Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3226/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Skrzycka-Pilch, Sędziowie NSA J. Hyla (spr.), S. Nowakowski, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję "A" z dnia 5 września 2001 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

"A" decyzją z dnia 5 września 2001 r. Nr [...], powołując się na przepis art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późno zmianami) oraz art.138 § 1 w związku z art.127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 29 września 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu K. K. uprawnień kombatanckich. Z uzasadnień obu decyzji wynika, że K. K. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej, a uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji wskazał, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, zaś zadania wykonywane podczas zatrudnienia w organach MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. Powyższe powoduje. iż K. K. nie może zachować uprawnień kombatanckich.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K., podnosząc że w okresie od 10.10.1944 r. do 31.10.1946 r. pracował jako szeregowy i w jego ocenie okres ten był zmilitaryzowany. Wskazał nadto, że Milicja Obywatelska współpracowała z Wojskową Komendą Miasta w K. i w jego ocenie była jednostką zmilitaryzowaną. "A", w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył. co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 15: poz. 1271 z późno zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez

właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270).

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W myśl art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. I) kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 142/97 poz., 950 ze zm.), zwana dalej ustawą o, kombatantach stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że, pozbawia. się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników, walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2. oraz w art. 4 powołanej wyżej ustawy. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie. oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r.

Jak wynika z zaświadczenia ZBoWiD w G. jedyną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich był "udział w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej w szeregach MO w okresie od 10 października 1944 r. do 31 października 1946 r. Z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w R. z dnia 30 czerwca 1977 r., w którym wskazano, że skarżący jako funkcjonariusz MO w okresie od 10 października 1944 r. do 31 października 1946 r. brał udział w walce z "bandami i reakcyjnym podziemiem". To właśnie ta działalność została zakwalifikowana przez ówczesną organizację kombatancką jako "walka o utrwalanie władzy ludowej".

Obecnie obowiązująca ustawa o kombatantach uznaje wart. 1 ust. 2 za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych.

Skarżący nie ponosił w toku postępowania ani z akt kombatanckich nie wynika, by w ogóle uczestniczył w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu, a ponadto orzecznictwo sądowe stanęło na stanowisku, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z 12 czerwca 2000r. (OPS 5/00 publ. ONSA 2001/1/3) oraz Sąd Najwyższy w wyroku z 9 lutego 2001 r. (III RN 59/00 OSNAP-wkl. 2001/17/8), przez militaryzację (zmilitaryzowanie) rozumie się w obowiązujących przepisach prawa nadanie jednostce organizacyjnej, w drodze aktu normatywnego, statusu jednostki zmilitaryzowanej. Jednostka organizacyjna staje się jednostką zmilitaryzowaną z dniem objęcia jej militaryzacją. Milicja Obywatelska nie została zmilitaryzowana w drodze aktu normatywnego. Nie ma zatem rozstrzygającego znaczenia to, jakie zadania wykonywała określona jednostka organizacyjna, w tym wypadku Milicja Obywatelska, oraz jaki był sposób jej zorganizowania i formy działania. Milicja Obywatelska nie była jednostką zmilitaryzowaną w drodze aktu normatywnego.

Nie stanowi zatem działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy o kombatantach wykonywanie obowiązków funkcjonariusza MO.

Pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich nie wynika z negatywnej oceny jego postępowania w okresie służby w MO. Ustawodawca uznał natomiast, że sama służba w tego rodzaju formacji nie stanowi jeszcze podstawy do utrzymywania szczególnych przywilejów jakimi są uprawnienia kombatanckie. Jak wynika z preambuły i szeregu szczegółowych unormowań ustawy o kombatantach, jej celem jest otoczenie szczególną troską i opieką obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, a także w podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej - z narażeniem na represje oraz osób, które poddane były represjom ze względów narodowościowych, politycznych i religijnych.

Służba milicjanta, podobnie jak praca wielu innych osób w różny sposób i na różnych stanowiskach służących dobru społecznemu nie została przez ustawodawcę uznana za wystarczającą podstawę dla korzystania ze szczególnych przywilejów jakimi są uprawnienia kombatanckie. Przywileje te należne są jedynie osobom, które wykonywały działalność lub podlegały represjom ściśle określonym przepisami ustawy o kombatantach. Nie korzystają z nich wszyscy ci, którzy przesłanek określonych w ustawie nie spełniają.

W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.