Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1377/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 28, art. 77, art. 80, art. 107, art. 138
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2022 r. znak SKO.GN/415/88/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. znak: GD-5.6831.3.366.2017 Prezydent Miasta Krakowa orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04-1.74300-111-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] składającej się z działki Nr [...] o pow. 0,0651 ha, położonej w obrębie Nr 13 j. ewid. Kraków-Podgórze, na działki Nr [...] o pow. 0.0248 ha i Nr [...] o pow. 0.0403 ha, na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian sporządzonej w dniu 7 czerwca 2005 r. przez geodetę uprawnionego, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2005 r., Nr KERG [...].

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ l instancji wskazał, że Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję znak GD- 04-1.74300-111-273/05 w dniu 29 czerwca 2005 r. (ostateczną w dniu 15 sierpnia 2005 r.) w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości objętej księgę wieczystą Nr [...] składającej się z działki Nr [...] o pow. 0.0651 ha, położonej w obrębie Nr 13 j.ewid. Kraków-Podgórze na działki Nr: [...] o pow. 0,0248 ha i [...] o pow. 0,0403 ha zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 7 czerwca 2005 r. przez geodetę uprawnionego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2005 r, Nr KERG [...].

Dalej wyjaśniono, że Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód w Krakowie pismem sygn. akt [...] z dnia 1 marca 2022 r. wniósł sprzeciw wobec ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Nr GD- 04-1.74300-111-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, w wyniku którego utworzono działki ewidencyjne Nr: [...] i [...], położone w obrębie Nr 13 jedn. ewid. Kraków-Podgórze w rejonie ulicy T. w K. , działając na zasadzie art. 184 §1 i §2 Kodeksu postępowania administracyjnego i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 wniósł o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Jak podkreślono art. 145 §1 pkt 1 kpa stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których oparto istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Prokurator wskazał, iż w postanowieniu Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód Sygn. akt 4 Ds. [...] oraz postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XIV Kamy Sygn. akt XIV Kp [...] stwierdzono, że na protokole z czynności przyjęcia granic nieruchomości został podrobiony jeden z podpisów uczestnika czynności przyjęcia granic nieruchomości A. B.. W związku z powyższym Prezydent Miasta Krakowa, mając na uwadze przepisy art. 186 w związku z art. 149 §1 i §2 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem znak GD-5.6831.3.366.2017 z dnia 21 marca 2022 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04-1.74300-III-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. dotyczące zatwierdzenia podziału ww. nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] składającej się z działki Nr [...] położonej w obrębie Nr 13 j.ewid. Kraków-Podgórze.

Następnie A. B., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, pismem z dnia 27 kwietnia 2022 r. (data wpływu 2 maja 2022 r.) wniosła o uznanie jej za stronę postępowania, jako współwłaścicielkę nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb 13 jednostka ewidencyjna Podgórze.

W odpowiedzi pismem znak GD-5.6831.3.366.2017 z dnia 18 maja 2022 r. Wydział Geodezji Urzędu Miasta Krakowa poinformował, że nie widzi możliwości, aby uznać A. B. za stronę we wznowionym postępowaniu dotyczącym podziału działki Nr [...], położonej w obrębie Nr 13 j.ewid. Kraków-Podgórze.

Odnosząc się do kwestii podniesionych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód w Krakowie w piśmie Sygn. akt [...] z dnia 1 marca 2022 r. (data wpływu 9 marca 2022 r.), wskazano w kolejności jak przebiega procedura podziału nieruchomości zatwierdzanego decyzją administracyjną. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym zarówno obecnie jak i w dacie podziału działki nr [...], podział ten dokonywany jest na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W związku z tym wszelkie materiały, które są niezbędne do przeprowadzenia podziału przygotowuje strona zainteresowana i przedkłada je właściwemu organowi.

Z racji tego, że w tym wypadku wymagane są dokumenty specjalne, a mapa z projektem podziału jest opracowaniem geodezyjno-kartograficznym przyjmowanym do zasobu geodezyjno-kartograficznego, czynności i materiały związane z podziałem przeprowadza i przygotowuje uprawniony geodeta, w tym wypadku na zlecenie osoby, która ubiegać się będzie o zatwierdzenie podziału. Natomiast protokół przyjęcia granic sporządzany jest przez geodetę posiadającego odpowiednie uprawnienia i zawiera w szczególności zgodnie z §7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości: oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi według danych z katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, a w razie jej braku - według innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości; informacje o dokumentach stanowiących podstawę przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi; szkic przebiegu granic nieruchomości podlegającej podziałowi; opis przebiegu granic i położenia punktów granicznych nieruchomości podlegającej podziałowi; datę sporządzenia protokołu oraz imię i nazwisko, numer uprawnień zawodowych i podpis osoby, która wykonała protokół. W przypadku braku księgi wieczystej oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości, w tym danych katastralnych dzielonej nieruchomości, protokół przyjęcia granic oprócz wskazanych powyżej informacji ma zawierać listę i podpisy osób obecnych przy czynnościach przyjęcia granic (§3 rozporządzenia jw.).

Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji istotą zarzutu Prokuratora Prokuratury Rejonowej domagającego się stwierdzenia, że decyzja podziałowa została wydana z naruszeniem prawa, jest fakt, że podpis A. B. na protokole z przyjęcia granic nieruchomości został sfałszowany, a w konsekwencji - w ocenie Prokuratora - sfałszowany jest sam sporządzony protokół i wynikające z niego ustalenia są wadliwe i nie mogły stać się podstawą wydania decyzji podziałowej. Jak wyjaśniono, z analizy regulacji rozporządzenia w sprawie podziału wynika jednoznacznie, że przyjęcie granic dla celów podziałowych ogranicza się jedynie do badania dokumentów określających przebieg granic. Nie jest to zatem fizyczne ustalenie przebiegu granic na gruncie czy wznawianie znaków granicznych. Procedura "przyjmowania granic" nie jest tożsama z ustalaniem granic rozumianym jako rozgraniczenie nieruchomości (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2014 roku, sygn. akt I SA Wa 457/14.). Tym samym nie może być traktowana jako dodatkowa czy też zastępcza forma zmierzająca do ustalenia granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi. W konsekwencji też w toku procedury przyjmowania granic geodeta nie może podejmować czynności technicznych mogących prowadzić do zmiany przebiegu granic. Z tego też względu, co do zasady, w czynnościach tych nie biorą udziału właściciele lub użytkownicy sąsiednich nieruchomości. Osoby te mogą być zawiadomione o czynnościach geodety w przypadku określonym w § 6 ust. 3 rozporządzenia, a więc gdy granice dla celu podziału przyjmowane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów. W pozostałych przypadkach protokół z przyjęcia granic sporządza samodzielnie geodeta uprawniony - nie zawiadamiając o tym właścicieli czy też użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością będącą przedmiotem podziału. Jak podkreślono, właściciele nieruchomości graniczących z nieruchomością dzieloną nie są stronami administracyjnego postępowania podziałowego, mogą natomiast - w opisanym wyżej przypadku, uczestniczyć w czynnościach terenowych wykonywanych przez geodetę. Możliwość uczestnictwa w tych czynnościach nie powoduje jednak nabycia przez właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z dzieloną nieruchomością statusu strony administracyjnego postępowania podziałowego. Interes prawny w postępowaniu dotyczącym geodezyjnego podziału nieruchomości, a więc innego ukształtowania przebiegu granic działek ewidencyjnych wewnątrz nieruchomości, ma wyłącznie jej właściciel lub użytkownik wieczysty. W procedurze podziałowej, granice zewnętrzne nieruchomości dzielonej nie ulegają modyfikacji.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że operat o numerze KERG [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego, dotyczący podziału nieruchomości położonej w obr. 13, jedn. ewid. Kraków - Podgórze, oznaczonej jako działka Nr [...] był przedmiotem kontroli Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w związku z pismem A. i Z. B. z dnia 25 lutego 2013 r. Pismem znak IG-I.7220.33.2013.MP z dnia 11 lipca 2013 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po przeprowadzeniu kontroli ww. operatu stwierdził m.in., że z dokumentacji technicznej z podziału działki nr [...] nie wynika, aby na jej podstawie dokonano jakichkolwiek zmian przebiegu zewnętrznych granic tej działki, które były uwidocznione na mapie ewidencyjnej. Wyjaśnił, że współrzędne punktów załamania granic działki Nr [...] otrzymane przez wykonawcę prac geodezyjnych do zgłoszenia pracy są spójne ze współrzędnymi, które wykonawca przekazał do zasobu, uzupełniając je o współrzędne nowych punktów granicznych, wyznaczających linię podziałową (punkty usytuowane na liniach granicznych nie tworzą nowych załamań granicy). Opis granic w spisanym przez geodetę uprawnionego w dniu 24 maja 2005 r. w protokole przyjęcia granic nie wprowadził zmian przebiegu granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości z nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do granic uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc się natomiast do przesłanki wznowienia postępowania wynikającej z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stwierdza się, iż dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, taką też okoliczność powołuje prokurator w złożonym sprzeciwie, który skutkował wszczęciem postępowania wznowieniowego, organ wskazał, iż koniecznym było zbadanie, czy w związku z tym faktem można uznać, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, co skutkować może uchyleniem decyzji (o ile nie zachodzą wynikając z przepisów ograniczenia w tym zakresie).

Organ I instancji podał, że protokół przyjęcia granic sporządził geodeta uprawniony, dochowując proceduralnych warunków związanych z zawiadomieniem o powyższej czynności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością dzieloną oraz przyjmując granicę w oparciu o dane dotyczące jej przebiegu zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jak już wskazano wyżej z dokumentacji technicznej podziału wynika, iż nie nastąpiły zmiany w przebiegu granicy zewnętrznej nieruchomości dzielonej w stosunku do stanu istniejącego przed zatwierdzeniem podziału. Przebieg granicy zewnętrznej nieruchomości dzielonej nie wynikał więc z protokołu przyjęcia granic, który wyłącznie powoływał się przy przyjmowaniu przebiegu granicy na dane zawarte w rejestrze publicznym jakim jest ewidencja gruntów i budynków, a właśnie z danych ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o którą przyjmowana była granica nieruchomości dzielonej i na które to dane wskazywał geodeta w sporządzanym przez siebie protokole. Protokół przyjęcia granic dla celu podziału nieruchomości ma więc wtórny charakter w stosunku do danych dotyczących przebiegu granicy, a zadaniem geodety jest wskazanie w oparciu o jakie dane granice te (dla potrzeb podziału) przyjmuje.

W tym kontekście, w ocenie organu I instancji, fakt sfałszowania podpisu A. B. na protokole przyjęcia granic nie może być podstawą uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Podpis ten (a jak się okazało w toku postępowania prokuratorskiego w istocie jego brak, nie wiadomo bowiem kto go złożył) nie ma znaczenia dla przyjęcia przez geodetę przebiegu granicy w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków. Dane te, w stanie przed podziałem, wskazywały na określony przebieg granicy zewnętrznej nieruchomości dzielonej, który nie uległ zmianie po podziale nieruchomości. Przyjmując granicę nieruchomości dzielonej w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków geodeta nie mógł "przyjąć" ich w inny sposób niż ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków. Procedura podziałowa nie służy w żadnym stopniu do ustalania granic, jak już wskazywano powyżej, a ewentualna zmiana przebiegu granicy zewnętrznej jest możliwa w ramach odrębnych postępowań związanych z ustaleniem przebiegu granicy. W oparciu o sfałszowany podpis nie zostały ustalone żadne istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, jedyną okolicznością ustaloną w oparciu o sfałszowany podpis była obecność A. B. podczas czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości, jednak fakt, iż w rzeczywistości nie uczestniczyła ona w tych czynnościach, co (pomimo zawiadomienia) nie wpływa ani na ich skuteczność (niestawiennictwo nie wstrzymuje powyższych czynności) ani na przyjęty przebieg granic zewnętrznych nieruchomości dzielonej, który musiał być zgodny z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i tak został przedstawiony w opracowanej na potrzeby podziału dokumentacji geodezyjnej.

Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości wydana została w oparciu o mapę z projektem podziału wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 7 czerwca 2005 r. przez geodetę uprawnionego, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2005 r, Nr KERG [...], co wynika wprost z treści decyzji. Natomiast, zdaniem organu I instancji, fakt zaistnienia po zatwierdzeniu podziału sporów pomiędzy właścicielami nieruchomości dzielonej oraz nieruchomości sąsiedniej nie ma znaczenia dla postępowania w sprawie podziału nieruchomości, spory te jeżeli dotyczą przebiegu granicy są bowiem rozstrzygane w odrębnych od podziału postępowaniach. Skutki jakie wywołuje podział geodezyjny nieruchomości mają wyłącznie wewnętrzny (dla dzielonej nieruchomości) charakter, stąd też stroną postępowania podziałowego nie są właściciele nieruchomości sąsiednich. Nawet jeżeli po zatwierdzeniu podziału nieruchomości w odrębnym postępowaniu (np. rozgraniczenie) nastąpi zmiana przebiegu granicy zewnętrznej nieruchomości dzielonej, to i tak skutki podziału geodezyjnego (w postaci powstania w ramach nieruchomości dzielonej większej liczby działek ewidencyjnych) ograniczają się wyłącznie do nieruchomości dzielonej, a właściciel sąsiedniej nieruchomości objętej odrębną księgą wieczystą nie zyskuje statusu strony postępowania podziałowego.

Podsumowując organ I instancji stwierdził, że w oparciu o podpis złożony w protokole przyjęcia granic przez osobę biorącą udział w czynnościach technicznych (terenowych), nie są w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału nieruchomości ustalane istotne okoliczności, a więc fakt jego sfałszowania również taką istotną okolicznością nie jest.

Zatem sam fakt sfałszowania podpisu na protokole z czynności przyjęcia granic nieruchomości nie może skutkować, zdaniem organu I instancji, uznaniem że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jak wyżej wskazano granice zewnętrzne dzielonej nieruchomości są przyjmowane według danych pozyskanych przez geodetę uprawnionego z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, a w toku procedury przyjmowania granic geodeta nie może podejmować czynności technicznych mogących prowadzić do zmiany przebiegu granic.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia wskazanej na wstępie decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie, zachowując ustawowy termin, złożyła A. B., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono przede wszystkim, że postępowanie wznowieniowe dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przebieg granic, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który został dokonany na podstawie dokumentu - protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości - którego autentyczność została skutecznie podważona w ramach postępowania karnego prowadzonego w sprawie 4 Ds. [...] przez Prokuraturę Rejonową Kraków- Śródmieście Wschód. Postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, po ustaleniu w drodze opinii biegłego faktu sfałszowania podpisu A. B., zostało umorzone z powodu braku wykrycia sprawcy czynu zabronionego. Tym samym, zdaniem odwołującej się, przebieg granic działki ew. nr [...] obr. 13 Podgórze w Krakowie, uwidoczniony na właściwej mapie pozyskanej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. jedna z najbardziej doniosłych okoliczności dla prowadzenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości należy uznać za oparty na fałszywych dowodach. Kwestia przebiegu granic determinuje również wynik postępowania w przedmiocie działu nieruchomości. Jak podkreślono, decyzja administracyjna, której dotyczy postępowanie wznowieniowe ma istotny wpływ na wydawanie innych decyzji administracyjnych, dla których przebieg granic działek ewidencyjnych stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe, podniesiono, iż w wyniku pierwszej z dokonanych czynności dokonano przesunięcia przebiegu granicy, mimo oparcia się przez organ na materiałach źródłowych - jak w przypadku operatów geodezyjnych ujawnionych w zasobie geodezyjnym w roku 2017, którym przywrócono granice nieruchomości według stanu istniejącego na gruncie przed dniem 24 maja 2005 roku. W wyniku drugiej z czynności objętych protokołem którego autentyczność została podważona właściwym do tego środkiem dowodowym, zapis w projekcie podziału działki ewidencyjnej nr [...] zawierał informację odnoszącą się do treści ograniczonego prawa rzeczowego - służebności o treści: cyt.: "przechód jest bramą przejazdową pod budynkiem przy ul. T. ".

W odniesieniu do treści służebności odwołująca się podkreśliła, że w rzeczywistości działka nr ewidencyjna [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów prawa, a jedynie faktyczną możliwość wejścia na jej teren, która wynika z możliwości przechodu wąską klatką schodową budynku przy ul. T. , o nieco ponad metrowej szerokości ze schodami niwelującymi różnicę poziomów około 1 metra w połowie korytarza między ulicą a parterową kondygnacją budynku przy ul. T. .

Tymczasem powstała niezgodnie z normą prawną wynikającą z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami działka jest przedmiotem obrotu i starań inwestora o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jak podkreślono, przedmiotem obecnie wznowionego postępowania był podział działki nr [...] obręb 13 Podgórze w Krakowie w kształcie wynikającym ze sfałszowanego protokołu przebiegu granicy, wobec czego przedmiotem postępowania w rzeczywistości był również fragment działki nr [...] stanowiącej nieruchomość będącą współwłasnością A. B.. Pełnomocnik odwołującej wskazał, że przedmiotem postępowania w przedmiocie podziału działki była działka, której granica z nieruchomością odwołującej, dzięki treści protokołu z przyjęcia przebiegu granic ze sfałszowanym podpisem "nagle" zmieniła przebieg i zamiast przebiegać w linii prostej po zewnętrznym licu budynku frontowego o numerze administracyjnym nr [...] przy ul. T. , wbrew wszelkiej logice, a przede wszystkim nawet wbrew ostatniemu spokojnemu stanowi posiadania, została "ustalona" w środku przedmiotowej ściany - tak, że nieruchomość odwołującej uległa pomniejszeniu i to na terenie nieruchomości odwołującej usytuowany został punkt "B" wyznaczający koniec linii podziału nowo powstałych działek o numerach [...] i [...]. Oznacza to wprost, zdaniem pełnomocnika odwołującej, iż przedmiot postępowania dotyczy interesu prawnego - zakresu prawa własności A. B. i wszelkie dywagacje na temat tego, że nie jest stroną postępowania są niezgodne z rzeczywistością. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik odwołującej stwierdził, że w kręgu stron przedmiotowego postępowania winna znajdować się A. B. i powinien jej zostać zagwarantowany czynny udział w tym postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 7 października 2022 r. znak SKO.GN/415/88/2022, w związku z odwołaniem A. B. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 lipca 2022 r. znak: GD-5.6831.3.366.2017 orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04-1.74300-111-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości - działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego – umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji SKO w pierwszej kolejności wskazało, że wszczęcie postępowania z urzędu przez organ pierwszej instancji nastąpiło na skutek wniesionego, na podstawie art. 184 k.p.a., przez Prokuratora sprzeciwu od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04- 1.74300-111-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] składającej się z działki Nr [...] położonej w obrębie Nr 13 j.ewid. Kraków-Podgórze na działki Nr [...] i [...], zgodnie z mapą z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 7 czerwca 2005 r. przez geodetę uprawnionego, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2005 r., Nr KERG [...]. W sprzeciwie tym Prokurator domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak podkreślono art. 145 §1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których oparto istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Prokurator wskazał, iż w postanowieniu Prokuratury Rejonowej Kraków- Śródmieście Wschód Sygn. akt 4 Ds. [...] oraz postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie Wydział XIV Karny Sygn. akt XIV Kp [...] stwierdzono, że na protokole z czynności przyjęcia granic nieruchomości został podrobiony jeden z podpisów uczestnika czynności przyjęcia granic nieruchomości A. B.. W związku z powyższym Prezydent Miasta Krakowa mając na uwadze przepisy art. 186 w związku z art. 149 §1 i §2 k.p.a. postanowieniem znak GD-5.6831.3.366.2017 z dnia 21 marca 2022 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04- 1.74300-111-273/05 z dnia 29 czerwca 2005 r. dotyczące zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Stosownie do art. 186 k.p.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora, właściwy organ administracji publicznej obligatoryjnie wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.

W sytuacji wznowienia postępowania na skutek sprzeciwu prokuratora organ nie bada przesłanek formalnych, tak jak w przypadku podania o wznowienie (termin, status prawny podmiotu, wskazanie przesłanek wznowienia), ale ma obwiązek - co do zasady - wszcząć z urzędu postępowanie.

Odwołująca się A. B. wskazuje, że przedmiotem obecnie wznowionego postępowania był podział działki nr [...] obręb 13 Podgórze w Krakowie w kształcie wynikającym ze sfałszowanego protokołu przebiegu granicy, wobec czego przedmiotem postępowania w rzeczywistości był również fragment działki nr [...] stanowiącej nieruchomość będącą współwłasnością A. B.. Pełnomocnik odwołującej wskazał, że przedmiotem postępowania w przedmiocie podziału działki była działka, której granica z nieruchomością odwołującej, dzięki treści protokołu z przyjęcia przebiegu granic ze sfałszowanym podpisem, "nagle" zmieniła przebieg i zamiast przebiegać w linii prostej po zewnętrznym licu budynku frontowego o numerze administracyjnym nr [...] przy ul. T. , wbrew wszelkiej logice, a przede wszystkim nawet wbrew ostatniemu spokojnemu stanowi posiadania, została "ustalona" w środku przedmiotowej ściany. Oznacza to wprost, zdaniem pełnomocnika, iż przedmiot postępowania dotyczy interesu prawnego - zakresu prawa własności - A. B.. W złożonym odwołaniu stwierdzono, że w kręgu stron niniejszego postępowania wznowieniowego winna znajdować się A. B. i powinien jej zostać zagwarantowany czynny udział w tym postępowaniu.

SKO wyjaśniło, że istotę administracyjnego toku instancji stanowi przejście sprawy administracyjnej z jednej instancji do drugiej z inicjatywy strony dla realizacji zespołu celów, przy czym najistotniejszym spośród nich jest ochrona interesu indywidualnego (por. J. Zimmermann, Administracyjny Tok instancji, Kraków 1986, s. 13-14). Środkiem prawnym uruchamiającym tok instancji w polskiej procedurze administracyjnej jest odwołanie. Konstrukcja prawna odwołania oparta jest na zasadzie skargowości, co oznacza, że postępowanie odwoławcze uruchamiane jest przez prawnie skuteczną (dokonaną z zachowaniem wymogów formalnych i w przepisanym prawem terminie) czynność procesową legitymowanego podmiotu, tj. strony czy też uczestnika na prawach strony (art. 127 § 1 k.p.a.). Tok instancji nie może być więc uruchomiony z urzędu, lecz wyłącznie z inicjatywy podmiotu stojącego poza ramami organizacyjnymi administracji (por. A. Golęba, w: T. Woś (red.), Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015, s. 383). Bez wniesionego skutecznie odwołania kompetencja jurysdykcyjna organu odwoławczego ma charakter niejako potencjalny, nie ulega aktualizacji. Organ odwoławczy nie może wtedy orzekać merytorycznie w sprawie administracyjnej, a gdyby to uczynił - jego decyzja byłaby obarczona kwalifikowaną wadą.

Jak podniesiono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 6/21 proceduralną konsekwencją powyższego jest usankcjonowana normatywnie konieczność wyróżnienia w postępowaniu przed organem odwoławczym trzech faz: fazy wstępnej, fazy rozpoznawczej i fazy orzeczniczej. "W fazie wstępnej organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu zbadanie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. W razie pozytywnego wyniku czynności fazy wstępnej organ nie wydaje żadnego aktu. Wówczas rozpoczyna się kolejna faza postępowania odwoławczego, w ramach której organ podejmuje czynności w celu rozpoznania sprawy. Natomiast jeśli organ stwierdzi niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminowi do jego wniesienia, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie, które kończy nie tylko fazę wstępną, lecz także jednocześnie ostatecznie całe postępowanie odwoławcze" (A. Golęba, w: H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015, s. 921-922). Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych lub przyczyn podmiotowych, przy czym do tych drugich należy brak legitymacji procesowej i w konsekwencji odwoławczej podmiotu, który odwołanie wniósł. Brak legitymacji odwoławczej odznacza się tu jednak pewną specyfiką, bowiem jego weryfikacja może wymagać określonych czynności wyjaśniających - w konsekwencji zwykło się przyjmować, że wypowiedź organu w tej mierze, poza przypadkami oczywistymi, nie powinna przyjmować formy postanowienia z art. 134 k.p.a., lecz formę decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. A. Golęba, tamże, s. 924-925 i 942). Tak czy inaczej kwestia legitymacji odwoławczej musi być zawczasu wyjaśniona, a jej rozstrzygnięcie warunkuje możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i wydania przezeń decyzji merytorycznej.

Stosownie natomiast do treści przepisu art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co wskazać powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Jak wynika to z akt przedmiotowej sprawy A. B. nie była stroną postępowania podziałowego dotyczącego działki nr [...], zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa znak GD-04-1.74300-III-273/05 w dniu 29 czerwca 2005 r. (ostateczną w dniu 15 sierpnia 2005 r.).

A. B. mogła jedynie brać udział (przed dokonaniem podziału działki Nr [...]) w czynnościach technicznych okazania na gruncie i przyjęcia granic pomiędzy działką nr [...], a działką stanowiącą jej własność.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym powszechnie przyjmowany jest pogląd, iż w przypadku podziału nieruchomości z wnioskiem o jego dokonanie może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny aby żądać w tym zakresie czynności organu. Tym samym podmioty te są stronami postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia podziału i mogą one również - jako strony postępowania podziałowego - żądać wzruszenia decyzji podziałowej w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania. Natomiast nie są stronami w postępowaniu podziałowym osoby nie mające żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału np. właściciele działek sąsiednich, którzy uczestniczą jedynie w czynnościach technicznych na gruncie, przy okazywaniu przebiegu granic przed dokonaniem podziału.

Zatem stroną postępowania administracyjnego może być jedynie osoba, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, a nie jedynie interesu faktycznego.

Z kolei zaskarżona decyzja wydana została w wyniku prowadzonego postępowania wznowieniowego z urzędu (po wniesieniu sprzeciwu przez prokuratora). Zatem ocena, czy A. B. posiadała status strony postępowania w zakończonym postępowaniu wznowieniowym winna być dokonana wyłącznie w oparciu o art. 28 k.p.a., pamiętając, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Skoro zatem A. B., jako właścicielka działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...], będącą przedmiotem postępowania podziałowego, nie była stroną tegoż postępowania, trudno uznać, że miałaby być stroną postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy wznowienie nastąpiło z urzędu.

Zdaniem Kolegium powyższego nie zmienia fakt, iż podpis złożony w protokole przyjęcia granic przez osobę biorącą udział w czynnościach technicznych (terenowych) został sfałszowany.

Z analizy regulacji § 6 rozporządzenia w sprawie podziału wynika jednoznacznie, że przyjęcie granic dla celów podziałowych ogranicza się jedynie do badania dokumentów określających przebieg granic. Nie jest to zatem fizyczne ustalenie przebiegu granic na gruncie czy wznawianie znaków granicznych. Procedura "przyjmowania granic" nie jest tożsama z ustalaniem granic rozumianym jako rozgraniczenie nieruchomości.

Tym samym nie może być traktowana jako dodatkowa czy też zastępcza forma zmierzająca do ustalenia granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi. W konsekwencji też w toku procedury przyjmowania granic geodeta nie może podejmować czynności technicznych mogących prowadzić do zmiany przebiegu granic. Z tego też względu, co do zasady, w czynnościach tych nie biorą udziału właściciele lub użytkownicy sąsiednich nieruchomości. Osoby te mogą być zawiadomione o czynnościach geodety w przypadku określonym w § 6 ust. 3 rozporządzenia, a więc gdy granice dla celu podziału przyjmowane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów. W pozostałych przypadkach protokół z przyjęcia granic sporządza samodzielnie geodeta uprawniony - nie zawiadamiając o tym właścicieli czy też użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością będącą przedmiotem podziału. Jak podkreślono, właściciele nieruchomości graniczących z nieruchomością dzieloną nie są stronami administracyjnego postępowania podziałowego, mogą natomiast - w opisanym wyżej przypadku, uczestniczyć w czynnościach terenowych wykonywanych przez geodetę. Możliwość uczestnictwa w tych czynnościach nie powoduje jednak nabycia przez właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z dzieloną nieruchomością statusu strony administracyjnego postępowania podziałowego. Interes prawny w postępowaniu dotyczącym geodezyjnego podziału nieruchomości, a więc innego ukształtowania przebiegu granic działek ewidencyjnych wewnątrz nieruchomości, ma wyłącznie jej właściciel lub użytkownik wieczysty. W procedurze podziałowej, granice zewnętrzne nieruchomości dzielonej nie ulegają modyfikacji.

Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że odwołująca A. B. nie posiada legitymacji procesowej i - w konsekwencji - odwoławczej, wobec czego wniesione przez nią odwołanie nie mogło uruchomić administracyjnego toku instancji.

Kolegium wskazało, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Organ, do którego wniesiono odwołanie, obowiązany jest zweryfikować, czy podanie pochodzi od uprawnionego podmiotu tj. podmiotu, któremu przysługuje status strony postępowania. Skutecznie inicjować postępowanie odwoławcze może bowiem jedynie strona tego postępowania. W orzecznictwie sądowym i literaturze przedmiotu utrwalił się pogląd, zgodnie z którym odwołanie wniesione przez podmiot, który twierdzi, iż zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, powinno być rozpoznane przez organ odwoławczy.

W przypadku stwierdzenia w toku badania dopuszczalności tego odwołania, że podmiot ten nie ma jednak interesu prawnego w sprawie, organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W sytuacji zatem gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, obowiązkiem organu jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, tj. w razie stwierdzenia braku legitymacji (interesu prawnego) po stronie podmiotu składającego odwołanie - obowiązkiem organu jest umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05).

W świetle powyższych wyjaśnień Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak na wstępie.

A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2022 r. znak SKO.GN/415/88/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Powyższą decyzję zaskarżyła w całości zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 28 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony we wznowionym postępowaniu administracyjnym dotyczącym ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 29 czerwca 2005 roku, znak: GD-04-1.74300-111-273/05, którą zatwierdzono podział nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] na podstawie mapy z projektem podziału nieruchomości sporządzonej przez geodetę uprawnionego. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnego ustalenia stanu faktycznego stwierdzając, że w trakcie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nie doszło do zmiany zewnętrznej granicy działki ulegającej podziałowi, podczas gdy podstawa dla ustalenia przebiegu tejże zewnętrznej granicy nieruchomości był sfałszowany protokół przyjęcia jej przebiegu, sporządzony przez tego samego geodetę uprawnionego, który następnie przedstawił mapę z projektem podziału działki, w której uwidoczniono już przebieg jej zewnętrznej granicy jak w sfałszowanym protokole przyjęcia przebiegu granicy, wobec czego ustalenia faktyczne organów obu instancji nie odpowiadają rzeczywistości, ponieważ to w ramach postępowania, którego dotyczył wniosek o wznowienie postępowania przyjęto, iż granica ta zamiast jak dotychczas przebiegać w linii prostej przebiega linią łamaną tworząc uskok, co spowodowało, że linia nowego podziału nieruchomości wyznaczona jako linia pomiędzy puntami A i B znajdowała się częściowo na terenie nieruchomości skarżącej (punkt B znajdował się na nieruchomości A. B.),

2. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego pomimo braku jego bezprzedmiotowości.

3. art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez brak uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej podział działki, w wyniku którego powstaje działka pozbawiona dostępu do drogi publicznej.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że kontrolowane przez Sąd postępowanie wznowieniowe dotyczyło decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o przebieg granic, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, który został dokonany na podstawie dokumentu - protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości - którego autentyczność została skutecznie podważona w ramach postępowania karnego prowadzonego w sprawie 4 Ds. [...] przez Prokuraturę Rejonową Kraków-Śródmieście Wschód. Postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, po ustaleniu w drodze opinii biegłego faktu sfałszowania podpisu A. B., zostało umorzone z powodu braku wykrycia sprawcy czynu zabronionego.

Co istotne, przedmiotowy protokół z przyjęcia przebiegu granic nie tylko posiadał podrobiony podpis skarżącej A. B., lecz jego wnikliwa analiza pozwala na dostrzeżenie rzucającego się w oczy fałszerstwa intelektualnego, dotyczącego samej treści protokołu. Należy bowiem wskazać, że w powyższym protokole opisano przebieg spornego fragmentu zewnętrznej granicy działki o numerze ewidencyjnym [...] z działką o numerze [...] (współwłasność skarżącej) w następujący sposób cyt.: "biegnie po ogrodzeniu trwałym do punktu 1600 (róg budynku - oficyna) i dalej po licu oficyny od ul. T. do pktu nr 1598 i dalej w tym samym kierunku po licu budynku oficyny i przybudówki do pktu nr [...], a dalej po linii lica oficyny do pktu nr 1596 (róg budynku nr [...] – ul. T. ) (...)"

Powyższy opis rzekomego przebiegu granicy, "zatwierdzony" sfałszowanym podpisem A. B. sugerować miał, jakoby zewnętrzna granica działki [...] miała biec w linii prostej po licu ściany oficyny budynku przy ul. T. pomiędzy pkt oznaczonymi przez geodetę nr 1596 oraz 1597, co jest niemożliwe, ponieważ lico ściany części oficynowej budynku przy ul. T. nie przebiega w linii prostej, lecz z wyraźnym uskokiem, wynikającym z różnicy w grubości tego muru rzędu około 30 cm.

A zatem linia wyznaczona "po licu" ściany oficyny budynku przy ul. T. nie przecinałaby pkt 1596 lub pkt 1597 (w zależności od tego z linią którego "lica" miałaby się pokrywać, to jest czy fragmentu muru o większej grubości czy fragmentu muru o mniejszej grubości), co uwidacznia zawarte w skardze powiększenie fragmentu sfałszowanego protokołu przebiegu granic, na którym wyraźnie widać, że linia lica ściany nie pokrywa się z przyjętą przez geodetę linią przebiegu granicy. W jeszcze większym powiększeniu widać wyraźnie jak "ustalony" przebieg granicy nie pokrywa się z licem ściany (grafika w skardze).

Dla wyjaśnienia oznaczenie linii kolorami: linia niebieska przebieg granicy wedle sfałszowanego protokołu, kolor czerwony - przedłużenie linii biegnącej po licu muru budynku przy ul. T. w jego "grubszym" fragmencie (grafika w skardze).

W rezultacie tego, w ocenie skarżącej, celowego zabiegu, przebieg granicy pomiędzy działkami zamiast faktycznie przebiegać po licu zewnętrznym ściany budynku przy ul. T. w K. wyznaczonym licem ściany w jej fragmencie o największej szerokości (grubości muru) przebiega przez środek tego muru – co powoduje pierwszy z absurdów - przyjęcie, jakoby mur ten miał się znajdować częściowo na innej nieruchomości, a poza tym powoduję utratę części powierzchni działki skarżącej znajdującą się pomiędzy liniami oznaczonymi w tej skardze kolorem niebieskim i czerwonym.

Skarżąca przedstawiła ten sam fragment terenu w ujęciu protokołu podziału nieruchomości (widoczna linia podziału zakończona punktem "B") - (grafika w skardze). Na tym zobrazowaniu widać wyraźnie, że prawdziwa linia zewnętrznej granicy działki [...], a więc biegnąca po licu ściany budynku przy ul. T. w jej grubszej części powoduje, że punkt B wyznaczający oś linii podziału działki (linia czerwona wrysowana przez geodetę uprawnionego) znajduje się na terenie nieruchomości skarżącej A. B. (w odległości ok 0,3 m od granicy), czego niepodważalnym dowodem są również podane przez geodetę uprawnionego współrzędne tego punktu i precyzyjny opis jego położenia zawarty w mapie projektu podziału działki nr [...] cyt.: "Granica projektowanego podziału działki nr [...] biegnie od pkt nr A na granicy z działką nr [...] (rura żelazna w ogrodzeniu trwałym) w kierunku na południe do pkt nr B (rura żelazna przy murze oficyny budynku nr [...] ul. T. )".

Skarżąca przedstawiła graficznie aktualny przebieg granicy z mapy do celów prawnych - przebieg granicy został "przywrócony" do stanu z okresu przed sfałszowaniem protokołu przebiegu granicy (a więc przed 24 maja 2005 r.) po latach batalii prawnej skarżącej oraz jej małżonka Z. B. (na rysunku jej przebieg to linia koloru czerwonego) – (grafika w skardze).

Wobec powyższego, przebieg granic działki ew. nr [...] obr. 13 Podgórze w Krakowie, uwidoczniony na właściwej mapie pozyskanej z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. jedna z najbardziej doniosłych okoliczności dla prowadzenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości należy uznać za oparty na fałszywych dowodach. Kwestia przebiegu granic determinuje również wynik postępowania w przedmiocie działu nieruchomości.

Zgodnie z wnioskiem z opinii biegłego grafologa znajdującej się w aktach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Kraków-Śródmieście Wschód z dnia 31 marca 2014 roku, sygn. akt 4 [...], podpis przypisywany A. B., znajdujący się na protokole, nie został nakreślony przez tę osobę, a tym samym dokument stanowiący ustalenie przebiegu granic działki nr [...] obr. 13 Podgórze w Krakowie został wpisany do zasobu geodezyjnego i kartograficznego na podstawie nieprawidłowo ustalonych danych oraz dokonanego fałszerstwa. Mapa wpisana do tego zasobu stała się zaś następnie podstawą wydania decyzji z dnia 29 czerwca 2005 roku, znak: GD-04-1.74300-III-273/05 dotyczącej podziału nieruchomości, w wyniku którego utworzono działki o numerach ewidencyjnych [...] oraz [...] obręb 13 Podgórze w rejonie ulicy T. w K. , co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Decyzja administracyjna, której dotyczy postępowanie wznowieniowe, ma istotny wpływ na wydawanie innych decyzji administracyjnych, dla których przebieg granic działek ewidencyjnych stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia - czego dowodzą kopie poniższych dokumentów znajdujące się w aktach postępowania odwoławczego, przedłożone przez skarżącą, a to :

- pisma z dnia 25 września 2020 roku od Prezydenta Miasta Krakowa

- pisma z dnia 26 października 2020 roku od Prezydenta Miasta Krakowa

- mapy do celów prawnych po ustaleniu granic działki [...] obj. [...] z działkami [...], [...], [...] i [...]

- szkicu graficznego nr 1 od G. s.c. J. K. S. Zając z których wynika istotny dla przedmiotu postępowania fakt objęcia sfałszowanym protokołem dwóch czynności, a to: przyjęcia przebiegu granicy i podziału działki nr ewidencyjny [...].

Wskazując na powyższe skarżąca podniosła, że w wyniku pierwszej z dokonanych czynności dokonano przesunięcia przebiegu granicy, mimo oparcia się przez organ na materiałach źródłowych - jak w przypadku operatów geodezyjnych ujawnionych w zasobie geodezyjnym w roku 2017, którym przywrócono granice nieruchomości według stanu istniejącego na gruncie przed dniem 24 maja 2005 roku.

Podkreśliła również, że w protokole dotyczącym projektu podziału nieruchomości zawarto zapis o treści: cyt.: "przechód jest bramą przejazdową pod budynkiem przy ul. T. ".

W odniesieniu do treści służebności odwołująca podkreśla, że w rzeczywistości działka nr ewidencyjny [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów prawa, a jedynie faktyczna możliwość wejścia na jej teren, która wynika z możliwości przechodu wąską klatką schodową budynku przy ul T. , o nieco ponad metrowej szerokości ze schodami niwelującymi różnicę poziomów około 1 metra w połowie korytarza między ulicą a parterową kondygnacją budynku przy ul. T. .

Zgodnie z treścią art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.

Taki stan rzeczy, a więc pozostawanie w obiegu prawnym decyzji o podziale działki budowlanej, w wyniku którego powstaje działka pozbawiona prawnego jak i faktycznego dostępu do drogi publicznej stwarza zagrożenie dla nabywców powyższej nieruchomości.

Jest to klasyczny wręcz przykład "bubla prawnego", który może stanowić zagrożenie dla interesów prawnych przyszłych nabywców działki.

Tymczasem powstała niezgodnie z powyższą normą prawną działka była przedmiotem obrotu i starań inwestora o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, czego dowodzi odpis decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 601/6740.1/2021 z dnia 14 maja 2021 r., znak AU-01-4.6740.1.2255.2020.GPA (zalegający w aktach postępowania).

Skarżąca przy tym wskazała, w kontekście art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, na opinię prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1098/16, cyt.: " Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej, kwestia błędów w ewidencji powodujących problem z odtworzeniem granic ewidencyjnych ma oczywiście wpływ na wynik niniejszej sprawy, gdyż powoduje problem dla inwestora na etapie sporządzenia właściwego projektu zagospodarowania terenu, będącego częścią projektu budowlanego podlegającego ocenie pod kątem zgodności m.in. z odpowiednimi przepisami techniczno-budowlanymi Rozporządzenia. (...) W granicach tego terenu ustala się nakaz m.in. lokalizacji zabudowy plombowej w istniejącej linii zabudowy i w granicy działki, przy nie przekroczeniu gabarytów budynków sąsiednich (§ 33 ust. 5 pkt 1 lit. d mpzp), oraz zakaz zabudowy wnętrza kwartału (ogrodów i podwórców) poza wyjątkowymi i uzasadnionymi przypadkami w uzgodnieniu ze służbami konserwatorskimi (§ 33 ust. 5 pkt 2 lit. c mpzp). (...) Co zaś do mapy będącej podstawą dla projektu zagospodarowania terenu, należy podzielić wszystkie konkluzje i wnioski organów, a zwłaszcza ten, że skoro projekt został sporządzony na podstawie mapy, gdzie granice nie są określone w jednoznaczny sposób, to również kwestia ta winna być wyjaśniona jednoznacznie w trybie uzupełnienia w oparciu o art. 35 ust. 3 p.b. Nie ulega też wątpliwości, że mapa, w oparciu o którą została uzyskana zgoda [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 13 grudnia 2012 r., jest opisana jako wpisana do ewidencji w dniu 5.05.2014 r., a ta rozbieżność dat nie została wyjaśniona /k.[...] projektu budowlanego). Nadto wspomniana mapa różni się co do wyrysowania odległości projektowanego budynku od granic działek [...] - od mapy będącej projektem zagospodarowania terenu /k. 126 projektu). Wobec tego także i w tym zakresie stanowisko organów co do konieczności przedstawienia prawidłowo sporządzonej mapy, a być może ponowionej zgody [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (w przypadku różnicy) nie budzi wątpliwości."

Na kanwie powyższego postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazywał, że przebieg granicy przyjęty za sfałszowanym protokołem przebiegu granic pomiędzy działką [...] a działką [...] winien być przedmiotem szczególnie wnikliwej analizy, ponieważ inwestor posługiwał się mapami z takim przebiegiem granicy w celu uzyskania zgody na tak zwane odstępstwo od warunków technicznych w zakresie usytuowania projektowanej zabudowy w odległości od granic sąsiednich nieruchomości oraz w celu uzyskania zgody organu ochrony zabytków.

Jak wynika z dowodów znajdujących się w aktach kontrolowanego postępowania administracyjnego, to jest dowodów w postaci: kopii protokołu z przyjęcia przebiegu granic ze sfałszowanym podpisem A. B. z daty 24 maja 2005 roku, sporządzonego przez geodetę uprawnionego; kopii protokołu z czynności utrwalenia nowych punktów granicznych z daty 24 maja 2005 roku, sporządzonego przez geodetę uprawnionego; mapy do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego z dnia 18 maja 2017 roku ukazującej zgodny ze stanem prawnym przebieg granicy pomiędzy nieruchomością, jaką stanowi działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb 13 Podgórze w Krakowie oraz nieruchomością składającą z działki o numerze ewidencyjnym [...] (przed podziałem) obręb 13 Podgórze w Krakowie oraz przebieg tej granicy ustalony na podstawie protokołu z daty 24 maja 2005 roku, sporządzonego przez geodetę uprawnionego, ze sfałszowanym podpisem A. B.; kopia szkicu granicznego nr 1 sporządzonego przez geodetę uprawnionego, z wyraźnie zaznaczonym prawidłowym przebiegiem spornej granicy oraz kopia tego szkicu z naniesionym na zielono zaznaczeniem fragmentu nieruchomości skarżącej, który objęty był wznowionym obecnie postępowaniem.

Przedmiotem wznowionego postępowania był podział działki nr [...] obręb 13 Podgórze w Krakowie w kształcie wynikającym ze sfałszowanego protokołu przebiegu granicy, wobec czego przedmiotem postępowania w rzeczywistości był również fragment działki nr [...] stanowiącej nieruchomość będącą współwłasnością A. B.. Należy bowiem wskazać, że przedmiotem postępowania w przedmiocie podziału działki była działka, której granica z nieruchomością skarżącej, dzięki treści protokołu z przyjęcia przebiegu granic ze sfałszowanym podpisem skarżącej "nagle" zmieniła przebieg i zamiast przebiegać w linii prostej po zewnętrznym licu budynku frontowego o numerze administracyjnym nr [...] przy ul. T. , wbrew wszelkiej logice, a przede wszystkim nawet wbrew ostatniemu spokojnemu stanowi posiadania, została "ustalona" w środku przedmiotowej ściany - tak, że nieruchomość skarżącej uległa pomniejszeniu i to na terenie nieruchomości skarżącej usytuowany został punkt "B" wyznaczający koniec linii podziału nowo powstałych działek o numerach [...] i [...].

Oznacza to wprost, że przedmiot postępowania dotyczy interesu prawnego - zakresu prawa własności – skarżącej i wszelkie dywagacje na temat tego, że nie jest stroną postępowania są niezgodne z rzeczywistością. Mając powyższe na uwadze, zdaniem skarżącej, winna ona znajdować się w kręgu stron kontrolowanego postępowania i powinien skarżącej zostać zagwarantowany czynny udział w tym postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a jednocześnie nie ma technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku - z uwagi na liczebność stron (32 strony).

Zatem zarządzeniem z 28 grudnia 2022 r. Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 24 stycznia 2023 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów, co umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Przy tym rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącej, uczestników i skarżonego organu, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe.

Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a.

Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.

Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację rozstrzygnięcia SKO, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2022 r. umarzająca postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem A. B. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 lipca 2022 r. orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 czerwca 2005 r. dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości.

Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 3, art. 28, art. 105 § 1 K.p.a. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, w postępowaniu przeprowadzonym bez wad procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Literalne brzmienie art. 127 § 1 K.p.a. prowadzi do stwierdzenia, iż odwołanie może być wnoszone tylko przez podmiot legitymowany do wniesienia tego środka prawnego - tj. stronę postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy jest zobowiązany dokonać sprawdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła strona, która ma legitymację do wniesienia środka odwoławczego.

Obowiązek prawidłowego wyznaczenia kręgu stron postępowania administracyjnego jest obowiązkiem organu, który musi działać w tym zakresie z urzędu.

Jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie legitymuje się przymiotem strony, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. m.in. NSA w uchwale siedmiu sędziów z 5 stycznia 1999 r., sygn. OPS 16/98, WSA w Krakowie w wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1524/14).

Brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.

Stroną postępowania - zgodnie z art. 28 K.p.a. – jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z powyższego wynika, że ustawodawca definiując pojęcie strony wskazał wyraźnie na powiązania danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Należy zaznaczyć, że art. 28 K.p.a. nie ustanawia normy prawnej samoistnej, a zatem stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 176/11, LEX nr 1219073).

Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Istnieje on zatem wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym.

Zatem niewątpliwie dla uzyskania legitymacji do bycia stroną w sprawie administracyjnej wystarczający nie jest interes faktyczny dający się racjonalnie uzasadnić, tj. stan, w którym określona osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, lecz interes prawny, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu.

Podstawowym źródłem interesu prawnego podmiotów spełniających kryteria ustawowe do uczestniczenia w postępowaniu jurysdykcyjnym w roli strony są te normy materialnego prawa administracyjnego, które określają uprawnienia, względnie obowiązki możliwe do nałożenia na podmioty znajdujące się w przewidzianych nimi sytuacjach faktycznych. Interes ten może jednak wynikać też z norm materialnoprawnych zaliczanych do innych dziedzin prawa, w tym przede wszystkim do prawa cywilnego, zwłaszcza rzeczowego (por. m.in. wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1101/13, LEX nr 1460783).

Wobec powyższego należało uznać, że organ II instancji prawidłowo ocenił status skarżącej wnoszącej odwołanie, w kwestii zbadania jej interesu prawnego, a ustaliwszy brak interesu prawnego po stronie odwołującej, słusznie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. z powodu wniesienia odwołania przez podmiot nieuprawniony.

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącej należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana była decyzja w swej istocie procesowa, a zatem Sąd oceniał jedynie kwestię interesu prawnego skarżącej.

Wszelkie natomiast merytoryczne okoliczności dotyczące zatwierdzenia podziału nieruchomości, w tym ewentualne nieprawidłowości, pozostawały poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej bez wpływu na jej wynik.

Tak więc zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania z urzędu przez organ pierwszej instancji nastąpiło na skutek wniesionego, na podstawie art. 184 k.p.a., przez Prokuratora sprzeciwu od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 czerwca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości składającej się z działki Nr [...].

Stosownie do art. 186 k.p.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora, właściwy organ administracji publicznej obligatoryjnie wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.

Skarżąca A. B. wskazuje, że przedmiotem wznowionego postępowania był podział działki nr [...] obręb 13 Podgórze w Krakowie w kształcie wynikającym ze sfałszowanego protokołu przebiegu granicy, wobec czego przedmiotem postępowania w rzeczywistości był również fragment działki nr [...] stanowiącej nieruchomość będącą jej współwłasnością, co zdaniem skarżącej oznacza, że przedmiot postępowania dotyczy interesu prawnego skarżącej.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy A. B. nie była stroną postępowania podziałowego dotyczącego działki nr [...], zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z 29 czerwca 2005 r. (ostateczną w dniu 15 sierpnia 2005 r.).

Sąd podziela powszechnie przyjmowany w orzecznictwie pogląd, że w przypadku podziału nieruchomości z wnioskiem o jego dokonanie może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny aby żądać w tym zakresie czynności organu.

Tym samym podmioty te są stronami postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia podziału i mogą one również - jako strony postępowania podziałowego - żądać wzruszenia decyzji podziałowej w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania. Natomiast nie są stronami w postępowaniu podziałowym osoby nie mające żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału np. właściciele działek sąsiednich, którzy uczestniczą jedynie w czynnościach technicznych na gruncie, przy okazywaniu przebiegu granic przed dokonaniem podziału.

Zatem stroną postępowania administracyjnego może być jedynie osoba, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, a nie jedynie interesu faktycznego.

Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku prowadzonego postępowania wznowieniowego z urzędu (po wniesieniu sprzeciwu przez prokuratora). Zatem ocena, czy A. B. posiadała status strony postępowania w zakończonym postępowaniu wznowieniowym winna być dokonana wyłącznie w oparciu o przywołany wyżej art. 28 k.p.a.

Zdaniem Sądu skoro skarżąca, jako właścicielka działki nr [...] sąsiadującej z działką nr [...], będącą przedmiotem postępowania podziałowego, nie była stroną tegoż postępowania, nie sposób uznać, że winna być stroną postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy wznowienie nastąpiło z urzędu.

W ocenie Sądu ma rację Kolegium, że powyższego nie zmienia fakt, iż podpis złożony w protokole przyjęcia granic przez osobę biorącą udział w czynnościach technicznych (terenowych) został sfałszowany.

Co istotne, jak słusznie wskazał organ, przyjęcie granic dla celów podziałowych ogranicza się jedynie do badania dokumentów określających przebieg granic. Nie jest to zatem fizyczne ustalenie przebiegu granic na gruncie czy wznawianie znaków granicznych.

Procedura "przyjmowania granic" nie jest tożsama z ustalaniem granic rozumianym jako rozgraniczenie nieruchomości. Tym samym nie może być traktowana jako dodatkowa czy też zastępcza forma zmierzająca do ustalenia granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi. W konsekwencji też w toku procedury przyjmowania granic geodeta nie może podejmować czynności technicznych mogących prowadzić do zmiany przebiegu granic. Z tego też względu, co do zasady, w czynnościach tych nie biorą udziału właściciele lub użytkownicy sąsiednich nieruchomości. Osoby te mogą być zawiadomione o czynnościach geodety w przypadku określonym w § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, a więc gdy granice dla celu podziału przyjmowane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów. W pozostałych przypadkach protokół z przyjęcia granic sporządza samodzielnie geodeta uprawniony - nie zawiadamiając o tym właścicieli czy też użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością będącą przedmiotem podziału.

Właściciele nieruchomości graniczących z nieruchomością dzieloną nie są stronami administracyjnego postępowania podziałowego, mogą natomiast - w opisanym wyżej przypadku, uczestniczyć w czynnościach terenowych wykonywanych przez geodetę.

Możliwość uczestnictwa w tych czynnościach nie powoduje jednak nabycia przez właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z dzieloną nieruchomością statusu strony administracyjnego postępowania podziałowego. Interes prawny w postępowaniu dotyczącym geodezyjnego podziału nieruchomości, a więc innego ukształtowania przebiegu granic działek ewidencyjnych wewnątrz nieruchomości, ma wyłącznie jej właściciel lub użytkownik wieczysty. W procedurze podziałowej, granice zewnętrzne nieruchomości dzielonej nie ulegają modyfikacji.

Zatem wydana w sprawie decyzja SKO w Krakowie umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. słusznie została oparta na ustaleniu, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. znak: GD-5.6831.3.366.2017 Prezydenta Miasta Krakowa o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 29 czerwca 2005 r. znak GD-04-1.74300-111-273/05 dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości składającej się z działki Nr [...] położonej w obrębie Nr 13 j. ewid. Kraków-Podgórze, na działki Nr [...] i Nr [...].

W konsekwencji Kolegium prawidłowo uznało również, że skarżąca A. B. nie ma legitymacji odwoławczej, wobec czego wniesione przez nią odwołanie nie mogło uruchomić administracyjnego toku instancji.

Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.