Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1930/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.133 §1, art.145 §1 pkt 1 lit.c, art.200, art.205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: §6 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art.146 ust.1, art.144 ust.1 i 2, art.145 ust.1,
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art.6 ust.1 pkt 4, art.16 ust.1 b, art.22 ust.1
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art.7, 8 i 9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Olga Żurawska - Matusiak, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dotacji celowej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz D. w W. kwotę 745 zł (siedemset czterdzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] maja 2009 r. zawarł z Domem Kultury w W. umowę, na mocy której Dom Kultury w W. otrzymał dotację celową w wysokości [...] zł. na realizację zadania publicznego pn. "[...]".

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] z powołaniem się między innymi na art. 146 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241), zobowiązał Dom Kultury w W. do zwrotu części dotacji w łącznej kwocie [...] zł, wraz z należnymi odsetkami a także do zwrotu kwoty [...] zł z tytułu niewykorzystanych odsetek od zgromadzonych na rachunku bankowym środków dotacji. Swoją decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uzasadnił tym, że w sprawozdaniu końcowym z wykonania zadania wskazano wydatek ze środków dotacji w kwocie [...] zł, z czego [...] zł z odsetek bankowych od zgromadzonych środków dotacji, natomiast umowa zlecenia , z której wynikała zakwestionowana kwota została zawarta na kwotę [...] zł, zatem kwota [...] zł podlega zwrotowi jako niewykorzystana część dotacji. Natomiast kwoty [...] zł i [...] zł podlegają zwrotowi z tego powodu, że w sprawozdaniu końcowym zostały wykazane jako "Pozostałe kwoty" w pozycji odpowiednio "Zwrot kosztów podróży uczestników", i "Wyjazd po nagrody" - a wydatki te nie były ujęte w kosztorysie zadania.

Ponadto Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, że w zaplanowanym zadaniu przewidziano udział 23 gawędziarzy, przy czym 18 miało wygłaszać gawędy w języku kaszubskim. Natomiast faktycznie w turnieju wzięło udział 13 uczestników, przy czym tylko 6 z nich wygłaszało gawędy w języku kaszubskim, co w ocenie organu zmieniło charakter imprezy, która miała służyć ochronie języka kaszubskiego, a w rezultacie język regionalny stał się dodatkiem. Powyższe spowodowało, że udział języka regionalnego uległ zmniejszeniu o 41,03%, a zatem zwrotowi z tego tytułu podlega kwota [...] zł jako kwota niewykorzystana.

Po rozpatrzeniu wniosku Domu Kultury w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej wymienioną decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2010 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz w pełni podzielił argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2010 r. Podkreślił, że strona była odpowiedzialna za zmianę charakteru imprezy polegającą na znacznym zmniejszeniu procentowego udziału języka kaszubskiego w imprezie. W sytuacji zgłoszenia się mniejszej niż zaplanowana liczby gawędziarzy kaszubskich organizator winien był aneksować zawartą umowę, czego nie uczynił.

W skardze na decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. Dom Kultury w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na:

← naruszenie prawa materialnego, tj. art. 152 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez błędną jego interpretację;

← naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego sprawy,

← naruszenie prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania strony do organów Państwa,

← naruszenie prawa procesowego, tj. art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony skarżącej będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

← naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ administracji - przed wydaniem decyzji - umożliwienia skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że środki pochodzące z dotacji celowej zostały wykorzystane zgodnie z postanowieniami zawartej umowy oraz na cele w niej wskazane. W odniesieniu do kwoty [...] zł podniesiono, że kwota ta stanowi część wynagrodzenia członka Jury. Pracodawca (w tym wypadku Skarżący) zobowiązany jest do potrącenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe. Na wskazaną w sprawozdaniu kwotę [...] zł,- składa się wynagrodzenie w kwocie [...] zł,- brutto oraz kwota [...] zł,- tytułem składki ZUS. W odniesieniu do zakwestionowanej kwoty [...] zł skarżący wyjaśnił, że składają się na nią kwoty: [...] zł –zwrot kosztów podróży uczestników zadania oraz [...] zł - będąca częścią kosztów dojazdu po nagrody (koszt ten wynosi [...] zł.), które w kosztorysie rzeczywiście omyłkowo nie zostały one ujęte. Co do kwoty [...] zł, skarzący stwierdził, iż merytoryczna ocena zadania została wykonana błędnie oraz niezgodnie z dyspozycjami płynącymi z ustawy o finansach publicznych.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Podstawowym celem tej kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany eliminowaniem z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Sąd rozpoznając skargę dokonuje analizy prawnej przepisów, które były, lub powinny być podstawą decyzji, ocenia ustalenia dokonane przez organy orzekające w sprawie, przy czym korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w zakresie określonym wyżej wymienionymi przepisami, Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne.

Nietrafny jest zarzut wskazania przez organ orzekający niewłaściwej podstawy prawnej decyzji, tj. art.146 nieobowiązującej już ustawy o finansach publicznych.

Zgodnie z art.113 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz.1241 ze zm.), dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Ustawa o finansach publicznych z 2009 r. weszła w życie dnia 1 stycznia 2010 r. Ponieważ dotacja, której dotyczy zaskarżona decyzja została udzielona w 2009 r., do oceny obowiązku jej zwrotu ma zastosowanie ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), przywoływana dalej jako ustawa.

Zgodnie z przywołanym prawidłowo jako podstawa prawna wydania decyzji przepisem art.146 ust.1 ustawy , w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, ustawy, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

Art.144 ust.1 ustawy stanowi, że dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 157, podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 15 lutego następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu.

W decyzji z dnia [...] marca 2010 r. w odniesieniu do każdej z trzech kwot przypisanych do zwrotu, stwierdzono, że podlegają one zwrotowi jako niewykorzystane.

W odniesieniu do kwoty [...] zł przypisanej do zwrotu jako część dotacji proporcjonalna do zmniejszenia udziału języka regionalnego w imprezie , Sąd stwierdza, że decyzja w tym zakresie jest nieprawidłowa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister SWiA stwierdził, że jest to część dotacji proporcjonalna do zmniejszenia udziału języka regionalnego w imprezie. Jak wynika z uzasadnienia obu decyzji, jako podstawę orzeczenia o obowiązku zwrotu tej kwoty przyjęto zmianę charakteru imprezy polegającą na znacznym zmniejszeniu procentowego udziału języka kaszubskiego w przeglądzie. Organ orzekający stwierdził, że zgodnie z wnioskiem o udzielenie dotacji, w imprezie zaplanowano udział 23 gawędziarzy, z czego 18 miało wygłaszać gawędy w języku kaszubskim. Natomiast w konkursie wzięło udział 13 uczestników, spośród których tylko 6 wygłaszało gawędy w języku kaszubskim. Zdaniem Ministra zmieniło to charakter imprezy, która miała służyć ochronie języka kaszubskiego, a w rezultacie język regionalny stał się dodatkiem. W decyzjach wskazano, że udział języka regionalnego w imprezie uległ zmniejszeniu o [...] % i przypisano do zwrotu kwotę [...] zł.

W ocenie Sądu stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znajduje uzasadnienia w treści umowy stanowiącej podstawę przyznania dotacji i stanowi o błędnej ocenie stanu faktycznego sprawy.

Umową z dnia [...] maja 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ( Dz.U. Nr 17,poz.141 ze zm.) zlecił zleceniobiorcy o nazwie Dom Kultury w W. realizację zadania pod nazwą "[...]". W umowie wskazano, że zadanie zostało szczegółowo określone we wniosku o przyznanie dotacji, stanowiącym załącznik do umowy.

Dlatego dla oceny czy zadanie zostało wykonane zgodnie z umową podstawowe znaczenie ma ocena wniosku o udzielenie dotacji. We wniosku, wnioskodawca Dom Kultury w W. jako cel i spodziewane efekty działania wskazał:

Cele turnieju:

• rozwijanie zainteresowań różnorodną twórczością ludową związaną z formami gawędy, opowiadań o zwyczajach i satyry społeczno obywatelskiej Kaszub K. oraz innych regionów Polski,

• kultywowanie tradycji gawędziarstwa regionalnego, ukazanie jego walorów kulturowych i społeczno-wychowawczych ,

• włączenie w nurt twórczości ludowej młodego pokolenia, przyszłych nosicieli tradycji ojców,

• rejestrowanie najcenniejszych gawęd dla Kaszub i K.,

• stworzenie kartotek czołowych gawędziarzy, ułatwianie im wzajemnych kontaktów i wymiany doświadczeń.

Natomiast jako spodziewane efekty wskazano:

• upowszechnianie języka i kultury kaszubskiej,

• doskonalenie znajomości języka kaszubskiego wśród uczestników i widzów,

• wspieranie i popularyzacja rękodzieła zainteresowanie kaszubszczyzną młodego pokolenia,

• prezentacja języka i kultury kaszubskiej wśród turystów z innych regionów Polski i nie tylko.

Jako społeczność posługująca się językiem regionalnym objętym zadaniem wskazani zostali "kaszubi".

Szczegółowy opis planowanego zadania czyli [...] został przedstawiony w załączniku do wniosku o udzielenie dotacji. Wskazano w nim między innymi , że: turniej jest cykliczną imprezą odbywającą się co roku od 31 lat; w turnieju bierze corocznie udział około 23 gawędziarzy, z czego około 18 wygłasza gawędy w języku kaszubskim; prezentacje laureatów odbywają się na scenie nad jeziorem W., gdzie koncert może obejrzeć wiele osób, "turniejowym zmaganiom przygląda się przygląda się co roku ok. 500 widzów". Na Turnieju prezentowane są gawędy kaszubskie.

Sąd stwierdził, że ani sama umowa, ani też wniosek o udzielenie dotacji (wraz z załącznikiem) nie dają podstawy do przyjęcia, że zrealizowanie celu imprezy może być oceniane poprzez liczbę gawędziarzy, którzy wygłaszali gawędy w języku kaszubskim. Jeżeli celem dotacji miało być dofinansowanie [...] w zależności od liczby uczestników wygłaszających gawędy w języku kaszubskim to zapis taki powinien znaleźć się w umowie; również, jeżeli procentowy udział języka regionalnego w imprezie miał stanowić podstawę obliczenia przyznawanej dotacji i w konsekwencji oceny wykorzystania dotacji, winno to znaleźć odzwierciedlenie w umowie lub załączniku z precyzyjnym określeniem sposobu ustalenia udziału języka kaszubskiego w imprezie. Postanowienia takie nie zostały sformułowane ani w umowie, ani w załącznikach oraz nawet pośrednio nie dają się z nich wyczytać. W załączniku do wniosku o dotację określono w sposób przybliżony, posługując się sformułowaniem "około" liczbę gawędziarzy, którzy występowali w poprzednich turniejach. Już zaakceptowanie wskazania przybliżonej liczby uczestników, w tym uczestników wygłaszających gawędy w języku kaszubskim, którzy brali udział w turniejach w latach poprzednich oraz nieokreślenie wymaganej liczby gawędziarzy turnieju w roku 2009 nakazuje przyjąć, że ich liczba nie decydowała o celach zadania objętego dotacją i nie może być podstawą procentowego ustalenia udziału języka kaszubskiego w przeglądzie i w konsekwencji ustalenia, że nastąpiła zmiana charakteru imprezy.

Ponadto Sąd zwraca uwagę, że wymienione we wniosku o udzielenie dotacji spodziewane efekty Turnieju, a więc efekty udzielenia dotacji miały dotyczyć nie tylko uczestników turnieju, ale i widzów , czyli były kierowane nie do 23 czy 13 , ale nawet do kilkuset osób. W sprawozdaniu z wykonania zadania, w informacji na temat realizacji osiągniętych celów beneficjent dotacji napisał, że " Dzięki [...] zgłębiono wiedzę na temat życia, zwyczajów i obrządków Kaszub. Zwłaszcza młode pokolenie zainteresowało się kaszubszczyzną. Turniej pozwolił na popularyzację języka i kultury kaszubskiej, zainteresowano twórczością ludową kaszub poprzez malarstwo, hafciarstwo ,[nieczytelne] i plecionki,".

Reasumując, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że część dotacji może zostać uznana za niewykorzystaną z powodu udziału w Turnieju mniejszej liczby gawędziarzy.

Odnosząc się do przypisanej do zwrotu kwoty [...] zł , co do której strona skarżąca twierdzi, że są to składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe od umowy zlecenia zawartej z emerytem S. P. na kwotę [...] zł, Sąd wskazuje, że w aktach sprawy znajduje się wspomniana umowa zlecenia. Strona istotnie nie wykazała, że kwotę [...] z tytułu obowiązkowych składek zapłaciła, a na dowód poniesienia wskazanych kosztów przedstawia kserokopię umowy z licznymi adnotacjami na jej odwrocie, wśród których znajduje się również prawidłowe wyliczenie składek w łącznej kwocie [...] zł, które z tytułu umowy zlecenia winien zapłacić zleceniodawca, czyli skarżący. Ponieważ jednak obowiązek zapłacenia przez zleceniodawcę z tytułu zawartej umowy zlecenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz procentowo określona wysokość składek wynika wprost z przepisów art. 6 ust.1 pkt 4, art.16 ust.1 b i art. 22 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.jed. Dz.U. z 2009 r. Nr 205,poz.1585 ze zm.) oraz wobec przedstawienia przez skarżącego prawidłowego naliczenia tych składek, organ orzekający winien wezwać stronę do przedstawienia dowodu np. w postaci potwierdzenia wykonania przelewu , że składki te zapłaciła. Równocześnie Sąd wskazuje, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona skarżąca jako koszt zleceniodawcy określa składki, które jest zobowiązana potrącić z określonej umową kwoty wynagrodzenia zleceniobiorcy, co jest oczywistym nieporozumieniem, ponieważ składki potrącane z kwoty wynagrodzenia stanowią koszt zleceniobiorcy, natomiast składki naliczane od kwoty wynagrodzenia i opłacane przez zleceniodawcę stanowią jego koszt. W opisanej sytuacji niewezwanie strony do przedstawienia dowodu zapłacenia składek, które stanowią jej koszt zawarcia umowy zlecenia stanowi naruszenie przepisu art.7,8 i 9 K.p.a. które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

Co do przypisanej do zwrotu kwoty [...] zł i [...] zł, to wobec pominięcia tych wydatków w kosztorysie, za zasadne należy uznać zobowiązanie strony do ich zwrotu.

Uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Ministra art.10 §1 K.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów. Strona nie wykazała jednak aby uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, uznając, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu , który miał wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i §6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz.1349 ze zm.).