Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 87/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2a, pkt 23 i pkt 24, art. 4 ust. 1 i ust. 2. art. 5 ust. 1 i ust. 4-4c
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 149 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 250 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 2 w zw. z par. 21 ust. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1715
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

SENTENCJA

Dnia 27 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie prawa do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...], 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S., prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy al. [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. A. P.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego.

Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] nr: [...] oraz orzekł o przyznaniu prawa do:

1. zasiłku rodzinnego na dziecko M. M., w wysokości 124,00 zł na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.;

2. zasiłku rodzinnego na dziecko M. M., w wysokości 124,00 zł na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.;

oraz o odmowie prawa do:

3. zasiłku rodzinnego na dziecko M.M. ;

4. zasiłku rodzinnego na dziecko M.M. ;

5. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko M.M. ;

- w okresie od 1 stycznia 2018 r.

Jednocześnie organ ten stwierdził, że świadczenia za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. zostały wypłacone na podstawie ww. decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył A.M. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazał, że podstawą ponownego przeliczenia dochodu rodziny było złożone w dniu 27 sierpnia 2018 r. oświadczenie o wysokości osiągniętego przez jego żonę A.D.-M. dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Oświadczenie było składane w obecności pracownika Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. i zgodnie z informacją przez niego przekazaną. Jednocześnie skarżący podkreślił, że wobec nieprecyzyjnej informacji uzyskanej od tego pracownika wskazany w oświadczeniu dochód nie stanowi jednak dochodu netto, jaki został osiągnięty przez jego żonę za miesiąc grudzień a wielkością dochodu osiągniętą z prowadzenia działalności na koniec grudnia 2017 r. Dochód netto osiągnięty z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za grudzień 2017 r. wyniósł: 300,00 - 325,56 - 190,62 - 255,99 = - 472,17 zł. Zaś dochód netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2017 liczony jako: przychód - koszty - składki na ubezpieczenie społeczne - składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł: 3 650,00 - 332,44 - 360,68 - 511,98 = 2444,90 zł. Uwzględniając powyższe, w ocenie skarżącego, miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł: 1787,31 zł (800 zł + 1459,48 zł - 472,17 zł), zaś miesięczny dochód na osobę wynosi 446,83 zł, co oznacza, że nie został przekroczony próg dochodowy, tj. kwota 674,00 zł. Z tych względów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odwołując się uprzednio do treści art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1629), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", wskazało, że w dniu 25 października 2017 r. A. M. złożył w organie I instancji wniosek wraz z dokumentami o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem na dzieci: M.M. i M. M. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] przyznano stronie prawo do wnioskowanych świadczeń, uznając, iż zostały spełnione kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Następnie w dniu 27 sierpnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie A.M. z dnia 27 sierpnia 2018 r., informujące, iż dochód jego żony A.D.-.M. z tytułu prowadzonej od dnia 2 listopada 2017 r. działalności gospodarczej za miesiąc grudzień 2017 r. wyniósł 3317,56 zł.

Powyższa okoliczność stanowiła podstawę do ponownego przeliczenia dochodu rodziny. Organ odwoławczy dodał przy tym, że z uwagi na fakt, iż okoliczność ta nie była znana Prezydentowi Miasta Ł. w dniu wydawania decyzji z dnia [...] postanowieniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] wznowiono postępowanie administracyjne w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Odwołując się następnie do treści art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", Kolegium wskazało, iż stosownie do treści art. 5 ust.1 powołanej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art.4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł.

Następnie organ odwoławczy, odwołując się uprzednio do treści art. 3 pkt 1 u.ś.r., zawierającego definicję legalną dochodu, art. 3 pkt 2 i 2a, art. 8, art. 3 pkt 23 i pkt 24 oraz art. 5 ust. 4 u.ś.r., stwierdził, że utrata przez A.M. zatrudnienia w firmie A i utrata przez A.D.-M. zatrudnienia w Centrum Badań B stanowią podstawę do zastosowania instytucji dochodu utraconego za 2016 rok.

W dalszej kolejności Kolegium, opierając się na regulacji art. 5 ust. 4b u.ś.r., wskazało, że podjęcie przez A.M. zatrudnienia od dnia 8 czerwca 2017 r. w Spółdzielni C i od dnia 1 listopada 2017r. w firmie A Sp. z o.o. oraz rozpoczęcie przez A.D.-M. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 2 listopada 2017 r. dają podstawy do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego, zgodnie z powyższym przepisem.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, w wyniku ponownego przeliczenia dochodu, dochód na osobę w rodzinie A.M. wynosi: dochód osiągnięty w 2016 r. przez rodzinę A.M. w wysokości: 40674,70 zł (w tym dochód A.M. z zatrudnienia w wysokości 16067,75 zł, dochód A.D.-.M. z tytułu zatrudnienia w wysokości 24440,69 zł, dochód z tytułu ulgi na dzieci PIT/UZ w wysokości 166,26 zł). Natomiast dochód utracony przez A.M. za 2016 rok wyniósł 16067,75 zł oraz dochód utracony przez A.D.-M. za 2016 rok wyniósł 24440,69 zł. Z kolei dochód uzyskany przez A.M. w 2017 r. wyniósł 2259,48 zł (wynagrodzenie netto za miesiąc lipiec 2017 r. w wysokości 800,00 zł oraz wynagrodzenie netto za miesiąc grudzień 2017 r. w wysokości 1459,48 zł). Zatem miesięczny dochód rodziny po uwzględnieniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. wyniósł 813,90 zł. Liczba osób w rodzinie wynosi 4. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. wyniósł 203,47 zł i nie przekraczał progu dochodowego 674 zł.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że dochód uzyskany przez A.D.-M. w 2017 r. wyniósł 2956,88 zł (dochód netto za miesiąc grudzień 2017 r. z tytułu rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej zgodnie z wydrukiem z prowadzonej ewidencji księgowej 3317,56 zł - 360,68 zł). Zatem miesięczny dochód rodziny po uwzględnieniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł 5230,24 zł. Biorąc pod uwagę liczbę osób w rodzinie, tj. 4 osoby, miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę od miesiąca stycznia 2018 r. wyniósł 1307,56 zł i przekraczał próg dochodowy - 674,00 zł.

W dalszych motywach decyzji Kolegium, powołując się na art. 5 ust. 3 – 3b u.ś.r. stwierdziło, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego miesięczny dochód rodziny wynosi obecnie 5230,24 zł. Natomiast kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych wynosi obecnie 674,00 zł na osobę w rodzinie. Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że łączny dochód w rodzinie skarżącego nie może przekroczyć kwoty 2696,00 zł (co stanowi kwota 674,00 zł pomnożona przez 4 osoby). Zdaniem Kolegium, przekroczenie kryterium dochodowego przez rodzinę A.M. nastąpiło o kwotę 2534,24 zł (co stanowi kwota 5230,24 zł po odjęciu kwoty 2696,00 zł). W ocenie organu II instancji kwota świadczeń rodzinnych, o które ubiegał się skarżący, jest niższa od kwoty, o którą został przekroczony dochód, zatem nie została spełniona przesłanka art. 5 ust.3a u.ś.r. Mając na względzie powyższe ustalenia, Kolegium odwołując się do treści art. 24 ust. 7 u.ś.r. stwierdziło, że zasiłki rodzinne wraz z dodatkiem na dzieci: M.M. i M.M. nie przysługują A. M. od dnia 1 stycznia 2018 r.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wniósł A.M. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i w zw. z art.78 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę dokumentów i nieprawidłowe dokonanie wyliczeń stanowiących podstawę wydania zaskarżonych decyzji, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.

Zdaniem skarżącego, w następstwie dokonania błędnych wyliczeń przez organ administracji publicznej błędnie ustalono przekroczenie progu dochodowego wskazanego w art. 5 ust. 3 u.ś.r. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji, iż Prezydent Miasta Ł. dokonał błędnego wyliczenia w zakresie dochodu uzyskanego przez małżonkę skarżącego z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Kwota przypisanego dochodu za miesiąc grudzień określona przez organ wyniosła 2956,88zł, w rzeczywistości stanowi dochód z tytułu prowadzonej działalności za okres od 2 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Skarżący wskazał przy tym, że właściwa kwota uzyskanego dochodu z tytułu rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej za grudzień 2017 r. stanowi stratę w wysokości 25,56 zł. Zdaniem skarżącego, dochód netto osiągnięty z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za grudzień 2017 r. wyniósł: 300,00 - 325,56 - 190,62 - 255,99 =

-472,17. Dodatkowo skarżący podkreślił, iż przypisana przez organ kwota nie stanowi również dochodu netto osiągniętego w 2017 z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Łączny dochód netto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2017 liczony jako: przychód - koszty - składki na ubezpieczenie społeczne - składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł: 3 650,00 - 332,44 - 360,68 - 511,98 = 2444,90 zł.

Zdaniem skarżącego, uwzględniając powyższe, miesięczny dochód rodziny po zastosowaniu instytucji dochodu utraconego i uzyskanego wyniósł: 1787,31 zł (800 zł + 1459,48 zł - 472,17 zł), zaś miesięczny dochód na osobę wynosi 446,83 zł, co oznacza, że nie został przekroczony próg dochodowy, tj. kwota 674,00 zł.

W ocenie skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji w ogóle nie odniosło się do jego odwołania złożonego w dniu 29 października 2017 r. w zakresie wysokości osiągniętego przez jego żonę dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zarówno w miesiącu grudniu 2017 r., jak również z tytułu łącznego dochodu osiągniętego w całym 2017 r. z ww. tytułu. Dodatkowo skarżący podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., jak i Prezydent Miasta Ł., dokonali oczywiście błędnej oceny materiału dowodowego, co sugeruje, że ta ocena została dokonana w sposób bardzo pobieżny, co doprowadziło najwyraźniej Kolegium do wniosku, iż wysokość dochodu osiągniętego przez żonę skarżącego była większa niż miało to miejsce w rzeczywistości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując w zakreślonych wyżej granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim jednak dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest wskazanie, że wznowienie postępowania administracyjnego stanowi obok postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania z urzędu w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w I instancji, bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, które może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).

W kontrolowanej przez Sąd sprawie organ I instancji w postanowieniu z dnia 5 września 2018 r. jako podstawę wznowienia postępowania przyjął art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu organ przyjął, że w dniu 27 sierpnia 2018 r. do Centrum Świadczeń Socjalnych wpłynęło oświadczenie skarżącego z dnia 27 sierpnia 2018 r. informujące, że dochód jego żony z tytułu prowadzonej od dnia 2 listopada 2017 r. działalności gospdoarczej za miesiac grudzień 2017 r. wyniósł 3317,56 zł. Okoliczności te, jak stwierdził organ, istniały w chwili wydawania decyzji, a nie były mu znane w dniu jej wydawania. Powyższe stanowisko podzieliło następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , dając temu wyraz w zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy wskazaną powyżej decyzję organu I instancji.

W ocenie Sądu powyższe stanowisko organów w kwestii zakwalifikowania wskazanych okoliczności jako okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania i uchylenie pozytywnej dla skarżącej decyzji z dnia [...]. w drodze decyzji z dnia [...] utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją organu odwoławczego, z powodu ujawnienia nowej okoliczności - nowego nieznanego organowi dochodu związanego z rozpoczęciem działalności gospodarczej żony skarżącego (od 2 listopada 2017 r.) nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić bowiem należy, że w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "nowe okoliczności faktyczne", a także "nowe dowody", mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, o ile są istotne dla sprawy, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 766/17, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oznacza to tym samym, że warunek znaczenia "nowych okoliczności" lub "nowych dowodów", należy rozważać na gruncie przepisów materialnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Tymi zaś w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. DZ. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.ś.r.", które uzależniają przyznanie zasiłku rodzinnego od spełnienia przesłanki w postaci kryterium dochodowego, tj. jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł (art. 5 ust. 1 u.ś.r.).

Kwestia ustalenia dochodu rodziny ma zatem pierwszorzędne znaczenie dla przyznania omawianego świadczenia. W świetle zaś art. 5 u.ś.r. dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu zdefiniowanych w art. 3 pkt 23 i 24. Jednocześnie z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 3 pkt 2a u.ś.r.) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do wnioskowanego świadczenia, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c u.ś.r.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z kolei w myśl art. 5 ust. 4a u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Stosownie zaś do 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Z akt sprawy wynika, że rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalano prawo do świadczeń w przedmiotowej sprawie był rok 2016. Jednakże utrata przez skarżącego zatrudnienia w firmie A i utrata przez jego żonę zatrudnienia w Centrum Badań B stanowiły podstawę do zastosowania intytucji dochodu utraconego za 2016 r. Następnie organy obu instancji uznały, że podjęcie przez A.M. zatrudnienia od 8 czerwca 2017 r. w Spółdzielni C oraz od 1 listopada 2017 r. w firmie A Sp. z o.o. oraz rozpoczęcie przez jego żonę A.D.-M. prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 2 listopada 2017 r. dają podstawy do zastosowania instytucji dochodu uzyskanego zgodnie z art. 5 ust. 4b u.ś.r. W następstwie zaś wskazanego przez organy oświadczenia skarżącego z dnia 27 sierpnia 2018 r. dotyczącego osiągniętego przez jego żonę dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (od dnia 2 listopada 2017 r.) doszło do ponownego przeliczenia dochodu, w wyniku którego zapadły kwestionowane rozstrzygnięcia, u podstaw których legło twierdzenie, iż z uwagi na wskazany dochód żony skarżącego doszło do przekroczenia kryterium dochodowego, tj. kwoty 674 zł.

Mając na względzie wskazane powyżej regulacje u.ś.r., w tym zwłaszcza art. 5 ust. 4b u.ś.r., Sąd nie podzielił zapatrywań organów obu instancji jakoby wskazany przez skarżącego w drodze oświadczenia z 27 sierpnia 2018 r. dochód jego żony z tytułu podjętej dziłalności gospodarczej przesądzał o braku podstaw do przyznania przedmiotowych świadczeń od 1 stycznia 2018 r. i konsekwencji uzasadniał prezentowane przez organy stanowisko wskazujące, iż w sprawie wystąpiły nowe istotne dla sprawy okoliczności, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkujące uchyleniem decyzji z dnia 30 listopada 2017 r. i orzeczeniem o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci skarżącego na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. i odmową prawa do tego świadczenia w okresie od 1 stycznia 2018 r.

Przyjęcie takiego stanowiska w ocenie Sądu wynika z niewłaściwej wykładni art. 5 ust. 4b u.ś.r. Przy jego interpretacji organy orzekające pominęły niewątpliwie końcowe sformułowanie w nim zawarte, a mianowicie wskazanie, że dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, "na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych". Oznacza to, że dochód uzyskany w grudniu – jako istotna dla sprawy nowa okoliczność - mógłby rzutować na sytuację dochodową rodziny, gdyby był uzyskiwany w dalszym ciągu od stycznia 2018 r. do końca okresu, na jaki ustalone było prawo do przedmiotowych świadczeń (czyli do 31.10.2018 r.), a występowania takich okoliczności w sprawie organy nie ustaliły, tj. nie ustaliły, czy żona skarżącego prowadzi nadal działalność gospodarczą i osiąga ów dochód (wszak nie jest to jednoznaczne), co powoduje, że w sposób arbitralny pozbawiły stronę uprawnień do przedmiotowych świadczeń za okres od dnia 1 stycznia 2018 r., przyznanego pierwotnie na okres od dnia 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.

Nie sposób przy tym nie dostrzec, że Kolegium nie odniosło się również do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, w tym zwłaszcza dotyczących sposobu liczenia owego dochodu i zakwestionowania oświadczenia z dnia 27 sierpnia 2018 r. (złożonego przed organem I instancji) o wysokości "dochodu netto" A.D.-.M. za miesiąc grudzień - 3 317,56 zł.

Dodatkowo zwrócenia uwagi w tym względzie wymagały także dokumenty przedstawione przez skarżącego przy odwołaniu, z których wynika, że dochód A.D.-.M. z tytułu rozpoczęcia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za miesiąc listopad 2017 r. wyniósł 3 343,12 zł (po odliczeniu kosztów), natomiast za miesiąc grudzień 2017 r. wyniósł 3317, 56 zł (po odliczeniu kosztów), co daje kwotę 6 660,68 zł. Nadto, jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Łd 31/19, żonie skarżącego przysługiwało, mocą decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 września 2016 r., prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 2 października 2016 r. do 30 marca 2017 r., co także nie pozostaje bez wpływu na prawidłowość wskazanych w decyzji obliczeń dochodu rodziny. Wskazane okoliczności nie zostały jednak wyjaśnione przez Kolegium, co powoduje, że w sprawie zapadły przedwcześnie decyzje, stanowiące obecnie przedmiot kontroli Sądu.

W tej sytuacji uznać należało, że w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji bez większej refleksji w kwestii prawidłowej interpretacji art. art. 5 ust. 4b u.ś.r. przyjęły, że skoro żona skarżącego uzyskała dochód z tytułu podjęcia działalności gospodarczej, to automatycznie wystąpiła w sprawie nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia 30 listopada 2017r. wraz z orzeczeniem o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. i odmową prawa do tego świadczenia w okresie od 1 stycznia 2018 r.

Na kanwie powyższych rozważań należało zatem przyjąć, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 5 ust. 4b u.ś.r. oraz z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art.80 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 2 k.p.a. i konsekwencji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., które niewątpliwie miały istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracyjny zastosuje się do powyższej oceny prawnej, przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające w kontekście wystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i podejmie rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa znajdującym w niej zastosowanie, rozważając przy tym zwłaszcza kwestię zasadności weryfikacji decyzji z dnia [...] w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z regulacją art. 107 § 3 k.p.a., stosownie do uregulowań zawartych w art. 153 p.p.s.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2017 r., poz. 1798).

IB