Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4095/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski TG


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, powołując podstawę prawną z art.25 ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił Z.D. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. decyzją z dnia [...] z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od 9 marca 1945r. do 30 marca 1946r.

Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń Z.D. w okresie zaliczonym jako obejmujący działalność kombatancką pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Wobec tego uznano, że spełnione zostały przesłanki stosowania powołanej podstawy prawnej. Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z treścią atr.25 ust.2 pkt.2 ustawy kombatanckiej Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy kombatanckiej.

Z.D. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł kwestię swojej współpracy z ruchem oporu podczas okupacji w miejscowości Skoki oraz udziału w walce z Niemcami w dniu 17 lutego 1945r. Następnie podał, że został skierowany w okolice miejscowości Drezdenko w celu likwidowania "rozbitków" armii niemieckiej i dywersyjnych grup Wehrwolfu.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia, obok wcześniej przestawionych ustaleń i normy prawnej organ administracji uznał, że rozpatrzenie wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu bez udokumentowanego wniosku i rekomendacji właściwego stowarzyszenia byłoby naruszeniem przepisu z art.22 ust.1 ustawy kombatanckiej oraz art.22 ust 3 cyt. w myśl którego wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art.1-4 mogły być kierowane do Urzędu w określonym trybie do dnia 31 grudnia 1998r.

Z.D. wniósł do sądu administracyjnego skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi przedstawił argumenty zbieżne z powołanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn przestawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.25 ustęp 2 pkt.2 ustawy kombatanckiej pozbawia się uprawnień kombatanckich te wszystkie osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, w art.2 oraz w art.4 aktualnie obowiązującej ustawy. W zdaniu drugim tego przepisu przewidziano, że uprawnienia te zachowują te osoby, które prowadziły działalność z zakresu, którego skarżącego bezspornie nie dotyczyły tj. udziału w Wojnie Domowej w Hiszpanii oraz służbie z poboru w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Rozpatrując sprawę w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów art.7, art. 77§1 i art.107 kpa, albowiem organ administracji wydał decyzje bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Kierownik Urzędu wydając decyzje nie ustosunkował się do twierdzeń Z.D., który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że podczas okupacji współpracował z ruchem oporu w miejscowości Skoki oraz brał udział w walce z Niemcami w dniu 17 lutego 1945r. zbiegłymi z Cytadeli w Poznaniu. Na poparcie tych faktów załączył zeznania świadków. Ponadto podał, że został skierowany w okolice miejscowości Drezdenko w celu likwidowania "rozbitków" armii niemieckiej i dywersyjnych grup Wehrwolfu. Tego faktu Kierownik Urzędu również nie wziął pod uwagę i w żaden sposób się do niego nie odniósł.

W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 marca 2002r. (OPS 13/01 ONSA 2002/4/132) wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art.25 ust.2 pkt.2 ustawy kombatanckiej wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Ponadto Kierownik Urzędu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej wyjaśnił, że zgodnie z art.22 ust.3 ustawy kombatanckiej termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu i za nowy okres, wraz z rekomendacją stowarzyszenia kombatanckiego właściwego dla rodzaju działalności, upłynął w dniu 31 grudnia 1998r.

Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, ponieważ wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art..22 ust.3 ustawy kombatanckiej z art.2 i art.32 oraz z art.19 i art.30 Konstytucji. Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 29 kwietnia 2003r. (Dz. U. Nr 72, poz.658), co oznacza stosownie do art.190 ust.1 i 3 Konstytucji, iż z tym dniem przepis ten utracił swoją moc. Pomimo, że przedmiotowa decyzja została wydana zanim zapadł wyrok o niezgodności przepisu z Konstytucją to orzeczenie to przesądza o uznaniu naruszenia prawa przez organ administracyjny i dlatego powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny.

Skoro podejmując obie zaskarżone decyzje Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym należy uchylić zgodnie z art.135 i art. 145 pkt.1 lit. a i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270).

Sąd na podstawie art.55 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995r. (Dz. U. Nr 74, poz.368) w związku z art.97§2 przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1271) zasądził od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego kwoty 10 zł tytułem kosztów sądowych.

Sąd nie rozstrzygnął w wyroku, zgodnie z przepisem art.152 upsa o wykonalności decyzji, albowiem na podstawie art.26 ustawy kombatanckiej decyzja do czasu jej uprawomocnienia nie może być wykonana.

W takcie ponownego rozpatrywania sprawy obowiązkiem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych będzie wydanie decyzji, która odniesie się do dostarczonych przez skarżącego dowodów na poparcie jego współpracy z ruchem oporu podczas okupacji, walki z Niemcami w dniu 17 lutego 1945r. oraz likwidowania "rozbitków" armii niemieckiej i dywersyjnych grup Wehrwolfu w okolicach miejscowości Drezdenko.

/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski

TG