Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1474/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 15 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. L. i W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki szopy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz W. L. i E. L. solidarnie kwotę 10 (dziesięć) zło- tych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ("Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.") oraz § 6 i 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. Nr 10, poz. 47), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał E. i W. L. rozbiórkę szopy drewnianej zlokalizowanej na nieruchomości położonej w P. przy ul. A 20 a w terminie do dnia 31 sierpnia 2003r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję Nr [..] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w sprawie rozbiórki szopy drewnianej zlokalizowanej na nieruchomości przy ul. A 20a w P.

Prowadząc dalsze postępowanie organ I instancji, "po raz wtóry" w dniu 24 kwietnia 2003r. dokonał oględzin i oceny stanu technicznego przedmiotowej szopy oraz przyczyny niewykonania przez właściciela obowiązku jej wyremontowania.

W dniu 27 maja 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem właściciela oraz stron postępowania. W dniu 23 czerwca 2003r. przesłuchano natomiast dodatkowo świadka w osobie M. F. Na podstawie ustaleń z oględzin oraz rozprawy organ stwierdził, że przedmiotowa szopa nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wobec czego na podstawie przywołanych przepisów orzekł jej rozbiórkę.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia E. i W. L. podnieśli, iż nadal użytkują szopę, składując w niej materiały budowlane. Obiekt znajduje się w końcu podwórka i nikomu nie zagraża. Wskazali, iż wielokrotnie deklarowali wolę wykonania remontu szopy, za każdym razem napotykając na opór sąsiadów. Podnieśli również, że złożona przez H. K. fotografia obiektu nie odpowiada stanowi faktycznemu, zaś same wyjaśnienia strony przeciwnej co do daty jej wykonania są sprzeczne (5 czerwca czy też 6 maja 2002r.)

Decyzją Nr [..] z dnia [..][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ("Dz.U. nr 9 z 1980r., poz. 26 ze zm.") w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane ("Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.") utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I Instancji.

W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, "z uwzględnieniem wymagań rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. Nr 10, poz. 47)" ustalono, że sporna szopa nie nadaje się do remontu. Za niezbędne uznano również nakazanie właścicielom jej rozbiórki na podstawie "art. 67 ust. 1" ustawy Prawo budowlane. Materiał dowodowy w postaci protokołu z powtórnych oględzin z dnia 24 kwietnia 2003r., jednoznacznie potwierdza bowiem, zdaniem organu odwoławczego, zły stan techniczny obiektu, powodujący konieczność jego rozbiórki. "Materiał zdjęciowy" natomiast, bez względu na datę jego wykonania, "przedstawia ruinę szopy, która nie nadaje się do wykonywania jakichkolwiek prac remontowych".

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli E. i W. małżonkowie L., zarzucając naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie opinii rzeczoznawcy znajdującej się w aktach sprawy, z treści której wynika, iż sporna szopa nadaje się do remontu, pominięcie faktu, iż pomiędzy stronami toczy się postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości, zaś granica przy tymże obiekcie jest sporna; naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niezwrócenie się z urzędu o opinię biegłego do spraw budownictwa "co do stanu technicznego szopy" i ustalenie go na podstawie nieaktualnego zdjęcia i protokołu oględzin, sporządzonego przez organ I instancji.

W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

[..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Odwołując się do zawartych w niej zarzutów wskazał, iż "rozpatrując sprawę (...) dokładnie zapoznał się z treścią opinii rzeczoznawcy J. S. i stwierdził bezspornie, iż została ona wykonana nierzetelnie, zaś stan techniczny szopy nie jest zgodny ze stanem opisywanym w opinii". Ocena techniczna szopy, na którą powołują się skarżący nie mogła być uznana jako materiał dowodowy, gdyż została wykonana na zlecenie skarżących przez osobę, która nie posiada uprawnień rzeczoznawcy.

Prowadzenie postępowania o rozgraniczenie nie ma zaś wpływu na przebieg postępowania w niniejszej sprawie.

Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 20 listopada 2003r. oddalono wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa materialnego oraz normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.

Zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Oznacza to, że rygor określony w cytowanym przepisie ma zastosowanie do obiektów nieużytkowanych lub niewykończonych. Wprawdzie, po myśli § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1131), obowiązującego od dnia 11 lipca 2003r., jego przepisy dotyczą również obiektów zniszczonych, jednakże w badanej sprawie podstawę do orzeczenia rozbiórkowego stanowił art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Niezależnie zatem od oceny prawidłowości wykonania przez Ministra Infrastruktury, delegacji ustawowej, zawartej w art. 72 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (i ewentualnego przekroczenia jej zakresu), ustalić należało spełnienie przesłanek, określonych w art. 67 ust. 1 cytowanej ustawy. Z materiału dowodowego nie wynika zaś, by należąca do skarżących szopa stanowiła obiekt nieużytkowany czy też niewykończony. Skarżący podnoszą bowiem, że w obiekcie tym składują materiały budowlane, służące im do remontu budynku mieszkalnego.

Przeprowadzone oględziny (dwukrotnie) nie odzwierciedlają stanu faktycznego obiektu, zaś ich lakoniczność (brak szkiców, dokumentacji fotograficznej) nie pozwala nawet na określenie położenia szopy na terenie nieruchomości skarżących. Tymczasem § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1131) (wejścia w życie którego organ odwoławczy w badanej sprawie nie dostrzegł), wskazuje, jakie elementy winien zawierać protokół oględzin obiektu (opis stanu technicznego obiektu budowlanego, przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu, określenie stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi). Ponadto, obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji rozbiórkowej było m.in. ustalenie przyczyn niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku wyremontowania, odbudowy lub wykończenia obiektu (§ 3 pkt 1 rozporządzenia). Oznacza to, iż na właścicielu obiektu w pierwszym rzędzie spoczywa obowiązek jego wyremontowania. Rozbiórka, orzeczona we wspomnianym trybie, dotyczy zaś wypadków, gdy obowiązek ten nie został przez właściciela czy zarządcę wykonany. Z materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie wynika natomiast, że skarżący nie uchylali się od wykonania powyższego obowiązku (pismo W. L. z dnia 29 sierpnia 2002r. sugeruje nawet zgłoszenie remontu).

Podzielić należy również zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organy art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.). Pominięto bowiem dowód w postaci opinii technicznej przedłożonej przez właścicieli obiektu, nie odnosząc się doń ani w zaskarżonej decyzji ani też w decyzji organu I instancji. Jego ocena znalazła się dopiero w odpowiedzi na skargę, przy czym dyskwalifikację dowodu oparto na braku uprawnień zawodowych opiniującego.

Przepisy postępowania nie zwalniają wszakże organów od obowiązku dokonania należytej oceny materiału dowodowego, nawet jeżeli przedłożony dowód, zdaniem organów, sporządzony został przez osobę niemającą stosownych kwalifikacji. Nawiasem mówiąc, § 3 pkt 2 w zw. z § 5 cytowanego rozporządzenia, nakazywał sporządzenie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, jeżeli w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Ekspertyzę tę istotnie sporządzić winna osoba, posiadająca uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawca budowlany, w zakresie obejmującym odpowiednią specjalność. Podkreślić jednak należy po pierwsze, iż organ nie nakazał sporządzenia ekspertyzy technicznej w oparciu o cytowany przepis (opinia techniczna J. S. złożona została w następstwie zobowiązania skarżących postanowieniem dowodowym wydanym przez organ I instancji w dniu 1 sierpnia 2002r. z powołaniem się na art. 75, art. 77, art. 123 k.p.a. oraz "art. 67 ustawy z dnia 24.października 1974r. Prawo budowlane"), po wtóre brak jest stosownego materiału do kwestionowania uprawnień budowlanych autora opinii ( upr. Bud Nr 282/91 wydane przez U.W. w S.). Faktem jest, iż nakazanie sporządzenia ekspertyzy technicznej nie było obowiązkiem organu nadzoru, faktem jest również iż "ocena techniczna budynku" autorstwa J. S., może budzić wątpliwości tak co do tożsamości opiniowanego obiektu (co podnoszą H. i P. K), jak też co do prawidłowości wniosków w niej zawartych. Rozważania w tym przedmiocie (odstąpienia od sporządzenia ekspertyzy oraz oceny dowodu w postaci "oceny technicznej"), powinny były znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Zwrócić należy również uwagę na fakt, że rozpoznane "odwołanie E. i W. małżonków L.", nie zostało podpisane przez oboje małżonków (pod odwołaniem znajduje się jeden nieczytelny podpis), zaś organ nie wezwał odwołujących do uzupełnienia powyższego braku, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., ewentualnie nie wyjaśnił, które z małżonków faktycznie podpisało wspomniane odwołanie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy toczącego się pomiędzy stronami postępowania rozgraniczeniowego, podnieść należy, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w badanej sprawie. Przedmiotem oceny przez organy nadzoru budowlanego jest bowiem stan techniczny obiektu budowlanego, nie zaś spory sąsiedzkie czy graniczne pomiędzy stronami postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji.

Po myśli art. 152 p.s.a. natomiast rozstrzygnięto w przedmiocie niewykonywania zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż solidarnemu zasądzeniu na rzecz skarżących podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy kwocie 10,00 zł.