Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 254/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 i art. 11
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 151 i art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 67 i art. 69
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2013r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata D. G. - Kancelaria Adwokacka, ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. znak: [...] odmówił G. P. zasiłku celowego na zakup środków czystości.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 7 maja 2012 r. G. P. złożył wniosek o pomoc finansową, w formie zasiłku celowego m.in. na zakup środków czystości, jednakże decyzje organów obu instancji wydane po rozpatrzeniu tego wniosku zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1645/12. Sąd wskazał, że podstawą odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku było nieprzyjęcie przez skarżącego propozycji współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej i odmowa zawarcia kontraktu socjalnego. Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy brak było dokumentu, który byłby projektem kontraktu socjalnego , o którym mowa w art.11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto Sąd wskazał, że niestawiennictwo skarżącego na wezwania organu było przez niego usprawiedliwione, co nie zostało uwzględnione w ocenie organów orzekających w sprawie zasiłku. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, zarzut braku współdziałania nie został przez organy dostatecznie wykazany i uzasadniony w podjętych rozstrzygnięciach.

Organ I instancji zaznaczył, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku G. P. wziął pod uwagę sytuację strony z kwietnia 2012 r. i na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego i akt sprawy ustalił, że G. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, na stałe. Ustalono także, że na dochód strony w kwietniu 2012 r. składał się zasiłek stały w kwocie 417 zł miesięcznie i zasiłek okresowy w kwocie 30 zł. Wskazano, że w ramach skierowania MOPS G. P. nadal uczęszcza na zajęcia do Miejskiego [...] w K na os. S od poniedziałku do piątku, gdzie korzysta z bezpłatnych posiłków. Prezydent zaznaczył, że G. P. posiada część kamienicy w L oraz od kilku już lat wynajmuje pokój w hotelu pracowniczym w K, za który płaci 620 zł miesięcznie. Wyjaśniono, że G. P. jest właścicielem nieruchomości w L przy ul. Ł o powierzchni ponad 200 m2 składającej się z trzech lokali mieszkalnych. Obecnie dwa z nich są wynajęte - jeden na zasadzie przydziału kwaterunkowego i drugi - umowy najmu. W czasie wywiadu środowiskowego G. P. przedstawił podpisaną w dniu 1 kwietnia 2013 r. nową umowę o czynszu w kwocie 100 zł miesięcznie. Ustalono, że trzeci lokal stoi pusty z powodu złego stanu technicznego i braku kanalizacji i stanowi niewykorzystany przez stronę zasób. Prezydent zaznaczył, że opłaty za wynajem, w wysokości 100 zł za jedno z nich, są zajęte przez komornika w związku z zaległościami alimentacyjnymi strony. Organ I instancji wskazał, że począwszy od maja 2010 r. pracownik socjalny wielokrotnie próbował podjąć ze stroną negocjacje w sprawie wykorzystania swoich zasobów mieszkaniowych. MOPS w ramach kontraktu socjalnego proponował G. P. sfinansowanie remontu pustego lokalu mieszkalnego, ale dotychczas nie przystąpił on do negocjacji. Prezydent zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1003/09, oddalając skargę G. P. na decyzję SKO z dnia 25 sierpnia 2009 r. w przedmiocie zasiłku celowego, wskazał, że strona posiada zasoby majątkowe, w oparciu o które byłaby w stanie przezwyciężyć swoje trudności życiowe. Ponadto podniesiono, że G. P. posiada wykształcenie techniczne, w przeszłości wykonywał pracę asystenta projektanta, trenera, pracownika naukowego, a teraz bezzasadnie wykazuje bierną postawę na rynku pracy, pomimo że mógłby pracować w warunkach pracy chronionej. Organ I instancji wskazał też, że G. P. był informowany, iż brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w sprawie poprawy swojej sytuacji życiowej ma wpływ na przyznanie pomocy finansowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. P., który zakwestionował zasadność odmowy przyznania mu zasiłku celowego. Odwołujący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 715/12 odnoszącego się do proponowanego przez organ I instancji zawarcia kontraktu socjalnego. Ponadto podniósł, że nie ma dowodów na to, że nie wykorzystuje swojej własności posiadanej w L. Odwołujący się zaznaczył, że posiada dług alimentacyjny na kwotę 130.000 zł i komornik zajął czynsz od lokatorów. G. P. podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, cierpi na różne choroby przewlekłe i leczy się u kilku specjalistów w związku z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległ w USA w 1990 r. Wskazał również, że od roku 2004 legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i cierpi na liczne schorzenia zdrowotne, w tym na cukrzycę, w związku z czym powinien utrzymać dietę cukrzycową i powinien na żywność wydatkować 300-400 zł miesięcznie. Odwołujący się podał, że mieszka w hotelu robotniczym, gdzie musi regularnie opłacać opłaty w kwocie 620 zł miesięcznie pod rygorem eksmisji. Według G. P. organ I instancji podaje szereg nieprawdziwych faktów lub pomija milczeniem ważne fakty. Odwołujący się zaznaczył, że ma przepracowane 23 lata w kraju, w tym 8 w związkach zawodowych jako czołowy działacz podziemnej "Solidarności" i jest zarejestrowany w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Stwierdził też, że dług alimentacyjny wobec synów sięgający kwoty 130.000 zł nie może być spłacony nawet z ewentualnej sprzedaży lokalu mieszkalnego w L. G. P. zaznaczył, że podejmuje liczne starania, by poprawić swoją sytuację materialną i bytową, m.in. podejmował działania by zmniejszyć zadłużenie z tytułu zaległości alimentacyjnych o 50.000 zł, które Sąd Okręgowy umorzył. Ponadto sąd powszechny zwolnił go z łożenia alimentów w wysokości po 400 zł i 300 zł miesięcznie na dorosłych już synów. W lipcu 2009 r. G. P. wystąpił do synów o umorzenie długu alimentacyjnego w wysokości 120.000 zł w zamian za własność lokali mieszkalnych w L lecz synowie nie odpowiedzieli na propozycje. Zdaniem odwołującego w istniejącej sytuacji posiada on bardzo ograniczone możliwości polepszenia swojej sytuacji materialnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r. znak: znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że G. P., ma 60 lat, jest osobą rozwiedzioną i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z dwoma synami – J. i P. posiada ograniczony kontakt; na rzecz synów był zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie odpowiednio po 400 zł i 300 zł miesięcznie. Ponadto starszy brat, ciężko chory zamieszkuje w L, a młodszy w G. Strona obecnie od kliku lat zamieszkuje w hotelu [...] na os. Z w K. W wywiadzie środowiskowym wskazano, że dochód G. P. (ustalony na kwiecień 2012 r.) wynosił łącznie 447 zł i nie przekraczał kwoty 447 zł, czyli ówczesnego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Kolegium wskazało, że na dochód ten składał się zasiłek stały w kwocie 417 zł miesięcznie i zasiłek okresowy w kwocie 30 zł, zaś wydatkami G. P. była opłata za jednoosobowy pokój w hotelu pracowniczym w wysokości 600 zł.

Kolegium przedstawiło zasady udzielania wsparcia z zasobów pomocy społecznej oraz odwołało się do uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1003/09 oddalającego skargę G. P. na decyzję SKO z dnia 25 sierpnia 2009 r. w przedmiocie zasiłku celowego, gdzie wskazano, że G. P. posiada zasoby majątkowe, tj. 3 lokale mieszkalne w L, w oparciu o które byłby w stanie przezwyciężyć swoje trudności życiowe. Kolegium zwróciło uwagę, iż zaproponowano stronie sprzedaż nieruchomości, w oparciu o które mógłby uregulować zaległości alimentacyjne oraz kupić sobie mieszkanie. Jednak strona stanęła na stanowisku, że sprzedaż lokali w L nie zapewni oczekiwanego przez odwołującego się standardu życia. Kolegium podzieliło stanowisko organ I instancji, że strona posiada wykształcenie techniczne, w przeszłości wykonywała pracę asystenta projektanta, trenera, pracownika naukowego, a teraz bezzasadnie wykazuje bierną postawę na rynku pracy, pomimo, że mogłaby pracować w warunkach pracy chronionej. Wskazano, że G. P. nie poszukuje pracy, twierdząc, że nie pozwala mu na to wiek i stan zdrowia oraz twierdzi, że ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych dyskwalifikuje go do podjęcia zatrudnienia. Kolegium stwierdziło, że na podstawie tej ustawy G. P. jest osobą zdolną do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności. Ponadto G. P. od lat nie zmienia swojej postawy i nie podejmuje działań zmierzających do poprawy swojej sytuacji życiowej, a jego aktywność sprowadza się do pisania podań z żądaniem udzielenia mu pomocy w różnej formie. Kolegium wyjaśniło, że przy udzielaniu wsparcia stronom organy zobowiązane są do uwzględnienia nie tylko sytuacji materialnej wnioskodawcy i celu, któremu ta pomoc ma służyć, lecz także możliwości finansowych organów pomocy społecznej.

G. P. zaskarżył opisaną wyżej decyzję SKO, twierdząc, że jest ona krzywdzące i narusza art. 2, art. 3 ust. 1 i 3, art. 8 ust. 3 oraz art. 38 ust. 1 i 2 i odpowiednio art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wydanie decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Następnie po rozpatrzeniu wniosku G. P. WSA w Krakowie postanowieniami wydanymi w dniu 24 października 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skarga G. P. nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Dla dokonania oceny zaskarżonych decyzji konieczne jest odwołanie się do zasad ogólnych zawartych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.). Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie ulega więc wątpliwości, że pomoc społeczna ma na celu jedynie wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Skoro zaś podstawową zasada działania pomocy społecznej jest jej subsydiarny charakter, to zasadnym jest wymaganie od każdego potencjalnego beneficjenta świadczeń udzielanych z pomocy z społecznej, by najpierw w pełni wykorzystał własne uprawnienia, zasoby i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli zaś ten obowiązek nie jest wykonywany, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Zwrócić też należy uwagę, że jednym z podstawowych celów określonych w ustawie o pomocy społecznej jest aktywizacja świadczeniobiorców, zaś przyznawana pomoc ma mieć charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących.

Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie. Egzekwowanie od podopiecznych pomocy społecznej obowiązku współdziałania z organem pomocowym jest istotne również z tego powodu, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń i tym samym wykształcania nieprawidłowych nawyków. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej.

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanych postępowań administracyjnych, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy świadczący o tym, że skarżący odmówił pozytywnego współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Okoliczności, że skarżący otrzymał od organu gotowy projekt kontraktu socjalnego z dnia 14 listopada 2012 r., którego podpisania odmówił, o czym poinformował organ I instancji za pismem z dnia 5 grudnia 2012 r., znajdują swoje potwierdzenie w aktach administracyjnych. Fakt zatem przygotowania przez organ projektu takiego kontraktu i odmowy jego podpisania przez skarżącego jest w niniejszej sprawie bezsporny. Wbrew twierdzeniom skarżącego projekt ww. kontraktu socjalnego znajduje się w aktach administracyjnych, na karcie oznaczonej numerem "5386" w tomie 2 "[...]" "k. 5347-5495", które stanowią część akt sprawy sądowej, prowadzonej pod sygn. akt III SA/Kr 1018/14, dopuszczonych przez Sąd jako dowód w tej sprawie na okoliczność treści korespondencji pomiędzy skarżącym, a organem w sprawie kontraktu socjalnego. W ocenie Sądu stanowi to wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyjęcie przez organy braku współpracy skarżącego w przezwyciężaniu jego trudnej sytuacji życiowej, stanowiąc podstawę odmowy przyznania skarżącemu żądanych przez niego świadczeń z pomocy społecznej, także i w niniejszych sprawach administracyjnych. Nie mogła być zatem inaczej oceniona przesłanka braku współpracy skarżącego z organami, niż jako wystarczająca podstawa do wydania przez organy pomocy społecznej decyzji odmownych, skoro postawa skarżącego w tym względzie jest od dłuższego czasu niezmienna. Od momentu otrzymania przez niego ze strony organu projektu kontraktu socjalnego, nie akceptuje on bowiem zawartych w nim propozycji wyjścia z sytuacji w jakiej się znalazł i nieodmiennie stoi na stanowisku, że taki sposób działania organów pomocy społecznej rażąco narusza prawo, czego efektem są, zdaniem skarżącego wydane, kompromitujące organy, decyzje, kwestionowane w niniejszym postępowaniu skargami. Skarżący ogranicza się zatem jedynie do składania w sposób cykliczny kolejnych wniosków o przyznaniu dalszej pomocy w formie różnych zasiłków przewidzianych ustawą o pomocy społecznej. Ponadto wszystkie te okoliczności wskazują, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zostały zrealizowane wskazania zawarte w opisanym wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1645/12, ponieważ w toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie akt ustalono, że skarżącemu została przedstawiona propozycja zawarcia kontraktu socjalnego, a nie ulega również wątpliwości, że propozycja ta nie została przez skarżącego zaakceptowana. Skoro zaś organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśniły kwestię współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej, to nie można zaskarżonej decyzji zasadnie postawić zarzutu naruszenia art. 153 ppsa.

Odnośnie wymogów stawianych decyzji administracyjnej w art. 107 § 3 kpa Sąd uznał, że w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji w sposób szczegółowy wskazano wysokość i strukturę osiąganych przez skarżącego dochodów, a także aktualne koszty związane z zakwaterowaniem go w jednoosobowym pokoju w hotelu pracowniczym. Zestawienie dochodów i wydatków sporządzone przez organy dotyczyło właściwego okresu poprzedzającego złożenie wniosku o przedmiotowy zasiłek celowy.

Niezasadny jest zarzut skargi wskazujący na niewyjaśnienia przez organy okoliczności faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonych decyzji. W ocenie Sądu organy przeprowadziły prawidłowe postępowanie dowodowe i ustaliły okoliczności pozwalające na dokonanie oceny zasadności złożonych przez skarżącego wniosków, w tym także okoliczności, które na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej uzasadniały odmowę przyznania wnioskowanych świadczeń. Ponownie podkreślić trzeba, że organy pomocy społecznej zasadnie domagały się współdziałania od skarżącego, który od wielu lat korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, a jest osobą z wyższym wykształceniem. Nie można też uznać skarżącego za osobę nieporadną, gdyż przeczą temu podejmowane przez skarżącego działania. Zatem przesłanie skarżącemu opracowanego projektu kontraktu, czy też próby omówienia projektu kontraktu podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego należy uznać za prawidłowe działania ze strony organów pomocy społecznej. Sąd w pełni podziela stanowisko orzecznictwa, że kontrakt socjalny, którego celem jest wzmocnienie osoby ubiegającej się o pomoc w zakresie aktywności i samodzielności życiowej i zawodowej lub przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, musi uwzględniać zasady wynikające z ustawy o pomocy społecznej oraz warunki, na jakich ustala się poszczególne świadczenia. Wyjaśnić trzeba, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie odsyłają do uregulowań Kodeksu cywilnego i nie przewidują równości kontrahentów, w tym także w określaniu jego treści (por. wyroki NSA: z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt I OSK 674/11, z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 673/11). Zatem ostateczny kształt kontraktu socjalnego co do jego treści należy do organu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt I OSK 675/11). Podkreślić trzeba, że w celu wypracowania ostatecznego kształtu kontraktu i uwzględnienia konkretnej sytuacji osoby wnioskującej o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, niezbędne jest współdziałanie tej osoby z organem pomocy społecznej, którego to obowiązku wynikającego z treści art. 4 ustawy o pomocy społecznej skarżący nie spełnił. Jeśli bowiem beneficjent uporczywie uchyla się od spotkań z pracownikami socjalnymi i kontaktów z organem podejmującym decyzje w sprawach z jego wniosków o udzielenie świadczeń w celu ustalenia zapisów kontraktu socjalnego, to osoba takie nie może zasadnie podnosić zarzutu jednostronnego ukształtowania treści kontraktu przez organ.

Niezasadnie też skarżący podniósł, że jako osoba niepełnosprawna o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, otrzymująca stały zasiłek, nie jest w myśl ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną. Jeśli bowiem skarżący uznał, że będzie pobierał zasiłek stały z pomocy społecznej, co uniemożliwia uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, to okoliczność ta, przy braku orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i posiadanym wykształceniu wyższym wskazuje, że skarżący nie zamierza rozwiązać swojej trudnej sytuacji przez podjęcie zatrudnienia, przy jednoczesnym braku współdziałania z organami pomocowymi w tym zakresie.

Ponadto zauważyć trzeba, że z punktu widzenia zasad wynikających z art. 3 ustawy o pomocy społecznej nie można zaakceptować sytuacji, w której wieloletni beneficjent pomocy społecznej zauważa potrzebę zabezpieczenia przyszłych dochodów osób bliskich z posiadanej nieruchomości, natomiast nie chce, wykonując obowiązek współdziałania, wykorzystać tej nieruchomości w rozwiązaniu swojej obecnej trudnej sytuacji. Nie jest więc przekonywująca argumentacja skarżącego, że nawet sprzedaż piętra kamienicy w L nie zmieniłaby i tak jego sytuacji materialnej "zwłaszcza, że chce to piętro zapisać dzieciom w zamian za umorzenie długu alimentacyjnego". Skoro zaś skarżący nie chce wykorzystać posiadanej przez siebie nieruchomości w celu przezwyciężenia trudności w jakich się znajduje, to nie może zasadnie oczekiwać, że pomoc społeczna zostanie mu przyznana.

W odniesieniu do przywołanych w skargach przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 67, art. 69), powtórzyć należy, że nie mogą i nie stanowią one samodzielnej podstawy do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Przepisy art. 67 i art. 69 Konstytucji RP stanowią jedynie pewien wzorzec określający w sposób ogólny ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i są adresowane głównie do organów prawodawczych. Przepisy te stanowią zatem źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela dla zabezpieczenia społecznego, które dopiero konkretyzują się w ustawach zwykłych, w tym przypadku ustawy o pomocy społecznej.

W odniesieniu do okoliczności podniesionych w skardze, a dotyczących aktywności skarżącego, jak twierdzi "...w walce o niepodległość...", podkreślić należy, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania czy rekompensaty w powszechnym tego słowa znaczeniu. Przesłanki przyznania świadczeń określa ustawa o pomocy społecznej, a organy świadczące pomoc społeczną są uprawnione i jednocześnie zobowiązane do ich stosowania zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. Przyznanie świadczeń w oparciu o przesłanki pozaustawowe stanowiłoby naruszenie prawa. Fakt, że skarżący jest osobą chorą na cukrzycę i o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz był działaczem Solidarności, nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku także w niniejszych sprawach. Subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej, o którym była mowa na wstępie przesądza bowiem, że w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego nie współdziała z organami w zakresie rozwiązywania własnych problemów życiowych, a także ma własne możliwości zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej (legitymuje się, bowiem prawem własności do lokalu mieszkalnego), jest w stanie pokonać trudności życiowe wykorzystując własne zasoby oraz zdolności i możliwości, więc nie może korzystać z pomocy społecznej.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni stanowisko wyrażone w wyrokach WSA Krakowie z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 424/13, z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1395/14 oraz z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/13.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne, nie stwierdzając przy tym, by zaskarżone decyzje zostały dotknięte innymi niż powołane przez skarżącego wadami, które mogłyby uzasadnić ich uchylenie. Sąd nie dopatrzył się, wbrew twierdzeniom skarżącego, by przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania, czyli art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Dlatego orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II sentencji wskazać trzeba, że stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Ponadto przyznane koszty adwokackie należy na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć o kwotę podatku od towarów i usług.