Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 114/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 r. w sprawie ze skargi D. B., P. B. i M. R. na decyzję Wojewody z dnia 19 grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r., nr [...] Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania M. R., D. B. i P. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 25 maja 2023 r. znak [...], którą odmówiono zwrotu M. R., D. B. i P. B. nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P. oraz nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P.,.

Decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Umową sprzedaży z 28 czerwca 1976 r. Rep. [...] S. R. i S. P. sprzedali Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64) m.in. część nieruchomości położonej w P.-W., zapisanej w KW nr [...] oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej część gospodarstwa rolnego. Z ww. umowy sprzedaży wynika, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego W. w P..

S. R. zmarła [...] 1997 r., a spadek po niej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział III Cywilny z 8 listopada 2000 r., sygn. akt III Ns [...], nabyły dzieci H. R. i K. B. z domu R., każde w ˝ części. K. B. zmarła [...] 2002 r., a spadek po niej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział III Cywilny z 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt III Ns [...] nabył mąż E. B. oraz synowie D. B. i P. B., każdy w [...] części. E. B. zmarł [...] 2017 r., a spadek po nim na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 26 czerwca 2017 r., Rep. A nr [...] sporządzonego przez notariusza O. P., prowadzącego kancelarię notarialną w P., na podstawie ustawy nabyli jego synowie D. B. oraz P. B., każdy w udziale wynoszącym 34 części. H. R. zmarł [...] 2018 r., a spadek po nim na podstawie aktu poświadczania dziedziczenia z 15 lutego 2019 r., Rep. A nr [...] sporządzonego przez notariusza M. M., prowadzącą kancelarię notarialną w P., na podstawie testamentu notarialnego odziedziczyła w całości żona M. R..

S. P. zmarł [...] 1984 r. a spadek po nim na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego P. w P. Wydział I Cywilny z 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt I Ns [...] nabyli: żona C. P. w Ľ części oraz dzieci: E. P. z domu P., M. P., P. P. i A. P. po [...] części każde z nich. C. P. zmarła [...] 2007 r. a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego P. w P. Wydział I Cywilny z 18 grudnia 2008 r., sygn. akt. I Ns [...] spadek po niej nabyła córka E. P. oraz synowie M. P., P. P. oraz A. P. każdy w Ľ części. A. P. zmarł [...] 2008 r. i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego P. w P. Wydział I Cywilny z 3 listopada 2008 r., sygn. akt I Ns [...] spadek po nim nabył syn S. P. oraz żona R. P. każde z nich po ˝ części.

Spadkobiercy S. P. nie brali udziału w sprawie, ponieważ postanowieniem Sądu Rejonowego P. w P. Wydział XII Cywilny z 17 grudnia 2014 r. sygn. akt XII Ns [...], Sąd zezwolił H. R., E. B., D. B. i P. B. na wystąpienie z wnioskiem o zwrot nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego położonego w P., które to gospodarstwo rolne stanowiło pierwotnie własność M. B. primo voto P. , a następnie jej spadkobierców: S. R. z domu P. oraz S. P..

Wnioskiem z 19 listopada 2012 r. H. R., E. B., D. B. oraz P. B. wystąpili o zwrot działek nr [...] i [...]

Starosta P. decyzją z 25 maja 2023 r. znak [...], odmówił zwrotu M. R., D. B. i P. B. nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P. oraz nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...].

Odwołaniem z 12 czerwca 2023 r. M. R., D. B. i P. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Odwołujący podnieśli, że część działki nr [...] nie jest zajęta pod drogę publiczną, ponieważ stanowi nieurządzoną zieleń oraz część działki nr [...], poza fragmentem obejmującym ul. [...], nie stanowi drogi publicznej, dlatego ww. działki powinny zostać zwrócone jako niewykorzystane na realizację celu publicznego.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty wskazując, po przytoczeniu treści przepisów prawa, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego W. w P.. Cel ten można wywieść z analizy dokumentów przedłożonych do umowy sprzedaży z 28 czerwca 1976 r. Rep. AII [...], czyli decyzji Naczelnika Dzielnicy P. nr [...] z 30 września 1974 r. L.Dz. [...] dot. "zatwierdzenia planu realizacyjnego ogólnego zagospodarowania inwestycji dla osiedla mieszkaniowego W. " (decyzja oraz jej załącznik graficzny w postaci planu nie został odnaleziony przez Archiwum Zakładowe Miasta P. , ani Archiwum Państwowe w P.) oraz pisma Urzędu Miejskiego w P., Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z 19 marca 1976 r. w którym została wyrażona zgoda na przeznaczenie gruntu stanowiącego przedmiot ww. umowy sprzedaży pod budownictwo mieszkaniowe (pismo w aktach organu I instancji).

Organ wskazał, iż w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym przez Wojewodę P. 22 sierpnia 1975 r. stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa P., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 21 października 1977 r. (Dz. U. WR.N. nr 14 poz. 110) działki nr [...] i [...] położone były w jednostce strukturalnej "BI", której podstawową funkcją było mieszkalnictwo, na rysunku planu oznaczone były symbolem "MW" oznaczającym tereny mieszkalnictwa wysokiej intensywności.

W zaktualizowanym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego terenu S. - 1 zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej miasta P. z dnia 11 stycznia 1969 r. działka nr [...] oznaczona była symbolem "[...]", a działka nr [...] oznaczona była symbolem "[...]".

W zaktualizowanym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego S. - 1 zatwierdzonym uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia 25 kwietnia 1985 r. (Dz. Urz. Woj. P. . 1985, Nr 8, poz, 141) działka nr [...] położona była na terenach ciągów pieszych w jednostce bilansowej A1 oznaczonej na rysunku planu symbolem A1MN co stanowiło w roku 1983 tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy, nieużytki.

Z kolei część działki nr [...] leżąca w granicach zatwierdzenia planu (poza ww. planem znajdowała się część działki nr [...], na której znajdował się nasyp-skarpa związana z [...] [...] Tramwajem) położona była w jednostce bilansowej A9 oznaczonej na rysunku planu symbolem A9 KWP co stanowiło w roku 1983 ul. [...] - nieużytki. Ustalenia szczegółowe dla tej jednostki bilansowej wskazują, iż był to teren o powierzchni 0,23 ha przeznaczony w planie perspektywicznym pod drogę pieszojezdną ul. [...].

Organ wskazał, że działka nr [...] i w części działka nr [...] były przeznaczone pod ulicę pieszojezdną, ponadto działka nr [...] w części (tej graniczącej z działkami na których wybudowano domy mieszkalne) pod budownictwo mieszkaniowe. Na wyrysie ww. planu / 1969 r. zaznaczona została "zieleń izolacyjna" w części wschodniej działki nr [...]. Na wyrysie ww. planu z 1985 r. widoczny jest też nasyp pod planowaną trasę [...] [...] Tramwaju, który zajmuje południowo-wschodnią część działki nr [...] i znajduje się poza granicą tego planu. Jak wynika z oględzin przeprowadzonych przez Starostę [...] 14 października 2022 r., jak również z ortofotomap oraz numerycznego modelu pokrycia terenu z 2012 r., pozyskanych przez organ II instancji z Portalu Systemu Informacji Przestrzennej Miasta P. , dalej "SIP P.", nadal ww. nasyp znajduje się na części działki nr [...].

Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że ww. działki przeznaczone były w planach zagospodarowania przestrzennego pod tereny mieszkaniowe. Trudno sobie wyobrazić planowanie terenów mieszkaniowych bez zapewnionego dostępu komunikacyjnego do budynków mieszkalnych. Niestety nie został zachowany w archiwach "plan realizacyjny ogólnego zagospodarowania inwestycji dla osiedla mieszkaniowego W. ", jednakże należy zwrócić uwagę, że plan realizacyjny powinien być zgodny z ww. planami zagospodarowania przestrzennego, dlatego z ich analizy można ustalić, że na wywłaszczonym terenie planowano funkcję mieszkaniową, w tym tereny pod zabudowę rodzinną o niskiej intensywności oraz ulice.

Na wywłaszczonym terenie powstało osiedle mieszkaniowe. Działki nr [...] i [...] graniczą z zespołem domów jednorodzinnych. Zarówno tereny przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, które tworzą tzw. maski budowlane na działce nr [...] jak i ulice dojazdowe do tych budynków - ul. [...] i [...], wpisują się w realizację celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego.

Organ wskazał również , iż nie może dojść do zwrotu działki nr [...], ponieważ w części zajęta jest pod drogę publiczna, jak również nie może dojść do zwrotu działki nr [...], która w całości zajęta jest pod drogę publiczną.

W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że ulica [...] oraz [...] są drogami publicznymi o kategorii drogi gminnej. Potwierdzają, tę okoliczność dokumenty nadesłane przez Zarząd Dróg Miejskich w P. przy piśmie z 23 października 2023 r. takie jak: uchwała z 10 października 1986 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. P. nr 13 poz. 178 z 1986 r.) którą ustalono, że ul. [...] będzie stanowiła drogę lokalną miejską oraz uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z 16 października 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 137 poz. 2722 z 9 listopada 2001 r.) w sprawie zaliczenia ulic w mieście P. do kategorii dróg gminnych, którą ustalono że ul. [...] będzie stanowiła drogę gminną, jak również książki dróg ul. [...] i [...] z kwietnia 2008 r., jak również mapy z systemu iGeoMap z zaznaczonymi kolorem niebieskim liniami granicznymi dróg publicznych na działce nr [...] i [...]. Z pisma Zarządu Dróg Miejskich w P. z 21 czerwca 2022 r. znak [...] wynika, że działka nr [...] leży w części ulicy [...] i w części ulicy [...] i w tych fragmentach stanowi drogę publiczną w rozumieniu u.d.p. Część działki nr [...] od ul. [...] w stronę ul. [...] została wzmocniona materiałem pofrezowym na szerokości ok. 5 m. Działka nr [...] w całości znajduje się w liniach granicznych ul. [...] i stanowi ona drogę publiczną, na części działki nr [...] w 2000 r. wykonana została nawierzchnia pieszo-jezdni z kostki betonowej pozbruk, która sięga od ul. [...] do granicy posesji nr [...] przy ul. [...]. Zarząd Dróg Miejskich w P. oświadczył, że nie partycypował w kosztach wykonania ww. ulic. Z liniowego modelu drogi gminnej ul. [...] pozyskanego z SIP P. oraz z załącznika graficznego przedstawiającego przebieg ul. [...] (nadesłanego przez ZDM w P.) wynika, że część działki nr [...] oraz całość działki nr [...] zajmuje ulica [...]. Ponadto na części działki nr [...] przebiega ul. [...]. Pas drogowy jest zagospodarowany na działce nr [...] w postaci zieleni niskiej, chodników, wjazdów do posesji, natomiast na działce nr [...] pas drogowy Jest zagospodarowany w postaci wjazdów do posesji, chodników, miejsc postojowych, zieleni niskiej (wydrukowane mapy z SIP P. dołączone do akt organu II instancji).

Działka nr [...] jest w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich w P. , na co wskazują informacje z rejestru ewidencji gruntów. Działka nr [...] jest również w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich w P. , z mocy prawa, na co wskazywało Miasto P. w piśmie z 24 sierpnia 2022 r., informując że "działka nr [...] w całości znajduje się w pasie drogowym ulicy [...], w związku z tym władającym tą nieruchomością jest ZDM".

Następnie organ wskazał, iż w realizację celu wywłaszczenia jakim jest osiedle mieszkaniowe, wpisuje się również powstanie masek budowlanych na działce nr [...], przy domach jednorodzinnych usytuowanych przy ul. [...]. Część działki nr [...] jest dzierżawiona przez właścicieli domów jednorodzinnych, którzy są stronami niniejszego postępowania i zajęta pod urządzone ogrody przydomowe, jak również stanowi jedyny dojazd do posesji nr [...] i [...] przy ul. [...]. Najemcy tych terenów zawarli umowy najmu na cel: "teren włączony do posesji". Umowy te poświadczają, że cel wywłaszczenia, został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o zwrot również na działce nr [...], w części w której nie stanowiła drogi publicznej. Co za tym idzie nie jest możliwy zwrot również tej części działki nr [...] na której znajdują się ogrody przydomowe. Dowód tego, że część działki nr [...] była wykorzystana pod ogrody przydomowe stanowią: umowa znak [...] z 20 marca 1985 r. dotycząca dzierżawy części dz. [...] przy ul. [...] (dawne oznaczenie ul. [...] na terenie dz. nr [...]) na cel warzywniczy przez m.in. L. F., jak również umowa dzierżawy nr [...] z 24 kwietnia 2003 r. dot. części działki nr [...] położonej przy ul. [...], zawarta z T. M. na cel "teren przylegający do posesji". Ponadto L. S. w piśmie z 2 września 2016 r. oświadczył, że część działki nr [...] dzierżawi od czasu wprowadzenia się do domu jednorodzinnego, czyli 1991 r., ponieważ stanowi i stanowiła zawsze jedyny dostęp do ulicy [...] z jego posesji, w kolejnym piśmie z 2 listopada 2022 r. wskazał, że ogrodził część działki nr [...] murowanym parkanem, wybrukował dojście do wejścia oraz wjazd do garażu i posadził rośliny. D. K. w piśmie z 12 września 2016 r. oświadczyła, że dzierżawi część działki nr [...] nieprzerwanie od 1985 r., regularnie opłacając czynsz, ogrodziła teren i zagospodarowała. Pismem z 1 lipca 2022 r. L. M., reprezentowana przez adw. A. J., wskazała że część działki nr [...] już od 1985 r. była przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez rodziców uczestniczki G. i K. Z., którzy przenieśli na nią własność działek sąsiadujących z działką nr [...]. Od tego czasu L. M. kontynuuje najem części działki nr [...], a teren ten jest zintegrowany i stanowi maskę budowlaną, przez którą następuje wejście na teren posesji i na której znajduje się brama wjazdowa z ul. [...]. Teren ten jest ogrodzony i zagospodarowany. Przy piśmie z 26 października 2022 r. M. F. i L. F. przedstawili decyzję Prezydenta Miasta P. z 12 maja 2009 r. nr [...] o warunkach zabudowy, w której organ ten zezwolił na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego m.in. na działce nr [...].

Organ odwoławczy zauważa, iż nie tylko budowa samych domów świadczy o realizacji inwestycji jaką jest osiedle mieszkaniowe. Co istotne pasy zieleni izolacyjnej, ścieżki piesze, ogrody przydomowe, garaże, dojazdy i dojścia do nieruchomości zapewniają prawidłowe funkcjonowanie mieszkańcom w ramach osiedla. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, działki nr [...] i [...] zostały przeznaczone pod budowę osiedla mieszkaniowego i pomimo że domy na tych konkretnych działkach nie powstały, to ogrody przydomowe, dojazdy i dojścia do nieruchomości, jak też piesze ciągi komunikacyjne, zieleń pełniąca funkcje izolacyjne dla domów jednorodzinnych usytuowanych przy ulicy [...], świadczy o realizacji osiedla mieszkaniowego.

Odwołujący podnosi, że na części działki nr [...] i na części działki nr [...] cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ działki te nie stanowią w całości dróg publicznych. Organ odwoławczy w tym miejscu wyjaśnia, że na działce nr [...] powstały poza drogą ogrody przydomowe stanowiące maski budowlane i wpisujące się w cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. R., P. B. i D. B. zaskarżając ją w części, to jest w zakresie dotyczącym działki nr [...] w części niestanowiącej drogę publiczną.

Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie prawa postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a, poprzez:

- niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji, sprzecznej z zebranym materiałem dowodowym,

- błędne, wybiórcze, powierzchowne i subiektywne podejście do zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i uznaniem, że w stosunku do działki nr [...] został spełniony cel wywłaszczenia i wydanie w związku z tym wadliwej decyzji, która narusza słuszny interes obywateli;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 1 art. w zw. z 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") poprzez:

- jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że działka nr [...] nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia, pomimo iż działka nr [...] w części niestanowiącej drogę publiczną nie została w żaden sposób zagospodarowana na cel wywłaszczenia i nie pozostaje w związku funkcjonalnym z osiedlem mieszkaniowym stanowiącym cel wywłaszczenia działki, a tym samym stała się zbędna na cel wywłaszczenia,

- bezpodstawne przyjęcie, że zwrot działki nr [...] nie jest możliwy, gdyż nieruchomość ta w części ulicy [...] i ulicy [...] stanowi drogę publiczną, w sytuacji, w której faktyczna część działki nr [...] zajęta pod drogę publiczną jest niewielka i obejmuje niewielki fragment ulicy [...], w pozostałym zaś zakresie działka nie stanowi drogi publicznej i w stosunku do niej nie został spełniony cel wywłaszczenia;

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 2 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości, w sytuacji w której Organ winien orzec o zwrocie części działki nr [...] w zakresie, w którym nie stanowi drogi publicznej i nie został zrealizowany na niej cel wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego;

Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie dotyczącym działki nr [...] w części niestanowiącej drogę publiczną i zbędną na cel wywłaszczenia oraz zobowiązanie Organu do wydania decyzji stwierdzającej zwrot Skarżącym działki nr [...] w części niestanowiącej drogę publiczną i zbędną na cel wywłaszczenia, w tym zobowiązania Organu do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety, celem ustaleni granic działki nr [...] podlegającej zwrotowi oraz zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 26 marca 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. o odmowie zwrotu Skarżącym nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P. oraz nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu W. , dla której Sąd Rejonowy P. w P. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta P. .

Istota sporu w sprawie koncentruje się wokół kwestii, czy na wywłaszczonych działkach został zrealizowany cel publiczny stanowiący podstawę wywłaszczenia, czy może działki te stały się zbędne na ten cel zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. Aby móc stwierdzić, czy warunek, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie został spełniony, w pierwszej kolejności należy sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany.

Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136 - 142 zawartymi w rozdziale 6 działu III u.g.n. i miały one zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż, jak wynika z treści art. 216 ust. 1 tej ustawy, przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio m. in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79). Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie zaś do treści art. 137 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (ust. 1). Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).

W pierwszej kolejności jednakże wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych od dawna jest ugruntowany pogląd zgodnie z którym grunty zajęte pod drogę publiczną nie podlegają zwrotowi niezależnie od tego jaki był pierwotny cel przejęcia gruntu. Zgodnie z art. 2 u.g.n. przepisy tej ustawy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw, a zatem i u.d.p. Ta ostatnia ustawa w art. 2a, dodanym 1 stycznia 1999 r. przez art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.), przewiduje, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne - własność właściwych samorządów województw, powiatów i gmin. Powyższy przepis określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób niedopuszczający żadnych wyjątków. Z powyższych unormowań wynika, że celem ustawodawcy było zapewnienie, by własność dróg publicznych (a zatem i nieruchomości gruntowych zajętych pod te drogi) od 1 stycznia 1999 r. należała wyłącznie do Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że grunty będące drogą publiczną od wskazanej daty mogą stanowić własność ściśle określonych podmiotów prawa publicznego. Podkreśla się również, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie jest możliwe podważenie wpisów dokonanych w ewidencji gruntów i budynków oraz aktów administracji dotyczących zaliczenia określonej drogi do określonej kategorii drogi publicznej. Wpisy do ewidencji są dokonywane przez uprawniony organ (starostę) na podstawie zgłoszeń wskazujących na zmiany danych objętych ewidencją. Podstawą zmiany wpisów w ewidencji są akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno-budowlana przechowywana przez organy administracji architektoniczno-budowlanej (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 725). Charakter tych dokumentów wskazuje na to, iż wpis do ewidencji jest konsekwencją dojścia do skutku określonych czynności prawnych, które następnie zostają zaewidencjonowane w rejestrze. Zaliczenie konkretnej drogi do oznaczonej kategorii drogi publicznej jest także efektem podjęcia czynności prawnej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego (uchwały) lub państwa (akty administracyjne), który w swej treści zawiera oznaczenie lokalizacji drogi na konkretnych działkach [tak: wyrok NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1084/20]. W kontekście argumentów skargi wyjaśnić również należy, że brak możliwości orzeczenia o zwrocie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie zależy w żadnej mierze od faktu ważności wcześniejszych czynności rozporządzających tą nieruchomością. Okoliczność zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną stanowi wystarczającą przesłankę orzeczenia o odmowie jej zwrotu.

Z tych też względów wskazać należy, iż ze zgromadzonej dokumentacji, w tym z protokołu z oględzin nieruchomości z dnia 14 października 2022 r. oraz dokumentacji fotograficznej, wynika, że część działki nr [...] i cała działka [...] zajęta jest pod drogę publiczną.

Warto w tym miejscu wskazać, iż z dokumentacji nadesłanej przez Zarząd Dróg Miejskich w P. [uchwała z 10 października 1986 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. P. nr 13 poz. 178 z 1986 r.) którą ustalono, że ul. [...] będzie stanowiła drogę lokalną miejską oraz uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z 16 października 2001 r. (Dz. Urz. Woj. W. . Nr 137 poz. 2722 z 9 listopada 2001 r.) w sprawie zaliczenia ulic w mieście P. do kategorii dróg gminnych, którą ustalono że ul. [...] będzie stanowiła drogę gminną] nie ulega wątpliwości, iż ul. [...] oraz [...] są drogami publicznymi o kategorii drogi gminnej.

W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane w skardze, iż działka nr [...] w całości znajduje się w liniach granicznych ul. [...]. Natomiast w przypadku działki nr [...] tylko cześć tej działki została zajęta przez drogę natomiast pozostałe fragmenty znajdują przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, które zostały przeznaczone pod przydomowe ogródki, dojścia i dojazdy do nieruchomości czy też w jednym przypadku pod rozbudowę domu mieszkalnego jednorodzinnego.

W przedmiotowej sprawie , w świetle zarzutów skargi, nie jest już sporna kwestia działki nr [...], a jedynie część działki nr [...], która nie została zajęta pod drogę publiczną. W tym zakresie została zaskarżona decyzja Wojewody.

Dokonując oceny decyzji w tym zakresie wskazać należy, iż istotne w sprawie jest to, że do wywłaszczenia nieruchomości nie doszło na podstawie decyzji administracyjnej lecz w formie nabycia na podstawie umowy zawartej z powołaniem na art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, co ma takie znaczenie, że w przypadku zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości - na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. - umowa ta mogła w ogóle nie określać celu zbycia nieruchomości (odpowiednika celu wywłaszczenia), albo określać ten cel nieostro i nieprecyzyjnie.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólny: jako budowa osiedla mieszkaniowego "W. ". Jak słusznie wskazał organ cel ten można wywnioskować z dokumentów przedłożonych do umowy sprzedaży z 28 czerwca 1976 r. tj. decyzji Naczelnika Dzielnicy P. nr [...] z 30 września 1974 r. L.Dz. [...] dot. "zatwierdzenia planu realizacyjnego ogólnego zagospodarowania inwestycji dla osiedla mieszkaniowego W. " oraz pisma Urzędu Miejskiego w P., Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu z 19 marca 1976 r. w którym została wyrażona zgoda na przeznaczenie gruntu stanowiącego przedmiot ww. umowy sprzedaży pod budownictwo mieszkaniowe.

Warto w tym miejscu zauważyć, iż organ podjął działania celem ustalenia bardziej szczegółowo celu wywłaszczenia. Należy przy tym pamiętać, iż najpierw bada się cel wskazany w akcie wywłaszczenia, zaś w razie niemożności poczynienia jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, należy sięgnąć do zapisów obowiązujących w momencie wywłaszczenia szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego, potem zaś planów ogólnych.

Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z 12 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1039/19, a także w wyroku NSA z 6 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1462/08. W tym ostatnim wyroku NSA wskazał, że w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. Owo doprecyzowanie celu wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej może nastąpić jedynie w oparciu o analizę dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem. Dokumenty, dowody, opinie, pisma czy inne dowody, które powstały po dacie wywłaszczenia, nie mogą być same w sobie przydatne dla uszczegółowienia celu konkretnego wywłaszczenia. Ponadto w wyroku z 1 września 2016 r. sygn. akt II SA/Po 99/16 WSA w Poznaniu stwierdził, że dla oceny zbędności nieruchomości lub jej części na cel wywłaszczenia - w ramach art. 137 u.g.n. - nie mają znaczenia rozstrzygnięcia administracyjne lub jakiekolwiek inne dokumenty określające sposób zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli zostały wydane po dniu, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.

Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej lub z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia. Dopiero w sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej dowodów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować (por. wyrok WSA wyroku z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 531/18, wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1044/14). Innymi słowy, ocena celu wywłaszczenia musi się opierać w pierwszej kolejności na dokumentach (lub dowodach zmierzających do odtworzenia dokumentów) w oparciu, o które dokonano wywłaszczenia. Dokumenty wytworzone po dokonaniu wywłaszczenia mogą być przydatne do określenia celu wywłaszczenia tylko wtedy, jeżeli są ściśle związane z samym wywłaszczeniem, tzn. gdy nie ma wątpliwości, że stanowią uszczegółowienie celu wywłaszczenia wskazanego np. w decyzji o wywłaszczeniu lub decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Niedopuszczalna jest rekonstrukcja celu wywłaszczenia w oparciu o dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, jeżeli dokumenty te nie odzwierciedlają wcześniejszych ustaleń w tym zakresie.

Z powyższych względów zasadnie organ sięgnął również do planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego.

Jak wynika z ustaleń organu, a które to znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych (zob. pismo z dnia 3 października 2022 r. – zielona teczka Tom [...], czy też wypis i wyrys z planu ogólnego, wypisy i wyrysy planów szczegółowych k. [...] – [...] akt administracyjnych, zielona teczka Tom [...]), w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym przez Wojewodę P. 22 sierpnia 1975 r. stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa P. , zatwierdzonego uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 21 października 1977 r. (Dz. U. WR.N. nr 14 poz. 110) działki nr [...] i [...] położone były w jednostce strukturalnej "BI", której podstawową funkcją było mieszkalnictwo, na rysunku planu oznaczone były symbolem "MW" oznaczającym tereny mieszkalnictwa wysokiej intensywności.

Natomiast w zaktualizowanym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego terenu S. - 1 zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej miasta P. z dnia 11 stycznia 1969 r. działka nr [...] oznaczona była symbolem "[...]", a działka nr [...] oznaczona była symbolem "[...]". Ustalenia realizacyjne szczegółowe dla terenu o tych symbolach wskazują że był to teren przeznaczony pod tereny komunikacji drogowej. Stan istniejący to istniejące ulice lokalne z nawierzchnią gruntową, uzbrojone częściowo w sieć wodociągową i kanalizacyjną oraz instalację elektryczną napowietrzną. Ulic istniejących - 3. W ustaleniach realizacyjnych zaplanowano zachowanie istniejącej siatki ulic, zapewniając jednocześnie możliwość swobodnej cyrkulacji wokół osiedla poprzez skorygowanie przebiegu ul. [...], zaprojektowanie nowej ulicy po południowym obrzeżu osiedla oraz zaprojektowanie uliczki dojazdowej w pasie rozgraniczającym przyszłą ul. [...].

W zaktualizowanym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego S. - 1 zatwierdzonym uchwałą nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia 25 kwietnia 1985 r. (Dz. Urz. Woj. P. . 1985, Nr 8, poz, 141) działka nr [...] położona była na terenach ciągów pieszych w jednostce bilansowej A1 oznaczonej na rysunku planu symbolem A1 MN co stanowiło tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy, nieużytki. Ustalenia szczegółowe dla jednostki bilansowej o tym symbolu wskazują, iż był to teren o powierzchni 1,03 ha przeznaczony w planie perspektywicznym pod tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności zabudowy. Dla tego terenu uchwalono następujące ustalenia realizacyjne: teren zabudowany, segment zachodni budynku przy ul. [...], można wybudować po zrealizowaniu nowej magistrali, po uzyskaniu opinii Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji. Działka nr [...] położona była również w jednostce bilansowej A2 oznaczonej na rysunku symbolem A2 MN co stanowiło w 1983 r. tereny mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy, warsztaty o pow. 1,87 ha. Ponadto działka nr [...] była położona w jednostce bilansowej A10 oznaczonej na rysunku planu symbolem A10 KWP co stanowiło w 1983 r. nieużytki, a ustalenia szczegółowe dla tej jednostki bilansowej o tym symbolu wskazują, iż był to teren o pow. 0,06 ha przeznaczony w planie perspektywicznym pod drogę pieszojezdna, o ustaleniach realizacyjnych: "u wejścia ulicy pieszojezdnej w ul. [...] i ul. [...] ustawiony znak stop".

Z kolei część działki nr [...] leżąca w granicach zatwierdzenia planu (poza ww. planem znajdowała się część działki nr [...], na której znajdował się nasyp-skarpa związana z [...] [...] Tramwajem) położona była w jednostce bilansowej A9 oznaczonej na rysunku planu symbolem A9 KWP co stanowiło w roku 1983 ul. [...] - nieużytki. Ustalenia szczegółowe dla tej jednostki bilansowej wskazują, iż był to teren o powierzchni 0,23 ha przeznaczony w planie perspektywicznym pod drogę pieszojezdną ul. [...] o ustaleniach realizacyjnych: "nawierzchnia ulicy pieszo jezdnej nieutwardzona, łatwo rozbieralna ze względu na łatwość dojścia do uzbrojeń w razie awarii. Ponadto teren działki nr [...] położony był w jednostce bilansowej A11 oznaczonej na rysunku planu symbolem A11 KW IV co stanowiło w 1983 r. ulicę [...] i w planie perspektywicznym teren o pow. 0.35 ha był przeznaczony pod ulicę [...]).

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia ww. planów zagospodarowania przestrzennego można stwierdzić, że ww. działki przeznaczone były w planach zagospodarowania przestrzennego pod szeroko rozumiane tereny mieszkaniowe obejmujące budowę budynków mieszkalnych jak również infrastruktury towarzyszącej.

W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym w przypadku tak ogólnego wskazania celu wywłaszczenia jak budowa osiedla mieszkaniowego, jego realizacja następuje także przez realizację takich inwestycji jak pawilony handlowe, garaże, parkingi (por. wyrok NSA z 7 września 2007 r. sygn. akt I OSK 1324/06). Należy przy tym mieć na uwadze specyfikę celu wywłaszczenia ustalonego w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości, że w ogólnym ujęciu jest nim budowa osiedla mieszkaniowego. Przy ocenie realizacji celu publicznego, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego należy uwzględniać nie tylko budowę typowych budynków (bloków) mieszkalnych, ale również wszystkich innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców - takich jak budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne, parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże, zieleń osiedlowa i ciągi piesze (chodniki). O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych. W przypadku realizacji dużej inwestycji, na poszczególnych etapach budowy osiedla mogło bowiem dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. Zmiany celu wywłaszczenia nie oznacza modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca na dostosowaniu jej do potrzeb inwestora, skoro osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju pewnym mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1637/19, wyrok NSA z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1186/15).

Nie budzi wątpliwości, że działki nr [...] i [...] graniczą z zespołem domów jednorodzinnych.

Zgodzić należy się z organem, iż zarówno tereny przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, które tworzą tzw. maski budowlane na działce nr [...] jak i ulice dojazdowe do tych budynków - ul. [...] i [...], wpisują się w realizację celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego.

W odniesieniu do zakresu zaskarżenia wskazać należy, iż część działki nr [...] jest dzierżawiona przez właścicieli domów jednorodzinnych i zajęta pod urządzone ogrody przydomowe, dojścia i dojazdy do posesji czy też w części pod rozbudowę domu jednorodzinnego. Co istotne również w sprawie działka ta stanowi również jedyny dojazd do posesji nr [...] i [...] przy ul. [...].

Z akt sprawy wynika, że Najemcy tych terenów zawarli umowy na cel: "teren włączony do posesji". (umowa znak [...] z 20 marca 1985 r., umowa dzierżawy nr [...] z 24 kwietnia 2003 r., oświadczenia stron postępowania). Dokumenty te poświadczają, że cel wywłaszczenia, został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o zwrot również na działce nr [...], w części w której nie stanowiła drogi publicznej.

Co za tym idzie nie jest możliwy zwrot również tej części działki nr [...], która nie została zajęta pod drogę publiczną. Cel wywłaszczenia określony jako przeznaczony pod budowę budownictwa mieszkaniowego, nie może być rozumiany wyłącznie jako wywłaszczenie terenów przeznaczonych do zabudowy, ponieważ realizacja tak określonego celu wywłaszczenia obejmuje także realizację infrastruktury niezbędnej dla funkcjonowania budynków mieszkalnych w ramach osiedla mieszkaniowego, w tym również terenów zielonych, czy rekreacyjnych wykorzystywanych przez mieszkańców osiedla. Skoro zatem osiedle mieszkaniowe powstało, to zagospodarowanie terenu pomiędzy budynkami jako trawnik czy miejsce wykorzystywane na przydomowy ogródek nie stoi w sprzeczności z realizacją celu wywłaszczenia.

Z tych też względów za niezasadnie należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 art. w zw. z 136 ust. 3 czy też . art. 137 ust. 2 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n..

Jednocześnie, sąd nie dostrzegł przywołanych w skardze uchybień procesowych ani naruszenia prawa materialnego, które zaważyłoby na bycie prawnym zaskarżonej decyzji, stąd zarzuty skargi uznał za nietrafne. Wojewoda wykazując w sposób odpowiadający wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. realizację zamierzonego przy wywłaszczeniu celu związanego z potrzebami osiedla mieszkaniowego dostatecznie i prawidłowo wyjaśnił kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zwrotu działki obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i [...]. Odmienna ocena ustalonego stanu faktycznego (którego strony zresztą nie kwestionują a jedynie podważają wnioski wyciągnięte przez Wojewodę z zebranych dowodów) nie oznacza, że organ uchybił treści wskazanych przepisów. Strona ma prawo do dokonania własnej oceny ustalonych faktów niemniej jednak powyższe nie oznacza, że odmienność wniosków stron co do oceny materiału dowodowego stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.