Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 811/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 21 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi P.W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art.135n ust. 4 pkt l ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U z 2002r. nr 7, poz. 58, z późn. zm.), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymierzenia P.W. kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko.

Jak wynika z załączonych akt, Komendant Powiatowy Policji w Ł. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciwko sierż. sztab. P.W. w dniu [...].

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w Ł., działając na podstawie art. 133 ust. 1 i art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, uznał sierż. szt. P.W. winnym naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w zarzucie , a mianowicie tego , że :

1) w okresie od 6 lipca 2005r. do 28 lipca 2005r. w P. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, w ten sposób, że prowadząc czynności wyjaśniające w trybie art. 54KPoW w sprawie [...] dotyczące potrącenia w dniu 30.06.2005r. w P. na ul. A A.M. poprzez nieustalony pojazd marki Żuk wykonał czynności w sposób nierzetelny, w szczególności:

a) w prowadzonym notatniku służbowym udokumentował przeprowadzenie w dniu 04.07.2005r. w godz. 19.30 - 20.00 rozpoznania w sprawie przedmiotowej kolizji oraz w notatce służbowej z ustaleń odnotował przeprowadzenie rozpytań mieszkańców

ul. A w P., których to czynności faktycznie nie przeprowadził,

b) w notatniku służbowym udokumentował przeprowadzenie w dniu 13 lipca 2005r. w godz. 11.40 do 12.15 w G. rozpytania poszkodowanej w kolizji A.M., a następnie okoliczność tą udokumentował w notatce służbowej włączonej do akt, którą następnie z akt usunął,

c) włączył do akt postępowania sporządzony przez siebie protokół przesłuchania w charakterze świadka A.M. z dnia 18.07.2005r. godz. 9.30 sporządzony w G., co do którego przesłuchiwana stwierdziła, że w ogóle nie była przesłuchiwana w tej sprawie tego dnia, podpisy nie są sporządzone przez nią, oraz umieszczono w treści przesłuchania nieprawdziwe okoliczności przebiegu zdarzenia,

2) dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, iż prowadząc czynności wyjaśniające w trybie art. 54 KPoW w sprawie [...] dotyczącej zaprószenia ognia i uszkodzenia drzwi w miejscowości K. 38 gm. P. na szkodę B.P. wykonał czynności w sposób nierzetelny, a w szczególności:

a) włączył do akt postępowania sporządzony przez siebie protokół przesłuchania świadka B.P. z dnia 4.02.2005r. godz. 11.10, co do którego przesłuchiwany B.P. stwierdził, że nie był przesłuchiwany tego dnia w tej sprawie, podpisy nie są jego podpisami, oraz umieszczone w protokóle okoliczności są z “sufitu" i nigdy wcześniej tego protokołu nie widział,

b) włączył do akt postępowania protokół przesłuchania świadka E.T. z dnia 05.02.2005r. godz. 14.00, a z dokumentacji służbowej - notatnika - wynika, że czynność tą wykonał w dniu 04.02.2005r. o godz. 10.00, a w dniu 05.02.2005r. rozpoczął służbę o godz. 16.00,

3) dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, iż prowadząc czynności wyjaśniające w trybie art. 54 KPoW wykonał czynności w sposób nierzetelny, a w szczególności:

a) włączył do akt postępowania [...] w sprawie uszkodzenia dwóch okien i ściany budynku mieszkalnego w C. nr 38 na szkodę W.W. notatkę urzędową z dnia 12 marca 2005r. i notatkę urzędową z dnia 21 marca 2005r. z przeprowadzonego rozpoznania posesyjnego w miejscowości C., mimo że faktycznie nie przeprowadził w tych dniach rozpoznania posesyjnego - mieszkańcy C. nie potwierdzili faktu przeprowadzenia rozpoznania posesyjnego zarówno w dniu 12 i 21 marca 2005r, ani w innym dniu w trakcie trwania postępowania,

b) włączył do akt postępowania [...] w sprawie kolizji drogowej w miejscowości Ł. notatkę urzędową z dnia 22 kwietnia 2005r. i notatkę urzędową z dnia 26 kwietnia 2005r. z przeprowadzonego rozpoznania posesyjnego, mimo że faktycznie nie przeprowadził w tych dniach rozpoznania posesyjnego - mieszkańcy Ł. nie potwierdzili faktu przeprowadzenia rozpoznania zarówno w dniu 22 jak i 26 kwietnia 2005r. ani w innym dniu w trakcie trwania postępowania,

c) włączył do akt postępowania [...] w sprawie zdarzenia drogowego w miejscowości R. notatkę urzędową z dnia 4 lipca 2005r. z przeprowadzonego rozpoznania posesyjnego, mimo że faktycznie nie przeprowadził w tym dniu rozpoznania posesyjnego - mieszkańcy R. nie potwierdzili faktu przeprowadzenia rozpoznania w dniu 4 lipca 2005r, ani w innym dniu w trakcie trwania postępowania.

Uznając P.W. winnym naruszenia dyscypliny służbowej, Komendant Powiatowy Policji w Ł. wymierzył mu jednocześnie karę dyscyplinarną określoną w art. 134 pkt 4 ustawy o Policji – “wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe".

W uzasadnieniu orzeczenia Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, ze obwiniony dopuścił się szeregu przewinień dyscyplinarnych realizując w sposób nierzetelny przydzielone mu sprawy tj. sporządzał dokumentację służbową oraz włączał do akt procesowych notatki z przeprowadzonych ustaleń, których faktycznie nie przeprowadził. Osoby z którymi miały być przeprowadzone ustalenia zaprzeczyły bowiem aby obwiniony lub inny policjant kontaktował się z nimi w tych sprawach /pkt 1 lit. a) i b) pkt 3 lit. a), b) i c)/. Obwiniony włączył również do akt procesowych spraw protokoły z przeprowadzonych osobiście przesłuchań A.M. z dnia 18 lipca 2005r. oraz B.P. z dnia 4 lutego 2005r., które to osoby zaprzeczyły, że uczestniczyły w przesłuchaniach oraz stwierdziły, że okoliczności zawarte w protokołach przesłuchań są nieprawdziwe /pkt1 lit. c oraz pkt 2 lit. a/ Obwiniony włączył również do akt procesowych protokół przesłuchania E.T. z dnia 5 lutego 2005r., pomimo że przeprowadzenia tej czynności nie potwierdzają ani zapisy w dokumentacji służbowej ani policjant wykonujący te czynności służbowe z obwinionym. Fakty te wskazywały w ocenie Komendanta Powiatowego, iż obwiniony świadomie dopuścił się opisanych nieprawidłowości. Komendant podkreślił, że obwiniony przyznał się do niedbałego przeprowadzenia ustaleń dotyczących sprawy potrącenia A.M. tj, że przesłuchiwał w tej sprawie kobietę, której tożsamości nie sprawdził. Obwiniony zakwestionował natomiast twierdzenia B.P., który prawdopodobnie złośliwie go pomawia, a co do pozostałych zarzutów skorzystał z prawa odmowy złożenia wyjaśnień. Komendant wskazał także , że równolegle z postępowaniem dyscyplinarnym toczy się przeciwko obwinionemu postępowania karne .

Wymierzając obwinionemu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe Komendant Powiatowy wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby obwinionego, okoliczności sprawy, działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie – ciągłość podobnych zachowań obwinionego powodujących obniżenie wiarygodności działań Policji i jej dobrego imienia.

P.W. wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji odwołanie od powyższego orzeczenia. Podniósł w nim m.in., iż zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie potwierdził żadnego z przedstawionych mu zarzutów. W istocie zaś jego przewinienie to nieświadome, niezamierzone, mylne wpisanie daty.

W ocenie skarżącego, Komendant Powiatowy ustalając stan faktyczny oparł się na pomówieniach, rozbieżnych zeznaniach świadków wskazując jako przykład przesłuchanie E.T. W dalszej części swojego wystąpienia przedstawił własną ocenę stanu faktycznego oraz podnosił, iż nałożona niego kara dyscyplinarna jest krzywdząca i nieadekwatna do stopnia zawinienia. Obwiniony wnosił o zmniejszenie nałożonej kary dyscyplinarnej. Wskazywał, że Komendant nie może czynić mu zarzutu z tego, że skorzystał z prawa odmowy składnia wyjaśnień, a ponadto, że trudno uważać za materiał dowodowy notatki z rozpytań kilku mieszkańców Ł., R. , C., którzy nie potwierdzili faktu wykonanych ustaleń, gdyż w miejscowościach tych mieszka dużo ludzi, z którymi rozmawiał . Stwierdził też, że na tym terenie pracował zaledwie 7 miesięcy i mieszkańcy mogli go nie rozpoznawać.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. po zapoznaniu się z wnioskami komisji powołanej na podstawie art. 135m ustawy o Policji do zbadania zaskarżonego orzeczenia stwierdził, że zebrany materiał dowodowy potwierdza niezbicie, iż P.W. nierzetelnie prowadził czynności wyjaśniające w sprawie l.dz. [...] dotyczącej potrącenia A.M. przez nieustalonego kierującego samochodem marki “Żuk". W notatce urzędowej sporządzonej w powyższej sprawie P.W. nie wyszczególnił osób, z którymi rozmawiał na temat przedmiotowego zdarzenia. P.W. przesłuchany w charakterze obwinionego wyjaśnił, że rozmawiał o zdarzeniu potrącenia z “jakimiś" kobietami stojącymi pod cmentarzem, a ponadto przyznał, że czynności te wykonał niedbale. W notatce służbowej z czynności wykonanych w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...]. obwiniony udokumentował tylko ustalenia dotyczące liczby samochodów marki “Żuk" zarejestrowanych w powiecie [...]. Fakt pobytu w Starostwie nie znajduje jednak odbicia w zapiskach z notatnika służbowego. P.W. tłumaczy ten fakt wykonywaniem ustaleń w czasie wolnym od pracy. Obwiniony nie podjął jednak innych czynności w kierunku ewentualnego typowania samochodu, choć określony był jego kolor, wygląd oraz trasa, którą pojazd przemieszczał się. Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, że wśród materiałów sprawy znajdowała się notatka urzędowa z rozpytania pokrzywdzonej, której usunięcie z akt jest jednym z zarzutów wobec skarżącego. Nie dał tym samym wiary twierdzeniom obwinionego, że takiej notatki nie było, a umieszczenie karty nr 6 w przeglądzie akt sprawy było pomyłką. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że fakt istnienia notatki potwierdził w przesłuchaniu w dniu 12 sierpnia 2005 roku st. asp. J.M. - przełożony obwinionego, który zeznał, że była to ostatnia czynność na jednym z etapów sprawy i zawierała informacje z rozmowy o zdarzeniu drogowym z A.M. Przełożony nie zezwolił wówczas na proponowane przez P.W. zakończenie sprawy, lecz polecił mu przesłuchać pokrzywdzoną w charakterze świadka. Rozpytanie A.M. w miejscu zamieszkania obwiniony udokumentował w notatniku służbowym w dniu 13.07.2005 roku. Organ stwierdził, że usunięcie karty oznaczonej jako nr 6 w przeglądzie akt sprawy l.dz. [...] mogło leżeć w interesie obwinionego. Po pierwsze A.M. nie potwierdziłaby przeprowadzenia z nią rozmowy w miejscu zamieszkania, po drugie istnienie tej karty stałoby w sprzeczności z przyjętą linią obrony obwinionego, a mianowicie przesłuchania w charakterze świadka wykroczenia nieznanej kobiety w dniu 18 lipca 2005 roku, która rzekomo była pokrzywdzoną. Okoliczności towarzyszące spotkaniu owej kobiety i jej przysłuchaniu, w tym nie zachowanie procedur wynikających z § 49 zarządzenia nr 1426 Komendanta Głównego Policji z dnia 23.12.2004 roku w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowe - śledczych (Dz. Urz. KGP Nr l z dnia 10.01.2005 roku) przy ustalaniu danych osobowych świadka, budziły szereg wątpliwości i organ odwoławczy nie dał im wiary uznając je za przyjętą przez obwinionego linię obrony. Wskazał także, że podpisy owego świadka na protokole są nieczytelne - są nakreślone w sposób niedbały sugerujący parafy, a ponadto "w jakim celu, skoro nie ustalono sprawcy potrącenia, ktoś miałby interes “podstawienia" innej osoby, w celu ukrycia prawdziwych okoliczności zdarzenia" .Komendant wyjaśnił ponadto, że przyjęta przez skarżącego koncepcja zakończenia sprawy [...], wbrew jego zamierzeniom, skutkowała umorzeniem postępowania wobec braku cech wykroczenia, a nie umorzeniem wobec nie wykrycia sprawy. Organ odwoławczy nie podzielił argumentu obwinionego, że w świetle zebranego materiału umorzenie na zasadzie art. 5 § l pkt 2 KpoW jest nietrafne, skoro w protokóle sam zapisał, że pokrzywdzona “wpadła do rowu nie tyle z potrącenia, co ze strachu". Również wskazania interesu funkcjonariuszy KPP w Ł. w usunięciu notatki oznaczonej w przeglądzie akt jako k - 6, by w ten sposób poprawić sobie dane statystyczne w wykrywalności jednostki, jest w ocenie organu nielogiczne.

Za udowodniony Komendant Wojewódzki uznał również zarzut nierzetelnego prowadzenia czynności w sprawie za nr [...] dotyczącej zaprószenia ognia i uszkodzenia drzwi w miejscowości K. 38 gm. P. na szkodę B.P. ,skoro poszkodowany zaprzecza, aby był przesłuchiwany, jak również nie potwierdził autentyczności złożonych na protokole podpisów. Protokół przesłuchania świadka E.T. został opatrzony datą 5 lutego 2005 roku, podczas, gdy z notatnika służbowego obwinionego, który tę czynność przeprowadził wynika, że wykonał ją dzień wcześniej. Fakt przesłuchania E.T. w dniu 4 lutego 2005 roku potwierdził policjant Sekcji Kryminalnej P.K., który był w tym dniu razem z obwinionym w K., gdzie czynność tą wykonano.

W postępowaniu l.dz. [...] w sprawie uszkodzenia dwóch okien i ściany budynku mieszkalnego w C. nr 38 na szkodę W.W., mieszkańcy tej miejscowości nie potwierdzili wykonania rozpoznania posesyjnego udokumentowanego w dwóch notatkach urzędowych wytworzonych przez P.W. Podobnie w postępowaniu l.dz. [...] w sprawie kolizji drogowej w miejscowości Ł. oraz w sprawie l.dz. [...] dotyczącej zdarzenia drogowego w miejscowości R., podczas gdy mieszkańcy Ł. nie potwierdzili faktu przeprowadzenia rozpoznania zarówno w dniu 22 jak i 26 kwietnia 2005r. ani w innym dniu w trakcie trwania postępowania.

Komendant Wojewódzki wskazał, że wprawdzie w zakresie zarzutu określonego w pkt 3c obwiniony odmówił składania wyjaśnień, jednakże materiał zebrany w ramach czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym, a szczególności informacje zawarte w notatce służbowej sporządzonej przez rzecznika dyscyplinarnego nadkom. M.G. świadczą na niekorzyść obwinionego.

Odnosząc się do wysokości orzeczonej kary Komendant Wojewódzki uznał, iż wymierzona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia, umyślności działania oraz stopnia naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków służbowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P.W. żądając uchylenia orzeczenia z dnia [...] utrzymującego w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] oraz wydanego następnie rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] zmniejszającego grupę uposażenia zasadniczego i kwotę dodatku służbowego.

Zarzucił wydanie zaskarżonego orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego są zarzuty wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – tj. śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Ł. oznaczonego sygn. akt [...], które nie zostało jeszcze zakończone. Orzeczenia Komendanta Powiatowego i Wojewódzkiego Policji zostały więc , zdaniem skarżącego, wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Skarżący zarzucił również, że postępowanie dyscyplinarne było prowadzone w sposób stronniczy o czym ma świadczyć fakt, iż w dniu 22 sierpnia 2005r. tj. w dniu przesłuchania w charakterze obwinionego otrzymał on rozkaz Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] zawieszający go w czynnościach służbowych. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji – rozkazem personalnym Nr [...]. W ocenie skarżącego “wytworzony materiał dowodowy" nie potwierdził przedstawionych mu zarzutów. Jego zdaniem materiał dowodowy oparty jest na pomówieniach i błędnej interpretacji przepisów prawa , a nadto kwestionuje on zaliczenie do tego materiału informacji zawartych w notatce służbowej sporządzonej przez rzecznika dyscyplinarnego.

Skarżący kwestionuje również ocenę podjętych przez niego czynności bądź zaniechań w postępowaniu dotyczącym potrącenia pieszej A.M. Podnosi, że zarzut niepodjęcia działań zmierzających do ustalenia samochodu marki Żuk którego kierowca potrącił poszkodowaną jest nieuzasadniony bowiem sprawca po potrąceniu A.M. mógł udać się w dowolnym kierunku, żadnego z ewentualnych kierunków nie wykluczają początkowe litery numeru rejestracyjnego samochodu.

Skarżący nie zgadza się również z przyjętą przez Komendanta Wojewódzkiego oceną, iż zgłoszenie się nieznanej osoby podającej się za A.M. jest nielogiczne wobec nieustalenia sprawcy potrącenia. Zdaniem skarżącego sprawca potrącenia poprzez podstawioną osobę mógł dowiedzieć się o ustaleniach dokonanych przez Policję m.in. poznać osoby świadków.

Skarżący przedstawia również własną ocenę okoliczności związanych z umorzeniem postępowania w sprawie potrącenia A.M.. Wskazuje, że gdy okazało się, iż umorzenie postępowania z uwagi na to, że czyn nie zawiera znamion wykroczenia tj. na podstawie art.5 § 1 kpow zostało sporządzone przez przełożonego a nie przez niego, kierowany początkowo wobec niego zarzut został przemilczany.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o oddalenie skargi na orzeczenie z dnia [...] Nr [...] w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej oraz o odrzucenie skargi na rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Ł. Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. skarżący popierał skargę . Wyjaśnił też, że toczące się przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze zakończyło się wniesieniem aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Ł. Oświadczył, że nie składał odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...], a obecnie pełni służbę na stanowisku policjanta ogniwa policji sądowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Przy czym w myśl art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Powyższe oznacza, że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonego aktu ocenia, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prócz wskazanych powyżej przepisów, stanowiących podstawę rozstrzygnięć sądu administracyjnego, istotna dla niniejszego rozstrzygnięcia jest również treść

art. 134 § 1 w/w ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte można uznać za zasadne.

Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów została uregulowana w Rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Zawarty w tym rozdziale art. 138 stanowi, że od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia rozpoznanie skargi.

Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

W ustępie 2 ww. przepisu zdefiniowano pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej jako czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

Natomiast w ust. 3 art. 132 zawarto przykładowy katalog czynów, których popełnienie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności m.in.: zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy ( pkt 2) oraz niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa ( pkt 3 ).

W rozpoznawanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w Ł. postawił skarżącemu zarzuty naruszenia dyscypliny służbowej w prowadzonych przez niego postępowaniach [...], [...], [...], [...] i [...] polegające na wykonywaniu czynności w sposób nierzetelny szczegółowo opisany w orzeczeniu w pkt 1a) b) c), 2 a) b) c) i 3 a) b) c), a następnie uznając je za udowodnione ocenił, że czyny te stanowią naruszenie dyscypliny służbowej, opisane w przywołanym powyżej art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji.

Prowadzący postępowanie dyscyplinarne rzecznik dyscyplinarny wyznaczony przez Komendanta Powiatowego Policji zgromadził w sprawie materiał dowodowy m.in. w postaci dokumentów – akt postępowań prowadzonych przez skarżącego, zeznań świadków, z których sporządzane zostały protokoły ( np. protokół z przesłuchania świadka A.M., protokół z przesłuchania świadka J.M., protokół z przesłuchania świadka T.A., protokoły z przesłuchania świadków B.P. , E.T. , A.G., P.K.) czy zeznań skarżącego utrwalonych w formie protokołu . Równocześnie jednak szereg czynności podjętych w toku postępowania prowadzący postępowanie dyscyplinarne udokumentował w formie notatek służbowych, które zostały przez organ I i II instancji wykorzystane jako dowody w sprawie . Są to na przykład:

- notatka urzędowa z dnia 11 sierpnia 2005r. (karta 25 akt adm.) dokumentująca rozmowy przeprowadzone z mieszkańcami ul. A w P. dotyczące prowadzonej przez obwinionego sprawy potrącenia A.M. w dniu 30 czerwca 2005r. Przeprowadzenie powyższych wywiadów miało na celu, jak wynika z treści notatki, ustalenie czy P.W. przeprowadził wywiady z mieszkańcami odnośnie potrącenia A.M.,

- notatka urzędowa z dnia 29 sierpnia 2005r. (karty 202-204 akt adm.) z przesłuchania mieszkańców C., Ł. i R. Przesłuchanie wymienionych w tej notatce osób miało na celu weryfikację prawdziwości treści zawartych w notatkach urzędowych sporządzanych przez obwinionego w związku z prowadzonymi przez niego sprawami [...], [...] i [...],

- notatka urzędowa z dnia 29 sierpnia 2005r. (karta 206 akt adm.) dokumentująca przeprowadzenie wywiadu z dwiema mieszkankami miejscowości Ł. w celu ustalenia, czy w miesiącu marcu 2005r. zgłosił się do nich funkcjonariusz policji i rozpytywał na okoliczność kolizji drogowej.

W ocenie Sądu włączenie powyższych notatek do materiału dowodowego postępowania dyscyplinarnego i oparcie na nich ustaleń faktycznych narusza przepisy postępowania , a w szczególności art. 135e ust. 1 ustawy o Policji.

Zgodnie z tym przepisem rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

W szczególności rzecznik przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza się protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Stosownie zaś do art. 135 e ust. 2 ustawy z czynności innych niż wymienione w ust. 1 sporządza się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny uzna to za potrzebne. . W pozostałych przypadkach można ograniczyć się do sporządzenia notatki urzędowej.

Z cytowanych przepisów wynika jednoznacznie, że w postępowaniu dyscyplinarnym z przesłuchania świadków zawsze należy sporządzić protokół, który winien odpowiadać wymogom określonym w art. 135 e ust. 3,4,5 ustawy o Policji. Forma notatki urzędowej przewidziana została do dokumentowania innych, mniej istotnych czynności postępowania.

W rozpoznawanej sprawie celem, w jakim wymienione w tych notatkach służbowych osoby zostały przesłuchane było ustalenie czy obwiniony P.W. rzetelnie i w sposób prawidłowy wykonywał czynności procesowe w ramach powierzonych mu spraw. Chodziło zatem o ustalenie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla ustalenia czy skarżący dopuścił się zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej. Wszystkie osoby, które udzielały wyjaśnień stanowiących podstawę sporządzenia wskazywanych wyżej notatek urzędowych miały status świadków w postępowaniu dyscyplinarnym, co obligowało rzecznika do ich przesłuchania w tym charakterze, i co winno znaleźć odbicie w aktach sprawy w formie protokołów z przesłuchania świadków. Tylko bowiem w takiej formie może nastąpić utrwalenie dowodu z zeznań świadka, które może następnie stanowić postawę do dokonywania ustaleń przez organ w postępowaniu dyscyplinarnym. Takie naruszenie przepisów postępowania uzasadnia uchylenie orzeczeń obu instancji i czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych merytorycznych zarzutów podnoszonych w skardze . Dopiero bowiem prawidłowo zebrany i utrwalony materiał dowodowy daje podstawę do wydania orzeczenia przez przełożonego dyscyplinarnego.

Z urzędu podnieść jednak należy, niezależnie od wskazanych powyżej uchybień, że uzasadnienia orzeczeń obu instancji, co do zasady nie odpowiadają w pełni wymogom określonym w art. 135 j ust. 2 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem orzeczenie powinno zawierać: 1) oznaczenie przełożonego dyscyplinarnego, 2) datę wydania orzeczenia, 3)stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe obwinionego, 4) opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, 5) rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia, 7) pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania, 8) podpis, z podaniem stopnia, imienia i nazwiska przełożonego dyscyplinarnego, oraz pieczęć jednostki organizacyjnej Policji.

Orzeczenia Komendantów Powiatowego i Wojewódzkiego nie zawierają wszystkich wymaganych elementów, w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne tych orzeczeń jest niepełne i w tym znaczeniu wadliwe. W uzasadnieniu orzeczenia organ winien bowiem m.in. podać ustalony w postępowaniu stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia ( dla każdego z zarzutów osobno ), wyczerpująco wskazać dowody na podstawie których ustalenia zostały poczynione , wyjaśnić dlaczego określone dowody organ uznał za przekonujące , a którym odmówił wiary i wskazać przyczyny takiej oceny. Okoliczność tę organ powinien uwzględnić przy ponownym wydawaniu orzeczenia, po uzupełnieniu postępowania . Ponadto rozstrzygnięcie, w którym wymierzana jest kara dyscyplinarna winno w uzasadnieniu wskazywać wszystkie elementy, które w tym zakresie były brane pod uwagę przez organ . Art. 134 h w ust. 1 określa zasady wymiaru kary wskazując, iż wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W ust. 2 i 3 przepis wymienia okoliczności, które mają wpływ odpowiednio na zaostrzenie i złagodzenie kary. Uzasadnienie wysokości orzeczonej kary nie może jednak sprowadzać się do ogólnikowego powtórzenia treści ust. 1 tego przepisu czy też wskazania ustawowej okoliczności zaostrzenia kary lub złagodzenia kary bez wykazania i uzasadnienia, że okoliczności te wystąpiły w sprawie. Uzasadnienie orzeczenia w zakresie wymiaru kary powinno w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać wszystkie przesłanki jakimi kierował się organ.

Uzasadnienia orzeczeń Komendanta Powiatowego i Wojewódzkiego są w tym zakresie, co do zasady, daleko niewystarczające.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazać należy , że postępowanie karne nie jest zagadnieniem wstępnym wobec postępowania dyscyplinarnego. Stosownie do art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, iż postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2004r. II SA 1561/03 Lex 150843). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd nie jest także rozkaz personalny o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Skarżący nie wniósł bowiem skargi do WSA na rozkaz personalny KWP w Ł. Nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz Nr [...] KPP w Ł..

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego w Ł. zostały wydane z naruszeniem art. 135e ust. 1-3 przywołanej na wstępie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.