Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 882/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 15 i pkt 16, art. 17 § 2, art. 18,  art. 23 § 6, art. 54 § 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi I.D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (zwany dalej: "NUS") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. D. (zwana dalej: "Skarżącą") na podstawie tytułów wykonawczych z 21 sierpnia 2013r. o nr [...], [...], wystawionych na podstawie deklaracji o przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, złożonej w związku z dokonanym 28 lutego 2008r. zbyciem przez Skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

NUS zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r. zajął prawo majątkowe stanowiące wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem – [...] S.A. (zwany dalej: "Bankiem"). Zawiadomienie to z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Skarżącej 9 września 2013r., a ww. Bankowi 29 sierpnia 2013r. Bank pismem z 3 września 2013r. poinformował, iż na ww. rachunku nie ma środków umożliwiających całkowitą lub częściową realizację zajęcia.

2. Skarżąca 11 września 2013r. złożyła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych z wnioskami o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i wszystkich czynności do czasu rozpatrzenia zarzutów.

3. NUS dwoma postanowieniami z [...] października 2013r.: a) odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego i czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych; b) uznał za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego, braku uprzednio doręczenia zobowiązanej upomnienia i niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a.").

4. Skarżąca 11 września 2013r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w G. (zwany dalej: "DIS") skargę na ww. czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 26 sierpnia 2013r., wnosząc o uchylenie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z ww. rachunku bankowego i o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi.

Zdaniem Skarżącej doszło do naruszenie art. 80 § 1-3 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie polegające na tym, że jednocześnie z zajęciem pełnomocnik nie otrzymał tytułów wykonawczych. Zawiadomienie z 26 sierpnia 2013r. nie precyzuje obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych, wskazując ogólnikowo, że dotyczą należności za luty 2008 i 2008r.

5. DIS dwoma postanowieniami z [...] października 2013r.: a) oddalił ww. skargę, uznając ją za niezasadną; b) odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

6. Skarżąca w zażaleniu z 21 października 2013r. wniosła o uchylenie postanowienia DIS oddalającego skargę na ww. czynność egzekucyjną i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia DIS, a także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

7. Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2015r. utrzymał w mocy postanowienie DIS z [...] października 2013r., nie znajdując jednocześnie podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 u.p.e.a.

8. NUS w toku postępowania egzekucyjnego pismem z 18 września 2013r. zawiadomił Skarżącą i Bank o zmianie wysokości zajęcia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, w związku z korektą ww. deklaracji o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w wyniku czego kwota do przekazania na rzecz NUS wyniosła 630,80 zł (naliczone koszty egzekucyjne).

9. Skarżąca w skardze z 24 września 2013r. na ww. czynność egzekucyjną - zmiany wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, na podstawie zawiadomienia z 18 września 2013r. wniosła o uchylenie ww. środka egzekucyjnego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi, z uwagi na naruszenie: a) art. 40 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a. - przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na bezzasadnym doręczeniu zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia na adres Skarżącej, gdy w sprawie ustanowiono pełnomocnika, a pełnomocnictwo złożono do akt sprawy, b) art. 80 § 1-3 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie.

Skarżąca w uzasadnieniu podniosła te same okoliczności, które były podstawą skargi z 11 września 2013r. na ww. czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego i wskazała, że uwierzytelnione odpisy pełnomocnictwa przedłożono NUS w związku ze złożeniem zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne z 11 września 2013r., wobec czego doręczenie zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia również powinno być dokonane na adres jej pełnomocnika.

10. DIS postanowieniem z [...] października 2013r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wniesionego przy skardze na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z 18 września 2013r., w podstawie prawnej wskazując art. 61a i art. 123 k.p.a., art. 54 § 6, art. 17 § 1, art. 18 u.p.e.a.

Zdaniem DIS ww. zawiadomienie NUS o zmianie wysokości zajęcia dokonanego w Banku na podstawie ww. tytułów wykonawczych nie spełnia definicji legalnej czynności egzekucyjnej zawartej w u.p.e.a., a zatem nie może być przedmiotem skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. W związku z tym zasadne było zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: a) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; b) zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, które nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Zdaniem DIS należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przy czym przeszkoda przedmiotowa do wszczęcia postępowania musi istnieć już w chwili złożenia wniosku (żądania).

Skoro ww. zawiadomienie NUS o zmianie wysokości zajęcia nie spełnia definicji legalnej czynności egzekucyjnej, za zasadną należy uznać odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wniesionego przy ww. skardze na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z 18 września 2013r.

11. Skarżąca w zażaleniu z 12 listopada 2013r. wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia DIS, zarzucając naruszenie: a) art. 61a § 2 w związku z 18 i art. 54 § 6 u.p.e.a. przez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych, b) art. 124 § 1 i § 2 w związku z art. 18 i art. 54 § 6 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz nie ustosunkowanie się merytoryczne do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że DIS bezpodstawnie uznał wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych zawarty w skardze na czynności egzekucyjne, za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, gdyż Skarżąca w skardze nie domagała się wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz wstrzymania czynności egzekucyjnych. Wniosek ten powinien być rozpatrzony merytorycznie: a) oddalony w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru braku przesłanek do jego uwzględnienia, bądź b) uwzględniony przez wstrzymanie czynności egzekucyjnych w przypadku stwierdzenia jego zasadności.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła ponadto okoliczności ze skarg z 11 i 24 września 2013r. wyjaśniając, że w jej imieniu działał pełnomocnik, a pełnomocnictwo złożone do NUS 15 lipca 2013r. obejmowało prawo reprezentacji Skarżącej przed wszystkimi organami podatkowymi organami i jednostkami kontroli skarbowej, organami egzekucyjnymi, organami nadzoru egzekucyjnego, Ministrem Finansów, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawach dotyczących rozliczeń podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r., w tym w zakresie dotyczącym wydatkowania przychodu ze sprzedaży z 28.02.2008r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na własne cele mieszkaniowe. Tym samym zarówno upomnienie, odpis tytułu wykonawczego, zawiadomienie o zajęciu należało przesłać na adres pełnomocnika. W tym zakresie powołała się na wyroki NSA z: 23 października 2012r. sygn. akt I FSK 2153/11, 25 października 2012r. sygn. akt I FSK 2154/11 i I FSK 1899/11, które potwierdzają jej stanowisko.

12. Minister Finansów, po rozpatrzeniu ww. zażalenia, postanowieniem z [...] stycznia 2015r. utrzymał w mocy ww. postanowienie DIS z [...] października 2013r., podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną.

W uzasadnieniu Minister Finansów wskazał, że powiadomienie z 18 września 2013r. skierowane do Skarżącej i Banku dotyczyło informacji o zmianie wysokości zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Nie miało więc w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. charakteru czynności egzekucyjnej, bowiem nie zmierzało do zastosowania lub realizacji środka egzekucyjnego. Powiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności nie jest samodzielną czynnością egzekucyjną, a jedynie czynnością materialno-techniczną, wobec czego nie może być uznane za przedmiot skargi składanej w trybie art. 54 u.p.e.a.

Minister Finansów, odnosząc się zarzutu Skarżącej o bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, wyjaśnił że skoro w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania, DIS zasadnie uznał, że postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wniesionego przy skardze na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z 18 września 2013r. nie może być prowadzone i prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, tak w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, jak związanym z nią wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Ministra Finansów ww. postanowienie DIS zawiera wszystkie elementy określone w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. DIS prawidłowo uwzględnił też art. 61a § 2 k.p.a., pouczając stronę o przysługującym jej prawie do złożenia zażalenia. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, nie merytorycznym. Wobec powyższego nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie złożonych przez Skarżącą zarzutów.

13. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2015r. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień: Ministra Finansów z [...] stycznia 2015r. i DIS z [...] października 2013r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia DIS, b) art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 54 § 1, 3-6 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego zawartego w skardze na czynności egzekucyjne, gdyż nie istnieje odrębna sprawa dotycząca wstrzymania czynności egzekucyjnych, do rozstrzygnięcia której, na mocy art. 18 u.p.e.a. stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.), c) art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu przyczyn odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, gdy skarga powinna być rozpatrzona merytorycznie - uwzględniona bądź oddalona, gdyż nie istnieje odrębna sprawa z wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, do rozstrzygnięcia której na mocy art. 18 u.p.e.a. stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.), powołując się w tym zakresie na wyroki WSA w: Olsztynie z22 maja 2014r. sygn. akt I SA/Ol 353/14; Gorzowie Wielkopolskim z 9 października 2013r. sygn. akt I SA/Go 354/13.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że organy administracji bezpodstawnie uznały skargę na czynności egzekucyjne za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, gdy Skarżąca nie domagała się jego wszczęcia, lecz wstrzymania czynności egzekucyjnych. Należało więc wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnej rozpatrzyć merytorycznie. Bezzasadne było też nieuwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne, skoro zajęcie rachunku bankowego nastąpiło z naruszeniem art. 80 § 1-3 u.p.e.a., gdyż pełnomocnik Skarżącej nie otrzymał upomnienia, odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a w zawiadomieniu o zajęciu nie sprecyzowano obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych, wskazując ogólnikowo, że dotyczą należności za luty 2008r. i 2008r. Skarżąca wskazała też, że odrębnymi pismami z 11 września 2013r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podkreślając, że nie istnieje zobowiązanie podatkowe objęte ww. tytułami wykonawczymi, bo w wyniku dokonania przez Skarżącą deklaracji PIT-23 i załączonego do niej oświadczeniu z 9 września 2013r. z wyjaśnieniem przyczyn jej złożenia, w obrocie prawnym nie ma deklaracji podatkowej i decyzji podatkowej, które mogłyby stanowić podstawę do wystawienia ww. tytułów wykonawczych. Brak więc podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji i obciążenia Skarżącej kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne powinno być więc umorzone. Dodatkowo Skarżąca, wnosząc o zawieszenie postępowania sądowego, wskazała, że złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z 24 września 2014r. sygn. akt I SA/Gd 843/14, którym oddalono skargę na postanowienie DIS utrzymujące postanowienie NUS o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji NUS z [...] października 2013r. określającej Skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego z 28 lutego 2008r. Skoro więc rygor natychmiastowej wykonalności nadano sprzecznie z prawem, należało uznać, że postępowanie egzekucyjne nie mogło się toczyć.

14. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie 4 marca 2016r. odmówił zawieszenie postępowania sądowego na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, ze zm. zwana dalej: "P.p.s.a.").

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że żadna z przesłanek wskazanych w ww. przepisach nie zaszła w sprawie, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa nie uzasadniały uwzględnienia skargi.

4. Sąd na wstępie stwierdza, że w świetle art. 1a pkt 15 u.p.e.a., że ilekroć w ustawie jest mowa o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych - rozumie się przez to wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.

Natomiast w świetle art. 1a pkt 16 u.p.e.a., że ilekroć w ustawie jest mowa o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego - rozumie się przez to wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 17 § 2 u.p.e.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Stosownie zaś do art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 23 § 6 u.p.e.a. ogranicza się do "szczególnie uzasadnionych przypadków", w odróżnieniu do dyspozycji art. 35 § 2 u.p.e.a., która posługuje się pojęciem "uzasadnionych przypadków".

Postanowienia wydawane przez organ nadzoru w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. mają charakter uznaniowy. W związku z tym organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego: może on, ale nie musi wstrzymać postępowanie, nawet gdy stwierdzi przesłanki uzasadniające wstrzymanie - gdy zajdzie "szczególnie uzasadniony przypadek". Świadczy o tym posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 23 § 6 u.p.e.a. zwrotem "mogą wstrzymać".

Organy administracyjne w każdym przypadku rozpatrywania kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego, pozytywnym, czy negatywnym, mają więc obowiązek, stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. podać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli na postanowienie służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Do organu administracyjnego należy więc ocena czy na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą oraz tych, które miały miejsce w toku postępowania egzekucyjnego zachodzą albo "uzasadnione przypadki", o których mowa w art. 17 § 2 u.p.e.a., albo "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a.

5. Sąd zwraca uwagę, że strona skarżąca we wniosku z 24 września 2013r. składając skargę - na jej zdaniem dokonaną - czynność egzekucyjną w postaci zawiadomienia przez NUS z 18 września 2013r. o zmianie (zmniejszenie) wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego złożyła również wniosek "o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi", w podstawie prawnej wniosku wskazując art. 54 § 6 u.p.e.a. (k. 27 i 16 akt administracyjnych).

Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego przemawia: zaniechanie skutecznego doręczenia upomnienia, odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu, jak również zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia na adres pełnomocnika zobowiązanej, nieistnienie zobowiązania podatkowego w związku z korektą deklaracji PIT-23 i wady tytułów wykonawczych.

W związku z tym Sąd stwierdza, że przepis art. 54 § 6 u.p.e.a. stanowi, że wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Treść ww. przepisu wskazuje, że organ egzekucyjny lub organ nadzoru działa w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a. z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego.

Sąd wskazuje ponadto, że skoro z treści ww. wniosku z 24 września 2013r. wynika, że Skarżącej chodziło o wstrzymanie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, w którym dokonano zmiany wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, a Skarżąca domagała się wstrzymania postępowania egzekucyjnego w ramach skargi na czynność egzekucyjną – do czasu jej rozpatrzenia - to przyjęcie przez organy administracyjne obu instancji, że w sprawie nie doszło do dokonania czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - przez zawiadomienie o zmianie zajęcia egzekucyjnego - powodowało, że nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu prawidłowe było ponadto uznanie przez organy nadzoru nad egzekucją administracyjną obu instancji - DIS i Ministra Finansów - że zmiana wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego nie stanowiła czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Trafnie bowiem organy nadzoru nad egzekucją administracyjną podnoszą, że za czynność egzekucyjną mogą być uznane wyłącznie wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zmiana wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, czy też aktualizacja tytułu wykonawczego nie stanowi ani działań zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego ani działań zmierzających do zrealizowania środka egzekucyjnego. Stanowią natomiast czynność o charakterze materialno-technicznym, w odniesieniu do której niemożliwe jest uruchomienie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a.

Sąd stwierdza ponadto, że stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, jak również w poprzedzającym je postanowieniu DIS o tym, że zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia nie są czynnością egzekucyjną ma potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie NSA (por. wyroki NSA: z 18 lutego 2009r. sygn. akt II FSK 821/08, z 11 maja 2011r. sygn. akt II FSK 2135/09, z 7 grudnia 2011r. sygn. akt II FSK 1784/10, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym odwoływano się również do aktualizacji tytułu wykonawczego, która też stanowi czynność materialno-techniczną.

Tym samym należy uznać, że skoro w rozpoznawanej sprawie przez powiadomienie Skarżącej o zmianie wysokości ww. zajęcia nie doszło do dokonania czynności egzekucyjnej, a jedynie do czynności materialno-techniczną, która nie może być przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., niedopuszczalne było złożenie przez Skarżącą wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a. - w ramach dokonanej przez organ administracyjny czynności materialno-technicznej. Organ nadzoru nad egzekucją administracyjną nie miał więc prawa do rozpatrywania tego wniosku, gdy nie doszło do dokonania w postępowaniu egzekucyjnym czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez zmianę wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego na podstawie zawiadomienia NUS z 18 września 2013r.

Zdaniem Sądu jedynie skutecznie wniesienie skargi na dokonaną czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. umożliwia organowi egzekucyjnemu lub organowi nadzoru nad egzekucją administracyjną wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego i to wyłącznie w uzasadnionych przypadkach – art. 54 § 6 u.p.e.a. Działanie organu nadzoru nad egzekucją administracyjną lub organu egzekucyjnego niezależne jest w tym zakresie od inicjatywy zobowiązanego – Skarżącej. Organ administracyjny, mając na względzie przepis art. 54 § 6 u.p.e.a. działa więc z urzędu, a wniosek zobowiązanego może potraktować jedynie jako impuls do działania i to pod warunkiem, że uruchomiono skargę na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. Nieskuteczne wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 § 1 w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., powoduje, że organ egzekucyjny lub organ nadzoru nad egzekucją administracyjną, o czym mowa wyżej, nie może zająć się w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a. kwestią wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

6. Zdaniem Sądu, jakkolwiek zastosowanie w opisanej sprawie przepisu art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i uznanie w zaskarżonym postanowieniu, że należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wniesionego w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a., może budzić wątpliwości proceduralne, o których mowa w skardze, tym niemniej Sąd ocenia, że nie mają one istotnego wpływu na wynik sprawy.

W świetle bowiem powyższych rozważań Sądu, co do braku skutecznego wniesienia przez Skarżącą skargi na czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., a tym samym braku możliwości uruchomienia przez organ nadzoru nad egzekucją administracyjną trybu z art. 54 § 6 u.p.e.a. wniosek Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie mógł być rozpatrzony i to w sposób oczekiwany przez Skarżącą – wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Sąd zwraca ponadto uwagę na treść art. 18 u.p.e.a., który stanowi, że jeżeli przepisy u.p.e.a nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do treści art. 18 u.p.e.a., tylko niektóre przepisy k.p.a. mają pełne zastosowanie, inne mogą być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie mogą być stosowane, ze względu na unormowanie u.p.e.a. Możliwe jest zatem odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepisu art. 61a k.p.a., w sytuacji, gdy dochodzi do uruchomienia przez zobowiązanego środka zaskarżenia, którego nie przewidziano w u.p.e.a., a przepisy tej ustawy nie zawierają regulacji w tym zakresie, a oczywistym jest, że postępowanie w zakresie nie powinno i nie może się toczyć.

W myśl art. 61a k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Sąd przyznaje rację organom nadzoru nad egzekucją administracyjną, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a k.p.a. nie zostały skonkretyzowane przez ustawodawcę, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż są to sytuacje, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.

W tym zakresie Minister Finansów powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2013r. sygn. akt III SA/Wa 2282/12 (dostępny na www.nsa.gov.pl), z którego wynika, że jeśli brak jest czynności podlegającej zaskarżeniu, należy stwierdzić bezprzedmiotowość postępowania i odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 61a k.p.a.

Sąd wskazuje, że ww. orzeczenie WSA w Warszawie zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1758/13 (dostępny na www.nsa.gov.pl). Ww. wyrok WSA w Warszawie, jak również NSA są więc prawomocne, a więc stosownie do art. 170 P.p.s.a. wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Sąd podziela poglądy wskazane w ww. orzeczeniach NSA i w WSA w Warszawie i stwierdza, prawidłowe było przyjęcie przez Ministra Finansów w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie, w której nie doszło do skutecznego uruchomienia przez zobowiązaną skargi na czynność egzekucyjną (art. 54 § 1 u.p.e.a.), gdyż wniesiono skargę na czynność materialno-techniczną, której nie przewidziano w u.p.e.a. - możliwe było zastosowanie przez organy nadzoru na egzekucją administracyjną przepisu art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w odniesieniu również do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną, której nie wniesiono. Zawiadomienie Skarżącej przez NUS z 18 września 2013r. o zmianie wysokości zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego powodowało, o czym mowa wyżej, dokonanie jedynie czynności materialno-technicznej, a nie czynności egzekucyjnej, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a.

7. Sąd ocenia natomiast, że zarzuty o braku podstaw do zastosowania art. 61a k.p.a. w związku z incydentalnością postępowania o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w ramach skargi na czynność egzekucyjną, której nie wniesiono - wywodzone z powołanych w skardze ww. orzeczeń WSA w Gorzowie Wielkopolskim i WSA w Olsztynie - nie zasługują na uwzględnienie. W świetle bowiem powyższych rozważań Sądu, co do specyfiki postępowania egzekucyjnego oraz możliwości odpowiedniego stosowania w nim, na mocy art. 18 u.p.p.e.a. przepisów k.p.a., a ponadto wobec braku skutecznego wniesienia przez Skarżącą skargi na czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., niemożliwe byłoby wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi, której nie wniesiono.

Nawet, gdyby założyć hipotetycznie, tak jak twierdzi Skarżąca, że w toku postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe rozstrzyganie kwestii incydentalnych, takich, jak wyżej opisana w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. - zdaniem Sądu – niecelowe i nieprawidłowe byłoby uchylanie zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego, go postanowienia DIS, w sytuacji, gdy wniosek Skarżącej o wstrzymanie ww. postępowania egzekucyjnego nie mógł być pozytywnie rozpatrzony w trybie art. 54 § 6 u.p.e.a., a argumentacja podana w nowowydanym postanowieniu o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego byłaby tożsama do tej podanej w zaskarżonym postanowieniu Ministra Finansów i poprzedzającym go ww. postanowieniu DIS. W ramach czynności egzekucyjnej, której nie dokonano, nie można bowiem mówić o nawet hipotetycznej możliwości skutecznego zastosowania przez organ egzekucyjny lub organ nadzoru nad egzekucją administracyjną art. 54 § 6 u.p.e.a., który to przepis wskazano w podstawie prawnej wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Tym samym zdaniem Sądu zachodziła przeszkoda do rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego i możliwe było zastosowanie art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Nie można w związku z tym przyjąć, że stopień naruszenia przepisu art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Forsowanie zatem w sprawie koncepcji, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną mogły wydać postanowienie o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, na mocy art. 54 § 6 u.p.e.a., z tą samą argumentacją, którą przedstawiły w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie może być uznane ani za słuszne ani za celowe, gdy zobowiązana nie uruchomiła skargi na czynność egzekucyjną.

W związku z tym Sąd uznaje, że powyższe rozważania wskazują, że w sprawie nie doszło do istotnych naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć jakikolwiek wpływu na wynik sprawy, a tylko taka wadliwość, mogłaby spowodować - w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. – możliwość uchylania zaskarżonego postanowienia.

8. Sąd stwierdza również, że wbrew zarzutom skargi o naruszeniu przepisów art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 54 § 6 u.p.e.a. wydane w sprawie postanowienia organów obu instancji zawierają zarówno oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie Skarżącej, wskazanie podstawy faktycznej i prawnej, a ich uzasadnienia należy uznać za spójne, logiczne i prawidłowe. Organ pierwszej instancji pouczył też Skarżącą o prawie do wniesienie zażalenia, natomiast Minister Finansów wydając zaskarżone postanowienie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oba postanowienia zostały podpisane z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.

Sąd podkreśla ponadto, że organy nadzoru nad egzekucją administracyjną zarówno DIS, jak i Minister Finansów - wydając postanowienie formalne w trybie art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. o odmowie wszczęcia postępowania – nie miały podstaw prawnych do brania pod uwagę ani do zarzutów, które mogą być formułowane jedynie w ramach skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.), ani do zarzutów, których wnoszenie zarezerwowane do środka zaskarżenia w postaci zarzutów (art. 33 u.p.e.a.). Nie zajmowały się bowiem merytorycznym rozpatrywaniem sprawy. Podnoszone więc w tym zakresie w uzasadnieniu skargi zarzuty nie mogły być uznane za zasadne.

9. Sąd, mając powyższe rozważania na względzie przyjął, że za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi o naruszeniu przez Ministra Finansów przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.

10. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.