Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 121/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. 2a, 2b i 2c
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: § 30 ust. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. K. i P. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2024 r. znak: WIG.II.7221.18.2023 w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach na rzecz A. K. i P. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9 stycznia 2024 r. znak: WIG.II.7221.18.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (dalej "ŚWINGiK"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. i Ł. B. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 1 lutego 2023 r. znak: G-I.6620.33.8.2022, orzekającej o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na przywróceniu przebiegu granic pomiędzy działkami nr A i B a działkami sąsiednimi nr C i D, położonymi w [...]– zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego Rep. A 6770/89 z dnia 16 maja 1989 r., decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział z 6 lipca 1988 r., mapy sytuacyjnej 1:5000 z rejestrem pomiarowym z dnia 16 lutego 1988 r. zatwierdzonej przez Urząd Wojewódzki w dniu 18 maja 1988 r., szkicu wyniesienia projektu na grunt - operat 161/88 z dnia 22 marca 1988 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykazanie przebiegów granic oraz powierzchni działek o nr B, D, A i C położonych w obrębie [...], ul. [...] w oparciu o dane z operatu technicznego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Wnioskiem zatytułowanym: "wezwanie do natychmiastowego przywrócenia przebiegu granic" z 1 grudnia 2022 r. M. i Ł. małż. B. – właściciele działek o nr B i A wystąpili o przywrócenie przebiegu granic pomiędzy tymi działkami a działkami sąsiednimi nr C i D, powołując się na ww. dokumentację.

W decyzji z 1 lutego 2023 r. o odmowie aktualizacji informacji organ I instancji wskazał, że nie ma uprawnień do tworzenia i ujawniania nowego stanu prawnego, a wprowadzenie oczekiwanej zmiany powodowałoby taki właśnie skutek, powodując przesunięcie granicy między działkami oraz zmianę ich powierzchni. Właściciele wyżej wskazanych działek nabyli ich własność w wytyczonych granicach i o określonej powierzchni. Wprowadzenie żądanych zmian wkraczałoby więc ewidentnie w sferę własności, w której spory rozstrzygane są przez sądy powszechne.

W dodatkowych wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 31 marca 2023 r. organ I instancji wyjaśnił, że nie ujawnił w operacie ewidencji gruntów i budynków dokumentacji włączonej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28 czerwca 2018r. za nr P.2661.2018.1076, ponieważ zmiany z niej wynikające prowadziłyby do przesunięcia granicy między działkami A i B a działkami C i D oraz zmianę ich powierzchni.

Decyzją z 10 maja 2023 r. ŚWINGiK, po rozpatrzeniu odwołania M. i Ł. małż. B., uchylił ww. decyzję z 1 lutego 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podkreślając znaczenie regulacji zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji, otrzymując dodatkowy materiał dowodowy w sprawie, powinien zawiadomić o tym strony postępowania, tym bardziej że podjęta decyzja zawiera szeroką analizę dostarczonych dowodów jednej ze stron postępowania. Dodatkowo zwrócono uwagę, powołując się na art. 75 § 1 k.p.a., na konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na zawartą w zasobach dokumentację geodezyjną – którą należy poddać szczegółowej analizie pod względem przydatności do ewentualnego zaktualizowania danych ewidencji gruntów i budynków.

Wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Ke 343/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w wyniku sprzeciwów A. K. i P. K., uchylił ww. decyzję organu odwoławczego z 10 maja 2023 r., wskazując że organ odwoławczy nie wykazał skutecznie konieczności wyjaśnienia przez organ I instancji zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ocena przez ŚWINGiK decyzji organu I instancji ogranicza się do opisania, jak powinno wyglądać prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne. Brak jest natomiast wskazania, który konkretnie przepis k.p.a. został naruszony, w jaki sposób, jak również wykazania, że uchybienie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie wiadomo w ogóle, jakie konkretnie dodatkowe czynności powinien przeprowadzić organ I instancji, poza ponowną analizą zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do ww. dokumentacji o nr P.2661.2018.1076, ani nie stwierdził, że rozumowanie organu I instancji w tym zakresie jest błędne. W istocie więc nie wiadomo, w czym ŚWINGiK upatruje naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania. Takie działanie organu II instancji tut. Sąd zakwalifikował jako uchylenie się od dokonania oceny materialnoprawnej stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania administracyjnego, zdaniem Sądu, zebrany został materiał dowodowy umożliwiający jego ocenę przez ŚWINGiK, który posiada przy tym uprawnienie do skorzystania – w przypadku wątpliwości – z możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.

W piśmie z 2 marca 2023 r., skierowanym do ŚWINGiK, wnioskodawcy zarzucili, że organ w wydanej decyzji nie odniósł się do dokumentacji prawnej z 1988r., to jest decyzji Urzędu Miejskiego z 6 lipca 1988 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, działki nr E, nie przedstawiono stanowiska w odniesieniu do wskazanych przez wnioskodawcę błędów. Zdaniem stron, organ odmawia dokonania sprostowania, powołując się na dokumenty, które sam błędnie wydał – w efekcie czego na podstawie wadliwych danych błędnie oznaczono powierzchnie działek w księgach wieczystych oraz dokonano nieprawidłowej interpretacji art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.).

ŚWINGiK ustalił w toku ponownego postępowania, że pierwotnie grunt, który obejmują działki objęte złożonym wnioskiem znajdowały się na terenie wsi [...] i jak wynika z zapisów z rejestrów gruntów dla tej wsi o nr ewid. 236/04/204/70, w jednostce rejestrowej nr 84 wpisano S. i F. małż. W. jako właścicieli nieruchomości oznaczonej numerem działki nr E o powierzchni 0,86 ha oraz działek nr F i G na podstawie aktu własności ziemi PBG.ON-451/2611/76. Na podstawie postanowienia sądowego z 20 lipca 1984 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po F. i S. małż. W., w ww. jednostce rejestrowej jako właściciela wpisano J. K. W 1986 r. została założona na wniosek J. K. księga wieczysta dla nieruchomości składającej się z działek o nr F, G i E o łącznej powierzchni 1,95 ha. Podstawą oznaczenia nieruchomości była mapa własnościowa - wyrys nr 1102/0019/502/85, a dokumentami potwierdzającymi prawo własności J. K. do wymienionych działek - akt własności ziemi nr PBG-ON-451/2611/76 oraz postanowienie sądowe z dnia 20 lipca 1984 r. Jak wynika z zapisów w wyciągu z rejestru gruntów zawartym na ww. mapie własnościowej działka nr E posiadała powierzchnię 0,86 ha. Dnia 18 maja 1988 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został włączony pod numerem 161/88 operat techniczny wykonany w ramach czynności mających na celu sporządzenie projektu podziału działki nr E zgodnie z wytycznymi Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w Kielcach zawartymi w piśmie tej instytucji z 29 czerwca 1987 r. Pismo to, wraz z załącznikiem (przedstawiającym usytuowanie projektowanych działek) wchodzi w skład operatu technicznego o nr 161/88. Jak wynika z mapy sytuacyjnej zawierającej rejestr pomiarowy i przedstawiający projekt podziału działki nr E, działka ta została podzielona na działki o nr E/1, E/2, E/3, E/4, E/5, E/6 i E/7 o łącznej powierzchni 8487 m 2. W oparciu o uwagę zamieszczoną na mapie sytuacyjnej z projektem podziału wskazano, że powierzchnia działki nr E uległa zmniejszeniu o 113 m2 (z 0,84 ha na 0,8487 ha) w stosunku do tej zawartej w rejestrach gruntów w związku z przeprowadzonymi pomiarami aktualizacyjnymi. Ze sprawozdania technicznego oraz protokołu granicznego wchodzących w skład analizowanego operatu technicznego wynika, że granice zewnętrzne działki nr E zostały ustalone na gruncie w obecności zawiadomionych stron. Powierzchnie nowopowstałych działek zostały obliczone na dwa sposoby tj.: na podstawie współrzędnych punktów granicznych oraz graficznie. Powierzchnie działek obliczone ze współrzędnych zostały przedstawione następująco:

działka nr E/1 posiada powierzchnię 5515 m2,

działka nr E /2 posiada powierzchnię 512 m 2,

działka nr E/3 posiada powierzchnię 452 m2,

działka nr E/4 posiada powierzchnię 610 m2,

działka nr E/5 posiada powierzchnię 409 m2,

działka nr E/6 posiada powierzchnię 619 m 2,

działka nr E/7 posiada powierzchnię 370 m2.

Natomiast powierzchnia obliczona metodą graficzną, różni się od tych obliczonych w oparciu współrzędnych punktów granicznych, gdyż:

działka nr E/1 posiada powierzchnię 5515 m 2,

działka nr E/2 posiada powierzchnię 512 m2,

działka nr E/3 posiada powierzchnię 485 m2,

działka nr E /4 posiada powierzchnię 518 m 2,

działka nr E/5 posiada powierzchnię 477 m2,

działka nr E/6 posiada powierzchnię 567 m2,

działka nr E/7 posiada powierzchnię 370 m2.

ŚWINGiK zauważył, na podstawie akt składających się na operat techniczny o nr 161/88 jak i akt sprawy znak: G.11-8418/82/87 dotyczącej zatwierdzenia podziału działki nr E, że przed wydaniem decyzji zatwierdzającej tenże podział zostały wykonane dwie wersje projektu podziału. Obie wersje projektów podziału działki nr E zostały przedstawione na mapach sytuacyjnych datowanych na 16 lutego 1988 r., przy czym na pierwszym – zaopiniowanym negatywnie (co wynika z adnotacji na nim zawartej), z uwagi na niezgodność z wydaną opinią Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w Kielcach z 29 czerwca 1987 r. – powierzchnie nowopowstałych działek, jakie zostały wykazane w rejestrze pomiarowym, znajdującym się na tymże wstępnym projekcie podziału działki nr E, są zgodne z powierzchniami obliczonymi ze współrzędnych. Natomiast na drugim, skorygowanym wstępnym projekcie podziału działki nr E (zaopiniowanym pozytywnie), w rejestrze pomiarowym wykazano powierzchnie nowopowstałych działek obliczone graficznie. O ile w odniesieniu do działek nr E/1, E/2 i E/7 powierzchnie w obu wersjach projektu są sobie równe, o tyle w odniesieniu do pozostałych działek (jak to wyżej przedstawiono) powierzchnie te różnią się. W obu wersjach projektu zaznaczona została w przypołudniowych granicach działek o nr E/6 i E/4 droga dojazdowa, która miała służyć do czasu zrealizowania nowoprojektowanej ulicy zawierającej się w działce nr E/2. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na różne długości granic pomiędzy działkami o nr E/5, E/3, E/4 i E/6 – co determinuje różną wartość pola powierzchni przedmiotowych działek. Działki te mają kształty odpowiadające trapezom prostokątnym, których podstawy (zawierające się w granicach północnych i południowych działek) są do siebie wręcz równoległe. W pierwszej wersji projektu podziału działki nr E (zaopiniowanego negatywnie) nowowydzielone działki miały następujące długości granic:

- działka nr E/5: północną - 29,00 m, wschodnią - 12,00 m, południową, składającą się z dwóch części, przy czym miara wykazana na tym projekcie jest tylko jedna - 26,00 m, zachodnia - 15,00 m;

- działka nr E/3: północną - 43,00 m, wschodnią - 17,60 m, południową - 30,50 m i zachodnią 12,00 m;

- działka nr E/4: północną - 41,40 m, wschodnią 29,20 m, południową - 20,20 m i zachodnią - 19,90 m;

- działka nr E/6: północną - 26,00 m, wschodnią - 19,90 m, południową 39,00 m, a zachodnia - 22,20 m.

Natomiast w drugiej wersji analizowanego projektu podziału działki nr E, nowowydzielone działki budowlane (E/3, E/4, E/5, E/6), posiadają następujące długości granic:

- działka nr E/5: północną - 29,00 m, wschodnią - 13,90 m, południową, składającą się z dwóch części - 13,10 m i 26,55 m, zachodnią - 17,55 m;

- działka nr E/3: północną - 43,00 m, wschodnią - 21,75 m, południową - 26,85 m i zachodnią 13,90 m;

- działka nr E/4: północną - 13,10 m i 26,85 m, wschodnią 26,90 m, południową - 20,00 m i zachodnią - 17,30 m;

- działka nr E/6: północną - 26,55 m, wschodnią - 17,30 m, południową 39,00 m, a zachodnia - 22,60 m.

Ostateczną decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach, Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami zatwierdził podział działki nr E w oparciu o ww. drugą wersję projektu podziału, gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2.

Aktem notarialnym będącym umową darowizny z 16 maja 1989 r. J. K. darowała córce M .P. działkę nr E/4 o powierzchni 0,0518 ha, synowi W. K. działkę nr E/5 o powierzchni 0,0477 ha, wnuczce A. K. działkę nr E/3 o powierzchni 0,0485 ha. Umowa ta stanowiła także podstawę do założenia ksiąg wieczystych dla działek nr E/6, E/4, E/5, E/3 o ww. powierzchni. Z kolei w odrębnej księdze wieczystej wykazano działki nr E/1 o pow. 0,5515 ha, E/2 o pow. 0,0512 ha i E/7 o pow. 0,0370 ha. Powyższe zmiany danych właścicielskich zostały wprowadzone do rejestrów gruntów wsi [...] o nr ewid.: 236/04/204/70 na podstawie ww. aktu notarialnego z 16 maja 1989 r. – jako właściciela działki E/6 wykazano M. P., jako właściciela działki E/4 – A. P., działki E/5 – W. K., działki E/3 – A. K., w jednostce rejestrowej nr 81, gdzie jako właściciel widniała J. K. w miejsce działki E wpisano działki nr E/1, E/2 i E/7.

Kolejnym opracowaniem geodezyjnym, dotyczącym przedmiotowych działek, był operat włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 8 lipca 1993r. pod nr 675/93 – który powstał w związku z przeprowadzeniem na terenie obrębu [...]prac geodezyjnych mających na celu sporządzenie mapy zasadniczej oraz ewidencji gruntów. Jak zaznaczono w sprawozdaniu technicznym zawierającym się w przedmiotowym operacie, dla większości gruntów przyłączonych do miasta [...] powierzchnia działek w aktach własności ziemi i księgach wieczystych została podana z dokładnością do 1 ara, przy czym, pomimo niezgodności, powierzchnie były liczone z miar graficznych bez obliczenia współrzędnych i wyrównania do powierzchni ewidencyjnej. Wykonawca pracy zaznaczył, że ze względu na znaczną ilość związanych z podziałem terenów budowlanych oraz zmianę numeracji działek i numeracji punktów granicznych, powierzchnię działek obliczono ponownie dla całego obrębu na komputerze. Jak zostało wyszczególnione w uzupełniającym protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania, działki powstałe w wyniku podziału działki nr E zostały przenumerowane i zostały im przypisane następujące powierzchnie:

- działka nr E/1 zmieniła nr na nr 1204 o powierzchni 5570 m2,

- działka nr E/2 zmieniła nr na nr 1205 o powierzchni 512 m2,

- działka nr E/3 zmieniła nr na nr B o powierzchni 453 m2,

- działka nr E/4 zmieniła nr na nr D o powierzchni 611 m2,

- działka nr E/5 zmieniła nr na nr A o powierzchni 409 m2,

- działka nr E/6 zmieniła nr na nr C o powierzchni 619 m2,

- działka nr E/7 zmieniła nr na nr 1210 o powierzchni 370 m2.

Organ odwoławczy zauważył, że przywołane powyżej powierzchnie z opisanego protokołu zawierającego się w operacie nr 161/88 różnią się od tych, które zatwierdziła decyzja z 6 lipca 1988 r., zatwierdzająca podział działki nr E w oparciu o tę drugą wersję ww. projektu podziału, gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2.

Jak dalej ustalono, postanowieniem z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. VIII Co 138/12 Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział VIII Cywilny przysądził prawo własności nieruchomości, położonej w Kielcach, przy [...], niezabudowanej, oznaczonej jako działka gruntu nr A o pow. 0,0409 ha, będącej przedmiotem licytacji, na rzecz Ł. B. Aktem notarialnym z 1 września 2015 r. M. P. sprzedała B. i M. małż. M. zabudowaną nieruchomość o pow. 0,0619 ha, oznaczoną działką nr C w obrębie [...]. Następnie aktem notarialnym z 13 marca 2017 r. B. i M. małż. M. sprzedali tą nieruchomość P. A. małż. K., którzy zostali ujawnieni jako właściciele w księdze wieczystej. Z kolei aktem notarialnym z 16 marca 2017 r. A. Z. (z d. P.) sprzedała P. i A. K. niezabudowaną nieruchomość o pow. 0,0611 ha oznaczoną jako działka nr D w obrębie[...] położoną w [...]. W dniu 26 sierpnia 2022r. został sporządzony akt notarialny, którym A. C. (z d. K.) sprzedała M. i Ł. małż. B. działkę nr B o pow. 0,0453 ha.

ŚWINGiK zauważył, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduje się operat techniczny P.2661.2018.1076, sporządzony na zlecenie Prezydenta Miasta Kielce (umowa nr 7/2018), który dotyczy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do działek nr B, D, A, C. Ze sprawozdania, które znajduje się w tym operacie, wynika że wykonawca tej pracy geodezyjnej, po przeanalizowaniu udostępnionego materiału archiwalnego przez Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach, ustalił że działka nr E została przyłączona do obszaru miasta [...] z obszarów wsi [...]. Działka ta została podzielona zgodnie z mapą znajdującą się w operacie technicznym nr 161/88 oraz na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r., zatwierdzającej podział działki nr E. W operacie jednostkowym nr 161/88, jak zauważył wykonawca, zawarto załącznik graficzny wstępnego projektu podziału, który został zaopiniowany negatywnie. Obliczenia współrzędnych punktów granicznych oraz powierzchni działek w tym operacie są wykonane na podstawie negatywnie zaopiniowanego wstępnego projektu podziału. W ramach podziału działki sporządzono szkic wyniesienia projektu na grunt, geodeta wykonujący podział działki nr E wykorzystał miary pozyskane z pomiaru na gruncie oraz w oparciu o te miary obliczył powierzchnię działek wykazanych na mapie wynikowej. Współrzędne punktów granicznych ujawnione w operacie dotyczącym podziału są niezgodne z danymi wynikającymi ze szkicu wyniesienia projektu podziału na grunt – co w konsekwencji doprowadziło do błędnego obliczenia powierzchni działek podczas tworzenia operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków (nr 675/93). Wykonawca zlecenia obejmującego aktualizację ewidencji gruntów i budynków [...] Miasta Kielce sporządził w ramach swych prac mapę do celów prawnych w skali 1:1000. Elementem składowym tej mapy jest wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz wykaz synchronizacyjny. Z wykazu zmian danych ewidencyjnych wynika, że:

- działka nr B według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0453 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0485 ha,

- działka nr D według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0611 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0553 ha,

- działka nr A według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0409 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0474 ha,

- działka nr C według stanu ujawnionego w ewidencji posiada powierzchnię 0,0619 ha, natomiast według stanu nowego powierzchnia tej działki wynosi 0,0578 ha. Dodatkowo wykonawca sporządził również wykaz synchronizacyjny w celu wyeliminowania rozbieżności danych, a zamieszczoną na mapie adnotacją wyjaśnił, iż zmiana numeracji i powierzchni działek nastąpiła wskutek modernizacji ewidencji gruntów m. [...] oraz przyłączenia części terenu wsi [...] do obszaru miasta [...]. Zgodnie z powyższym działka ewidencyjna nr B położona w obrębie ewidencyjnym [...] odpowiada działce o nr E/3, którą to ujawniono w księdze wieczystej. Geodeta wyjaśnił w swym opracowaniu rozbieżności danych, które zostały zauważone podczas analizy materiałów źródłowych. Geodeta, wykonując mapę do celów prawnych określił przebieg granic działek ewidencyjnych na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków obrębu[...] tj.: opracowania jednostkowego nr 675/93 oraz operatu technicznego nr 161/88 gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...].

Jednakże zmiany wynikające z operatu technicznego P.2661.2018.1076, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków – która nie została zaktualizowana w oparciu o tą "nowopowstałą" dokumentację geodezyjną. Wynika to z porównania danych zawartych w aktualnie prowadzonej przez Prezydenta Miasta Kielce ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] z danymi wynikającymi z operatu o identyfikatorze: P.2661.2018.1076. W aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów A. i P. małż. K. figurują jako właściciele działek o nr D opow. 0,0611 ha i nr C o pow. 0,0619 ha na podstawie aktów notarialnych Rep. A 1399/2017 i Rep. A 1389/2017. Z kolei w jednostce rejestrowej nr G.314 figuruje Ł. B. jako właściciel działki nr A o pow. 0,0409 ha na podstawie postanowienia o sygn. akt. VIII Co 138/12, a w jednostce rejestrowej nr G.342 figurują Ł. i M. małż. B. jako właściciele działki nr B o pow. 0,0453 ha na podstawie aktu notarialnego o rep. A 2629/2022. Tym samym, powierzchnie wymienionych działek w ewidencji gruntów mają taką samą wartość, jaka została wyszczególniona w operacie z wykonania mapy zasadniczej i ewidencji gruntów [...], włączonej do zasobu geodezyjnego 8 lipca 1993 r. pod nr ewid. 675/93. Dodatkowo, organ I instancji sam potwierdził fakt niewprowadzenia informacji wynikających z operatu o identyfikatorze P.2661.2018.1076 do bazy danych ewidencji gruntów i budynków, w swoim piśmie z 31 marca 2023 r., stwierdzając że wprowadzenie przedmiotowych danych spowodowałoby przesunięcie granicy pomiędzy działkami nr A i B a działkami nr C i D oraz zmianę ich powierzchni – co stanowiłoby wkroczenie w sferę własności i zmianę stanów prawnych wynikających m.in. z ksiąg wieczystych. Stanowisko to ŚWINGiK zakwestionował, podkreślając ż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie dane ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do granic pomiędzy działkami o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4) nie odpowiadają przebiegom granic, jakie zostały usankcjonowane podziałem działki nr E, zatwierdzonym decyzją z 6 lipca 1988 r. Potwierdziły to zarówno ustalenia organów oraz wykonawca opracowania geodezyjnego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] m. [...] granice pomiędzy ww. działkami są wykazane w oparciu o operat z 1993 nr 675/93. Jak ustalono w trakcie postępowania, wykonawca tego operatu wykorzystał do wykazania w ewidencji gruntów i budynków granic ww. działek współrzędne punktów granicznych z pierwszej wersji projektu podziału działki nr E, która została zaopiniowana negatywnie. Decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach usankcjonował przebiegi nowopowstałych działek z działki nr E i decyzja ta nadała tym granicom status granic prawnych. Pojęcie granicy prawnej nie zostało w aktualnie obowiązujących przepisach zdefiniowane, ale przyjmuje się (w branżowej literaturze geodezyjnej), że granicami takimi są granice, na które istnieje pełna dokumentacja geodezyjna oraz potwierdzająca ją dokumentacja prawna. Jako granice prawne w podziale nieruchomości uważa się nowopowstałe linie graniczne, na które wydawana jest decyzja administracyjna zatwierdzająca projekt podziału.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stan, jaki przedstawia aktualnie prowadzona ewidencja gruntów i budynków w odniesieniu do działek o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4), stoi w sprzeczności z zasadami wykazywania przebiegów granic w tejże ewidencji wynikającej z § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 poz. 1390), zwanego dalej "rozporządzeniem" – który wyznacza hierarchię dokumentacji, stanowiącej podstawę do wykazania przebiegów granic. Dodatkowo, opisany w ewidencji gruntów i budynków stan stoi w sprzeczności z zasadą aktualności ewidencji gruntów i budynków, wynikającą z zapisów § 38 w związku z § 45 rozporządzenia. Jak wynika bowiem z przywołanych przepisów, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków polega na utrzymaniu jej w stanie aktualności, tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi czyli – w przedmiotowym przypadku – posiadaną dokumentacją geodezyjną. W przedmiotowej sprawie nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E, włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88, ponieważ byłoby to sprzeczne z wyżej opisaną zasadą aktualności. Niedozwolone jest bowiem aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te, w oparciu o które aktualnie wykazane są dane. Z kolei pozostawienie aktualnego stanu stoi w sprzeczności z zobowiązaniem do wykazywania granic nieruchomości w zgodzie z § 30 rozporządzenia. Z tych względów, zdaniem ŚWINGiK, zasadnym byłoby wprowadzenie stanu, jaki usankcjonowała decyzja Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r., ustanawiająca granice prawne nowopowstałych działek na podstawie opracowania geodezyjnego sporządzonego po dacie ostatniego dokumentu, który stanowi podstawę wykazania przebiegów granic działek o nr A (wcześniej działka nr E/5) i B (wcześniej działka nr E/3) oraz C (wcześniej działka nr E/6) i D (wcześniej działka nr E/4) w aktualnej ewidencji. Znajduje to uzasadnienie także w tym, że w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych nie udowodniono, by ustanowione ww. decyzją granice prawne przedmiotowych działek zostały zmienione w ramach innego postępowania. Takowe opracowanie w przedmiotowej sprawie istnieje i zostało wykonane na zlecenie organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków obrębu [...] – jest to operat techniczny o identyfikatorze: P.2661.2018.1076, który "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z ww. opisanej dokumentacji podziałowej.

ŚWINGiK nie zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że aktualizacja danych ewidencyjnych o dane zawarte w operacie nr P.2661.2018.1076 spowodowałaby zmianę stanów prawnych wynikających m.in. z ksiąg wieczystych. W tym zakresie wskazano, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przepisy regulujące kwestie prowadzenia ksiąg wieczystych tj. art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023 poz. 1984,) jasno wskazują, że "Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości". Dodatkowo, zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne "Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". Zgodnie z powyższym dane zawarte w księdze wieczystej dotyczące nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że księga wieczysta nie została wymieniona w katalogu dokumentacji w § 30 rozporządzenia. Przedmiotowa aktualizacja danych, zdaniem ŚWINGiK, nie narusza stanów prawnych, ponieważ nie zmienia praw własności usankcjonowanych w działach drugich wcześniej założonych ksiąg wieczystych. Natomiast aktualizuje dane przedmiotowe – dotyczące przebiegów działek ewidencyjnych (a w następstwie również i ich powierzchni, ponieważ powierzchnia jest pochodną granic), doprowadzając je do zgodności zarówno ze stanem prawnym - wynikającym z decyzji podziałowej (która, jak zostało ustalone na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie została uchylona czy zmieniona), jak również z posiadaną, dostępną dla organu, dokumentacją geodezyjną. Końcowo podniesiono, że w przypadku sporu co do przebiegu granic pomiędzy działkami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. K. i P. K. zaskarżyli ww. decyzję z 9 stycznia 2024 r., podnosząc zarzuty:

I. rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

1. obrazę art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b, c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwanej dalej "ustawą" poprzez naruszenie zmian wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o informacje, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, tj. przekazane przez notariusza odpisy aktów notarialnych zawierających w swojej treści przeniesienie prawa własności nieruchomości;

2. obrazę art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy poprzez wydanie orzeczenia o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr P.2661.2018.1076, która, wbrew twierdzeniu ŚWINGiK, nie została sporządzona w jednym z trybów określonych w § 30 rozporządzenia, a tym samym nie stanowiła żadnej podstawy do wydania orzeczenia o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków;

3. obrazę art. 24 ust. 2c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie odmowy w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, pomimo braku jakichkolwiek dowodów mogących stanowić podstawę do wprowadzenia takich zmian, jak i podstaw prawnych określonych w przepisach odrębnych, a odnoszących się do prowadzenia, modernizacji i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków przez Starostę;

4. obrazę § 30 ust. 1 rozporządzenia poprzez orzeczenie o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków, w zakresie przebiegu granic i zmiany powierzchni działek, w oparciu o dane z operatu nr P.2661.2018.1076, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który jednakże nie został sporządzony na potrzeby:

- postępowania rozgraniczeniowego,

- postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,

- postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,

- postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, podziału nieruchomości,

- podziału nieruchomości,

- wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych,

a ponadto w ramach którego nie zostały wykonane jakiekolwiek czynności, w wyniku których powstałyby nowe dane geodezyjne, odnoszące się do określenia położenia punktów granicznych lub wyznaczających nowy przebieg granic działek ewidencyjnych, a także w ramach którego geodeta nie przeprowadzał jakichkolwiek czynności w zakresie wyznaczenia czy wznowienia położenia punktów granicznych czy ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, a jedynie przepisał dane z operatu włączonego do zasobu pod nr 161/88, który został sporządzony przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków dokonanej w 1993 r. - operat nr ewid. 675/93 i jak sam ŚWINGiK w uzasadnieniu wydanej decyzji jednoznacznie stwierdził, w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88 ponieważ byłoby to sprzeczne z zasadą aktualności (ponieważ niedozwolone jest aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te w oparciu o które aktualnie wykazane są dane) i w związku z czym orzeczenie podjęte przez organ II Instancji poza rażącym naruszeniem prawa, wskazuje wprost na znamiona obejścia prawa;

5. obrazę § 30 ust. 1 oraz § 38 w związku z § 45 rozporządzenia, poprzez błędną interpretację i zastosowanie, w tym nietrafioną próbę dowodzenia, iż zasadnym byłoby wprowadzenie stanu, jaki usankcjonowała decyzja z 6 lipca 1988 r. Urzędu Miejskiego w Kielcach wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, ustanawiająca granice prawne nowopowstałych działek na podstawie opracowania geodezyjnego sporządzonego po dacie ostatniego dokumentu tj. operatu nr P.2661.2018.1076, gdy w rzeczywistości sam ŚWINGiK, mając pełną świadomość braku zasadności tak postawionej tezy, stwierdza, że operat o identyfikatorze P.2661.2018.1076 "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi ewidencyjnymi z ww. dokumentacji podziałowej (161/88), przez co ŚWINGiK wprost dowodzi, że operat o identyfikatorze P.2661.2018.1076 nie stanowi żadnej nowej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, powstałej po dacie w której zostały ujawnione aktualne dane w ewidencji gruntów i budynków, i który zawierałby w swojej treści jakiekolwiek inne nowe dane, powstałe po dacie aktualnie ujawnionych danych w ewidencji gruntów i budynków;

6. podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych, co wbrew twierdzeniu organu II instancji wkracza w sposób bezpośredni w nabyte przez skarżących prawo własności do nieruchomości i prawa tego w części skarżących pozbawia, co stanowi rażące naruszenie prawa;

7. podjęcie przez ŚWINGiK rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych, a przez to pozbawienie skarżących prawa własności do części nabytych nieruchomości, pomimo zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych w postaci zawartych umów notarialnych przeniesienia prawa własności i to dwustopniowych;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całości materiału dowodowego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej;

III. rażące naruszenie przepisów k.p.a., a mianowicie:

- art. 40 § 1 w zw. z art. 32 k.p.a. poprzez niedoręczenie przez organ II instancji wydanej decyzji pełnomocnikowi strony z uwagi na fakt, że A. K. dokonał zgodnie z art. 32 k.p.a. ustanowienia pełnomocnika, którego umocował do reprezentowania go przed organem II instancji w przedmiotowej sprawie.

- art. 138 k.p.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się ŚWINGiK do zarzutów postawionych w pisemnym ustosunkowaniu się do zgromadzonego materiału dowodowego z dnia 3 kwietnia 2023 r.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.), zwanej dalej "P.g.k.", informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (ust. 2a).

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (ust. 2b).

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c).

Postępowanie ewidencyjne jest postępowaniem rejestrowym, co oznacza, że nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, budynków, lokali ani nie nadaje tych praw, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Wprowadzane w trakcie procedury aktualizacji zmiany są wtórne wobec zdarzeń prawnych, z których wynikają. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) przez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który winien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny. Uaktualnienie informacji na wniosek wymaga wskazania dokumentacji geodezyjnej, potwierdzającej zasadność proponowanej zmiany (por. m.in. wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., wyrok NSA z 27 września 2023 r., I OSK 270/22, sygn. I OSK 3227/18, wyrok WSA w Gliwicach z 10 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 1143/19).

Powyższe oznacza, że za pomocą regulacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków nie można kwestionować, czy ustalać stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Z tego powodu poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Służą temu takie postępowania jak rozgraniczenie nieruchomości, uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności (zob. wyrok WSA w Lublinie z 6 lipca 2023 r., III SA/Lu 94/23, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 października 2023 r., sygn. II SA/Rz 1000/23).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że "nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Bk 237/18). Kontrola decyzji wydanej w postępowaniu o zmianę danych (w procesie aktualizacji) nie może obejmować prawidłowości pierwotnie dokonanej zmiany w trybie modernizacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2018r., sygn. II SA/Bd 5/18, wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2023 r., sygn. III SA/Kr 1101/23).

W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu za zasadne należy uznać zarzuty skargi, a w konsekwencji także stanowisko organu I instancji, który odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na przywróceniu przebiegu granic pomiędzy działkami nr A i B a działkami sąsiednimi nr C i D, położonymi w [...] – zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z aktu notarialnego Rep. A 6770/89 z dnia 16 maja 1989 r., decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział z 6 lipca 1988 r., mapy sytuacyjnej 1:5000 z rejestrem pomiarowym z dnia 16 lutego 1988 r. zatwierdzonej przez Urząd Wojewódzki w dniu 18 maja 1988 r., szkicu wyniesienia projektu na grunt - operat 161/88 z dnia 22 marca 1988 r., w oparciu o dane z operatu technicznego o identyfikatorze: P.2661.2018.1076.

Faktem jest, jak ustaliły organy, że ostateczną decyzją z 6 lipca 1988 r. Urząd Miejski w Kielcach zatwierdził podział działki nr E w oparciu o jedną z dwóch wersji projektu podziału (zaopiniowaną pozytywnie), gdzie powierzchnie nowopowstałych działek miały następujące wartości: działka nr E/1 - 5515 m2, działka nr E/2 - 512 m2, działka nr E/3 - 485 m2, działka nr E/4 - 518 m2, działka nr E/5 - 477 m2, działka nr E/6 - 567 m2, działka nr E/7 - 370 m2. W dniu 16 maja 1989 r. J. K. w drodze umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego przeniosła na rzecz: M. P. działkę nr E/4 o powierzchni 0,0518 ha, syna W. K. działkę nr E/5 o powierzchni 0,0477 ha, wnuczki A. K. działkę nr E/3 o powierzchni 0,0485 ha. Na tej podstawie założono księgi wieczyste dla działek nr E/6, E/4, E/5, E/3 - o powierzchniach j.w. Z kolei w odrębnej księdze wieczystej wykazano działki nr E/1 o pow. 0,5515 ha, E/2 o pow. 0,0512 ha i E/7 o pow. 0,0370 ha. Powyższe zmiany danych właścicielskich zostały wprowadzone do rejestru gruntów wsi [...].

Co istotne, w latach 1992-1993 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów obrębu [...]. Operat z tej modernizacji został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 9 lipca 1993 r. pod nr 675/93. W protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania pod nr 121 według ewidencji zmodernizowanej działki powstałe w wyniku podziału działki nr E zostały przenumerowane i zostały im przypisane następujące powierzchnie: w miejsce działki nr E/1 wpisano działkę nr 1204 o powierzchni 5570 m2, w miejsce działki nr E/2 wpisano działkę nr 1205 o powierzchni 512 m2, w miejsce działki nr E/3 wpisano działkę nr B o powierzchni 453 m2, w miejsce działki nr E/4 wpisano działkę nr D o powierzchni 611 m2, w miejsce działki nr E/5 wpisano działkę nr A o powierzchni 409 m2, w miejsce działki nr E/6 wpisano działkę nr C o powierzchni 619 m2 oraz w miejsce działki nr E/7 wpisano działkę nr 1210 o powierzchni 370 m2.

Takie ustalenie powierzchni działek, przebiegu i długości granic oraz współrzędnych punktów granicznych, wykazane aktualnie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]w oparciu właśnie o operat z 1993 roku o numerze 675/93, nawiązuje do danych wynikających z pierwszej wersji projektu podziału działki nr E, która została zaopiniowana negatywnie i nie została zatwierdzona decyzją Urzędu Miejskiego w Kielcach z 6 lipca 1988 r. – w przeciwieństwie do drugiej wersji projektu, która, jak wyżej wspomniano, znalazła takie zatwierdzenie w tej decyzji. Powyższy wniosek znalazł wyraz w treści operatu technicznego o identyfikatorze P.2661.2018.1076, sporządzonego na zlecenie Prezydenta Miasta Kielce, odnoszącego się do ww. działek o nr B, D, A, C. Zdaniem ŚWINGiK dane tego operatu w zakresie przebiegu granic tych działek i ich powierzchni powinny stać się podstawą aktualizacji informacji ewidencji gruntów w tym zakresie. W ocenie tego organu operat ten "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z dokumentacji podziałowej z 1988 roku.

Zdaniem Sądu stanowisko organu odwoławczego nie zasługuje na aprobatę.

Niespornym jest, że na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do ww. działek w ramach procedury modernizacji (w oparciu o operat włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 lipca 1993 r. pod numerem 675/93), doszło do obrotu prawnego tymi działkami. I tak, postanowieniem z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. VIII Co 138/12 Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział VIII Cywilny przysądził prawo własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr A o pow. 0,0409 ha, będącej przedmiotem licytacji, na rzecz Ł. B.. Umową zawartą w formie aktu notarialnego z 1 września 2015 r. M. P. sprzedała B. i M. M. nieruchomość o pow. 0,0619 ha, oznaczoną jako działka nr C. Umową z 13 marca 2017 r. B. i M. M. sprzedali tą nieruchomość P. i A. małż. K., którzy zostali ujawnieni jako właściciele w księdze wieczystej. Kolejną umową z 16 marca 2017 r. A. Z. (z d. P.) sprzedała P. i A. małż. K. nieruchomość o pow. 0,0611 ha oznaczoną jako działka nr D. W dniu 26 sierpnia 2022 r. została zawarta umowa w formie aktu notarialnego, którą A. C.(z d. K.) sprzedała M. i Ł. małż. B. działkę nr B o pow. 0,0453 ha.

W tej sytuacji oparcie zmian danych ewidencyjnych na podstawie operatu technicznego o identyfikatorze P.2661.2018.1076 oznacza nie tylko odmienne oznaczenie współrzędnych punktów granicznych pomiędzy działkami nr B, D, A, C (por. s. 38-39 operatu), a w konsekwencji przyjęcie innej długości granic i powierzchni działek, ale prowadzi również do innego określenia zasięgu prawa własności w odniesieniu do tego, jaki był podstawą nabycia na podstawie ww. umów cywilnoprawnych i postanowienia Sądu. W sposób obrazowy przedstawili to w skardze P. i A. K. podnosząc, że skoro Ł. i M. B. nabyli działki o nr B i A, których granica przebiega w odległości 1,5 metra od budynku mieszkalnego skarżących (położonego na działce C), czyli według danych ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów i budynków, to zgodnie z zaskarżoną decyzją ww. pas gruntu o szerokości 1,5 metra zostałby włączony do nieruchomości uczestników.

Decyzja w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Wszelkie spory powstałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące zasięgu prawa własności, w tym m.in. przebiegu granic i ustalenia powierzchni działki, nie mogą więc być rozstrzygane w postępowaniu aktualizacyjnym, lecz w ramach innych prawem przewidzianych procedur (wyrok NSA z 7 września 2021 r., sygn. I OSK 4359/18). Jakkolwiek organ odwoławczy przesądzając o aktualizacji odwołuje się do operatu technicznego, jednak jak słusznie zauważają skarżący operat ten nie opiera się na żadnych nowych zdarzeniach, ale dokonuje interpretacji istniejącej dokumentacji, wbrew dokonanemu w 1993 roku procesowi modernizacji, a nawiązując do wcześniejszej decyzji Urzędu Miejskiego w Kielcach zatwierdzającej podział nieruchomości z 6 lipca 1988 r., w sytuacji gdy dane wynikające z operatu nr 675/93 w wyniku przeprowadzonej modernizacji nie tylko stały się danymi ewidencji gruntów i budynków, ale na ich podstawie doszło do nabycia nieruchomości w określonych granicach – na podstawie orzeczenia sądu i umów zawartych w formie aktu notarialnego. Należy zauważyć, że ŚWINGiK z jednej strony podnosi, że nie jest możliwe wykazanie w ewidencji gruntów i budynków przebiegów granic ww. działek wprost w oparciu o operat podziału działki nr E, włączony do zasobu w 1988 r. pod numerem 161/88, ponieważ byłoby to sprzeczne z zasadą aktualności (niedozwolone jest bowiem – jak słusznie twierdzi – aktualizowanie danych w ewidencji w oparciu o dokumenty powstałe wcześniej niż te, w oparciu o które aktualnie wykazane są dane), z drugiej zaś odwołuje się do § 30 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia, zgodnie z którym przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby podziału nieruchomości. Ostatecznie sięga do tej dokumentacji za pośrednictwem wspomnianego operatu o identyfikatorze P.2661.2018.1076, który – jak to określa – jego zdaniem "niejako synchronizuje" aktualne dane ewidencyjne z danymi wynikającymi z dokumentacji podziałowej.

Reasumując, w ocenie Sądu dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów w zaistniałej sytuacji, w sposób taki jak wynika to z zaskarżonej decyzji, należało uznać za nieuprawnione. W konsekwencji Sąd uznał, że organ II instancji, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył przepis art. 24 ust. 2b P.g.k. oraz § 30 ust. 1 rozporządzenia w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a należało uchylić zaskarżoną decyzję z 9 stycznia 2024r. (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawione wyżej uwagi i dokonaną wykładnię przepisów.

O kosztach orzeczono w pkt II wyroku – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wysokość wpisu sądowego, uiszczonego w sposób solidarny przez skarżących (200 zł).