Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 231/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust 1 pkt 3, art. 1a ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P.-F. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy G. wydał w dniu [...] listopada 2020 r. postanowienie

o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia P. spółce

z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., dalej "spółka", "skarżąca" lub "strona", wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, m.in. za 2016 rok.

Organ I instancji w dniu [...] grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej "O.p."), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej "u.p.o.l."), § 1 uchwały nr XIV/139/15 Rady Miejskiej w G. z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z 2015 r. poz. 5043), dalej "uchwała nr XIV/139/15", wydał decyzję nr [...], w której określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie [...]zł.

Organ I instancji wskazał, że od dnia [...] czerwca 2004 r. spółka jest dzierżawcą gruntów stanowiących działki nr:

- [...] o pow. 26,6697 ha sklasyfikowanej jako Tr — pow. 0,1963 ha, ŁIV — 22,8666 ha, W-ŁIV - 0,9068 ha, ŁV - 0,06131 ha, ŁVI - 0,1416 ha, W-ŁVI - 0,1739 ha, N - l,7714 ha,

- [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] o pow. 329,6186 ha.

Organ I instancji podał, że zgodnie z umową dzierżawy zawartą pomiędzy spółką a Agencją Nieruchomości Rolnych (obecnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa- KOWR) w dniu [...] czerwca 2004 r. oraz dalszymi aneksami spółka jest dzierżawcą szeregu działek i miała obowiązek do dnia [...] stycznia 2016 r. złożyć deklarację podatkową na podatek od nieruchomości za rok 2016 oraz uiścić należny podatek bez wezwania w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminie do 15 każdego miesiąca, a za styczeń do 31 stycznia. Organ I instancji wskazał, że spółka w dniu [...] lutego 2016 r. złożyła deklarację na przedmiotowy podatek, w której wykazała w zwolnieniach grunty sklasyfikowane jako nieużytki o pow. 57,4819 ha. Organ I instancji podał, że w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] jest w części pow. 0,1963 ha sklasyfikowana jako Tr, co winno znaleźć odzwierciedlenie w ww. deklaracji. Organ I instancji wezwał spółkę do złożenia korekty ww. deklaracji, lecz spółka tego nie uczyniła. Organ I instancji przytoczył treść art. 21 § 3 O.p., który był podstawą do wydania decyzji i przedstawił wyliczenie należnego podatku.

Spółka złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym podała, że sporna działka jest nieużytkiem i nie jest zajęta przez nią na prowadzenie działalności gospodarczej. Według spółki, organ błędnie wydał decyzję tylko w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, bez zweryfikowania jej o treść umowy dzierżawy. Spółka wskazała, że w zakresie sposobu wykorzystania gruntu związana jest treścią umowy dzierżawy, zgodnie z którą nie ma możliwości wykorzystania przedmiotu umowy dzierżawy do prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż skutkować to będzie rozwiązaniem umowy dzierżawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] stycznia 2021 r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 1a ust. 3 i ust. 2a u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520), dalej "p.g.k."

Organ odwoławczy podał, że nieużytkiem w rozumieniu przepisów u.p.o.l. jest tylko taki grunt, który został w ten sposób sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków. Powyższej definicji nieużytków, która na gruncie prawa podatkowego jest definicją legalną, nie mogą zmienić postanowienia umowne. Organ odwoławczy wskazał, że część działki nr 9 jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków, m.in. jako N - nieużytki, a część jako Tr - tereny różne. Organ odwoławczy podał, że część działki nr 9 oznaczona jako Tr podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w stawce jak dla gruntu związanego z działalnością gospodarczą, gdyż jest w posiadaniu przedsiębiorcy, którym jest spółka. Organ odwoławczy wyjaśnił znaczenie pojęć "gruntu związanego z działalnością gospodarczą" i "gruntu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej" na tle stanu faktycznego w sprawie.

Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego skutkujące błędnymi ustaleniami faktycznymi, iż część działki nr 9 obręb J. jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej;

2. art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy część działki nr 9 obręb J. o powierzchni 0,1963 ha jest nieużytkiem i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej ani nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W badanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę złożyło wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpowiedź na skargę doręczono spółce, ta zaś w przepisanym terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie dotyczy opodatkowania części działki nr 9 oznaczonej

w ewidencji gruntów i budynków symbolem Tr - podatkiem od nieruchomości, wg stawki jak dla gruntów zajętych na działalność gospodarczą.

Sąd zauważa jednocześnie, że sposób opodatkowania powyższej powierzchni przedmiotowej działki był też przedmiotem badania tutejszego Sądu w innych sprawach, zakończonych wyrokami z dnia 10 czerwca 2021 r. I SA/Sz 234/21 oraz I SA/Sz 235/21 dotyczącymi lat 2019, 2020. Sąd w składzie obecnie rozpoznającym sprawę podziela w pełni stanowisko wyrażone w powyższych wyrokach i w dużej mierze posłuży się nim w dalszej części rozważań.

Według skarżącej, opodatkowanie to było nieprawidłowe z uwagi na to, że działka ta stanowi nieużytek, który nie jest przez nią wykorzystywany w działalności gospodarczej. Skarżąca bowiem podkreśla, że przedmiotowa działka została ujęta w umowie dzierżawy zawartej pomiędzy spółką a KOWR jako nieużytek, zaś skarżąca nie może zmienić przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody KOWR, gdyż grozi to wypowiedzeniem umowy dzierżawy ze skutkiem natychmiastowym.

Sąd zatem wskazuje, że bezspornie skarżąca, jako dzierżawca gruntów Skarbu Państwa jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Sposób prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 393), dalej "rozporządzenie MRRiB".

Powyższe oznacza, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych.

Stosownie do § 67 rozporządzenia MRRiB, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy:

1) grunty rolne;

2) grunty leśne;

3) grunty zabudowane i zurbanizowane;

4) użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R;

5) (uchylony)

6) grunty pod wodami;

7) tereny różne oznaczone symbolem - Tr.

Zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia MRRiB, grunty rolne dzielą się na:

1) użytki rolne, do których zalicza się:

a) grunty orne, oznaczone symbolem - R,

b) sady, oznaczone symbolem - S,

c) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,

d) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,

e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem - Br,

f) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,

g) grunty pod rowami, oznaczone symbolem - W,

h) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem - Lzr;

2) nieużytki, oznaczone symbolem - N.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w art. 1 a ust. 3 u.p.o.l., gdzie przez użyte w ustawie określenia:

1) użytki rolne,

2) lasy,

3) nieużytki,

4) użytki ekologiczne,

5) grunty zadrzewione i zakrzewione,

6) (uchylony)

7) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi,

8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi

- rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., w rozumieniu u.p.o.l. wg stanu z 2016 r. działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), z zastrzeżeniem ust. 2.

Z kolei grunty rolne, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, na których prowadzona jest działalność rolnicza podlegają podatkowi rolnemu, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333).

Nieużytki nie są zaliczone do użytków rolnych w rozumieniu § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRRiB i nie są objęte podatkiem rolnym. Nieużytki korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., o ile nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

W niniejszej sprawie nie ma sporu, że część działki nr 9 oznaczona symbolem N nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Spór dotyczy części działki nr 9 oznaczonej symbolem Tr.

Jak wynika z art. 21 ust. 1 p.g.k., dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, w tym oznaczenia (symbole) przyporządkowane poszczególnym gruntom są wiążące dla organów podatkowych przy określeniu zobowiązania podatkowego. Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków nie mogą być zmienione przez zapisy umowy cywilnej. Zatem skoro część działki nr 9 oznaczona jest symbolem Tr, skutkuje to tym, że podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Jeżeli skarżąca uważa, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są błędne powinna podjąć działania w celu zmiany tych danych przez wydzierżawiającego w postępowaniu administracyjnym przed właściwym organem (starosta) oraz do sprecyzowania zapisów umowy dzierżawy.

Przechodząc do stawki podatku od nieruchomości należy wskazać, że na podstawie art. 5 ust. 1 u.p.o.l., Rada gminy w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki te nie mogą przekroczyć rocznie kwot ogłaszanych przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, co następuje w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (art. 20 u.p.o.l.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., w 2016 r. maksymalna stawka podatku od nieruchomości od gruntów, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków od 1 m2 powierzchni wynosiła 0,89 zł zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 05.08.2015 r. (M.P. z 2015 r. poz. 735). Obowiązująca w 2016 r. uchwała nr XIV/139/15 Rady Miejskiej w Goleniowie w § 1 ust. 1 pkt 1 określiła wysokość stawki podatku od nieruchomości od gruntów, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej od 1 m2 powierzchni w kwocie 0,72 zł.

Spółka była w 2016 r. przedsiębiorcą, wykonującym działalność gospodarczą

w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.s.d. Zgodnie z art. 2 u.s.d. działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Niesporne było, że grunty, będące w posiadaniu spółki, wykorzystywane przez nią w działalności rolniczej (lub leśnej) nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, lecz podatkiem rolnym (lub leśnym).

Symbol Tr w oznaczeniu przedmiotowej działki wskazuje, że nie jest to użytek rolny, co wyklucza możliwość opodatkowania go podatkiem rolnym.

W umowie z dnia [...] czerwca 2004 r. w § 2 wskazano, że przedmiotem dzierżawy jest nieruchomość rolna "J. ", która obejmuje szereg działek gruntu, o różnym oznaczeniu w ewidencji gruntów i budynków i różnej powierzchni (k. 29 akt adm.). Przedmiot umowy z biegiem lat ulegał zmianie, np. przez wyłączenie z niego poszczególnych działek (np. w § 2 w aneksie nr 2 do ww. umowy, k. 24 akt adm.), bądź na skutek zmiany oznaczenia działki w wyniku jej podziału (np. pkt I aneksu nr 6 do ww. umowy, k. 17 akt adm.).

Z jednolitego tekstu umowy dzierżawy, wprowadzonego aneksem nr 4 z dnia [...] czerwca 2014 r. (k. 22-19 akt adm.) wynika, że na podstawie § 5 ust. 1 dzierżawca zobowiązuje się używać przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonywania na nim działalności gospodarczej i nie może zmienić przeznaczenia części lub całości przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego na piśmie.

Powyższy zapis umowy nie wprowadza możliwości zmiany oznaczenia symbolu działki gruntu w ewidencji gruntów i budynków, a jedynie ma na celu uniemożliwienie podjęcia przez wydzierżawiającemu samodzielnej decyzji o zmianie użytkowania gruntu, np. przez "odrolnienie" działki rolnej przekształcenie jej na działkę budowlaną.

Skarżąca posiada możliwość zmiany zawartej umowy dzierżawy przez wyłączenie z przedmiotu umowy części gruntów zgodnie z § 3 ust. 3 tej umowy (np. gruntów, od których nie pobiera się czynszu dzierżawnego, do których zalicza się m.in. nieużytki).

Reasumując, posiadanie przez spółkę szeregu gruntów, o różnym oznaczeniu w ewidencji gruntów i budynków wiąże się z powstaniem obowiązku podatkowego w odpowiednim podatku, tj. rolnym, leśnym, od nieruchomości lub zwolnieniem z danego podatku.

Wbrew zarzutom skargi zdaniem Sądu, działanie organu w niniejszej sprawie stanowi wyraz zastosowania się do zasad postępowania wskazanych w przepisach O.p., zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.), prawdy materialnej (art. 187 § 1 O.p.), a także zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), a przede wszystkim zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p. Fakt, że rozstrzygnięcie w sprawie jest inne niż oczekiwała tego skarżąca nie świadczy o tym, że organy naruszyły przepisy postępowania. W ocenie Sądu, organy podatkowe zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. P.p.s.a. oddalił skargę.