Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1453/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1 w zw.  z art. 2 par. 1 pkt 1 i art. 3a par. 1 pkt1, art. 34 par 4 pkt 3, art. 59 par 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 7,
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółka Cywilna [...] w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.324.2023.3/JO UNP: 2401-23-187780 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot kontroli sądowej stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z 23 sierpnia 2023 r. nr 2401-IEE.7192.324.2023.3/JO UNP: 2401-23-187780 wydane na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze. zm. – zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 59 § 1, § 2, § 4 i §5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – zwana dalej "u.p.e.a.") utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (zwany dalej: "organem egzekucyjnym", "Naczelnik") z 29 czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - prowadzonego wobec S. Spółka Cywilna [...] w R. (zwana dalej "skarżąca", "zobowiązana", "Spółka").

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Naczelnik działając jako wierzyciel wystawił wobec Spółki tytuły wykonawcze o numerach 2427-723.138782.2021; 2427-723.138789.2021; 2427-723.138802.2021; 2427-723.138762.2021; 2427-723.138741.2021; 2427-723.138731.2021; 2427-723.139060.2021; 2427-723.139107.2021; 2427-723.138697.2021, 2427- 723.138725.2021; 2427-723.138748.2021; 2427-723.139041.2021, 2427-723.139049.2021; 2427-723.139119.2021; 2427-723.139077.2021; 2427-723.312555.2021; 2427-723.144953.2023; 2427-723.144927.2023; 2427-723.144963.2023; 2427-723.144975.2023; 2427-723.144982.2023; 2427-723.144943.2023; 2427-723.144971.2023; 2427-723.144958.2023; 2427-723.144979.2023

- obejmujące należności stanowiące nieuregulowany podatek od towarów i usług za okresy od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., luty 2016 r., marzec 2013 r., maj 2016 r., lipiec 2016 r., wrzesień 2016 r. oraz grudzień 2020 r. , październik 2021 r., luty 2022 r., od maja 2022 r. do listopada 2022 r. na łączną kwotę należności głównej 96.237,29 zł.

Zobowiązania stanowiące podatek od towarów i usług za okresy od marca 2015 r. do grudnia 2015 r., luty 2016 r., marzec 2016 r., maj 2016 r., lipiec 2016 r., wrzesień 2016 r. określono w ostatecznej i prawomocnej decyzji Naczelnika z 20 stycznia 2021 r. nr [...]. Należności za okresy grudzień 2020 r., październik 2021 r., luty 2022 r., od maja 2022 do listopada 2022 r. wynikają natomiast ze złożonych przez Spółkę deklaracji.

W oparciu o wspomniane tytuły wykonawcze Naczelnik działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i rozpoczął egzekucję z majątku Spółki dokonując zajęcia wierzytelności przysługujących Spółce.

Spółka w piśmie z 4 maja 2023 r. wniosła o zawieszenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dla potwierdzenia zasadności żądania wskazano, że Spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą wobec czego egzekucja administracyjna nie powinna być prowadzona. Na poparcie tego dołączono kopię postanowienia Prokuratury Rejonowej w R. z 29 grudnia 2022 r. o częściowym umorzeniu prowadzonego wobec wspólnika zobowiązanej Spółki S. D., dochodzenia w zakresie zarzucanych czynów opisanych w postanowieniu.

Naczelnik działając jako organ egzekucyjny postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Odrębnym postanowieniem rozpoznano wniosek w części dotyczącej zawieszenia postępowania. Organ egzekucyjny przytoczył treść art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz wskazał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z opisanych w nim okoliczności stanowiących podstawę do umorzenia postępowania. Nawiązując do treści wniosku wskazano, że wobec zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za okres od maja 2015 r. do września 2015 r. prowadzone jest od 11 września 2020 r. dochodzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., który 30 września 2021 r. przekazał do Prokuratury Rejonowej w R. sporządzony przeciwko wspólnikowi Spółki akt oskarżenia. Prokuratura Rejonowa w R. oprócz wydania załączonego do wniosku postanowienia o częściowym umorzeniu dochodzeniu, wniosła także przeciwko wspólnikowi akt oskarżenia do Sądu Rejonowego w J.. Organ egzekucyjny zaznaczył, że wszczęcie dochodzenia spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dalszy bieg terminu przedawnienia ww. zaległości i rozpocznie się po dniu zakończenia postępowania karnoskarbowego. Organ egzekucyjny zaznaczył, że na dzień wydania postanowienia zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi pozostają wymagalne.

Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 6 lipca 2023 r. wniosła do Dyrektora zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 7 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zasadności zarzutów braku wymagalności obowiązku na skutek rozłożenia płatności na raty, braku uprzedniego doręczenia upomnienia i konieczności merytorycznej oceny poprzez wszczęcie postepowania administracyjnego;

2. naruszenie art. 8 ust. 1, art. 9 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na treść praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także przez pominięcie zasady rozstrzygania wątpliwości, co do stanu faktycznego na korzyść strony;

3. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu jakoby nie istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki – podczas gdy okoliczności ujawnione w sprawie a to prowadzenie kontroli bez udziału strony wskazuje, że postępowanie powinno być wznowione z urzędu, a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych zawieszone.

W zwięzłym uzasadnieniu zażalenia stwierdzono, że stanowisko Naczelnika jest oczywiście niezasadne. Podniesiono, że ustalenia Prokuratury Rejonowej wskazują na zasadność umorzenia postępowania.

Dyrektor postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ nadzoru stwierdził, że analiza akt sprawy w zakresie pozostałych przesłanek wynikających z art. 59 § 1 u.p.e.a. uzasadniających umorzenie postępowania potwierdziła brak ich zaistnienia, a w konsekwencji brak możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce. Nie zaszły również okoliczności uzasadniające umorzenie tego postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., to jest na podstawie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Dyrektor uznał, że niezasadne okazały się podniesione w zażaleniu, zarzuty nieuwzględnienia braku wymagalności obowiązku na skutek rozłożenia na raty spłaty należności oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia i ich merytorycznej oceny jest niezasadny. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółka nie występowała z wnioskiem o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy objęte tytułami wykonawczymi zatem przyznanie takiej ulgi nie nastąpiło. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, wiec że wszystkie zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi są wymagalne, ich wykonanie nie zostało wstrzymane, nie odroczono ich terminu wykonania, ani nie rozłożono na raty ich spłaty. Na uwzględnienie nie zasługiwał również podnoszony przez Spółkę zarzut braku doręczenia upomnienia, gdyż nie znajdował on odzwierciedlenia w aktach sprawy. Upomnienia zostały Spółce doręczone. Dyrektor potwierdził prawidłowość oceny Naczelnika, co do tego że umorzenie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w R. w zakresie czynów w nim wskazanych, a mianowicie popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 61 § 1 k.k.s oraz z art. 62 § 2 k.k.s. oraz przestępstwa z art. 273 k.k. w związku z brakiem podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, w tym zakresie nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Za nietrafny uznano, zarzut zażalenia dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych, przez prowadzenie kontroli z pominięciem udziału strony w postępowaniu uzasadniającym wznowienie postępowania z urzędu. Dyrektor wyjaśnił, że kontrola została przeprowadzona w spółce E. Sp. z o.o. (dłużnika zajętej wierzytelności) w której dokonano zajęcia innych wierzytelności przysługujących na rzecz zobowiązanej Spółki. Organ nadzoru wyjaśnił, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż wspólnik Spółki S. D. działał wówczas również jako prokurent spółki E. Sp. z o.o., a w toku prowadzonej kontroli udzielił wyjaśnień i przedłożył niezbędne dokumenty. Z przeprowadzonej kontroli zostały sporządzone protokoły kontroli, oba zostały podpisane przez S. D. wspólnika zobowiązanej Spółki i jednocześnie prokurenta E. Sp. z o.o - dłużnika zajętej wierzytelności. Spółka brała też udział w postępowaniu, w tym przy czynnościach organu egzekucyjnego mających na celu ustalenie stanu majątkowego zobowiązanej. Z czynności tych sporządzony został w obecności wspólnika Spółki protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, który został przez niego osobiście podpisany.

Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika pismem z 26 września 2023 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wymienione postanowienie DIAS z 23 sierpnia 2023 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że narusza:

1. art. 8 k.p.a. polegające na całkowitym pominięciu okoliczności, którego następstwem może być stwierdzenie bezpodstawności egzekucji, zaś prowadzona egzekucja doprowadzi do powstania szkody;

2. art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;

3. w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kuratoryjne;

Zarzucono błąd ustaleniach faktycznych polegający na sprzecznym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wnioskowaniu, polegającym na stwierdzeniu, jakoby decyzja o umorzeniu postępowania Prokuratury Rejonowej w R. nie miała znaczenia w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, podczas gdy okoliczności ujawnione w toku postępowania w sposób jednoznaczny wskazują, że tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne powinny zostać uchylone.

Skarżąca wniosła o:

a) uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS,

b) orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez zawieszeniu postępowania egzekucyjnego,

c) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego

Zdaniem Autora skargi postanowienie Dyrektora było niezasadne, albowiem organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy wniosku. Autor skargi wskazał, że "decyzja rażąco naruszająca prawo a z taką mamy do czynienia na gruncie niniejszego postępowania nie może stanowić źródła praw i obowiązków". Nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazano, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Zarzucono Dyrektorowi błędne wnioskowanie, co do tego że decyzja Prokuratury Rejonowej w R. o umorzeniu postępowania nie miała znaczenia w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, podczas gdy okoliczności ujawnione w toku postępowania w sposób jednoznaczny wskazują, że tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne powinny zostać uchylone.

DIAS odpowiadając na skargę wskazał, że skarżąca na żadnym z etapów postepowania nie domagała się innej czynności niż zawieszenie postepowania egzekucyjnego ewentualnie umorzenie tego postepowania. Organ nadzoru zauważył, że przedmiotem postepowania egzekucyjnego w administracji są nieuregulowane należności podatkowe i przymusowe ich ściągniecie. Natomiast przyczyna prowadzenia postepowania karnego skarbowego i powstania odpowiedzialności karnej skarbowej nie jest brak wywiązania się z obowiązku podatkowego, lecz popełnienie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego wynikającego z określonego zachowania ustalonego sprawcy, który dopuszcza się czynu zabronionego określonego w przepisach prawa, w zakreślonym czasie i miejscu. Dyrektor podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o umorzenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przedmiotem rozpoznania stało się postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, podlegające kontroli sądowej jako wymienione w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – zwany dalej: "p.p.s.a.").

W rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do pytania, czy umorzenie w części postępowania karnoskarbowego prowadzonego wobec jednego ze wspólników spółki cywilnej stanowi okoliczność stanowiąca przesłankę do umorzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego mającego za przedmiot zobowiązania podatkowe w związku z których niewykonaniem prowadzone było postępowanie karnoskarbowe.

Podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w art. 59 § 1 oraz art. 59 § 2 u.p.e.a. powołane przepisy stanowią, że Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:

1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;

2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;

3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;

4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:

a) jest ściśle związany ze zobowiązanym,

b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;

7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Stosownie do art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.

Do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości lub w części dojść może również, w trybie związanym z rozpoznaniem odrębnego środka prawnego, a mianowicie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a.). Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi osobny środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Okoliczności stanowiące podstawę zarzutu określone w art. 33 § 2 u.p.e.a. nie pokrywają się z okolicznościami stanowiącymi podstawę umorzenia postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a.

Pod uwagę należy wziąć, że wraz z wejściem w życie zmian w u.p.e.a. obowiązujących od 30 lipca 2020 r. wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.) modyfikacji uległy podstawy stosowania poszczególnych środków prawnych w obrębie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zmiany te można opisać jako zmierzające w kierunku wyeliminowania sytuacji, w których te same okoliczności stanowiłyby przesłanki do zastosowania dwóch różnych środków prawych. Zjawisko takie występowało we wcześniejszym stanie prawny, a dotyczyło w szczególności "zachodzących na siebie" podstaw do zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przykładowo podstawę zarzutu stanowić mogło: "odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej", a jednocześnie podstawę umorzenia postępowania występowała "jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał" (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i art. 59 § 1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.).

Przy wykładni przepisów dotyczących środków prawnych uregulowanych w u.p.e.a. należy zatem mieć na uwadze dążenie do rozgraniczenia i uwzględnienia różnic w podstawach ich stosowania. Żądanie umorzenia postępowania stanowi środek prawny służący obronie formalnej zobowiązanego, czyli takiej która sprowadza się na wskazywaniu naruszenia przepisów bezpośrednio odnoszących się do uruchomienia i toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Wymienioną w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. niedopuszczalność egzekucji rozumieć należy jako wszelką wynikającą z przepisów prawa procesową przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przeszkody te mogą mieć charakter podmiotowy (np. immunitet dyplomatyczny) albo przedmiotowy, czego przykładem jest podleganie obowiązku egzekucji sądowej (por. A. Cudak Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Warszawa 2022, s. 183-185, s. 190-192).

Skarżący jako okoliczność mającą przemawiać za umorzeniem postępowania egzekucyjnego wskazuje umorzenie przez Prokuraturę w części dochodzenia prowadzonego przeciwko S. D. wspólnikowi skarżącej spółki, które nastąpiło w związku z brakiem podstaw do wniesienia aktu oskarżenia w zakresie zarzucanych mu czynów, polegających na tym, że w okresie od 3 marca 2015 r. do 16 września 2016 r. w R. i N., będąc wspólnikiem spółki i zajmując się jej sprawami finansowymi, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru i z wykorzystaniem takiej samej sposobności nierzetelnie prowadził księgi w postaci rejestrów zakupów ujmując w nich faktury niedokumentujące faktycznych zdarzeń gospodarczych, wystawione w sposób nierzetelny. Z treści załączonej do wniosku kopii postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. z 29 grudnia 2022 r. wynika, że dochodzenie prowadzone wobec S. D. w zakresie jakim zostało umorzone dotyczyło czynów stanowiących przestępstwa skarbowe art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., art. 7 § 1 i art. 9 § 3 k.k.s. oraz o przestępstwo opisane w art. 273 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (popełnionych w okresie 3 marca 2015 do 16 września 2016).

Okoliczność ta nie stanowi o niedopuszczalności egzekucji, o jakiej mowa w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Brak jest bowiem przepisu prawa, z którego można byłoby wywieść iż umorzenie w części postępowania przeciw jednemu ze wspólników spółki cywilnej o popełnienie przestępstwa karnego lub karnoskarbowego, stanowi o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki. Podobnie brak jest przepisu szczególnego przewidującego, że umorzenie w części postępowania karnego pozostającego w związku z przedmiotem egzekucji (zobowiązaniem podatkowym za okres w jakim doszło do popełnienia zarzucanych czynów) stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Stosownie do art. 3 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 3 a § 1 pkt 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną prowadzi się w zakresie obowiązków stanowiących podatki, gdy wynikają one z decyzji albo z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. W konsekwencji tak długo jak w obrocie pozostaje wykonalna decyzja podatkowa, będąca źródłem obowiązku stanowiącego przedmiotem egzekucji tak długo możliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków z niej wynikających. Umorzenie postępowania o przestępstwa karnoskarbowe popełnione w określonym czasie, nie prowadzi do automatycznego uchylenia wymiarowej decyzji podatkowej obejmującej ten sam okres bądź pozbawienia jej cechy wykonalności. Prowadzenie egzekucji administracyjnej zobowiązań podatkowych określonych zobowiązanej decyzją podatkową z 20 stycznia 2021 r. było zatem dopuszczalne, podobnie jak zobowiązań podatkowych wynikających z deklaracji.

W sprawie nie wystąpiła też sytuacja przewidziana w art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a., gdyż wierzyciel (Naczelnik) nie wycofał tytułów wykonawczych w części dotyczącej zobowiązań podatkowych pozostających w związku z umorzonym postępowaniem o przestępstwa karne i karnoskarbowe.

Zasadą ogólną administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest niezależność postępowania egzekucyjnego od postępowań o charakterze karnym lub dyscyplinarnym. Zasada ta sytuowana jest w art. 16 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia lub dyscyplinarnym za niewykonanie obowiązku. Zastosowanie przymusu państwowego dla doprowadzenia do wykonania obowiązku nie wyklucza odpowiedzialności karnej za czyn polegający na niewykonaniu obowiązku. Nie dochodzi w ten sposób do naruszenia zasady ne bis in idem (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 16.). Innym aspektem tej zasady jest to, że administracyjne postępowanie wykonawcze i postępowania karne są niekonkurencyjne ze względu na odmienność celów. Otóż administracyjne postępowanie egzekucyjne służy realizacji obowiązków wynikających z norm szeroko pojętego materialnego prawa administracyjnego. W postępowaniu karnym, w oparciu o przepisy właściwe dla gałęzi prawa karnego, dochodzi natomiast do ustalenia okoliczności czynu, odpowiedzialności sprawcy, wymierzenia sankcji a na dalszym etapie do jej wykonania. Z faktu, że to samo zachowanie stanowić może naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego (np. udział w oszustwie podatkowym prowadzącym do uzyskania nieuprawnionych korzyści podatkowych) i stanowić podstawę do odpowiedzialności karnej, nie można wywieść wniosku o bezpośredniej współzależności postępowań karnego i egzekucyjnego w administracji.

Nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania z art. 7 i art. 8 k.p.a. Organy administracji prowadziły rzetelnie postępowanie wyjaśniające w sprawie wytyczonej wnioskiem strony i czyniły to nie godząc w art. 8 k.p.a. (zasadę ogólna prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie).

Zaskarżone postanowienie DIAS okazało się zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.