, przyczyniając się do zalewania pobliskich terenów. To zaś, w ocenie organu, miało świadczyć, iż S. N. nie wykonywał żadnych czynności związanych z utrzymywaniem w dobrym stanie technicznym i konserwacją ww. odcinka rowu R-WŁ3.

Od powyższej decyzji odwołanie do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł S. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości lub uchylenie treści decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W następstwie wniesionego odwołania Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. z [...] września 2019 r.

Sprzeciw od ww. decyzji wywiódł S. K., podnosząc naruszenie zasady szybkości postępowania. Skarżący wskazał, że rów R-WŁ3 znajduje się w ewidencji urządzeń wodnych oraz stanowi urządzenie melioracji szczegółowej. Podkreślił, że dokumentacja zebrana w sprawie w sposób jednoznaczny to potwierdza. Skarżący wskazał także osoby, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu.

Wyrokiem z 21 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 541/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniesiony sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2020 r.

Na skutek ponownego rozpoznania odwołania S. N. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2019 r., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 541/20, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydał opisaną na wstępie decyzję z [...] lipca 2020 r. W jej uzasadnieniu Prezes Wód Polskich opisał dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz powołał treść stosownych przepisów prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że rozpoznając ponownie sprawę, wykonał zalecenia Sądu i wydał rozstrzygnięcie, kierując się przedstawionymi w tym wyroku uwagami.

Organ II instancji stwierdził następnie, że w omawianym przypadku prawidłowa praca systemu melioracyjnego została zaburzona. Odcinek rowu R-WŁ3, znajdujący się w obrębie działki o nr ewid. [...], obręb W., gmina R., powiat [...], jak wskazał w swojej decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni w P. PGW WP, jest wypłycony, przejawia znamiona nieutrzymywanego właściwie, w efekcie czego utracił drożność i nie spełnia swojej funkcji, przyczyniając się do zalewania pobliskich terenów. Organ II instancji ponadto wskazał, że co do zasady, właściciel nieruchomości gruntowej jest właścicielem zlokalizowanych na niej urządzeń wodnych, gdyż wszystko co jest częścią składową gruntu, dzieli jego los prawny. Z tym, że w odniesieniu do urządzeń wodnych o charakterze liniowym, czy też położonych na kilku działkach, właściciele gruntów, na których jest zlokalizowane, są właścicielami tych części, które położone są na ich nieruchomości i w tym zakresie zobowiązani są do utrzymywania części urządzenia stanowiących ich własność.

Powołując się na treść art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, organ odwoławczy wskazał, że przepis ten nakłada obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych, wskazując wprost, że chodzi o ich eksploatację, konserwację oraz remonty w celu zachowania ich funkcji. Zdaniem organu, pomimo iż przepis ten nie precyzuje, kto jest adresatem obowiązku, to nie powinno ulegać wątpliwości, że chodzi o władającego urządzeniem wodnym. W sytuacji, gdy takie urządzenie jest utrzymywane w nienależytym stanie, a w szczególności negatywnie oddziałuje na sąsiednie grunty, właściwy organ może w drodze decyzji nałożyć obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności, zgodnie z art. 64b Prawa wodnego, przy czym, powyższy obowiązek nakłada się tylko na właściciela tego urządzenia.

Organ wyjaśnił dalej, że dla zastosowania przepisu art. 64b ww. ustawy, organ administracji musi wykazać, iż: na danym terenie występuje urządzenie wodne oraz kto jest władającym tym urządzeniem wodnym, doszło do nienależytego utrzymania tego urządzenia, nienależyte utrzymanie spowodowało zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty.

Organ II instancji, powoławszy się następnie na ponowną analizę materiału dowodowego oraz wskazania Sądu stwierdził, że niezbędnym jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz wyznaczenie nowego terminu realizacji prac nakazanych decyzją z dnia [...] września 2019 r., wskazując jako nowy termin wykonania obowiązku - do 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja z [...] lipca 2020 r. stanie się ostateczna. Organ wyjaśnił, że wydłużony czas realizacji prac spowodowany jest okresem wegetacyjnym roślin oraz zbiorem plonów uprawianych roślin. Organ podkreślił przy tym, że należy mieć szczególnie na uwadze określoną rolę, jaką pełni system melioracyjny, i że dla rowów melioracyjnych jest to regulacja stosunków wodnych, a w efekcie polepszenie zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienie jej uprawy oraz ochrona użytków rolnych przed degradacją oraz powodzią. Organ wskazał także, iż w przypadku nienależytego bądź niewłaściwego utrzymywania urządzenia wodnego, czyli także braku konserwacji, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, właściwy organ Wód Polskich w trybie art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, obecnie obowiązującej, z urzędu lub na wniosek, może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Jako właściwy organ Wód Polskich w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne wskazuje właściwego miejscowo dyrektora zarządu zlewni Wód Polskich, tj. Dyrektora Zarządu Zlewni w P. PGW WP.

Skargę na ww. decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2020 r. wywiódł S. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, z powodu jego niewykonalności w dacie wydania mającej trwały charakter. Jak wskazała pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze, powodem sformułowania ww. zarzutu była okoliczność zmiany właściciela działki w drodze umowy darowizny. Konsekwencją tej umowy zawartej 4 marca 2020 r. S. N. przestał być właścicielem działki, a tym samym – w ocenie jego pełnomocnika – nie może dokonać czynności wskazanej w zaskarżonej decyzji. Autor skargi dodała, że skarżący ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej z powodu złego stanu zdrowia; z dniem 4 marca 2020 r. zaprzestał wykonywania działalności rolniczej.

W związku z powyższym wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wyjaśniając, że umowa darowizny, na którą powołał się w skardze jej autor, została sporządzona w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z uwagi na sprzeciw S. K. od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2020 r. Organ dodał, że nie otrzymał informacji o zmianie właściciela nieruchomości.

Pismem z 12 listopada 2020 r. swoje stanowisko w sprawie wyraził także uczestnik postępowania – S. K., wnosząc o oddalenie skargi S. N., zarzucając jednocześnie pełnomocnik skarżącego nieetyczne działanie w sprawie, polegające na przemilczeniu faktu zmiany właściciela nieruchomości, której dotyczyło postępowanie i poinformowanie organu o tym fakcie po wydaniu decyzji, w celu spowodowania jej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnośnie do kontroli niniejszej sprawy, należy również zauważyć, że rozpatrujący sprawę organ administracji był zobowiązany uwzględnić stanowisko i wskazania zawarte w wyroku tutejszego Sądu z 21 maja 2020 r., IV SA/Wa 541/20 wydanym po rozpatrzeniu sprzeciwu od decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2020 r. nr [...] uchylającej decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] września 2019 r. nr [...] wydaną w przedmiocie nałożenia na S. N. obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – odcinka rowu R-WŁ3, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obr. W., gm. R., pow. [...], stanowiącej jego własność oraz przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jak wynika bowiem z dyspozycji art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zważywszy na wskazane kryteria kontroli, Sąd po rozpoznaniu sprawy doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Sąd stanął bowiem na stanowisku, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc ziściła się przesłanka uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności zaś naruszono wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a w ślad za tym, także inne, wskazane dalej przepisy procesowe.

Gdy chodzi o istotę ww. zasady, to jednolicie uznaje się, że wyraża ona obowiązek pełnego, dwukrotnego rozpoznania sprawy w jej całokształcie przez dwa różnego stopnia organy administracji. Dwuinstancyjność postępowania nie polega zatem na prostym zestawieniu podniesionych w odwołaniu zarzutów z treścią zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, lecz na ponownym rozpoznaniu sprawy z uwzględnieniem całego zebranego w niej materiału dowodowego, przy czym formułując treść wydanej w takich warunkach decyzji, obowiązkiem organu jest także odnieść się do zarzutów odwołania, przedstawiając argumenty świadczące przeciwko nim, tudzież przemawiające za ich uwzględnieniem.

Zdaniem Sądu Prezes Wód Polskich, wydając zaskarżoną decyzję, nie sprostał wymogom ww. zasady. Organ ten praktycznie uchylił się od merytorycznego załatwienia sprawy, zasłaniając się lakonicznym sformułowaniem o wykonaniu zaleceń Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku, tak jakby jego treść determinowała sposób załatwienia sprawy przez organ administracji. Prezesowi Wód Polskich umknęło jednak, że orzeczenie to zostało wydane w rezultacie rozpoznania przez Sąd sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej. Konsekwencją zaś orzekania przez sąd administracyjny w takich okolicznościach jest to, iż jego kontrola nie może, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny dotyczącej meritum sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne. Sąd zresztą okoliczność tę wyraźnie zaakcentował w uzasadnieniu wyroku z 21 maja 2020 r. Tym samym organ rzeczywiście był zobowiązany uwzględnić zawarte w tym orzeczeniu wytyczne, przy czym należało uczynić to przede wszystkim w kontekście wniesionego w sprawie odwołania oraz zawartych w nim zarzutów, nie zaś w taki sposób, jak to uczyniono, tj. całkowicie abstrahując od treści odwołania, przyjmując a priori, że wyrok tut. Sądu z 21 maja 2020 r. obligował do załatwienia sprawy w określony sposób. Przypomnieć zatem należy, że: po pierwsze, wyrok ten przesądzał kwestię podstawy prawnej mającej zastosowanie w sprawie, tj. art. 64b ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne; po drugie, wskazywał, iż ustalenie kręgu stron postępowania powinno odbywać się w oparciu o ogólne reguły wynikające z art. 28 k.p.a.; po trzecie, wskazywał, iż Sąd nie podzielił wątpliwości organu odwoławczego dotyczących statusu zasypanego rowu, jako urządzenia melioracji szczegółowej oraz kwestii jego wpisu do ewidencji, dostrzegając jednocześnie, że organ nie wyjaśnił, czy jego zdaniem, istnieje potrzeba dokonania w zakwestionowanym zakresie jakichkolwiek dodatkowych czynności dowodowych, a jeśli tak, to jakich.

Sąd uznał, że ówcześnie zaskarżona decyzja organu odwoławczego była przedwczesna, gdyż Prezes Wód Polskich nie wykazał, że nie mógł we własnym zakresie uzupełnić materiału dowodowego, albo że byłaby to czynność nadmiernie utrudniona lub powodowała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Wobec tego organ został zobowiązany do rozważenia wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie albo też wyczerpującego wykazania, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma rzeczywiście istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że rozpatrując ponownie sprawę, wbrew własnym twierdzeniom, organ odwoławczy nie zastosował się należycie do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 21 maja 2020 r. Organ przyjął wprawdzie jako podstawę rozstrzygnięcia art. 64b Prawa wodnego, jednak nie wyjaśnił już, czy w kwestii statusu spornego rowu zachodzi konieczność poczynienia dalszych czynności pozwalających na ustalenie jego stanu. Organ, poza zacytowaniem licznych przepisów i lakonicznym stwierdzeniem, że: w omawianym przypadku prawidłowa praca systemu melioracyjnego została zaburzona, a sporny odcinek rowu R-WŁ3 jest wypłycony, przejawia znamiona nieutrzymywanego właściwie, w efekcie czego utracił drożność i nie spełnia swojej funkcji, przyczyniając się do zalewania pobliskich terenów – w zasadzie uchylił się od jakichkolwiek rozważań, które stanowiłyby odpowiedź na zarzuty stawiane przez stronę w odwołaniu. Tymczasem zarzuty te mają konkretny charakter, w szczególności zaś te poddające w wątpliwość faktyczne istnienia spornego rowu, pomimo funkcjonujących zapisów ewidencyjnych oraz argumentacji o braku zgłoszeń dotyczących zalań okolicznych terenów w okresie ostatnich 50 lat. Kwestia ta zdaje się mieć istotne znaczenie dla sprawy i nie może zostać niewyjaśniona. Odwołujący się zawarł nadto w odwołaniu jasno sprecyzowane wnioski dowodowe, w tym m.in. dotyczące powołania biegłego, co do celowości przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego. Organ jednak ani tego, ani innych wniosków w żaden sposób nie skomentował, tj. nie ocenił, czy zasługują one na uwzględnienie, a jeśli nawet – jego zdaniem – nie było konieczności przeprowadzania żądanych dowodów, to jakie były ku temu powody. Tym samym organ nie tylko naruszył art. 15 k.p.a., ale także uchybił postanowieniom art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które obligowały go do wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, czego zabrakło zwłaszcza w kontekście drugiej z wymienionych kwestii. Tym sposobem stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji zostało wydane na podstawie dowolnej, a nie swobodnej ocenie zgormadzonego materiału, co sprzeciwia się treści art. 80 k.p.a. Dodatkowo, zaskarżona decyzja obarczona jest wadą naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera prawidłowo sformułowanego uzasadnienia faktycznego i prawnego, z uwagi na niepełną realizację oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 21 maja 2020 r. oraz ze względu na nieodniesienie się do treści wniesionego w sprawie odwołania, w tym jego zasadniczych zarzutów i zasadności zgłoszonych wniosków dowodowych.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., z powodu jej niewykonalności istniejącej już w dacie podjęcia przez organ spornego rozstrzygnięcia, Sąd doszedł do przekonania, iż jest on chybiony. Powyższy zarzut został oparty na twierdzeniu, że sygnalizowana niewykonalność decyzji miałaby wynikać z tego, iż skarżący przed wydaniem spornego rozstrzygnięcia zbył, w drodze darowizny, działkę nr [...] obręb W., na której znajduje się urządzenie stanowiące przedmiot czynności wynikających z kwestionowanego rozstrzygnięcia. Takie rozumowanie jest jednak błędne. Kluczowa w tym zakresie jest treść art. 64b Prawa wodnego, z którego wynika, że w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Analiza powołanego przepisu w sposób jednoznaczny świadczy o tym, że wydawana na jego podstawie decyzja określa obowiązki o charakterze przedmiotowym, w tym sensie, że wiążą się one z konkretnym, nienależycie utrzymywanym urządzeniem wodnym, a nie konkretnym właścicielem gruntu, na którym to urządzenie się znajduje. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, należy przyjąć, że obowiązki wynikające z decyzji, której podstawę prawną stanowi wspomniany art. 64b Prawa wodnego, obciążają każdorazowego właściciela gruntu, na którym dane urządzenie się znajduje. Poczyniona zatem darowizna działki nr [...] nie czyni decyzji o nałożeniu obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego niewykonalną, gdyż wynikający z niej obowiązek "podąża za gruntem" i obciąża obdarowaną nim osobę.

Sąd z urzędu rozważył także istnienie w sprawie innych niż zarzucana podstaw nieważnościowych, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nie dostrzegających jednak ich wystąpienia w rozpoznawanej sprawie. W szczególności zaś nie można byłoby podnieść zarzutu skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Zważyć bowiem trzeba, że w dacie wydawania decyzji pierwszoinstancyjnej S. N. był bezsprzecznie jej adresatem jako strona poprzedzającego jej wydanie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Okoliczność, iż w okresie poprzedzającym wydanie decyzji organu odwoławczego doszło do zmiany stosunków własnościowych dotyczących działki nr [...], przez co S. N. przestał być jej właścicielem nie powoduje, iż utracił on status strony, gdyż jego interes prawny należy identyfikować w tym przypadku z prawem do kwestionowania decyzji organu I instancji w toku postępowania odwoławczego, choćby w zakresie prawidłowego określenia adresata wynikających z tej decyzji obowiązków. Niezależnie od tego uprawnienia strony będą przysługiwać także nowemu właścicielowi, z uwagi na wcześniej wskazany przez Sąd fakt, iż obowiązek wynikający z art. 64b Prawa wodnego ma charakter przedmiotowy i obciąża każdorazowego właściciela (władającego) gruntem.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod rozwagę rozważania Sądu przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku, jak również orzeczeniu z 21 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 541/20, i ponownie rozpozna sprawę w jej całokształcie, uwzględniając przy tym konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania odwoławczego. W szczególności organ odwoławczy odniesienie się do zarzutów odwołania oraz zasadności zawartych w nim wniosków dowodowych, a następnie przedstawi swoje stanowisko w sprawie w ramach uzasadnienia odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia wymienionych wcześniej przepisów postepowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zauważa jednocześnie, że stwierdzone uchybienia formalne czynią zaskarżoną decyzję niemożliwą do kontroli sądowej pod względem merytorycznym. Jej lakoniczność i nieodniesienie do spornych, a kluczowych dla sprawy kwestii, powoduje bowiem, że Sąd nie był w stanie poznać motywów stojących za zaskarżonym rozstrzygnięciem, a w konsekwencji nie mógł też ocenić ich zasadności oraz zgodności z prawem.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 ust. 1 p.p.s.a., na które składają się: wpis od skargi w kwocie 300 złotych oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 złotych.