Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1542/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B D na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B D kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), w zw. z art. 103, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie legalności zabudowy działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], nakazał B D rozbiórkę samowolnie zrealizowanego murowanego budynku letniskowego murowanego, o wymiarach 7.10 x 6.00 m, położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce, z zachowaniem warunków określonych w tej decyzji.

Organ podniósł, iż w trakcie kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek letniskowy o konstrukcji murowanej, pokryty dachem dwuspadowym, przykrytym dachówką bitumiczną. Od strony północno-zachodniej do ww. budynku dobudowany został taras zadaszony o wymiarach 3.2 x 6.00 m. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną (szambo). Budynek zrealizowano na początku lat 90-tych XX wieku (1990-1992), a B D nie posiada zgłoszenia ani pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Działka nr [...] jest porośnięta lasem w wieku kilkudziesięciu lat.

Organ wskazał, iż według rejestru gruntów działka stanowi teren leśny. Z pisma Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2015 r. wynika, iż teren m.in. powyższej działki stanowił grunt leśny już w latach 1980-1994, a więc w czasie realizacji inwestycji. Dla działki nr ew. [...] nie ma aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania i założeń do planu. Z uwagi na czas realizacji budynku organ wskazał, że należy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie organu, z uwagi na fakt, że ww. działka była w czasie budowy działką leśną i obecnie ma takie przeznaczenie, brak jest podstaw do legalizacji przedmiotowego budynku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania B D, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe było prawidłowe. Nie budzi wątpliwości, w świetle materiału dowodowego oraz charakteru obiektu, konieczność zastosowania w tej sprawie art. 37 Prawo budowlane z 1974 r.

Organ wskazał, iż jedną z przesłanek z art. 37 Prawa budowalnego z 1974 r. umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność jej lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na potwierdzenie czego przywołał uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1521/08 oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, z której wynika, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

W tej sprawie dla terenu inwestycji aktualnie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka nr [...] jest działką leśną. Z informacji Wójta Gminy [...] (pismo z [...] lipca 2015 r.) wynika, że ww. działka w dacie budowy także stanowiła grunt leśny.

Organ odwoławczy podniósł, iż w odrębnym postępowaniu ([...]) ustalił przeznaczenie tego terenu. Przy piśmie z dnia [...] września 2015 r. Wójt Gminy [...] przesłał bowiem kopię uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z załącznikami graficznymi dotyczącymi m. in. działki nr ew. [...]. W ww. piśmie wskazano ponadto, że [...] marca 2015 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego m.in ww. nieruchomość. Analiza przekazanego planu wprowadzonego uchwałą Gminy [...] z dnia [...] lutego 1994 r. pozwoliła ustalić, iż omawiana działka położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej. Z powyższego, w ocenie organu odwoławczego, bezspornie wynika, iż ww. plan miejscowy nie dopuszczał budowy nowych obiektów o charakterze spornego obiektu, ponadto nie dopuszczał do jakichkolwiek remontów czy rewitalizacji. Nie było zatem możliwości legalizacji jego budowy.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z informacji udzielonej przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie innych postępowań dotyczących tego terenu wynika, iż Gmina [...] nie posiada planów miejscowych, obowiązujących dla tego terenu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Organ podkreślił, iż tereny te stanowiły i stanowią do chwili obecnej obszary leśne. W ocenie organu odwoławczego, zaszła więc okoliczność o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. przesądzająca o braku możliwości legalizacji przedmiotowego budynku.

Ponadto, organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania. W ocenie organu, uchwała dotycząca przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości legalizacji spornego budynku.

Skargę na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B D zarzucając tej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj.:

1) art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu w drugiej instancji jak również nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału i uniemożliwienie zgłoszenia żądań w postaci zwrócenia się przez organ do gminy [...] (oraz Starostwa Powiatowego w [...]) o udzielenie informacji czy skarżącej zostało wydane pozwolenie na budowę, jak również poprzez (i) uniemożliwienie zgłoszenia wniosku o przesłuchanie świadków na okoliczność zabudowy działki zgodnie z pozwoleniem na budowę, (ii) uniemożliwienie analizy akt sprawy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. i określenia położenia działki skarżącej, co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z regułami określonymi w art, 7, 77 kpa;

2) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i niezwrócenie się przez organ do właściwego organu o udzielenie informacji, czy skarżąca zwróciła się o wydanie pozwolenia na budowę domku letniskowego i czy takie pozwolenie na budowę zostało wydane;

3) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuzyskanie przez organ miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] GRN w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. obejmującego działkę skarżącej, w którym to planie nieruchomość skarżącej została przeznaczona pod zabudowę letniskową, co miało wpływ na treść decyzji;

4) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nierozważanie w sposób wyczerpujący prawidłowego przeznaczenia nieruchomości skarżącej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] oraz zaistniałego w sprawie stanu faktycznego poprzez niezasadne przyjęcie, iż budynek położony na nieruchomości skarżącej był przedmiotem remontu lub rewitalizacji, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego na pewno w żadnym wypadku nie można uznać, iż budynek był przedmiotem remontu lub rewitalizacji, co spowodowało wadliwe przyjęcie przez organ, iż brak jest możliwości sanowania budowy budynku powstałego na terenie nieruchomości skarżącej;

5) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez wzięcie pod uwagę nieaktualnego stanu sprawy przy wydawaniu decyzji (z dnia [...] grudnia 2014 r.) w zakresie stwierdzenia, iż brak jest założeń co do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w dniu wydania decyzji istnieje uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia[...] marca 2015 r. w sprawie o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru geodezyjnego [...] gm. [...], w którym to planie na działce nr [...] przewidziana jest zabudowa mieszkaniowo-usługowa i letniskowa, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja została wydana na podstawie nieprawdziwego stanu faktycznego;

6) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie planowanego przeznaczenia działki nr [...] położonej w m. [...], gm. [...] na cele związane z zabudową letniskową, co zostało przewidziane w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., co miało wpływ na treść decyzji gdyż przepisy o planowaniu przestrzennym dopuszczają zabudowę letniskową na działce [...], co zostało potwierdzone stosownymi zaświadczeniami z Gminy [...] z dnia [...] lipca 2015 r.;

7) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego poprzez brak zwrócenia się do Urzędu Gminy [...] o przedłożenie organowi uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia studium w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], które obowiązuje do dnia dzisiejszego i dopuszcza zabudowę mieszkaniowo-letniskową na działce skarżącej;

8) art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez dowolne i nie poparte żadnym materiałem dowodowym stwierdzenie, iż obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz w chwili obecnej na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, podczas gdy przepisy o planowaniu przestrzennym (tj. miejscowy pian zagospodarowania przestrzennego) nie istnieją dla przedmiotowej nieruchomości, nadto planowane jest przeznaczenie tej nieruchomości pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. Organ również nie wskazał, z jakimi przepisami o planowaniu przestrzennym niezgodna jest przedmiotowa budowla oraz na podstawie jakich przepisów rangi ustawowej wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę budynku skarżącej;

9) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., Nr. 38, poz.229 ze zm.) ("Prawo Budowlane"), nie przeprowadzenia w ogóle postępowania w zakresie ewentualnej legalizacji zabudowy skoro twierdzi, że doszło do samowoli budowlanej, bowiem w ocenie skarżącej możliwe było zastosowanie art. 40 Prawa Budowlanego, jak również zasadne było wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż w okresie od daty budowy przedmiotowego budynku do daty wydania decyzji istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Joniec zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., który przeznaczał nieruchomość skarżącej pod zabudowę letniskową oraz istniał miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] GRN w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., a obecnie obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.;

10) art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa i orzeczenie nakazu rozbiórki budynku, podczas gdy skarżąca przez cały okres posiadania budynku uiszczała podatek od nieruchomości wyliczony od domku letniskowego, a nie od gruntu leśnego, co powodowało zaufanie obywatela do Państwa, że organy będą posiadać informację o wybudowaniu domku zgodnie z pozwoleniem na budowę i że po ponad 20 latach od wybudowania domku nie zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę, tym bardziej, że w dacie budowy (do 2003 r.) istniały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i w przypadku wątpliwości co do legalności zabudowy organy mogły przez 15 lat przeprowadzić postępowanie w przedmiocie legalności zabudowy;

11) art. 97 ust. 1 pkt 4 kpa poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru geodezyjnego [...], w sytuacji gdy, została podjęta uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru geodezyjnego [...] gm. [...], której założeniem jest przeznaczenie nieruchomości skarżącej pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową,

12) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 § 1, 7, 77,80 oraz 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji i brak uchylenia tej decyzji w sytuacji gdy zarzuty podniesione w odwołaniu uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

II. przepisów prawa materialnego ti.:

1) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż obiekt budowlany lub jego część (i) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub (ii) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia,

2) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy błędnej wykładni, polegające na wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt budowlany jest wybudowany niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, podczas gdy subsumpcja częściowo zebranego w sprawie materiału dowodowego i istniejący stan faktyczny w dniu wydania decyzji jednoznacznie wskazuje, iż nie istnieją przepisy o planowaniu przestrzennym w stosunku do działki nr [...] zakazujące jej zabudowy zarówno w dniu budowy budynku jak i w dniu wydawania decyzji, a nadto działka ta ma zostać przeznaczona w sporządzanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową, co powoduje, iż nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z uwagi na brak możliwości stwierdzenia, iż budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, co powoduje, iż organ po wszczęciu postępowania powinien wydać decyzję o zezwoleniu na użytkowanie budynku,

3) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

polegające na wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt

budowlany jest wybudowany niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym w okresie od dnia zabudowy do chwili obecnej, podczas gdy w latach 1994-2003 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. i przeznaczał nieruchomość skarżącej pod zabudowę letniskową (pod taką zabudowę przeznacza również obowiązujące studium), a także od 1988 r. obowiązywał miejscowy ogólny zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] GRN w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., co powinno skutkować zastosowaniem art. 40 Prawa Budowlanego i wydaniem decyzji o legalizacji lub pozwoleniu na użytkowanie, zamiast zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego;

4) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. oraz w związku z zasadą zaufania obywatela do państwa prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na wybudowanie obiektu, w ocenie organu, niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i chwili obecnej, z pominięciem rzeczywistej oceny i przeznaczenia terenu (tj. oznaczenia UTL) w okresie wcześniejszym uregulowanym wskazanym powyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. oraz miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] GRN w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., jak również brak ustalenia przeznaczenia nieruchomości w latach 1990-1992 r., co doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego.

Powołując się na powyższe naruszenia skarżąca wniosła, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, nadto o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji należy ocenić jako co najmniej przedwczesne. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie w sprawie z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego, co skutkowało niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą B D rozbiórkę samowolnie zrealizowanego murowanego budynku letniskowego murowanego, o wymiarach 7.10 x 6.00 m.

W zaskarżonej decyzji organ przyjęły, że sporny budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, którą należy eliminować w trybie przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z zaskarżonych rozstrzygnięć wynika jednak, iż okoliczność daty budowy spornego budynku (lata 1990 – 1992) organy ustaliły wyłącznie w oparciu o oświadczenie skarżącej złożone w trakcie kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. Podnieść trzeba, że jak wynika z przywołanego wyżej art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., kwestia daty budowy spornego obiektu ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, determinuje bowiem reżim prawny jaki może być w stosunku do omawianego obiektu zastosowany. Samowolne zrealizowanie budynku przed 1 stycznia 1995 r. powinno bowiem skutkować zastosowaniem przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a samowolna budowa budynku już po tej dacie winna już być oceniona na gruncie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, oparcie się przez organy w kwestii daty budowy spornego obiektu wyłącznie na oświadczeniu skarżącej, bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego mającego na celu potwierdzenie tego oświadczenia, naruszyło art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie naruszyły również w sposób istotny art. 7 i 77 § 1 kpa, nie przeprowadzając rzetelnego postępowania celem ustalenia przeznaczenia przedmiotowego terenu od daty budowy spornego budynku.

Jak wskazano powyżej, organy przyjęły, iż w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Stosownie do tej normy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w tym trybie jest więc zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. Podnieść trzeba, iż wątpliwości dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zostały wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13. Z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę.

W konsekwencji, w ww. uchwale NSA przyjął, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od początku jego budowy.

Wbrew jednak twierdzeniom organu odwoławczego i powołaniu w zaskarżonej decyzji powyższej uchwały, w kontrolowanej sprawie nie przeprowadzono, w ocenie Sądu, rzetelnego postępowania w celu ustalenia przeznaczenia przedmiotowego terenu od daty budowy spornego budynku letniskowego.

Z zaskarżonej decyzji wynika, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do jedynie do analizy uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a więc planu, który obowiązywał już po wybudowaniu kwestionowanego budynku letniskowego. Z rozważań organu odwoławczego wynika, że analiza treści tego planu pozwoliła ustalić, iż działka na której wzniesiono sporny budynek letniskowy położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika natomiast, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej. W ocenie organu wojewódzkiego, powołany plan miejscowy nie dopuszczał zatem na tym terenie budowy nowych obiektów o charakterze odpowiadającym przedmiotowemu budynkowi, a wobec już wybudowanych legalnie nie dopuszczał ich remontów bądź rewitalizacji.

Niemniej jednak, skoro powyższy plan określał przeznaczenie przedmiotowej działki jako tereny leśne z zabudową letniskową bez możliwości dalszej zabudowy, z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej, to oznacza to, iż plan dopuszczał istniejącą zabudowę letniskową, a za taką należy uznać budynek skarżącej wybudowany, według twierdzeń skarżącej, w latach 1990 - 1992.

Wobec powyższego, ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie dowodowe mające na celu potwierdzenie ujętego w protokole kontroli z 8 grudnia 2014 r. oświadczenia skarżącej, iż sporny budynek został wybudowany w latach 1990 – 1992. Po potwierdzeniu tej okoliczności, w świetle przytoczonej wyżej uchwały NSA z 16 grudnia 2013 r., organy obowiązane będą do dokonania ustaleń dotyczących sprawdzenia przeznaczenia nieruchomości skarżącej od daty budowy spornego budynku letniskowego, z uwzględnieniem przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] GRN w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., do którego odwołuje się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalony w dniu [...] listopada 1994 r., na konieczność analizy którego powoływała się również skarżąca. Organy powinny również zwrócić się do Starostwa Powiatowego w [...] prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dla omawianego terenu o informację dotyczącą statusu działki nr ew. [...] w latach 1990 - 1992 r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. ), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy.