Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1386/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 58 i 59
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: SWSA Magda Froncisz AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 1 września 2023 r. znak: WI-VI.7821.1.50.2022.JB w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa w dniu 3 lutego 2022 r. wydał decyzję Nr 6/6740.4.2022, znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Rozbudowa ulicy P. (drogi gminnej, lokalnej L) w km AB 0+005.00 – 0+267.00 i budowa odcinka ulicy P. bocznej (drogi gminnej dojazdowej D) w km CD 0+008.00 – 0+067.00, z przebudową skrzyżowań z ulicami N. i Ł. oraz budową skrzyżowania z ulicą P. boczną wraz z infrastrukturą techniczną w K..

Na wniosek inwestora postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z 4 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Od tego postanowienia zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (pismo z 30 czerwca 2022 r.) wniósł A. C.. Zażalenie wraz z wnioskiem zostało złożone osobiście w Kancelarii Urzędu Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie 5 lipca 2022 r. oraz przesłane za pośrednictwem ePUAPu 4 lipca 2022 r.

Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 1 września 2023 r., znak sprawy: WI-VI.7821.1.50.2022.JB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nadaniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 poz. 775), dalej określanej jako "k.p.a.".

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji powołał się na przepisy tzw. specustawy drogowej przewidujące doręczanie decyzji w drodze obwieszczeń. Ponadto zawiadomienie wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu doręcza się na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. (art. 11f ust. 3).

Wojewoda podkreślił, że postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności doręcza się na piśmie tylko inwestorowi. Wyłącznie więc dla inwestora termin 7 dni do wniesienia odwołania liczony jest od dnia następującego po dniu indywidualnego doręczenia ww. postanowienia. Natomiast pozostałe strony zawiadamiane są o wydaniu postanowienia poprzez publiczne ogłoszenie, o którym mowa w art. 49 k.p.a. Z opisanym wyżej publicznym ogłaszaniem faktu wydania postanowienia wiąże się najistotniejszy skutek prawnoprocesowy dla stron w postaci przyjęcia przez ustawodawcę domniemania prawnego, że po upływie terminu 7 dni od dnia publicznego ogłoszenia nastąpiło doręczenie postanowienia wszystkim tym stronom, którym postanowienie to nie zostało przesłane na piśmie.

Z akt sprawy organu I instancji wynika, że Prezydent Miasta Krakowa doręczył decyzję Nr 6/6740.4/2022 z 3 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wnioskodawcy oraz zawiadomił o jej wydaniu pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczenia zamieszczonego:

– na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Krakowa w dniach od 10 lutego 2022 r. do 25 lutego 2022 r. oraz w urzędowym publikatorze teleinformatycznym – Biuletynie Informacji Publicznej tego urzędu od dnia 10 lutego 2022 r.

– w prasie lokalnej – wydaniu "Gazety [...] z dnia 10 lutego 2022 r.

Natomiast zawiadomieniem z 4 lutego 2022 r., znak: AU-01-6.6740.4.17.2021.IRE Prezydent Miasta Krakowa poinformował o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru dotychczasowych właścicieli lub użytkowników wieczystych na adres wskazany w katastrze nieruchomości.

W sprawie wydania zaskarżonego postanowienia obwieszczenie o jego wydaniu zostało najpóźniej ogłoszone w dniu 10 lutego 2022 r., a więc uwzględniając powyższe rozważania, przewidziany w przepisie art. 49 k.p.a. 14-dniowy termin skutkujący doręczeniem postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa upłynął w dniu 24 lutego 2022 r. Tym samym termin na wniesienie zażalenia dla strony niebędącej wnioskodawcą upłynął w dniu 3 marca 2022 r.

Wobec powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż zażalenie A. C. - pismo z 30 czerwca 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

a. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu,

b. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony,

c. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Niespełnienie chociażby jednej ze wskazanych powyżej przesłanek skutkować musi odmową przywrócenia terminu.

Strona skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, wniosła również zażalenie na postanowienie o nadaniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa rygoru natychmiastowej wykonalności - co oznacza, iż spełniona została pierwsza ze wskazanych powyżej przesłanek.

Odnosząc się natomiast do kolejnej z przesłanek tj. braku winy w uchybieniu terminu strona wskazała, że nie została poinformowana o wszczęciu i prowadzeniu przedmiotowego postępowania o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co uniemożliwiło jej czynny udział w postępowaniu ochronę jego praw i interesów.

Decyzja Wojewody Małopolskiego z 19 stycznia 2021 r. znak: WS-VI.7534.3.84.2020.BK, którą orzekł o zwrocie na rzecz A. C. udziału części nieruchomości (oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] jedn. ewidencyjna P. , m. K. w granicach wywłaszczonej działki nr [...]), jest decyzją ostateczną. Na decyzję tę została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Mając na względzie obowiązek wynikający z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wojewoda Małopolski wydał 23 lutego 2021 r. postanowienie o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji – co oznacza, że decyzja nie wywołała skutków prawnych.

WSA w Krakowie wyrokiem z 14 czerwca 2021 r., sygnatura akt: II SA/Kr 338/21, oddalił skargę. Skarga kasacyjna wyrokiem NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt: I OSK 2289/21 również została oddalona. Decyzja stała się wykonalna z dniem wydania prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. 27 kwietnia 2022 r.

W powyższym stanie prawnym decyzja Wojewody Małopolskiego pomimo, że była decyzją ostateczną nie wywierała skutków prawnych do czasu wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przenosząc powyższe ustalenia na postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wszczęte na wniosek złożony 15 kwietnia 2021 r., zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Krakowa w dniu 3 lutego 2022 r., należy uznać, że A. C. nie był stroną postępowania – ze względu na wstrzymanie wykonania ww. decyzji o zwrocie nieruchomości, co oznacza nie przysługiwały mu żadne uprawnienia strony postępowania w sprawie inwestycji drogowej.

Jak wyjaśniono powyżej, termin na złożenie zażalenia na postanowienie o nadaniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa rygoru natychmiastowej wykonalności dla stron postępowania, niebędących wnioskodawcą, upłynął z dniem 3 marca 2022 r.

Podkreślono tez, że w wypisach z rejestru gruntów (znajdujących się w aktach sprawy) z 4 stycznia 2022 r. dla działki nr [...] – jednostka ewidencyjna [...], obręb [...] P. jako właściciel nieruchomości widnieje Gmina K.. Należy dodać, że organ odwoławczy pozyskał wypis z rejestru gruntów z 05 lipca 2022 r. dla działki nr [...] jednostka ewidencyjna [...], obręb [...] P. i stwierdził, że nadal widnieje jako właściciel Gmina K. , a nie A. C.. Zatem zawiadomienie o wydaniu decyzji nie zawierało wad prawnych w tym zakresie.

W związku zarzutem skarżącego, że "nie został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu niniejszego postępowania o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej" organ odwoławczy wyjaśnił, że doręczenie postanowienia nastąpiło poprzez obwieszczenie zgodnie z wymogami art. 11f ust. 3 specustawy. Natomiast A. C. nie widniał w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości, dlatego też organ I instancji nie miał podstaw prawnych do przekazania skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji oraz postanowienia. Jednak o wszczęciu postępowania i o wydaniu decyzji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności został zawiadomiony poprzez publiczne ogłoszenie.

Podkreślenia wymaga, że brak wiedzy poszczególnych stron nie wyłącza prawnego domniemania skutecznego doręczenia postanowienia w myśl art. 49 k.p.a. Nie może to zatem stanowić podstawy do uznania przekroczenia terminu do wniesienia zażalenia za niezawinione przez określoną stronę. Termin ten może być przywrócony tylko wtedy, gdy strona wykaże zaistnienie obiektywnych przeszkód do złożenia zażalenia w 7-dniowym terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a.

W ocenie organu II instancji skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Dalej przypomniano, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. zainteresowany powinien złożyć prośbę o przywrócenie terminu oraz zażalenie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Odwołujący wskazał, dopiero 22 czerwca 2022 r. realnie ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, albowiem dopiero wówczas zapoznał się z treścią decyzji i postanowienia w stopniu umożliwiającym odniesienie się do tychże.

Skoro skarżący zapoznał się z postanowieniem 22 czerwca 2022 r., to prośbę o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia winien złożyć do 29 czerwca 2022 r. Tymczasem wniosek (pismo z 30 czerwca 2022 r.) został złożony osobiście do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie 5 lipca 2022 r. oraz przesłane do MUW za pośrednictwem ePUAPu 4 lipca 2022 r.

Z powyższego wynika, że działający w imieniu strony postępowania pełnomocnik wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia wniósł po terminie wskazanym art. 58 § k.p.a.

Organ zwrócił też uwagę, że przywołane przez skarżącego przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm.), zwanej dalej "specustawą COVID-19" mają zastosowanie tylko w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U.2022.1027) został odwołany stan epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Od wejścia w życie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, tj. od 16 maja 2022 r. przepisy art. 15zzzzzn2 specustawy COVID-19 nie miały zastosowania. Od tego momentu odwołujący mógł złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie jedynie na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., tj. w szczególności w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. C., zarzucając mu

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

1. art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez błędną odmowę przywrócenia skarżącemu terminu na wniesienie zażalenia od postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności wskutek nieuprawnionego przyjęcia, iż skarżący nie uprawdopodobnił, aby do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia doszło bez jego winy, podczas gdy:

a) skarżący nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (w zwieńczeniu którego wydane zostało zakwestionowane Postanowienie), a w warunkach trwającego postępowania rewindykacyjnego nie miał podstaw do przypuszczenia, że Gmina Miejska K. równolegle z czynnym udziałem w tymże postępowaniu rewindykacyjnym (wnosząc kolejno skargi do WSA oraz do NSA, które zostały oddalone), mając wiedzę o interesie prawnym skarżącego, celowo zataja jakiekolwiek informacje tyczące się dalszego statusu właścicielskiego działki nr [...] w K. ("Nieruchomość") i podejmuje działania niweczące perspektywę odzyskania własności tejże działki przez skarżącego oraz nie informuje Zarządu Dróg Miejskich K. o tym, że skarżący może mieć prawo do udziału w przedmiotowym postępowaniu, jak i nie informuje skarżącego o tym, że zostało wszczęte postępowanie dot. wydania rzeczonej decyzji ZRID opatrzonej postanowieniem;

b) skarżący mając świadomość, że ulica P. pozostaje jedynie drogą wewnętrzną, obiektywnie nie miał podstaw do przypuszczenia i podejmowania cyklicznej weryfikacji, czy rzeczona droga nie została objęta ekstraordynaryjnym trybem przewidzianym dla innej kategorii dróg włącznie z jego działką nr [...], na której nigdy nie było jakichkolwiek planów co do lokalizacji dróg ani faktycznie urządzonych dróg, dojść, dojazdów, zawrotek;

c) skarżący aż do dnia 22 czerwca 2022 r. nie dysponował podstawowymi danymi identyfikującymi decyzję ZRID oraz postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności, umożliwiającymi kolejno złożenie skutecznych formalnie środków odwoławczych, nie znał akt postępowania, faktycznego jej zakresu, organu tj. danych umożliwiających identyfikację zaskarżonego orzeczenia przez organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia celem nadania dalszego biegu;

2. art. 58 § 2 k.p.a. - poprzez błędną odmowę przywrócenia skarżącemu terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności wskutek nieuprawnionej odmowy przyjęcia, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ustała wobec skarżącego wcześniej niż w dniu 22 czerwca 2022 r., w sytuacji gdy:

a) organ II instancji przyjmuje sprzeczne wewnętrznie ustalenia w przedmiocie kiedy dokładnie ustała w/w przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia;

b) przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ustała wobec skarżącego dopiero w dniu 22 czerwca 2022 r. podczas kwerendy akt postępowania zakończonego decyzją ZRID i postanowieniem o rygorze natychmiastowej wykonalności, kiedy to skarżący zapoznał się z jej treścią, powziął wiedzę, który organ wydał decyzję oraz następnie postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności i jaki jest zakres tychże orzeczeń oraz ich podstawa prawna i faktyczna, co dopiero umożliwiło Skarżącemu sformułowanie merytorycznych zarzutów na kanwie zażalenia skierowanego do właściwego organu, co dopiero umożliwiło nadanie ścieżki formalnej zażaleniu;

c) skarżący dopiero w dniu 22 czerwca 2022 r. zapoznał się z datą wydania decyzji ZRID i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności, stąd dopiero w tym dniu skarżący obiektywnie uzyskał potwierdzenie, iż mógł wobec niego upłynąć ustawowy termin do złożenia odwołania od decyzji ZRID i odpowiednio zażalenia na postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności;

d) skarżący podniósł sprzeciw wobec istoty postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności już na kanwie odwołania od decyzji ZRID, złożonego do organu II stopnia w dniu 29 czerwca 2022 r., stąd termin rzeczony należy uznać za zachowany, zaś następujące po tymże pisma stanowiły jedynie dopuszczalne uzupełnienie zażalenia;

3. art. 79a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji w piśmie informującym o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, wskazania przesłanek zależnych od strony, które na dzień wysłania informacji nie zostały spełnione lub wykazane, a rzutujące na wydanie decyzji niezgodnej z żądaniem strony, co tym samym uniemożliwiło skarżącemu ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie;

4. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, prowadzącego do przyjęcia, iż skarżący został prawidłowo zawiadomiony o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej najdalej z dniem 24 lutego 2022 r. oraz do bezpodstawnego domniemania, że skarżący zapoznał się z decyzją ZRID i postanowieniem o rygorze natychmiastowej wykonalności w dniu 10 czerwca 2022 r., w sytuacji gdy skarżący nie posiadał informacji pozwalających na jednoznaczne zidentyfikowanie rozstrzygnięcia obu orzeczeń aż do dnia 22 czerwca 2022 r., kiedy to zapoznał się z podstawowymi danymi identyfikującymi w/w orzeczenie oraz treść i zakres rozstrzygnięcia wynikających z tegoż;

5. art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, oraz rażąco dowolną ocenę pobieżnie zebranego materiału dowodowego, polegające na:

a) dowolnym i niezgodnym ze stanowiskiem oraz ogółem podejmowanych przez skarżącego czynności ustaleniem, iż skarżący wskazał, że powziął wiedzę o decyzji ZRID i postanowieniu o rygorze natychmiastowej wykonalności w dniu 10 czerwca 2022 r., w sytuacji gdy w tej dacie skarżący powziął od robotników rozpoczynających prace budowlane informacje o wydaniu jakiejś decyzji z natychmiastową wykonalnością, nie uzyskując nawet numeru decyzji ZRID, wiedzy o dacie, organie wydającym decyzję ZRID ani jej zakresie, nie wiedział nadto, że wobec tej decyzji ZRID zostało wydane odrębne postanowienie o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, stąd w takich okolicznościach skarżący nie powziął wiedzy o niezbędnym minimum, aby sformułować odwołanie w sposób umożliwiający w ogóle nadanie temu pismu biegu i rzeczywiście nie znał treści rozstrzygnięcia decyzji ZRID i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności;

b) pominięcie okoliczności, iż skarżący na przestrzeni lat pozostawał aktywną stroną w prowadzonym przed organami obu instancji postępowaniem rewindykacyjnym, stąd niekonsekwentnym i nielogicznym obiektywnie byłoby zaniechanie podjęcia przez skarżącego niezwłocznych działań na ścieżce odwoławczej od decyzji ZRID i odpowiednio postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności, godzącej istotnie w prawo własności skarżącego, gdyby tylko skarżący miał wiedzę o treści rozstrzygnięcia tejże decyzji ZRID oraz postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności oraz zakresie oddziaływania tychże na jego nieruchomość;

II. naruszenia prawa materialnego w postaci:

1. art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako: "specustawa drogowa"') w zw. z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 49 ust. 1 i 2 k.p.a. - poprzez przyjęcie trybu doręczenia Postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności poprzez obwieszczenie, w sytuacji gdy powołane przepisy znajdują zastosowanie do doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych obejmujących drogi publiczne a taką drogą nie pozostaje ulica P. w K., ani działka nr [...] obr. P. , co w konsekwencji wpłynęło na błędne przyjęcie, iż nastąpiło skuteczne doręczenie Postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności wobec skarżącego mógł w ogóle skutecznie rozpocząć bieg i upłynąć termin na złożenie zażalenia na postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności;

2. art. 28 k.p.a. w zw. z 11f ust. 3 specustawy drogowej - poprzez zakwestionowanie statusu strony postępowania administracyjnego w postępowaniu odwoławczym od decyzji ZRID i postanowienia o nadaniu tejże decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy skarżący jako współwłaściciel działki nr [...] w K. legitymował się znanym organom obu instancji z urzędu (w związku z postępowaniem rewindykacyjnym dot. działki nr [...] w K.) interesem prawnym oraz faktycznym.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł:

1. na zasadzie art. 54 ust. 3 p,p.s.a. o uwzględnienie skargi w całości przez organ i w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wydanie w miejsce tegoż postanowienia o przywróceniu skarżącemu terminu na wniesienie zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 lutego 2023 r.

Na wypadek przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o:

2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji;

3. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przepisanych, z uwzględnieniem zwrotu kwoty 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa;

4. wstrzymanie natychmiastowej wykonalności wynikającego z postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 4 lutego 2023 r. - albowiem nie zachodzą ustawowe przesłanki do opatrzenia w/w decyzji ZRID rygorem natychmiastowej wykonalności, ponadto dalsze utrzymanie w mocy rzeczonego rygoru prowadziłoby do niepowetowanej szkody po stronie skarżącego, ograniczonego w wykonywaniu prawa własności.

Wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

1) Pisma ze strony ZDMK z dnia 2 sierpnia 2023 r. - dla wykazania okoliczności, iż ulica P. nie stanowi drogi publicznej a nadto iż na nieruchomości skarżącego nie przebiega pas drogowy drogi publicznej;

2) Informacji o deweloperze oraz generalnym wykonawcy inwestycji niedrogowej - budowie budynku wielorodzinnego przy ul. [...] z oficjalnej strony w/w inwestycji;

3) Umowy o zastępstwo inwestycyjne w realizacji inwestycji drogowej z dnia 31 października 2018 r. zawarta pomiędzy Gminą Miejską Kraków a T. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w K. dla wykazania okoliczności, iż Inwestycja drogowa objęta Decyzją ZRID nie stanowi inwestycji użyteczności publicznej i nie dotyczyła drogi publicznej, stąd brak było prawnych podstaw do stosowania w niniejszej sprawie rygorów specustawy drogowej, w tym także w zakresie trybu doręczeń wszelkich pism i orzeczeń

4) Zanonimizowanego pisma Urzędu Miasta Krakowa Wydział Skarbu Miasta z dnia 25 kwietnia 2023 r. dla wykazania okoliczności, iż w analogicznych przedmiotowo postępowaniach organ I instancji uznawał interes prawny jako strony postępowania wobec podmiotów o zbieżnych ze Skarżącym interesach i roszczeniach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a. ", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Skarga, jakkolwiek bardzo obszerna, tylko w niewielkim stopniu dotyczy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 1883/21, LEX nr 3559132).

Granice sprawy wyznacza przedmiot skargi – w tym przypadku zaskarżone jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Rozstrzygając tę sprawę Sąd bada zatem, czy Wojewoda Małopolski prawidłowo rozważył okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu.

Poza zakresem sprawy pozostają natomiast kwestie prawidłowości decyzji organu I instancji np. ocena czy decyzja ZRID została wydana dla drogi mającej status drogi publicznej, czy tylko drogi wewnętrznej; kto i na jakiej podstawie realizuje inwestycję drogową itd. Z tego względu Sąd nie dopuścił dowodów wskazanych w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przedstawione wnioski dowodowe nie dotyczyły okoliczności istotnych dla oceny postanowienia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia.

Przechodząc do dokonania tej oceny trzeba przede wszystkim podkreślić, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazano na konieczność łącznego spełnienia trzech przesłanek, aby wniosek o przywrócenie terminu okazał się skuteczny. Wystarczy niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek by odmówić przywrócenia terminu.

Pierwszorzędne znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy ma kwestia terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jest to okoliczność obiektywna – element stanu faktycznego, nie zaś element ocenny, jak ma to miejsce w zakresie kwestii braku zawinienia w uchybieniu terminu.

W skardze zarzuca się, że stanowisko organu II instancji pozostaje niespójne wewnętrznie, albowiem sam organ podaje rozbieżne daty rzekomego ustania przyczyny uchybienia terminu przez odwołującego, co czyni wszelkie rozważania organu II instancji chaotycznymi i nie zasługującym na bezkrytyczne przyjęcie, albowiem taki sposób argumentacji pozbawia postanowienia waloru merytoryczności.

Z twierdzeniami tymi nie sposób się zgodzić. Znaczna część skargi zmierza do wykazania, że datą, od której rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest 22 czerwca 2022 r. – kiedy to skarżący zapoznał się z treścią decyzji i postanowienia organu I instancji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie 10 czerwca 2022 r. – kiedy dowiedział się o wydaniu decyzji. Okoliczności tej jednak Wojewoda nie kwestionuje. Przeciwnie, przyznaje ją w zaskarżonym postanowieniu. Na str. 2 zaskarżonego postanowienia jedynie cytuje dosłownie fragmenty wniosku o przywrócenie terminu, między innymi: "O okoliczności wydania przedmiotowej Decyzji odwołujący powziął dopiero wstępną wiedzę w dniu 10 czerwca 2022 r., kiedy to spostrzegł na swojej Nieruchomości wejście ekipy budowlanej celem rozpoczęcia robót (...)". Podobnie na str. 8 zaskarżonego postanowienia stwierdza się: "Odwołujący twierdzi, że o wydanym postanowieniu o nadaniu rygoru dowiedział się w momencie rozpoczęcia prac budowlanych na jego działce, tj. 10 czerwca 2022 r.".

Zaskarżone postanowienie nie zawiera jednak – wbrew zarzutom skargi – twierdzenia, że "Odwołujący miał wiedzę o wydanej Decyzji ZRID już w dniu 10 czerwca 2023". W żadnym wypadku organ odwoławczy nie oparł się na takim ustaleniu daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Wojewoda przyjął, że przekroczenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało z wniesienia go po 17 czerwca 2023 r., lecz po 29 czerwca 2022 r. Na str. 8 postanowienia jasno stwierdzono: "Zatem skoro Skarżący zapoznał się z postanowieniem 22 czerwca 2022 r. prośbę o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia winien złożyć do 29 czerwca 2022 r. Tymczasem wniosek (pismo z 30 czerwca 2022 r.) został złożony osobiście do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie 05 lipca 2022 r. oraz przesłane do MUW za pośrednictwem ePUAPu 04 lipca 2022 r.".

W tej sytuacji trudno zrozumieć z czym polemizuje skarżący na str. 4 – 6 skargi.

Dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący poświęca z kolei bardzo niewielką część skargi, zarzucając:

- "Skarżący podniósł sprzeciw wobec istoty Postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności już na kanwie odwołania od Decyzji ZRID, złożonego do Organu II stopnia w dniu 29 czerwca 2022 r., stąd termin rzeczony należy uznać za zachowany, zaś następujące po tymże pisma stanowiły jedynie dopuszczalne uzupełnienie zażalenia."

- "Podkreślić należy, iż w dniu 29 czerwca 2022 r. imieniem Skarżącego złożono skutecznie odwołanie od ogółu rozstrzygnięcia w w/w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, stąd wszelkie następujące pisma traktować należy jako uzupełnienie zażalenia na Postanowienie o rygorze natychmiastowej wykonalności. Należy bowiem mieć na względzie, iż zgodnie z art. 128 k.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej (odpowiednio innego środka odwoławczego) nie wymaga szczegółowego uzasadnienia".

W istocie skarżący jeszcze w czerwcu 2022 r. złożył odwołanie od decyzji ZRID wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W treści tego pisma nie zawarto jednak żadnych wniosków w zakresie postanowienia o nadaniu decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, w szczególności zażalenia na to postanowienie ani wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący jedynie podtrzymał swój wcześniejszy (z 10 czerwca 2022 r.) wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji – bez określenia trybu takiego wstrzymania.

Biorąc pod uwagę, ze skarżący jest reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, można od niego oczekiwać rozróżniania odrębnych aktów administracyjnych, jakimi są decyzja ZRID i postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz odrębnych sposobów zaskarżenia tych aktów. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie przysługuje od decyzji organu I instancji, a nie "od ogółu rozstrzygnięcia w postępowaniu". Nawet jeśli skarżący "podniósł sprzeciw wobec istoty Postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności już na kanwie odwołania", to sprzeciw ten nie jest tożsamy z wniesieniem środka zaskarżenia od postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ani tym bardziej ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zażalenie i wniosek złożono dopiero w dniach 4 i 5 lipca 2022 r. W żadnym wypadku pisma tego nie można uznać za "dopuszczalne uzupełnienie zażalenia".

Tylko na marginesie Sąd zauważa, że analogiczny jak wcześniej w postępowaniu administracyjnych wniosek "o wstrzymanie wykonalności" skarżący zawarł w skardze do WSA. Ponieważ jednak nie wskazał podstawy prawnej żądania ani trybu, w jakim owo wstrzymanie miało być dokonane – przy uwzględnieniu, że jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, Sąd nie rozpoznał tego wniosku jako złożonego w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skarga A. C. na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nadaniu decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności została oddalona wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Kr 1395/23.

Przeprowadzona w sprawie analiza ustalonego prawidłowo przez Wojewodę Małopolskiego stanu faktycznego doprowadziła do wniosku, że zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu. Z tego względu za prawidłowe należało uznać zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie stanowisko takie czyni zbędnym rozważania w zakresie ewentualnego braku winy w uchybieniu terminu, dlatego też Sąd zarzuty te pominął.0+

Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.