Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1794/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargeę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, z późn. zm.) z dniem [...] kwietnia 2019 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy [...] Policji wystąpił z wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji J M.

W uzasadnieniu wniosku Naczelnik Wydziału Kryminalnego wskazał, że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w toku prowadzonego postępowania sygn. akt [...] w dniu [...] stycznia wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów, którym zarzucono J. M., że w dniu [...] września 2018 r. w miejscowości K., województwo [...], prowadził po drodze publicznej w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci samochodu osobowego marki [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości – zawartość alkoholu w jego organizmie była w stężeniu na poziomie między 0,60‰ a 0,80‰, tj. o czyn. 178a Kodeksu karnego.

Uwzględniając ww. wniosek Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] zawiadomił [...] J. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby. O wszczętym postępowaniu Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. poinformował również Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji, wnosząc o wyrażenie opinii w przedmiocie zwolnienia. Do organu nie wpłynęła odpowiedź wskazanej organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. strona postępowania wniosła o zapoznanie się z aktami sprawy.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w W. przekazał organowi uwierzytelnione za zgodność z oryginałem materiały z toczącego się postępowania karnego sygn. akt [...] oraz wyraził zgodę na ich włączenie do akt postępowania administracyjnego.

W dniu [...] marca 2019 r. strona zapoznała się z aktami postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji i wykonała fotokopię wybranych przez siebie kart z akt tego postępowania.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r., zatytułowanym "Raport", strona wniosła o zawieszenie wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia jej ze służby w Policji do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko niej. Ponadto zażądała dopuszczenia jako dowodu w sprawie wymienionych w ww. piśmie dokumentów.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił J. M. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2019 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została doręczona stronie w dniu 3 kwietnia 2019 r. Organ w decyzji odniósł się do opisanego powyżej postępowania prowadzonego przez prokuraturę rejonową, jak również do wyników postępowania dyscyplinarnego wszczętego wobec strony postanowieniem Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2018 r.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, strona reprezentowana przez pełnomocnika adw. M. M. złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji od wyżej wskazanego rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji, wnosząc o jego uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

‒ naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu chemii kryminalistycznej i badań toksykologicznych z dnia [...] października 2018 r., protokołu odtworzenia płyty DVD z dnia [...] października 2018 r., opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych z dnia [...] grudnia 2018 r., mimo iż okoliczności faktyczne ustalone na podstawie wymienionych dowodów miały istotne znaczenie dla sprawy,

‒ obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędną jego wykładnię,

‒ obrazę przepisu art. 7 k.p.a., poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego.

W uzasadnieniu odwołania skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

Pismem z dnia [...] maja 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w W. poinformował, że postępowanie przygotowawcze, o sygn. akt [...], przeciwko J. M., zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia z dnia [...] marca 2019 r. do Sądu Rejonowego [...] w W.

W uzasadnieniu do rozkazu Komendanta Głównego Policji utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] stycznia 2019 r. przedstawiono J. M. zarzut w postępowaniu przygotowawczym o czyn z art. 178a § 1 k.k., a także, że postępowanie przygotowawcze przeciwko wymienionemu zostało zakończone skierowaniem aktu oskarżenia z dnia [...] marca 2019 r. do Sądu Rejonowego [...].

Zdaniem organu odwoławczego zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą J. M. pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinna mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej.

W ocenie Komendanta Głównego Policji wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a także skierowanie przeciwko J. M. aktu oskarżenia o popełnienie wskazanego przestępstwa sprawia, iż wymieniony niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Tym samym, w ocenie organu, uznać należy, że J. M. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie wymienionego w służbie.

Organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. W przywołanym przez organ wyroku z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Ponadto w wyroku tym, Sąd ten stwierdził, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".

Organ odwoławczy nadto wskazał, że relewantna z punktu widzenia decyzji o zwolnieniu ze służby była wyłącznie zmiana stadium postępowania karnego prowadzonego wobec J. M. z "in rem" na "ad personam". W tym przypadku ta okoliczność determinowała przyjęcie, że funkcjonariusz ten, na skutek przedstawienia mu zarzutu utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Treść aktu oskarżenia potwierdziła jedynie uprzednie ustalenia dokonane w toku postępowania dyscyplinarnego.

Komendant Główny Policji uznał, że sformułowany w odwołaniu zarzut niepodjęcia wszelkich czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy jest całkowicie niezasadny. Organ I instancji zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Komendant Główny Policji zaznaczył przy tym, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie wszelkich okoliczności zaistniałych w sprawie. Zbieranie materiału przez organ administracyjny musi być determinowane celem takiego postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania.

Organ odwoławczy uznał również, że stronie postępowania zagwarantowano w pełni realizację prawa do czynnego w nim udziału (art. 10 k.p.a.). Może być ono realizowane między innymi przez zapoznanie się z aktami sprawy na każdym jego etapie, również po jego zakończeniu, zgodnie z treścią art. 73 k.p.a. Zdaniem organu, jak wynika ze zgromadzanych w przedmiotowej sprawie materiałów, prawo to nie było ograniczone.

Ponadto Komendant Główny zauważył, że zaskarżony rozkaz personalny poprzedzony był wystąpieniem organu I instancji o wymaganą opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zaznaczył jednak przy tym, że brak stanowiska organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów odnoszącego się do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji albo też odmowa wyrażenia takiego stanowiska nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby, co poparł wybranymi orzeczeniami sądów administracyjnych.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że wobec podniesionych wyżej argumentów, bezzasadny jest wniosek strony o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Organ zobowiązany jest bowiem do zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadkach wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1-5 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brak jest także podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 98 § 1 k.p.a., bowiem postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zostało wszczęte na wniosek strony, ale z urzędu.

W odniesieniu do rygoru natychmiastowej wykonywalności Komendant Główny Policji zaznaczył, iż zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony. Podkreślił przy tym, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki decyzji dotyczących stosunku służbowego policjantów.

Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru.

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...].

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przypadku decyzji uznaniowej organ nie jest zobowiązany do zbadania zasadności zarzutów zawartych w treści postanowienia, ani w akcie oskarżenia, a także nie jest zobowiązany do oceny okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutów karnych, a także sporządzenia aktu oskarżenia oraz wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, pomimo że obowiązek organu orzekającego w zakresie postępowania dowodowego polega na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela.

2. przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 , art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niezrealizowanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wszechstronnej jego oceny w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu chemii kryminalistycznej i badań toksykologicznych z dnia [...] października 2018 r., protokołu odtworzenia płyty DVD z dnia [...] października 2018 r. sporządzonego przez [...] R. Z., opinii wydanej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych z dnia [...] grudnia 2018 r., mimo iż okoliczności faktyczne ustalone na podstawie ww. dowodów miały istotne znaczenie dla sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającego go rozkazu Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W ocenie strony skarżącej decyzja administracyjna powinna zostać podjęta po dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co nakazuje art. 7 k.p.a. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby". Z tych względów, jeżeli w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ustawodawca kwestie zwolnienia policjanta ze służby pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten obowiązany był ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich. Dlatego też, zdaniem skarżącego, istotnym w sprawie jest ocena materiału dowodowego, który zgromadziła Prokuratura Rejonowa [...], czego organ zaniechał. Zdaniem skarżącego organ w ten sposób przekroczył granice uznania administracyjnego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie prowadzonej przez prokuraturę nie wskazuje bowiem, że to J. M. był sprawcą kolizją drogowej.

Zdaniem skarżącego podnieść należy, że błędne ustalenia faktyczne organu I i II instancji spowodowały przyjęcie błędnego stanowiska, że interes społeczny uzasadnia zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na istnienie ważnego interesu służby. W ocenie skarżącego organ nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego, w świetle wszelkich okolicznościach sprawy, w tym wyjaśnień J. M. złożonych w ostatniej fazie prowadzonego postępowania karnego.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. (data wpływu do sądu: 4 marca 2020 r.) skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...] na okoliczność, że skarżący nie był sprawcą kolizji, do której doszło w dniu [...] września 2018 r. Na rozprawie Sąd postanowił dopuścić wniosek dowodowy w postaci ww. wyroku. Sąd stwierdził, iż ww. wyrok dotyczący jednak wykroczenia a nie czynu z art. 178a k.k.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniał ważny interes służby, uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołał się organ, przywołując art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.

W myśl powołanego przepisu policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.

Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych – realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, "Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 (publ. OTK-A 2004/9/93), przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1-4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tego rodzaju zadań wymaga, aby policjantami były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w tej formacji. Przy tym służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ww. ustawy). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy, kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć zatem świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami ale także ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom przysługuje wprawdzie zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący. Ustawodawca w interesie policjantów szczegółowo określa dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sądy administracyjne podkreślają również, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". "Poszlaka" w języku polskim to podejrzenie, przesłanka przemawiająca za określoną interpretacją jakiegoś zjawiska czy jakiejś sytuacji, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.

W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że w stosunku do J. M. prowadzone było przez Prokuraturę Rejonową [...] w W. postępowanie karne sygn. akt [...]. W toku tego postępowania skarżącemu ogłoszono zarzut popełnienia w 2018 r. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Opisany czyn polegał na prowadzeniu w dniu [...] września 2018 r. na drodze publicznej w ruchu lądowym samochodu osobowego, będąc w stanie nietrzeźwości.

Jak trafnie przyjął Komendant Główny Policji, przestępstwo, o które podejrzany był skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu powyższe okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie, sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111).

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) zwracał uwagę na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły też przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów oraz akt oskarżenia. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów.

To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby.

Odnosząc się do kwestii braku opinii organizacji zakładowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów, stwierdzić należy, iż organy zobowiązane były jedynie do wystąpienia o taką opinię, stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Opinia związku zawodowego niezależnie bowiem od jej treści w kwestii pozytywnego czy też negatywnego zaopiniowania zwolnienia policjanta ze służby, nie wiąże organu w sposób merytoryczny. Nawet bowiem negatywna opinia nie jest ujemną przesłanką do zwolnienia policjanta ze służby w tym trybie. Zgodnie więc z ww. przepisem nie jest konieczne uzyskanie zgody związków zawodowych do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a jedynie konieczne jest zwrócenie się organu ze stosownym pismem w celu zasięgnięcia opinii związków zawodowych.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.