Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 102/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 189f par. 1,2,3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1124
law: Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia 28 września 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Bydgoszczy działając na podstawie art. 57 ust. 2 pkt 4 i art. 153 ust. 1 ustawy

z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

(tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1124 - dalej "ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy")

w związku z art. 71a ustawy oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej "k.p.a."),

w związku z niedopełnieniem obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa

w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy nałożył na spółkę G., M. A. Spółka Partnerska (dalej: "skarżąca", "strona", "spółka") K. (zwana dalej "Spółką"), karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.

2. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka powołując się na przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wniosła o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wskazując, że waga naruszenia prawa jest znikoma, albowiem beneficjentami rzeczywistymi są wyłącznie ujawnieni w Krajowym Rejestrze Sądowym partnerzy spółki, a przed dniem wydania decyzji spółka zaprzestała naruszenia prawa

w dniu 8 sierpnia 2023 r.

3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Bydgoszczy decyzją z dnia 30 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję własną

z dnia 28 września 2023 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności wskazał, że spółki partnerskie wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed 31 października 2021 r. miały obowiązek zgłosić beneficjentów rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (dalej "CRBR") najpóźniej do 31 stycznia 2022 r. - stosownie do art. 16 ustawy z dnia 30 marca 2021r. o zmianie ustawy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 815 - dalej "ustawa zmieniająca"). Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców 14 listopada 2002 r., a zatem ustawowy termin do dokonania zgłoszenia do CRBR

dla spółki upłynął 31 stycznia 2022 r. Stosownie do art. 153 ust. 1 ustawy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, podmioty wymienione w art. 58, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59, w terminie wskazanym

w ustawie, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1.000.000,00 zł. Administracyjna kara pieniężna za niedopełnienie obowiązku wpisu do CRBR jest instrumentem prawnym o charakterze sankcji administracyjnej, zabezpieczającym realizację obowiązków dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2023 r.

czyli po uzyskaniu informacji o wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej spółka dokonała zgłoszenia do CRBR informacji

o których mowa w art. 59 o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Dalej organ wyjaśnił, że dokonując oceny czy w przedmiotowej sytuacji należało nałożyć karę pieniężną rozważył, czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia

od jej nałożenia na podstawie art. 189 f § 1 k.p.a. W tym zakresie organ stanął

na stanowisku, iż waga naruszenia dobra nie jest znikoma. W jego ocenie zaniechanie dokonania wpisu do CRBR winno być zakwalifikowane jako kategoria naruszenia, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne. Zdaniem organu badając, czy mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia należy bowiem badać w szczególności rodzaj i charakter naruszenia, sposób popełnienia czynu oraz uwzględnić czas trwania naruszenia. Organ oceniając przesłankę znikomego charakteru naruszenia prawa wziął pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Organ uwzględnił jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje skutki w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. W ocenie organu, brak wykonania obowiązku rejestracji przez spółkę spowodował sytuację, że brak było możliwości ustalenia beneficjenta rzeczywistego spółki, a tym samym zaistniało ryzyko wystąpienia sytuacji uniemożliwiającej działanie stworzonych przez ustawę mechanizmów zapobiegających terroryzmowi i przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Oznacza to zatem, że stworzono potencjalne ryzyko prania pieniędzy. Brak rejestracji spowodował brak możliwości przeprowadzania analiz i monitoringu przez podmioty do tego zobowiązane (jednostki analityki finansowej oraz podmioty obowiązane), zgodnie z przepisami ustawy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Uniemożliwił także dokonanie ustalenia czy beneficjent rzeczywisty spółki występuje również w strukturze innych podmiotów, które mogą być powiązane z działaniem ukierunkowanym na pranie pieniędzy. Wprawdzie spółka dokonała zgłoszenia do CRBR informacji, o których mowa w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, jednak dokonanie rejestracji wywołuje efekt dopiero od daty wpisu i nie niweluje faktu, że przez okres 18 miesięcy nie było możliwe powyższe wyszukiwanie. Organ wskazał również, że zgłoszenie zostało dokonane po terminie i nie dobrowolnie z inicjatywy spółki, ale dopiero

po wszczęciu postępowania w przedmiocie kary pieniężnej. Ponadto zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie można tracić z pola widzenia, iż kara pieniężna za brak dokonania w ustawowym terminie zgłoszenia danych do CRBR ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie przepisów

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finasowaniu terroryzmu.

Podsumowując powyższe organ stwierdził, że wskazane okoliczności nie mogły spowodować uznania naruszenia jako mające charakter znikomy.

Z uwagi na brak wystąpienia okoliczności skutkujących obligatoryjnym

(art. 189f § 1 k.p.a.) lub fakultatywnym (art. 189f § 2 k.p.a.) odstąpieniem

od wymierzenia kary administracyjnej organ dokonał analizy przesłanek pozwalających na dokonanie wymiaru kary administracyjnej.

Dyrektor zauważył, iż pierwsza ze wskazanych w art. 189d pkt 1 k.p.a. dyrektyw wymiaru kary nakazuje wziąć pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa,

w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. Na ustalenie wagi naruszenia prawa

ma wpływ ochrona wskazanych w przepisie wartości, a także czas trwania naruszenia. Sprowadza się to w istocie do ustalenia celu naruszonej regulacji, oceny zagrożenia chronionych wartości a także rozważenia okoliczności mających wpływ na trwanie naruszenia. Dyrektor oceniając zagrożenia chronionych wartości wskazał, iż zwalczanie i zapobieganie zjawisku nadużyć finansowych służy ochronie ważnego interesu publicznego. Interes ten wymaga stworzenia mechanizmów uniemożliwiających pranie pieniędzy i doprowadzanie do nieprawidłowości finansowych. Dyrektor podkreślił,

że dokonanie zgłoszenia do CRBR jest kluczowym obowiązkiem, bez dokonania którego nie można realizować dalszych zadań wskazanych w ustawie.

Ustalając wysokość nakładanej kary organ wziął pod uwagę zarówno wagę

jak i ww. okoliczności naruszenia prawa przez spółkę. Dyrektor wskazał, że nie zaszły okoliczności wskazane w art. 189d pkt 2 k.p.a. zgodnie z którym organ przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia również częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara. Zdaniem organu nie zachodzi również okoliczność określona w art. 189d pkt 3 k.p.a.

Dalej Dyrektor podniósł, że przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej organ bierze pod uwagę również stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa oraz działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa (art. 189d pkt 4 oraz pkt 5 k.p.a.).

W odniesieniu do dyrektywy określonej w art. 189d pkt 5 k.p.a. organ stwierdził, iż działania podjęte w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa prowadzą do obniżenia wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Istotne, aby zostały one podjęte,

co do zasady, przed wszczęciem postępowania, w którym ma zostać nałożona administracyjna kara pieniężna. W przedmiotowej sprawie spółka dokonała wymaganego wpisu w CRBR dopiero po wszczęciu postępowania i powyższa okoliczność została uwzględniona jako wpływająca na obniżenie kary.

Dyrektor wskazał również, że zgodnie z art. 189d pkt 6 k.p.a. organ administracji publicznej wymierzając karę bierze również pod uwagę korzyści, które strona osiągnęła lub straty, których uniknęła wskutek niedopełnienia obowiązku lub naruszenia zakazu. Należy mieć na uwadze zatem korzyści finansowe lub dające się oszacować korzyści materialne. W zakresie tej przesłanki organ uznał, że w przedmiotowej sprawie

nie można wskazać na realną korzyść lub realną stratę spółki, której wysokość można wskazać lub oszacować.

Dyrektor zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 189d pkt 7 k.p.a. warunki osobiste są uwzględniane tylko w przypadku osoby fizycznej. Spółka jest nie osobą fizyczną, a zatem w tym przypadku, brak ustawowego wymogu, aby jej sytuacja osobista była brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej.

Dokonując analizy dyrektyw zawartych w art. 189d k.p.a. Dyrektor zauważył,

iż spółka jest przedsiębiorcą od którego należy oczekiwać staranności w podejmowaniu działań wynikających z realizacji obowiązków nałożonych przepisami prawa.

Dokonując analizy poszczególnych dyrektyw wymiaru kary w kontekście zaistniałego stanu faktycznego organ miał na uwadze, że dolegliwość kary musi

być proporcjonalna do rodzaju i stopnia naruszenia prawa. Ustalając wysokość kary, mając na względzie wskazaną zasadę proporcjonalności Dyrektor wskazał, że spółka

w odpowiedzi na wezwanie ni udostępniła żadnych dokumentów finansowych obrazujących jej sytuacje finansową. Mając to na uwadze Dyrektor dokonał analizy informacji zawartych w deklaracja JPK_VAT złożonych do właściwego Urzędu Skarbowego z których wynika, że w okresie od stycznia do października 2023 r. spółka wykazała obrót w łącznej kwocie 563.080 zł, przy czym miesięcznie była to sprzedaż

w wysokości od 34.736 zł do 74.923 zł. W oparciu o powyższe ustalenia organ uznał,

że wymierzona kara administracyjna w wysokości 2.000 zł nie wpłynie negatywnie

na stan finansów spółki.

4. W skardze skierowanej do tut. Sądu (uzupełnionej pismem z dnia 19 marca 2024 r.) skarżąca zarzucając naruszenie art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy

o COVID oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko

w sprawie wniósł o jej oddalenie.

6. W piśmie z dnia 18 kwietnia 2024 r. skarżąca zawarła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

7. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada,

czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny

z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienia, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

8. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie wymierzył spółce karę pieniężną we wskazanej wysokości.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że sprawa w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym była już przedmiotem orzekania przez tut. Sąd, który wyrokiem

z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1219/23 uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Stanowisko zawarte w powyższym orzeczeniu Sąd w niniejszym składzie podziela, zatem posłuży się argumentacją zawartą w uzasadnieniu tego wyroku.

Materialnoprawną podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy ustawy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Jak wynika z treści art. 58 pkt 7 tej ustawy

w brzmieniu obowiązującym od 31 października 2021 r. spółki partnerskie zobowiązane są do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz ich aktualizacji.

W art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy wskazano szczegółowo rodzaj informacji podlegających zgłoszeniu. Spółki partnerskie wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed 31 października 2021r. miały obowiązek zgłosić beneficjentów rzeczywistych do CRBR najpóźniej do dnia 31 stycznia 2022r. (art. 16 ustawy zmieniającej). Z niekwestionowanych ustaleń organu wynika, że spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców w dniu 14 listopada 2002 r. i nie dopełniła

w terminie obowiązku zgłoszenia do CRBR informacji, o których mowa w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Termin na zgłoszenie tych informacji upłynął

w dniu 31 stycznia 2022 r., natomiast skarżąca dokonała zgłoszenia dopiero

w dniu 8 sierpnia 2023 r., (przed wydaniem decyzji przez organ I instancji 28 września 2023 r.). W związku z tym, organ wymierzył spółce, na podstawie art. 153 ustawy

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, karę pieniężną w wysokości 2.000 zł.

8. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 6 i ust 2 ustawy o COVID wskazać należy, że w myśl tego przepisu

w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń

i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1 ). W zawiadomieniu,

o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy nie naruszyły wskazanych przepisów bowiem skarżąca przed wydaniem decyzji dokonała zgłoszenia do CRBR i wypełniła ustawy obowiązek rejestracji beneficjenta rzeczywistego, a zatem brak było podstaw do przywrócenia terminu skoro strona dokonała czynności.

9. Przechodząc zatem do kwestii merytorycznych wskazać należy, że zgodnie

z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy podmioty wymienione w art. 58 pkt 1-5 i 7-13 lub powiernik, lub osoba zajmująca stanowisko równoważne w podmiocie, o którym mowa w art. 58 pkt 6, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia lub aktualizacji informacji, o których mowa w art. 59, w terminie wskazanym w ustawie lub podały informacje niezgodne ze stanem faktycznym, podlegają karze pieniężnej do wysokości 1.000.000 zł. Jak z kolei wynika z art. 189d k.p.a., wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:

1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;

2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;

3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;

4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;

5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;

6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła.

Organ w zaskarżonej decyzji wprawdzie odniósł się do kryteriów wynikających z art. 189 d pkt 1-6 k.p.a., jednak nakładając sankcję, nienależycie analizował sprawę w kontekście zasady proporcjonalności i związanej z tym adekwatności wymierzonej kary, z uwzględnieniem funkcji i celu jaki ma ona realizować. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uczynił przedmiotem swych rozważań zarówno istnienie przesłanek do wymierzenia kary jak i przede wszystkim do odstąpienia od nałożenia kary określonych w art. 189 f § 1, § 2 i § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu, analiza przeprowadzona przez organ wadliwie ocenia zindywidualizowanie okoliczności naruszenia prawa, a także w pewnych aspektach jest nieadekwatna, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchybienia popełnione przez organ, skutkujące oceną o braku przesłanek do zastosowania art. 189 f § 1 lub § 2 i § 3 k.p.a. nie oznaczają jednak, że Sąd stwierdza, iż naruszenie prawa było znikome lub, że należało poprzestać na pouczeniu. Oceny tej, obejmującej analizę przesłanek w odniesieniu do spółki, winien dokonać Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, a nie Sąd.

Z treści art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej,

w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W sprawie nie jest sporne, że pkt 2 tego przepisu nie miał zastosowania. Organ odnosząc się do zawartych w tym przepisie a także w art.

189d § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanek podał, że badając, czy mamy do czynienia ze znikomą wagą naruszenia należy badać rodzaj, charakter naruszenia i sposób popełnienia czynu. Uwzględnić należy również czas trwania naruszenia. Ponadto, znikomość wagi naruszenia należy postrzegać także przez pryzmat skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej lub prywatnej i ten element zdaniem organu ma szczególne znaczenie przy wymierzaniu kary na podstawie

art. 153 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Dla oceny wagi naruszenia mają również znaczenie chronione prawem wartości, w odniesieniu do których rozważana jest skala naruszenia. Organ wskazuje na znaczenie i rangę przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych oraz, że oceniając sprawę w kontekście art. 189 f k.p.a. należy "mieć na uwadze cel regulacji ustawy".

Sąd podziela stanowisko organu co do celu i znaczenia Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, jednak cel wprowadzenia Rejestru i jego znaczenie samo w sobie nie wykluczają uznania, że waga naruszenia prawa miała charakter znikomy. Organ pomimo odwołania się do znaczenia wymienionej regulacji nie podaje,

aby skarżąca była podmiotem stwarzającym jakiekolwiek zagrożenie w kontekście prania pieniędzy, terroryzmu czy też, że ostatecznie beneficjentem rzeczywistym okazał się ktoś ukryty za fasadą tego podmiotu, a zagrożenie takie stwarzający. Nie ma zatem w decyzji odniesienia do takiej konkretnej sprawy, w kontekście ewentualnych, potencjalnych choćby zagrożeń ze strony spółki. Skuteczne eliminowanie negatywnych zjawisk, za pomocą ustanowionych środków prawnych, nie zastępuje analizy i oceny, czy ze strony skarżącej jakiekolwiek zagrożenia płynęły. Można uznać, że z uwagi

na charakter naruszenia ten aspekt jest nieistotny, ale w ocenie Sądu ma on znaczenie z powodów, które zostaną przedstawione. Organ eksponuje fakt, że kara pieniężna nakładana za brak terminowego zgłoszenia danych do CRBR ma istotne znaczenie

z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie przepisów

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Tak postawiony problem wymaga zastrzeżenia,

że kara jest skierowana do konkretnego podmiotu a obowiązek i skuteczność implementacji dyrektywy jest skierowany do kraju członkowskiego w celu wdrożenia

do porządku prawnego właściwych rozwiązań, w tym przypadku przepisów

o zapobieganiu wykorzystania systemu finansowego do prania pieniędzy

lub finansowania terroryzmu. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia

z naruszeniem obowiązku rejestracji podmiotu, a nie naruszeniem systemu prania pieniędzy w jego podstawowym znaczeniu. Nie można stwierdzić, że naruszenie obowiązku rejestracji pozostaje w bezpośrednim związku ze zniweczeniem celu przyjęcia opisywanej regulacji, czy zagrożeniem popełnienia czynów prania pieniędzy. W przypadku braku rejestracji, skutkiem jest utrudnienie wykrywalności takich czynów, a nie zapobieżenie ich popełnieniu. W takim zatem zakresie organ powinien analizować wdrożone unormowanie. Oznacza to konieczność ustalenia okoliczności, które

w indywidualnym przypadku utrudniły wykrywalność konkretnego czynu. Takie bowiem okoliczności mają wiodące znaczenie dla oceny wagi naruszenia a nie sam fakt powiązania braku rejestracji ze zniweczeniem celu opisanej regulacji w znaczeniu skutków materialnoprawnych. Należy wyraźnie podkreślić, że nakładanie kary nie może poprzedzać wystąpienia czynu związanego z praniem pieniędzy. Skoro organ pisze

o rodzaju i charakterze "naruszenia", to nie może chodzić tu o rodzaj i charakter naruszanych norm, lecz o "rodzaj i charakter" działania podmiotu naruszającego prawo. Organ w zasadzie zatem nie analizuje "rodzaju i charakteru naruszenia", przez co Sąd rozumie brak wskazania np. stopnia umyślności, intencjonalnego działania, celowości działania itp., choć niewątpliwe stopień zawinienia nie stanowi co do zasady przesłanki odpowiedzialności w przypadku naruszenia norm administracyjnych. Ma jednak znaczenie w ocenie charakteru stopnia wielkości i szkodliwości naruszenia. Organ powinien odnieść konkretny przypadek jaki w sprawie wystąpił i mimo niewątpliwie istotnej rangi implementowanych przepisów, rozważyć indywidualnie i ocenić,

czy okoliczności i charakter popełnionego przez skarżącą naruszenia w istocie wykluczają uznanie go za znikomy. W przeciwnym razie, wątpliwe jest sankcjonowanie na podstawie twierdzenia dotyczącego ogólnych zasad i celów regulacji,

jak eliminowanie negatywnych zjawisk o których mowa w ustawie i uznaniu,

że występują skutki naruszenia w sferze publicznej, społecznej czy prywatnej. Należy wyraźnie podkreślić, że zasadniczy aspekt dotyczący kary za brak rejestracji nie może się przenosić na naruszenie przepisów materialnoprawnych w przedmiocie prania pieniędzy. Sama rejestracja jest jednorodzajową czynnością o charterze formalnym i jej brak nie wywołuje jeszcze rzeczywistych negatywnych zjawisk, o których wspomina organ lecz tworzy dopiero hipotetyczne zagrożenie w postaci braku możliwości szybkiej i wszechstronnej weryfikacji danych w procesie ustalania nieprawidłowości działania podmiotu o ile jednak one powstaną.

Organ podkreśla również niewątpliwie bardzo istotną konieczność stawiania wyższych wymagań wobec podmiotów o zawodowym charakterze w odniesieniu

do znajomości prawa lecz pomija fakt, że skoro skutki w postaci prania pieniędzy

są tak daleko dewastujące w sferze gospodarczej, to wydaje się, że to organy państwowe winny dokonać szerokiej kampanii informacyjnej w celu dotarcia do jak najszerszego grona adresatów z informacją o konieczności rejestracji w nowym rejestrze podmiotów funkcjonujących na rynku, natomiast ustawodawca nakłada obowiązki na przedsiębiorców i inne podmioty w ustawie, która nie jest w żaden sposób powiązana z typową bazą przepisów, które w oczywisty sposób powinien znać każdy przedsiębiorca, zwłaszcza w świetle tak drastycznych sankcji w określeniu widełek wysokości kar, w tym za brak rejestracji za czynności o czysto formalnym charakterze. Jako cel kary organ podkreśla jej prewencyjne znaczenie. Sam fakt braku rejestracji

nie jest faktyczną przeszkodą do nielegalnego działania lecz służy wyłączenie usprawnieniu wykrywania nieprawidłowości. W odniesieniu do znaczenia prewencyjnego o charakterze generalnym, wydaje się, że znacznie skuteczniejsze byłoby stworzenie systemu informacji o takim obowiązku a nie nakładanie sankcji, zwłaszcza tak dolegliwej, w odniesieniu do niedokonania czynności o charakterze czysto formalnym z podanym uzasadnieniem. W przeciwnym razie, tworzy się obraz ukrytego działania mającego służyć wyłącznie celom fiskalnym, wykorzystującym nieznajomość przepisów, do których w normalnych warunkach zapoznanie się z taką ustawą dla zwykłej spółki nie wydaje się wymagającego napiętnowania zarzutu nieznajomości przepisów. Nie można wprowadzić jako zasady, oceny prowadzenia działalności gospodarczej jako nastawionej na omijanie przepisów i naruszanie prawa

a taki obraz jawi się przy zarzucie nieznajomości omawianych przepisów. Nie ma też podstaw do sankcjonowania za czyny niepopełnione a wysokość kary raczej wydaje

się mieć znaczenie prewencyjne przy naruszeniu przepisów o charakterze materialnym a nie formalnym. W takim zaś przypadku stosowanie wysokich kar narusza zasadę proporcjonalności, równości i sprawiedliwej dolegliwości. W rozpoznawanej sprawie można zatem zarzucić organowi nie tylko brak zachowania proporcjonalności wobec rodzaju naruszenia ale przede wszystkim nieuprawnione przeniesienie argumentacji dotyczącej skutków naruszenia na hipotetyczne naruszenia przepisów o charakterze materialnoprawnym.

Raz jeszcze należy podkreślić, że nie ma podstaw do wiązania skutków braku rejestracji z zagrożeniami związanymi z naruszeniami w postaci prania pieniędzy. Skutki należy łączyć w ramach prewencji z ryzykiem niedokonania wpisów aktualizacyjnych i brakiem możliwości szybkiej weryfikacji pod kątem podmiotowym relacji między różnymi podmiotami podlegającymi rejestracji. W przeciwnym razie, stwarza się wrażenie stanowienia prawa nie w celu zapobiegania negatywnym zjawiskom opisanym w ustawie lecz wyłącznie realizacji celu fiskalnego. Organy powinny zatem z dużą rozwagą stosować kary za naruszenia formalnoprawne w takich okolicznościach. Stanowisko organu opierające się na z góry przyjmowanej niemożności uznania naruszenia popełnionego przez skarżącą za "znikome", bez uwzględnienia konkretnej, indywidualnej sytuacji spółki, w tym działania organów reprezentujących Spółkę, narusza art. 77 § 1 k.p.a.

Jednocześnie okolicznością indywidualnie rozpatrywaną przez organ jest długotrwałość opóźnienia w zgłoszeniu danych do rejestru. Opóźnienie faktycznie nie było krótkotrwałe ale wykonanie obowiązku nastąpiło jeszcze przed wydaniem decyzji. Zdaniem Sądu, organ powinien wziąć pod uwagę nie tylko długość opóźnienia, lecz także ewentualne skutki naruszenia, jak i towarzyszące temu naruszeniu okoliczności,

a także fakt, że obowiązek rejestracji miał miejsce w okresie pandemii, która uderzyła

w podmioty gospodarcze ze szczególną intensywnością. Organ nie uwzględnił jednak jako istotnej okoliczności okresu pandemii, jej wpływu na funkcjonowanie różnych organów i wpływu na działalność podmiotów gospodarczych.

10. Reasumując, w ocenie Sądu, prawidłowa wykładnia art. 189 f § 1 k.p.a.

i art. 189d § 1 pkt 1 k.p.a nie daje podstaw do tego, aby sam charakter przepisów uznać

za przeszkodę do uznania "znikomości" naruszenia prawa. Należy równocześnie ponownie podkreślić, że na obecnym etapie sprawy Sąd nie stwierdza, że naruszenie prawa mogło mieć znikomy charakter, ale analiza okoliczności występujących

w sprawie wymaga pogłębienia. Oceny charakteru naruszenia powinien bowiem dokonać organ ponownie rozpatrujący sprawę, gdyż niektóre argumenty podniesione

w uzasadnieniu decyzji są oderwane od rzeczywistych negatywnych skutków naruszenia. Nałożenie kary administracyjnej nie powinno być prostą i automatyczną konsekwencją stwierdzonego uchybienia. Takiego automatyzmu nie ma nawet w prawie karnym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania. Zasada proporcjonalności powinna mieć szczególne znaczenie

przy ustalaniu zasadności wymierzenia kary administracyjnej oraz jej wymiaru. Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 1 lipca 2021r., sygn. akt II GSK 145/21, zgodnie z którym "(...) Zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Bezsprzecznie zasada ta musi być odnoszona również - a nawet w szczególności - do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa".

Zdaniem Sądu organ nie wykazał, aby nałożenie kary w wysokości 2.000 zł było konieczne do realizacji celu, jakiemu kara ta ma służyć. Jest wysoce prawdopodobne, że w tej sprawie, na plan pierwszy wysunął się element represyjny.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy i wyjaśni, mając na uwadze stanowisko Sądu, czy w sprawie istnieją podstawy do zastosowania przepisu

art. 189f k.p.a. i odstąpienia od wymierzenia kary, a jeśli nie, to uzasadni, dlaczego sam fakt niezgłoszenia danych do rejestru powoduje zastosowanie sankcji, w ustalonym przez organ wymiarze. W sytuacji stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki

do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 lub § 2 i § 3 k.p.a., organ zobowiązany będzie odnieść wysokość kary do ustalonych okoliczności popełnienia naruszenia prawa oraz postawy i sytuacji finansowej spółki. Organ powinien rozważyć wszystkie okoliczności indywidualizujące wymierzenie kary oraz jej wymiar.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono

na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył

się uiszczony wpis od skargi.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym

w trybie uproszczonym, zaś organ nie sprzeciwił się temu wnioskowi.