Postanowienie NSA, sygn. akt III FSK 4741/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Podjęto zawieszone postępowanie
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 124 § 1 pkt 4, art. 128
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 119/21 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 listopada 2020 r., nr 2401-IEW3_.4120.18.2020.18 2401-20-215025 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: 1. zawiesić postępowanie kasacyjne, 2. podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem Syndyka masy upadłości J. P..


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 23.04.2021 r. o sygn. I SA/Gl 119/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oddalił skargę J. P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 12.11.2020 r., nr 2401-IEW3_.4120.18.2020.18 2401-20-212025, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

2. W toku zainicjowanego postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy [...] X Wydział Gospodarczy upadłości skarżącego na podstawie postanowienia z 29.09.2022 r., sygn. [....]. W piśmie z 13.10.2023 r. Syndyk masy upadłości skarżącego złożył oświadczenie o wstąpieniu do sprawy.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje art. 144 ust. 1 ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm., dalej: p.u.), w myśl którego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Użyte w art. 124 § 1 p.p.s.a. wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że przepis ten wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym - sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu.

Przywołane przepisy wskazują, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w dotyczących masy upadłości stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych (działanie syndyka w imieniu własnym i na rachunek upadłego). Przepisy prawa upadłościowego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących strony postępowania w znaczeniu formalnym.

Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko temu podmiotowi przysługuje na wskazanym etapie postępowania legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Czynność może być dokona jedynie przez oświadczenie złożone expressis verbis.

3.2. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.

3.3. Jednocześnie z uwagi na okoliczność, że równolegle z ogłoszeniem upadłości wyznaczony został syndyk masy upadłości, który pismem z 13.10.2023 r. przystąpił do sprawy, możliwe i uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem tego syndyka. Zgodnie z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi bowiem podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

3.4. Z uwagi na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie z udziałem syndyka masy upadłości skarżącego.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki