Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 600/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt10, art. 26, art. 29
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: par. 5, par. 6, par. 9, par. 19 ust. 1, par. 30
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).

SENTENCJA

Dnia 28 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 600/20

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) – dalej: k.p.a.; art. 3 pkt 10, art. 26, art. 29 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 627) – dalej: ustawa z 2015 r.; § 5, § 6, §9, §19 ust. 1, § 30 ust. 6 -7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 1784)- dalej: rozporządzenie z 2015 r.; art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § , art. 55, art. 56 § 1i art. 56d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 701) – dalej: o.p.; art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L 2014. 227) – dalej: rozporządzenie 809/2014; art. 2 ust.2, art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. UE L 2013.347) – dalej: rozporządzenie 1306/2013; art. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L 2014.181) – dalej: rozporządzenie 640/2014; art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L 1995.312) – dalej: rozporządzenie 2988/95; art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz.U. UE L 2014.255)- dalej: rozporządzenie 907/2014; Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania ED od decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] z dnia [...]., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) w wysokości 16.499,07 zł,

1. uchylił w całości decyzję organu I instancji;

2. ustalił ED kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych w wysokości 16.499,07 zł, otrzymanych na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] z dnia 29 marca 2019 r., zmienioną decyzją z dnia 11 października 2019 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 15 czerwca 2018 r., złożonym za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus ED wystąpił o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018, deklarując realizację pakietu 1.1 Uprawy rolnicze w okresie konwersji na łącznej powierzchni 50,71 ha. Następnie w dniach 19 czerwca 2018 r., 11 lipca 2018 r., 8 września 2018 r., 21 września 2018 r., 24 października 2018 r., 13 listopada 2018 r., 23 listopada 2018 r. skarżący złożył zmiany do wniosku z dnia 15 czerwca 2018 r.

Decyzją z dnia 29 marca 2019 r. Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] przyznał skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) do łącznej powierzchni 47,30 ha, w kwocie 46.991,80 zł, w tym 1.300 zł jako kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych; oraz umorzył postępowanie w przedmiocie w/w płatności do działek o łącznej powierzchni 3,41 ha, uznając, że strona skutecznie cofnęła żądanie w powyższym zakresie.

W dniu 3 czerwca 2019 r. ED złożył wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania pierwszej płatności ekologicznej, składany w przypadku przeniesienia posiadania gruntów lub jego części albo stada zwierząt ras lokalnych wraz z oświadczeniem o kontynuowaniu realizacji zobowiązania ekologicznego podjętego przez RW do końca roku objętego tym zobowiązaniem, to jest 14 marca 2023 r., wraz z dokumentem zatytułowanym "Porozumienie stron" z dnia 10 marca 2019 r., z którego wynikało, że przeniesienie posiadania nastąpiło w dniu 10 marca 2019 r. Skarżący zobowiązał się do kontynuacji zobowiązania na działkach nr 1057, 264, 300, 926 o łącznej powierzchni 3,7 ha.

Decyzją z dnia 11 października 2019 r. Kierownik Biura Powiatu Brzezińskiego ARiMR w [...] zmienił decyzję własną z dnia 29 marca 2019 r. w zakresie wysokości przyznanej skarżącemu płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) i przyznał stronie tę płatność w łącznej kwocie 49.905,42 zł, w tym 1.400 zł jako kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych.

Pismem z dnia 8 listopada 2019 r. Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności ekologicznej z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, to jest nieuprawnione przyznanie płatności ekologicznej do działek o nr ew. 476 i 477 o łącznej powierzchni 2,27 ha, na których strona uprawiała mieszankę traw na nawóz zielony, niedotowaną w ramach wariantu Uprawy rolnicze w okresie konwersji oraz nieprzedłożenie przez stronę oświadczenia informującego kierownika biura powiatowego o uzupełnieniu/poprawieniu planu działalności rolniczej ekologicznej w zakresie działek ew. 476 i 477, to jest niedochowanie obowiązków producenta rolnego, wynikających z § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r.

W złożonym w dniu 25 listopada 2019 r. piśmie skarżący wyjaśnił, że w/w działki zostały zadeklarowane do płatności omyłkowo, nie realizował na nich zobowiązania ekologicznego, a złożony plan działalności ekologicznych nie obejmował tych działek.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR w Rogowie ustalił ED kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) w wysokości 16.499,07 zł.

Kwestionując wydane rozstrzygnięcie ED wniósł odwołanie, w którym zarzucił, iż w wydanej w dniu 11 października 2019 r. decyzji zmieniającej decyzję z dnia 29 marca 2019 r., brak jest jakiejkolwiek wzmianki o konieczności złożenia uzupełnienia planu działalności ekologicznej. Ponadto wskazał, że organ I instancji wydając decyzję z 11 października 2019 r., nie kwestionował zadeklarowanej na działkach o nr ew. 476 i 477 uprawy. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie decyzji z [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uzasadniając wydaną w dniu [...] decyzję o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez ED płatności ekologicznych w wysokości 16.499,07 zł, w pierwszej kolejności wskazał na brak powołania w zakwestionowanym rozstrzygnięciu decyzji, na podstawie których skarżącemu przyznano płatność ekologiczną na rok 2018, co obligowało organ do wydania decyzji reformatoryjnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Dalej przechodząc do istoty sporu, to jest ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych z uwagi na stwierdzone przez organ, nieuprawnione przyznanie płatności ekologicznej do działek o nr ew. 476 i 477 o łącznej powierzchni 2,27 ha, na których strona uprawiała mieszankę traw na nawóz zielony, niedotowaną w ramach wariantu Uprawy rolnicze w okresie konwersji oraz nieprzedłożenie przez stronę oświadczenia informującego kierownika biura powiatowego o uzupełnieniu/poprawieniu planu działalności rolniczej ekologicznej w zakresie działek ew. 476 i 477, to jest niedochowanie obowiązków producenta rolnego, wynikających z § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r., organ odwoławczy wskazał na treść przepisów prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego regulującego kwestie zasad i trybu przyznawania producentom rolnym płatności ekologicznych (PROW 2014-2020) oraz ustalania kwot nienależnie pobranych płatności oraz ich zwrotu, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1505).

Odnośnie pierwszej ze stwierdzonych nieprawidłowości organ odwoławczy wskazał, iż płatność ekologiczna w ramach wariantu Uprawy rolnicze w okresie konwersji jest przyznawana do gruntów rolnych, na których występują uprawy wymienione w Załączniku nr 4 do rozporządzenia z 2015 r. Na zadeklarowanych przez ED do wniosku o przyznanie płatności ekologicznych na rok 2018 działkach ew. nr 476 i 477, strona uprawiała jednoroczną mieszankę traw na nawóz zielony. Uprawa ta nie została wymieniona w wyżej wspomnianym Załączniku nr 4, co oznacza, iż nie podlega ona dotowaniu w ramach zgłoszonego wariantu. Tym samym wypłacona skarżącemu płatność ekologiczna do w/w działek o łącznej powierzchni 2,27 ha, w łącznej kwocie 2.182,06 zł (stanowiącej iloczyn powierzchni działek i stawki płatności wynoszącej 961,26 zł) jako nienależna, podlega zwrotowi.

Zdaniem organu, bez wpływu na powyższe pozostaje podnoszony w odwołaniu argument strony, co do niezakwestionowania powyższych upraw przez organ, rozpatrujący wniosek skarżącego o przyznanie płatności ekologicznych na rok 2018. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie przyznania tych płatności. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że dla wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności, nie jest niezbędne uprzednie wzruszenie decyzji przyznającej tę płatność.

Natomiast, co do drugiej ze stwierdzonych nieprawidłowości organ odwoławczy wskazał, iż producent rolny realizujący zobowiązanie ekologiczne jest zobowiązany do złożenia, przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, plan działalności ekologicznej. Przy czym, jak wynika z § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. w przypadku stwierdzenia niekompletności planu ekologicznego lub jego niezgodności z informacjami przekazanymi we wniosku i załączonych do niego załącznikach, w zakresie, o którym mowa w § 19 ust. 4a lub ust. 1pkt 1 lub 2, lub4, lub 5 lub ust. 2 pkt 1 lub 2, lub ust. 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia, rolnik: 1. uzupełnia lub poprawia ten plan, 2. składa oświadczenie o uzupełnieniu lub poprawieniu tego planu do kierownika biura powiatowego agencji - najpóźniej w terminie składania wniosków o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej, a w przypadku gdy w ostatnim roku realizacji zobowiązania ekologicznego zostanie stwierdzone, że ten plan jest niekompletny lub niezgodny z informacjami zawartymi we wniosku i załączonymi do niego załącznikach, w terminie do dnia 14 marca ostatniego roku realizacji tego zobowiązania.

W niniejszej sprawie, złożony przez skarżącego, w dniu 12 lipca 2018 r. plan działalności ekologicznej, nie zawierał żadnych danych dotyczących działek ew. nr 476 i 477, o czym strona została poinformowana w uzasadnieniu decyzji z dnia 29 marca 2019 r. Jednocześnie w treści tej decyzji organ przytoczył treść przywołanego wyżej § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r., z którego wynika obowiązek producenta rolnego do poprawienia lub uzupełnienia planu ekologicznego oraz złożenia stosownego oświadczenia, w terminie składania wniosków o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej. Z posiadanych przez organ odwoławczy danych z urzędu wynika, że do dnia 25 czerwca 2019 r. (data końcowa składania wniosków o płatności na rok 2019) strona nie złożyła stosownego oświadczenia. Tym samym stosownie do treści § 30 ust. 7 rozporządzenia z 2015 r. skarżący był zobowiązany do zwrotu kwoty stanowiącej 30% wysokości przyznanej płatności, obliczonej w następujący sposób:

49.905,42 zł (kwota otrzymanej płatności) – 2.182,06 zł (kwota zwrotu przyznanych płatności do upraw niedotowanych) = 47.723,36 zł x 30% = 14.317,01 zł.

Tym samym łączna kwota płatności ekologicznych do zwrotu wynosi 16.499,07 zł.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie brak jest podstaw do odstąpienia ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych, na podstawie przepisów rozporządzenia nr 2988/95, z uwagi na przedawnienie roszczenia. Odwołując się do regulacji w/w rozporządzenia organ wywiódł, iż termin przedawnienia nie może się zakończyć przed ostatecznym zakończeniem realizowanego programu, co w realiach niniejszej sprawy nastąpi dopiero 31 grudnia 2023 r.

W sprawie nie wystąpiły również przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, na podstawie art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, z którego wynika, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Zdaniem organu odwoławczego przyznana skarżącemu płatność do upraw niedotowanych (działki 476 i 477) niewątpliwie wynikała z błędu organu I instancji, niemniej jednak błąd ten mógł zostać wykryty przez stronę w zwykłych okolicznościach. Skarżący, jako osoba zawodowo zajmująca się rolnictwem winien zachować należytą staranność w prowadzonej przez siebie działalności, której współfinansowania oczekuje ze środków publicznych. Występując o przyznanie płatności beneficjent, jednocześnie nakłada na siebie wynikające z przepisów prawa obowiązki, w tym dotyczące znajomości upraw, kwalifikujących się do wnioskowanych upraw. Tym bardziej, że wnosząc o przyznanie pomocy, strona oświadcza, że znane są jej zasady i warunki jej otrzymania.

Natomiast, co do braku poprawienia/ uzupełnienia złożonego planu ekologicznego, odnośnie działek 476 i 477, organ odwoławczy stwierdził, iż nie wynikało to z pomyłki organu i instancji, a z omyłki skarżącego, co sam przyznaje w treści wniesionego odwołania.

Zdaniem organu, w sprawie brak jest także podstaw odstąpienia od ustalenia nienależnie wypłaconej kwoty pomocy na podstawie rozporządzenia 1306/2013, gdyż kwota nienależnie pobranych płatności przekracza równowartość 100 EURO. Ponadto w niniejszym stanie faktycznym nie wystąpiły żadne okoliczności, mogące zostać uznane za "siłę wyższą", czy też "nadzwyczajne okoliczności", wyłączające konieczność zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ED, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił błędną wykładnię § 30 ust.6 i 7 rozporządzenia z 2015 r. polegającą na przyjęciu, że w razie błędnego wypełnienia wniosku poprzez umieszczenie w nim działek, na których nie jest prowadzona działalność ekologiczna i nie umieszczeniu ich w planie działalności ekologicznej, nawet mimo złożenia oświadczenia wyjaśniającego, że plan działalności ekologicznej został wypełniony w sposób prawidłowy , kompletny i zgodny ze stanem rzeczywistym, wnioskodawca z mocy wskazanego przepisu winien dokonać poprawienia planu działalności ekologicznej pod rygorem wymierzenia sankcji określonych w §30 ust.6 rozporządzenia, podczas gdy wskazany przepis nie przewiduje sankcji w sytuacji zmiany treści wniosku, a co zatem idzie wnioskodawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji swojego działania, jeśli nie są one przewidziane przez przepisy prawa.

Uzasadniając skargę wskazał, że hipoteza przepisu § 30 ust. 6 i 7 dotyczy sytuacji rozbieżności pomiędzy treścią planu działalności ekologicznej, a treścią wniosku, ale w sytuacji gdy to plan działalności gospodarczej jest niekompletny lub niezgodny z treścią wniosku przy czym jak wynika z wykładni językowej tego przepisu to niezgodność pomiędzy treścią planu działalności ekologicznej, a treścią wniosku polega na wadliwości zapisów planu działalności ekologicznej – gdyż to on jak tego chce ustawodawca winien być poprawiony. Sytuacja faktyczna strony jest jednakże odmienna od określonej w § 30 ust. 6 rozporządzenia ekologicznego. Strona na skutek omyłki pisarskiej nieprawidłowo wypełniła wniosek o płatność umieszczając w nim dwie działki, na których działalność ekologiczna nie była przez nią prowadzona. Błąd ten nie został powielony w treści planu działalność ekologicznej. Brak zatem podstaw żądania od strony korekty tego planu, albowiem był on zupełny, sporządzony prawidłowo z pominięciem działek na których nie jest prowadzona działalność ekologiczna. Na marginesie należy podkreślić, że organ sam dokonuje prawidłowych ustaleń w niniejszej sprawie bowiem stwierdza, że uprawy na działkach BN2 0,31 ha nr ew. 477 i BN1 o pow. 1,96 ha nr ew. 476 objęte są uprawą nie kwalifikującą się do działalności ekologicznej, potwierdza to również sama strona w oświadczeniu z dnia 25 listopada 2019 r., na które powołuje się organ. Zatem przyjąć należy, ze przepis wskazany przez organ jako podstawa nałożenia na stronę sankcji - § 30 ust. 6 i 7 nie może mieć zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.

Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wnosił o jej oddalenie. Uznał za okoliczność istotną to, że do czasu zakończenia postępowania dotyczącego płatności ekologicznej 2018 r. strona nie wycofała działek określonych we wniosku i w tym zakresie plan działalności ekologicznej był niekompletny. W tych okolicznościach zobowiązana była w ustawowym terminie do jego uzupełnienia i poinformowania o tym organu. Z racji zaniechania tych obowiązków została obarczona sankcjami przewidzianymi w § 30 ust. 7 rozporządzenia ekologicznego. Zatem, wbrew jej twierdzeniom, hipoteza tego przepisu odpowiada stanowi rzeczy ustalonemu w toku postępowania. Nawet przyjmując oczywistą omyłkę trzeba zwrócić uwagę, że obowiązkiem beneficjenta było niezwłoczne powiadomienie organu o każdej zmianie, która może mieć wpływ na wysokość przyznanych płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.).

Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, które znajduje unormowanie wprost w art. 44 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej zostały określone w przepisach ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 44 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 2008 r. o Agencji, organ ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 192/18 wszystkie wskazywane wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zaskarżonej decyzji ustalono obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z dwóch powodów:

- nieuprawnionego przyznania płatności ekologicznej do działek BN2 o powierzchni 0,31 ha ( dz. nr ew. 477) oraz BN1 o powierzchni 1,96 ha ( dz. nr ew. 476),

- naruszenia przez stronę obowiązku wynikającego z § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r., to jest niezłożenia oświadczenia o uzupełnieniu/poprawieniu planu działalności rolniczej ekologicznej w zakresie działek ewidencyjnych 476 oraz 7.

W sprawie pozostaje bezsporne, iż wystąpił pierwszy z wymienionych przypadków. Płatność ekologiczna w ramach wariantu Uprawy rolnicze w okresie konwersji mogła zostać przyznana do gruntów, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia z 2015 r. Na działkach zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2018 r. (działki 476 i 477) uprawiano jednoroczną mieszankę traw na nawóz zielony, to jest uprawę nie wymieniona w załączniku nr 4. Tym samym uznanie przez organ braku podstaw do otrzymania płatności w tym zakresie nie może budzić zastrzeżeń.

Okolicznością sporną natomiast jest zasadność przyjęcia przez organ, iż na skarżącym spoczywał obowiązek złożenia oświadczenia w trybie § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r.

Zgodnie z § 30 ust. 6 pkt 2 ww. rozporządzenia jeżeli zostanie stwierdzone, że plan działalności ekologicznej jest niekompletny lub jest niezgodny z informacjami przekazanymi we wniosku i załącznikami do niego ..., rolnik składa oświadczenie o uzupełnieniu lub poprawieniu tego planu do kierownika biura powiatowego Agencji – najpóźniej w terminie składania wniosków o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej. W omawianej sprawie terminem końcowym przewidzianym dla składania wniosków o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej był 25 czerwca 2019 r. Skarżący w tym terminie nie złożył oświadczenia. Jedynie po jego upływie oświadczył, w piśmie z dnia 25 listopada 2019 r., że we wniosku złożonym na rok 2018 omyłkowo zadeklarował do pakietu ekologicznego działki 476 i 7.

Obecnie strona podnosi, iż przepis § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. dotyczy rozbieżności pomiędzy treścią planu działalności ekologicznej, ale w sytuacji gdy to plan działalności ekologicznej jest niekompletny lub niezgodny z treścią wniosku. W ocenie strony niezgodność powinna polegać na wadliwości zapisów planu działalności ekologicznej. Tymczasem sytuacja faktyczna strony jest odmienna od określonej w § 30 ust. 6, bowiem na skutek omyłki pisarskiej nieprawidłowo wypełniono wniosek o płatność umieszczając w nim działki, na których nie była prowadzona działalność ekologiczna. Błąd ten nie został powielony w treści planu, gdyż plan był zupełny, sporządzony prawidłowo z pominięciem działek, na których nie jest prowadzona działalność ekologiczna.

Zdaniem Sądu dokonana przez stronę interpretacja przepisu § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. nie jest prawidłowa.

Celem regulacji wprowadzonej przepisem § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r. jest zachowanie spójności pomiędzy informacjami zawartymi we wniosku o płatność, a zapisami zamieszczonymi w planie działalności ekologicznej.

Strona najpóźniej w momencie otrzymania decyzji wydanej w dniu 29 marca 2019 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr 0079-2019-001642 dowiedziała się o rozbieżności zapisów wniosku z planem działalności ekologicznej. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji, powołując się na § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r., poinformował o możliwości i terminie złożenia stosownego oświadczenia. Strona we wskazanym terminie nie złożyła oświadczenia zapewniającego zgodność zapisów wniosku z treścią planu działalności ekologicznej.

W związku z powyższym zasadne było wydanie przez organ administracji, na podstawie § 30 ust. 7 ww. rozporządzenia, decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności ekologicznych.

Przyjęta przez skarżącego interpretacja § 30 ust. 6 rozporządzenia z 2015 r., w ocenie sądu, ma charakter zawężający, który zmierza do zwolnienia beneficjenta z obowiązku starannego działania, a jednocześnie sankcjonuje dalsze korzystanie z nienależnie pobranych płatności. Natomiast przepis ten stwarzać ma warunki umożliwiające pełną kontrolę prawidłowości przyznawania pomocy finansowej rolnikom. Wykładnia omawianego przepisu proponowana przez stronę zmierza w przeciwnym kierunku.

Sąd podzielił niekwestionowane w skardze ustalenia dotyczące braku przesłanek do zastosowania odstąpień od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 54 ust. 3 rozporządzenia 1306/2013 oraz w oparciu o art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, jak również brak wstąpienia przesłanek do stwierdzenia przedawnienia dochodzenia nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Na podstawie art.15zzs4 ust.3 ustawy z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r. poz.875 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym gdyż przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku

AB/