Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 461/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Bankowe prawo
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 20, art. 28, art. 33 ust. 2, art. 35 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] kwietnia 2023 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.), zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił R. i M. F. pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę i zmianę sposobu użytkowania części poddasza w istniejącym budynku mieszkalnym na pomieszczenia mieszkalne (obiekt kat. I), na terenie położonej w obrębie ewidencyjnym [...], w jednostce ewid. [...] działki o nr ewid. [...].

W ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji wniosła A. P., wnosząc o uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt architektoniczno-budowlany w części udzielenia pozwolenia na budowę w przedmiocie wycięcia odcinka murłaty oraz w przedmiocie instalacji paneli fotowoltaicznych. Zdaniem odwołującej planowane roboty są niezgodne z prawem i spowodują naruszenie decyzji o warunkach zabudowy. Odwołująca jako współwłaściciel nie wyraziła zgody na tego typu prace.

Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. na ww. decyzję Wojewody [...]. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. wyrokiem z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 562/23 uchylił decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu wyroku WSA w Gorzowie WIkp. wskazał, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej powinny były dokonać szczegółowej i wyczerpującej analizy sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w pełnym zakresie. W ocenie Sądu takiego całościowego sprawdzenia zabrakło. Sąd stwierdził także, iż w badanym projekcie nie występuje pojęcie lukarny, które zostało użyte w decyzji o warunkach zabudowy, zatem organy powinny dokonać ponownej oceny i mogą uzyskać wyjaśnienia lub uzupełnienia od projektanta, który przygotowuje projekt i ponosi odpowiedzialność za jego zawartość.

Wojewoda [...][...] kwietnia 2024 r. przystąpił do ponownego rozpatrzenia sprawy i [...] kwietnia 2024 r. zwrócił się do Burmistrza [...], który wydał decyzję nr [...] z [...] listopada 2021 r., znak: [...] o warunkach zabudowy z prośbą o doprecyzowanie, jakie warunki musi spełnić element architektoniczny, by uznać go za lukarnę.

W odpowiedzi Burmistrz [...] wskazał, że "w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczono budowę lukarny nie precyzując jej formy architektonicznej, jednocześnie ustalając, iż geometria dachu głównego budynku pozostanie bez zmian. Jeżeli w ustaleniach decyzji nie są sprecyzowane warunki budowy lukarny, to możliwe jest wykonanie lukarny w dowolnym miejscu (w tym przypadku w północnej połaci dachowej) zgodnie ze sztuką budowlaną. Budowa lukarny stanowi przebudowę obiektu budowlanego. Lukarna to wystająca ponad połać dachu nadbudówka, wyposażona w okno pionowe doświetlające wnętrze poddasza. Jej charakterystyczna konstrukcja pozwala na zamontowanie w dachu, zabudowanego ściankami oraz przykrytego osobnym zadaszeniem okna. Nie ustalono wielkości okna oraz sposobu jego montażu uznając, iż wygląd lukarny powinien być dopasowany do wielkości domu, kształtu bryły oraz konstrukcji dachu. Jednocześnie lukarna nie może wykraczać poza ściany konstrukcyjne budynku (poza ścianę główną budynku). Istnieją różne rodzaje lukarn, które różnią się pod względem rozmiarów, kształtu ścian, okien oraz zadaszenia. Jeżeli ustalenia decyzji WZ dopuszczają budowę lukarny i nie precyzują szczegółów jej wykonania, to należy uznać że jej budowa jest możliwa po spełnieniu przepisów techniczno-budowlanych, które należy zachować zarówno przy projektowaniu jak i przy realizacji inwestycji. Decyzja o warunkach zabudowy ustala kierunki projektowania inwestycji budowlanej, których uszczegółowienie następuje w projekcie budowlanym oraz na etapie procesu budowlanego".

Będąc związanym oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Gorzowie WIkp., Wojewoda [...], pismem z [...] maja 2024 r. wezwał inwestorów do uzupełnienia projektu architektoniczno-budowlanego poprzez jednoznaczne określenie zakresu robót jakie zamierzają zrealizować w ramach planowanej inwestycji oraz wykazanie zgodności planowanych rozwiązań architektonicznych z decyzją o warunkach zabudowy doprecyzowanej przez Burmistrza [...]. W odpowiedzi inwestorzy przedłożyli uzupełniony przez projektanta projekt architektoniczno-budowlany. W uzupełnieniu określili tam szczegółowo zakres robót planowanych do wykonania w ramach projektowanej przebudowy i zmiany sposobu użytkowania poddasza. Ponadto autor projektu wyjaśnił kwestie dotyczące projektowanej lukarny.

Dokonując ponownego sprawdzenia wniosku inwestorów, w oparciu o wytyczne i ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 562/23 i uzupełniony materiał dowodowy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r.

Wojewoda podkreślił, że odwołująca wskazała, że w lukarnie nie zaprojektowano okna, lecz drzwi, jednakże z projektu architektoniczno-budowlanego nie wynika, aby inwestor w ramach inwestycji projektował balkon lub taras, na który miałyby prowadzić. Otwór okienny w projektowanej lukarnie jest otworem wysokim. Zamontowane w nim okno ma możliwość otwierania. Zabezpieczone zostało od zewnętrznej strony balustradą. W tym miejscu Wojewoda zauważył, że Burmistrz [...] w decyzji o warunkach zabudowy nie określił konkretnej formy lukarny (nie ustalił wielkości okna, czy sposobu jego montażu) i tym samym nie można uznać przedstawionych rozwiązań ze sprzeczne z decyzją o warunkach zabudowy. Wskazał jednak, iż wygląd lukarny dopasowany powinien być do wielkości domu, kształtu bryły i konstrukcji dachu, co zdaniem organu odwoławczego zostało spełnione. Lukarna nie będzie dominującym elementem architektonicznym. Jej zadaszenie zostanie powiązane z dachem budynku. Dokonując zatem weryfikacji rozwiązań przedstawionych w uzupełnionej dokumentacji projektowej z decyzją o warunkach zabudowy, uszczegółowioną o stanowisko Burmistrza [...] nie sposób zdaniem Wojewody uznać, że zaprojektowany element nie jest lukarną i rozwiązania naruszają warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym Wojewoda doszedł do konkluzji, iż przedłożone przez wnioskodawców dokumenty umożliwiają wykonanie planowanej inwestycji. Przedstawiona dokumentacja projektowa wykonana została przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Autor opracowania określił, że w ramach zamierzenia budowlanego projektuje się zarówno okna połaciowe (na istniejącej połaci dachowej) jak i wykonanie lukarny. Rozwiązania techniczne lukarny nie są zaś przedmiotem projektu architektoniczno-budowlanego, a będą jedynie elementem projektu technicznego obiektu. Za prawidłowość i poprawność przyjętych rozwiązań pełną odpowiedzialność ponosi autor opracowania. Rolą organu jest sprawdzenie zgodności projektu z przepisami oraz decyzją o warunkach zabudowy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [...] oceniając zgodność projektu w tym zakresie nie dopatrzył się sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy. Podkreślił, że planowana zmiana sposobu użytkowania części nieużytkowego strychu na mieszkanie spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy załączonej do wniosku i wydanej dla tej inwestycji. W decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy z [...] listopada 2021 r. wskazano, że ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie części poddasza w istniejącym budynku mieszkalnym ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne w istniejących gabarytach budynku wraz z budową okien połaciowych i lukarny. Inwestycja nie spowoduje zagrożeń dla środowiska przy zagospodarowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Autor projektu architektoniczno-budowlanego złożył oświadczenie, że projekt przebudowy i zmiany sposobu użytkowania części poddasza istniejącego budynku mieszkalnego na mieszkanie w [...] na działce nr ewid. [...] został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Organ wskazał, iż budynek mieszkalny, którego dotyczy sprawa jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego [...] i decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków inwestorzy otrzymali zgodę na prowadzenie w nim robót budowlanych polegających na wykonaniu okien połaciowych oraz na budowie wstawki na północnej połaci dachowej w związku ze zmianą użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe.

Wojewoda wyjaśnił, że odwołująca kwestionowała również przysługujące inwestorom prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i podważała wiarygodność złożonego oświadczenia i to właśnie prawo do realizacji robót budowlanych w częściach wspólnych budynku stanowi istotę sporu w przedmiotowej sprawie.

Jak podkreślił Wojewoda, istota oświadczenia polega na możliwości poprzestania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej na twierdzeniu strony co do posiadanego przez nią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to korzysta również z domniemania prawdziwości, jeżeli nie jest sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi.

W przedmiotowej sprawie złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na etapie postępowania przed organem I instancji, zostało podważone przez A. P. Kwestia ta wymagała w ocenie Wojewody wyjaśnienia, zważywszy, że późniejsze oświadczenie A. P. różni się od tego, w oparciu o które inwestor złożył swoje oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe skutkowało tym, że organ administracji architektoniczno-budowlanej posiadał dwa sprzeczne oświadczenia złożone przez strony postępowania. Powstała zatem uzasadniona wątpliwość, co do realności posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane.

Wojewoda powołując się na treść art. 4 P.b. wskazał, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na podstawie zaś art. 32 ust.4 pkt 2 P.b. wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę musi złożyć oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku, gdy nieruchomość objęta jest współwłasnością, legitymowanie się prawem do dysponowania nią na cele budowlane wymaga posiadania przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. W przedmiotowej sprawie inwestorzy nie posiadali zgody Państwa P. na swoją inwestycję. Jednakże zgodę tę zastąpiło postanowienie Sądu Rejonowego, w którym zezwolono na przebudowę poddasza stanowiącego przedmiot nieruchomości wspólnej zgodnie z warunkami decyzji o warunkach zabudowy oraz zmianę przeznaczenia poddasza na cele mieszkaniowe. Sąd ten postanowił także dokonać częściowego podziału poddasza do używania (ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej) i przyznać inwestorom prawo do wyłącznego korzystania z poddasza w wyznaczonych częściach.

Inwestycja ta, zdaniem Wojewody mieściła się w ramach wyrażonej przez ten Sąd zgody na wykonanie czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną (budowa lukarny). Jednocześnie Sąd ten nie rozstrzygał w zakresie rozwiązań technicznych. Wskazał, że inwestycja ma być zrealizowana zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Przedmiotowe zamierzenie jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy wydaną dla tej inwestycji, czego dowiedziono w poprzedniej części uzasadnienia. Organ zauważył, iż kwestia prawidłowości zastosowanych rozwiązań technicznych należy do autora projektu. Organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę nie mogą ingerować w przyjęte przez autora projektu rozwiązania i kwestionować ich prawidłowości. Uprawnienie takie przysługuje im jedynie w zakresie projektu zagospodarowania terenu, który to podlega sprawdzeniu w zakresie zgodności z warunkami technicznymi. Projekt architektoniczno-budowlany natomiast organ weryfikuje pod kątem jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bądź decyzją o warunkach zabudowy i jego kompletności, a także sporządzenia go zgodnie z wymogami określonymi w przepisach określających zakres i formę projektu budowlanego. Osoba sporządzająca projekt architektoniczno-budowlany musi legitymować się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i być wpisana na listę właściwej izby samorządu zawodowego.

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że A. P. uzupełniła swoje odwołanie poprzez przesłanie kopii wniosku Państwa F. z [...] kwietnia 2024r. złożonego do Rejonowego Sądu w sprawie o częściowe zniesienie własności nieruchomości. Fakt prowadzonego w tym zakresie postępowania przed Sądem Rejonowym pozostaje jednak, w ocenie Wojewody bez wpływu na toczące się postępowanie odwoławcze, albowiem nie stanowi on zagadnienia wstępnego zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. i nie stanowi podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.

Jednocześnie Wojewoda nie znalazł również innych podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji.

Decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargi A. P. z dnia [...] sierpnia 2024 r., w której uzasadnieniu podkreśliła, iż z projektu architektoniczno-budowlanego nie wynika, aby inwestor projektował taras lub balkon, albowiem taras jest wybudowany ponad 10 lat temu bez zgody skarżącej jako współwłaściciela nieruchomości. Skarżąca wniosła o doprowadzenie ściany zewnętrznej budynku do stanu poprzedniego. Jej zdaniem niedopuszczalne jest łączenie murłaty, ponieważ nieprzytwierdzona leży na cegłach ścianki kolankowej na całej długości budynku. Murłata w całości przekłada się na zapewnienie odpowiedniej wytrzymałości całego dachu. Orzekające w sprawie organy administracji w sposób dowolny rozstrzygnęły o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego i udzieliły pozwolenia na budowę. Natomiast zaniechanie wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku wyczerpującego zgromadzonego materiału dowodowego stanowi, zdaniem skarżącej naruszenie przepisów proceduralnych, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. Końcowo skarżąca wniosła o objęcie kontrolą wszystkich kwestii, które zostały pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony i uniemożliwił dokonanie pełnej oceny zgodności decyzji z prawem.

Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, doprowadzenie do zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2021 r. według postanowienia Sądu (Sygnatura akt [...]) oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie wniosła o powołanie biegłego sądowego rzeczoznawcy budowlanego na koszt Wojewody celem: a) wykonania analizy przebiegu prac budowlanych i ocena ich prawidłowości, b) oceny zgodności wykonanych robót budowlanych z zasadami sztuki budowlanej, c) analizy błędów administracyjnych lub nieścisłości w zakresie prawa budowlanego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...], podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, natomiast pozostałe strony nie złożyły wniosku o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., którą zatwierdzony został projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielone zostało pozwolenie na budowę R. i M. F., obejmującą przebudowę i zmianę sposobu użytkowania części poddasza w istniejącym budynku mieszkalnym na pomieszczenie mieszkalne na działce nr ewid. [...] w [...].

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie orzekał już sąd administracyjny - wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 stycznia 2024 r., II SA/Go 562/23, którym uchylono decyzję organu II instancji z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r., opisaną powyżej. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należało zatem przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy uwzględnić przede wszystkim wiążące wskazania i ocenę prawną zawarte w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 stycznia 2024 r. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż organ nie zbadał prawidłowo w trybie art. 35 ust. 1 P.b. tj. szczegółowo i wyczerpująco zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy. Przede wszystkim Sąd zwrócił uwagę na brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do podnoszonych przez skarżącą zastrzeżeń dotyczących zaprojektowanych drzwi balkonowych, które jej zdaniem nie stanowią lukarny, o której mowa w decyzji o warunkach zabudowy. Sąd zwrócił uwagę, iż w badanym projekcie w ogóle nie występuje pojęcie lukarny, które użyte zostało w decyzji o warunkach zabudowy i dostrzegł zasadność zwrócenia się w tym zakresie w trybie art. 20 ust. 1 pkt 3 P.b. do projektanta o wyjaśnienia lub uzupełnienie. Wobec powyższego Sąd zobowiązał Wojewodę [...] do ponownej rzetelnej oceny zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, przede wszystkim w zakresie przyjętego w projekcie rozwiązania w postaci okna balkonowego, w tym rozważenia zasadności zwrócenia się do projektanta o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących projektu.

Tym samym, wobec wiążącej oceny prawnej i wskazań, o których była mowa, Wojewoda [...] został zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, a przede wszystkim do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, konieczności jego ponownej analizy i oceny zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy.

Po uprawomocnieniu się w/w wyroku i zwrocie akt organowi, Wojewoda [...] ponownie rozpoznając sprawę uzupełnił materiał dowodowy w sprawie. Po pierwsze zwrócił się do Burmistrza [...] o doprecyzowanie warunków jakie musi spełnić element architektoniczny (lukarna)i w jaki sposób winien on zostać zlokalizowany w północnej połaci dachowej, mając na uwadze kwestionowanie przez stronę, iż projektem nie jest objęta w rzeczywistości lukarna, skoro okno planowane jest od podłogi. W piśmie z dnia [...] maja 2024 r. Burmistrz [...] poinformował, iż element architektoniczny jakim jest lukarna został dopuszczony do realizacji w północnej połaci dachowej budynku. Ponadto podał, iż w decyzji o warunkach zabudowy dopuszczono budowę lukarny nie precyzując jej formy architektonicznej, jednocześnie ustalając, iż geometria dachu głównego budynku pozostanie bez zmian. Według Burmistrza jeżeli w ustaleniach decyzji nie są sprecyzowane warunki budowy lukarny, to możliwe jest wykonanie lukarny w dowolnym miejscu (w tym przypadku w północnej połaci dachowej) zgodnie ze sztuką budowlaną. Burmistrz wyjaśnił, iż budowa lukarny to przebudowa obiektu budowlanego, lukarna to wystającą ponad połać dachu nadbudówka wyposażona w okno pionowe doświetlające wnętrze poddasza. Jej charakterystyczna konstrukcja pozwala na zamontowanie w dachu, zabudowanego ściankami oraz przykrytego osobnym zadaszeniem okna. Nie ustalono wielkości okna oraz sposobu jego montażu uznając, iż wygląd lukarny powinien być dopasowany do wielkości domu, kształtu bryły oraz konstrukcji dachu. Jednocześnie lukarna nie może wystawać poza ściany konstrukcyjne budynku (poza ścianę główną budynku), dodając, iż istnieją różne rodzaje lukarn. Zdaniem Burmistrza w przypadku gdy decyzja o warunkach zabudowy dopuszczając lukarnę nie precyzuje szczegółów jej wykonania to należy uznać, iż budowa jest możliwa po spełnieniu przepisów techniczno-budowalnych.

W związku z otrzymaną odpowiedzią Burmistrza, Wojewoda [...] następnie zwrócił się do inwestorów pismem z dnia [...] maja 2024 r. wzywając ich do uzupełnienia projektu architektoniczno-budowlanego poprzez jednoznaczne określenie zakresu robót jakie inwestorzy zamierzają zrealizować w ramach planowanej inwestycji i wykazanie zgodności planowanych rozwiązań architektonicznych z decyzją o warunkach zabudowy oraz doprecyzowaniem określonych w niej warunków przez Burmistrza [...]. Wojewoda zwrócił uwagę, iż projekt architektoniczno-budowlany złożony w sprawie nie zawiera w istocie informacji na temat zakresu robót objętych planowaną inwestycją oraz opisu projektowanego elementu – lukarny. W odpowiedzi inwestorzy złożyli do organu uzupełnienie projektu budowlanego przebudowy i zmiany sposobu użytkowania części poddasza opracowane przez projektanta. W dokumencie uzupełnienia projektu projektant opisał szczegółowo zakres robót w ramach planowanej inwestycji: usuniecie polepy zalegającej miedzy belkami stropowymi, wypoziomowanie belek stropowych łatami, ułożenie wełny mineralnej miedzy belkami, ułożenie płyt OSB na wypoziomowanym stropie, wykonanie konstrukcji lukarny z zewnętrzna obudowa materiałami drewnopochodnymi, wykonanie termomodernizacji ścian i skosów poddasza z wełny mineralnej, montaż ścianek działowych z lekkich profili stalowych z wykończeniem płytami gipsowo-kartonowymi, wykonanie instalacji wewnętrznych wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej i gazowej, montaż stolarki otworowej, montaż płyt gipsowo-kartonowych na ścianach zewnętrznych, wykonanie robót wykończeniowych, montaż schodów wewnętrznych. Następne projektant szczegółowo opisał elementy lukarny wskazując, iż jest to rodzaj nadbudówki skonstruowanej na dachu istniejącego budynku mieszkalnego. W ścianie frontowej lukarny znajduje się okno doświetlające wnętrze poddasza. Lukarna jest również nadbudową z drzwiami balkonowymi ustawionymi w obrębie murowanej ściany kolankowej. Zwiększa to funkcjonalność budynku oraz daje oryginalność bryle i elewacji. Przedmiotowa lukarna jest jednopołaciowa pokryta o stałym nachyleniu, przechodzącym w połać główną dachu poprzez poziomą linię załomu. Dach może być skonstruowany pod różnym nachyleniem. W tym przypadku zastosowano spadek o kącie 22 stopnie. Usytuowanie drzwi balkonowych między sąsiadującymi krokwiami głównego dachu, w płaszczyźnie drewnianej konstrukcji kolankowej poddasza. Opisano też konstrukcję nadbudowy lukarny i przestawiono jej konstrukcję (przekrój i widok wewnątrz).

W tych okolicznościach Sąd uznał, iż skarżony organ spełnił wymogi wynikające z cyt. art. 153 i art. 170 p.p.s.a., wykonując wskazania Sądu wyrażone w wyroku z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 562/23 i stosując się do zawartej w nim oceny prawnej. Organ prawidłowo bowiem uzupełnił materiał dowodowy w sprawie i dokonał ponownej wnikliwej analizy i oceny tego materiału na tle obowiązujących przepisów prawa, wydając następnie zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej zgodności z prawem. W sprawie prawidłowo zebrany został materiał dowodowy w sprawie, ustalono właściwie stan faktyczny i dokonano prawidłowego zastosowania przepisów prawa.

W wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 stycznia 2024 r. przesądzono w sposób wiążący o prawidłowości zastosowanej przez organy w sprawie kwalifikacji prawnej zakresu roóbt objętych wnioskiem inwestorów jako przebudowy i zmiany sposobu użytkowania części poddasza na pomieszczenia mieszkalne oraz o mających w sprawie zastosowanie przepisach prawa.

Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1- 3 P.b. do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć:

1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci:

a) papierowej - w 3 egzemplarzach albo

b) elektronicznej

- wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;

2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pozostałe pkt z art. 33 ust. 2 P.b. nie miały zastosowania w sprawie).

W myśl zaś art. 35 ust. 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w ort. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania dziatki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;

4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.).

Z przywołanych wyżej norm prawnych jasno wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z wymaganymi przepisami prawa, o których mowa w P.b. Ustawodawca w art. 35 ust. 4 u.p.b. expressis verbis wskazał, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 u.p.b.

Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż wniosek inwestorów był kompletny w świetle cyt. przepisów P.b., obejmował trzy egzemplarze projektu architektoniczno-budowlanego, decyzję o warunkach zabudowy, decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz oświadczenia projektanta, w tym dotyczące możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej. Celem wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestorzy przedłożyli do akt sprawy odpis prawomocnego postanowienia z Sądu Rejonowego z [...] lipca 2022 r., sygn. akt [...] w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczy wspólnej i podziału do używania, z którego wynika, iż zezwolono inwestorom na przebudowę oraz zmianę sposobu użytkowania poddasza w części oznaczonej kolorem żółtym zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z [...] listopada 2021 r. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia.

Ponadto należy stwierdzić, iż projekt architektoniczno-budowlany załączony do wniosku inwestorów wraz z projektem uzupełniającym uznać należy za kompletny i zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2021 r.

Dokonując weryfikacji rozwiązań przedstawionych w uzupełnionej dokumentacji projektowej z decyzją o warunkach zabudowy, uszczegółowioną o stanowisko Burmistrza [...], przedstawione na wezwanie Wojewody, brak przesłanek wskazujących na to, że zaprojektowany element nie jest lukarną oraz że rozwiązania naruszają warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy z [...] listopada 2021 r. Z decyzji o warunkach zabudowy wprost wynika, iż uwzględniono przy określeniu rodzaju inwestycji budowę okien połaciowych i lukarny (w północnej połaci dachowej), a przy braku dalszego uszczegółowienia dotyczącego przedmiotowej lukarny, brak jest podstaw do stwierdzenia, aby zachodziła niezgodność między projektem budowlanym a decyzją o warunkach zabudowy.

Natomiast przedłożone przez wnioskodawców dokumenty wskazują na możliwość wykonania planowanej inwestycji. Przedstawiona dokumentacja projektowa wykonana została przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. W części objętej uzupełnieniem złożonym przez inwestorów w dniu [...] czerwca 2024 r., projektant ten określił szczegółowo, że w ramach zamierzenia budowlanego projektuje się zarówno okna połaciowe (na istniejącej połaci dachowej) jak i wykonanie lukarny, co pozostaje w zgodności z w/w decyzją o warunkach zabudowy. Sąd zwraca przy tym uwagę, iż rozwiązania techniczne dotyczące lukarny nie są przedmiotem projektu architektoniczno-budowlanego, a będą jedynie elementem projektu technicznego obiektu. Za prawidłowość i poprawność przyjętych rozwiązań pełną odpowiedzialność ponosi autor opracowania. W tym zakresie także jednoznacznie i wiążąco wypowiedział się Sąd w wyroku z 17 stycznia 2024 r., II SA/Go 562/23. W wyroku tym Sąd orzekł, iż odnośnie zakresu kontroli sprawowanej przez organ sprawdzający projekt budowlany w postępowania administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego to należy zauważyć, że art. 20 ust. 2 P.b. wymaga, aby projektant zapewnił sprawdzenie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, co oznacza ograniczenie zakresu kontroli w tym zakresie ze strony organu administracji, który to organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Jeżeli chodzi natomiast o badanie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu .

Organy orzekające w sprawie pozwolenia na budowę nie mogą zatem ingerować w przyjęte przez autora projektu rozwiązania i kwestionować ich prawidłowości. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 p.b.). Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. (wyrok NSA z 13 lipca 2021 r., II OSK 2993/18).

Rolą organu jest sprawdzenie zgodności projektu z przepisami oraz decyzją o warunkach zabudowy i w tym zakresie zdaniem Sądu organ słusznie na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego nie dopatrzył się braku zgodności z decyzją o warunkach zabudowy. Planowana zmiana sposobu użytkowania części nieużytkowego poddasza na mieszkanie spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy załączonej do wniosku i wydanej dla tej inwestycji. W decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy z [...] listopada 2021 r. wskazano, że ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie części poddasza w istniejącym budynku mieszkalnym ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne w istniejących gabarytach budynku wraz z budową okien połaciowych i lukarny.

Ponadto autor projektu architektoniczno-budowlanego złożył oświadczenie, że projekt przebudowy i zmiany sposobu użytkowania części poddasza istniejącego budynku mieszkalnego na mieszkanie został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Dodać należy, iż przedmiotowy budynek jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego [...] i decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2022 r. inwestor otrzymał zgodę na prowadzenie robót budowlanych polegających na wykonaniu okien połaciowych oraz na budowie wstawki na północnej połaci dachowej w związku ze zmianą użytkowania poddasza na cele mieszkaniowe w budynku mieszkalnym. Sąd ponownie podkreśla, że projekt architektoniczno-budowlany organ weryfikuje pod kątem jego zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i jego kompletności, a także sporządzenia go zgodnie z wymogami określonymi w przepisach określających zakres i formę projektu budowlanego. Osoba sporządzająca projekt architektoniczno-budowlany musi legitymować się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i być wpisana na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Wszystkie te wymogi zdaniem Sądu zostały prawidłowo zweryfikowane przez organ i brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę we wnioskowanym zakresie.

Odnosząc się do zarzutów skargi, które skupiają się przede wszystkim na kwestii nieprawidłowego i niezgodnego z prawem zdaniem skarżącej zaakceptowania w zakresie projektowanej lukarny i projektowanego sposobu jej wykonania, Sąd uznał je za nieuzasadnione. Jak wskazano powyżej projekt złożony przez inwestorów uznać należy za zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, w tym co do ujętej w nim lukarny. Podkreślić należy, iż po wyroku tutejszego Sadu z 17 stycznia 2024 r. organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy w sprawie w kwestionowanym przez skarżącą zakresie i dokonał ponownej, pogłębionej analizy w sprawie, która ostatecznie wykazała zgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Natomiast co do kwestii rozwiązań technicznych zaproponowanych w projekcie Sąd ponownie zwraca uwagę iż art. 20 ust. 2 P.b. ustawy Prawo budowlane wymaga, aby projektant zapewnił sprawdzenie zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Powyższe oznacza zatem ograniczenie zakresu kontroli w tym zakresie ze strony organu administracji, który to organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego.

Odnośnie wskazanej przez skarżącą w skardze okoliczności dotyczącej wykonania przez inwestorów robót jesienią 2023 r., wskazać należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z dniem [...] lipca 2023 r. decyzja o pozwoleniu na budowę w przedmiotowej sprawie, wydana inwestorom, była decyzją ostateczną uprawniającą do pojęcia robót budowlanych, a jej nieprawomocność oznaczała jedynie, iż na inwestorach będzie ciążyło w tym zakresie ryzyko.

Natomiast co do zgłoszonego przez skarżącą wniosku o powołanie biegłego Sąd wyjaśnienia, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniająco dowodu z dokumentu i tylko wówczas gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, wobec czego brak było podstaw do powołania biegłego w sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.