Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1074/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3 pkt 1 lit d, lit e
journal: Dz.U. 2020 poz 859
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącej G.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowo-Produkcyjne "A" od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z [...] r. znak [...], nakładającej karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika poprzez zgłoszenie w rejestrze danych, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d oraz lit. e ustawy z 9 marca 2017r., niezgodnych ze stanem faktycznym- utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm.) oraz przepisy ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 859) – dalej powoływana jako ustawa lub ustawa SENT.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy.

Stwierdził, że 23 lutego 2019r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów dokonywanego przez skarżącą, który obejmował [...] kg oleju słonecznikowego przypisanego do pozycji CN 1512, podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie monitorowania przewozu. Podmiotem wysyłającym była spółka z siedzibą w Czechach, a podmiotem odbierającym sp. z o.o. z siedzibą w Polsce.

W ramach kontroli stwierdzono niezgodności w zakresie daty rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju oraz planowanej daty zakończenia przewozu. W zgłoszeniu wskazano 22 luty 2019r. jako datę zarówno rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, jak i jego zakończenia, podczas gdy zgodnie z danymi przekazywanymi przez wskazany w zgłoszeniu lokalizator początek monitoringu na terytorium kraju rozpoczął się 23 lutego 2019r. o godz. 08:33, a kontrola drogowa rozpoczęła się 23 lutego 2019r. o godz. 10:25.

Sprawozdanie z badań pobranej próbki towaru potwierdziło, że przewożony towar to olej surowy słonecznikowy klasyfikowany do podpozycji 1512 11 Wspólnej Taryfy Celnej.

Strona złożyła wyjaśnienia w piśmie z 1 marca 2019r. wskazując, że data, która została błędnie wprowadzona do systemu monitorowania nie miała na celu zatajenia prawdy, a była jedynie pisarską pomyłką osoby uzupełniającej dokument SENT. Jednocześnie zwróciła się w nim z prośbą o odstąpienie od obciążenia karą finansową. Ponadto - jak stwierdziła - przewoźnik przedstawił wszystkie niezbędne dokumenty potrzebne do transportu przewożonego towaru. Prawidłowo wypełnił dokument CMR oraz poruszał się po terytorium kraju z włączonym urządzeniem umożliwiającym kontrolę lokalizacji pojazdu, co potwierdza, że błędna data w dokumencie SENT jest jedynie omyłką pisarską osoby wypełniającej dokument. Podniosła, że firma spełnia przesłanki umożliwiające organowi odstąpienie od wymierzenia kary - stosownie do postanowień art. 26 ust.3 ustawy SENT. Dodatkowo kara finansowa - jak stwierdziła - nie jest współmierna do błędu jaki został popełniony.

Na wezwanie organu strona przy piśmie z 6 lutego 2020r. przesłała dokumenty w postaci: faktury VAT za usługę transportową, potwierdzenie zapłaty za ww. fakturę, dokument CMR jako potwierdzenie wykonania usługi transportowej, potwierdzający zarazem miejsce rozładunku towaru. W ww. piśmie strona zwróciła się również o prośbą o odstąpienie od nałożenia kary, za zawarcie - jak stwierdziła - błędnej informacji w zgłoszeniu SENT.

Odpowiadając na pytania Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w K., Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. poinformował przy piśmie z 8 kwietnia 2020r., że strona nie zalega z płatnością podatków oraz że wobec niej w ciągu ostatnich pięciu lat były prowadzone postępowania egzekucyjne w dwóch sprawach - oba postępowania zakończono z uwagi na zapłatę.

Z informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. wynika, że na dzień 13 maja 2020r. zalega ona z opłatą składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz Fundusz Pracy i FGŚP za okresy od 01/2020 do 02/2020r. Było także prowadzone postępowanie egzekucyjne w ciągu ostatnich 5 lat. Część zaległości zostało pokryte ze ściągnięć egzekucyjnych, a część płatnik uregulował sam.

Pismem z 15 lipca 2020r. wezwano o nadesłanie kopii bilansu i zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2019, a także dokumentów obrazujących sytuację finansową przedsiębiorstwa w okresie od stycznia do maja 2020r.

W odpowiedzi na powyższe strona przy piśmie z 28 lipca 2020r. przedstawiła do sprawy stosowne dokumenty wyjaśniając przy tym, że prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG i w związku z tym nie sporządza bilansów w księgowym rozumieniu tego pojęcia. Ponadto podtrzymała w piśmie argumentację i wnioski ze swoich pism z 1 marca 2019r. oraz 6 lutego 2020r. podkreślając, iż sytuacja jest wynikiem jedynie formalnego błędu osoby dokonującej wpisu danych i zwróciła się przy tym z prośbą o odstąpienie od nałożenia kary.

Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. [...] r. wydał decyzję, którą wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu niedopełnienia obowiązku przewoźnika poprzez zgłoszenie w rejestrze pod numerem referencyjnym [...] danych, o których mowa w art. 6 ust.3 pkt 1 lit. d oraz lit. e ustawy SENT.

Pismem z 14 grudnia 2020 r. strona złożyła od niej odwołanie.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Uznał bowiem, że w przedmiotowej sprawie przewoźnik w istocie nie dokonał aktualizacji zgłoszenia danych, o której mowa w art. 8 ust.1 ustawy SENT, w związku z początkiem i zakończeniem przewozu na terytorium kraju (art. 6 ust.3 pkt 1 lit. d i e ustawy SENT), co w konsekwencji spowodowało, że w chwili jego automatycznego zamknięcia w polach dotyczących: daty rozpoczęcia przewozu towaru oraz planowanej daty jego zakończenia widniały dane niezgodne ze stanem fatycznym. Podkreślił, że jeśli faktycznym dniem rozpoczęcia i zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju był inny dzień, aniżeli wskazany w zgłoszeniu SENT, to strona winna dokonać stosownej aktualizacji danych w zakresie, w jakim była zobowiązana do ich zgłoszenia, czego nie uczyniła.

Art. 6 ust. 1 ustawy SENT określa, że w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Jednocześnie art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT wskazuje jakie dane - w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1 - jest obowiązany zgłosić przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju. Jest to m.in.:

d) miejsce i data rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowana data zakończenia przewozu towaru.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy SENT podmiot wysyłający, podmiot odbierający, oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy SENT w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik:

1) nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1,

2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Zdaniem organu II instancji, działaniem swym strona naruszyła obowiązki zawarte w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, bowiem przewoźnik podał w zgłoszeniu dane dotyczące zarówno rozpoczęcia przewozu jak i jego zakończenia na terytorium kraju niezgodne ze stanem faktycznym, co w konsekwencji spowodowało konieczność nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Argumentując zasadność złożonego przez siebie odwołania strona stwierdziła, że organ w przedmiotowej sprawie podszedł do sprawy bardzo formalnie. Zupełnie zignorował fakt, że doszło do zwykłej pomyłki w zgłoszeniu SENT, podczas gdy wszelka inna dokumentacja była prawidłowo wypełniona. Strona podniosła, że kierowca jechał z prawidłowo włączonym nadajnikiem. Nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia należności publiczno-prawnych, transport i towar był legalny.

Odnosząc się do powyższego organ stwierdził, że przewoźnik podał w zgłoszeniu planowaną datę zakończenia przewozu – 22 lutego 2019r., zatem wcześniejszą, aniżeli faktyczna data jego rozpoczęcia tj. 23 lutego 2019r. Nieprawidłowe wskazanie daty rozpoczęcia, jak i zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju powoduje, iż w systemie SENT odnotowany jest nierzeczywisty obraz danego przewozu. Tym samym naruszony zostaje podstawowy cel ustawy SENT, mianowicie monitorowanie przewozu towaru.

Stwierdził, że bez znaczenia są okoliczności, z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków, a przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów. Podniósł też, że wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości.

Co do podnoszonej przez stronę oczywistej omyłki pisarskiej stwierdził, że pomyłka taka polega w szczególności na niezamierzonym przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędzie logicznym, pisarskim lub mającym postać innej, przypadkowej niedokładności. W zakresie tego pojęcia mieszczą się jedynie te niedokładności, które widoczne są dla każdego, bez przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej dogłębnej analizy. Powinna ona być możliwa do poprawienia bez odwoływania się do innych dokumentów. Oznacza to, że ich poprawienie nie wywołuje zmiany merytorycznej treści oświadczenia woli wykonawcy.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie taka sytuacja nie zachodzi, dlatego też powstałej nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT 2 nie można traktować jako oczywistej omyłki. Jednocześnie organ stwierdził, że nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenie.

W przypadku stwierdzenia przez organ zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej pod warunkiem, że odstąpienie to spełnia warunki określone w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Organ powinien zatem ustalić w pierwszej kolejności, czy za przyznaniem ulgi przemawia ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Nadto decyzje o udzieleniu ulg mają charakter uznaniowy, co oznacza, że samo złożenie wniosku nie zobowiązuje organu do ich udzielenia. Powyższe oznacza również, że decyzje pozytywne wydawane są w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych i udowodnionych przypadkach, wskazując bezsprzecznie na istnienie interesu wnioskodawcy, przy czym obowiązek wykazania swego ważnego interesu w uzyskaniu wnioskowanej ulgi spoczywa na podatniku. Równocześnie organ podatkowy winien mieć na uwadze interes publiczny.

W wyniku przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji oceny nadesłanej przez stronę dokumentacji finansowo - ekonomicznej przedsiębiorstwa w oparciu o zapisy widniejące w składanych przez podatnika deklaracjach rocznych PIT-36 w roku podatkowym 2017, 2018 i 2019 stwierdzono, że pomimo zmiennych zjawisk ekonomicznych przedsiębiorstwo od 2017 r. wypracowuje znaczne przychody z prowadzonej działalności wahające się od [...] zł w 2017 roku do [...] zł w roku 2019. Analiza dokumentacji pokazała, że osiągnięty dochód z prowadzonej działalności wynosił w 2017 r. [...] zł, natomiast w 2019 r. [...] zł. Stwierdzono w ramach przeprowadzonej analizy załączonej przez stronę dokumentacji, że w 2018 r. przedsiębiorstwo odnotowało stratę na poziomie [...] zł. Jednakże zauważono przy tym, że wg stanu na 31 maja 2020 r. przychody przedsiębiorstwa kształtowały się na poziomie [...] zł, zaś dochód na poziomie [...] zł.

Zatem – w ocenie organu - sytuacja finansowa strony nie jest wyjątkowa, czy uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Nawet strona nie wskazała na wyjątkowe okoliczności, które pozwalałyby na odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika. Z informacji przedstawionych przez stronę wynika, że przedsiębiorstwo kontynuuje działalność gospodarczą i osiąga przychody, nie posiada zaległości podatkowych, prowadzone postępowania egzekucyjne zakończone zostały spłatą. Także informacja przekazana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. potwierdza, że wobec strony nie toczy się postępowanie egzekucyjne. Uznał zatem, że w sprawie nie zachodzi ważny interes przewoźnika, uzasadniający odstąpienie od wymierzenia kary.

W sprawie nie zachodziła również przesłanka odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes publiczny na płaszczyźnie ekonomicznej, gdyż na skutek nałożenia kary pieniężnej nie zachodzi ryzyko sięgania przez stronę do środków Państwa ze względu na brak możliwości zaspokojenia swoich potrzeb.

Dokonując oceny przesłanek interesu publicznego na gruncie pozaekonomicznym stwierdził, że kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów materialnych ustawy SENT ustanawiają odpowiedzialność administracyjną o charakterze obiektywnym. Drugorzędne znaczenie ma przyczyna powstania stwierdzonych naruszeń, gdyż nawet w przypadku popełnienia oczywistej omyłki, niezamierzonego ludzkiego błędu, okoliczności te same w sobie nie zwalniają z określonych w ustawie SENT sankcji.

W skardze do sądu administracyjnego, rozstrzygnięciu temu strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 1 i § 4 O.p. w zw. z art. 24 ust. 5 ustawy SENT poprzez:

a. błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia "ważnego interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do nałożenia kary pieniężnej;

b. pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo nie uszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług;

c. niepodjęcie przez organ z urzędu wszelkich działań mających na celu rozważanie zasadności odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary na podstawie przesłanki interesu publicznego oraz ważnym interesem podmiotu wysyłającego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą zaufania, zasadą prawdy obiektywnej;

d. zrównanie pojęcia interesu publicznego z pojęciem ważnego interesu podmiotu, co skutkowało praktycznie wyłącznie analizą sytuacji finansowej skarżącej i profiskalnym podejściem do wykładni pojęcia ważnego interesu publicznego;

2. art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 5 ust. 2 pkt 6 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także poprzez dogmatyczną i formalistyczną interpretację, z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania lub jej zmianę i odstąpienie od nałożenia kary, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi, że podszedł do sytuacji bardzo formalnie. Zupełnie zignorował fakt, iż doszło - jak stwierdziła - do zwykłej pomyłki w zgłoszeniu SENT, a wszelka inna dokumentacja była prawidłowo wypełniona. Strona podniosła, że kierowca jechał z prawidłowo włączonym nadajnikiem. Nie doszło do jakiegokolwiek naruszenia należności publiczno-prawnych, transport i towar był legalny. Zarzuciła także, że organy dokonały zawężającej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zakresie interesu publicznego. Odwołała się w tym zakresie do wyroku NSA o sygn. akt II GSK 220/20. Wnioskując o uwzględnienie skargi podkreśliła na zakończenie, że od wielu lat działa jako przedsiębiorca branży transportowej dając prace wielu ludziom i zapewniając byt wielu rodzinom. Ponadto zaznaczyła, że z roku na rok jest coraz trudniej prowadzić działalność, wprowadzane są coraz to nowe, kolejne wymagania i bardzo łatwo o pomyłkę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1325) – dalej powoływana jako ustawa lub ustawa SENT, kary pieniężnej w kwocie [...] zł z tytułu zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym.

Z ustaleń dokonanych w czasie kontroli wynika, że przewoźnik w zgłoszeniu SENT podał inne daty rozpoczęcia i zakończenia przewozu niż te, w których się on faktycznie odbywał. Obowiązek ujawnienia tych danych wynika z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. d) oraz lit. e).

Stosownie do wskazanego art. 6 ustawy SENT:

Ust.3. W przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1 (tj. przewozu z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju – przyp. Sądu), przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju:

1) po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:

d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju,

e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru.

Konsekwencje nieuzupełnienia danych (wadliwego uzupełnienia) określa art. 24 ust. 1 pkt 2 SENT, zgodnie z którym w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik:

2) zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru

- odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Strona twierdziła, że różnica w datach rozpoczęcia i zakończenia przewozu została spowodowana oczywistą pomyłką.

Odnośnie powyższego z jednej strony zauważyć należy, że stan ujawniony w zgłoszeniu obiektywnie rzecz biorąc jest niezgodny z faktycznym stanem rzeczy i różnica ta dotyczy danych innych, niż dotyczące towaru.

Natomiast analizując pojęcie oczywistej pomyłki stwierdzić należy, że jej "oczywistość" polega na tym, że jest widoczna na pierwszy rzut oka, bez konieczności dokonywania analiz i porównania z innymi źródłami. Przedmiotowy przewóz mógł być zaś równie dobrze wykonywany zarówno w dacie deklarowanej (22 lutego), jak i wówczas, gdy był faktycznie realizowany (23 lutego) i bez dodatkowych sprawdzeń ustalenie, która z tych dat była właściwa nie było możliwe. Stoi to na przeszkodzie uznaniu zmiany daty za oczywistą pomyłkę. Nawet jednak gdyby uwzględnić argumentację strony co do charakteru pomyłki, nie mogłoby to doprowadzić do innego rozstrzygnięcia.

Zauważyć bowiem należy, że co prawda ustawa w art. 24 ust. 1a zawiera regulacje pozwalające na obniżenie wymiaru kary w przypadku oczywistej pomyłki, ale nie mogą one znaleźć zastosowania w sprawie.

Stosownie do art. 24 ust. 1a ustawy, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł. Przepis ten nie znajdował jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem przewóz nie był realizowany ze składu podatkowego.

Odnosząc zatem treść cytowanych przepisów do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary określonej w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. W takim przypadku nałożenie kary jest obligatoryjne i nie zależy od winy strony.

Wynika to niewątpliwie z faktu, że podanie nieprawdziwych danych w tych dwóch obszarach mogłoby zniweczyć cel ustawy, którym jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Natomiast ujawnienie w SENT daty przewozu towaru, a następnie jego wykonanie w innym czasie praktycznie uniemożliwia właściwym organom wykonywanie monitoringu przewozu. W czasie, gdy przewóz miał być wykonywany, transport się nie odbywał, w czasie gdy rzeczywiście miał miejsce, organy o tym nie wiedziały i z tego powodu nie mogły go monitorować. Dlatego też nie można podzielić prezentowanego w skardze stanowiska, że była to drobna pomyłka, a kara w kwocie [...] zł jest do niej nieadekwatna. Kara istotnie jest wysoka, tym niemniej tak została ustalona w ustawie i organ nie ma możliwości jej miarkowania, a jedynie odstąpienia od jej wymierzenia, co jednak jest uzależnione od spełnienia przesłanek ustawowych, a które w sprawie nie zostały spełnione. Po wtóre jej dolegliwość ma zapewnić, że podmioty biorące udział w obrocie towarami wrażliwymi będą sumiennie podchodzić do nałożonych ustawą obowiązków.

Wobec powyższego konieczne stało się rozstrzygnięcie, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 24 ust. 3 ustawy. Stosownie do tego ostatniego przepisu, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -1b z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Przy wykładni pojęcia "interes publiczny" na gruncie art. 24 ust. 3 ustawy SENT nie można stracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu tej ustawy. Skoro zaś cel ten polega na uszczelnieniu obrotu towarami wrażliwymi, to odstępowanie od nałożenia kary winno mieć charakter wyjątkowy. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Kara administracyjna ma bowiem cel prewencyjny, a jeśli tak, to może on być osiągnięty tylko wówczas, gdy regułą będzie wymierzanie kar, a nie odstępowanie od nich. Natomiast prewencja w zakresie nieprawidłowości w realizacji obowiązków ustawowych niewątpliwie leży w interesie publicznym. W takiej zaś sytuacji oczywistym jest, że nie zachodzi interes publiczny w odstąpieniu od wymierzenia kary, bo skutek wychowawczy nie zostałby osiągnięty, a wręcz przeciwnie – mógłby rodzić u strony przekonanie o niecelowości ścisłego przestrzegania ustawy, skoro organ i tak od wymiaru kary odstąpi.

Za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia także ważny interes strony, która takiego interesu nie wykazała. Organ zbadał sytuację ekonomiczną strony i ustalił, że w 2019r. osiągnęła ona dochód [...] zł, a wg stanu na 30 maja 2020r. dochód ten wynosił [...] zł. Organ nie ustalił też - i strona także się na to nie powołuje- aby w sprawie zachodziły jakieś sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały. Sąd orzekający podziela pogląd WSA w Kielcach, że kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 33/17).

W ocenie Sądu takich wyjątkowych okoliczności w sprawie nie było. To strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku prawidłowego i zgodnego ze stanem faktycznym zgłoszenia danych.

Zatem uznając, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary i to zarówno w oparciu o przesłankę ważnego interesu strony, jak i interesu publicznego, organ nie naruszył prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie podzielił stanowiska strony co do nieprawidłowej wykładni art. 24 ust. 5 dokonanej przez organy, a polegającej na pominięciu zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa, zaufania do organów państwa, co zarzucała strona w pkt. II.1 a skargi. (Przy czym Sąd przyjął, że zarzut odnosi się do art. 24 ust. 3 ustawy, albowiem ust. 5 cytowany przepis nie zawiera). Skoro bowiem na skutek rozbieżności czasowej pomiędzy zgłoszeniem wykonywania przewozu i jego faktyczną realizacją nadzór nad transportem nie mógł być wykonywany, nie można mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności. Przyjęcie przeciwnego poglądu podważałoby sens ustawy w ogóle.

Również zarzut pominięcia rzeczywistej woli ustawodawcy i nieodstąpienie od kary pomimo braku uszczupleń podatkowych z pkt II. 1 b i naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji z pkt. II.2 nie mógł odnieść skutku. Rzeczywistą wolą ustawodawcy niewątpliwie było stworzenie skutecznego narzędzia do walki z szarą strefą, a rozluźnianie przewidzianych w niej rygorów tego celu nie realizuje.

Sąd nie stwierdził także, aby organ nie podjął wszelkich działań w celu rozważenia zasadności odstąpienia od wymierzenia kary, co zarzucała strona w pkt. II.1. c skargi. Organ podjął z urzędu analizę sytuacji ekonomicznej strony, ustalił, czy posiada ona zaległości z tytułu podatków i składek ZUS oraz zgromadził dane dot. przymusowej ich egzekucji.

W kwestii zrównania interesu publicznego i ważnego interesu podmiotu, co skutkowało analizą tylko sytuacji finansowej, Sąd go nie podziela. Organy wypowiedziały się bowiem, że płacenie kar (a nie zwalnianie z tego obowiązku ) jest istotne także z punktu widzenia innych przewoźników, prawidłowo wykonujących obowiązki nałożone ustawą. Nadto w interesie publicznym leży sprawne prowadzenie monitoringu obrotu towarami wrażliwymi i zapewnienie, aby odbywał się on tylko w sposób legalny i z uiszczeniem wszelkich danin publicznych. Zatem liberalizacja wykładni nałożonych ustawą obowiązków w interesie publicznym nie leży.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.