Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 180/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5 w zw. z art. 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS lub Zakład) działając z upoważnienia Prezesa ZUS decyzją z dnia [...] (Nr [...]) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. dalej K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.. dalej u.s.u.s.) utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia [...] (Nr [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy prezentując dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, że w dniu 23 sierpnia 2013r. do Oddziału ZUS w C. wpłynął wniosek, w którym strona zwróciła się o umorzenie zaległych odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek, a w dniu [...] organ wydał ww. decyzję mocą, której odmówił T. P. (dalej jako strona, wnioskodawca, płatnik lub skarżący) umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne za okres: 12/1996; 11/1997; 08/1998-10/1998 w łącznej kwocie [...]zł.

Pismem z dnia 5 listopada 2013r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że nie zgadza się z wysokością kwoty zabezpieczenia hipotecznego, tj. [...]zł. oraz wskazując, iż za okres 56 dni w 1997 roku ZUS nie wypłacił zasiłku chorobowego.

W dalszej części uzasadnieniu decyzji z dnia [...] ZUS wywodził, że mając na uwadze zgromadzone w sprawie dokumenty organ wydający decyzję szczegółowo rozpatrzył wniosek strony w świetle przesłanek umorzenia należności wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który to przepis organ zacytował, podobnie jak art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że w stosunku do zadłużenia strony prowadzone było postępowanie egzekucyjne zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia 7.02.2000r. z uwagi na nieściągalność zadłużenia. ZUS podkreślał, że w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek oraz podawał, że wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Zdaniem ZUS nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197). Organ odwoławczy podkreślał, że mając powyższe na uwadze organ wydający decyzję w pierwszej instancji uznał, iż nie umorzy należności z tytułu składek uwzględniając sytuację finansową strony oraz fakt zabezpieczenia należności w dziale IV Księgi Wieczystej i wskazał, że aktualnie skierowano do sądu pozew przeciwko dłużnikowi rzeczowemu tj. siostrze strony, która jest obecnie właścicielem nieruchomości o pow. 2,1972 ha. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że w sprawie dokonano analizy celowości i racjonalności prowadzenia egzekucji z nieruchomości i uznano, iż kwota uzyskana z ewentualnej egzekucji pokryje wydatki z nią związane oraz zaspokoi roszczenie ZUS.

W dalszej części uzasadnienia ZUS wskazał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zakwestionowała wysokość kwoty ustanowionego zabezpieczenia hipotecznego na ww. nieruchomości., tj. [...]zł. Organ podkreślił przy tym, że właściwy Sąd Rejonowy w dniu 31.12.1999 r. na podstawie wniosku Oddziału ZUS z dnia 20.10.1999 r. i tytułu wykonawczego uwzględniającego zadłużenie w kwocie: należność główna [...]zł. i odsetki naliczone na dzień 20.10.1999 r. dokonał wpisu hipoteki przymusowej zabezpieczając tym samym należności w wysokości [...]zł. z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od października 1995 r. do grudnia 1998 r.

Odnosząc się do zarzutów i twierdzeń strony zawartych w piśmie z dnia 12.11.2013 r., gdzie strona wskazała, że za okres od 21.01.1997r. do 17.03.1997 r., tj. za okres 56 dni nie został wypłacony zasiłek chorobowy, organ odwoławczy wskazał, iż ustalił, że zasiłek chorobowy w wysokości 80% podstawy wymiaru został stronie wypłacony za okres od 21.01.1997 r. do 01.03.1997r. w kwocie [...]zł netto (wypłata dokonana na dzień 12.03.1997 r.), za okres od 02.03.1997 r. do 17.03.1997 r. w kwocie [...]zł netto (wypłata dokonana na dzień 27.03.1997 r.).

W dalszej części swoich rozważań organ odwoławczy podkreślił, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział w uzasadnionych przypadkach możliwość umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej rozporządzenie), wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3)przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

ZUS wyjaśniał, że zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Organ odwoławczy podkreślał, że nie budzi wątpliwości, iż decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek w całości lub w części (bez względu na to, czy żądanie uzasadniane tzw. całkowitą nieściągalnością, czy też przesłankami społeczno -ekonomicznymi doprecyzowanymi w powołanym rozporządzeniu) jest oparta na, konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ nie jest zobowiązany do przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy spełnione są powołane wyżej przesłanki do jej przyznania. ZUS podkreślał, że § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. W konsekwencji organ odwoławczy akcentował, że ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym oraz wskazał, że treść przepisu należy odnieść do konkretnej sytuacji, tak, aby organ miał podstawy przypuszczać, iż zapłata należności (jednorazowa, w ratach lub w drodze egzekucji) spowoduje egzystencjalną ruinę bytu zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarczy, gdy zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy.

Organ odwoławczy nawiązując do sytuacji strony podkreślał, że obecnie wnioskodawca pobiera rentę strukturalną w wysokości [...]zł. miesięcznie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo. ZUS wskazał ponadto, że strona z tytułu miesięcznych opłat ponosi wydatki w kwocie [...]zł., na lekarstwa przeznacza kwotę ok. [...] zł., na ogrzewanie ok. [...] zł. Zakład ustalił ponadto, że strona posiada dodatkowe zobowiązania: w A na kwotę 1. [...]zł., które spłaca w miesięcznych ratach w wysokości [...] zł. oraz kredyt w Banku B na kwotę [...]zł., spłacany w miesięcznych ratach w wysokości ok. [...]zł. ZUS podkreślił, że strona nie wskazała na jaki cel zostały przeznaczone środki uzyskane z ww. kredytów oraz, że strona nie powołuje się na trudności w spłacie ww. zobowiązań ani na pomoc osób trzecich. ZUS zaznaczył, że rozpatrując wniosek o umorzenie należności publicznoprawnych nie może przyznać prymatu zobowiązaniom cywilnoprawnym tj. kredytom, ponieważ opłacanie składek jest obowiązkiem wobec Państwa, natomiast umorzenie zaległości powoduje bezpowrotną utratę dochodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Powszechnie obowiązującą zasadą jest opłacenie należności z tytułu składek w prawidłowej wysokości i określonym ustawowo terminie, a umorzenie z tytułu składek jest instytucją nadzwyczajną, dlatego też okoliczności, które spowodowały zaległości i wskazywane są jako przyczyna zaległości przez skarżącego, muszą posiadać tę samą cechę. W przeciwnym przypadku umorzenie należności z tytułu składek w niniejszej sprawie naruszałoby konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości. Stawiałoby to płatnika w uprzywilejowanej pozycji względem płatników rzetelnie wywiązujących się ze swoich ustawowych obowiązków (wyrok WSA w Opolu z dnia 4 kwietnia 2012r. I SA/Op 78/12). Zasadą powinno pozostać płacenie składek, nie zaś ich umarzanie, a konieczność ich spłaty nie powinna być traktowana przez samego dłużnika najniżej w hierarchii jego wszystkich innych zobowiązań, w tym także o charakterze prywatnoprawnym, za obowiązek stojący na samym końcu.

Odnosząc się do przywołanych przez stronę problemów zdrowotnych, Zakład podkreślał, że nie bagatelizuje powagi schorzeń strony oraz wskazał, że z dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy nie wynika aby wystąpiły przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W ocenie ZUS sytuacja w jakiej znajduje się obecnie strona nie jest na tyle wyjątkowa, by uzasadniać umorzenie należności. Organ akcentował przy tym, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów, z którego jest w stanie regulować zobowiązania inne niż wobec ZUS,

Zakład podkreślał przy tym, że umorzenie zaległości z tytułu składek jest najdalej idącą ulgą w spłacie ciążących zobowiązań składkowych, udzielanych przez organy administracji publicznej. Jej przyznanie powoduje bowiem rezygnację z całości lub części należnych Skarbowi Państwa dochodów.

ZUS podkreślał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić, iż umorzenie wnioskowanych należności byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Jeżeli bowiem organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne.

Zakład przypomniał również, iż stronie umożliwiono spłatę zadłużenia w układzie

ratalnym dając tym samym możliwość złagodzenia spłaty zadłużenia, z czego jednak wnioskodawca nie skorzystał.

Końcowo ZUS podkreślał, że ponowna analiza zgromadzonego w całym postępowaniu materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż w sprawie nie występują szczególne okoliczności ważne dla jej przedmiotu, a dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie dowodzą racji strony i nie stwarzają podstawy uwzględnienia zgłoszonego żądania. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy, ważny interes strony oraz uznaniowy charakter podjętej decyzji w przedmiocie umorzenia należności pozwoliły na stwierdzenie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

W skardze na ww. decyzję ZUS z dnia [...] strona wnosząc o jej uchylenie podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W szczególności skarżący akcentował i precyzyjnie podawał okresy i kwoty, za które nie wypłacono mu zasiłku chorobowego w roku 1997. Podawał również, iż jest osobą samotną, potrzebującą opieki.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W pismach z dnia 12 lutego 2014 r., 15 kwietnia 2014 r. i 17 listopada 2014 r. skarżący odnosząc się do stanowiska ZUS zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. pełnomocnik ZUS wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę oraz akcentował, że zarzuty dotyczą przede wszystkim wysokości i zasadności odsetek, co w konsekwencji oznacza ich bezzasadność w przedmiotowym postępowaniu. Pełnomocnik ZUS podkreślał, że skarżący nie spełnia przesłanek , które uniemożliwiłyby umorzenie naliczonych przez Zakład składek na ubezpieczenie społeczne. Pełnomocnik podał, że cały czas jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jedyną czynnością egzekucyjną dokonaną przez organ jest ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości skarżącego.

Sąd odraczając ogłoszenie orzeczenia zobowiązał ZUS do oświadczenia się na treść pisma skarżącego z dnia 17 listopada 2014 r. oraz przedstawienia stanowiska organu w przedmiocie przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12.

ZUS wykonując zobowiązanie Sądu w piśmie z dnia 1 grudnia 2014 r. wywodził, że pismo skarżącego z dnia 17 listopada 2014r. nie ma wpływu na dotychczasowe stanowisko organu wydającego decyzję w sprawie. Pełnomocnik Zakładu podkreślał, że w licznych pismach kierowanych do ZUS skarżący podnosi analogiczne zarzuty, do których organ wydający decyzję już się odnosił.

Dodatkowo ZUS informował, że w sierpniu 2013 roku ponownie przeliczono konto i skierowano do strony pismo z dnia 12 sierpnia 2013 r., w którym organ przedstawił stanowisko w sprawie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, które są powieleniem wcześniejszej argumentacji.

Ponadto pełnomocnik wyjaśniał, że wbrew zarzutom skarżącego Zakład wypłacił zobowiązanemu zasiłek chorobowy oraz podawał przy tym, iż zgodnie z informacją uzyskaną w Wydziale Zasiłków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. dla strony dokonano wypłaty zasiłku chorobowego w wysokości 80% podstawy wymiaru: za okres od 21 stycznia 1997 r. do 1 marca 1997 r. w kwocie brutto [...] zł. – podatek [...]zł - netto [...]zł. (wypłata dokonana na dzień 12 marca 1997 r.); za okres od 2 marca 1997 r. do 17 marca 1997 r. w kwocie brutto [...] zł - podatek [...]zł. - netto [...]zł. (wypłata dokonana na dzień 27 marca 1997 r.).

Wykonując zobowiązanie odnośnie przedstawienia stanowiska w przedmiocie przedawnienia należności w kontekście treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, pełnomocnik ZUS informował, że w ocenie organu wydającego decyzję należności objęte zaskarżoną decyzją nie uległy przedawnieniu. Autor pisma podkreślał, że w dacie wystawienia tytułów wykonawczych na koncie płatnika - zobowiązanego figurowało zadłużenie wynikające z przypisu składek na ubezpieczenie społeczne, dokonanego na podstawie złożonych przez płatnika deklaracji rozliczeniowych, co dawało podstawę do podjęcia czynności w celu skierowania należności do przymusowego dochodzenia. Natomiast wystawione tytuły wykonawcze stanowiły podstawę do zabezpieczenia zadłużenia figurującego na koncie zobowiązanego na majątku dłużnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania skargi stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie zatem z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu w pkt od 1 do 6.

W stosunku do płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi przepis art. 28 ust. 3a powołanej wyżej ustawy wprowadził wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności. Zgodnie z jego brzmieniem należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane przez Zakład, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei odnoszący się do takich sytuacji przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przy czym podnieść należy, że w art. 24 ust. 2 ustawy ubezpieczeniowej wskazano, iż pojęciem "należności z tytułu składek" objęte są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Na uwadze należy mieć też treść art. 32 tejże ustawy, który z kolei do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie stosowania umorzeń nakazuje stosowanie odpowiednie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, o czym świadczą określone w tych przepisach przesłanki podejmowania decyzji w tej materii. Katalog tych przesłanek pozwalających na umorzenie składek został określony jasno i precyzyjnie i w ten sposób zakreśla granice swobodnego uznania organu.

Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności składkowych jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, LEX nr 471116). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

W wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II SA 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Skład orzekający dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, a także mając na uwadze okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

Zaznaczyć należy, że niemożność uiszczenia zaległych składek, a w szczególności trudna sytuacja materialna podmiotu ubiegającego się o ich umorzenie, winna być oceniana na dzień wydania przez zakład ostatecznej w tym przedmiocie decyzji (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 220/12, LEX 1166096). Zdarzenia przyszłe i niepewne, a w szczególności podkreślenie, że organ nie umorzy należności z tytułu składek z uwagi na fakt zabezpieczenia należności w dziale IV Księgi Wieczystej oraz że obecnie skierowano do sądu pozew przeciwko dłużnikowi rzeczowemu tj. siostrze skarżącego, która jest właścicielem nieruchomości opisanej w KW [...] o powierzchni 2,1972 ha, nie mogą stanowić jednoznacznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd podkreśla, że w aktach sprawy brak jest dokumentów pozwalających na ocenę tej okoliczności, która z uwagi na jej przyszły i niepewny charakter nie powinna być w tym stanie rzeczy potraktowana jako przyczyna negatywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy.

Umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić tylko w wypadku ich całkowitej nieściągalności, albo, w odniesieniu wyłącznie do ubezpieczonych będących płatnikami składek, w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności, przy czym w sprawie najstarsze zaległości dotyczą grudnia 1996 r., a zatem konieczny jest precyzyjne odniesienie się do kwestii przedawnienia. Warto przy tym, w kontekście stanu faktycznego sprawy, zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego akcentuje się to, że nie zawsze istnieje możliwość "bezterminowego" dochodzenia należności publicznoprawnych z uwagi na wpis ww. hipoteki.

Ponadto organ stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne zakończone zostało wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia 7 lutego 2000 r. z uwagi na nieściągalność zadłużenia niejako pominął to, że w sytuacji, gdy komornik sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na bezskuteczność egzekucji i wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekucja okazała się bezskuteczna, wówczas zachodzi okoliczność całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.).

Wskazać ponadto przyjdzie, że przypadki, których stwierdzenie może uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek ubezpieczeniowych przez ZUS określa cyt. wyż. rozporządzenie w § 3 ust. 1. Podkreślić należy, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 wyżej cytowanego rozporządzenia, szczególnie wnikliwego przeanalizowania wymagają wskazywane przez wnioskującego o umorzenie okoliczności, wskazujące na ciężkie skutki materialne spłaty zadłużenia. Przy czym sam organ nie kwestionuje, iż z uwagi na chorobę skarżącego jego sytuacja jest trudna.

Stwierdzić należy, że wprawdzie, jak to wspomniano na wstępie, decyzje dotyczące umorzenia mają charakter uznaniowy, to jednak okoliczność ta nie oznacza sytuacji, w której instytucja określona w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i oraz art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne może przybrać charakter wyłącznie papierowy i nie znaleźć żadnego zastosowania w praktyce. Wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien zawsze brać pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 485/07, LEX nr 447314).

W ocenie Sądu w uzasadnieniu podjętej odmowy umorzenia organ winien przekonać wnioskującego, że ten nie ma racji twierdząc, że nie jest w stanie spłacić należności, ale jednocześnie wskazać jakie możliwości w tym zakresie strona realnie (a nie jedynie hipotetycznie) posiada, czego w zaskarżonej decyzji zabrakło. To ostatnie stwierdzenie jest o tyle istotne, że samo tylko wytoczenie powództwa przeciwko siostrze skarżącego nie daje jeszcze gwarancji uzyskania majątku koniecznego dla skutecznej egzekucji, a zatem samo w sobie nie może stanowić uzasadnienia odmowy umorzenia należności. W konsekwencji w sprawie doszło do naruszenia ww. art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z ww. § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Niezależnie od wyżej wskazanych wad prawnych, w przedmiotowej sprawie Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dopatrzył się naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., który nakazuje wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika organu administracji publicznej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z ustanowioną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego każda sprawa administracyjna na skutek wniesionego odwołania powinna być dwukrotnie rozpatrywana i rozstrzygana: po raz pierwszy przez organ administracji publicznej pierwszej instancji i po raz drugi na skutek wniesionego odwołania - przez organ odwoławczy (art. 127 § 1 i § 3 K.p.a.).

Stosownie do art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stronie przysługuje wniosek do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 127 § 3 K.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika i członka organu kolegialnego od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.). Ratio legis tego przepisu stanowi uniknięcie sytuacji, w której pracownik raz już uczestniczący w czynnościach postępowania administracyjnego i mający przez to ugruntowany pogląd na stan faktyczny sprawy (jeżeli brał udział wyłącznie w postępowaniu dowodowym), czy też na sposób rozstrzygnięcia sprawy (gdy wydawał decyzję z upoważnienia organu), byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenia związane z udziałem w postępowaniu (por. W. Chróścielewski, Glosa do uchwały NSA z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06, ZNSA 2007 nr 3, s. 137; wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 3 marca 2010 r., III SA/Wr 865/09 i z dnia 7 maja 2010 r., III SA/Wr 6/10; wyrok WSA w Krakowie z 16 października 2009 r., I SA/Kr 721/09 - publ. CBOSA). Osoba taka mogłaby być "przywiązana" do swojego stanowiska wyrażonego we wcześniejszej decyzji administracyjnej. Nie służyłoby to obiektywności postępowania administracyjnego i treści wydawanych w nim decyzji. Wyrazem tego poglądu była m.in. uchwała NSA z 18 lutego 2013 r., II GPS4/12 (Lex nr 1271759), stosownie do której art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą dokonaną przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z zm.) miał zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a.

W aktualnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. nie ulega wątpliwości, że regulacja art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. ma zastosowanie w odniesieniu do sytuacji, w której pracownik organu administracji publicznej brał udział w wydawaniu przez ten organ decyzji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przez "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji, a także, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu - załatwienie sprawy w drodze decyzji. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do fazy wydania decyzji w znaczeniu prawnym jest nieuzasadnione ze względu na tę szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym - w odróżnieniu od postępowania sądowego - poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Mimo że postępowanie wszczęte na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest postępowaniem stricte instancyjnym, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru dewolutywnego, to jednak zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tejże decyzji. Wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja administracyjna musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a wzgląd na dążenie do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) nakazuje wyłączyć od udziału w postępowaniu pracownika organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie z punktu widzenia ewentualnego wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Wskazuje ona na bliskość pracownika organu wobec załatwianej sprawy, charakteryzującą się osobistym zaangażowaniem w sprawie. Osobiste zainteresowanie pracownika określonym sposobem załatwienia sprawy rodzi niebezpieczeństwo stronniczego, sprzecznego z celem postępowania rozstrzygnięcia, nieopartego na obiektywnej ocenie sprawy. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje sankcje w przypadku naruszenia przepisów o wyłączeniu pracownika: w odniesieniu do decyzji nieostatecznej rodzi to możliwość jej zmiany lub uchylenia w postępowaniu odwoławczym, natomiast w stosunku do decyzji ostatecznych - wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt. 3 K.p.a.).

Powyższe stanowisko wyraził m.in. Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. P 57/2007 (OTK-A z 2008 r. Nr 10, poz. 178) orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mimo, że wyrok ten odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw. Podkreślić jeszcze raz należy, że pomiędzy odwołaniem, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie ma pod względem konstrukcyjnym żadnej różnicy, ponieważ środki te różni wyłączenie nazwa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszelkie cechy odwołania, z wyjątkiem cechy dewolutywności.

Z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy udział brały częściowo te same osoby, który uczestniczyły w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pierwotnej.

Otóż, pod decyzją pierwotną podpisał się m. in. Zastępca Dyrektora Oddziału D. S., Naczelnik Wydziału J. T. i Kierownik Referatu A. W.. Podpis tych samych osób widnieje również pod decyzją wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.

W postępowaniu pierwszoinstancyjnym organ gromadził dokumentację dowodową, a czynności były podejmowane (biorąc pod uwagę podpisy na dokumentacji) przez Kierownika Referatu A. W.(pismo z dnia 23 października 2013 r.). Jak wskazano, ta osoba podpisała także decyzję wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.

Należy przypomnieć, że przez "branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji" należy rozumieć nie tylko załatwienie sprawy w drodze decyzji, jeżeli pracownik został upoważniony do wydania decyzji w imieniu organu lub pełni funkcję organu, ale również podejmowanie przez pracownika organu administracji publicznej czynności procesowych, przewidzianych w przepisach prawa, niezbędnych do załatwienia sprawy w formie decyzji. W tym stanie rzeczy, należy uznać, że zarówno wskazany wyżej Zastępca Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i Naczelnik Wydziału oraz Kierownik Referatu - brali udział w rozstrzyganiu zasadności wniosku skarżącego o umorzenie należności w sui generis I instancji, jak również w czynnościach mających na celu rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, co niewątpliwie w istotny sposób narusza reguły postępowania administracyjnego.

Dlatego, niezależnie od treści samej skargi, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z udziałem pracownika organu, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Takie naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.), zatem stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) p.p.s.a. także z tego powodu należało orzec o jej uchyleniu jako niezgodnej z prawem. W obliczu wskazanych uchybień w rozpoznaniu sprawy nie można bowiem przyjąć, że w kolejnym postępowaniu może zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, o czym stanowi art. 146 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1389/11, Lex nr 1366422).

Powyższej oceny nie zmienia to, że pod decyzją pierwotną widnieją cztery podpisy, spośród których jako "główny", bo z powołaniem się na upoważnienie Prezesa Zakładu, wydaje się podpis D. S., a pod decyzją wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, jest aż pięć podpisów, z których jako "główny" (z uwagi na analogiczne odwołanie się do upoważnienia) wydaje się podpis Zastępcy Dyrektora Oddziału E. H. oraz podpisy orzekającego w pierwszej instancji Zastępcy Dyrektora Oddziału D. S., Referenta M. W., Kierownika Referatu A. W. i Naczelnika Wydziału J. T..

Abstrahując od błędnej praktyki organu umieszczania na decyzji podpisów innych osób aniżeli tylko tej, która działa z upoważnienia Prezesa ZUS-u (por. wywody Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olszynie w wyroku z 1 czerwca 2011 r., I SA/Ol 242/11 i z dnia 28 lipca 2011, I SA/Ol 377/11; w Rzeszowie z 5 marca 2013 r., I SA/Rz 69/13; we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., III SA/Wr 681/11 - publ. CBOSA) skoro tam się znalazły, to zdaniem Sądu stanowią świadectwo aktywnego uczestnictwa tych osób w formułowaniu finalnej konkluzji co do "kierunku" załatwienia spawy. Trudno bowiem przyjąć, że stanowisko innych pracowników Oddziału ZUS-u pełniących funkcje Referenta, Kierownika Referatu, Naczelnika Wydziału oraz Zastępcy Dyrektora Oddziału i wyrażających niekorzystną dla strony wolę załatwienia sprawy, nie mogło, w tym w sposób istotny, wpłynąć na stanowisko Zastępcy Dyrektora Oddziału podpisującego decyzję w drugiej instancji z powołaniem się na upoważnienie Prezesa ZUS-u.

Można dodać, że w ramach tak dużego podmiotu jak ZUS spowodowanie, aby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był załatwiany z wyłączeniem pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, uznać należy jak najbardziej za możliwe i wskazane z uwagi na niezwykle istotną rolę art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zachowaniu standardów postępowania administracyjnego - oczywiście jeżeli nie traktuje się iluzorycznie sensu składania przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tego rodzaju stanowisko jest prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. m. in. wyroki: z 2 października 2012 r., II GSK 1353/11, Lex nr 1233967; z 6 lipca 2011 r., II GSK 743/10, Lex nr 1083386; z 15 września 2011 r., II GSK 831/10, Lex nr 966213; z 23 lutego 2012 r., II GSK 63/11, Lex nr 1137961; z 12 stycznia 2012 r., II GSK 1432/10, Lex nr 1113704; z 16 lutego 2012 r., II GSK 1522/10, Lex nr 1137884; z 16 lutego 2012 r., II GSK 1523/10, Lex nr 1137885).

Sąd nie rozważał szerzej zasadności podniesionego w skardze zarzutów, ponieważ kwestia właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego względnie ich prawidłowej wykładni jest przedwczesna i zaktualizuje się dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, poprzedzonego trafnym odczytaniem żądania strony, co do rodzaju sprawy w której postępowanie ma być zgodnie z jej wolą przeprowadzone.

W postępowaniu ponownym Zakład podejmie czynności zmierzające do niewątpliwego odczytania intencji strony na podstawie wskazanych wyżej regulacji. Przy czym, wobec tego, że organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Jednocześnie, w toku powtórnego rozpatrzenia sprawy Zakład powinien mieć na uwadze stanowisko Sądu co do wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Tak więc, nie mogą brać w nim udziału pracownicy ZUS-u, którzy podejmowali jakiekolwiek czynności niezbędne do załatwienia sprawy decyzją pierwotną (z dnia [...]).

Precyzyjnego wyjaśnienia wymaga także kwestia ewentualnego przedawnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.