Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 510/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi M. W., W. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. oddala skargę


UZASADNIENIE

sygn. akt IV SA/Po [...]

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z dnia [...] kwietnia 2017r. M. W. i W. W. (dalej skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017r., nr [...] utrzymującą w mocy , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.- dalej kpa), oraz mając na uwadze prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 500/16 (dalej wyrok WSA), po rozpatrzeniu odwołań L. W. oraz M. i W. W. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego linię kablową [...] kV zlokalizowaną na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości. [...], gm. C..

Wymieniony wyżej wyrok WSA uchylił zaskarżoną przez skarżących skargą z dnia [...] maja 2016r. decyzję Wojewody (dalej Wojewoda lub organ II instancji) z dnia13 kwietnia 2016r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego linię kablową [...] kV zlokalizowaną na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości. [...], gm. C..

Utrzymana w mocy decyzja Starosty wydana została na skutek wniosku [...] [...] Sp. z o.o. (zwanej dalej: Wnioskodawca, Inwestor) w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę linii kablowej SN 15 kV zlokalizowanej w [...] dz. nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb A. gm. C.. Uzasadniając swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 35 ustawy Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., zwanej dalej: PrB). W ocenie organu inwestycja zaprojektowana została zgodnie z ustaleniami ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] wydanej przez Wójta Gminy C.. Wywodzono, że wnioskodawca wykazał się prawem do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane składając oświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 PrB. Organ wskazał, iż odnosząc się do uwag wniesionych przez strony postępowania dokonał sprawdzenia treści Aktu Notarialnego Repertorium numer [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., z którego wynika, iż Agencja Nieruchomości Rolnych wyraziła zgodę na wykonanie m.in. budowy linii kablowej SN 15kV i nn 0,4 kV o długości 124,0 m na terenie nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...] w miejscowości O. obecnie [...] (§ 3 ww. Aktu Notarialnego). Wskazano, że dział III księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości zawiera informację o ustanowieniu bezterminowej służebności na rzecz [...] [...] Sp. z o.o., wskazując jako podstawę zapisy ww. Aktu Notarialnego. Według organu projektowana inwestycja mieści się w parametrach określonych w ww. Akcie Notarialnym, natomiast obciążenie księgi wieczystej powoduje trwały skutek niezależnie od zmiany właściciela nieruchomości. Organ stwierdził, że Wnioskodawca spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32. ust. 4 PrB, a przedłożona dokumentacja jest kompletna i posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, zatem w przedmiotowej sprawie należało udzielić pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji odwołali się L. W. oraz skarżący. W tożsamych co do treści odwołaniach z dnia [...] stycznia 2016 r. wskazali oni, że "Sąd wydał postanowienie o służebności ograniczonej", poza którą wykracza inwestycja przewidziana w decyzji. Wskazali, że "Akt notarialny określa ostro zamknięty obszar służebności - projekt zaś narusza prawo publiczne własności i tworzy nowe służebności dojazdowe dla wykonanego już projektu. Istotą będzie zajęcie własności obszarem nie skupionym w 24%".

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że organ odwoławczy badając prawidłowość zaskarżonej decyzji sprawdza ją nie tylko pod kątem zarzutów podnoszonych w odwołaniu, ale również pod kątem prawa materialnego i procesowego mających zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena decyzji nie powinna być jedynie formalna, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. Organ przytoczył treść art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; zwanej dalej: PrB) i wskazał, że podstawą realizacji inwestycji jest decyzja Wójta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] marca 2011 r. Wyjaśnił również pojęcie inwestycji celu publicznego odwołując się do ustawy dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.) i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.). Wskazał także, że w załączniku graficznym ww. decyzji określono przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej, która biec ma od istniejącej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr [...], wzdłuż jej granicy, przez działki o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę. Podkreślono, że Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako jego podstawę wskazując - w stosunku do działki należącej do skarżących o nr [...] - " ograniczone prawo rzeczowe (Akt. Not. Rep. A nr [...] z dn. [...] grudnia 2012 r.)". Organ stwierdził, że w dacie ustanowienia ww. ograniczenia działka o nr [...] należała do Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w P. i zapisana była w księdze wieczystej nr [...] W wyniku nabycia ww. nieruchomości przez Państwa W. (umowa sprzedaży [...] z dnia 27 czerwca 2013 r.) została przeniesiona do księgi wieczystej nr [...] Jednocześnie do nowej księgi wieczystej przeniesione zostało ograniczenie polegające na "bezterminowej służebności przesyłu wykonywane na działce [...] o treści bliżej określonej w par. 4 oświadczenia o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] grudnia 2012 r., Rep. A [...]". Organ wskazał, iż wynika z niego, że Inwestor - [...] [...] Sp. z o. o. - posiada pozwolenie na demontaż istniejącej stacji transformatorowej typu ZH 15 nr [...] oraz napowietrznej linii SN 15 kV i kablowej linii nn 0,4 kV i budowę linii kablowych SN 15 kV i nn 0,4 kV, żelbetonowego słupa typu [...] oraz nowej stacji transformatorowej typu STSR [...],[...] z szafą SKV [...] bezpośrednio przy granicy działki. Na mocy zawartego porozumienia inwestor może korzystać z nieruchomości ww. opisanym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych w tym na prawie swobodnego, w niezbędnym zakresie, przechodu i przejazdu przez nieruchomość odwołujących w celu umożliwienia czynności usuwania awarii, wykonywania prac eksploatacyjnych i konserwatorskich, remontowych, modernizacji, wyprowadzania nowych obwodów energetycznych w istniejącej strefie ochronnej dla ww. urządzeń.

Kolejno, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że Państwo W. w uzasadnieniu odwołania powołali się na postanowienie Sądu o "służebności ograniczonej". W konsekwencji zostali wezwani do przedłożenia wspomnianego postanowienia. W odpowiedzi wnieśli o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentacji, jednak do dnia wydania decyzji organu II instancji nie przedłożyli postanowienia sądowego. Według organu dalsze przedłużanie terminu rozpatrzenia odwołań jest niezasadne i stanowiłoby naruszenie art. 12 Kpa.

Wojewoda stwierdził, że nabywając nieruchomość nabywca przejmuje prawa i obowiązki poprzedniego właściciela. W związku z tym wraz z zakupem nieruchomości i przeniesieniem jej do nowej księgi wieczystej - przeniesieniu podlegają również ograniczenia rzeczowe ustanowione na danej nieruchomości. W niniejszej sytuacji, w ocenie organu, zapisanie ograniczonego prawa rzeczowego polegającego na bezterminowej służebności przesyłu na rzecz [...] [...] Sp. z o. o. w dziale III księgi wieczystej powoduje, że prawo to obowiązuje również nowych właścicieli tj. skarżących. Po wtóre organ wskazał, że z korespondencji między Agencją Nieruchomości Rolnych i inwestorem (załączonej do akt sprawy) wynika, że ANR zobowiązał się do każdorazowego informowania wszystkich uczestników przed przetargiem na zbycie nieruchomości objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę o występujących na nieruchomościach ograniczeniach i wstępnej zgodzie na budowę linii kablowej SN 15 kV. Wobec powyższego, zdaniem organu, Państwo W. nabywając przedmiotową działkę mieli świadomość występowania ograniczeń w jej korzystaniu.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 4 PrB "w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę". W konsekwencji Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty.

Po rozpatrzeniu skargi na tę decyzję WSA stwierdził, że nie może się ona ostać, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Podano, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (jako przykład podano wyroki: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507).

Przedmiotem postępowania w sprawie IV SA/Po 500/16, jak zauważył Sąd, była decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę linii kablowej, zlokalizowanej w szczególności na działce o nr ewid. [...] w m. [...], gm. C.. Od decyzji organu I instancji skarżący złożyli odwołanie. Treść odwołania wskazuje jednoznacznie na niezadowolenie z decyzji pierwszoinstancyjnej, a zatem spełnia ustawowe minimum ustawowe dla swojej skuteczności. Nie ulegało również wątpliwości, że strona działa w sprawie w sposób nieporadny, albowiem intencja odwołania choć oczywista, trudna jest do dokładnego zdekodowania w zakresie konkretnych zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji Starosty. Skarżący akcentowali, że uruchomili jakieś postępowanie sądowe skierowane przeciwko aktowi notarialnemu i postępowanie to zakończyło się wydaniem postanowienia. Według skarżących to postanowienie o "służebności ograniczonej". Takiej instytucji jednak wprost prawo polskie nie przewiduje. Zgodnie z art. 7 Kpa W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wobec powyższego rzeczą organu było ustalenie za pomocą wszelkich środków dowodowych dostępnych organowi, czy rzeczony akt notarialny był przedmiotem jakiegoś postępowania sądowego oraz, czy na nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie ustanowiono jakieś ograniczone prawa rzeczowe, a jeśli tak to jakie oraz czy toczą się aktualnie jakieś postępowania dotyczące księgi wieczystej nieruchomości skarżących. Tymczasem Wojewoda wezwał skarżących do "przedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii powołanego w uzasadnieniu odwołania, postanowienia Sądu o służebności ograniczonej". O tym, że takie postanowienie nie istnieje organ mógł się domyślać z wyżej wskazanych względów, i wezwanie takie miało charakter stricte formalny, natomiast sam nie poczynił żadnych kroków w celu wyjaśnienia zarzutów strony, pomimo że z pisma z stron z dnia [...] marca 2016 r. wynika, że strony upatrują jakichś okoliczności istotnych dla sprawy w dokumentach zgromadzonych przez sąd wieczystoksięgowy, czy tez postępowaniu toczącym się przed tym sądem. Organ dokonał jedynie wydruku treści księgi wieczystej nr [...] – dział I do III z systemu elektronicznego (k. [...] i n. akt administracyjnych II instancji).

Organ nie odniósł się również do zarzutu strony dotyczącego przekroczenia zakresu służebności w projekcie budowlanym ("zajęcie własności ponad 24%").

W ocenie tamtejszego Sądu, wobec braku tzw. przymusu adwokackiego oraz odformalizowania odwołania, jak również w świetle art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego rzeczą organu odwoławczego jest przeprowadzenie postępowania w całości, albowiem jest instancją merytoryczną i w efekcie tego postępowania wydanie rozstrzygnięcia rozwiewającego wątpliwości strony. Zgodnie bowiem z art. 8 i 9 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, i są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a stanowiący podstawę do wydania rozstrzygnięcia, winien być kompletny, albowiem zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Na kanwie powyższych rozważań wskazano też, że strona skarżąca nawet po zapoznaniu z aktami administracyjnymi sprawy miałaby prawo mieć wątpliwości co do zakresu służebności, albowiem w aktach tych znajduje się jedynie akt notarialny z dnia [...] grudnia 2012 r., Rep. A nr [...], w którym nieruchomość skarżących oznaczono omyłkowo jako działkę o nr [...], nie zaś prawidłowo [...]. Wyraz temu dali skarżący na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 r. Jednocześnie to sami skarżący załączyli do skargi kserokopię aktu notarialnego z dnie [...] marca 2013 r. Rep. A nr [...] dotyczącego sprostowania w tym zakresie, czego próżno szukać w aktach administracyjnych sprawy. Stanowisko strony skarżącej przedstawione na rozprawie wskazuje, że dla skarżących nadal niejasna jest kwestia czy to na ich działce ustanowiono służebność rzeczonym aktem notarialnym z 2012 r.

Po wtóre Sąd podał, że dla skarżących niezrozumiałe było i nie wynika to w żaden sposób z akt sprawy, dlaczego akt notarialny z 2012 r., jak również prostujący akt notarialny z 2013 r. dotyczą działki położnej w obrębie O., podczas, gdy należąca do nich nieruchomość znajduje się w miejscowości A.. Również w księdze wieczystej nieruchomości widnieje obręb O.. Okoliczność ta, choćby nawet była dla organu oczywista, musi być wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego i uzewnętrzniona w uzasadnieniu decyzji. Fakt zmiany obrębu ewidencyjnego nie jest bowiem faktem notoryjnym, ani też nie jest rzeczą Sądu wyjaśnianie stronom tej okoliczności. Niewątpliwie natomiast może to powodować u strony uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości decyzji. Sama konstatacja organu "obecnie [...]" nie tylko nie wyjaśnia wątpliwości strony, ale pozostaje gołosłowna wobec braku w tej mierze materiału dowodowego. Dokładne oznaczenie przedmiotu postępowania administracyjnego ma znaczenie kardynalne dla prawidłowości rozstrzygnięcia. Dlatego niezrozumiałym jest brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów wskazujących na podstawy zmiany obrębu obejmującego działkę skarżących, zwłaszcza w kontekście łatwości możliwości ich pozyskania przez organ (zmiana w tym zakresie wynika z decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], której w aktach sprawy brak).

Konsekwencją owych uchybień organu odwoławczego jest niezrozumienie treści decyzji przez skarżących i zaskarżenie jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a także opór skarżących przed wykonaniem decyzji, włącznie z angażowaniem policji. Sąd podkreślił, że nieporadność strony w postępowaniu nie może działać na jej niekorzyść. Odformalizowanie procedury odwoławczej tym bardziej, w świetle przytoczonych zasad postępowania administracyjnego, winno skutkować wyjaśnieniem przesłanek rozstrzygnięcia w taki sposób, aby były one dla strony zrozumiałe. Występujące w niniejszej sprawie omyłki w datach (k. [...] i [...] verte akt administracyjnych I instancji), numerach działek (k. [...] i n akt sądowych) oraz zmiana obrębu działki (k. 114 verte akt administracyjnych I instancji) wymagają wyjaśnienia i poparcia dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. Zarzuty odwołania wymagają uściślenia oraz ustosunkowania do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, choćby nawet wydawały się organowi oczywiście bezzasadne.

Końcowo Sąd wskazał, że pokłosiem opisanej sytuacji jest poczucie pokrzywdzenia przez stronę skarżącą i wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd stwierdził jednak, że roszczenie takie nie należy do właściwości sądu administracyjnego i dochodzić ewentualnego odszkodowania strony mogą przed sądem powszechnym. Odnosząc się do pism skarżących Sąd stwierdził, jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 14 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 742/13, LEX nr 1774548), że co do zasady nie jest również możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję, co wynika z art. 133 § 1 Ppsa. Materiał ten zaś nie jest kompletny i w świetle opisanych uchybień decyzji organu II instancji nie było możliwe, ani celowe zastosowanie art. 106 § 3 Ppsa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c Ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, iż rozpatrując ponownie sprawę, organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania, stanowiące zarazem wskazania co do kierunku prowadzenia postępowania odwoławczego.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2017r. stwierdził co następuje:

Organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawiając bądź wydając pozwolenie na budowę określonej inwestycji winien kierować się ściśle określonymi w przepisach prawa wytycznymi. Artykuł 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) określa czynności, jakie organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o udzieleniu bądź nie pozwolenia na budowę.

Organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Udzielając pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej związany jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy w przypadku jego braku. Na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.) "w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy."

Decyzje te wydawane są w oparciu o zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym inwestycją celu publicznego są "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65)". Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami za inwestycję celu publicznego uznawana jest "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".

Przedmiotowa inwestycja polega na budowie kablowej linii elektroenergetycznej średniego napięcia 15 kV. W związku powyższym inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył decyzję Wójta Gminy C. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], do czego był uprawniony w myśl ww. przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W decyzji Wójta Gminy C. wskazano, iż przedmiotem inwestycji jest kablowa linia elektroenergetyczna średniego napięcia 15 kV, którą przewidziano do realizacji na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark. mapy [...], obr. [...] położonych w miejscowości A., gm. C.. Określono również zakres inwestycji (linia kablowa SN 15 kV o długości ok. 460,0 m i przekroju 120 mm2) oraz orientacyjną lokalizację inwestycji zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji (projektowana linia przebiegać ma od istniejącej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr [...], wzdłuż jej granicy, przez działki o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] objęte przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę). Analizując przedłożony przez inwestora projekt należy stwierdzić, że jest zgodny z postanowieniami zawartymi w decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r.

Wraz z projektem budowlanym i decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego inwestor złożył jako załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawę ww. uprawnienia inwestora stanowią: w odniesieniu do działek o nr [...], [...], [...] i [...] - "stosunek zobowiązaniowy, przewidujący uprawnienie do wykonania robót i obiektów budowlanych" zawarty z właścicielami ww. działek; w stosunku do działek o nr [...] i [...] - "decyzja Starosty [...] nr [...] z dn. [...] stycznia 2015 r. ograniczająca sposób korzystania z części nieruchomości poprzez udzielenie [...] [...] Sp. z o. o. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości w celu realizacji budowy kablowej linii energetycznej [...] kV utrzymana w mocy decyzją Wojewody nr [...] z dnia [...] maja 2015 r."; natomiast w stosunku do działki należącej do odwołujących o nr [...] - " ograniczone prawo rzeczowe (Akt. Not. Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.)". W dacie sporządzenia ww. ograniczenia działka o nr [...] wpisana była do księgi wieczystej o nr POI [...] [...] i stanowiła własność Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w P.. Wskazaną księgę wieczystą, w związku ze sprzedażą działek w niej zapisanych, zamknięto. Działka o nr [...] została nabyta przez Państwa [...] na mocy umowy sprzedaży nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. i przeniesiona do księgi wieczystej nr [...] Równocześnie do działu III nowej księgi wieczystej przeniesiono ograniczenie dotyczące przedmiotowej działki: "bezterminowa służebność przesyłu wykonywana na działce [...] o treści bliżej określonej w par. 4 oświadczenia o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia [...] grudnia 2012 r., rep. A [...] not. O. P. w P. na rzecz [...] [...] Sp. z o. o". Organ II instancji nadmienił w tym miejscu, iż nabywając nieruchomość nabywca przejmuje prawa i obowiązki poprzedniego właściciela. W związku z tym wraz z zakupem nieruchomości i przeniesieniem jej do nowej księgi wieczystej przeniesieniu podlegają również ograniczenia rzeczowe ustanowione na danej nieruchomości, które obejmują każdoczesnego właściciela działki. W niniejszej sytuacji zapisanie ograniczonego prawa rzeczowego polegającego na bezterminowej służebności przesyłu na rzecz [...] [...] Sp. z o. o. w dziale III księgi wieczystej powoduje, że prawo to obowiązuje również nowych właścicieli - Państwa [...].

Ze wspomnianego aktu notarialnego rep. A. [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika, że inwestor, [...] [...] Sp. z o. o., posiada pozwolenie na demontaż istniejącej stacji transformatorowej typu ZH 15 nr [...] oraz napowietrznej linii SN 15 kV i kablowej linii nn 0,4 kV, które przebiegają przez środek działki i budowę linii kablowych SN 15 kV i nn 0,4 kV, żelbetonowego słupa typu [...] oraz nowej stacji transformatorowej typu STSR [...],[...] z szafą SKV [...] bezpośrednio przy granicy działki (§ 3 aktu notarialnego). Na mocy zawartego porozumienia inwestor może korzystać z nieruchomości w opisanym zakresie, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych w tym na prawie swobodnego, w niezbędnym zakresie, przechodu i przejazdu przez nieruchomość odwołujących w celu umożliwienia czynności usuwania awarii, wykonywania prac eksploatacyjnych i konserwatorskich, remontowych, modernizacji, wyprowadzania nowych obwodów energetycznych w istniejącej strefie ochronnej dla ww. urządzeń (§ 4 aktu notarialnego).

W § 4 ww. aktu notarialnego wpisano, iż zawarta umowa dotyczy działki o nr [...], co sygnalizowali w trakcie postępowania Państwo W.. Okoliczność wpisania błędnego numeru działki stanowiła oczywistą omyłkę pisarską notariusza sporządzającego dokument i została sprostowana na mocy aktu notarialnego rep. A [...] z dnia [...] marca 2013 r., który został złożony do akt administracyjnych.

Ponadto odwołujący wskazywali, iż uruchomili postępowanie sądowe skierowane przeciwko aktowi notarialnemu, które zakończyło się wydaniem przez sąd postanowienia o "służebności ograniczonej". [...] prawo nie przewiduje jednak wprost takiej instytucji. W związku z tym Wojewoda wezwał odwołujących do przedłożenia ww. dokumentu oraz zwrócił się do Sądu Rejonowego P. - Stare M. w P. z prośbą o udzielenie informacji czy toczyły się lub nadal toczą jakieś postępowania dotyczące księgi wieczystej odwołujących i wpisów w niej zawartych. W odpowiedzi Sąd wskazał, że nie posiada żadnych informacji, by toczyło się jakieś postępowanie w stosunku do księgi wieczystej Państwa [...] oraz potwierdził istnienie zawartego w dziale III księgi wieczystej ograniczonego prawa rzeczowego. Odpowiadając na wezwanie, M. W. powtórzyła zarzuty stawiane w odwołaniu i pismach wnoszonych w trakcie postępowania zaznaczając również, że przed Sądem Rejonowym, Wydziałem Ksiąg Wieczystych, toczy się postępowanie o sygnaturach "DZ. KW. [...], [...], [...], Ap [...], w których SR postanawia, że ograniczenie służebności należy do art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarowania nieruchomościami w celu, czyli nie z prawnego postępowania służebności ograniczonej". Odwołująca nie przedstawiła jednak rzeczonego postanowienia, a z fragmentu załączonego orzeczenia Sądu i "zażalenia na zarządzenie" nie sposób wywnioskować jakiego przedmiotu dotyczy oraz czy odnosi się do działki odwołujących i ma wpływ na przedmiotową sprawę.

Ponadto organ podał, że odwołujący wskazują, że należąca do nich działka o nr [...] położona jest w obrębie ewidencyjnym [...], podczas gdy ustanowiona służebność przesyłu dotyczy działki o nr [...] w obrębie O.. W tym miejscu organ wyjaśnił, że na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] organ orzekł o utworzeniu z części obrębu ewidencyjnego [...] nowego obrębu [...] w oparciu o art. 22 ust. 1 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Z powyższego wynikła rozbieżność w nazewnictwie obrębów ewidencyjnych. Podkreślić jednak trzeba, że zawarty akt notarialny dotyczący służebności przesyłu odnosi się do działki należącej do odwołujących o nr [...] w obecnym obrębie A., która przed ww. decyzją Starosty [...] znajdowała się w obrębie O..

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego przekroczenia zakresu służebności - "zajęcie własności obszarem nie skupionym w 24 %", zaznaczyć należy, że wbrew twierdzeniom odwołujących akt notarialny, na mocy którego ustanowiono służebność, nie określa precyzyjnie obszaru ją objętego. Wskazuje jedynie, że inwestycja miałaby zostać zrealizowana w zbliżeniu do granicy działki z zachowaniem strefy ochronnej dla urządzeń wymienionych w § 3 aktu notarialnego. Organ zatem nie podzielił stanowiska odwołujących o przekroczeniu w projekcie zakresu służebności, bowiem z dokumentacji nie wynika, by takie obostrzenia ustalono.

Jak wynika z korespondencji między Agencją Nieruchomości Rolnych i inwestorem załączonej do akt sprawy, ANR zobowiązał się do każdorazowego informowania wszystkich uczestników przed przetargiem na zbycie nieruchomości objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę o występujących na nieruchomościach ograniczeniach i wstępnej zgodzie na budowę linii kablowej SN 15 kV. Wobec powyższego Państwo W. nabywając przedmiotową działkę musieli mieć świadomość występowania ograniczeń w jej korzystaniu, w szczególności, że na przedmiotowym terenie istniała już stara sieć elektroenergetyczna napowietrzna, którą inwestor zamierza zmienić na sieć kablową podziemną. W istocie, służebność przesyłu została ustanowiona bez wiedzy i zgody Państwa [...], jednak zauważyć należy, iż w dacie sporządzenia aktu notarialnego nie byli oni właścicielami przedmiotowej działki.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda skonstatował, iż inwestor wywiązał się z obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów w zakresie prawa budowlanego. Inwestycja została zaprojektowana zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji Wójta Gminy C. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...] marca 2011 r. , znak [...] oraz przepisami technicznymi, załączono komplet wymaganych dokumentów, a projekt został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego "w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę", wobec czego należało utrzymać w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. udzielającą pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i W. W. (dalej skarżący). Skarga ma następujące brzmienie: " decyzja wydana [...].03.17 r. jest decyzją samodzielną i nie należy do postępowania odwoławczego z wyroku 04.11.16 r sygnatura IV SA/Po [...] (kasacyjnego). Decyzja ustanawia postępowanie, które jest postępowaniem odrzuconym już przez WSA"

Skarżący w toku postępowania złożyli również pismo z dnia [...] sierpnia 2017r. o treści: " Wyrok WSA z 04.11.16 r. jest wyrokiem odwoławczym ( przysługuje kasacja) i nie jest wyrokiem do ponownego rozpatrzenia decyzji odrzuconej. Wydana przez Wojewodę, po wyroku decyzja, jest przywróceniem odrzuconej decyzji. Wojewoda przyjął, że może osobiście zmienić postępowanie odwoławcze w postępowanie - ponowne rozpatrzenie, inaczej - odrzuconą decyzję przegląda od nowa i ją uznaje. Wprowadzona przez Wojewodę inna decyzja po wyroku z dnia 04.11.16 powoduje tryb nakazowo wykonawczy i przez nas nie może on być zbyty przez zaniechanie".

Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe uzasadnienie zawarte w rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: Ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody utrzymującego w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego linię kablową [...] kV zlokalizowaną na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w m. [...], gm. C..

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei art. 170 powołanej powyżej ustawy przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 stawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany przepisów prawa, a także zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku rzutujących na tą ocenę prawną, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 1328/10 dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł już raz wyrokiem z dnia 4 listopada 2016r., sygn. akt IV SA/Po 500/16, uchylając decyzję organu II instancji.

Zadaniem organu II instancji było więc analizowanie uzasadnienia wyroku i zastosowanie się do wytycznych w nim zawartych.

Zdaniem Sądu Wojewoda wywiązał się z tego zadania. Wyjaśnił okoliczności budzące wątpliwości Sądu ale zarazem strony skarżącej.

Organ załączył do akt ostateczną decyzję z dnia [...] stycznia 2011r. Starosty [...] nr [...], w której organ ten orzekł o utworzeniu nowego obrębu ewidencyjnego [...] w [...] ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej C., z części obrębu ewidencyjnego [...]. Wojewoda załączył również poświadczone kopie pism Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia18.08.2010r. (a także pismo wcześniejsze z niewidoczną datą). W pismach tych mowa jest o trwaniu sprzedaży działek i zgodzie na realizację inwestycji - budowy linii kablowej SN 15 kV. Ponadto organ załączył do akt pismo Sądu Rejonowego P. - Stare M., Wydział V Ksiąg Wieczystych z wypisem aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2012r. i z dnia [...] marca 2013r. Tak więc wyjaśniono kwestię prawidłowości numeru działki skarżących, jej obręb ewidencyjny i treść służebności przesyłu. Należy zaznaczyć, że prawdziwe jest stwierdzenie Wojewody, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie, w szczególności z załączonych aktów notarialnych nie wynika, że inwestor przekroczył w projekcie budowlanym zakres służebności, bowiem jej treść nie zawiera żadnych obostrzeń w tym względzie.

Sąd w sprawie IV SA/Po [...] uchylił zaskarżoną przez skarżących decyzję organu II instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc brak wyjaśnienia części okoliczności i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania.

Na tym tle wskazać należy, że stosując się do zaleceń tego Sądu Wojewoda dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału uzupełniwszy uprzednio postępowanie dowodowe i uznał, iż decyzja organu I instancji winna zostać utrzymana w mocy.

Stanowisko organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe.

Sąd podziela pogląd organu, iż inwestor wywiązał się z obowiązków jakie nakładają na niego przepisy ustawy prawo budowlane. Inwestycja zaprojektowana została zgodnie z decyzją lokalizacyjną i przepisami budowlanymi, przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Zgodnie zatem z art. 35 ust. 4 prawa budowlanego wypełnienie wymagań określonych w ust. 1 i art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tej sytuacji z uwagi na powyższe Sąd, mając na względzie art. 153 Ppsa uznał skargę za niezasadną i ją oddalił na podstawie art. 151 Ppsa.