Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1145/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 -§ 4, art. 163 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 1145/14

UZASADNIENIE

I.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 2 lipca 2014r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 162 § 1-§ 4, art. 163 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2012r. nr 749 ze zm.; dalej jako O.p.) oraz art. 1 ust. 1, art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009r., nr 93, poz. 768 ze zm.; dalej jako u.p.s.d.), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego K. S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 kwietnia 2014r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

II.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na następujące okoliczności sprawy: Sąd Rejonowy Wydział Cywilny postanowieniem z 5 marca 2013 r. (sygn. akt [...]) potwierdził nabycie (w całości wprost) na podstawie testamentu notarialnego, praw do spadku po B. U. S. (zmarłej 3 sierpnia 2012 r.) przez syna - K. S. Postanowienie to uprawomocniło się dnia 27 marca 2013 r.

W związku z błędem zawartym w w/w orzeczeniu, dotyczącym nazwiska spadkobiercy postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. sprostowana została oczywista omyłka pisarska w ten sposób, że błędny zapis K. M. "S." zastąpiono prawidłowym "S."

W dniu 9 października 2013 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego skarżący złożył Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) wraz z pismem wyjaśniającym w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego oraz dokumentacją w postaci postanowienia Sądu Rejonowego z 5 marca 2013 r., sygn. akt [...] stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt [...] w sprawie sprostowania omyłki pisarskiej, potwierdzenia doręczenia skarżącemu w/w postanowienia w dniu 22 maja 2013 r., korespondencji Sądu Rejonowego z 5 lipca 2013 r. adresowanej do podatnika, zawierającej odpis sprostowanego prawomocnego postanowienia z 5 marca 2013 r.

Pismem z dnia 30 października 2013 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o uznanie zgłoszenia SD-Z2 (data wpływu do Urzędu Skarbowego to 9 października 2013 r.) za prawidłowe i złożone w wymaganym terminie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego - po pozyskaniu uzupełniającego materiału dowodowego z Sądu Rejonowego - pismem z dnia 17 marca 2014 r. zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie, czy korespondencja z dnia 30 października 2013 r. (data wpływu 6 listopada 2013 r.) stanowi wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych po zmarłej B. S. W odpowiedzi skarżący w dniu 28 marca 2014 r. złożył wniosek "o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji SD-Z2 - zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw 1/3 majątkowych", powołując się na art. 162-164 O.p. W treści uzasadnienia skarżący wniosek argumentował tym, że datą powstania obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie jest data 5 lipca 2013 r., tj. dzień, w którym otrzymał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z prawidłową pisownią nazwiska "S.". W tym kontekście wyprowadził wniosek, że składając deklarację SD-Z2 w dniu 9 października 2013 r., dokonał wymaganego zgłoszenia w ustawowym 6 miesięcznym terminie, uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia od podatku wynikającego z art. 4a u.p.s.d.

Skarżący zakwestionował moc prawną postanowienia Sądu Rejonowego z 5 marca 2013 r. opatrzonego klauzulą "niniejsze orzeczenie uprawomocniło się dnia 27 marca 2013 r.", wskazującego w sentencji orzeczenia jako spadkobiercę K. M. S. Uznał, że postanowienie wskazujące inną osobę nie mogło być w obiegu prawnym, skoro "tylko prawidłowo wydane postanowienie, w którym oznaczono, że spadek nabył K. M. S., rodziło po mojej stronie powstanie obowiązku podatkowego, stosownie do treści art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dopiero więc w dacie 5 lipca 2013 r. stał się prawomocnym nabywcą spadku". Zaznaczył przy tym, iż nie może ponosić konsekwencji prawnych wynikających z nieprawidłowego działania organu wymiaru sprawiedliwości.

Skarżący wyprowadził więc wniosek, że "nie z mojej winy złożyłem deklarację SD-Z2 dnia 9 października 2013 r., której termin złożenia, jako podstawy do zwolnienia z podatku od spadku, stosownie do treści art. 6 ust 4 u.p.s.d., jest kwestionowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w piśmie z dnia 17 marca 2014 r."

Końcowo poinformował, że będąc w sierpniu 2013 r. - po otrzymaniu postanowienia sądu z 5 lipca 2013 r. - w siedzibie Urzędu Skarbowego, nie otrzymał podstawowej informacji w zakresie terminu złożenia wymaganego zgłoszenia, wbrew pierwszorzędnej zasady budowania zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w art. 121 § 1 O.p.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. odmówił skarżącemu K. S. przywrócenia terminu do złożenia Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) tytułem spadku po B. S. W uzasadnieniu organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że art. 162 O.p., regulujący tryb przywracania uchybionych terminów - zgodnie z § 4 - odnosi się do terminów procesowych. Natomiast termin do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, o którym mowa w art. 4 a ust. 1 u.p.s.d. jest terminem materialnym, co powoduje, że jest nieprzywracalny.

Skarżący w treści uzasadnienia zażalenia wskazał, że przedmiotowa deklaracja złożona została w przewidzianym przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn terminie 6 miesięcy, którego bieg – jego zdaniem - rozpoczął się od dnia 5 lipca 2013 r., tj. od doręczenia sprostowanego postanowienia sądu sygn. akt [...] z 5 marca 2013 r. Skarżący zaznaczył, że pierwotne postanowienie opatrzone klauzulą sądu, iż "niniejsze orzeczenie uprawomocniło się dnia 27.03.2013 r "nie posiada mocy prawnej, gdyż w sentencji orzeczenia wskazana została inna osoba, tj. K. M. S. W ocenie strony dopiero prawidłowo wydane postanowienie Sądu Rejonowego stwierdzające nabycie spadku przez K. M. S. doręczone 5 lipca 2013 r. (sygn. akt: [...]), rodziło powstanie obowiązku podatkowego, stosownie do treści art. 6 ust. 4 u.p.s.d. Uznając więc, że składając Zgłoszenie SD-Z2 w dniu 9 października 2013 r., działał w dobrej wierze i z należytą starannością dochował terminu, stwierdził, iż nie może ponosić konsekwencji prawnych wynikających z nieprawidłowego działania organu wymiaru sprawiedliwości. Zakwestionował bowiem prawidłowość powtórzenia w doręczonym w dniu 5 lipca 2013 r. sprostowanym postanowieniu Sądu Rejonowego (sygn. akt: [...]) klauzuli "niniejsze postanowienie uprawomocniło się dnia 27.03.2013 r." uznając ją za nadaną z datą wsteczną.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 4 a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie między innymi przez zstępnego własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia, pod warunkiem zgłoszenia ich nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Nabycie prawa do zwolnienia od podatku, określonego w art. 4a u.p.s.d., zostało zatem uwarunkowane koniecznością spełnienia przesłanki terminowego zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Przy czym termin do zgłoszenia faktu nabycia spadku rozpoczyna swój bieg niejako automatycznie, w momencie zaistnienia konkretnie wskazanego zdarzenia. Literalne brzmienie tego przepisu, zdaniem organu odwoławczego, nie nastręcza trudności interpretacyjnych, bowiem ustawodawca precyzyjnie unormował moment rozpoczęcia biegu w/w terminu; przy tym konstrukcja instytucji zwolnienia nie dopuszcza ani możliwości wstrzymania rozpoczęcia biegu w/w terminu, ani też jego zawieszenia, zatem jego uruchomienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu następuje bez względu na zaistniałe okoliczności faktyczne, niezależnie od wszelkich indywidualnych przeszkód.

Organ drugiej instancji podkreślił, że na podatniku chcącym skorzystać ze zwolnienia spoczywa więc obowiązek wypełnienia ustawowego warunku, który w omawianej sprawie nie został zrealizowany. Sprostowane bowiem - postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt [...] w ramach oczywistej omyłki - postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku przez K. M. S. uprawomocniło się 27 marca 2013 r. Złożenie Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2) nastąpiło natomiast dopiero 9 października 2013 r., zatem po upływie 6 miesięcznego terminu, który upłynął bezskutecznie w dniu 27 września 2013 r.

W przedmiotowej sprawie istotny dla jej rozstrzygnięcia jest fakt, iż termin określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje utratę przez podatnika prawa do skorzystania ze zwolnienia, niezależnie od przyczyny uchybienia. Oznacza to, że termin ten nie posiada waloru przywracalności. Instytucja przywrócenia terminu, uregulowana została w art. 162 O.p. Jej istota polega na tym, że w razie uchybienia terminu następuje jego przywrócenie na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony termin.

Jednakże omówionej instytucji nie można odnieść do terminów materialnoprawnych, albowiem ustawodawca ograniczył jej stosowanie - jak wynika z treści § 4 - jedynie do terminów procesowych. Wniosek w tym zakresie potwierdza linia orzecznictwa sądów administracyjnych. Jak zauważył skład orzekający w wyroku z dnia 12 września 2000 r. w sprawie sygn. akt I SA/Ka 660/98 przepisami proceduralnymi są te i tylko te przepisy, które regulują sytuację prawną organu oraz stron postępowania, tj. od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia - w postępowaniu jurysdykcyjnym - decyzją ostateczną. Inne przepisy - a w konsekwencji i terminy z nich wynikające - mają charakter materialnoprawny. Przykładem terminu o charakterze procesowym jest termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Skoro więc w analizowanym przypadku występuje materialny charakter terminu wskazanego w art. 4 a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., to bez względu na argumentację wskazaną przez skarżącego we wniosku z 27 kwietnia 2014 r. i zażaleniu z dnia 28 kwietnia 2014 r., zmierzającą do wykazania braku winy w uchybieniu w/w terminu, nie jest możliwe jego przywrócenie dla zastosowania zwolnienia.

W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, uregulowania instytucji zwolnienia z podatku od spadków i darowizn bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają więc wywody skarżącego domagającego się uznania, że w dobrej wierze i z należytą starannością dochował terminu złożenia Zeznania SD-Z2 w terminie 6 miesięcy. W stanie faktycznym omawianej sprawy - zdaniem skarżącego - przedmiotowy termin powinien być liczony od dnia 5 lipca 2013 r., tj. od daty otrzymania sprostowanego postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku sygn. akt [...]. Natomiast postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 5 marca 2013 r. (zawierające klauzulę o uprawomocnieniu się w dniu 27 marca 2013 r.), jako odnoszące się do innej osoby t.j. K. M. S. - w ocenie strony nie może mieć mocy prawnej.

Odnosząc się tej kwestii organ wskazał, że w postanowieniu Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia 5 lipca 2013 r. (sygn. akt [...]) sąd powtórzył klauzule, że "niniejsze postanowienie uprawomocniło się dnia 27.03.2013r.". Organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 29 lipca 2009 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 341/09, w którym wskazano, że nie ma znaczenia, jakie są przyczyny zawinione czy niezawinione niedotrzymania terminu przez stronę, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie w sprawie, której podatnik przedłożył pismo potwierdzające pomyłkę sądu powszechnego.

Wskazać także należy na wymóg respektowania przez organy podatkowe zapisu art. 194 §1 O.p., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Skoro - jak stanowi art. 507 i art. 510 § 1 K.p.c., w związku z art. 1025 Kodeksu cywilnego - stwierdzenie nabycia spadku należy do właściwości sądów rejonowych, to zaakcentować należy, że wszelkie odpisy postanowień w tym zakresie wydane przez w/w organy posiadają charakter dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. Znajdujące się w aktach sprawy odpisy postanowienia z 5 marca 2013 r. z klauzulą prawomocności od dnia 27 marca 2013 r., potwierdzoną w dniu 29 marca 2013 r. i 5 lipca 2013 r. są zgodne - korzystają zatem z domniemania nie tylko autentyczności, ale także z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Z tego względu organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie odwołał się do danych w w/w zakresie ujawnionych w niniejszych odpisach, jako dokumentujących stan rzeczywisty, bowiem dokumenty urzędowo sporządzone, do czasu dokonania wiążącej zmiany ich treści, posiadają jednoznaczną wartość dowodową. Organy podatkowe pozostają więc związane normatywną oceną dokumentu urzędowego, nie posiadając przy tym kompetencji do weryfikacji ich treści. Samo zaś wyrażenie przypuszczenia, co do niezgodności z prawdą treści zawartej w dokumencie urzędowym nie stanowi o zaprzeczeniu jego prawdziwości i nie podważa jego mocy dowodowej. W świetle powyższych rozważań stanowisko podatnika, iż termin określony w art. 4a u.p.s.d. powinien być liczony z uwzględnieniem innej daty niż widniejąca na pieczątce zamieszczonej na przedłożonym przez stronę egzemplarzu postanowienia Sądu Rejonowego, jak i nadesłanym - na wniosek organu pierwszej instancji - przez Sąd przy piśmie z dnia 20 lutego 2014 r., nie może stanowić przesłanki, uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia Zgłoszenia SD-Z2. Z powyżej opisanych względów także argument o braku winy w uchybieniu terminu wobec braku pełnego pouczenia przez pracownika urzędu skarbowego o warunkach uprawniających do zwolnienia (które nie zostało w żaden sposób udokumentowane) nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził dodatkowo, że przepisy rangi ustawowej podane są do publicznej wiadomości, poprzez ogłoszenie w publikatorach, tj. Dziennikach Ustaw. Podatnik chcący skorzystać z określonej regulacji winien więc samodzielnie zapoznać się z jej treścią, by dopełnić niezbędnych wymogów.

III.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący powtórzył swoją dotychczasową argumentację. Zarzucił naruszenie art. 121 i 122 O.p. Podkreślił przy tym, że Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął pod uwagę aspektu jego stanu zdrowia opisanego w "PODANIU" do Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.10.2014 r. Przy bardzo zaawansowanej jaskrze (powód bezterminowej renty - ślepota prawego oka, tunelowe widzenie lewego oka) nie zorientował się, że "POSTANOWIENIE" w swojej treści zawiera jeszcze inne daty niż data pod treścią pisma po prawej jej stronie, czyli datę 2013-07-05. Pomimo swego przeświadczenia, że od tej daty liczy się okres półroczny postanowił zgłosić nabycie spadku niezwłocznie. Jeszcze w sierpniu udał się z żoną do Urzędu Skarbowego, będąc przekonanym, że "tam gdzie jest rozliczany tam powinienem złożyć deklarację o nabyciu spadku. Pracownik, który pomagał w znalezieniu odpowiedniego druku, po zadaniu nam pytań, skierował mnie do odpowiedniego okienka. W okienku przyjęła mnie urzędniczka, której podałem Postanowienie wydane w dniu 2013-07-05. Po przeglądnięciu, zadała mi pytanie gdzie znajduje się lokal, który otrzymałem w spadku od mojej Mamy. Poinformowałem, że na ulicy [...] w dzielnicy [...] Rozmowa została zakończona, a Pani urzędnik podała mi małą karteczkę z informacją: " SD-Z2 6 m-cy" =xsero post sądu". Na drugiej stronie pieczątka z podpisem o treści "p.o Dyrektor" Izby Skarbowej M. (nieczytelne)."

Skarżący podsumował, że informacja ta stanowi dowód na to, że nigdy nie był przez urząd skarbowy rzetelnie i wyczerpująco poinformowany o właściwym terminie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych; gdyby uzyskał wtedy pełną informację w Urzędzie Skarbowym, to nie doszłoby nigdy do takiej sytuacji.

IV.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

V.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

VI.

W rozpoznawanej sprawie wymaga rozstrzygnięcia, czy termin do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego niepodlegającym przywróceniu, jak twierdzi organ podatkowy.

Podnieść należy, że w nauce prawa pojęcie "termin" stanowi zastrzeżenie dodatkowe czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie (por. A. Wolter, Prawo Cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1967, s. 268).

Terminami materialnymi są terminy, z którymi związane są skutki prawne w płaszczyźnie prawa materialnego, a więc w zakresie praw i obowiązków podmiotów stosunków prawnych, natomiast terminami procesowymi okresy do dokonania czynności procesowej przez uczestników postępowania sądowego lub administracyjnego.

Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia.

Tylko uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skutków czynności procesowej od zachowania terminu. Natomiast, jak w tej sprawie, uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Zaklasyfikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego zostało w tej sprawie oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej wyznaczającej termin w ustawie materialnej; uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego.

Sąd tym samym podzielił stanowisko organów podatkowych w kwestii zakwalifikowania terminu określonego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. jako terminu prawa materialnego.

Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: 1/ zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz 2/ w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust.3 u.p.s.d.).

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego (art.4a ust.4 u.p.s.d.).

Wobec powyższego, podstawowym warunkiem dla skorzystania z omawianego zwolnienia jest zgłoszenie faktu nabycia majątku naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego.

Zgłoszenie powinno zostać złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na urzędowym formularzu, co oznacza, że podatnik, po upływie określonego w tym przepisie terminu, nie może skutecznie domagać się ukształtowania stosunku prawnego, w którym nabędzie prawo do zwolnienia z podatku. Niedopełnienie bowiem obowiązku zgłoszenia (art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.) skutkuje utratą prawa do zwolnienia. Konsekwencją jest opodatkowanie nabycia majątku według zasad ogólnych, tj. właściwych dla I grupy podatkowej, z uwzględnieniem stawek podatków właściwych dla tej grupy nabywców (art. 15 ust. 1 u.p.s.d.) i minimum podatkowego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.

Reasumując:

przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin, natomiast ustawa o podatku od spadków i darowizn nie przewiduje takiej możliwości dla terminu określonego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., co powoduje, iż jest on terminem nieprzywracalnym, niezależnie od powodów, które spowodowały niezłożenie przez podatnika ww. zgłoszenia w terminie.

VII.

Na marginesie sprawy należy podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 350 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 z późn. zm.; K.p.c.) sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jak organ wskazał stronie, zgodnie z art. 350 § 2 K.p.c. o sprostowaniu sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym; o sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im wypisach. Dalsze odpisy i wypisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu. Z mocy art. 353 K.p.c., wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Tym samym odpis, sprostowanego postanowieniem z 22 maja 2013 r., prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z 5 marca 2013 r. sygn. akt [...] (przesłanego skarżącemu przy piśmie z 5 lipca 2013 r.) został opatrzony odciskiem pieczęci "niniejsze orzeczenie uprawomocniło się dnia 27.03.2013 r. G. dnia 2013-07-05 Sędzia Sądu Rejonowego" wraz z podpisem sędziego i okrągłą pieczęcią urzędową Sądu Rejonowego, spełnił wymogi przepisom procedury cywilnej w zakresie stwierdzenia daty uprawomocnienia się orzeczenia. Należy też podkreślić, że data uprawomocnienia została potwierdzona również w odpisie przedmiotowego postanowienia nadesłanego na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 stycznia 2014 r. nr [...], na którym znajduje się odcisk pieczęci "niniejsze orzeczenie uprawomocniło się dnia 27.03.2013 r. G. dnia 2013-07-05 Sędzia Sądu Rejonowego" wraz z podpisem sędziego i okrągłą pieczęcią urzędową Sądu Rejonowego.

Pozostałe rozważania skarżącego pozostają bez wpływu na wynik tej sprawy. Nie wpływają one bowiem z żaden sposób na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie o przywrócenia terminu prawa materialnego, o którym mowa w rozpoznawanej sprawie jest niedopuszczalne.

Sąd nie może również w tej sprawie odnieść się do kwestii zdrowotnej skarżącego (nawet tak trudnej jak opisał to skarżący w uzasadnieniu skargi); rozpoznawana sprawa nie jest jednocześnie płaszczyzną do badania istnienia przesłanek art. 67a O.p.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy podatkowe przy rozpoznaniu sprawy nie naruszyły przepisów prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

EK