Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 153/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. K. kwotę [...](czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Wójt Gminy L. odmówił D. K. (skarżącej) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na D. K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia z dnia [...] listopada 2018 r. skarżąca dołączyła orzeczenia o niepełnosprawności ojca - D. K., z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. na wniosek złożony w dniu [...] lipca 2018 r. Przytoczywszy treść art. 17 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 – dalej "u.ś.r.") organ wskazał, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2018 r., istnienie niepełnosprawności datuje się od tej daty, istnieje od ukończenia przez D. K. 47 roku życia i z orzeczenia nie wynika, by powstała przed 18 czy 25 rokiem życia. W związku z tym, w ocenie organu, nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca, przytoczywszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1614/16, wskazała, że w stosunku do osób, których niepełnosprawność powstała później niż wynika to z art. 17 ust. 1b u.ś.r., przepis ten traci przymiot konstytucyjności i należy pominąć kryterium w nim zawarte. Podkreśliła ciężką sytuację zdrowotną ojca, skutkującą koniecznością sprawowania nad nim całodobowej opieki.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ przywołał treść art. 17 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Wskazał, że żona niepełnosprawnego w stopniu znacznym pracuje zawodowo i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w związku z tym w sprawie zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r. Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe mimo wskazania błędnej przesłanki skutkującej odmową przyznania przedmiotowego świadczenia.

W skardze na powyższą decyzję D. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła jej naruszenie:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie mimo stwierdzonej wyrokiem TK niekonstytucyjności tego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki,

- art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię – pominięcie celów ustawodawcy i przyjęcie, że przepis ten, sformułowany w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, może być pominięty przez organy w procesie stosowania prawa, mimo że TK nie oceniał jego zgodności z Konstytucją RP,

- art. 6, 7, 8, 9, 77 i 80 poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności niedokonanie ustaleń faktycznych dotyczących możliwości sparowania opieki nad D. K. przez jego żonę.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że wykładnia celowościowa i systemowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. prowadzi do wniosków przeciwnych, niż literalna, i nie można akceptować takiej wykładni tego przepisu, która doprowadza do umożliwienia uzyskania przedmiotowego świadczenia jedynie znacznie niepełnosprawnemu małżonkowi osoby, na którą to świadczenie jest przyznawane, a więc osobie faktycznie nie mogącej sprawować opieki nad małżonkiem ze względu na swoją niepełnosprawność. Skarżąca zarzuciła nadto, że organy nie ustaliły, czy żona niepełnosprawnego jest w stanie sprawować opiekę nad mężem, a ustalenia te są konieczne, gdyż w przypadku braku możliwości sprawowania opieki nad D. K. przez jego żonę istniałaby możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Wskazała, że jej matka – żona D. K., nie jest w stanie sprawować opieki nad swoim mężem, albowiem od wielu lat cierpi na schorzenie kręgosłupa uniemożliwiające jej dźwiganie ciężkich przedmiotów, a nadto cierpi na szereg innych chorób i jej stan zdrowia ulega ciągłemu pogorszeniu. Z powyższych okoliczności to skarżąca zmuszona była zrezygnować z pracy zarobkowej na rzecz opieki nad niepełnosprawnym ojcem, a więc spełnione są warunki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Świadczenie pielęgnacyjne, o którego przyznanie zwróciła się skarżąca, uregulowane zostało w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

W art. 17 ust. 5 ustawodawca wymienił przesłanki negatywne otrzymania tego świadczenia - zachodzące zarówno po stronie osoby sprawującej opiekę, jak i osoby wymagającej opieki. M.in. w pkt 2 lit. a tego przepisu wskazał, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej przez Sąd sprawie bezsporne jest, że D. K., nad którym sprawowana jest opieka, jest żonaty, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do skargi dołączone zostało orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] sierpnia 2018 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności D. K.. Jednocześnie niekwestionowany jest fakt sprawowania opieki nad ojcem przez skarżącą D. K..

Organ pierwszej instancji odmówił stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem ze względu na niespełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż niepełnosprawność ojca skarżącej istnieje od [...] maja 2018 r. i od tego samego dnia datuje się jej znaczny stopień. Organ przyjął, że niepełnosprawność istnieje od ukończenia przez D. K. 47 roku życia. Kolegium podzieliło pogląd strony, że nie można różnicować prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od momentu powstania niepełnosprawności, gdyż nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do tego świadczenia na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie podzieliło jednak pogląd organu pierwszej instancji, że świadczenie przyznane być nie może, ale z innego powodu - ze względu na wystąpienie w sprawie przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że pozostawanie przez D. K. w związku małżeńskim z E. K., która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, uniemożliwia uzyskanie przez skarżącą prawa do wnioskowanego świadczenia pomimo sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem i ciążenia na skarżącej obowiązku alimentacyjnego.

Sąd stwierdza, że ma rację Kolegium uznając, iż brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o niekonstytucyjny przepis, co skutkuje obowiązkiem pominięcia art. 17 ust. 1b u.ś.r. i brakiem możliwości odmowy na tej podstawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Oceniając natomiast, w ramach badania legalności, podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. przyjętą w zaskarżonej decyzji, rzeczą Sądu w pierwszej kolejności jest ustalenie czy wykładnia ww. przepisu została zastosowana przez organ odwoławczy prawidłowo. Zagadnienie to wymaga przypomnienia istoty świadczenia pielęgnacyjnego i genezy przepisów je statuujących.

Świadczenie to stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia, pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych.

W pierwotnym brzmieniu art. 17 ust. 1 ustawy przewidywał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem - jego rodzicom albo opiekunowi faktycznemu. Odczytywany razem z nim art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy (dodany z dniem 1 września 2005 r.) wskazywał jednocześnie, że jeżeli dziecko, wymagające opieki pozostaje w związku małżeńskim, to świadczenie pielęgnacyjne należne wyłącznie matce lub ojcu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, nie przysługuje. W takiej sytuacji bowiem tworzy się nowa rodzina i obowiązek opieki, pomocy i wsparcia przechodzi z rodziców na współmałżonka.

Rozumienie wskazanych regulacji przestało być jednak tak oczywiste po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2008 r., P 27/07, OTK-A 2008/6/107, uznającego, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że w art. 17 ust. 1 mamy do czynienia z pominięciem legislacyjnym, zawężającym - w sposób niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji - krąg osób uprawnionych do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. Nawiązując do obowiązku alimentacyjnego Trybunał uznał, że skoro członek rodziny wywiązuje się ze swoich obowiązków - moralnych i prawnych - wobec ciężko chorego krewnego, co wymaga rezygnacji z zarobkowania, to osoba ta winna w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. W ocenie Trybunału wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, godząc również w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną oraz pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 18 i art. 71 Konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny zwrócił również uwagę, że wprawdzie orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy wyłącznie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże do organów stosujących przepisy tej ustawy należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności tego przepisu w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (tu Trybunał wskazał w szczególności na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Trybunał Konstytucyjny dał tym samym bezpośrednią wskazówkę, że to organ, orzekając w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na opiekę nad współmałżonkiem, musi ocenić skutek stwierdzenia niekonstytucyjności art. 17 ust. 1 cyt. ustawy w dawnym brzmieniu (por. też wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 115/10, LEX Nr 594927).

Na skutek tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca znowelizował art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozszerzając krąg osób uprawnionych do świadczenia na "osoby, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny", a w dalszej kolejności dodał do tej ustawy art. 17 ust. 1a, który stanowi, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.

W ten sposób poszerzony został krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże w dalszym ciągu nie dokonano zmiany art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, który eliminował możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w każdej sytuacji, gdy podlegający opiece pozostawał w związku małżeńskim; z uwagi na to Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt S 1/10, OTK-A 2010/5/54, przedstawił Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej uwagi dotyczące niezbędności działań ustawodawczych, zmierzających do zapewnienia spójności zasadom przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku podjęcia tych działań w dniu 19 sierpnia 2011 r. uchwalona została zmiana art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy poprzez dodanie w ww. przepisie wyrazów: "chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Zmiana ta zawarta została w art. 1 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212) i weszła w życie w dniu 14 października 2011 r., obowiązując nadal.

Biorąc pod uwagę dotychczas wyrażane w orzecznictwie poglądy oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że dokonana zmiana nie urzeczywistnia w pełni norm, zasad i wartości konstytucyjnych.

Nie można zatem zaakceptować zaprezentowanej przez Kolegium wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy w powiązaniu z art. 17 ust. 1 ustawy, która w ocenie Sądu nie tylko jest rażąco niesłuszna, krzywdząca i niesprawiedliwa, ale prowadzi do irracjonalnych skutków. W wyniku przyjętej wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu, który faktycznej opieki nie może sprawować z uwagi na swoją własną niepełnosprawność (zwrócił na to uwagę również WSA w Rzeszowie m.in. w wyrokach o sygnaturach akt: II SA/Rz 283/12, II SA/Rz 387/12, II SA/Rz 208/13, II SA/Rz 247/12 - dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takiej wykładni nie sposób więc zaakceptować mając na względzie założenie idealizacyjne racjonalności prawodawcy.

Powyższe wskazuje, że konieczne jest odwołanie się do wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu. Uwzględnia ona konstytucyjne zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i ochrony rodziny (art. 18), a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71) oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji (art. 69), a także zasadniczy cel świadczenia pielęgnacyjnego jakim jest rekompensata ze strony państwa faktu niemożności wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnymi członkami rodziny i tym samym wyręczenie państwa z obowiązku opieki nad swoim obywatelem.

Sąd kieruje się przy tym wyrażoną w art. 178 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP zasadą podległości sędziów Konstytucji RP, rozumianą w ten sposób, że interpretując przepisy ustaw sędziowie zobowiązani są wziąć pod uwagę nie tylko ich literalną treść, ale także przepisy Konstytucji RP, a w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu, należy wybrać taką wykładnię, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2000 r. sygn. akt I KZP 14/00, Wokanda 2000/9/16 oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2001 r. sygn. akt T 33/01, OTK - B 2002/1/47).

Przyjęcie wskazanych wyżej metod wykładni prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem zależy od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę jest zdolna sprawować jego współmałżonka – E. K., a nie wyłącznie od ustalenia, że ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim.

Zastosowana przez Sąd wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest powszechnie prezentowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym jak w niniejszej sprawie. Przekonywującą argumentację przedstawił w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1200/14 (LEX Nr 1989819), stwierdzając co następuje: "Negatywna przesłanka w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., rozumiana w sposób bezwzględny, wywołuje daleko idące negatywne konsekwencje dla rodziny i małżeństwa. Otóż, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków powoduje, że nie są oni w stanie być dla siebie wzajemnie wsparciem, pozostali członkowie rodziny, którzy chcą - a jednocześnie mają również obowiązek - sprawować nad nimi opiekę, nie mogą uzyskać świadczenia, które uzyskaliby, gdyby taki związek małżeński nie istniał. Tak rozumiany przepis oznacza pewnego rodzaju sankcję dla osób pozostających w związku małżeńskim i w konsekwencji taka wykładnia nie może się ostać w świetle art. 18 Konstytucji RP. Zatem osoby pozostające w związku małżeńskim, których małżonkowie z uwagi na wiek lub stan zdrowia nie są w stanie sprawować nad nimi opieki, powinny być traktowane jednakowo, jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Obydwie bowiem kategorie osób w jednakowym stopniu wymagać będą opieki osób trzecich".

Z wyjaśnionych wyżej powodów Sąd uznał przyjętą przez organ odwoławczy interpretację art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. za nieprawidłową, ze skutkiem stwierdzenia naruszenia tego przepisu, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wadliwie interpretując przepis organ nie dokonał również żadnych ustaleń faktycznych na okoliczność możliwości sprawowania opieki nad D. K. przez jego żonę. Ustalenia te są konieczne, gdyż jedynie w przypadku braku możliwości sprawowania opieki przez żonę istniałaby możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego córce. Z akt sprawy z jednej strony wynika, że żona nie jest osobą niepełnosprawną i pracuje; z drugiej jednak strony w skardze podnoszono długotrwałe problemy ww. z kręgosłupem, problemy neurologiczne, psychiatryczne, ortopedyczne, przebytą chorobę nowotworową. Dlatego konieczne jest stwierdzenie czy stan zdrowia żony umożliwia sprawowanie opieki nad bardzo istotnie ograniczonym w codziennym funkcjonowaniu mężem. Brak kluczowych ustaleń faktycznych w tym zakresie w toku całego postępowania administracyjnego zakwalifikować trzeba jako naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zasad prowadzenia postępowania dowodowego, a to art. 7 ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.") i art. 80 ("organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.") ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. z 2018 r., poz. 2096) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Poszanowanie dla zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga uchylenia decyzji wydanych w obydwu instancjach. Zwłaszcza, że zasadzie tej uchybiono. Decyzja organu I instancji została bowiem oparta o inne ustalenia faktyczne i prawne, niż decyzja organu odwoławczego, co dodatkowo stanowi przesłankę wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezmą pod uwagę zaprezentowaną przez Sąd wykładnię art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przeprowadzą niezbędne czynności wyjaśniające wynikające wprost z treści niniejszego uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, w tym uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).