Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 420/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 336
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2007 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w S. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania "A" Spółce z o.o. z siedzibą w K. płatności ONW na rok 2007 i nakładającej sankcję w wysokości [...].

W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 15 maja 2007 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wpłynął wniosek producenta "A" Spółki z o.o. o przyznanie płatności na rok 2007. We wniosku zostało zadeklarowane do płatności czternaście działek rolnych położonych na dwunastu działkach ewidencyjnych. W części VII dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w kolumnie odnoszącej się do powierzchni deklarowanej do pomocy finansowej z tytułu ONW producent zadeklarował powierzchnię 508,36 hektarów, stanowiącą sumę powierzchni wszystkich trzynastu działek rolnych. Tylko działki rolne o łącznej powierzchni 125 hektarów znajdowały się na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania kwalifikując się do uzyskania płatności z tytułu ONW. Do wniosku zostały dołączone kopie: wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działki ewidencyjnej [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]), wykazu zmian danych ewidencyjnych z podziału działek [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]), wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działki ewidencyjnej nr [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]) oraz oświadczenie o ogólnym zmniejszeniu powierzchni deklarowanych. W dniu 1 czerwca 2007 r. do Biura Powiatu S. wpłynęła zmiana do wniosku, w której dokonano zmniejszenia powierzchni działki rolnej I do 36,97 ha, działki rolnej L do 44,02 ha oraz dodano działkę rolną O o powierzchni 133,70 ha oraz działkę rolną P o powierzchni 16,01 ha. W wyniku dokonanej zmiany powierzchnia ogólna deklarowana do pomocy finansowej z tytułu ONW na działkach rolnych w granicach działki ewidencyjnej nie uległa zmianie.

W dniu 20 lipca 2007 r. Spółka przedłożyła informację, że w wyniku przymrozków na działkach ewidencyjnych [...] jest mała obsada i duże zachwaszczenie rzepaku. Wniesiono również uwagi do teczki, wskazując, że brak jest w niej jakichkolwiek dokumentów odnoszących się do zakończonych kontroli, oraz braku zaleceń pokontrolnych.

W dniach od 11 lipca 2007 r. do 18 lipca 2007 r. inspektorzy Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu przeprowadzili kontrolę metodą inspekcji terenowej, obejmującą całe gospodarstwo Spółki. W trakcie kontroli stwierdzono dla działek A, B, C, D, F, M inną grupę upraw niż zadeklarowana (zadeklarowano UPO a stwierdzono JPO), zaniżenie powierzchni działki rolnej G (zadeklarowano 48,72 h, stwierdzono 42,17 ha), J (deklarowano 30,37 ha, stwierdzono 29,57ha), K (deklarowano 64,68 ha, stwierdzono 60,68 ha), L (zadeklarowano 177,72 ha, stwierdzono 166,32 ha), N (deklarowano 37,42 ha, stwierdzono 32,87 ha). Dodatkowo na działce rolnej E stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej na dzień wykonania kontroli.

W dniu 10 stycznia 2008 r. do Biura Powiatu S. ARiMR, wpłynęło pismo skarżącej, w którym wskazano, że do wniosku zostały dołączone dokumenty powstałych zmian ewidencyjnych. Pismem z dnia 18 stycznia 2008 r. Kierownik Biura Powiatu S. ARiMR wskazał, że zmiany danych ewidencyjnych przedstawione przez producenta nie znajdują odzwierciedlenia w składanym wniosku oraz nieprawidłowa jest powierzchnia ogółem działki [...], co wymaga złożenia korekty przez producenta. W odpowiedzi przesłano pismo, w którym wskazano, iż nie zostanie złożona korekta, ponieważ złożono już odpowiednie dokumenty, a w przedmiotowej sprawie prawidłowo wypełnione zostały wszystkie dokumenty składane przez Spółkę.

W dniu 30 kwietnia 2008 r. do Biura Powiatu S. ARiMR wpłynęło pismo Agencji Nieruchomości Rolnych znak [...] z załączoną kopią protokołu komornika sądowego, z którego wynikało, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego

w Szczecinie z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt XI GC 26/08 , zostały przekazane do zasobu Agencji Nieruchomości Rolnej działki ewidencyjne: [...], oraz część działki [...] , a także [...] oraz części działki [...], będące wcześniej przedmiotem umowy dzierżawy zawartej ze Spółką "A".

Decyzją Kierownika Biura Powiatu S. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] odmówiono skarżącej przyznania płatności ONW do działek rolnych położonych na obszarze ONW na rok 2007

i nałożono sankcję w wysokości [...], która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Na powyższą decyzję Spółka złożyła odwołanie. W odwołaniu producent wskazał, że

w postępowaniu wystąpiły liczne błędy podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników ARiMR, uchybienia w prowadzonym postępowaniu, uniemożliwienie czynnego udziału

w gromadzonych dokumentach. Dodatkowo podniesiono zarzut mataczenia przez ARiMR, nie udzielania informacji, nie udostępniania dokumentów, w celu umożliwienia wniesienia uwag i zastrzeżeń, wskazano także, że doszło do naruszenia prawa do obrony. Dodatkowo w piśmie z dnia 30 grudnia 2008 r. wniesiono kolejne zastrzeżenia wskazując, że kontrolę przeprowadzono po urzędowym czasie, uniemożliwiono branie udziału w przesłuchaniu świadków, nie poinformowano o toczącym się przesłuchaniu świadków, odmówiono wniesienia uwag do protokołu kontrolnego, nie powiadomiono o celu i zakresie kontroli, zmierzono tylko częściowo powierzchnię, gdyż wykonano już prace wstępne, manipulowano wynikami, manipulowano zdjęciami i wynikami, pominięto protokoły kontrolne ANR, naruszono zasadę zaufania do urzędu poprzez kilkumiesięczne przetrzymywanie wyników kontroli, powołano świadków, z którymi producent jest w sporze. Zarzucono również pominięcie dowodu w postaci pisma z dnia 20 lipca 2007 r., informacji z dnia 18 lipca 2007 r. o skutkach przymrozków na zasiewy, pominięcie dowodu w postaci informacji Komisji powołanej przez Wojewodę. Producent wniósł o załączenie jako dowodu pisma z dnia 20 lipca 2007 r., pisma z dnia 18 lipca 2007 r., uznanie, jako dowodu w sprawie dostarczonych przez firmę zdjęć, uznanie protokołów ANR, jako dowodu na okoliczność dokonania zasiewów i poplonów w omawianym okresie, przyjęcie jako dowód dokonania zasiewów - protokołu rozprawy administracyjnej z p. W.

Po rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie a także po analizie przedstawionych

w odwołaniu zarzutów Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż nie może się ustosunkować do wszystkich zarzutów Spółki wskazanych w piśmie z dnia 30 grudnia 2008 r., bowiem z analizy treści wynika, że odnoszą się one do innego postępowania. W trakcie postępowania o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW nie przesłuchiwano świadków, nie zostały zebrane dowody, wskazane przez skarżącą, wobec czego należy uznać, że zarzuty odnoszą się do innego postępowania administracyjnego. Kontrola została przeprowadzona metodą inspekcji terenowej i odbyła się w dniach 11-18 lipca 2007 r., więc w terminie odnoszącym się do okresu objętego wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu ONW, chybiony jest więc, zdaniem organu odwoławczego, zarzut, że kontrole przeprowadzono po urzędowym czasie zwłaszcza, że przepisy nie wskazują w jakim okresie należy przeprowadzać kontrole.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 25 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r., str. 18) zasadą jest, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Zakres oraz sposób przeprowadzenia kontroli oparty został o obowiązujące przepisy tj. ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

14 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności do gruntów rolnych

i płatności cukrowej oraz roślin energetycznych przeznaczonych na cele energetyczne (Dz. U. z 2007 roku nr 57, poz. 383). Raport z kontroli wykonanej metodą inspekcji terenowej stanowi więc wiarygodny dowód. Protokół z kontroli został odebrany w dniu 18 października 2007 r., a w raporcie na stronie 4/6 znajduje się pouczenie, że producent ma prawo zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych, do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku w terminie 14 od dnia doręczenia raportu. Producent jednak w trakcie prowadzonego postępowania nie wniósł żadnych zastrzeżeń, co do wyników kontroli.

Organ odwoławczy podkreślił jednak, że podstawę rozstrzygnięcia decyzji nie stanowił Raport z kontroli, ale dokumenty przekazane przez Agencję Nieruchomości Rolnych, zgodnie z którymi producent nie był posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...], oraz części działki [...], a także [...] oraz części działki [...]. Zgodnie bowiem z wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Szczecinie Wydział XI Gospodarczy z dnia 22 lutego 2008 r. nakazano skarżącej Spółce "A" wydanie Agencji Nieruchomości Rolnych w W. w/w działek, które na podstawie protokołu komornika sądowego z dnia 29 kwietnia 2008 r. zostały jej przekazane. Jak wskazał organ producent otrzymuje płatność z tytułu ONW zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 448), jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, wynosi co najmniej 1 ha. Wobec przepisu tego artykułu wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania stał się nieaktualny i powinien zostać wycofany zgodnie z treścią art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.).

Jak podkreślił organ posiadanie działek rolnych przez wnioskodawcę winno być weryfikowane w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności. Takie stanowisko, zdaniem organu, potwierdza również orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994r., sygn. akt. SA/Wr 1891/93, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt. IV SA/Wa 2087/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, sygn. akt. I SA/Sz 174/08).

Z uwagi natomiast na różnice pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a stwierdzonych w wyniku prowadzonego postępowania administracyjnego zastosowano przedstawione sankcje, nałożone zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 /2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 ze zm.) Jak wynika z tego przepisu jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30%, to kwota jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50% rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Biorąc pod uwagę powyższe organ obliczył kwotę sankcji na kwotę [...].

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 79 § 1 i 2 kpa.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca Spółka zarzuciła brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego i nieprawidłową ocenę dostarczonych przez Spółkę dokumentów. Zdaniem Spółki nie ma podstaw do nałożenia kary, jak i na zmniejszenie jej płatności zaś organy obu instancji wydając swoje decyzje oparły się na błędnych wnioskach. Zdaniem Spółki nie do przyjęcia jest fakt aby wynik kontroli przeprowadzonej niezgodnie z prawem mógł płynąć na podjętą decyzję skoro Spółka spełniła wszystkie wymagane warunki do uzyskania płatności. Dodatkowo pokreśliła, że żaden z dowodów przez nią wnioskowanych nie został wzięty pod uwagę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że w zaskarżonej decyzji wskazał, iż podstawę rozstrzygnięcia decyzji nie stanowił Raport z kontroli, ale dokumenty przekazane przez Agencję Nieruchomości Rolnych, zgodnie z którymi producent nie był posiadaczem działek ewidencyjnych zaś pomimo tego, że organ pierwszej instancji wskazał również jako podstawę odmowy płatności fakt braku posiadania przez producenta działek rolnych, skarżąca Spółka nie przedstawiła w postępowaniu odwoławczym żadnych dowodów wskazujących na inny stan faktyczny ustalony przez organy Agencji. Zgodnie natomiast z art. 21 ust 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427), strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, z tym, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjnym z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu co najmniej uzasadniającym jej uchylenie.

Pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania realizowana jest na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427), oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448). Zgodnie z § 2 pkt 1- 4 tego rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem": 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391); 2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Aby płatność został przyznana wszystkie ww. warunki muszą być spełnione łącznie.

Wskazane w przepisie pojęcie "posiadania" odnosi do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stosownie do treści art. 336 kc posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Posiadaniem samoistnym jest władanie rzeczą w sposób odpowiadający korzystaniu z niej przez właściciela, czyli inaczej mówiąc władanie we własnym imieniu i dla siebie, zaś posiadaniem zależnym - władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby (vide: postanowienie SN z 9 maja 2003 r., sygn. akt V CK 13/03; postanowienie SN z 13 stycznia 2004 r., sygn. akt V CK 131/03). Z kolei w doktrynie podkreśla się, iż "posiadanie" w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem), ale może także wskazywać na stan faktycznego władztwa nad rzeczą i to w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (tak np.: K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 799).

Jak to już podkreślono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: wyrok z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 227/07), wskazane wyżej rozróżnienie rodzajów posiadania ma istotne znaczenie z tego względu, że konstrukcja instytucji płatności obszarowych wynika ze wspólnej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Tak więc, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować.

W przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż po stronie skarżącej Spółki brak było elementów posiadania w postaci fizycznego władztwa nad rzeczą i czynnika woli. Skarżąca Spółka weszła w posiadanie gruntów rolnych na podstawie umowy dzierżawy zawartej

z Agencją Nieruchomości Rolnych. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt Xl GC 26/08, opatrzonym rygorem natychmiastowej wykonalności, skarżąca została zobowiązana do wydania tych nieruchomości Agencji Nieruchomości Rolnych w W., które to wydanie nastąpiło w dniu 29 kwietnia 2008 r. protokołem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kamieniu Pomorskim. Należy wskazać, iż organ przyznając płatności nie rozstrzyga o prawie do gruntu, ale bada czy wnioskodawca faktycznie posiada wnioskowane grunty rolne i czy utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska na dzień przyznania mu decyzją administracyjną płatności, o które wnioskował składając wniosek o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Podmiot składający ww. wniosek powinien, na dzień realizacji tej czynności, być właścicielem lub posiadaczem zależnym gruntów, na które wnioskuje o przyznanie płatności i pozostać nim do dnia wydania decyzji administracyjnej. W ramach toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zweryfikowano czy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria uprawniające go do otrzymania płatności, a w szczególności czy jest posiadaczem gruntów, na które wnioskuje o płatność. Z uwagi na to, iż skarżąca przestała być posiadaczem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania wnioskowanych płatności. W świetle przedstawionej wyżej regulacji prawnej oczywistym jest więc, że przestając być użytkującym ją rolniczo posiadaczem omawianych działek skarżąca utraciła prawo do ubiegania się o dopłaty z posiadaniem tego gruntu związane, a zmiana posiadania winna była spowodować z jej strony korektę złożonego wniosku. Decyzja administracyjna przyznająca dopłaty bezpośrednie winna bowiem być oparta na stanie faktycznym istniejącym w dniu jej wydania i uwzględniać rzeczywisty stan posiadania wnioskodawcy, a nie stan posiadania z dnia złożenia samego wniosku.

Prawidłowo także organy w związku ze stwierdzoną różnicą pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej nałożyły sankcje. Jak to trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, stwierdzenie przez organ rozpatrujący wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, że znajdująca się w posiadaniu wnioskodawcy rzeczywista po-wierzchnia gruntów rolnych różni się od powierzchni przezeń zadeklarowanej we wniosku, rodzi określone skutki o charakterze sankcyjnym, które przewidziane zostały w przepisach cytowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawa wspólnotowego. Jak wynika z treści tych przepisów, mających bezpośrednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie obok prawa krajowego, mają one charakter bezwzględnie obowiązujący, nie pozostawiając organom krajowym żadnej swobody w wyborze ich stosowania.

Odnosząc się do wynikających ze skargi zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego należy stwierdzić, że są one niezasadne i nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.

Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa materialnego względnie uchybia ona przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.