Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 434/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 25, art. 13 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. art. 40c ust. 1, 41 ust. 4 i 5, 64 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2011 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania W. A. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], nakładającej na ww. karę pieniężną w wysokości 1740 złotych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1740 zł w związku ze stwierdzeniem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m.

Powyższe zostało ustalone w wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu marki M. o nr rej. [...], kierowanego przez W. A., który jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" Firma Handlowo - Usługowa z siedzibą przy ul. [...], [...] S. wykonywał przewóz drogowy piasku, zatrzymanego do kontroli w dniu [...] maja 2010 r. w S. na ul. [...], na drodze miejskiej nr [...]. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że procedura ważenia pojazdu została przeprowadzona nieprawidłowo, zastrzeżenia te miał zaś podnieść już podczas kontroli, a następnie w piśmie skierowanym do organu w toku postępowania. Według skarżącego pomimo, iż podczas ważenia został okazany dokument, stwierdzający zatwierdzenie tego miejsca do ważenia pojazdów, to w jego ocenie nie było ono odpowiednio wypoziomowane, ponieważ ustawienie przyrządów pomiarowych w trakcie ważenia odbiegało od poziomu, czego dowodem jest sporządzona przez niego fotografia wagi nr [...], co oznacza w jego ocenie, że wynik ważenia nie jest prawidłowy i nie może być podstawą wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.

Organ odwoławczy powołując się na art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 13 g ust. 1, 40 c i 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861) wywiódł, za organem I instancji, że droga, na której nastąpiło zatrzymanie pojazdu marki M. o nr rej. [...] została zakwalifikowana do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś do 8 ton oraz, że w wyniku przeprowadzonego ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono naruszenie dopuszczalnych norm: nacisk 17,15 t na podwójną oś napędową pojazdu - przekroczenie o 2,65 t. Ponadto organ podniósł, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mając powyższe na uwadze, organ na podstawie Lp. 6 pkt 9 lit. d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych stwierdził, że za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 t kara pieniężna wynosi 1740 zł.

Odnosząc się zaś do argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu, organ stwierdził, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] kwietnia 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, z tym że waga o nr fabrycznym [...] wydanym przez Prezesa Głównego Urzędu Miar do dnia [...] marca 2011 r., a waga o nr fabrycznym [...] wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. z datą ważności legalizacji do [...] stycznia 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane przed dokonaniem ważenia. Strona została również poinformowana o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących jej uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., który jak wyjaśnił organ jest dokumentem urzędowym, a charakteru tego nie traci z uwagi na odmowę jego podpisania przez podmiot kontrolowany.

Organ odwoławczy podniósł również, że w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości - pismem z dnia 3 listopada 2010 r. wezwał organ I instancji do wyjaśnienia kwestii czy wagi użyte podczas kontroli były dostosowane do miejsca, w którym dokonano pomiaru. W odpowiedzi z dnia 19 listopada 2010 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego oświadczył, że wagi były prawidłowo ustawione w dołkach wagowych, które zostały oczyszczone przed wstawieniem wag oraz poprawnie dokonano wszystkich wymaganych procedur podczas ważenia pojazdu, czego dowodem jest notatka służbowa kontrolującego inspektora. Ponadto organ I instancji stwierdził, że przedstawione przez skarżącego zdjęcia przyrządów pomiarowych nie dokumentują czynności ważenia kontrolowanego pojazdu, bowiem podczas ww. czynności nie były wykonywane żadne zdjęcia.

Do pisma organu dołączona została notatka służbowa dotycząca kontroli drogowej z dnia [...] maja 2010 r. oraz dokumentacja fotograficzna obrazująca prawidłowe wypoziomowanie miejsca ważenia.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowanie przez skarżącego wyników ważenia pojazdu jest bezzasadne, ponieważ nie przedstawił on ani w toku postępowania, ani w odwołaniu, dowodów czy okoliczności mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ kontrolny.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł W. A.. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75 § 1 kpa poprzez zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszenie art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie przez organ dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w taki sposób, iż podważono zaufanie obywatela do organów Państwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ, odmawiając mocy dowodowej, przedstawionym przez niego zdjęciom, pozbawił go możliwości obrony i dochodzenia swoich praw. Zdaniem skarżącego, organ, mając wątpliwości co do wiarygodności przedstawionych zdjęć, winien był przesłuchać stronę oraz naocznych świadków kontroli na okoliczność fotografowania kontroli przez niego. Skarżący zakwestionował również sposób weryfikacji przez organ odwoławczy samego procesu ważenia. Powołując się na orzecznictwo WSA w Warszawie, ww. podniósł, że organ nie ustalił, czy proces ważenia odbył się zgodnie z instrukcją użytkowania wagi, a ograniczył się jedynie do przyjęcia w sposób bezkrytyczny oświadczenia organu I instancji, że proces ważenia odbył się w sposób prawidłowy. Zdaniem skarżącego, stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zdaniu: "...odpowiedzialność przewoźnika za popełnione naruszenia w zakresie dopuszczalnych norm jest nie do uniknięcia w obecnym systemie prawnym, a także jest nie do podważenia ze względów czysto racjonalnych" godzi w zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji państwowej i Państwa i wyłącza jakąkolwiek możliwość podważania ustaleń organu, nawet w sytuacji gdy odmienne stanowisko poparte jest określonymi dowodami

W konkluzji tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji podnieść należy, że definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 4 pkt. 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. nr 19 poz. 115 ze zm.) stanowi, iż pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.( art. 13 ust. 1 pkt 2 ) Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści art. 64 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 108, poz. 908 ze zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zgodnie z art. 40 c ust. 1 cyt. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej ustalonej, zgodnie z art. 13 g ust.1 i 2 ustawy, w załączniku nr 2. Załącznik ten odnosi kary pieniężne do trzech kategorii dróg, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t, do 10,0 t oraz do 11,5 t i przyporządkowuje wysokość kar w kategorii danej drogi dla danego rodzaju osi, jednoznacznie określając dopuszczalne wartości nacisku danych osi na danej drodze, niepowodujące nałożenia kary. Załącznik stanowi integralną część ustawy o drogach publicznych i wraz z nią jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, które użytkownicy dróg, w szczególności wykonujący działalność transportową, obowiązani są znać i stosować.

W myśl art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 roku w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach (Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i 1861). Drogi miejskie znajdują się poza ciągiem dróg wymienionych w tych rozporządzeniach. W realiach niniejszej sprawy zastosowanie ma więc przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W myśl zapisów lp. 6 pkt 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych w przypadku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m (tak jak w rozpatrywanej sprawie) dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t, co oznacza, że stwierdzona w kontrolowanym pojeździe suma nacisków osi wynosząca 17,15 tony, stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi pojazdu silnikowego na tej kategorii drogi o 2,65 tony. Przy czym stosownie do ww. przepisu konsekwencją stwierdzonego naruszenia jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1740 zł.

Zdaniem Sądu za nietrafne uznać należy zarzuty skargi podważające ustalony przez organy stan faktyczny sprawy.

Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego fotografii obrazujących jego zdaniem proces kontroli – Sąd, celowo nie odnosząc się do kwestii, czy istotnie dokumentują one kontrolę – stwierdza, że w żaden sposób nie podważają one prawidłowości przeprowadzonych czynności kontrolnych utrwalonych w formie protokołu. Protokół z ważenia zawiera informację, iż na drodze obowiązywał nacisk do 8 t. Czynności kontrolne były przeprowadzone zgodnie z prawem tj. pomiarów dokonano za pomocą wagi przenośnej posiadającej stosowną legalizację Urzędu Miar, przed rozpoczęciem czynności kontrolnych kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji, został zapoznany z instrukcją ważenia a odczytu wskazań dokonano w jego obecności, miejsce w którym dokonano kontroli legitymuje się odpowiednim dokumentem z pomiaru pochylenia terenu. Ponadto na wniosek skarżącego będącego jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu przeprowadzono ponowny pomiar masy i nacisków osi, który mieścił się w granicach błędu określonego w protokole kontroli.

Sąd nie może się również zgodzić z kolejnym zarzutem kwestionującym prawidłowość weryfikacji przez organ odwoławczy procesu ważenia kontrolowanego pojazdu. Jak powyżej wykazano z akt administracyjnych sprawy wynika, że ciąg następujących po sobie, a wyżej opisanych czynności, potwierdzonych świadectwami legalizacji i protokołem nachylenia terenu oznacza, że kontrolerzy ważąc kontrolowany pojazd nie dopuścili się uchybień, które mogłyby zakwestionować jego wynik.

Zważywszy, że sama czynność ważenia nie może podlegać odtworzeniu stwierdzić należy, że dokonana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego weryfikacja czynności organu pierwszej instancji dokonana została w sposób prawidłowy.

W postępowaniu przed organem II instancji dodatkowo została przedstawiona notatka służbowa dotycząca kontroli drogowej z dnia [...] maja 2010 r., a także dokumentacja fotograficzna miejsca wykonywania pomiarów, która koreluje z protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego o nierespektowaniu przez organy zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, skoro jak podniósł skarżący, organ z góry zakłada prawdziwość jedynie własnych ustaleń, których konsekwencją jest konieczność wymierzenia kary administracyjnej – Sąd pragnie zauważyć, że zaprezentowane powyżej przez skarżącego stanowisko organu koreluje z charakterem decyzji związanych z przekroczeniem przepisów wskazanych wyżej ustaw i w tym znaczeniu, w ocenie Sądu zostało ono przez organ wyrażone. Zważyć bowiem należy, że wydane na podstawie powołanych powyżej przepisów decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne mają charakter szczególny. Są to mianowicie decyzje wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych "luzów" interpretacyjnych. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie określone powołanymi wyżej przepisami, bez wnikania jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. W postępowaniu administracyjnym w tego rodzaju sprawach istotne jest bowiem przede wszystkim stwierdzenie faktu popełnienia naruszenia i stwierdzenie odpowiedzialności za ten czyn – przy założonej odpowiedzialności przedsiębiorcy, niezależnie od jego winy, możliwości przyczynienia się do jej powstania, czy ewentualnych żądań miarkowania wysokości kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność bądź prowadzących do jej ograniczenia. Organ inspekcji drogowej działa w takiej sytuacji w warunkach uznania związanego – stwierdzenie określonego ustawą naruszenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek odpowiedzialności zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary.

Z powyższego powodu, Sąd nie może zgodzić się z zarzutem skarżącego o naruszeniu przez organ art. 8 Kpa.

Reasumując stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego a także przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, której wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.