Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2014/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33, 46 a ust. 6
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 153 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Op 455/09 w sprawie ze skarg C. Sp. z o. o. z siedzibą w R. oraz T. . z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skarg uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu 3 marca 2008 r. inwestor C. E. Sp. z o.o. w R. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. W toku postępowania w sprawie ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia T. z siedzibą w O. pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. wniosło o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu na prawach strony, przedstawiając krytyczne uwagi dotyczące raportu oddziaływania na środowisko. Wójt Gminy Walce wezwał T. do uzupełnienia wniosku o przedłożenie statutu oraz aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zaś po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu zawiadomił Stowarzyszenie o pozostawieniu wniosku z dnia 26 sierpnia 2009 r. bez rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Wójt Gminy Walce ustalił na wniosek inwestora środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej na gruntach wsi R. Organ I instancji wskazał, że przedsięwzięcie obejmuje wykonanie stacji transformatorowo-rozdzielczej 110/20 kV GPZ R., indywidualnych stacji transformatorowych 20/0,69 kV (dla potrzeb przyłączenia poszczególnych turbin), kabli energetycznych niskiego i średniego napięcia (służących wyprowadzeniu mocy z turbin) oraz dróg i placów wewnętrznych dla celów serwisowych, a także przystosowanie części istniejących dróg na potrzeby transportowe. Jednocześnie organ określił miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Organ podkreślił, że lokalizacja inwestycji jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów niezurbanizowanych wsi R., którego projekt konsultowano z lokalną społecznością. Nie wystąpi nadmierna emisja pola elektromagnetycznego i hałasu, pod warunkiem dotrzymania charakterystyk urządzeń określonych przez producenta. Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli: M. K., R. S., J. O., J. K., C. W. i J. W. oraz G. B. oraz T. z siedzibą w O.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, po rozpoznaniu odwołań decyzją z dnia [...] września 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że hałas pochodzący z turbin wiatrowych nie przekroczy dopuszczalnego poziomu hałasu a emisja pola elektromagnetycznego nie przekroczy dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Jednakże organ odwoławczy powołując się na informację, iż C. Spółka z o.o. w R. prowadzi postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie farm wiatrowych na terenach wsi S. K. i B., które graniczą z R., uznało za możliwe, iż w istocie chodzi o kolejne etapy większego zadania inwestycyjnego. Kolegium zwróciło bowiem uwagę, że w ramach inwestycji w S. K. i B. inwestor planuje montaż odpowiednio 14 i 23 turbin wiatrowych, zaś dla przedsięwzięcia polegającego na budowie linii napowietrznych 110 kV, Główny Punkt Zasilania – C. w G., Burmistrz Głodówka określił wcześniej środowiskowe uwarunkowania. Organ odwoławczy wskazał, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie. Ewentualne ustalenie, iż w sprawie inwestor planuje realizację jednego przedsięwzięcia może prowadzić do odmiennej kwalifikacja przedsięwzięcia, a w konsekwencji obowiązek dokonania uzgodnień z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Organ odwoławczy uznał zatem, że zaszły przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji celem wyjaśnienia, czy między opisanymi inwestycjami zaistnieje związek, o którym mowa w Prawie o ochronie środowiska oraz jaki organ jest właściwy do załatwienia tej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skarg, uchylił zaskarżoną decyzję, uznając że nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie, który uzasadniałby uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W zaskarżonej decyzji nie ustalono, czy farma wiatrowa w R. może być uznana ze powiązaną technologicznie z planowymi farmami w S. K. i B., bądź jeszcze innej lokalizacji, przy uwzględnieniu, że jednostki te nie mają być przyłączone do sieci w jednym miejscu. W tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające. Bez analizy przepisów dotyczących kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia i stwierdzenia powiązań technologicznych pomiędzy zamierzeniami planowanymi przez inwestora, organ II instancji nie był uprawniony do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy Wójtowi Gminy Walce do ponownego rozpoznania. Sąd nie podzielił stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego o posiadaniu legitymacji do złożenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej przez T. w O. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu skarżącego Stowarzyszenia wymagało spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 Nr 25, poz. 150 ze zm.). Organizacja ekologiczna powinna wykazać, że: 1) pozostaje to w zgodzie z zasięgiem jej działalności, 2) sprawa zostaje zaliczona do kategorii spraw wymagających udziału społeczeństwa (niniejsza sprawa zalicza się do tej kategorii), 3) organizacja zgłosiła chęć udziału w postępowaniu. Dopuszczenie organizacji do postępowania w sprawie wymaga wydania postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. Organizacja ekologiczna ma prawo do wniesienia odwołania dopiero, jeżeli zostanie dopuszczona do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 29 kwietnia 2010 r. skarżące T. zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 lit. c w związku z art. 31 § 2 K.p.a. oraz z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 10a dyrektywy Rady 84/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną art. 33 Prawo ochrony środowiska, stanowiący lex specialis w stosunku do art. 31 k.p.a., nie określa kompetencji organu administracji do wydania postanowienia o dopuszczeniu organizacji ekologicznej do postępowania. Postanowienie jest wydawane jedynie w sytuacji, gdy organ odmawia dopuszczenia organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu na prawach strony. W tej sprawie Wójta Gminy Walce pozostawił podanie T. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie realizują w pełni dyrektywy Rady 85/337/EWG. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną art. 32 i 33 Prawa ochrony środowiska nie będą miały swojego zastosowania, bowiem pierwszeństwo miał art. 10a dyrektywy Rady 85/337/EWG. Tym samym wnoszący skargę kasacyjną miał prawo do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony w oparciu o powołany przepis, niezależnie od tego, czy uczestniczył w postępowaniu przed organem pierwszej, czy drugiej instancji oraz niezależnie od tego, czy któryś z organów wydał postanowienie o dopuszczeniu T. do udziału w postępowaniu na prawach strony. Wnoszący skargę kasacyjną zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji w zakresie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] września 2009 r., a jedynie nie podzielił stanowiska Sądu co do tego, że T. nie miało legitymacji do złożenia odwołania oraz do uczestnictwa w postępowaniu przed tym organem.

Przytaczając takie podstawy kasacyjne Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych. W okolicznościach tej sprawy skarżący wnosząc skargę kasacyjną zarzucił naruszenie art. 33 Prawa o ochronie środowiska wskazując jednocześnie, że zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji co do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2009 r., nie podziela natomiast wyrażonego w zaskarżonym wyroku stanowiska, iż T. nie miało legitymacji do złożenia odwołania od decyzji SKO w Opolu oraz do uczestniczenia w postępowaniu przed tym organem.

W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, z uwagi na brzmienie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), który stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie przepisów Prawa ochrony środowiska, dział V i VI, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. W tej sprawie postępowanie zostało wszczęte na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r.

Prawo uczestnictwa w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na prawach strony organizacja ekologiczna może realizować poprzez zgłoszenie żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 1 Prawa ochrony środowiska, ponieważ stosownie do art. 46a ust. 6 Prawa ochrony środowiska w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie stosuje się art. 31 K.p.a. Zgłoszenie udziału w postępowaniu administracyjnym przez organizację ekologiczną może nastąpić w dowolnym czasie, dopóki postępowanie to nie zostało zakończone. Przepisy nie określają w jakiej formie powinno nastąpić zgłoszenie chęci udziału w postępowaniu oraz jakie wymagania formalne powinien taki wniosek spełniać.

Skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej. Okoliczność ta nie pozbawiała tego Stowarzyszenia prawa zgłoszenia udziału na późniejszym etapie postępowania. Tym samym Stowarzyszenie, składając odwołanie od decyzji Wójta Gminy Walce z dnia [...] listopada 2009 r., zgłosiło swój udział w tym postępowaniu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w wyniku rozpatrzenia tego odwołania dopuściło to Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględniając także skargę Stowarzyszenia nie miał podstaw do formułowania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądu, że T. w O. nie posiadało legitymacji do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.

Kwestia konieczności wydania odrębnego postanowienia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie może mieć przesądzającego znaczenia. Należy w szczególności zwrócić uwagę na zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 1988 r., sygn. akt IV SA 855/88 (ONSA 1990, nr 1, poz. 3) pogląd, że przyjmowanie przez organ oświadczeń i wniosków organizacji społecznej, a także doręczanie tej organizacji wydanych w sprawie decyzji oraz postanowień, może oznaczać, że organizacja została dopuszczona do udziału w postępowaniu.

Słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, że Stowarzyszenie mogło zgłosić swój udział w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej nie tylko na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, ale także na dalszym etapie postępowania administracyjnego, łącząc to z wniesieniem odwołania. Odmienne, kategoryczne stanowisko przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, iż skarżące Stowarzyszenie nie posiadało legitymacji do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., ponieważ nie brało udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, nie jest trafne.

Mając na uwadze zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej oraz okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie nie kwestionuje uchylenia przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji nie było podstaw do uchylenia wyroku z dnia 29 kwietnia 2010 r.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie ar. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.