Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 25/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 listopada 2023 r., nr SKO.ŚR/4111/1138/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 6 listopada 2023 r., znak: SKO.ŚR/4111/1138/2023, działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 390) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 28 września 2023 r., znak: GOPS.4702.14.2.2023, orzekającej o odmowie przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. B. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia 28 września 2023 r., znak: GOPS.4702.14.2.2023, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), art. 2, art. 3, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1340) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. 2021 r. poz. 1481) – Wójt Gminy S. odmówił przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. B., wskazując przy tym na brak możliwości ustalenia daty powstania niepełnosprawności u matki wnioskodawcy (art. 17 ust. 1b u.ś.r.).

Działając na skutek odwołania A. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 6 listopada 2023 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wytknął organowi pierwszej instancji pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), lecz niezależnie od tego uznał kierunek rozstrzygnięcia za prawidłowy. Z akt sprawy wynika, że matka wnioskodawcy ze względu na swoje schorzenia i wiek wymaga całodobowej opieki, a opiekę tę sprawuje przede wszystkim wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z nią i ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka wnioskodawcy jest po operacji oponiaka, choruje na nadciśnienie, tarczycę, cukrzycę, ma zespół otępienny znacznego stopnia. Nie umie sama usiąść, nie kontroluje czynności fizjologicznych. Wnioskodawca podał, że ze względu na pogarszający się stan matki zakończył z dniem 28 lutego 2023 r. zatrudnienie w firmie, w której pracował jako pracownik gospodarczy. Okoliczność tę potwierdza dołączone do akt sprawy świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2023 r., z którego wynika okoliczność ustania zatrudnienia na mocy porozumienia stron. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nie pobiera żadnego świadczenia z ZUS czy KRUS, nie prowadzi działalności gospodarczej. Z wywiadu wynika, iż jego opieka nad matką ma charakter całodobowy i jest sprawowana prawidłowo. W tym kontekście organ odwoławczy podkreślił, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a następnie podniósł, że wnioskodawca ma mieszkającego w sąsiedniej miejscowości brata, który oświadczył, że nie jest w stanie sprawować opieki nad matką ze względu na prowadzoną wspólnie z żoną działalność gospodarczą (prowadzenie sklepu); nadto z odwołania wynika, że brat może pokryć jedynie niektóre konieczne wydatki. W tym świetle organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek alimentacyjny nie musi wyłącznie polegać na osobistej opiece, lecz może polegać na uczestniczeniu w finansowaniu usług osoby, która tę opiekę będzie w ich imieniu realizowała. Nie ma przeszkód, aby tą osobą był wnioskodawca mieszkający z matką. Możliwa jest sytuacja, w której rodzeństwo będzie sprawowało wymiennie opiekę nad matką, ewentualnie z uwzględnieniem finansowania usług innej osoby w tym zakresie. Z akt sprawy nie wynikają żadne szczególne okoliczności (choroba, trudna sytuacja życiowa i materialna), które utrudniałaby realizowanie obowiązku alimentacyjnego brata wnioskodawcy względem ich matki. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że brak jest bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Pismem z dnia 29 listopada 2023 r. A. B. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił: 1) błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że fakt posiadania przez osobę wymagającą opieki dzieci zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji, uniemożliwia przyznanie świadczenia jednemu z nich mimo sprawowania przez niego opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką i rezygnacji z zatrudnienia z tego powodu; 2) błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącego i wystarczający jest podział obowiązków pomiędzy dziećmi, mimo że to skarżący jako jedyny zajmuje się matką i wyłącznie z tego powodu zrezygnował z zatrudnienia, a matka wymaga ciągłej opieki ze względu na zły stan zdrowia (co organ wprost przyznaje); 3) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego i zgodnego z zasadami logiki rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i częściowo błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a to ze względu na fakt, że organ nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącego, podkreślając konieczność całodobowej opieki nad nią oraz przyznając fakt, że skarżący zrezygnował z pracy i opiekuję się matką, równocześnie błędnie uznaje, że nie istnieje związek między rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaniem opieki nad matką (chociaż organ przyznaje oba te fakty); 4) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia, mimo że zrezygnował z zatrudnienia wyłącznie z powodu konieczności opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką, nad którą faktycznie sprawuje samodzielną opiekę. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że organ nie kwestionował prawdziwości oświadczenia jego brata, zgodnie z którym praca uniemożliwia mu sprawowanie opieki nad matką. Ojciec miał niedawno udar, został zabrany przez karetkę i jego stan również pogorszył się. Skarżący jest wdowcem (dlatego nie ma możliwości, aby ktoś pomagał mu w opiece) i nie wie, jaką pracę musiałby znaleźć, aby była ona w innych godzinach niż praca jego brata i pozwalała na wymienne sprawowanie opieki tak, aby matka miała zawsze zapewnioną opiekę, albo ile musiałby zarabiać, aby być w stanie zatrudnić inną osobę do opieki. W ocenie skarżącego wielość osób zobowiązanych do alimentacji nie przecina związku między jego rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Skarżący zawsze uczciwie pracował, ale zrezygnował z pracy, bo musiał i chciał zająć się matką.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych w ówczesnym brzmieniu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, jako jedyną przeszkodę do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Tę przeszkodę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego co do tego, że w świetle zebranego materiału dowodowego można przesądzić brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy przez skarżącego a opieką sprawowaną nad matką M. B. Ustalenia w tym zakresie, zdaniem Sądu, zostały poczynione co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; w tym kontekście jako nie do końca trafna jawi się także przyjęta przez organ odwoławczy wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy.

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że z zabranego materiału dowodowego wynika wyraźna korelacja, także temporalna, między pogorszeniem się stanu zdrowia M. B. a rezygnacją z pracy przez jej syna – skarżącego A. B. Znajdujące się w aktach dokumenty (świadectwo pracy z dnia 28 lutego 2023 r.), które obrazują historię aktywności zawodowej skarżącego, jednoznacznie świadczą o tym, że skarżący ma obiektywną możliwość pracy i z pracy tej zrezygnował w lutym 2023 roku właśnie po to, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawną matką.

Gdy chodzi o zakres czynności opiekuńczych, to generalnie zgodzić się należy z organem odwoławczym co do tego, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności samo przez się nie wyklucza ani nie znosi powinności badania – w kontekście przesłanki związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki – jaki jest zakres czynności opiekuńczych faktycznie wykonywanych przez wnioskodawcę i czy w okolicznościach danej sprawy rzeczywiście uniemożliwia on podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Niemniej jednak w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i jest w istocie okolicznością bezsporną to, że M. B. wymaga opieki w bardzo szerokim zakresie i że opieki tej nie można pogodzić z zatrudnieniem. Jak bowiem przyznaje także organ odwoławczy: "Z akt sprawy wynika istotnie, iż Pani M. B. wymaga ze względu na swoje schorzenia (co zostało wykazane w aktach sprawy) oraz wiek całodobowej opieki, a opiekę tę sprawuje przede wszystkim Wnioskodawca, który prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe (oraz z ojcem, Panem A. B., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) Wywiad środowiskowy potwierdza powyższe ustalenia. Pani M. B., jest po operacji oponiaka, choruje na nadciśnienie, tarczycę, cukrzycę, ma zespół otępienny znacznego stopnia. Nie umie sama usiąść, nie kontroluje czynności fizjologicznych".

Stanowisko organu odwoławczego o braku związku przyczynowego między rezygnacją z pracy przez skarżącego a opieką sprawowaną nad matką w gruncie rzeczy zasadza się tylko na tym, że jest jeszcze druga osoba – brat skarżącego Z. B. – która jest zobowiązana do alimentacji względem M. B. W związku z tym wypada stwierdzić, że co do zasady rację ma organ odwoławczy, gdy przyjmuje, iż istnienie innych osób zobowiązanych w równym stopniu do alimentacji względem osoby wymagającej opieki powinno być brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – niemniej jednak okoliczność ta nie w każdym przypadku musi samoistnie przesądzać o rozstrzygnięciu negatywnym. Podlega ona ocenie przez pryzmat ogółu okoliczności danej sprawy; ściśle biorąc, jest nie tyle autonomiczną przesłanką negatywną, ile elementem, który wpływa ocenę związku przyczynowego między brakiem zatrudnienia wnioskodawcy a opieką sprawowaną nad osobą niepełnosprawną.

Ewentualne uznanie istnienia drugiej osoby zobowiązanej do alimentacji względem M. B. za okoliczność rozstrzygającą o braku związku przyczynowego między rezygnacją z pracy przez skarżącego a opieką sprawowaną nad matką – jest uwarunkowane poczynieniem bardziej szczegółowych ustaleń co do sytuacji rodzinnej, osobistej i materialnej tejże osoby, pozwalających ocenić, czy rzeczywiście i ewentualnie w jakim zakresie może ona przyczyniać się do opieki nad matką. Rozważenia wymaga również to, czy – z uwagi na zakres czynności opiekuńczych wobec M. B. oraz konieczność świadczenia równolegle pomocy także niepełnosprawnemu w stopniu znacznym ojcu – włączenie się do opieki Z. B. zmieniłoby sytuację na tyle, by skarżący mógł podjąć pracę zarobkową. Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego w tej mierze, poczynione tylko na podstawie złożonego do akt oświadczenia, są niewystarczające.

W ocenie Sądu, w toku postępowania administracyjnego doszło również do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Trzeba bowiem zauważyć, że organ pierwszej instancji przyjął jako wykazane to, że skarżący "sprawuje stałą i ciągłą opiekę nad niepełnosprawną matką" ("zaspokaja całodobowo wszystkie potrzeby życiowe matki", "opieka sprawowana jest należycie i w sposób niebudzący wątpliwości"), oraz to, że syn Z. B. "nie jest w stanie sprawować opieki nad matką". Jedyną przeszkodą przyznania świadczenia, jaką wskazał organ pierwszej instancji, jest powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Prezentując takie stanowisko, organ pierwszej instancji – siłą rzeczy – nie wskazywał skarżącemu w trybie art. 79a § 1 k.p.a. innych przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane. Skarżący mógł zatem pozostawać w przekonaniu, że okoliczność sprawowania stałej opieki nad matką oraz okoliczność związku przyczynowego między tą opieką a brakiem zatrudnienia (w tym kontekście również niemożność współudziału w opiece nad matką drugiego syna) – są bezsporne czy też dostatecznie wykazane i nie wymagają dalszych wyjaśnień ani dowodów. Tymczasem organ odwoławczy dokonał zasadniczo odmiennej oceny w tej mierze. Organ odwoławczy miał do tego prawo, ale – zdaniem Sądu – w zastanych uwarunkowaniach procesowych powinien był uprzednio umożliwić stronie wypowiedzenie się tudzież przedstawienie dodatkowej argumentacji, twierdzeń i dowodów co do istotnych okoliczności, które – inaczej niż w decyzji organu pierwszej instancji – zostały uznane za niewykazane (dotyczy to w szczególności kwestii możliwości współudziału w opiece nad matką drugiego syna z uwzględnieniem jego sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i finansowej). Skoro do tego nie doszło, trzeba stwierdzić naruszenie art. 10 k.p.a.; w konsekwencji poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń faktycznych nie można też uznać za kompletne i wyczerpujące, co implikuje naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Poprzez argumentację sformułowaną na etapie postępowania sądowego skarżący uprawdopodobnił, że istotny wpływ odnośnych uchybień na wynik sprawy jest możliwy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ rozważy – w oparciu o zebrany dotychczas względnie, jeżeli uzna to za potrzebne, uzupełniony materiał dowodowy – kwestię spełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwzględnieniem oceny prawnej sformułowanej w niniejszym wyroku, przyjmując w szczególności, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.