Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 109/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: § 1
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej 340 ( trzysta czterdzieści ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", w przedmiocie określenia B.D. kosztów postępowania egzekucyjnego w wysokości 1.095,64 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej Dyrektor IAS, organ odwoławczy, organ II instancji) wydał powyższe postanowienie w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowienia tego organu z "[.1.]" wyrokiem z dnia 7 września 2017r. sygn. akt I SA/Ol 414/17.

Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku B.D. (dalej zobowiązana, strona, skarżąca) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 sierpnia 2016r., nr "[...]", obejmującego należność pieniężną z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2013r., wynikającą z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia "[...]" 2016r.. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu 5 września 2016r. poprzez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności - Bankowi A. zawiadomienia z dnia 31 sierpnia 2016r.. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego doręczono zobowiązanej w dniu 6 września 2016r. W wyniku zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności przekazał organowi egzekucyjnemu w dniu 14 września 2016r. kwotę 19.330,87 zł, która w znacznej części pokryła egzekwowane należności, gdyż do zapłaty pozostała kwota 72,16 zł. Postanowieniem z dnia 25 października 2016r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na fakt uchylenia decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku.

Pismem z dnia 8 września 2016r. zobowiązana wniosła o wskazanie podstawy prawnej naliczenia kosztów egzekucyjnych. Podała, że orzeczeniem z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14, opublikowanym w dniu 16 sierpnia 2016r., Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP przepis art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie pismem z dnia 27 października 2016r. zobowiązana wniosła o wydanie na podstawie przepisu art. 64c § 6a pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 599 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi organ egzekucyjny pismem z dnia 29 listopada 2016r. zawiadomił zobowiązaną o wysokości naliczonych kosztów postępowania egzekucyjnego, określając je w kwocie 1.095,64 zł.

Na wniosek strony Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej organ egzekucyjny, organ I instancji) wydał ww. postanowienie z dnia "[...]". Jako podstawę prawną podał art. 64c § 7 u.p.e.a.. Organ stwierdził wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.095,64 zł, na którą składały się: opłata manipulacyjna (182,58 zł) oraz opłata za zajęcie rachunku bankowego (913,06 zł).

W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez jego zastosowanie pomimo uznania go przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny. Zdaniem strony, skoro przepis jest niekonstytucyjny, nie określa bowiem górnej granicy opłat za czynności egzekucyjne, to o jego zgodności z Konstytucją można mówić tylko w kwestii minimalnych opłat. Tym samym, w ocenie strony, jedyną opłatą, którą organy mogą stosować jest kwota 4 zł 20 gr. Ponadto, w jej opinii, opłaty, którymi została obciążona, są niewspółmierne do czynności dokonanych przez organ egzekucyjny.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z "[.1.]" utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia "[...]". Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 września 2017r. sygn. akt I SA/Ol 414/17 uchylił postanowienie z "[.1.]". Sąd wskazał, że Organ egzekucyjny zupełnie pominął argumenty, które, jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 31/14, zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przez organ przepisów.

Sąd zalecił, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić okoliczność, iż wysokość opłat egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". W uzasadnieniu Dyrektor IAS wskazał, że koszty postępowania egzekucyjnego powstają w związku z podjęciem czynności egzekucyjnych, i zgodnie z przepisem art. 64c § 1 u.p.e.a. obciążają zobowiązanego. Wyjaśnił podstawy prawne i sposób wyliczenia kosztów w niniejszej sprawie i ocenił, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14 nie jest wyeliminowanie z obowiązującego porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej. Wyrok Trybunału jest bowiem wyrokiem stwierdzającym tzw. pominięcie prawodawcze w zakwestionowanych przepisach prawa. Nie wywołuje natomiast bezpośrednich skutków derogujących. Jest on swego rodzaju "apelem" do ustawodawcy, aby ten odpowiednio dostosował normę prawną do wymogów konstytucyjnych. W uzasadnieniu wyroku w sprawie kosztów egzekucyjnych Trybunał Konstytucyjny wyraźnie określił jego skutki wskazując, że dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy i opisał na czym ma ona polegać. Oznacza to, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 nie ma waloru prawotwórczego, czyli nie uzupełnia (w miejsce ustawodawcy) niekonstytucyjnego pominięcia prawodawczego. W piśmiennictwie prawniczym takie wyroki określa się niekiedy mianem "zobowiązujących", w przeciwieństwie do wyroków "rozporządzających", które wywołują bezpośredni skutek derogacyjny - zmieniający aktualny stan prawny.

Ustawodawca do momentu wydania skarżonego rozstrzygnięcia, nie dokonał odpowiednich zmian zgodnie ze wskazówkami Trybunału Konstytucyjnego, w związku z tym organ egzekucyjny miał obowiązek określić koszty na podstawie zakwestionowanych, ale nadal obowiązujących go przepisów prawa. Z uwagi na fakt, że wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie spowodowało utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów, do czasu zmiany przepisów przez ustawodawcę, organ jest zobowiązany do ich stosowania.

Z kolei żaden obowiązujący przepis prawa nie pozwala organowi egzekucyjnemu na "miarkowanie" wysokości kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem poziomu skomplikowania podjętych czynności, czy też poniesionych nakładów pracy. Organ II instancji ocenił, że takie działanie sprowadzałoby się w istocie do swego rodzaju uznaniowości organu w orzekaniu o wysokości kosztów egzekucyjnych, co nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Powołał się na zasady legalizmu (art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego) i praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Stwierdził, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do stosowania opłat jedynie w najniższych kwotach, przewidzianych w przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., czego domaga się strona.

Ponadto Dyrektor IAS ocenił, że z wyroku Trybunału nie wynika taka wykładnia wskazanych wyżej przepisów prawa, która by zakładała, iż wysokość opłat egzekucyjnych musi zawsze odpowiadać wartości nakładu pracy organu egzekucyjnego bądź faktycznie poniesionym przez organ wydatkom. Przeciwnie, Trybunał podkreślił, że z samej istoty tych opłat wynika, iż nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego oraz, że pełnią one funkcję fiskalną służąc finansowaniu aparatu egzekucyjnego. Za zgodne z Konstytucją Trybunał uznał stosunkowe określenie wysokości opłaty. Natomiast zdaniem Trybunału ustawodawca powinien ustalić przy tym górną kwotę opłaty, w sytuacji bowiem należności o znacznej wartości brak takiej górnej granicy może powodować "całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat".

Taka sytuacja zdaniem Dyrektora IAS w przedmiotowej sprawie nie występuje. Opłatę manipulacyjną Naczelnik Urzędu Skarbowego określił w kwocie 182,58 zł (1% kwoty egzekwowanych należności), co stanowi zaledwie 4% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w IV kwartale 2016r., które zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2017r. (M. P. z 2017r., poz. 180) wyniosło 4218,92 zł. Natomiast opłatę za czynności egzekucyjne określono w kwocie 913,06 zł (5% kwoty egzekwowanych należności), co stanowi 22% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w IV kwartale 2016r. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego, tak określona wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za czynności egzekucyjne (w przedmiotowej sprawie za skuteczne zajęcie rachunku bankowego) nie stanowi wyrazu nadmiernego fiskalizmu, o którym mowa w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W przedmiotowej sprawie całkowita suma opłat egzekucyjnych nie stanowi nawet połowy kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w IV kwartale 2016r.. Organ zaznaczył również, że dokonana przez organ egzekucyjny czynność w postaci zajęcia rachunku bankowego doprowadziła bezpośrednio do wyegzekwowania niemal całości dochodzonej w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnej. Wobec powyższego organ II instancji, powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2017r. sygn. akt I SA/Gd 539/17 uznał, że zachowana została racjonalna zależność między wysokością opłat a czynnościami organu egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła zarzut naruszenia:

- art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez jego zastosowanie przy wyliczaniu wysokości kosztów egzekucyjnych pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się do wskazówek interpretacyjnych wynikających z ww. orzeczenia,

- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez całkowite zignorowanie oceny prawnej i wskazań WSA w Olsztynie wyrażonych w wyroku z dnia 7 września 2017r., sygn. akt I SA/Ol 414/17.

W uzasadnieniu strona podniosła, że organ odwoławczy pozostaje na takim samym stanowisku i przytacza takie same argumenty jak w uchylonym już postanowieniu z dnia "[.1.]", pomimo jednoznacznej oceny wyrażonej w ww. wyroku WSA w Olsztynie z dnia 7 września 2017r.. Zaskarżone postanowienie stanowi swoistą polemikę z tezami ww. wyroku WSA w Olsztynie, co stoi w jawnej sprzeczności z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Autor skargi podał, że łączna kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 1.095,64 zł została naliczona za wykonanie następujących czynności: zajęcie rachunku bankowego i poinformowanie o tym fakcie zobowiązanej, i ocenił, że nakład pracy organu egzekucyjnego w tym przypadku był znikomy. Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie poruszył natomiast kwestii nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Zdaniem strony organ egzekucyjny w sposób rażący i nieuprawniony zinterpretował wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. SK 31/4. Odwołując się do statuujących zasadę praworządności przepisów art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, strona podniosła, że jeżeli przepis prawa zostanie przez Trybunał uznany za niekonstytucyjny, a tym samym trwale wyeliminowany z systemu prawa, to nie może być stosowany przez organ.

W ocenie strony organ sugerując, że wyrok TK jest jedynie wskazówką dla ustawodawcy, w sposób rażący ograniczył kompetencje Trybunału do organu doradczego względem władzy ustawodawczej, co autor skargi ocenił jako praktykę wpisującą się w ogólną tendencję podważania wyroków sądowych.

Podniesiono w skardze, że bierna postawa ustawodawcy nie może stanowić podstawy do stosowania wadliwej normy prawnej.

Na tle powyższego autor skargi ocenił, że organ egzekucyjny nie miał prawa obciążyć zobowiązanej kosztami egzekucyjnymi w wysokości wskazanej w zaskarżonym postanowieniu, a pod rozwagę sądu pozostawił kwestię, czy skarżąca w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego w ogóle mogła zostać obciążona kosztami egzekucyjnymi w związku ze stwierdzeniem niekonstytucyjności art. 61 § 1 pkt 4 u.p.e.a..

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369) zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 września 2017r. sygn. akt I SA/Ol 414/17 uchylił postanowienie z "[.1.]". Sąd w uzasadnieniu wyroku powołał się na wyroki: Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r. sygn. akt SK 31/14, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2016r. sygn. akt II FSK 204/14, z 8 listopada 2013r., sygn. akt II FSK 2626/12; z 30 listopada 2013r., sygn. akt II FSK 745/13; z 23 września 2014r., sygn. akt II FSK 2328/14 oraz z 27 września 2016r., sygn. akt II FSK 2066/14. Podał, że organ egzekucyjny w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Nie odniósł się do zagadnienia, iż wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary. Organ egzekucyjny zupełnie pominął argumenty, które, jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 31/14, zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przez organ przepisów. Realia sprawy pozwalają na przypuszczenie, i to z dużym prawdopodobieństwem jak ocenił Sąd, że uwzględnienie tych argumentów doprowadziłoby do obciążenia strony skarżącej kosztami egzekucyjnymi w niższej wysokości.

Sąd zalecił, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić okoliczność, iż wysokość opłat egzekucyjnych nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. W niepowtarzalnych okolicznościach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy czynności jakie były podejmowane przez organ egzekucyjny sprowadzały się w istocie do wysłania kilku pism, co jest oczywiście naturalne przy zajęciu rachunku bankowego. Jest to czynność egzekucyjna, która w sposób oczywisty nie wymaga szczególnych nakładów pracy, nie jest to także czynność obarczona wysokim poziomem skomplikowania.

W rozpoznawanej sprawie Organ naruszył art. 153 p.p.s.a., gdyż zignorował ocenę prawną i wskazania WSA w Olsztynie zawarte w wyroku z dnia 7 września 2017r., sygn. akt I SA/Ol 414/17.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ wskazał, ze uzasadnieniu wyroku w sprawie kosztów egzekucyjnych Trybunał Konstytucyjny wyraźnie określił jego skutki wskazując, że dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy i opisał na czym ma ona polegać. Oznacza to, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 nie ma waloru prawotwórczego, czyli nie uzupełnia (w miejsce ustawodawcy) niekonstytucyjnego pominięcia prawodawczego.

Ustawodawca, do momentu wydania skarżonego rozstrzygnięcia, nie dokonał odpowiednich zmian zgodnie ze wskazówkami Trybunału Konstytucyjnego, w związku z tym organ egzekucyjny miał obowiązek określić koszty na podstawie zakwestionowanych, ale nadal obowiązujących go przepisów prawa. Z uwagi na fakt, że wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie spowodowało utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów, do czasu zmiany przepisów przez ustawodawcę, organ jest zobowiązany do ich stosowania.

Z kolei żaden obowiązujący przepis prawa nie pozwala organowi egzekucyjnemu na "miarkowanie" wysokości kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem poziomu skomplikowania podjętych czynności, czy też poniesionych nakładów pracy. Organ II instancji ocenił, że takie działanie sprowadzałoby się w istocie do swego rodzaju uznaniowości organu w orzekaniu o wysokości kosztów egzekucyjnych, co nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

W wyroku z dnia z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt. III SA/Wr 420/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że dopóki ustawodawca nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej oraz opłaty manipulacyjnej, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku TK z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. W razie braku interwencji ustawodawcy do czasu ponownego orzekania w sprawie zadaniem organu będzie określenie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie należy dokonać ich miarkowania z uwzględnieniem zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji.

Dla przykładu należy wskazać na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 764/17, w którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" 2017 r., w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. W tym wyroku Sąd wskazał na obowiązek miarkowania opłat, według określonej metody. Dla porównania wskazał, że opłaty sądowe maja charakter degresywny ( por. przepisy w zakresie opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2003.221.2193). Wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi:1)do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł;3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł;4)ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł.

Natomiast określona w postępowaniu egzekucyjnym stawka jest wygórowana. Została ona określona bez uwzględnienia wymogów stawianych przez TK. Powinien być wyznaczony maksymalny pułap tej opłaty. Określenie pułapu tych opłat powinno mieć charakter degresywny.

W konsekwencji Sąd uznał za uzasadniony zarzut skargi w przedmiocie naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez jego zastosowanie przy wyliczaniu wysokości kosztów egzekucyjnych, pomimo uznania jego niezgodności z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. SK 31/14, a także poprzez niezastosowanie się do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 7 września 2017r., sygn. akt I SA/Ol 414/17.

Uznając zatem złożoną skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu Organ powinien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, 205 i 209 tej ustawy (pkt II sentencji wyroku).