Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 580/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 184, art. 197, art. 269
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5a
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia X z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 516/23 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia X z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 516/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek Stowarzyszenia X z siedzibą w Warszawie o wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 24 lipca 2023 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka z uwagi na: 1. instytucjonalny brak gwarancji orzekania przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony zgodnie z ustawą, w składzie z udziałem sędziego powołanego na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w składzie i trybie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co stanowi naruszenie prawa do sądu z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, a także art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej; 2. uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego z uwagi na to, iż sędzia Jerzy Parchomiuk jest pracownikiem naukowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, adiunktem w Katedrze Prawa Administracyjnego zaś jednym z istotnych zarzutów stawianych decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pomnika im. [...] jest udział władz KUL w tymczasowym usunięciu pomnika [...] w celu wykluczenia kolizji projektowanego pomnika z parametrami zabudowy pomnika [...] i tym samym sprzeczność inwestycji z zasadą kontynuacji i dobrego sąsiedztwa. Stowarzyszenie podniosło, że jakkolwiek zasadniczym przedmiotem skargi jest zagadnienie statusu stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy to jednak oczywistym jest, że orzekanie w tym przedmiocie jest równoznaczne z orzekaniem w przedmiocie dopuszczalności kontroli instancyjnej decyzji o warunkach zabudowy, zaś związki sędziego z placówką, w stosunku do której stawiane są zarzuty w tym postępowaniu stwarzają uzasadnioną wątpliwość co do braku możliwości wykreowania społecznego zaufania do wydanego orzeczenia wydanego z udziałem sędziego będącego pracownikiem placówki, której działanie jest przedmiotem pośredniej kontroli sądowej w ramach zarzutu naruszenia zasady kontynuacji i dobrego sąsiedztwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że ww. sędzia został powołany na stanowisko uchwałą KRS nr [...] z dnia 22 września 2020 r. Stowarzyszenie wskazało, że jego zdaniem Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym. W związku z powyższym mamy do czynienia z sytuacją funkcjonowania ułomnego procesu powoływania sędziów, gdyż powołania dokonuje organ do tego wprawdzie uprawniony, lecz czyni to na wniosek organu nieuprawnionego. Stowarzyszenie wskazało, że udział sędziego "w wadliwej procedurze (z udziałem tzw. "nowej" KRS)" powoduje domniemanie, że sąd, w którego składzie znajduje się sędzia powołany w tym trybie, nie spełnia wymogu sądu ustanowionego zgodnie z ustawą, w rozumieniu art. 47 ust. 2 KPP i art. 6 ust.1 EKPC. Stowarzyszenie wywodziło, że jeżeli strona postępowania podnosi zarzut braku bezstronności w aspekcie zewnętrznym (obiektywnym), odnosząc to do wadliwości powołania sędziego, obowiązek uprawdopodobnienia takich okoliczności obciążający wnioskodawcę sprowadza się jedynie do wykazania, że dany sędzia został wadliwie powołany. Zdaniem skarżącego stowarzyszenia okoliczność ta wywołuje domniemanie braku jego bezstronności. Strona stanęła na stanowisku, że nie ma obowiązku uzasadniania swojego wniosku za pomocą innych twierdzeń, niż tylko to, że sędzia został powołany przy rekomendacji upolitycznionej KRS. Obalenie tego domniemania jest rolą sądu rozpoznającego sprawę w zakresie przebiegu samej procedury nominacyjnej jak i zachowania sędziego po nominacji, a także charakteru i okoliczności danej sprawy.

Sędzia Jerzy Parchomiuk złożył oświadczenie, w którym stanął na stanowisku, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uzasadniające wyłączenie go od orzekania w tej sprawie z mocy samej ustawy. Sędzia wskazał, że został powołany na stanowisko asesora sądowego w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 14 grudnia 2016 r. (nr [...]). Ponadto potwierdził fakt zatrudnienia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Wskazał, że aktualnie przebywa na urlopie bezpłatnym (od [...] r. do [...]). Zdaniem sędziego nie istnieją argumenty podważające jego bezstronność w rozpoznawanej sprawie. Wskazał, że przedmiotem sprawy jest kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, umarzającej postępowanie odwoławcze, a uniwersytet nie był i nie jest stroną tego postępowania. Dokonując analizy akt sprawy sędzia stwierdził, że nieruchomości należące do uczelni nie znajdują się na obszarze oddziaływania spornego obiektu. W aktualnym stanie istota sporu w rozpoznawanej sprawie odnosi się do kwestii legitymacji procesowej osób, które wniosły odwołanie. Kwestia meritum warunków zabudowy nie jest w ogóle rozważana wobec treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji Kolegium. Sędzia ustosunkował się także do pozostałych zarzutów stowarzyszenia.

Uzasadniając oddalenie przedmiotowego wniosku Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności podkreślił, że nie ma wątpliwości co do tego, że strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), nie zaś wniosek w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492, dalej: p.u.s.a.). Sąd wskazał przy tym, że kwestia ta ma istotne znaczenie, ponieważ Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. I FPS 3/22, w której stwierdzono, że przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest jedynie badanie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie; natomiast przedmiotem wniosku składanego na podstawie art. 5a § 1 p.u.s.a. jest badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, w okolicznościach danej sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Zdaniem Sądu należy przyjąć, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej powyżej uchwale, że pojęcie "niezawisłości" jest szersze od kryterium bezstronności, które zostało zdefiniowane w art. 19 p.p.s.a. w sposób negatywny. Przyjmuje się, że sąd jest niezawisły wtedy, gdy skład orzekający działa w warunkach niezawisłości - to znaczy, gdy sędzia ma zagwarantowaną prawem możliwość podejmowania decyzji w sposób zgodny z jego sumieniem i wolny od jakichkolwiek nacisków. Bezstronność sędziego odnosi się natomiast do jego stosunku do stron postępowania i przedmiotu sprawy. Sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy w przypadkach wskazanych w art. 18 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 19 p.p.s.a. sędzia może zostać wyłączony na swój wniosek lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zakres art. 5a p.u.s.a. jest zatem szerszy i częściowo zawiera w sobie przesłanki wskazane w art. 19 p.p.s.a. Przechodząc do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że wniosek Stowarzyszenia został uzasadniony głównie okolicznościami związanymi z powołaniem sędziego i jego postępowaniem po powołaniu w kontekście spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Kwestie te nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu, właściwy w tym zakresie jest tryb wskazany w art. 5a p.u.s.a. Dalej Sąd wskazał, że skarżące stowarzyszenie we wniosku o wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka podniosło także kwestię jego zatrudnienia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie. Sędzia potwierdził okoliczność, iż jest pracownikiem naukowym uczelni, mimo że aktualnie przebywa na urlopie bezpłatnym. Kwestia ta nie jest zatem sporna. Wymaga jednak zdaniem Sądu rozważenia, czy okoliczność, że sędzia jest pracownikiem naukowym uczelni może budzić wątpliwości co do jego bezstronności. W tym zakresie Sąd podniósł, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w związku z umorzeniem postępowania odwoławczego z uwagi na stwierdzenie przez Kolegium, że podmioty, które wniosły odwołania nie mają interesu prawnego w sprawie, co skutkowało uznaniem, że nie są stronami postępowania. Nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego nie jest KUL. Z akt sprawy nie wynika, aby uczelnia w jakikolwiek sposób uczestniczyła w postępowaniu. W toku postępowania w przedmiocie warunków zabudowy strona skarżąca wywodzi związek między działaniami KUL a wydaniem pozytywnej dla inwestora decyzji. Okoliczności takie nie zostały uprawdopodobnione i opierają się wyłącznie na twierdzeniach stowarzyszenia. Zdaniem Sądu należy przede wszystkim podkreślić, że sprawa niniejsza nie dotyczy decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla spornego obiektu, a jedynie umorzenia postępowania odwoławczego tj. ustalenia czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Sąd nie dostrzegł nawet potencjalnego interesu KUL w tej sprawie. Wskazał, że wywodzony przez Stowarzyszenie związek miedzy realizacją spornej inwestycji a działaniami uczelni związanymi z pomnikiem [...] ma charakter hipotetyczny, niepoparty jakimkolwiek dowodem, związek ten nie został nawet uprawdopodobniony. Opiera się wyłącznie na przypuszczeniach strony. Nieuprawdopodobnionym twierdzeniom strony nie można nadać waloru wiarygodności. Ubocznie Sąd dostrzegł, że Stowarzyszenie ze związku przyczynowego między wskazywanymi działaniami KUL a wydaniem decyzji w przedmiocie warunków zabudowy wywodzi dla siebie korzystne skutki. Ma zatem własny interes w wysuwaniu takich twierdzeń. Zdaniem Sądu analiza akt administracyjnych w aktualnym kształcie nie daje podstaw do twierdzenia, iż KUL ma interes prawny lub faktyczny w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy, a tym bardziej w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Akta sprawy nie wskazują na to, aby inwestycja pozostawała w jakimkolwiek związku z uczelnią. W toku całej sprawy nie wykazano, aby uczelnia miała interes prawny lub faktyczny w wydaniu konkretnego rozstrzygnięcia - czy to w zakresie warunków zabudowy, czy przedmiotowego umorzenia postępowania. Nie wykazano żadnego związku między uczelnią a prowadzonym postępowaniem. Tylko uprawdopodobnienie tychże okoliczności mogłoby stanowić asumpt do dalszych rozważań w zakresie bezstronności sędziego Jerzego Parchomiuka.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że chociaż niewątpliwie sędzia Jerzy Parchomiuk jest związany z uczelnią, to związek między postępowaniem a interesem KUL nie został uwiarygodniony i opiera się wyłącznie na twierdzeniach Stowarzyszenia. W tych okolicznościach Sądu uznał, że strona nie uprawdopodobniła podstaw wyłączenia sędziego. W szczególności w ocenie Sądu skarżące Stowarzyszenie nie wskazało na relacje osobiste czy też zachowanie sędziego, które mogłoby stanowić podstawę jego wyłączenia w myśl art. 19 p.p.s.a. Również złożone przez sędziego Jerzego Parchomiuka oświadczenie wskazuje na brak okoliczności uzasadniających jego wyłączenie. Sąd podkreślił, że niewątpliwie sprawa ma wydźwięk polityczny, na co wskazała sama strona we wniosku o wyłączenie sędziego. Abstrahując od argumentacji w nim wyrażonej, należy w ocenie Sądu zważyć, że o bezstronności sędziego świadczy niestwarzanie sytuacji korzystniejszej dla którejkolwiek ze stron o sprzecznych interesach.

Reasumując powyższe rozważania Sąd podkreślił, że strona nie skorzystała z instytucji przewidzianej w art. 5a p.u.s.a., wnosząc jedynie o wyłączenie sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. Wskazał, że w świetle aktualnych przepisów i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że przedmiotem rozważań w tym trybie nie mogą być okoliczności związane z powołaniem sędziego na stanowisko i jego dalsze postępowanie. Strona nie uprawdopodobniła podstaw wyłączenia sędziego, a podstawą takiego rozstrzygnięcia nie mogą być wyłącznie jej przypuszczenia o braku bezstronności sędziego. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy wyłączenia sędziego Jerzego Parchomiuka.

Zażaleniem Stowarzyszenie X z siedzibą w Warszawie zaskarżyło powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie:\

1) art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez przyjęcie, że przedmiotem wniosku o wyłączenie sędziego nie mogą by okoliczności jego powołania na stanowisko, podczas gdy przedmiotem wniosku nie jest badanie okoliczności powołania sędziego i ustalenie czy został skutecznie na to stanowisko powołany, lecz badanie czy fakt powołania sędziego w wadliwej procedurze z udziałem upolitycznionej KRS wpływa na gwarancję rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd ustanowiony zgodnie z ustawą;

2) art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 ust. 1 KPP poprzez zaniechanie pominięcia uchwały NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. IFS 3/22 jako aktu sprzecznego z prawem UE, zgodnie z zasadą pierwszeństwa i bezpośredniej skuteczności prawa UE, albowiem z uchwały tej wynika, że badania czy skład sądu został ukształtowany zgodnie z art. 47 ust. 1 KPP i art. 6 ust. 1 EKPC w świetle tej uchwały nie można dokonać ani w ramach art. 19 p.p.s.a. ani w ramach art. 5a p.u.s.a. skoro ta druga regulacja jest uznawana przez NSA za iluzoryczną i niekonstytucyjną, a pierwsza zdaniem NSA, nie pozwala na takie badanie;

3) art. 5a p.u.s.a. poprzez jego niezastosowanie z pominięciem tzw. wymogów blokujących, sprzecznych z prawem UE;

4) art 19 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że fakt pozostawania sędziego w stosunku służbowym z KUL nie stwarza ryzyka uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, albowiem sędzia jest na urlopie bezpłatnym a sprawa nie ma bezpośredniego związku z KUL, podczas gdy fakt pozostawania na urlopie bezpłatnym nie niweczy istnienia stosunku służbowego zaś w odwołaniu oraz w skardze są przywoływane zarzuty oraz dokumenty, z których wynika, że ich uwzględnienie stawiałoby w niekorzystnym świetle władze KUL, które podejmowały decyzję o usunięciu pomnika [...] ze skweru [...], co oznacza, że w odczuciu społecznym nie budziłoby zaufania orzeczenia wydane przez pracownika w sprawie, w której padają argumenty, które wpływają na społeczne postrzeganie pracodawcy pracownika.

Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka od rozpoznawania sprawy i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który zakwalifikował przedmiotowy wniosek Stowarzyszenia o wyłączenie sędziego Jerzego Parchomiuka jako wniosek złożony w trybie art. 19 p.p.s.a., a nie wniosek w trybie art. 5a p.u.s.a. dopuszczającego badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Zasadnie w zaskarżonym postanowieniu - przy kwalifikacji wniosku Stowarzyszenia o wyłączenie sędziego - zwrócono bowiem uwagę na okoliczność powołania się w nim wprost na art. 19 p.p.s.a. oraz na okoliczność złożenia przedmiotowego wniosku z pominięciem trybu przewidzianego w ww. art. 5a p.u.s.a. Przy czym podkreślenia wymaga, że składające przedmiotowy wniosek Stowarzyszenie reprezentowane było przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej.

Przechodząc do oceny prawidłowości oddalenia przedmiotowego wniosku przez Sąd pierwszej instancji zwrócenia uwagi wymaga, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast na podstawie art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 538/17; postanowienia NSA: z 15 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 203/16, z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 40/15). Na konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej, zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1917/18 wskazując, że wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie skarżące Stowarzyszenie domagało się wyłączenia sędziego WSA Jerzego Parchomiuka wskazując na brak gwarancji orzekania przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony zgodnie z ustawą, w składzie z udziałem sędziego powołanego na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w składzie i trybie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co w ocenie wnioskodawcy stanowi naruszenie prawa do sądu z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE, a także art. 47 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE, a także wskazując na okoliczność, iż ww. sędzia jest pracownikiem naukowym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, adiunktem w Katedrze Prawa Administracyjnego zaś jednym z istotnych zarzutów stawianych przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy dla budowy pomnika im. [...] jest udział władz tej uczelni w tymczasowym usunięciu pomnika [...] w celu wykluczenia kolizji projektowanego pomnika z parametrami zabudowy pomnika [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji, rozpatrując przedmiotowy wniosek złożony w trybie art. 19 p.p.s.a., wyłączył z przedmiotu rozważań okoliczności związane z powołaniem Jerzego Parchomiuka na stanowisko sędziego. Przedmiotowy wniosek w zakresie w jakim podważa bezstronność i niezależność ww. sędziego w związku z jego wadliwym - w ocenie Stowarzyszenia - powołaniem, nie mieści się bowiem w zakresie normy z art. 19 p.p.s.a. Należy mieć na uwadze, że w uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 kwietnia 2023r., sygn. akt I FPS 3/22, wskazano, że zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. poz. 2492 ze zm.). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których zastosowanie ma przepis interpretowany w uchwale. Nie można zatem pominąć pośredniej mocy wiążącej uchwał abstrakcyjnych, rozumianej w ten sposób, że stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w treści danej uchwały będzie wiązało wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych do czasu, gdy nie nastąpi zmiana tego stanowiska. W związku ze wspomnianą uchwałą NSA z 3 kwietnia 2023 r., wnioski o wyłączenie sędziów i asesora, złożone na podstawie art. 19 p.p.s.a. mogą zostać zbadane jedynie w zakresie, w jakim nie odnoszą się do okoliczności towarzyszących ich powołaniu i postępowania po powołaniu. Z tych względów podnoszone zarówno we wniosku jak i zażaleniu argumenty za wyłączeniem od orzekania w przedmiotowej sprawie sędziego Jerzego Parchomiuka, w zakresie, w jakim odnoszą się do okoliczności towarzyszących jego powołaniu, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Należy zgodzić się także z wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu stanowiskiem, że przesłanki wyłączenia sędziego Jerzego Parchomiuka od orzekania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie mogła stanowić okoliczność jego zatrudnienia w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Przede wszystkim zwrócenia uwagi wymaga, że Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II nie był stroną postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem Q o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomnika [...] na częściach działek nr [...], [...] położonych przy [...] w [...]. Uniwersytet ten nie został również uznany za stronę postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 26 kwietnia 2023 r. znak: [...]. Słusznie w tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał, że wywodzony przez Stowarzyszenie związek między realizacją spornej inwestycji a działaniami Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II związanymi z pomnikiem [...] ma wyłącznie charakter hipotetyczny, nie poparty jakimikolwiek dowodami, opierający się jedynie na przypuszczeniach strony wnioskującej. Bazowanie wyłącznie na kryterium subiektywnym, opartym o indywidualne przeświadczenie lub nawet przypuszczenie strony, mogłoby natomiast prowadzić do przekształcenia instytucji wyłączenia sędziego w instrument służący odsuwaniu od postępowania sędziów, których strona uznaje za "niewłaściwych" przez pryzmat subiektywnego pojmowania własnych interesów, co stałoby w kolizji z celami tej gwarancji procesowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone w omawianym zakresie argumenty Stowarzyszenia niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego nie mogły stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. Argumentacja Stowarzyszenia nie pozwala ponadto na podważenie złożonego przez objętego wnioskiem sędziego oświadczenia o braku okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił rozpoznawane zażalenie.