Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 752/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31 ust 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 194 par 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, określenia kwoty wynikającej z długu celnego, kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. wydanej w przedmiocie wartości celnej towaru, określenia kwoty wynikającej z długu celnego, kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.

W sprawie został przez organy podatkowe ustalony następujący stan faktyczny.

I.P. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...], nr nadwozia [...], pojemności silnika 1896 cm³, rok produkcji 2003. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...]. Do zgłoszenia celnego strona załączyła fakturę b/nr z dnia [...].08.2008 r. opiewającą na kwotę 4.500 CHF, dokument pojazdu, opinię techniczną nr [...] z [...].09.2008 r. i oświadczenia strony z [...].09.2008 r.

Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r.,

ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli

zgłoszenia celnego.

Przesłanką weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia było pismo szwajcarskich służb celnych nr [...] z [...].12.2007 r., w którym zamieszczono informację, iż sprzedający nie istnieje oraz, że fikcyjny jest także podany na fakturze adres sprzedającego.

W oparciu o powyższe dane postanowieniem z dnia [...].10.2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie określenia wartości celnej pojazdu oraz prawidłowej kwoty długu celnego, a także podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług VAT.

Mając na uwadze zachowanie pełnego obiektywizmu oraz w celu ustalenia rynkowej wartości samochodu organ l instancji postanowieniem w dniu [...].01.2010 r. powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej, informując jednocześnie

o powyższym fakcie skarżącego.

W wydanej opinii nr [...] z dnia [...].02.2010 r., biegły rzeczoznawca na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego, w tym opinii technicznej nr [...] z [...].09.2008r., w porównaniu z pojazdem o niemalże identycznych parametrach techniczno-eksploatacyjnych wyprodukowanych w innym kraju niż Wspólnota, ustalił wartość rynkową brutto na dzień odprawy celnej na kwotę 30.000 zł.

Postanowieniem z dnia [...].02.2010 r. organ poinformował o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego i zajęcia stanowiska

w postępowaniu przed wydaniem decyzji.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].03.2010 r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.

Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publicznoprawne.

Pismem z dnia [...].04.2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie wnosząc o:

- zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie zarzutów

lub

- uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania.

Skarżonej decyzji zarzucił:

- błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w chwili dokonywania zakupu samochodu podmiot sprzedający nie istniał oraz, że samochód wymieniony w opinii jest porównywalny z samochodem importowanym,

- naruszenie prawa materialnego wymienionego w art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku art. 122 ustawy z 29.08.1997r.- Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie, w wyniku czego mylnie przyjęto bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych albo innych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych,

- naruszenie prawa materialnego wymienionego art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości.

Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję z dnia [...] maja 2010r., Nr [...], utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzając, że zgodnie z art. 245 Wspólnotowego Kodeksu celnego i art. 73 ust. 1 Prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Wyjaśnił, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych wskazanych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru.

Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego (art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego).

W dniu zgłoszenia celnego zasady i tryb przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty, jego wywozu a także związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia organów celnych regulowało rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92

z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

(Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r., ze zm.).

Natomiast datą którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne.

Zgodnie z art. 201 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa powstanie długu celnego.

Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.

W przedmiotowej sprawie skarżący zgłosił w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...], nr nadwozia [...], pojemności silnika 1896 cm³, rok produkcji 2003, deklarując wartość pojazdu w wys. 4.500 CHF na podstawie załączonej faktury.

Z uwagi na fakt, iż zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym

w art. 62 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zostało przyjęte przez funkcjonariusza celnego.

W świetle art. 78 Wspólnotowego Kodeksu Celnego [dalej: WKC] po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych

w zgłoszeniu celnym, może m.in. w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. W celu sprawdzenia autentyczności załączonych dokumentów handlowych, organ celny może skierować je do weryfikacji do władz celnych kraju eksportu.

Dyrekcja Celna, Sekcja Dochodzeń Sprawdzeń przekazała, iż firma F (Szwajcaria) nie istnieje.

W myśl art. 86 obowiązującej ustawy Prawo celne ( Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz. 622) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia,

ze weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju.

Wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonywania tej czynności instytucji nie może być zatem podważony przez organy celne. Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Zdaniem organu odwoławczego organ celny l instancji zasadnie uznał, że zaszły uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna nie stanowi ceny faktycznie należnej lub zapłaconej za importowany pojazd. Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC), te uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej.

Zgodnie z art. 30 ust 1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona

na podstawie art.29, ustala sieją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2,

aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona,

za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony

na wniosek zgłaszającego: to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

Zgodnie z ust. 2 art. 30 WKC wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu

do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu

do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;

d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

- kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;

- kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;

- kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e) WKC.

Zastosowanie metod ustalania wartości celnej na podst. wartości transakcyjnej towarów identycznych i podobnych (art. 30 ust. 2 a i b WKC) daje organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna, nie jest zasadna. Niemożliwym jest, bowiem znalezienie używanych pojazdów samochodowych identycznych bądź podobnych. Prócz zgodności typu, modelu, roku produkcji i innych parametrów takich pojazdów musiałaby też występować zgodność co do ich wyposażenia oraz stopnia i sposobu zużycia. Nawet samochody podobnie używane, z podobnym przebiegiem, mają różny stopień zużycia.

Kolejna metoda ustalenia wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust.2 lit. c WKC) może znaleźć

w zasadzie zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy, bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych we Wspólnocie

w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. Takich cech nie posiada handel towarami używanymi. Ponadto również ta metoda bazuje na cenach towarów identycznych bądź podobnych.

Jako nieuzasadnione uznać należy również zastosowanie metody wartości kalkulowanej, określonej w art. 30 ust.2 lit. d WKC. Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta - oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 31 WKC. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisu art.29 lub 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych

we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami

i ogólnymi przepisami:

- porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

- art. VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

- przepisów działu II rozdziału III WKC.

Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu

Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o ww. metodę tzw. ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów,

w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych (osobowych, terenowych, dostawczych ciężarowych) na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie motoryzacji (np. Eurotax, Info Ekspert).

W przypadku używanych pojazdów samochodowych ta metoda pozwala na właściwe uwzględnienie indywidualnych cech pojazdu samochodowego używanego, również wtedy (albo szczególnie wtedy), gdy określone one zostają przez rzeczoznawcę

w specjalistycznej opinii technicznej.

Organ celny ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjął wartość pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].02.2010 r. i przy ustalaniu wartość, celnej pomniejszył je o należności celne podatek VAT i podatek akcyzowy w związku

z importem towaru ustalona wartość celna w oparciu o cytowany przepis WKC oddaje rzeczywistą wartość pojazdu będącego podstawą do określenia należności publiczno – prawnych.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 2 a WKC wartość celna ustalana metodą tzw. ostatniej szansy nie może być określana m.in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie.

W takiej sytuacji Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach.

Za punkt wyjścia sporządzonej kalkulacji przyjmuje się wtedy katalogową cenę samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło,

podatek akcyzowy.

Organ dokonując obliczenia rzeczywistej wartości, celnej posiłkował się opinią techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę technik, samochodowej i ruchu drogowego, B.L.. Rzeczoznawca ustalił, że najbardziej zbliżone parametry trakcyjno-techniczne do przedmiotu importu mają samochody marki [...] wyprodukowane w USA, a więc poza Wspólnotą Europejską. Pojazd dostępny jest także na rynku polskim i ujęty jest w katalogach wartości rynkowych pojazdów.

W sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy opinii biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej uwzględniając dostępne dane, a mianowicie:

- korektę z tytułu daty l rejestracji pojazdu,

- korektę za wyposażenie dodatkowe (skrzynia biegów automatyczna),

- korektę z tytułu przebiegu pojazdu

- korektę z tytułu 40 % zużycia ogumienia,

- korekty różne określone w opinii [...]:

- korektę ujemną z uwagi na import prywatny (-8%),

- korektę ujemną z tytułu utrzymania i dbałości o pojazd (-5%),

- korektę ujemną z tytułu wcześniejszych napraw (-5%),

- współczynniki uszkodzenia (zużycia) podstawowych zespołów pojazdu określone w opinii nr [...]: nadwozie lakierowane – 0,89, wyposażenie nadwozia – 0,88, silnik z osprzętem – 0,97, układ napędowy – 0,98, zawieszenie przednie z układem kierowniczym – 0,98, zawieszenie tylne – 0,98, reszta pojazdu – 0,97, określając obiektywną wartość pojazdu na kwotę 30.000,00 PLN.

Przedmiotowa opinia znajduje się w aktach sprawy i została włączona do materiału dowodowego.

W ocenie Dyrektora IC opinia została sporządzona w sposób prawidłowy.

W tym stanie rzeczy - z uwagi na ograniczenia wynikające z cytowanego wyżej przepisu art. 31 ust 2 WKC zarzut dotyczący sposobu ustalenia wartość, pojazdu uznać za niezasadny Nadto stwierdzić należy, iż według biegłego rzeczoznawcy PZM, pojazd ten ma niemalże identyczne parametry trakcyjno-techniczne co przedmiot importu. Brak jest zatem obiektywnych podstaw, aby nie uznać tego faktu.

Z tego względu dokonanej ocenie nie można zarzucić dowolności, mieści się bowiem ona w granicach wyznaczonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej. Biegły

w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu biegły ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu wartości pojazdów PSWR A-IX-2008( str. 149, poz.070-00197), uwzględniając wyszczególnione powyżej korekty.

Przedstawiona opinia jest czytelna i zrozumiała, co kwalifikuje ją jako dokument zdatny do weryfikacji.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której organowi odwoławczemu zarzucił naruszenie:

1. art. 181 a ust. 1 rozp. Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia

2 lipca 1993 r. poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę

do kwestionowania wartości celnej towaru,

2. art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. Z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez niezastosowanie, w wyniku czego mylnie przyjęto bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych albo innych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych,

3. art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości,

4. podniosła, że samochód wymieniony w opinii jest porównywalny

z samochodem importowanym.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm obowiązujących.

W uzasadnieniu skargi podnosząc, że naruszono zasady dotyczące prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżącego błędnie stwierdzono, że samochód importowany oraz wymieniony w opinii biegłego to samochody porównywalne, gdyż różnią się parametrami technicznymi, klasą oraz marką.

Nadto z dokumentów wynika, że organ celny Szwajcarii stwierdził, że w chwili obecnej firma sprzedająca samochód nie istnieje, brak jest natomiast danych

czy istniała w chwili dokonania sprzedaży, a miało to miejsce kilka lat temu. Nieustalenie tych dwóch ważnych danych powoduje, że organ celny w całości naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej.

Skarżący podniósł, że naruszono także art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie,

gdyż w aktach sprawy brak jest dowodów poszukiwania lub próby znalezienia danych umożliwiających zastosowanie jednej z wielu metod określenia wartości celnej poprzedzających powołanie biegłego.

Zarzucił także naruszenie art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez jego niezastosowanie w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości,

co sprzeczne jest ze Wspólnotowym Kodeksem Celnym.

Skarżący wskazał, że w trakcie importu powołano jednego rzeczoznawcę,

który zawyżył wartość celną towaru. W chwili obecnej powołano drugiego rzeczoznawcę. Organ wybrał wartość większą, która dotyczy samochodu innego

niż sprowadzony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia wartości celnej używanego samochodu osobowego sprowadzonego ze Szwajcarii. Strona skarżąca dołączyła do zgłoszenia celnego dokument transakcyjny zakupu samochodu

[...] sierpnia 2008 r., na którym sprzedawca potwierdził preferencyjne pochodzenie towaru. W wyniku weryfikacji autentyczności deklaracji pochodzenia umieszczonej

na dokumencie transakcyjnym, szwajcarskie władze celne uznały pojazd za towar

o nieustalonym pochodzeniu wobec niemożności ustalenia jego eksportera

na podstawie adresu podanego w tym dokumencie. Przy ocenie prawidłowości powyższych ustaleń należało mieć na uwadze, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68. poz. 622 ze zm.) do postępowania

w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej, organ celny może dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy,

a nie jest sprzeczne z prawem.

Z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe,

to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane

do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie wymienione przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za urzędowy

i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych.

Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa w UE (m.in. art. 91 i art. 9 Konstytucji RP). jest również Porozumienie

z dnia 9 czerwca 1997 r. w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską

a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady z 2 czerwca 1997 r. (Dz. U. UE L 1997.169.77).

Przepisy protokołu określają m.in. organy właściwe do realizacji wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (art. 1 lit. c i d), ich kompetencje i formy działania (art. 2-5), formy przekazu informacji (art. 8), a także kwestie poufności

(art. 10) i sposobu wykorzystywania uzyskanych informacji (art. 11).

W świetle powyższych przepisów, pismo szwajcarskiej administracji celnej

z [...] grudnia 2007 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa

(tj. w formie przewidzianej w Protokole), przez powołany do tego organ władzy publicznej (tj. szwajcarski organ administracyjny), na wniosek polskiego organu

o udzielenie pomocy na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 8 tego Protokołu. Stosownie do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego. co zostało

w nim "urzędowo stwierdzone".

Istota oraz szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone".

W doktrynie uważa się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna

z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają

z dokumentu urzędowego. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających

z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może

ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego

z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (tak m.in. P. Pietrasz, Komentarz do art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [w:] C. Kosikowski,

L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa.

Komentarz. LEX, 2007, wyd. II. teza 2).

Podzielić należało pogląd organów celnych, że nieistnienie firmy będącej wystawcą rachunku lub brak możliwości jej ustalenia na podstawie danych podanych

w wystawionym przez nią rachunku dawało podstawę do uznania załączonego

do zgłoszenia celnego rachunku za nieautentyczny, co stanowiło wystarczającą podstawę do odstąpienia od ustalenia wartości celnej sprowadzonego samochodu

w oparciu o metodę wartości transakcyjnej określonej w art. 29 ust. 1 WKC.

Stanowisko takie znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 181 a RWKC. Ten ostatni przepis jednoznacznie wskazuje, że organy celne nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

W sprawie ustalono, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości

co do zadeklarowanej wartości celnej, zatem zasadne było odstąpienie przez

nie od przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.

Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych

w art. 30 – 31 WKC. W sytuacji, gdy zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z tych przepisów, należało zaakceptować stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej, sprowadzonego używanego samochodu, określonych w art. 30 WKC. W omawianym zakresie organy celne prawidłowo odwołały się do stanowiska sformułowanego przez Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).

Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo. Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane samochody. Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych metoda oparta o cenę jednostkową towarów importowanych. Opiera się ona na cenie jednostkowej (art. 30 ust. 2 lit. c WKC), po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie

w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Stwierdzić także należy, że do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej - art. 30 ust. 2 lit. d WKC, która wymaga określenia kosztów

lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów

lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e WKC. które są zmienne.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że należało podzielić stanowisko organów celnych uznające, iż wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa

w art. 31 WKC zwanej metodą ostatniej szansy. Zastosowanie tej metody podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 31 ust. 2 WKC. w szczególności według

tej metody wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny sprzedaży

na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we wspólnocie.

Zgodnie z przepisem art. 31 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona

na podstawie przepisów art. 29 lub 30 ustawy, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych

z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. W przypadku określenia wartości celnej używanego samochodu dokonuje się weryfikacji w oparciu

o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi

dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia

w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania

z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

W niniejszej sprawie biegły ustalając wartości rynkową pojazdy posłużył się katalogiem Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe część A IX 2008 r.

i uwzględnił ceny katalogowe samochodu podobnego, w największym stopniu zbliżonego do samochodu wycenianego wyprodukowanego poza Wspólnotą. Samochodem spełniającym kryteria samochodu podobnego takie jak: rocznik pojazdu, klasa, wyposażenie, rodzaj i pojemność silnika był wskazany przez biegłego samochód marki [...]. Badanie cen samochodu podobnego jest niezbędne w celu ustalenia poprawności określenia ceny transakcyjnej, i stworzenia podstawy do określenia wartości celnej w oparciu o przepis art. 3 1 WKC.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał,

że zadeklarowana cena transakcyjna 4500 CHF jest wielokrotnie niższa od cen transakcyjnych samochodów podobnych na rynkach pozawspólnotowych.

Należy także podkreślić, że w myśl przepisu, art. 190 § 1 w związku z art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa, organ zobowiązany jest zapewnić stronie czynny udział

w każdym stadium postępowania. W związku z czym postanowienie o powołaniu biegłego zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 01.02.2010 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 24 akt adm.)

Wobec powyższego Strona miała prawo i możliwość czynnego udziału

w przeprowadzeniu dowodu, z tego jednak nie skorzystała.

Biegły w swojej ocenie z dnia [...].02.2010 r. (k. 27) określił wartość pojazdu na rynku polskim na podstawie notowań pojazdów wyprodukowanych na rynku japońskim

o niemalże identycznych parametrach trakcyjno-technicznych - na kwotę 30.000,00 zł. Uwzględniając dostępne dane oraz konkretny stan techniczny wycenianego pojazdu, istniejący w chwili jego sprowadzenia do Polski oraz szereg korekt. Następnie wartość rynkową skorygowano o wszystkie należności publiczne prawne, które zawiera cena na rynku polskim (22% podatku VAT, 3,1% podatku akcyzowego

i 10% należnego cła).

Jako niezasadny należy również uznać zarzut przyjęcia, iż samochód wymieniony

w opinii nie jest porównywalny z samochodem importowanym. Biegły ustalił, że jest to pojazd tego samego rodzaju i podrodzaju, o niemalże identycznych parametrach trakcyjno – technicznych co przedmiot importu. Brak jest zatem obiektywnych podstaw do nie uznania stanowiska wyrażonego przez biegłego. Nie można także uznać zarzutu, że organ wybrał wyższą z dwóch wartości, albowiem w postępowaniu organ celny dopuścił dowód ale tylko jednego biegłego, drugi biegły nie był przez organ powoływany.

Mając na uwadze powyższe, skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.

Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Anna Juszczyk – Wiśniewska Stefan Kowalczyk Dariusz Skupień