Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 229/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 8 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 r., znak [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz skarżącego K. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 listopada 2023 r., Naczelnik Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego, nałożył na K. P., dalej jako "strona", "skarżący", prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "N.-S. K. P. karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie ujawnione podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 6 maja 2023 r., tj. dopuszczenie do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20% oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej (dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 t).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 6 maja 2023 r., w Ś. na Terminalu Promowym został zatrzymany do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] Samochodem kierował D. N., który wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 6 maja 2023 r.

W trakcie kontroli funkcjonariusze dokonali zważenia ww. pojazdu i stwierdzili, że jego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 800 kg - wynik wagowy nr [...] Pomiaru wagowego dokonano przy użyciu wagi SEHNLE Professional, typ 301X, nr fabryczny 0044 typ WSEL 18/60. Przedłożone przez kierowcę 3 zgłoszenia eksportowe wskazywały, że w pojeździe znajduje się towar o masie 835 kg. Funkcjonariusze zważyli samochód i ustalili, że waga pojazdu z towarem wynosi 4300 kg. Tym samym waga załadowanych towarów wynosiła 1833 kg. Pojazd był, zatem przeładowany o 800 kg.

W ocenie funkcjonariuszy ww. pojazd przekraczał zatem o co najmniej 20% dopuszczalną masę całkowitą określoną w jego dowodzie rejestracyjnym.

Funkcjonariusze ukarali kierowcę mandatem karnym. Kierowca podpisał protokół i nie wniósł do niego zastrzeżeń.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r., skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 6 maja 2023 r. samochód marki [...] nr rej. [...] stał zaparkowany na parkingu sklepu [...]" w Ś.. Znajdował się poza drogą publiczną, nie znajdował się również w strefie zamieszkania, ani w strefie ruchu. Przeprowadzona kontrola nie miała zatem żadnego uzasadnienia prawnego.

Wyjaśnił, że ww. pojazd był "magazynem", co w ocenie skarżącego zostało potwierdzone - dojechał klient, który pozostawił część towaru magazynowanego w pojeździe, a w tym czasie dojechało dwóch innych pracowników firmy, których zadaniem było przeładowanie części towaru do drugiego pojazdu.

Skarżący podał, że w lipcu 2023 r. odbyło się posiedzenie Komitetu ds. Transportu Drogowego przy Komisji Europejskiej i zacytował treść wyjaśnień Komisji Europejskiej dotyczących art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywatela.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 8 lutego 2024 r., nr 3201-IOA.4802.16.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", art. 92a ust. 1, ust. 7, art. 93 ust. 1-2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201), dalej jako "u.t.d.") oraz lp. 10.5.5 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania, od decyzji Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 16 listopada 2023 r. nr 428000-COP3.4802.87.2023.9.IM o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, uchylił w całości tę decyzję i nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za dopuszczenie do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 %.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zweryfikował ustalenia organu I instancji i ustalił, że skontrolowany pojazd był zgłoszony do licencji o nr [...] (wypis dla pojazdu o DMC powyżej 3,5). Wypis o numerze [...] został wydany bez znacznika "< 3,5 t" i nie jest przypisany do konkretnego pojazdu. Jak wskazał Główny Inspektorat Transportu Drogowego z takim wpisem skarżący może posługiwać się zarówno w przypadku pojazdów o DMC powyżej 3,5 t, jak i w pojazdach o DMC 2,5 -3,5 t.

W ocenie organu odwoławczego stanowi to podstawę do uchylenia decyzji w zakresie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określone pod Lp.1.1a. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że nie było podstaw do ukarania skarżącego skoro kontrola miała miejsce na parkingu, organ II instancji wyjaśnił, że protokół z kontroli ma na celu utrwalenie stanu faktycznego zaistniałego w dniu kontroli i w oparciu o ten stan faktyczny organ prowadzący postępowanie stwierdza czy naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym miało miejsce. Dokument taki ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później niemożliwy do odtworzenia.

Z protokołu kontroli wynika m.in., że kontrola miała miejsce na Terminalu Promowym w Ś., kontrolujący stwierdzili naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, podmiotem wykonującym przewóz drogowy był skarżący, a kierowcą pojazdu był D. N.. Kierowca samochodu nie wniósł zastrzeżeń do protokołu, odczytał go i się pod nim podpisał. W ocenie organu, trudno więc na tym etapie kwestionować miejsce dokonywania kontroli. Organ podkreślił, że nawet gdyby sytuacja kontroli miała miejsce na parkingu i samochód był bez ruchu, to okoliczności te nie miałby to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika bowiem ze zgłoszenia eksportowego nr [...] niektóre towary zostały przez kierowcę zabrane z okolic P. (pole 30 zgłoszenia,) inne z G. faktury nr: [...] z dnia 4 maja 2023 r. oraz [...] z dnia 5 maja 2023 r., a w Ś. w dniu 6 maja 2023 r. zostały poddane kontroli. Miejscem docelowym transportu miała być [...], co przesądza o tym, że wykonywany transport był międzynarodowym transportem drogowym.

Organ odwoławczy podał, że przekonanie skarżącego, że kontrola przewozu drogowego musi być wykonywana wyłącznie na drodze publicznej nie znajduje oparcia w przepisach u.t.d. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 u.t.d. "podczas wykonywania przewozu drogowego" kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty w przepisie wymienione.

Organ II instancji zauważył, że użyty w art. 87 u.t.d., zwrot: "podczas wykonywania przewozu drogowego" należy odnosić do całej podróży od jej rozpoczęcia w miejscu początkowym do jej zakończenia w miejscu docelowym, z towarem lub bez. Za takim rozumieniem tego zwrotu - jako całej podróży, w ocenie organu, przemawia również analiza treści art. 87 ust. 1 u.t.d. określającego katalog dokumentów wymaganych do okazania w czasie kontroli. Przepis ten w przypadku przewozu ładunku nakazuje posiadanie i okazywanie dokumentów związanych z przewożonym ładunkiem, np. fakturę czy inne dokumenty wymagane np. przy przewozie towarów niebezpiecznych. Dokumenty te dotyczą przewożonego towaru z miejsca załadunku do wyładunku i stanowią nieodłączny element całości wykonywanego zadania przewozowego na całej trasie. W czasie trwania przewozu, w każdym miejscu, gdzie organ kontrolny ma uprawnienia do przeprowadzenia kontroli, kontrolowany powinien okazać żądane dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.

Dopuszczalność przeprowadzenia kontroli drogowej w innych miejscach niż na drodze wynika również z treści art. 89 ust. 3 u.t.d. Zgodnie z jego treścią kontrole drogowe wykonuje się w odpowiednim miejscu i czasie tak, aby utrudnić kierowcom prowadzącym pojazdy omijanie punktów kontroli oraz bez dyskryminacji ze względu na kraj rejestracji pojazdu, kraj zamieszkania kierowcy, kraj siedziby przedsiębiorstwa, początkowy i docelowy punkt podróży oraz rodzaj tachografu. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, wywieść należy, że w przypadku transportu drogowego możliwe jest podjęcie kontroli również na parkingu.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii magazynowania organ wyjaśnił, że wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień i nadesłania dokumentów w sprawie. Skarżący nadesłał te same dokumenty, które przy piśmie z dnia 24 października 2023 r. złożył przed organem pierwszej instancji. Organ podkreślił, że załadowany towar ważył 1833 kg. Skarżący nadesłał dokumenty dotyczące towarów o wadze jedynie 916 kg. Te dokumenty to: zgłoszenia wywozowe znak: [...], [...], [...] - 835 kg, faktury: [...]/2023 i [...] - 81 kg. Nadto przedstawił CMR, z którego wynika, że na samochód o nr rej. [...] przeładowano towar o wadze 750 kg. Zatem wyjaśnienia wymagało co stało się z towarem o wadze 167 kg.

Organ odwoławczy podał, że przenalizował dostępny organom system, pod kątem dokonanych w wywozie odpraw celnych. Kluczem weryfikacji był numer rejestracyjny samochodu ([...]) i data zgłoszenia do wywozu 5-6 czerwca 2023 r. Analiza ujawniła, że na samochód o nr rej [...] (oprócz tych towarów, które Skarżący udokumentował) był również załadowany towar o masie 150 kg, odprawiony wg zgłoszenia [...] W tej sytuacji po doliczeniu do towaru zadeklarowanego przez skarżącego, wspominanego towaru łączna waga wyniosłaby 1066 kg, zatem przekracza DMC pojazdu.

Organ II instancji nie dał wiary twierdzeniu skarżącego, że towar wyszczególniony na CMR (paleta z kafelkami) miał być przeładowany na pojazd o numerze rej. [...] Organ wyjaśnił, że z pięciu zgłoszeń celnych, tj. znak:

[...],

[...],

[...],

[...] i [...] wynika, że na pojazd o numerze rej. [...] załadowano towary o łącznej masie 1430 kg. Pojazd ten przekraczał granicę Polski bez przyczepy. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika natomiast, że na pojazd ten nie może zostać załadowane więcej niż 1259 kg, zatem i ten pojazd był przeciążony.

W tej sytuacji za niewiarygodne organ uznał twierdzenia skarżącego, że na pojazd ten miało zostać załadowane jeszcze 750 kg. W tej sytuacji, w ocenie organu, okoliczność rzekomego chwilowego "magazynowania" nie została przez skarżącego udowodniona. Skarżący nie wyjaśnił również kwestii odprawy na firmę [...]. W piśmie z dnia 24 października 2023 r. powołał się na dwie odprawy tej firmy, a przedstawił tylko jeden dokument.

Zdaniem organu odwoławczego, wszystkie te okoliczności wskazują na to, że po dokonaniu kontroli skarżący podjął próbę uniknięcia odpowiedzialności za delikt administracyjny lub zmniejszenia jej zakresu. Realizowanie przewozu drogowego pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 22%, bez wymaganych zezwoleń, zdecydowanie nie może być postrzegane jako naruszenie na które skarżący nie miał wpływu. Nie można też mówić, że przekroczenie dopuszczalnej wagi pojazdu wagi pojazdu jest następstwem zdarzeń, których nie mógł skarżący przewidzieć.

Pismem z dnia 11 marca 2024 r. K. P., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie przepisów postepowania, tj.:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań świadków wnioskowanych przez niego, niezawiadomienie go o faktach znanych z urzędu, tym samym niezebranie materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i zaniechanie przez organ dokładnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;

- art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału w postaci dokumentów i uznanie, mimo innych oferowanych przez niego dowodów (z dokumentów oraz z zeznań świadków), że cały towar był przewożony pojazdem o nr rej. [...] w sytuacji, gdy pojazd nie był zatrzymany do kontroli w trakcie poruszania się, lecz został skierowany do kontroli z parkingu, a w trakcie wykonywania przewozu nie był przeładowany;

- art. 15 k.p.a., określającego zasadę dwuinstancyjności postępowania (sprawa powinna być dwukrotnie merytorycznie rozstrzygnięta), przez jedynie pozorne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, tj. przeanalizowanie ponownie wyłącznie dotychczas zebranych dokumentów z odniesieniem się do ustaleń organu pierwszej instancji poczynionych tylko w oparciu o protokół kontroli i kontroli tych ustaleń bez analizy zasadności przeprowadzenia dalszych wniosków dowodowych Skarżącego;

- art. 107 § 3 k.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji dlaczego i którym dowodom organ nie dał wiary, którym dokumentom spośród tych przedłożonych przez niego lub dlaczego nie przeprowadził dowodów z przesłuchania świadków, wnioskowanych przez niego.

Skarżący zarzucił nadto naruszenie prawa materialnego określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", tj. naruszenie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 7 oraz art. 93 ust. 1 i 2 w zw. z lp. 10.5.4 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez ich zastosowanie i nałożenie na niego kary pieniężnej w kwocie [...]zł z tytułu dopuszczenia do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20% w sytuacji, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny nakazuje uznać, że do opisanego naruszenia nie doszło, a zatem, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

- zaświadczenia wystawionego przez T.-L. P. Sp. z o.o. w Ś. dotyczącego rezerwacji o numerze [...]

-zaświadczenia wystawionego przez T.-L. P. Sp. z o.o. w Ś. dotyczącego rezerwacji o numerze [...]na fakt, że zgodnie z jego wyjaśnieniami towar (płytki gresowe) o wadze 750 kg został przeładowany na pojazd o nr rej. [...] i nim przewożony, a towar (kosmetyki do pielęgnacji włosów) o wadze 150 kg przewożono pojazdem o nr rej. [...], zatem nie wykonywał on przewozu pojazdem nr rej. [...] z naruszeniem lp. 10.5.4 u.t.d., w szczególności na fakt, że pojazdy o nr rej[...] i o nr rej. [...] poruszały się jako zestawy pojazdów, tj. samochód dostawczy nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], a samochód dostawczy nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], co umożliwiło przeładunek i przewóz bez przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów;

- faktury [...] wystawionej dla Ś. M. S. F.;

- dokumentu celnego wywozowego [...];

- kopii wiadomości elektronicznej wysłanej przez niego do norweskiej agencji celnej [...] o godzinie 16:57 w dniu 5 maja 2023 r. w sprawie towaru o wadze 150 kg na fakt, że towar o wadze 150 kg został ostatecznie przewożony pojazdem o nr rej. [...] a nie pojazdem ważonym przez organ o nr rej. [...]

W uzasadnieniu podniósł, że ustalenia faktyczne organów co do wykonywania przewozu pojazdem przeładowanym są nieprawidłowe i zostały poczynione w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy, tj. dokumenty ocenione w sposób wybiórczy, bez przeprowadzenia dalszych dowodów wnioskowanych przez niego.

Zdaniem skarżącego trafne jest natomiast ustalenie, że faktycznie przewoził towary o wadze 916 kg. Pozostałe dywagacje i ustalenia organu są błędne, a wynika to z faktu, że organ ograniczył się wyłącznie do oceny dokumentów i oceny tej dokonał tylko w kontekście informacji, które powziął z dostępnych organowi systemów - co sam wskazał w decyzji. Co istotne, organ nie poinformował go w toku postępowania, że ustalił z urzędu jakiekolwiek istotne fakty w sprawie, czego wymaga art. 77 § 4 k.p.a. Gdyby organ w toku postępowania w zawiadomieniu z dnia 25 stycznia 2024 r., wysłanym przed wydaniem decyzji, wskazał, że ustalił fakty, które wynikają z dostępnych organowi systemów, w tym o rzekomym przewożeniu w pojeździe nr rej. [...] towaru o wadze 150 kg na podstawie zgłoszenia [...] albo o rzekomym przekraczaniu przez pojazd o nr rej. [...] granic Polski bez przyczepy, wówczas miałby możliwość faktycznego wyjaśnienia tych istotnych okoliczności.

W kwestii przewożenia towaru o wadze 150 kg pojazdem o nr rej. [...] skarżący wyjaśnił, że w dniu 5 maja 2023 r. faktycznie zgłosił także do odprawy celnej fakturę na norweską firmę:. 150 kg z dokumentem celnym wywozowym [...] (Faktura nr [...]), jednak towar pojechał ostatecznie innym pojazdem, którym był [...] o nr rej: [...] (także kontrolowany w tym dniu, choć nieważony). Fakt ten został zgłoszony do norweskiej agencji celnej [...] o godzinie 16:57 w dniu 5 maja 2023 r.

W kwestii pojazdu o nr rej. [...], który został załadowany płytkami gresowymi o wadze 750 kg i je przewoził, skarżący przedłożył zaświadczenie, z którego wynika, że w tym dniu kierowca realizował przewóz zespołem pojazdów, a więc, że pojazd ten przekraczał granice Polski z przyczepą (wbrew ustaleniom organu).

Skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził także dowodów z przesłuchania świadków na okoliczności istotne, tj. na przebieg zdarzeń w dniu 6 maja 2023 r., w szczególności na fakt miejsca rozpoczęcia kontroli (parking [...] w Ś.), polecenia kierowcy uruchomienia pojazdu o nr rej. [...] i przejechania tym pojazdem do punktu ważenia, przywiezienia płytek gresowych na parking przy sklepie [...] innym pojazdem niż ważony i składowania ich w pojeździe ważonym podczas jego postoju na krótki czas oczekiwania na pojazd o nr rej. [...], zamiaru przeładowania płytek gresowych na pojazd o nr rej. [...] i wykonania przewozu tym pojazdem, na fakty jakie jego pojazdy w tym dniu realizowały przewozy i co nimi przewożono.

Skarżący podkreślił, że w piśmie z dnia 31 stycznia 2024 r. - w toku postępowania wyjaśniającego przed organem drugiej instancji - podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia i celem wykazania faktów istotnych wnioskował o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków (kierowców pojazdów), wskazując ich dane. Zdaniem skarżącego, należy przesłuchać te osoby na okoliczność ustalenia przebiegu zdarzeń w dniu kontroli, w tym miejsca jej rozpoczęcia oraz zakończenia i kwestii magazynowania towaru.

Podkreślił, że organ także wskazał, że gdyby przyjąć przeładunek towaru o wadze 750 kg, to według organu waga towaru wynosiłaby wówczas 1066 kg, czyli byłaby także wyższa niż dopuszczalna ładowność. Organ nie dostrzegł jednak, że wówczas naruszenie byłoby opisane lp. 10.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i byłoby zagrożone karą pieniężną w kwocie 500,00 zł, a nie w kwocie [...]zł (kara nałożona na skarżącego). Nadto podkreślił, że rzeczywista masa pojazdu (stwierdzona podczas ważenia) to waga pojazdu, znajdujących się w nim rzeczy i osób, a nie jedynie waga pojazdu i waga przewożonych towarów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Podniósł, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazywałoby na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Czynności zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości zostały podjęte dopiero przez organ odwoławczy i to w okrojonym zakresie. Organ nie przeprowadził dowodów oferowanych przez skarżącego uznając, że jest to zbędne. Tymczasem zdaniem skarżącego przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, którzy byli obecni na miejscu w dniu kontroli, ma w tej sprawie istotne znaczenie.

Skarżący podtrzymał skargę i wskazał, że nie zgadza się z wywodami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, a opartymi na wyjaśnieniach Oddziału Celnego w Ś.. Nie jest prawdą, że jeden z pojazdów jechał całkowicie pusty. Wszystkie trzy pojazdu jechały do tego samego miejsca, zatem bezsensownym byłoby przeładowanie jednego pojazdu, podczas gdy inny pojazd jechałby całkowicie pusty, tym bardziej, że na każdej granicy pojazdy poddawane są kontroli, a w [...] ważenie pojazdu jest obligatoryjne. Nie jest prawdą, że kontrolujący byli obecni przy przeładunku towaru na inny pojazd. Nie jest również prawdą, że pojazd był ważony powtórnie. Skarżący podkreślił, że posiada dokumenty dotyczące 167 kg, które organowi przedkładał, jednak organ ich właściwie nie ocenił.

Pełnomocnik organu podtrzymał twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Zdaniem skarżącego organy orzekające w sprawie nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i tym samym uznały, że doszło do opisanego w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów u.t.d. Z kolei, w ocenie organu, stan faktyczny obrazuje protokół kontroli, który zakreśla ramy prowadzonego postępowania i w oparciu o ten stan faktyczny organ prowadzący postępowanie stwierdza, czy naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym miało miejsce.

Odnotowania wymaga, że badanie prawidłowości zaskarżonego aktu przez Sąd polega w pierwszym rzędzie na ocenie czy jego wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest bowiem zasada prawdy obiektywnej mająca pierwszorzędny wpływ na ukształtowanie całego postępowania. Z zasady tej, ustanowionej w art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Sąd bada również czy postępowanie przeprowadzono z uwzględnieniem treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obligujących organ do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przy zapewnieniu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron. Dodać trzeba, że wskazane wyżej zasady procedury administracyjnej znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania.

Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Należy się zgodzić z organem odwoławczym, że w sprawach z zakresu transportu drogowego istotne znaczenie ma protokół kontroli, w którym powinny zostać zawarte wszystkie istotne okoliczności dotyczące stwierdzonych naruszeń. Dokument ten powinien być na tyle szczegółowy, aby w oparciu o zawarte tam dane można było bez żadnych wątpliwości odtworzyć stan faktyczny. Zaznaczyć przy tym trzeba, że protokół kontroli dokumentuje jedynie czynności kontrolne. Stwierdzenie nieprawidłowości w trakcie kontroli nie zawsze musi przesądzać o treści rozstrzygnięcia organu, które powinno być poprzedzone stosownym postępowaniem dowodowym. Protokół z kontroli jest jednym z dowodów w postępowaniu i jak każdy inny dowód powinien podlegać ocenie według ogólnych zasad.

W badanej sprawie treść tego dokumentu budzi poważne wątpliwości, co ostatecznie przyznał sam organ. Przede wszystkim dotyczy to miejsca przeprowadzenia kontroli, którym nie był, jak wynika z protokołu, Terminal Promowy w Ś., a parking przy sklepie [...], gdzie kontrola została rozpoczęta. Sam protokół jest lakoniczny i nie odzwierciedla wszystkich towarzyszących kontroli okoliczności, co w konsekwencji powoduje, iż jego wiarygodność jest wątpliwa, zwłaszcza w obliczu nadesłanego przez Oddział Celny w Ś. wyjaśnienia.

Podkreślenia wymaga, że prowadzone postępowanie powinno wyjaśnić wszelkie wątpliwości co do stwierdzonego naruszenia, przy czym wyjaśnienie to powinno obejmować również okoliczności przytaczane przez stronę, która ma prawo do obrony swoich racji. Oznacza to, że w sytuacji, gdy skarżący przedstawił własną wersję przebiegu kontroli, która została częściowo potwierdzona przez organ, należało ją zweryfikować i przeprowadzić dowody wnioskowane przez stronę, a następnie skonfrontować je z pozostałym materiałem dowodowym, zgromadzonym przez organ. Tego nie uczyniono, co sprawia, że zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny, a decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej została podjęta przedwcześnie.

W szczególności nie wyjaśniono podnoszonych przez skarżącego okoliczności związanych z magazynowaniem towaru w jednym z pojazdów znajdujących się na parkingu i poddanym kontroli. Nie przesłuchano ani kierowcy tego pojazdu, ani też kierowców innych pojazdów należących do skarżącego i znajdujących się w dniu kontroli na tym samym parkingu, również poddanych kontroli pomimo tego, że skarżący w toku postępowania o to wnioskował.

Wątpliwy, zdaniem Sądu, jest także walor dowodowy wyjaśnienia nadesłanego przez Oddział Celny w Ś.. Jest to dokument sporządzony niestarannie, miejscami wygląda jakby zawierał cytaty z wyjaśnień złożonych przez funkcjonariuszy, miejscami zaś tak, jakby zawierał stanowisko osoby, która się pod nim podpisała. Niemniej jednak z dokumentu tego można wywnioskować, że kontrola przebiegała nie tak jak uwidoczniono to w protokole, ale objęto nią również inne pojazdy skarżącego, w jej trakcie nakazano przeładunek towaru. Z pisma tego wynika także, że pojazdy przed podjęciem czynności kontrolnych były poddane obserwacji, zatem być może kontrolujący widzieli i mogą potwierdzić załadunek towaru na pojazd na terenie parkingu, co z kolei mogłoby potwierdzić tezę, iż jeden z pojazdów stanowił tymczasowy magazyn.

W obliczu podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do rzetelności kontroli i po zapoznaniu się z treścią pisma zawierającego wyjaśnienie, należało przesłuchać funkcjonariuszy, którzy przeprowadzili kontrolę, na okoliczność jej przebiegu i poczynionych przez nich spostrzeżeń.

Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy powinien zostać poddany gruntownej analizie, celem stwierdzenia, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Końcowo należy zgodzić się z organem, iż podjęcie czynności kontrolnych w badanej sprawie było dopuszczalne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym, a okoliczność, iż pojazd stał na parkingu i nie znajdował się w ruchu nie ma w tym wypadku znaczenia.

Nie ma również racji skarżący wywodząc, że nie został zapoznany z ustaleniami poczynionymi przez organ z urzędu, bowiem jak wynika z akt postępowania, został zawiadomiony o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Tylko zatem od skarżącego zależało, czy z możliwości tej skorzysta.

W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczenie w zakresie kosztów postępowania zostało podjęte na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy.