Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 797/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 2 pkt 19
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E.J. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z [...], orzekającej o odmowie przyznania E. J. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), dalej ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 2 i 3). W myśl art. 5 ust. 3 i 4 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, przy czym gdy mowa o pierwszym dziecku oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia (art. 2 pkt. 14). Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł.

Ponadto zgodnie z art. 2 pkt. 1 i 2 ustawy, gdy mowa: o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, o dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. Z kolei art. 7 ust. 1- 3 ustawy stanowią, iż w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 1).

W myśl art. 48 ust. 1 i 2 ustawy, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014.

Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Natomiast pod pojęciem dochodu należy rozumieć zgodnie z art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, jak też inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ( w tym alimenty na rzecz dzieci).

Dalej organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów, w tym w części pozyskanych przez organ I instancji samodzielnie wynika, że na dochód rodziny (złożonej z dwóch osób tj. wnioskodawczyni i jej dziecka) w 2014 r. składał się dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągnięty przez nią w kwocie 37696, 93 zł netto (tj. dochód brutto 50735, 02 zł - składka na ubezpieczenie społeczne 6817, 60 zł - składki na ubezpieczenie zdrowotne 3883, 49 zł - podatek należny 2337,00 zł). Niezależnie od powyższego, organ I instancji przyjął, że na dochód rodziny w 2014 r. składał się dochód z tytułu alimentów na dziecko w kwocie 3600,00 zł (tj. 300,00 zł miesięcznie).

Uwzględniając powyższe, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie za 2014 r. wyniósł 1720,71 zł (37696, 93 zł netto + 3600 zł: 12 m-cy: 2 osoby), przez co zostało przekroczone kryterium dochodowe, określone art. 5 ust. 3 ustawy, uprawniające do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego.

Kolegium zauważyło, że w oświadczeniu z 28 kwietnia 2016 r. wnioskodawczyni podała, że jej syn ma zasądzone alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie. Jednocześnie w oświadczeniu stanowiącym załącznik nr 2 do wniosku tj. oświadczeniu członka rodziny o dochodach osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego, innych niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, podała, że w 2014 r. uzyskała alimenty w kwocie 300 zł. Organ I instancji natomiast przyjął, że w 2014 r. E.J. uzyskała alimenty na syna w kwocie 3600 zł. W ocenie Kolegium organ zbyt pośpiesznie, w oparciu o treść ww. oświadczenia uznał, iż (jakkolwiek odwołująca tego nie kwestionuje) łączna kwota alimentów w 2014 r. wyniosła 3600 zł. Jednakże okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, albowiem nawet bez uwzględnienia w dochodach rodziny alimentów, miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósłby 1570, 71 zł, czyli nadal przekraczałby ustalone prawem kryterium dochodowe, od którego spełnienia zależy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.

Odnosząc się do treści odwołania Kolegium podniosło, że podstawą ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od dnia wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, do dnia 30 września 2017 r., stanowią dochody z 2014 r., z uwzględnieniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Ustawodawca w sposób ścisły określił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, nie dopuszczając uznania administracyjnego. W przypadku pierwszego dziecka, prawo do tego świadczenia uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego. Ponieważ dochód odwołującej na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania prawa do świadczenia wychowawczego, organy obydwu instancji, mimo zrozumienia sytuacji rodzinnej odwołującej, nie mogą jej przyznać prawa do wnioskowanego świadczenia.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję E.J. wskazała, że dokumenty dołączone do wniosku wcale nie odzwierciedlają jej sytuacji materialnej i w związku z tym wniosła o ponowne przeanalizowanie złożonej dokumentacji i podjęcie właściwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak należy domniemywać, skarżącej chodzi o to, że chociaż jej aktualny miesięczny dochód netto, co wynika z załączonego przez nią do odwołania zaświadczenia zakładu pracy o dochodach i zatrudnieniu, za okres od kwietnia do czerwca 2016 r. wyniósł 2825,54 zł (co na jedna osobę w jej rodzinie daje kwotę 1412,77 zł, nie uwzględniając alimentów), to z uwagi na obciążenie wynagrodzenia wyrokami sądowymi lub innymi tytułami (o czym mowa w tym zaświadczeniu), w wysokości 1350 zł miesięcznie, faktycznie jej dochody są dużo niższe.

W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszenia jej wykonywania,

f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do ich płacenia lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych,

h) utratą świadczenia rodzicielskiego,

i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników,

j) utratą stypendium doktoranckiego.

Nie jest to wyliczenie przykładowe ale enumeratywne, co oznacza, że żadna inna przyczyna obniżenia się dochodów rodziny nie jest uwzględniana przy wyliczaniu dochodu w celu ustalenia spełnienia kryterium do otrzymania świadczenia.

W przypadku skarżącej, skoro nie utraciła ona zatrudnienia, co wynika wprost z dołączonego przez nią do odwołania zaświadczenia, w którym wskazano, że jest zatrudniona w Sądzie Okręgowym od 1983 r., a jedynie z należnego jej wynagrodzenia są potrącane jakieś należności, prawidłowo Kolegium ustaliło dochód na członka rodziny, bez uwzględnienia faktu, że obecnie wynagrodzenie skarżącej jest obciążone kwotą 1350 zł. Skarżąca ani w skardze ani też w toku postępowania przed organami administracyjnymi nie wskazywała na zaistnienie którejkolwiek z okoliczności wymienionych w art. 2 pkt 19 ustawy.

Przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego organy mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy. Przyznanie tego świadczenia nie jest zależne od uznania organu ale w przypadku ubiegania się o świadczenie na pierwsze dziecko od spełnienia kryterium dochodowego. Ponieważ skarżąca i jej syn tego kryterium nie spełniają, bowiem dochód na członka ich rodziny przekracza 800 zł miesięcznie, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami).