Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1986/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 81 c
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014r. sprawy ze skargi Miasta (...) – Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w (...) na postanowienie (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od (...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Miasta (...) Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w (...) kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto [...][...] – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...][...] jest postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. Nr [...], utrzymujące w mocy -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267)- postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...][...] z [...]czerwca 2013 r. Nr [...] o nałożeniu na Miasto [...][...] obowiązku przedłożenia oceny technicznej.

W uzasadnieniu ww. orzeczenia, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wstępie (przedstawiając przebieg sprawy), iż w dniu 14 marca 2013 r. do PINB dla m. [...][...] zostało przekazane przez [...]WINB pismo [...][...] Sp. z o.o. z 7 marca 2013 r. w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. M.Z przesłanego pisma wynikało, iż w lokalu użytkowym w budynku przy ul. M. [...], należącym do Miasta [...][...], została wyburzona ściana konstrukcyjna. Do wniosku o wszczęcie postępowania dołączono liczną korespondencję pomiędzy Spółką [...][...] a Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...][...]. Według pisma ZGN skierowanego do Spółki [...][...] z [...]maja 2011 r., usunięcie ściany nastąpiło przed rokiem 1974, gdyż w inwentaryzacji z 1974 r. już jest jej brak.

W dniu 21 marca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...][...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej robót budowlanych wykonanych w lokalu użytkowym w budynku przy ul. M. [...] w [...], polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej i wykonaniu podciągu. Następnie, organ ten, wobec uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych prac i ich zgodności z obowiązującymi przepisami technicznymi, postanowieniem Nr [...]z [...] czerwca 2013 r. nałożył na właściciela obowiązek przedłożenia oceny technicznej (w formie graficznej i opisowej) dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych, polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej w lokalu użytkowym w budynku przy ul. M. [...] w [...] pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji i zgodności wykonywanych prac z obowiązującymi przepisami budowlanymi oraz sztuką budowlaną. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyło Miasto [...][...] reprezentowane przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...][...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia względnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wypowiadając się co do istoty sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu I instancji jest zasadne.

Organ II instancji podał, że roboty wykonane w budynku przy ul. M. [...] w [...] w postaci wyburzenia ściany konstrukcyjnej przeprowadzono bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto z akt sprawy wynika, że brak jest dokumentacji odnoszącej się do powyższych prac w budynku przy ul. M. [...] w [...]. W związku z powyższym należy dokonać oceny bezpieczeństwa wykonanych robót dla konstrukcji budynku oraz zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami budowlanymi.

Dalej, organ przytoczył przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, na mocy którego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego mogą nałożyć w drodze postanowienia, na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Organ przywołał przy tym wyrok WSA w Gliwicach z 14 marca 2012 r. o sygn. akt. II SA/GI 691/11, w którym (jak podał) Sąd przyjął, iż "Adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. mogą być tylko podmioty w tym przepisie wymienione. Postanowienie wydawane na tej podstawie prawnej ma charakter dowodowy i służy zebraniu materiału dowodowego na potrzeby już prowadzonego postępowania lub też materiału weryfikującego potrzebę wszczęcia postępowania, na przykład w sprawie niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego."

Odpowiadając na zarzuty zażalenia, organ II Instancji wskazał, że organ nadzoru budowlanego I instancji wydając postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentacji oceny technicznej może dokonać wyboru adresata powyższego zobowiązania. Podał, iż zgodnie z wyrokiem WSA w Rzeszowie z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt. II SA/Rz 957/11, "Formułując przepis art. 81c ust. 1 p.b., ustawodawca pozostawił organowi wydającemu rozstrzygnięcie w sprawie prawo wyboru adresata obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2 p.b., bowiem organ prowadzący postępowanie administracyjne, znając jego szczegóły, dokona tego wyboru w sposób adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy." I dalej, organ II Instancji nie zgodził z argumentem zażalenia, że obowiązek powinien być nałożony na wspólnotę mieszkaniową, jako zarządcę części wspólnych obiektu. Jak wynika z akt sprawy usunięta ściana znajdowała się wewnątrz lokalu i nie służyła wszystkim właścicielom lokali w budynku. Za roboty budowlane polegające na wyburzeniu ściany nie odpowiada zatem zarządca części wspólnej, który do owej ściany nie miał dostępu, lecz właściciel lokalu - m. [...][...] - samodzielnie.

Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ nadzoru budowlanego I instancji trafnie wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Uzasadnione wątpliwości, o których mowa w ww. przepisie muszą wynikać z ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych. Możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia oceny czy też ekspertyzy technicznej może więc nastąpić dopiero w przypadku braku możliwości jednoznacznego określenia stanu technicznego przez sam organ nadzoru budowlanego dysponujący określoną wiedzą techniczną. Organ nadzoru budowlanego I instancji dokonał w dniu 22 kwietnia 2013 r. czynności kontrolnych ww. obiektu budowlanego, w wyniku których stwierdził brak ściany nośnej konstrukcyjnej, czym trafnie uzasadnia powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Ocena dokonana przez organ nadzoru budowlanego I instancji, na podstawie całego materiału dowodowego w tym dokonanych czynności kontrolnych, jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych, w szczególności wyrokiem WSA w Gliwicach z 17 marca 2013 r. o sygn. akt II SA/GI 1343/10, w którym Sąd podał, iż "Przepis art. 81c ust. 2 p.b. stanowi o powzięciu przez organ uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót czy stanu technicznego obiektu. Gdyby wadliwość stanu technicznego obiektu była już ustalona, wydawanie postanowienia dowodowego byłoby zbędne. Stąd przepis ten za dopuszczalne uznaje nałożenie obowiązku już wówczas, gdy stan techniczny budzi uzasadnione wątpliwości. Ciężar zastosowania przepisu przesuwa się na kwestię nie tyle uzasadnienia stanu obiektu, co uzasadnienia wątpliwości organu. W sytuacjach standardowych zwykle wątpliwości te znajdują odbicie w jakichś widocznych wadach obiektu, stwierdzanych protokolarnie. Nie oznacza to jednak, że art. 81 c ust. 2 p.b. może znaleźć zastosowanie tylko w takich sytuacjach typowych, gdy uzasadnieniem wątpliwości są stwierdzone wady obiektu".

Z tych też przyczyn organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r., strona skarżąca - Miasto [...][...] – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m. [...][...], wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i nakazanie Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości [...][...] – front wykonania oceny technicznej dot. prawidłowości wykonanych robót budowlanych, polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej w lokalu użytkowym w budynku przy ul. M. [...], względnie uchylenie w całości postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przedmiotowa w sprawie ściana została przebudowana (wyburzona) w 1952 roku, według projektu opracowanego przez [...][...] - [...][...]na zlecenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych [...] ([...], C. [...]). Lokal przebudowano na atelier fotograficzne przeznaczone dla Spółki [...]. W dniu 14 października 1952 r. został dokonany "odbiór techniczny i przekazanie do użytkowania całości, robót sklepu [...]wykonanych w budowli M. [...] (protokół w załączeniu).

Zatem, jak wskazano, ewentualny nakaz powinien być nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową. Przywołano przy tym wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 655/11 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 30 października 2008 r., sygn. akt II SA/Po 537/08.

Podniesiono również, iż nakładając obowiązek organ nie wykazał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wskazano, iż organ nie dokonał w tym zakresie żadnej analizy i nie uzasadnił konieczności nałożenia tego obowiązku. Również w protokole oględzin PINB z 22 kwietnia 2013 r. brak jest ustaleń, że stan techniczny w omawianym zakresie budzi wątpliwości. Podniesiono przy tym, że we wnioskach zawartych w ocenie stanu technicznego budynku mieszkalnego wykonanej na zlecenie Wspólnoty w lutym 2011 r. stwierdzono, że "elementy konstrukcyjne budynku: ... ściany konstrukcyjne ... nie stanowią zagrożenia dla jego bezpieczeństwa". W konsekwencji wskazano na to, iż mając na uwadze nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia, a tego w sprawie (jak wywiedziono) zabrakło.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Przy piśmie procesowym z 3 lutego 2014 r. strona skarżąca złożyła do akt sprawy odpis inwentaryzacji budynku przy ul. M. [...] wykonanej w 1952 r., wskazując, że jej oryginał znajduje się w zasobach Archiwum Państwowego m. [...][...], K. K. [...]. We wskazanym piśmie podniosła, iż z załączonej dokumentacji wynika, że podciąg istniejący w lokalu w miejsce ściany konstrukcyjnej istniał jeszcze przed rozpoczęciem eksploatacji lokalu.

Pismem procesowym z 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik reprezentujący Wspólnotę Mieszkaniową M. [...] – front wniósł o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie przy czym, nie wszystkie zarzuty w niej podniesione Sąd uznał za zasadne.

Sąd kontrolował w tej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2013 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...][...] z [...] czerwca 2013 r. o nałożeniu na Miasto [...] [...] obowiązku przedłożenia oceny technicznej (w formie graficznej i opisowej) dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych, polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej w lokalu użytkowym (na I kondygnacji) w budynku przy ul. M. [...] w [...] pod kątem bezpieczeństwa konstrukcji i zgodności wykonywanych prac z obowiązującymi przepisami budowlanymi oraz sztuką budowlaną.

Podstawę materialnoprawną tych orzeczeń stanowił przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, a spór w sprawie dotyczył zarówno konieczności zastosowania tej regulacji prawnej w okolicznościach sprawy, jak i ustalenia podmiotu, na którego obowiązek przewidziany w tym przepisie winien być w tym przypadku nałożony. Analizując sprawę, Sąd uznał, iż skarga jest zasadna z tej pierwszej, spornej i powołanej powyżej przyczyny, wiążącej się bezpośrednio z treścią art. 81c ust. 2.

Wyjaśnienia zatem w tym miejscu wymaga, iż zgodnie z tym przepisem -art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego- organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, iż stanowi on instrument umożliwiający organom (architektoniczno-budowlanym jak i nadzoru budowlanego) sprawne wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami. Postanowienie wydane w oparciu o omawiany przepis ma bowiem charakter dowodowy i takim celom służy. Przy czym, zaznaczyć trzeba, iż skorzystanie z uprawnienia określonego w ww. przepisie nie może być stosowane dowolnie i bez żadnych ograniczeń. Wskazuje na to wyraźnie brzmienie omawianego przepisu, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" i wymienia trzy kategorie przesłanek, od których uzależnia możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z treści tego przepisu bezspornie wynika więc, że organ wydający postanowienie o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać istnienie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego

Nałożenie zatem obowiązku przedłożenia opinii technicznej lub ekspertyzy uzależnione jest od wystąpienia jednej z ww. przesłanek. To zaś wymaga przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego w tym zakresie (stosownie do reguł procesowych wyrażonych w art. 7 i art. 77 k.p.a.), i dopiero rezultat takiego postępowania może stanowić podstawę nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane i -w konsekwencji- narażenia strony na koszty z tym związane. Dotyczy to zarówno samego obowiązku, jak też jego zakresu i wreszcie charakteru wymaganego od strony dokumentu, który powinien odpowiadać stwierdzonym wątpliwościom. W konsekwencji należy zauważyć, iż organ nie może -korzystając z uprawnień dowodowych jakie daje mu omawiany przepis- przerzucać całego ciężaru postępowania dowodowego w sprawie na stronę i obciążać ją kosztami takiego postępowania. Obowiązek sporządzenia np. ekspertyzy technicznej obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejsce wówczas, gdy organ dysponuje już wątpliwościami co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1486/11).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i mając na uwadze zarzuty skargi (jak również dołączone do niej lub powołane w niej dowody), Sąd uznał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu, nie powołał takich okoliczności, które czyniłyby zasadnym nałożenie na stronę skarżącą obowiązku w oparciu o ww. regulację prawną. Tym samym nie wykazał "uzasadnionych wątpliwości", o których mowa w ww. art. 81c ust. 2. Przy czym, co do zasady, można zgodzić się z organem II instancji, iż "uzasadnione wątpliwości", o których mowa w tym przepisie Prawa budowlanego, mogą występować nie tylko wówczas, gdy ujawniono widoczne wady obiektu, ale także wtedy, gdy takich widocznych wad nie stwierdzono. Nie oznacza to jednak, że organ przed wydaniem orzeczenia nakładającego obowiązek przewidziany w ww. art. 81c ust. 2, nie powinien przeprowadzić postępowania wyjaśniającego, a "uzasadnione wątpliwości" mają być jedynie wynikiem braku dokumentacji dotyczącej robót budowlanych objętych postępowaniem, w sytuacji gdy organ nie podjął należytych starań o tego rodzaju dowody (co w istocie miało miejsce w niniejszej sprawie).

Wskazać trzeba, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w zakresie robót budowlanych wykonanych w lokalu użytkowym w budynku przy ul. M.w [...], polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej i wykonaniu podciągu. Organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne, a do akt włączył dokumentację zdjęciową i inwentaryzację budynku z 1974 r., wskazującą na to, iż w dacie jej wykonywania przedmiotowej ściany konstrukcyjnej w lokalu już nie było. Przed wydaniem postanowienia z [...] czerwca 2013 r. organ zwrócił się jeszcze z zapytaniem o dokumenty dotyczące ww. robót do Urzędu Miasta [...][...] (nie uzyskał jednak żadnych dokumentów). Żadnych innych czynności nie podejmował, a w protokole z czynności kontrolnych odnoszącym się do ww. robót, nie stwierdził zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Dysponował w efekcie wskazaną inwentaryzacją i protokołem z czynności kontrolnych. Na etapie II instancji tak zgromadzony materiał dowodowy nie został uzupełniony. Tymczasem, na etapie postępowania sądowego strona skarżąca przedstawiła dokumenty mogące mieć znaczenie dla oceny prawidłowości robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem. Załączyła protokół "odbioru technicznego i przekazania do użytkowania całości robót sklepu [...] wykonanych w budowli M. [...]". Wskazała przy tym, że przedmiotowa w sprawie ściana została przebudowana (wyburzona) w 1952 roku, według projektu opracowanego przez [...] [...] - [...] [...] na zlecenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych [...] ([...], C. [...]). Lokal przebudowano na atelier fotograficzne przeznaczone dla Spółki [...] W dniu 14 października 1952 r. został dokonany odbiór techniczny tego lokalu. Nadto, przy piśmie procesowym z 3 lutego 2014 r. strona skarżąca złożyła do akt odpis inwentaryzacji budynku przy ul. M.wykonanej w 1952 r., wskazując, że jej oryginał znajduje się w zasobach Archiwum Państwowego m. [...][...], K. K. [...]. We wskazanym piśmie podniosła, iż z załączonej dokumentacji wynika, że podciąg istniejący w lokalu w miejsce ściany konstrukcyjnej istniał jeszcze przed rozpoczęciem eksploatacji lokalu. Strona skarżąca stwierdziła, że przedmiotowa ściana konstrukcja nie istniała w obrębie lokalu użytkowego przed dniem dopuszczenia lokalu do użytkowania, a po roku 1952 nie wykonano w obrębie lokalu żadnych robót naruszających elementy konstrukcji budynku. I w końcu, na rozprawie przed Sądem w dniu 18 lutego 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył do akt ocenę stanu technicznego budynku wykonaną na zlecenie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości M.- front w [...] w lutym 2011 r. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność braku uzasadnionych wątpliwości co do wykonanych robót budowlanych. Sąd wniosek ten uwzględnił, albowiem jego istnienie dodatkowo potwierdza brak przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego odpowiadającego wymogom art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Niezależnie od tego, co wynika z ww. dokumentów, bezspornie świadczą one o tym, iż istnieją dokumenty mogące mieć znaczenia dla oceny prawidłowości robót polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej w lokalu, które w sprawie przed zastosowaniem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego należało wziąć pod uwagę i ocenić, a które organom nie były nawet znane. Zauważyć przy tym należy, iż z tych wszystkich przywołanych powyżej dokumentów (oraz wyjaśnień strony skarżącej), wynika, że prace związane z wyburzeniem ściany konstrukcyjnej miały miejsce jeszcze przed udostępnieniem lokalu do użytkowania w 1952 r. Nie wykluczone zatem, iż istnieją też inne dokumenty (nie przywołane przez stronę skarżącą), po które organ nie sięgnął, a które mogą w istotny sposób wpłynąć na niniejsze postępowanie (w tym – na zasadność jego prowadzenia).

Z tych też przyczyn Sąd za co najmniej przedwczesne uznał postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec przywołanych w skardze okoliczności (i załączonych do niej dokumentów), należało bowiem stwierdzić, iż orzeczenie to zapadło z istotnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie podjęcia żadnych czynności w tym kierunku. To zaś czyniło koniecznym jego uchylenie.

Jednocześnie, Sąd podkreśla, że w żaden sposób nie przesądza, iż organ w tej sprawie nie może skorzystać z uprawnienia, jakie daje mu ww. przepis art. 81c ust. 2. Niemniej, za nim to uczyni, winien wykazać potrzebę zastosowania tego przepisu, a więc wykazać istnienie "uzasadnionych wątpliwości", o których mowa w tej regulacji prawnej, a w tym celu postępowanie dowodowe w sprawie winno być uzupełnione. Dopiero bowiem analiza m. in. ww. dokumentów dotyczących budynku przy ul. M.w [...] (jak i innych dowodów, odnoszących się do jego stanu i prawidłowości wykonanych robót polegających na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej w lokalu na I kondygnacji) pozwoli na ustalenie, czy stosowanie ww. art. 81c ust. 2 jest w ogóle potrzebne. Sąd zauważa także, iż mając na uwadze treść tej regulacji prawnej, obowiązkiem w nim przewidzianym, organ może obciążyć podmioty wymienione w ust. 1 art. 81c, w tym właściciela obiektu. Może przy tym dokonać wyboru adresata obowiązku z pośród podmiotów wskazanych w tym przepisie - z uwagi na okoliczności sprawy. Skoro niniejsza sprawa dotyczy prawidłowości robót budowlanych wykonanych w lokalu użytkowym, to zdaniem Sądu, obowiązek przedstawienia opinii technicznej lub ekspertyzy dotyczącej prawidłowości wykonania tych robót, może obciążać właściciela tego lokalu, a nie wspólnotę mieszkaniową, która to do tego lokalu nie ma dostępu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego -mając na uwadze poczynione powyżej uwagi Sądu- raz jeszcze rozważy, czy na gruncie niniejszej sprawy zachodzi konieczność zastosowania art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane (i narażenia strony skarżącej na koszty za żądaną opinię). W tym celu winien uzupełnić materiał dowodowy o istniejące dokumenty odnoszące się do stanu technicznego lokalu i robót w nim przeprowadzonych, związanych z wyburzeniem w nim ściany konstrukcyjnej i wykonaniem podciągu (nie wykluczone, że obiekt w takim stanie został dopuszczony do użytkowania oraz, że istnieje dokumentacja potwierdzająca tę okoliczność).

Nadto, organ będzie miał na uwadze, że przepis art. 81c ust. 2 może być zastosowany tylko przy wykazaniu, że zachodzi co najmniej jedna z przesłanek określonych w tym przepisie. Będzie miał także na uwadze, że postanowienie wydane na podstawie ww. przepisu ustawy – Prawo budowlane powinno spełniać wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. To zaś wiąże się z koniecznością wykazania w uzasadnieniu tego postanowienia, że nałożenie obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 jest w sprawie niezbędne, a także - w jakim zakresie. Organ musi wyraźnie wskazać z jakich powodów żąda opinii technicznej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.