Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 525/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10a ust. 1, art. 22
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi K. Spółka z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej również jako DIAS), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako "o.p.") oraz art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, 2 i 5, art. 26 ust. 1, 2,4a i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104, dalej jako "ustawa SENT"), w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zgłoszenia, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej również jako NUCS) z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], którą nałożono na K. Sp. z o. o. w [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieprzekazywanie do systemu SENT-GEO w trakcie całej trasy przewozu towaru po terytorium kraju, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu SENT[...].

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone w sprawie postępowanie, a mianowicie wskazał, że [...] listopada 2022 r. o godz. 9:00 na byłym DPG w [...] funkcjonariusze celno-skarbowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę środka transportu o nr rejestracyjnym [...], przewożącego z Łotwy do Niemiec 25.340 kg towaru o nazwie [...], klasyfikowanego do kodu CN [...], objętego zgłoszeniem SENT[...]. Pojazd zgłoszony został do kontroli w związku z wezwaniem zawartym w dyrektywie SENT. Do zgłoszenia przypisany był geolokalizator nr [...]. Kontrolujący sprawdzili dane podane w zgłoszeniu i porównali je z danymi w dokumentach, które przedłożył kierujący pojazdem i nie stwierdzili nieprawidłowości. Stwierdzili natomiast nieprawidłowości w przekazywaniu w trakcie trasy przewozu towaru danych geolokalizacyjnych z lokalizatora [...], tj. [...] listopada 2022 r. od godz. 10:52 do godz. 14:34, 3 godz. 41 min i 37 sek. Wyniki czynności kontrolnych funkcjonariusze celno-skarbowi odnotowali w protokole z kontroli nr [...] z [...] listopada 2022 r.

Postanowieniem z [...] maja 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie i tym samym postanowieniem dopuścił, jako dowód w sprawie:

- pismo Działu Realizacji w [...] SENT [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] listopada 2022 r., przekazujące protokół z kontroli z [...] listopada 2022 r., wraz z załącznikami (9 kart),

- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] grudnia 2022 r., pozyskane do akt postępowania o sygn. [...] (6 kart),

- pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w [...] z [...] grudnia 2022 r., pozyskane do akt postępowania o sygn. [...] (1 karta),

- pismo Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nr [...] z [...] stycznia 2023 r., skierowane do Centrum Informatyki Resortu Finansów, wraz z odpowiedzią otrzymaną za pismem nr [...] z [...] stycznia 2023 r. (17 kart).

Kolene dowody dołączono na podstawie postanowienia z [...] lipca 2023 r. Jednocześnie organ I instancji poinformował stronę o możliwości wnioskowania o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, zgodnie z przepisami ustawy SENT.

Dalej organ odwoławczy podał, iż [...] lipca 2023 r. NUCS wystąpił do CIRF z wnioskiem o zabezpieczenie danych z lokalizatora [...]. Pismem z [...] lipca 2023 r. i [...] sierpnia 2023 r. strona zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i umorzenie postępowania.

Decyzją z [...] września 2023 r. nr [...], NUCS nałożył na K. Sp. z o. o. w [...] karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewywiązanie się jako przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów SENT[...]. Organ I Instancji uznał, że doręczył stronie decyzję [...] września 2023 r. na adres skrytki ePUAP Prezesa Zarządu M. M. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji, które zostało uznane za niedopuszczalne postanowieniem DIAS z dnia z [...] października 2023 r. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja, choć formalnie istniała, to z uwagi na błąd doręczenia nie została wprowadzona do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych w zakresie związania nią organu podatkowego i strony.

Następnie NUCS wydał dnia [...] lutego 2024 r. decyzję nr [...], którą nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru SENT[...].

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie zarzucając, że:

1. przedstawione w decyzji okoliczności i stwierdzenia organu oparte są na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym (naruszenie art. 120 § 1 op. w związku z art. 121 op. i art. 122 § 1 o.p.), gdyż organ celno-skarbowy:

a) nie uwzględnił faktu, że zainstalowane w pojeździe te same urządzenie przekazujące sygnał lokalizacyjny do systemu SENT w sposób prawidłowy podczas całej trasy przejazdu przekazywało dane geolokalizacyjne do sytemu e -TOLL co potwierdza, że działało prawidłowo;

b) nie uwzględnił faktu, że w równolegle realizowanym przewozie, w jadącej w bezpośredniej odległości innej ciężarówce, także odnotowano przerwę w odnotowaniu danych geolokalizacyjnych w systemie SENT, w obu pojazdach prawie co do sekundy zbieżne ze sobą co wskazuje na zewnętrzną, niezależną od przewoźnika, przyczynę braku odnotowania przez system SENT GEO sygnału lokalizacyjnego pojazdu;

c) nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, tj. nie wziął pod uwagę, że odwołująca przy przekazywaniu danych lokalizacyjnych do systemu SENT-GEO korzystała z urządzeń i usług certyfikowanej przez Krajową Administrację Skarbową Spółki C. oraz że w systemie ANPRS odnotowano, że towar był przewożony na trasie zgodnie ze zgłoszeniem;

d) nie uwzględnił podawanych przez stronę faktów i uzyskanych od operatora ZSL Spółki C. informacji dotyczących prawidłowości działania zainstalowanych w pojeździe urządzeń lokalizacyjnych;

e) pominął ratio legis przepisów ustawy SENT i główny cel i założenie towarzyszące wprowadzeniu tych przepisów, tj. ochrona legalnego handlu, a nie zwiększanie wpływów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych z powodów uchybień formalnych i niezawinionych, jak w przypadku odwołującej;

2. zawiera istotne wady w uzasadnieniu faktycznym, który nie dowodzi, iż strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do braku odnotowania w systemie SENT aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu SENT[...] (naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p.);

3. organ celno-skarbowy pominął wszelkie istotne fakty i rzeczowe wyjaśnienia świadczące na korzyść odwołującej, dokonując bezzasadnego nałożenia na Spółkę kary pieniężnej (naruszenie art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p).

Nadto skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego:

1) art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na odwołującą kary pieniężnej w kwocie [...] zł z powodu niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, w sytuacji, gdy:

a) Spółka w żaden sposób nie przyczyniła się do braku odnotowania przez system SENT danych lokalizacyjnych pojazdu a okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że zdarzenie miało niezależne od Spółki zewnętrzne przyczyny, co potwierdzają okoliczności, iż w pojeździe realizującym równoległy przewóz także odnotowano przerwę w odnotowaniu danych przez system SENT mającą miejsce w tym samym czasie i o długości co do sekundy zbieżnej;

b) okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że dostarczone i obsługiwane przez zewnętrzny podmiot - Spółkę C. Sp. z o.o. - urządzenie lokalizacyjne zainstalowane w pojeździe działało prawidłowo, gdyż w tym samym czasie przekazywało w sposób prawidłowy, bez żadnych przerw, dane lokalizacyjne do systemy e -TOLL;

2) art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w związku z art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny; w tym:

a) błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz pominięcie:

- rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia wpływów Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;

- faktu, że odwołująca dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne i niezawinione i nie powstało w wyniku działania czy zaniechania Spółki;

- faktu, że pojazd, którym dokonywano przewozu i zainstalowane w nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne i na bieżąco przekazywało dane lokalizacyjne, gdyż trasa przejazdu została w sposób prawidłowy odnotowana przez system poboru opłat e -TOLL;

- nieuwzględnieniu okoliczności, że brak odnotowania w systemie SENT przejazdu pojazdu w dniu [...] listopada 2022 r. w godz. 10.52.43 do 14.32.20. miał przyczyny zewnętrzne - niezależne od Spółki, co znajduje potwierdzenie w braku odnotowania równoległego przejazdu drugiej ciężarówki w tym samym dokładnie czasie co do sekundy zbieżne ze sobą;

- okoliczności, że Spółka była przekonana, że urządzenie geolokalizacyjne, za którego pracę i prawidłowość przekazywania danych był odpowiedzialny podmiot zewnętrzny – C. Sp. z o.o., przekazuje dane do systemu SENT-GEO, a w sprawie nie ustalono, aby działało nieprawidłowo czy uległo awarii;

- okoliczności, że zaistniała sytuacja nie była następstwem czy skutkiem jakichkolwiek nielegalnych czy niezgodnych z prawem działań; a w efekcie zastosowanie niewspółmiernych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT;

3) art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przy interpretacji przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary niewspółmiernej do skali naruszeń i stopnia zawinienia odwołującej, podczas gdy nie doszło do żadnych naruszeń prawa, a strona dochowała staranności i dopełniła ciążących na niej obowiązków;

4) art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej i nałożenie na odwołującą kary pieniężnej wbrew zasadom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

5) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. i art. 207 o.p. w zw. z art. 2a o.p. poprzez zawarcie istotnych wad w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie pozwalających rozpoznać zasadności podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż organ nie uwzględnił okoliczności potwierdzających zrealizowanie przez odwołującą wszelkich ciążących na niej obowiązków.

Uzasadniając podjęte przez siebie rozstrzygnięcie DIAS zaznaczył, że ustawa SENT określa zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, jak i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami. W niniejszej sprawie kontrola miała miejsce [...] listopada 2022 r. i dlatego zastosowanie mają przepisy materialne w brzmieniu obowiązującym w tym dniu. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy SENT określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W art. 3 ust. 2 ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania wraz z pozycjami Nomenklatury Scalonej, z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki, czy rodzaju opakowań jednostkowych. Organ stwierdził, że przewożony przez Spółkę towar o nazwie [...], klasyfikowany do kodu CN [...], podlegał monitorowaniu zgodnie z przepisami ustawy o SENT. W myśl art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik ma obowiązek przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, które w przypadku przewozu po drodze publicznej winno zawierać m.in. numer lokalizatora albo numer urządzenia. Ponadto zgodnie z art. 10a ust. 1, przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany wyposażyć środek transportu w lokalizator i zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem (ust. 2).

Według DIAS z akt sprawy wynika, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy SENT, realizowany przez Spółkę transport towaru był zgłoszony do rejestru transportu towaru podlegającego monitorowaniu - numer referencyjny zgłoszenia przewozu SENT[...], co zostało stwierdzone podczas przeprowadzonej dnia [...] listopada 2022 r. kontroli. Istota monitorowania przewozu towarów wrażliwych, opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Uzupełnienie wszystkich danych w systemie, daje właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze krajowej. Precyzyjne zarejestrowanie wszystkich danych w systemie umożliwia prawidłową identyfikację podmiotów i rodzaju wykonywanego przewozu. Odpowiedzialność za dokonywanie poszczególnych czynności w rejestrze zgłoszeń, ponoszą podmioty gospodarcze wymienione w ustawie SENT. Tym samym, wszelkie skutki niewłaściwej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do realizacji obowiązków ustawowych, w tym przypadku przewoźnika. Do obowiązków przewoźnika należy również przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, przewożącego towary wrażliwe po terytorium kraju. Aby zrealizować ten obowiązek przewoźnik musi wyposażyć środek transportu w lokalizator, chyba że dane przekazywane będą do systemu SENT za pomocą zewnętrznego systemu lokalizacji. Ustawodawca zapewnił przewoźnikom dowolność wyboru w tym zakresie. W zgłoszeniu przewozu SENT jako urządzenie monitorujące przewóz podane było urządzenie o nr [...]. Funkcjonariusze celno-skarbowi skontrolowali realizowany przez spółjkę przewóz towaru realizowany [...] listopada 2022 r. i stwierdzili brak aktywności tego urządzenia przekraczający godzinę (długość przerwy: 3 godziny 41 minut i 37 sekundy). Kierowca poinformował kontrolujących, że pojazd wyposażony jest w zewnętrzne urządzenie lokalizacyjne, dane do systemu przekazywane są automatyczne, a on nie ma możliwości ani włączenia, ani wyłączenia, ani sprawdzenia poprawności działania urządzenia.

Pismem z [...] stycznia 2023 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów (CIRF) poinformowało, że [...] listopada 2022 r. przesyłanie danych lokalizacyjnych do systemu SENT-GEO przebiegało poprawnie - nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO. Przewoźnik nie zgłaszał problemów w działaniu systemu w trakcie realizacji przewozu towaru (dane za okres [...] listopada do [...] grudnia 2022 r.). Organ zaznaczył, że dnia [...] lipca 2022 r. Spółka upoważniła C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do zgłoszenia do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych, System e-Przewóz, SENT-GEO) pojazdów marki [...] o nr rejestracyjnych [...] i [...] z zastrzeżeniem, że w przypadku wystąpienia przerwy w transmisji danych lub awarii urządzenia/systemu powodującej nieaktualną pozycję któregokolwiek z ww. pojazdów C. nie ponosi odpowiedzialności związanej z zaistniałą sytuacją. Pismem z [...] sierpnia 2023 roku, C. Sp. z o.o. poinformowała organ I instancji, że pomimo dołożenia wszelkich starań w skonfigurowaniu urządzenia, nie może zidentyfikować przyczyn wystąpienia zakłóceń w transmisji danych w badanym okresie. Zgodnie z jej wiedzą, dane lokalizacyjne urządzenia zamontowanego w kontrolowanym pojeździe gromadzone były w systemie Spółki w sposób prawidłowy.

Organ wskazał, iż strona także nie podała przyczyn nieprzesyłania danych lokalizacyjnych do systemu SENT- GEO, natomiast wielokrotnie wskazywała, że taka sama nieprawidłowość, niemalże w tym samym czasie, wystąpiła w realizowanym przez nią przewozie towaru objętego zgłoszeniem SENT [...]. W przypadku tego przewozu również nie zgłoszono jednak problemów w działaniu systemu SENT-GEO i rejestrowaniu trasy przejazdu, nie potrafiąc podać przyczyn zaistniałej sytuacji. Organ nie zanegował faktu, że obaj kierowcy mogli korzystać z przerwy w pracy na parkingu MOP [...], która rozpoczęła się [...] listopada 2022 r. około godzinach 18:19 i zakończyła [...] listopada 2022 r. około godz. 5:35. Nie kwestionuję także, że kolejna przerwa, która wystąpiła [...] listopada 2022 od godz. 8:46 do godz. 10:43, związana była z prowadzona kontrolą. Nie są to jedna jedyne przerwy w rejestrowaniu i przesyłaniu trasy przejazdu środka transportu wraz z towarem, objętego zgłoszeniem SENT [...]. Z odczytów z kamer ANPRS wynika, że zestaw pojazdów o nr rej. [...] wjechał na terytorium Polski w [...][...] listopada 2022 r. o godzinie 8:06:45, a przerwa w przekazywaniu danych lokalizacyjnych, której dotyczy zaskarżona decyzja, rozpoczęła się o [...] listopada.2022 r. o godz. 10:52 i trwała 3 godz. 41 minut 37 sekund. Do pisma z [...] września 2023 r. (odwołanie) strona załączyła wydruki z systemu SuperTacho, z których wynika, że [...] listopada 2022 r. w godzinach od 13:00 do 17:31 kierowca przekroczył czas jazdy bez przerwy, a zatem dokument ten potwierdza, że w tym czasie środek transportu przemieszczał się. Czas ten częściowo pokrywa się z okresem, kiedy dane lokalizacyjne środka transportu nie były przekazywane do systemu SENT-GEO. Gdyby pojazd nie pokonywał żadnej trasy przejazdu w trakcie stwierdzonej przerwy, to znajdowałby się dokładnie w miejscu o tych samych koordynatach szerokości i długości geograficznej na początku i na końcu przerwy w emisji danych, a tak nie było.

Organ podkreślił, iż istota monitorowania przewozu towarów wrażliwych, opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Podkreślił, że nieprzekazywanie danych do systemu SENT GEO uniemożliwiało sprawowanie właściwego nadzoru nad przewozem. Spowodowane to było brakiem możliwości kontrolowania i śledzenia całej trasy przewozu towaru.

Dalej DIAS zauważył, że określony w art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nie może być realizowany wyłącznie poprzez wyposażenie środka transportu, o którym mowa w art. 10a ust. 1, w lokalizator lub zawarcie umowy z operatorem zewnętrznym na przekazywanie do rejestru danych geolokalizacyjnych środka transportu z zewnętrznego systemu lokalizacji. Obowiązkiem przewoźnika jest również bieżąca kontrola sprawnego przekazu danych. Ten obowiązek przewoźnika wynika wprost z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, ściślej z takich określeń jak: "cała trasa przewozu" i "aktualne dane geolokalizacyjne", które wykluczają wąską wykładnię obowiązku przewoźnika tylko do zapewnienia działania urządzenia monitorującego przejazd/ lokalizatora w momencie rozpoczęcia jazdy. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że Spółka nie zapewniła przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przerwa w przekazywaniu danych lokalizacyjnych była dłuższa niż 1 godzina. Odpowiedzialność za dokonywanie poszczególnych czynności przy przewozie towarów wrażliwych, ponoszą podmioty gospodarcze wymienione w ustawie SENT, czyli w niniejszej sprawie przewoźnik – K. Sp. z o. o. Organ zaznaczył, że Spółka jako profesjonalny przewoźnik, który zna przepisy prawa, jakim podlega przewóz towarów wrażliwych, powinna dołożyć wszelkiej staranności, aby zapobiec naruszeniom tych przepisów. Zatem zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wszczęcia wobec Spółki postępowania, a w konsekwencji do wymierzenia jej kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, ponieważ to Spółka ponosi pełną odpowiedzialność za powstałą sytuację. Dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja art. 22 ust. 2a ustawy SENT, wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązków (w tym przypadku określonych w art. 10a ust. 1 ustawy). W przypadku, kiedy organ stwierdzi naruszenie, nakłada na przewoźnika karę pieniężną. Przewidziana w ustawie SENT kara za to naruszenie to [...] zł. Organ I instancji nałożył zatem na Spółkę karę w odpowiedniej wysokości. Poza tym w sprawie nie istnieją przesłanki uprawniające do umorzenia postępowania. Odstąpienie od nałożenia kary nie jest tożsame z umorzeniem postępowania. Odstąpienie to ma charakter uznaniowy. Należy je traktować jako rodzaj ulgi, która może być zastosowana, pod warunkiem spełnienia przesłanek do jej udzielenia. W przypadku kar pieniężnych nakładanych w związku z naruszeniem przepisów ustawy o SENT należy wykazać istnienie "ważnego interesu przewoźnika" lub "ważnego interesu publicznego". O ile zaistnienie przesłanki "ważnego interesu" przewoźnika może zostać wykazane w zasadzie wyłącznie we współpracy z tym podmiotem i w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty i dowody oraz na podstawie dokumentów znanych organowi z urzędu, o tyle przesłanka "interesu publicznego" w tym, aby nałożyć w realiach danej sprawy karę pieniężną na ww. podmiot, który dopuścił się podlegających karze uchybień, powinno być przedmiotem rozważań organu podatkowego, stosującego przepisy ustawy SENT z uwzględnieniem celów tej ustawy.

Zdaniem DIAS w toku postępowania przed organem I instancji Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy zaistniały przesłanki przemawiające za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary. Organ I instancji pozyskał stosowne dokumenty z urzędu. Do odwołania strona załączyła kopię Rachunku Zysków i Strat (wariant porównawczy) za okres od [...] stycznia 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. W oparciu o dokumenty przekazane przez Urząd Skarbowy oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych DIAS ustalił, że:

- Spółka nie posiada zaległości,

- nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne z jej majątku,

- nie występowała z wnioskiem o ulgi w spłacie zobowiązań,

- dokonała czynności majątkowych, dot. nabycia pojazdów, tj. zakupiła dwie [...] rok produkcji [...];[...] rok produkcji [...] i [...] rok produkcji [...],

- wg poziomu średniego, rocznego zatrudnienia w 2022 r. Spółka kwalifikowała się do poziomu małego przedsiębiorstwa; danych o wielkości obrotu na czas sporządzania pisma organ skarbowy jeszcze nie posiadał.

- w ramach prowadzonej działalności nabyła środki trwałe: w 2022 r. na kwotę: [...] zł i w 2023 r. na kwotę: [...] zł

- składa deklaracje rozliczeniowe i nie posiada zadłużenia na ubezpieczenie społeczne,

- Spółka posiadała zadłużenie na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na różnicę składki za [...] na kwotę: [...] zł,

- jako płatnik występowała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań ze względu na sytuację SARS COVID-19.

Ze sprawozdania finansowego za rok 2022 wynika, iż w 2021 r. spółka osiągnęła zysk netto ponad [...] zł i podobnie w 2022 r. Z kolei z zeznań CIT-8 i PIT-3x wynika, iż spółka w 2020 r. osiągnęła dochód [...] zł, a w 2021 r. z kolei [...] zł.

Na platformie PUESC, w systemie SENT, od [...] kwietnia 2017 r. do [...] listopada 2022 r. (do dnia kontroli), Spółka zarejestrowała jako przewoźnik 54 zgłoszenia, a do [...] lutego 2024 roku 151 zgłoszeń. Taka ilość zgłoszeń, zdaniem organu, dowodzi, że jest ona doświadczonym podmiotem w zakresie przewozów towarów wrażliwych. Z analizy systemu KARTA2 wynika, że wobec Spółki wszczętych jest 9 postępowań w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT. Z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, wynika że w latach 2020-2023 otrzymali pomoc publiczną o łącznej wartości brutto [...] zł, co stanowi [...] euro.

Następnie DIAS podzielił stanowisko NUCS, który w trakcie prowadzonego postępowania nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes podatnika, gdyż musiałby on wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, mającego bezpośredni związek z powstałym naruszeniem, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary. Strona otrzymała wprawdzie pomoc publiczną i występowała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań ze względu na sytuację SARS COVID-19, a także posiadała niewielkie zadłużenie na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na różnicę składki za [...] na kwotę: [...] zł, to jednak nie można mówić o tym, że byt Spółki jest zagrożony. W ocenie organu potrafi ona zarządzać swoim kapitałem w taki sposób, aby minimalizować straty, maksymalizować zyski i terminowo opłacać zobowiązania. Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa ustawie SENT, oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. Ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z tych przesłanek. Ważny interes "dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie jego zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Wprawdzie pojęcia tego nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych, uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków, to trzeba mleć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nawet zła sytuacja majątkowa, czy też perspektywa wieloletniego spłacania zadłużenia, nie są wystarczającą podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przedsiębiorca prowadzący określoną działalność gospodarczą musi liczyć się także z ryzykiem tej działalności i tak ją prowadzić, aby element ryzyka w największym stopniu eliminować lub ograniczać skutki zdarzeń lub okoliczności dla siebie niekorzystnych. W ocenie DIAS, jako podmiot odbierający, na którego nałożone zostały ustawowe obowiązki związane z przewozem towarów "wrażliwych", Spółka powinna nie tylko posiadać stosowną wiedzą w temacie obowiązków administracyjnych związanych z przewozem tych towarów, ale również zastosować te zasady w praktyce. W jej interesie było zatem dochowanie należytej staranności, aby nie dopuścić do naruszenia ustawy o SENT. Powinna liczyć się z możliwością wystąpienia zdarzeń niezależnych od niej i w taki sposób podjąć i prowadzić działalność gospodarczą, aby te ryzyka eliminować lub minimalizować. To obowiązkiem Spółki było dopilnowanie, aby przewóz towarów był monitorowany w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami ustawy o SENT. Spółka nie przedstawiła żadnych argumentów, które miałyby istotny wpływ na ocenę sytuacji i wymierzenie kary pieniężnej, jak również nie wskazali na sytuacje, które warunkowałyby przyznanie ulgi ze względu na "ważny interes" Spółki.

W ocenie DIAS, za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również interes publiczny. W tym bowiem interesie leży powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel takimi towarami. Każdy zatem z podmiotów tego łańcucha jest obowiązany w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, a przede wszystkim, by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne.

W odniesieniu do należności wynikających z kar pieniężnych, należy mieć na uwadze szczególny charakter tych należności: sposób powstania i tytuł określający ich istotę wyrażająca się w tym, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna, bowiem kara jest konsekwencją dokonania przez konkretny podmiot naruszeń określonych obowiązków nałożonych na ten podmiot i wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Zatem podmioty, które dokonały naruszeń są zobowiązane do poniesienia określonego wydatku, a celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie zobowiązanego. Z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co do zasady, obciążone jest negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego. Odstąpienie to jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia. Negatywna ocena może ulec zmianie, ale jedynie w następstwie stwierdzenia szczególnych okoliczności, którym należy przyznać większą wagę w określaniu, co jest interesem publicznym, niż obowiązkowi poniesienia kary za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, czy zasadzie obowiązku zapłaty należności i ochronie dochodów Skarbu Państwa. Szeroko rozumiany "interes publiczny" w monitorowaniu przewozu towarów wynika przede wszystkim z zagrożenia występowania "szarej strefy" i oszustw podatkowych w handlu towarami uznanymi za "wrażliwe". Intencją organów kontrolujących prawidłowość stosowania przepisów ustawy SENT nie jest uderzenie w przedsiębiorców legalnie i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne lecz skuteczne monitorowanie rynku "towarów wrażliwych". Z tego też względu ustawodawca nie uzależnił możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nawet jeśli nieprawidłowości w rejestrze powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego. DIAS podkreślił też, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, o czym była już mowa powyżej. Skoro zaś cel ten polega na uszczelnieniu obrotu towarami wrażliwymi, to odstępowanie od nałożenia kary winno mleć charakter wyjątkowy. Brak konsekwencji I nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Przesłanka "interesu publicznego" rozumiana jest, jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Wreszcie należy wziąć pod uwagę, że w interesie publicznym jest płacenie kar, a nie odstępowanie od nich.

W ocenie organu, w niniejszej sprawie takich wyjątkowych okoliczności nie było. Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, którym wykonywała przewóz. Wszelkie skutki złej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do ich realizacji, w tym przypadku przewoźnika. Przewoźnik w każdym momencie ma możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych wraz z monitorowaniem aktualnej pozycji lokalizatora GPS. Spółka nie skorzystała z tej możliwości, co świadczy o braku należytej staranności przy wykonywaniu nałożonych na nią obowiązków. Zadaniem przewoźnika jest pełnienie nadzoru nad wykonywanym transportem. Nadzór ten nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator/urządzenie monitorujące przewóz. Odpowiedzialność przewoźnika rozciąga się dalej - do nadzoru nad prawidłowym działaniem tego urządzenia. Spółka nie dopełniła wszystkich obowiązków związanych z przekazywaniem do właściwego rejestru przez cały czas przejazdu aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, zatem dopuściła się naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT. Na naruszenie to nie miały wpływu żadne niezależne od niej okoliczności. Sytuacja ta spowodowana była wyłącznie zaniedbaniem przy wykonywaniu nałożonych na przewoźnika obowiązków. Zatem nałożenie kary, określonej w ustawie SENT, w wysokości [...] zł jest współmierne i proporcjonalne do wagi naruszenia, a także zgodne z pojęciem sprawiedliwości społecznej. W tym wypadku, jak już słusznie stwierdził organ I instancji, nałożenie kary na Spółkę jest zgodne z założeniem i celem wprowadzonych przepisów ustawy SENT. Zdaniem DIAS organ I instancji prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i w konsekwencji, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wymierzenia Spółce kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Dodatkowo DIAS zgodził się z odwołującą, iż działania NUCS obarczone były błędem, który jednak pozostaje bez wpływu na ostateczne merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Spółka wskazała na dwukrotne wydanie w sprawie decyzji przez organ I instancji, jednak zdaniem DIAS ustalenia w sprawie są identyczne, co pierwotnie, niemniej jednak spółka mogła dłużej aktywnie uczestniczyć w postępowaniu i zaprezentować nowe dowody.

W prawomocnym postanowieniu DIAS z [...] października 2023 r. nr [...], stwierdzono, że decyzja nie została doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, tym samym nie weszła do obrotu prawnego. Powyższy stan prawny oznaczał konieczność doręczenia decyzji w sposób wskazany w ustawie Ordynacja podatkowa. Po otrzymaniu akt NUCS zauważył, że nieprawidłowo doręczył stronie również zawiadomienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie. Pomimo, że spółka skorzystała ze swoich uprawnień, to chciał naprawić swój błąd i z uwagi na obowiązek zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i zawiadomieniem z [...] stycznia 2024 roku, ponownie wyznaczono spółce 7-dniowy termin do zapoznania się aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie. Spółka skorzystała z tego prawa składając pismo z [...] stycznia 2024 r. DIAS przyznał, że organ I instancji miał dokonać ponownego doręczenia decyzji z [...] września 2023 r. (omyłko podano [...] września 2023 r., która była datę doręczenia), jednak nie zgodził się że w obiegu pozostają dwa rozstrzygnięcia dotyczące tego samego, gdyż choć decyzja z [...] września 2023 r. została wydana to nie wiąże organów i stron postępowania, nie weszła ona bowiem do obrotu prawnego, a skutki prawne wywołało dopiero doręczenie skuteczne decyzji z dnia [...] lutego 2024r.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję organu odwoławczego K. Sp. z o. o. w [...] zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej, niepodjęcie w ramach postępowania odwoławczego własnych działań merytorycznych mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji niezasadne utrzymanie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy NUCS prowadząc postępowania wobec skarżącej naruszył zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych i zasadę prawdy obiektywnej, gdyż:

a) nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, tj. nie wziął pod uwagę, że skarżąca przy przekazywaniu danych lokalizacyjnych do systemu SENT-GEO korzystała z urządzeń i usług certyfikowanej przez Krajową Administrację Skarbową Spółki C. oraz że w systemie ANPRS odnotowano, że towar był przewożony;

b) nie uwzględnił faktu, że zainstalowane w pojeździe te same urządzenie przekazujące sygnał lokalizacyjny do systemu SENT w sposób prawidłowy podczas całej trasy przejazdu przekazywało dane geolokalizacyjne do systemu e-TOLL co potwierdza, że działało prawidłowo;

c) nie uwzględnił faktu, że w równolegle realizowanym przewozie, w jadącej w bezpośredniej odległości innej ciężarówce, także odnotowano przerwę w odnotowaniu danych geolokalizacyjnych w systemie SENT wynoszącą 3 godziny, 41 minut i 37 sekund, w obu pojazdach zbieżne co do sekundy ze sobą co wskazuje na zewnętrzną, niezależną od przewoźnika, przyczynę braku odnotowania przez system SENT GEO sygnału lokalizacyjnego pojazdu;

d) nie uwzględnił podawanych przez stronę faktów i uzyskanych od operatora ZSL Spółki C. informacji dotyczących prawidłowości działania zainstalowanych w pojeździe urządzeń lokalizacyjnych oraz informacji o przerwie w przemieszczaniu

się pojazdu:

e) pominął ratio legis przepisów ustawy SENT i główny cel i założenie towarzyszące wprowadzeniu tych przepisów, tj. ochrona legalnego handlu, a nie zwiększanie wpływów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych z powodów uchybień formalnych i niezawinionych, jak w przypadku skarżącej;a w efekcie niedostrzeżenie, że Naczelnik UCS w [...] nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a w skutek tego dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego;

2) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 191 o.p. i w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i §4 o.p. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niewyjaśnienie w decyzji zarówno organu I jak i II instancji, na jakiej podstawie organy uznały, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny oraz nieprzedstawienie konkretnych powodów nieuwzględnienia wyjaśnień zgłaszanych przez skarżącą, w sytuacji, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego pozwoliłaby na stwierdzenie niezależnych od skarżącej, zewnętrznych przyczyn braku odnotowania przez system SENT danych geolokalizacyjnych pojazdu i brak zawinienia Spółki w powstaniu stwierdzonej nieprawidłowości w rejestracji przewozu towaru i w rezultacie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a w efekcie nieprawidłowe, niezgodne z wymogami art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I i II instancji;

3) art. 233 § 1 i § 2 o.p. w związku z art. 228 § 1 pkt 1 o.p. i w związku z

art. 207 o.p. poprzez dwukrotne wydanie przez NUCS decyzji nakładającej na Spółkę karę pieniężną z tytułu niewykonywania przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT o odmiennej treści, pomimo braku uchylenia lub stwierdzenia nieważności uprzednio wydanej decyzji w sprawie, a w efekcie braku podstaw do ponownego wydania decyzji w niniejszej sprawie.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...] zł z powodu niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, w sytuacji, gdy:

a) skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do braku odnotowania przez system SENT danych lokalizacyjnych pojazdu, a okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że zdarzenie miało niezależne od Spółki zewnętrzne przyczyny co potwierdzają okoliczności, iż w pojeździe realizującym równoległy przewóz także odnotowano przerwę w odnotowaniu danych przez system SENT mającą miejsce w tym samym czasie i o długości co do sekundy zbieżnej;

b) okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że dostarczone i obsługiwane przez zewnętrzny podmiot - Spółkę C. Sp. z o.o. - urządzenie lokalizacyjne zainstalowane w pojeździe działało prawidłowo, gdyż w tym samym czasie przekazywało w sposób prawidłowy, bez żadnych przerw, dane lokalizacyjne do systemu e-TOLL;

2) art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, w tym:

a) błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz pominięcie:

- rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia wpływów Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;

- faktu, że skarżąca dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne i niezawinione i nie powstało w wyniku działania czy zaniechania skarżącej;

- faktu, że pojazd, którym dokonywano przewozu i zainstalowane w nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne i na bieżąco przekazywało dane lokalizacyjne, gdyż trasa przejazdu została w sposób prawidłowy odnotowana przez system poboru opłat e-TOLL;

- nieuwzględnienie okoliczności, że brak odnotowania w systemie SENT przejazdu pojazdu w dniu [...] listopada 2022 r. w godz. 10.52.43 do 14.34.20 miał przyczyny zewnętrzne - niezależne od Spółki co znajduje potwierdzenie w braku odnotowania równoległego przejazdu drugiej ciężarówki w tym samym dokładnie czasie co do sekundy zbieżne ze sobą;

- okoliczności, że Spółka była przekonana, że urządzenie geolokalizacyjne, za którego pracę i prawidłowość przekazywania danych był odpowiedzialny podmiot zewnętrzny – C. Sp. z o.o., przekazuje dane do systemu SENT-GEO, a w sprawie nie ustalono, aby działało nieprawidłowo czy uległo awarii;

- okoliczności, że zaistniała sytuacja nie była następstwem czy skutkiem jakichkolwiek nielegalnych czy niezgodnych z prawem działań;

a w efekcie zastosowanie niewspółmiernych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT.

3) art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, co przejawiło się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu, jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.

Na podstawie powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto Spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o zasądzenie od organów podatkowych na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte i uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2024 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, podkreślając, iż w przedmiotowej sprawie organ dokonał zawężającej interpretacji art. 22 ust. 3 ustawy SENT, nieprawidłowo oceniając interes publiczny, który zdaniem skarżącej stwarza uzasadnione podstawy do odstąpienia wobec spółki od wymierzenia kary. W tym zakresie wskazano przede wszystkim na brak winy spółki w wystąpieniu naruszenia jakie zostało stwierdzone przez organy oraz brak w istocie uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci: raportu podróży z [...] listopada 2022 r. przygotowany przez firmę C., wydruku z systemu e-TOLL, zgłoszenia awarii systemu lokalizacyjnego z [...] lipca i [...] sierpnia 2024 r., raport podróży innego pojazdu, korespondencji z firmą C. Jednocześnie skarżąca podała, iż z uwagi na problemy z przesyłem danych lokalizacyjnych spółka zdecydowała się wypowiedzieć umowę dotychczasowemu dostawcy usług.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż błędy w zakresie przekazywania danych geolokalizacyjnych leżą po stronie firmy C., z którą spółka zakończyła współpracę. Ponadto pełnomcnik skarżącej za błędne uznał dokonanie przez organy interpretacji na gruncie przedmiotowej sprawy pojęcia ,,interes publiczny", wskazując, iż w sprawie nie doszło do jakiejkolwiek szkody w budżecie, a przyczyny braku sygnału zostały wyjaśnione. Do tego sytuacja firmy nie jest tak dobra jak 2 lata temu i teraz istotne jest utrzymanie miejsc pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności była decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie [...] zł za niewywiązanie z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towarowego aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru SENT[...].

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 22 ust. 2a ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. W myśl wspomnianego art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz, którego przedmiotem był towar, sklasyfikowany do kodu CN [...], o masie brutto 25340 kg, podlegał przepisom ustawy SENT zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy SENT. Jako, iż chodziło o przemieszczenie towaru z jednego państwa członkowskiego UE do drugiego (tj. z Łotwy do Niemiec) przez terytorium Polski, obowiązki w zakresie zgłoszenia SENT do rejestru spoczywały na skarżącej spółce stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy SENT, które zostały przez nią zrealizowane.

Niesporne w sprawie było również, że wykonywany transport mieścił się w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, odbywał się bowiem po drodze publicznej, zaś skarżąca spółka była przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, co wynika z protokołu kontroli z [...] listopada 2022 r. i załączonego do niego listu przewozowego.

Zasadnicza oś sporu koncentrowała się wokół kwestii czy rzeczywiście skarżąca spółka nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, tj. przekazywania danych geolokalizacyjnych w odniesieniu do przewozu objętego zgłoszeniem.

W ocenie Sądu niewątpliwie prawidłowe są ustalenia organów obu instancji poczynione na podstawie analizy systemu SENT GEO i zabezpieczonej w tym zakresie dokumentacji, że brak było przekazywania przez spółkę danych geolokalizacyjnych na trasie przewozu przez terytorium Polski towaru objętego zgłoszeniem w dniu [...] listopada 2022 r. od godz. 10:52 do 14:34 tj. 3 godziny, 41 minut i 37 sekund. Z akt sprawy wynika, iż nie odnotowano w tym okresie awarii systemu SENT GEO, która uniemożliwiała poprawne przesyłanie danych i awarii takiej również nie zgłaszała sama spółka w powyższym czasie. Zatem brak było podstaw do kwestionowania prawidłowości działania systemu. Przy tym potwierdzenia tej okoliczności nie stanowi fakt, na który powołała się skarżąca, że w tym samym czasie i miejscu przerwa w przesyłaniu danych miała miejsce w innym równolegle poruszającym się pojeździe przewoźnika. Świadczy to raczej o problemie systemowym występującym u operatora lokalizatorów, którymi posługuje się skarżąca w swoich pojazdach, tj. C. sp. z o.o. w [...]. Podkreślić należy, iż tenże operator nie potrafił zidentyfikować przyczyn nieprzekazywania sygnału GPS, wskazując na prawidłowość gromadzenia informacji w systemie. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga fakt, iż sytuacje te powtarzały się w skarżącej spółce i to nawet na całej trasie przewozu przez terytorium Polski, co znane jest Sądowi z urzędu ze spraw o sygn. akt II SA/Go 370/23, II SA/Go 281/24, II SA/Go 189/24 oraz II SA/Go 526/24.

W tym zakresie organ odwoławczy zasadnie zauważył, że zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora albo wspomnianego systemu. Zatem przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale i zapewnić skuteczność przekazu tych danych (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 317/22; 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 787/20; opubl.:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazuje dane. Wynika to jednoznacznie z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Korzystanie przez przewoźnika z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. To na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia czy dane geolokalizacyjne przekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych w systemie SENT i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej w chwili przekroczenia granicy i kontynuować – stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy SENT- w trakcie całego przejazdu, aż do momentu opuszczenia kraju. Tych czynności spółka niewątpliwie nie podejmowała przez stronę https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user oraz system SENT-GO. Z materiału dowodowego w sprawie nie wynika także aby kierowca wyposażony został w mobilną aplikację kierowcy, która pozwalałaby na bieżąco ustalać okoliczność prawidłowości przekazywania danych geolokalizacyjnych.

Z powyższych względów podniesiona przez skarżącą okoliczność zakończenia współpracy z dotychczasowym dostawcą usług firma C. pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji. Okoliczność tak bowiem w żaden sposób nie podważa prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego w sprawie i jego oceny na tle ustalonego stanu prawnego i nie znaczenia w świetle przytoczonych powyżej rozważań Sądu dotyczących charakteru i zasad odpowiedzialności przewoźnika na gruncie ustawy SENT, a także analizowanych przez organ przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary.

Zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r., II GSK 676/19). Strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Nie zwalniało bowiem z odpowiedzialności skarżącej spółki przekazywanie danych do KAS w innym systemie związanym z naliczaniem opłat za korzystanie z dróg. Warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie numeru lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT GEO z konkretnym numerem zgłoszenia SENT i przekazywanie danych w ramach tego systemu, a to niewątpliwie nie miało miejsca. Ustawodawca w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu.

Oceniając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, należy wskazać, iż w kontrolowanej sprawie miały zastosowanie zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przepisy o.p. Zgodnie z o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Ponadto organy te podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), przy czym organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Natomiast zgodnie z art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestnika procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami. Okoliczności faktyczne sprawy poczynione przez organ nie budzą wątpliwości w świetle przedstawionej powyżej analizy i znajdują swoje uzasadnienie oraz podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach o.p. oraz w zgodzie z art. 191 o.p. Ponadto organy obszernie wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i nie korzystając z instytucji odstąpienia od kary. Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 210 § 4 o.p. w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny. To, że strona nie zgadza się z tą argumentacją, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji, czy też naruszeniu wspomnianego przepisu określającego elementy konieczne uzasadnienia decyzji.

W związku z tym - zdaniem Sądu - stan sprawy w odniesieniu do nieprawidłowości (typizacji deliktu administracyjnoprawnego) jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. Również nie budzi wątpliwości wysokość kary, która została określona zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Skonstruowaną w ustawie SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 22 ust. 2a tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Nie jest więc wymagane celowe działanie ze strony osób działających w imieniu spółki.

Wobec inflacji tej odpowiedzialności i coraz większej ilości regulacji posługujących się tą konstrukcją prawną i wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych (przede wszystkim zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną") w doktrynie i judykaturze zmieniło się postrzeganie tej instytucji. Zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa).

Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r., C - 418/14; Lex nr 2051260). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowiący, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W kontekście systemowym odczytywać należy art. 22 ust. 3 ustawy SENT jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą SENT.

W niniejszej sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem prywatnym przewoźnika, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, jeśli się zważy na ustaloną w toku postępowania kondycję finansową skarżącej spółki. Ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego wynika, że spółka nie posiada zaległości wobec ZUS, ani też zaległości podatkowych. W ramach prowadzonej działalności nabyła środki trwałe: w 2022 r. na kwotę: [...] zł i w 2023 r. na kwotę: [...] zł, składa deklaracje rozliczeniowe. Ze sprawozdania finansowego za rok 2022 wynika, iż w 2021 r. spółka osiągnęła zysk netto ponad [...] zł i podobnie w 2022 r. Z kolei z zeznań CIT-8 i PIT-3x wynika, iż spółka w 2020 r. osiągnęła dochód [...] zł, a w 2021 r. z kolei [...] zł. Zwrócić należy uwagę, iż w toku postępowania spółka mimo poinformowania przez organ o prawie do wykazania przesłanego uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary, złożyła do organu na etapie postępowania odwoławczego jedynie dokument w postaci rachunku zysków i strat za 2023 r.

Dodać należy, iż na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł uzupełniająco, iż sytuacja firmy nie jest tak dobra jak dwa lata temu, przy czym Sąd zwraca uwagę, iż w toku postępowania przeprowadzona została przez orany analiza w tym zakresie, organ wystąpił o niezbędne dokumenty, a skarżąca w ramach wykazania swojej sytuacji finansowej dopiero w odwołaniu złożyła jedynie w/w rachunek zysków i strat. Należy podzielić stanowisko organów, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby kondycja finansowa spółki rodziła obawy o jej stabilność funkcjonowania. Przestawiony przez spółkę jedynie jeden dokument w postaci rachunku zysków i strat, mający charakter wybiórczy i nie obrazujący sytuacji finansowej spółki w zestawieniu z pozyskanymi przez organ informacjami z Urzędu skarbowego i ZUS, fakt nabycia przez spółkę środków trwałych, prowadzi do wniosku, że brak przesłanek wskazujących na znajdowanie się spółki w trudnej sytuacji finansowej i tym samym nieprawidłową w tym zakresie ocenę organów.

Dodać należy także, iż spółka nie powoływała się również na jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie. Niewątpliwie zderzenie powyższych okoliczności z wysokością wymierzonej kary pozwala uznać, iż jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej. Stąd Sąd uznał, iż ocena organów w zakresie interesu przewoźnika była uzasadniona i prawidłowa i w dalszej części uzasadnienia Sąd skoncentruje się jedynie na przesłance interesu publicznego.

Zdaniem Sądu zasadnie organy administracji publicznej przyjęły, że nie została spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny.

W orzecznictwie wskazuje się również, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinny nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego, czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21).

Takie stanowisko potwierdził w wyroku z dnia 16 lipca 2024 r., II GSK 327/24 oraz II GSK 204/24 Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do kwestii stosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT gdzie wskazał, iż oparta na konstrukcji uznania administracyjnego instytucja wymaga oceny czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie w/w przepisu oznacza dowolność. NSA przyjął, iż ,, przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcie "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też jego kondycji finansowej (ekonomicznej) podobnie, jak i nie uzasadnia, aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inne są cele i funkcje regulacji wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością, co trzeba podkreślić, nie mają charakteru fiskalnego. (...). Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze w relacji do celów ustawy SENT, zaś po drugie w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności (...). Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie – jeżeli nie przede wszystkim – rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia – wobec treści i funkcji art. 22 ust. 3 (art. 24 ust. 3) ustawy SENT, nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem – o czym mowa była powyżej – organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz – jeżeli nie zwłaszcza – ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną. Jest bowiem poprzedzone oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną przydatnością i niezbędnością dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy."

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie jest zatem uzasadnione odwoływanie się do poglądów orzecznictwa wskazujących, iż w interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych czy też oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT czy uchybień formalnych (np. niepodanie numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, niedokładne wypełnienie zgłoszenia o charakterze oczywistych omyłek, por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r., II GSK 199/22, z 12 grudnia 2022 r., II GSK 529/22). Rozpoznając "interes publiczny", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w kontekście, który w relacji do okoliczności rozpatrywanej sprawy nakazuje uwzględniać istotę oraz cele przywołanej ustawy, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie jest w interesie publicznym akceptowanie i tolerowanie działań oraz zachowań, które realizacji tych celów - pełnego monitorowania wykonywanej operacji przewozu towarów wrażliwych - nie służą, a więc tak właśnie, jak w rozpatrywanym przypadku, a to z uwagi na rodzaj naruszonego obowiązku.

Stwierdzone nieprawidłowości polegały na naruszeniu przez spółkę obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, który jest istotny z punktu widzenia nadzoru nad prawidłowością przewozu towarów wrażliwych. Dlatego nie mogą być oceniane tak samo, jak naruszenia określane jako "drobne". Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na zobowiązania podatkowe oraz ochronę przed niezgodnym z prawem usunięciem odpadów. Może m.in. wystąpić obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest ono również następstwem braku należytej staranności ze strony przewoźnika, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż uchybienia te nie były przypadkiem jednostkowym. Ponadto w ocenie Sądu okoliczności sprawy, w kolejnej już sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd przeciwko spółce, której przedmiotem jest naruszenie przepisów SENT (sygn. akt II SA/Go 370/23 i II SA/Go 281/24, II SA/Go 189/24, II SA/Go 526/24), wskazują, że spółka nie wprowadziła wystarczających rozwiązań zapobiegającym powstaniu naruszeń prawa. Wobec powyższego konieczne jest wymierzenie kary ze względów prewencyjnych, w celu wymuszenia na stronie dostosowania swej działalności do stanu zgodnego z prawem. Organy wskazały w zaskarżonej decyzji, iż na platformie PUESC, w systemie SENT, od [...] kwietnia 2017 r. do [...] listopada 2022 r. (do dnia kontroli), Spółka zarejestrowała jako przewoźnik 54 zgłoszenia, a do [...] lutego 2024 roku 151 zgłoszeń, a z analizy systemu KARTA2 wynika, że wobec Spółki wszczętych jest 9 postępowań w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT.

Reasumując należało stwierdzić, że skala stwierdzonego naruszenia była znaczna i miała istotny charakter. Naruszenie obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest jednym z najcięższych naruszeń, które w dużej mierze istocie uniemożliwiało realizację wspomnianych powyżej celów ustawy SENT. Zachowanie przewoźnika naruszającego obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Niewątpliwie instytucja odstąpienia od kary ma nadzwyczajny charakter w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, należy zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej.

W konsekwencji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Odnośnie zgłoszonego przez skarżącą wniosku dowodowego, oddalonego przez Sąd na rozprawie, należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą jest, że Sąd zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy przedstawionych wraz z odpowiedzią na skargę. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż uwzględnienie wniosku dowodowego wskazanego przez skarżącą nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał Sądowi możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji, brak było na gruncie przedmiotowej sprawy istotnych wątpliwości, które uzasadniałyby uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Dodać należy, iż celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a na gruncie przedmiotowej sprawy nie było takiej potrzeby (zob. wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., I GSK 1288/18).

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 233 § 1 i 2 w zw. z art. 228 § 1 pkt 1 i art. 207 O.p. poprzez dwukrotne wydanie przez organ I instancji decyzji w sprawi nałożenia kary pieniężnej spółce, Sąd stwierdził brak w tym zakresie naruszenia prawa. Organ II instancji słusznie w tym względzie wskazał, iż interpretacja skarżącej jest w powyższym zakresie błędna. W istocie po stwierdzeniu przez DIAS postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. niedopuszczalności odwołania od decyzji NUCS z [...] września 2023 r., zgodnie ze zawartymi w tym postanowieniu wskazaniami organ I instancji obowiązany był do ponownego doręczenia decyzji z [...] września 2023 r., tym razem jednak w sposób prawidłowy tj. spółce. Tymczasem NUCS po zwrocie akt przez organ odwoławczy i ustaleniu, że błędnie doręczona została nie tylko decyzja z [...] września 2023 r., ale także wcześniejsze zawiadomienie o zakończeniu postępowania z informacją o prawie do wypowiedzenia się przez stronę, ponownie doręczył stronie najpierw zawiadomienie o zakończeniu postępowania z pouczeniem o prawie do czynnego udziału. W następstwie skorzystania przez spółkę z w/w prawa i ustosunkowania się przez nią do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2024 r., organ w konsekwencji wydał decyzję z dnia [...] lutego 2024r., uwzględniając w decyzji treść pisma strony z [...] stycznia 2024 r.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż w istocie w obrocie prawnym funkcjonuje wyłącznie jedna decyzja NUCS tj. z [...] lutego 2024 r. Należy stwierdzić, iż co prawda decyzja z dnia [...] września 2023 r. została wydana jednak w związku z prawomocnym postanowieniem DIAS z [...] października 2023 r. należy uznać, iż jako decyzja ostatecznie niedoręczona stronie (w postępowaniu stroną była wyłącznie spółka), nie weszła ona do obrotu prawnego, nie wywołała skutków prawnych, a tym samym brak podstaw do jej usunięcia z obrotu prawnego. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 212 o.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia, a w przedmiotowej sprawie decyzja z [...] września 2023 r. w ostateczności nie została doręczona stronie. W tych okolicznościach nawet jeżeli organ I instancji dopuścił się zatem uchybienia to nie miało ono wpływu na wynik postępowania, a tym samym nie mogło stanowić przesłanki do uwzględnienia skargi. Należy uwzględnić przy tym, iż w istocie w żaden sposób prawo skarżącej nie zostało naruszone, a wręcz przeciwnie, organ I instancji zapewnił jego realizację. Skoro bowiem ponownie dokonał zawiadomienia o prawie do czynnego udziału w sprawie, a strona złożyła w odpowiedzi na to pismo procesowe, to konieczne było wydanie decyzji w sprawie w nowej dacie. Dodać przy tym należy, iż decyzja z [...] lutego 2024 r. nakłada na spółkę tę samą karę, ustalenia organu i jego stanowisko również nie uległy zmianie, jedynie w stanie faktycznym decyzji ujęte zostało złożenie przez skarżącą pisma z dnia [...] stycznia 2024 r.

Ponadto co do spraw, do których na rozprawie odwołał się pełnomocnik skarżącej (dotyczących innej spółki powiązanej ze skarżącą|) tj. II GSK 1101/20 i II GSK 1102/20, uwzględniających skargi, nie tylko nie są one wiążące na gruncie przedmiotowej sprawy, ale przede wszystkim Sąd zwraca uwagę, iż dotyczyły one innego stanu faktycznego i prawnego. Mianowicie związane były z zupełnie innym naruszeniem tj. w zakresie braku ujęcia w zgłoszeniu SENT numeru zezwolenia drogowego, które zakwalifikowane zostało jako nieistotne uchybienie, do którego wymierzona kara uznana została za nieproporcjonalną. W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy i przytoczonych wcześniej rozważań, w sposób oczywisty brak podobieństw we wskazanych przez skarżącą sprawach i sprawie będącej przedmiotem rozpoznania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.