Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2240/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa ( spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO organ) działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r. poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpoznaniu odwołania A. K. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 2 , art. 3, art.4, art. 8 ust. 1- 4 i 9, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 5, art. 36 pkt. 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i 2 , art. 101 ust. 1, art. 106 ust 1 i 3, art. 110 ust. 1,3 i 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. 2016, poz. 930 ze zm., dalej jako ustawa), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257, dalej jako k.p.a.), a także § 2 ust 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1788 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a- b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r., poz. 1358) i zarządzenia nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...]. 11. 2018 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy, który po rozpatrzeniu wniosku Pana A. K. z [...] czerwca 2019 r., w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, odmówił ustalenia na rzecz skarżącego prawa do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na opłacenie zaległości za wodę.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] czerwca 2019 r. i złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń ustalił, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, skarżący nie pracował dorywczo. Źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Z kwoty tej potrącono kwotę [...] zł tytułem egzekucji komorniczej, która to kwota nie jest zobowiązaniem alimentacyjnym. Skarżący przedstawił dowód wpłaty dla córki M. K. kwoty [...] zł tytułem alimentów bieżących za miesiąc maj 2019 r. w wysokości [...] zł , oraz [...] zł tytułem alimentów zaległych, podobnie dla córki K. K.. Zarówno alimenty bieżące jak i zaległe są to kwoty dobrowolnie wpłacane przez skarżącego na rzecz córek – nie ma prowadzonej egzekucji komorniczej z tego tytułu. Organ I instancji wskazał, że od bieżącego dochodu za miesiąc maj odliczył zapłacone alimenty bieżące w kwocie [...] zł, a dochód skarżącego za miesiąc maj 2019 r. wyniósł [...] zł. Organ wskazał także, że skarżący korzysta również z pomocy syna D. K. – właściciela nieruchomości, w formie rzeczowej i udzielenia schronienia. Organ zaznaczył, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej to kwota [...] zł. Organ ustalił także, że skarżący zamieszkuje dom składający się z [...] izb o pow. [...] m2 wyposażony w podstawowe media, posadowiony na działce siedliskowej, która jest własnością jego syna D. K.. Pomieszczenia są zadbane, czyste, wyposażone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego (lodówka, pralka automatyczna, ekspres do kawy, kuchenka mikrofalowa, czajnik elektryczny, ponadto urządzenie wielofunkcyjne tj. drukarka, skaner i fax oraz dwa telewizory i komputer). Mieszkanie ogrzewane jest kominkiem lub grzejnikami elektrycznymi. Na posesji znajduje się budynek gospodarczy, w którym trzyma opał, kosiarkę do koszenia trawy i drobny sprzęt ogrodniczy. Skarżący jest rozwiedziony, posiada czworo dzieci, w tym dwie pełnoletnie córki z drugiego małżeństwa, na które ma ustalone alimenty w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. [...] dzieci z pierwszego małżeństwa są już dorosłe i prowadzą samodzielne oddzielne gospodarstwa, mieszkają w [...]. Organ I instancji wskazał, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej zostało znacznie przekroczone oraz wskazał, że skarżący nie jest pozbawiony pomocy ze strony ośrodka. Organ podał, że ostatnio decyzją z czerwca 2019 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy na uregulowanie opłat za energie w wysokości [...] zł. Decyzję tę zaskarżył do SKO w [...] i świadczenie nie zostało jeszcze wypłacone.

SKO rozpoznając odwołanie, po analizie akt sprawy stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że podstawę materialnoprawną do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2016 poz. 930 ze zm.) i przywołało ich treść.

Kolegium podniosło, że wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej.

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego A. K. mieszka samodzielnie w domu o powierzchni [...] m2. Skarżący stwierdza, że zajmuje jeden pokój, kuchnię i łazienkę. Budynek jest wyposażony w podstawowe media, poza centralnym ogrzewaniem, skarżący korzysta z kominka lub ogrzewa mieszkanie grzejnikami elektrycznymi. Dom jest posadowiony na działce siedliskowej [...]. Dom i nieruchomość tworzy siedlisko, które jest centrum życiowym skarżącego od wielu lat. Na mocy testamentu nieruchomość w całości odziedziczył syn wnioskodawcy D. K. po zmarłej matce wnioskodawcy Z. K.. Dom, w którym zamieszkuje wnioskodawca wyposażony jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł nie podejmował żadnej dorywczej pracy. Korzysta z pomocy rzeczowej udzielanej przez syna D. a. Dochód skarżącego po odliczeniu zapłaconych alimentów na rzecz córek z drugiego małżeństwa w wysokości łącznej [...] zł – to kwota [...] zł. Kryterium dochodowe dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł , w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego przyznanie świadczenia w postaci zasiłku celowego na ogólnych zasadach jest w świetle przepisów prawa niemożliwe i kwestia ta nie podlega uznaniu organów.

SKO rozważało w związku z powyższym przyznanie wnioskowanego świadczenia z uwzględnieniem okoliczności w jakich znalazł się skarżący. W związku z tym odwołało się do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej przytaczając jego treść i wskazało, że w przypadku skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek o jakich mowa w art. 41 pkt 2 ustawy. Skarżący jest objęty stałą znaczną pomocą, która przewyższa średnią pomoc, jakiej zwykle udziela Ośrodek Pomocy Społecznej podopiecznym w formie zasiłków celowych. W styczniu 2019 r. skarżący otrzymał zasiłek celowy na opłacenie energii w kwocie [...] zł i zasiłek okresowy, w sumie pomoc w wysokości [...] zł. Decyzja z [...] marca 2019r. przyznano skarżącemu kolejną pomoc w formie zasiłku celowego na uregulowanie opłat za energię w wysokości [...] zł – wypłaconą w kwietniu 2019 r. a kolejna decyzja [...] zł na uregulowanie opłat za wodę. Organ wskazał, że skarżący środków tych nie przeznaczył zgodnie z celem na jaki je otrzymał i doprowadził do zadłużenia zarówno na energię elektryczną jak i za wodę. Organ wskazał także, że skarżący otrzymuje comiesięczną emeryturę oraz pomoc rzeczową od syna i najstarszej córki. Druga była żona opłaca telefon komórkowy. Skarżący nie jest osobą samotną, pomimo, że samotnie gospodaruje i zamieszkuje bezpłatnie w domu syna, ma dorosłe dzieci – syna i córkę, którzy wspierają ojca w trudnej sytuacji. Na dwoje młodszych lecz tez już pełnoletnich dzieci ma zasądzone alimenty w wysokości po [...] zł miesięcznie, które płaci od chwili otrzymania emerytury z ZUS. Jak wskazuje skarżący praktycznie całą kwotę otrzymywanej emerytury przeznacza dla córek tytułem bieżących i zaległych alimentów nie pozostawiając sobie żadnej kwoty na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Jednocześnie każdego miesiąca składa wnioski do MOPS o przyznanie mu świadczeń z pomocy społecznej na uregulowanie bieżących i zaległych należności za energię elektryczną, wodę, zasiłek okresowy i inne potrzeby np. okulary progresywne.

SKO wskazało także, że to, że skarżący oczekuje, że GOPS w [...] będzie w całości regulować jego zobowiązania nie może rzutować na ocenę legalności podjętego rozstrzygnięcia. Również możliwości finansowe ośrodka pomocy nie pozwalają na przyznanie świadczeń w wysokości, w jakiej byłoby to konieczne dla zaspokojenia potrzeb w kwocie żądanej lub oczekiwanej przez skarżącego. Nie jest tak, że każda osoba nawet spełniająca warunki przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel.

Organ utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję - odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia wskazał, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego pozostaje w gestii organu, co oznacza, że organ pomimo spełnienia określonych w ustawie warunków przez stronę, może z uwagi na inne okoliczności sprawy zdecydować o odmowie przyznania pomocy bądź o przyznaniu określonej kwoty, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Organ wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę miał na względzie, że skarżący posiada [...] dorosłych dzieci, na których ciąży wobec niego obowiązek alimentacyjny i w pierwszej kolejności są one obowiązane do świadczenia pomocy na jego rzecz. Syn skarżącego D. odziedziczył w spadku zarówno nieruchomości jak i dom po zmarłej matce skarżącego, zatem jeżeli ojciec nie chce wystąpić o przysługujący mu zachowek, to syn winien w głównej mierze zabezpieczać podstawowe potrzeby związane z utrzymaniem ojca ,a pomoc społeczna może wesprzeć jedynie skarżącego w postaci zasiłku celowego na określony cel bytowy, natomiast nie może skarżący liczyć na całkowite zabezpieczenie jego nawet uzasadnionych potrzeb, a o takie występuje skarżący oczekując na pełne pokrycie jego wydatków. Organ podał, że skarżący własnym działaniem nie stara się poprawić własnej sytuacji finansowej, nie podejmuje żadnej nawet dorywczej pracy, jak twierdzi z powodu schorzeń ale skarżący nie wskazuje aby przyjmował jakieś leki na stałe, w wywiadzie stwierdził, że z powodu bólów kręgosłupa zażywa leki przeciwbólowe, nie leczy się w żadnej poradni specjalistycznej. Organ przywołał także treść wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych wskazując, że podziela pogląd, iż pomoc społeczna pełni funkcję wspomagania osób i rodzin w rozwiązywaniu trudności życiowych, w tym materialnych, ale niekoniecznie służy zaspokajaniu ich potrzeb w całości. Osoba ubiegająca się o pomoc winna podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. Zainteresowany winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może polegać na wyrównaniu wszystkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna pełni bowiem jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie swoich problemów życiowych, przede wszystkim we własnym zakresie.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, że organ nie wskazuje mu sposobu rozwiązania jego problemów, to zdaniem organu, kilkakrotnie zarówno organ I instancji w wydawanych przez siebie decyzjach jak i SKO wskazywało na możliwość uzyskania zachowku w związku z brakiem uzyskania spadku po zmarłej matce, ponadto osoba pozostając w niedostatku może ubiegać się o alimenty od dorosłych dzieci. Organ wskazał, że jednocześnie może również zwrócić się do Sądu o obniżenie kwoty alimentów, zasądzonych wówczas na nieletnie, obecnie pełnoletnie córki lub całkowite ich zniesienie. W ten sposób zapewniłby sobie środki na bieżące utrzymanie i opłacania rachunków z otrzymanej emerytury. Zdaniem organu wobec uzyskiwanych dochodów nie można dopatrzeć się aby skarżący znajdował się w okolicznościach szczególnie dotkliwych, które uzasadniałyby przyznanie mu świadczeń wymienionych w zaskarżonej decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K. zarzucając jej błąd w ustaleniach stanu faktycznego, uchybienia logice przy uzasadnianiu decyzji i pominięcie przez SKO istotnych okoliczności sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych zasiłków przez Sąd.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in. na bezpodstawne twierdzenia organów o rzekomej ograniczoności środków przeznaczonych na pomoc społeczną w gm. [...] w aspekcie potwierdzonych pismami – braku starań o dodatkowe środki. Wskazał także, że organy mają wiedze, że przebył badanie kręgosłupa za pomocą rezonansu magnetycznego [...] sierpnia 2019 r. Zakwestionował także sposób wyliczenia dochodu wskazując, że cała kwota została przekazana tytułem zaległych i bieżący alimentów. Wskazał również, że okoliczność obowiązywania od maja br. decyzji operatora elektroenergetycznego o rozwiązaniu z nim umowy na dostawy prądu i odłączeniu od sieci elektroenergetycznej najlepiej dowodzi istnienia okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Podał, że obecnie decyzja jest zawieszona. Skarżący podał także, że wskazywany przez SKO "brak chęci" po jego stronie wystąpienia o zachowek jest chybionym argumentem w sytuacji gdy organy nie udowodniły, że wystąpienie o zachowek może poprawić jego sytuacje materialną oraz nie wskazały sposobu realizacji tego obowiązku.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie zasiłków przez WSA oraz zobowiązanie organów I i II instancji do działań zgodnych z obowiązującym porządkiem prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 poz. 930 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a to powoduje, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jego otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, iż samo przyznanie, jak i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Udzielanie pomocy społecznej jest limitowane posiadanymi przez organy administracji środkami, zwłaszcza pieniężnymi. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują, jak już wyżej wskazano, ograniczonymi środkami. Obowiązkiem organu jest w takich przypadkach wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na jej podjęcie. Nie powinna budzić jakichkolwiek wątpliwości teza, że organ nie posiada obiektywnych możliwości, aby zaspokoić (zabezpieczyć) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc, jak również w każdym przypadku udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Pozostaje także poza sporem okoliczność, że organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Sądowa kontrola uznania administracyjnego polega na analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wymaga również podkreślenia, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności, w tym respektowania zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jakimi organ kierował się przy ustaleniu określonej treści rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie zwrócono uwagę, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany, zgodnie z art. 7 k.p.a. rozstrzygnąć sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).

Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego GOPS opisując przyznaną pomoc. Jednocześnie podał kwotę środków pieniężnych, jakie wydatkował od stycznia 2019 r.

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organy wydając decyzje nie naruszyły przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jak wskazano już wyżej, nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z oczekiwaniami. Podkreślenia wymaga, iż pomoc społeczna nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu, albowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji.

Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Nadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, Lex nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (LEX nr 594935) i przyjmuje za własny, iż "w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (por. ww. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze dotychczas powiedziane, podzielić zatem należało słuszny pogląd Sądu, iż brak jest przepisów, z których wynikałby obowiązek organu udowadniania kosztów związanych z jego działalnością. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż wobec kontrolnych uprawnień Sądu, ograniczonych tylko do legalności decyzji, kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowywania środków wykraczałaby poza kognicję Sądu wyznaczoną przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1398/09, zamieszczonego na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Pogląd ten został podtrzymany w orzecznictwie, w tym w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2762/16 (LEX nr 2339641) NSA wskazał dodatkowo, że "Nie jest rzeczą sądu administracyjnego kontrola dysponowania środkami przez organy pomocy społecznej, w sytuacji, gdy strona nie w pełni jest usatysfakcjonowana wartością przyznanych jej świadczeń. Sąd administracyjny nie ma prawnych instrumentów, by prowadzić społeczno - ekonomiczną analizę sposobu dystrybucji przez organ pomocy społecznej środków, którymi organ ten dysponuje".

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, ani do żadnych innych naruszeń prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji. Decyzje są oparte na należytych ustaleniach stanu faktycznego i niewadliwym zastosowaniu instytucji uznania administracyjnego. Stosując tę instytucję organ prawidłowo ocenił zakres niezbędnego wsparcia dla skarżącego w świetle rzetelnie ustalonej jego sytuacji, ale w kontekście możliwości finansowych udzielenia pomocy. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji reaguje na różne potrzeby skarżącego. Niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, ale skala zidentyfikowanych przez organ potrzeb zmusza organ pierwszej instancji do dostosowywania wysokości świadczeń do faktycznych możliwości ośrodka pomocy społecznej. Niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, niemniej jak podkreślił organ nie wykorzystuje on w pełni możliwości jakimi dysponuje. Także fakt, że skarżący czuje się obecnie zobowiązany do pokrywania alimentów na rzecz swoich pełnoletnich już córek w szerszym rozmiarze z tego powodu że tego obowiązku nie realizował wcześniej, nie uzasadnia przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący nie wykazał także, że jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie starań o dodatkowe zatrudnienie, a sam fakt wykonania badań lekarskich nie świadczy o tym, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu podjęcia chociażby lekkiej pracy z uwzględnieniem dolegliwości na jakie cierpi. Jak wskazywał sam skarżący brak aktywności w zakresie poszukiwania pracy determinowany jest także ty, że skarżący obawia się, że z ewentualnego wynagrodzenia będą pokrywane zaległości wobec jego wierzycieli wynikające z uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd zwraca także uwagę, że organy administracji nie mają obowiązku wskazywania skarżącemu, udzielania porad, w jaki sposób ma podjąć działania do uzyskania czy zachowku czy zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego a w szczególności udawadniania, że tego rodzaju działania jak wystąpienie o zachowek czy obniżenie alimentów poprawi sytuację materialną skarżącego. Pomoc prawną skarżący może bowiem uzyskać w wielu ośrodkach bezpłatnej pomocy prawnej świadczonej w gminach czy na uczelniach wyższych i sam ocenić w jakim zakresie podjęte działania wpłyną na jego sytuacje życiową. Sąd zwraca także uwagę, wobec podnoszonego przez skarżącego w trakcie rozprawy argumentu w postaci wytoczenia powództwa o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa, że działaniem zmierzającym do poprawy własnej sytuacji bytowej nie jest występowanie z takimi roszczeniami lecz podejmowanie racjonalnych działań zmierzających do uzyskania zatrudnienia wykorzystując w tym celu chociażby swoją aktywność w mediach społecznościowych, którą eksponował podczas rozprawy.

Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.