Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 697/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92a ust. 1, 3 i 6, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: par. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 5 lit. a i b
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 art. 1 ust. 3 lit. b
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Dnia 9 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: ref. staż. Małgorzata Urbańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w K., zwanego dalej skarżącym, od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł, utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniach od [...] do [...] marca 2015 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa skarżącego za okres od marca 2014 r. do marca 2015 r. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Średnia liczba kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy na podstawie innych umów w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli wynosiła, na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę, [...] kierowców.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 15 czerwca 2015 r. nałożył na skarżącego karę w wysokości 20.000,00 zł (suma kar wyniosła [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenia z załącznika 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., zwanej dalej u.t.d.):

– lp. 6.3.6 brak okazanej w wykresówce przepisowych wpisów

- imienia lub nazwiska kierowcy (kara w wysokości [...] zł)

- miejsca lub daty końcowej używania wykresówki (kara w wysokości [...] zł)

– lp. 6.3.9 udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień ([...] zł)

– lp. 5.4.1 i 5.4.2 skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku: o czas do jednej godziny ([...] zł) i za każdą następną rozpoczętą godzinę ([...] zł)

– lp. 6.3.11 naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę ([...] zł)

– lp. 6.3.12 naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd ([...] zł)

– lp. 6.3.7 nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień ([...] zł)

– lp. 6.2.1 nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ([...] zł).

Organ pierwszej instancji przesłuchał kierowców prowadzących pojazdy przed zarejestrowanymi okresami prowadzenia pojazdów bez kart kierowców jak i po tych okresach.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisu lp. 6.3.9, naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie okoliczności zaistnienia naruszenia lp. 6.3.9, naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, naruszenie akapitu trzeciego Rozporządzenia Komisji 581/2010 poprzez niezastosowanie w sprawie przy nakładaniu kary za nieterminowe pobranie danych z kart kierowców oraz za nieterminowe pobranie danych z tachografów, a nadto błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisu sankcyjnego zapisanego pod lp. 6.3.7.

W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że organ zakwestionował dane wynikające w pismach z [...] kwietnia i [...] maja 2015 r. potwierdzające, że kierowcy w okresach, co do których zachodziły wątpliwości odbierali czas wolny, czego organ nie obalił kontrdowodami. Organ nie wyjaśnił również, dlaczego zastosował lp. 6.3.9. W ocenie strony organ powinien brać pod uwagę dni zarejestrowanej działalności, a nie kalendarzowe – kara za naruszenie lp. 6.3.11 w większości przypadków została nałożona niesłusznie, analogicznie za pobieranie danych z tachografów. W odniesieniu do wykresówek z przejazdów pojazdem o nr rej. [...] – takie nie istniały, gdyż nie musiały – zgodnie z art. 3 i 13 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 str. 1, zwanego dalej Rozporządzeniem 561/2006) oraz art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. L 370 z 31.12.1985, s. 8, zwanego dalej Rozporządzeniem 3821/85). Nadto organ nie wskazał, który kierowca prowadził ten pojazd – zgodnie z art. 15 ust. 2 Rozporządzenia 3821/85 i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1, zwanego dalej Rozporządzeniem 165/2014).

Główny Inspektor Transportu Drogowego wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że analiza zeznań kierowców i wyjaśnień strony nie daje podstaw do uznania, że wszystkie przejazdy bez kart kierowców związane były z poddaniem pojazdów próbom drogowym po wykonaniu napraw – z zeznań tych nie wynika, kto prowadził pojazdy w poszczególnych dniach. Wyjaśnienia strony również nie wskazały personalnie, kto prowadził pojazdy w poszczególnych dniach. Należałoby zatem uznać, że przewoźnik nie wiedziałby komu i w jakim celu powierzył pojazd. Organ stwierdził, że czasy dojazdu bądź powrotu kierowców do lub z pracy powinny zostać zarejestrowane wpisem manualnym w danych na karcie kierowcy lub odnotowane na rewersie wydruku w sposób przewidziany w art. 9 rozporządzenia 561/2006. W odniesieniu do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi - Ip.6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wskazał, że w chwili stwierdzenia naruszenia obowiązywało rozporządzenie EWG 3821/85 jednakże w dniu 02.03.2016 r. zostało ono uchylone przez Rozporządzenie Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1). Powyższe naruszenie regulował m.in. art. 15 rozporządzenia 3821/85. Aktualnie w/w naruszenie reguluje art. 34 rozporządzenia 165/2014. Organ odwoławczy również podniósł, iż poprzednia regulacja jest tożsama z nową.

Nadto, późniejsze wyjaśnienia nie mogą zmienić wyniku kontroli w zakresie udostępnienia niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy podczas kontroli. Organ stwierdził również, że dni kalendarzowe należy uznać jako dni działalności.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów. Skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 91 ust. 3 Konstytucji RP;

art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego poprzez nie wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców i strony;

art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowodu w sprawie pisemnych oświadczeń kierowców;

art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądanie strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy;

art. 107 k.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji;

art. 92b ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie w sprawie;

art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie w sprawie;

art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że organ nie udowodnił, że doszło do zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ocenie skarżącego naruszenia norm socjalnych nie miały wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Ponadto dni kalendarzowe nie odpowiadają dniom aktywności. Organ zignorował argumenty strony, która nie była informowana o nieuwzględnieniu czy odrzuceniu jakichkolwiek dokumentów. Organ ukarał przedsiębiorcę za naruszenia dokonane wyłącznie przez kierowcę. Ponadto organy obydwu instancji nie dostrzegły w zgromadzonym materiale dowodowym oczywistych dowodów potwierdzających brak wpływu przewoźnika na stwierdzone naruszenia, oparte na starannym i aktywnym nadzorze nad funkcjonowaniem zatrudnionych kierowców.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie,

Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi w szczególności art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, zwanej dalej u.t.d.), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust. 6).

Ustawodawca w załączniku nr 3 w poz. 5.4.1 i 5.4.2 załącznika nr 3 przewidział karę na naruszenia polegające na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku – o czas do jednej godziny i za każdą następna godzinę.

W poz. 6.2.1 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W poz. 6.3.6 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: 1. imienia lub nazwiska kierowcy oraz 4. miejsca lub daty końcowej używania wykresówki.

W poz. 6.3.7 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień.

W poz. 6.3.9 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień.

W poz. 6.3.11 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na niedochowaniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

W poz. 6.3.12. załącznika nr 3 wskazał na naruszenie polegające na niedochowaniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd.

Ustalenia faktyczne dokonane przez organy w kontrolowanej sprawie w odniesieniu do poszczególnych pozycji naruszeń wskazanych w załączniku nr 3, w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości. W wyniku przeprowadzonej kontroli, którą objęto dwudziestu pięciu zatrudnionych w przedsiębiorstwie skarżącego kierowców, na podstawie m.in. danych z karty kierowcy, danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu, danych z tachografów cyfrowych stwierdzono wskazane wyżej naruszenia, co odnotowano w protokole kontroli.

W zakresie odnoszącym się do kwestii prawidłowości okresu wczytywania kart organ Inspekcji Transportu Drogowego, na skutek przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego stwierdził, że skarżący dopuścił się deliktu administracyjnego określonego w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten normuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, przewidując z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 500 zł – za każdego kierowcę. W ocenie organu administracji publicznej skarżący dopuścił się powyższego naruszenia w odniesieniu do ośmiu kierowców.

W tym miejscu wskazać wobec tego należy, że stosownie do regulacji rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE Seria L z 2006 r. Nr 102, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 561/2006") – przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem tego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE Seria L z 1985 r. Nr 370, poz. 8 ze zm., dalej: "rozporządzenie 3821/85") – zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego (art. 10 ust. 5 lit. a ppkt. i tego rozporządzenia). Pojęcie "wczytywanie danych" jest przy tym rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia 3821/85, to jest jako kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanych w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty tachografu, które są niezbędne do ustalenia zgodności z przepisami zawartymi w rozporządzeniu 561/2006 (art. 10 ust. 5 lit. b rozporządzenia 561/2006). Komisja może natomiast, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane (art. 10 ust. 5 lit. c rozporządzenia 561/2006).

Ostatnio wskazane upoważnienie Komisji wykonane zostało przez wydanie rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE Seria L z 2010 r. Nr 168, poz. 16, dalej: "rozporządzenie 581/2010"). W rozporządzeniu tym jednoznacznie zastrzeżono, że określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły tego rozporządzenia). W jego art. 1 ust. 3 lit. b przewidziano z kolei, że maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

Przywołane regulacje unijne znalazły także odpowiednie odzwierciedlenie na poziomie krajowym. W § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm., "dalej: "rozporządzenie Ministra Transportu") przewidziano bowiem, że dane z karty kierowcy podmiot pobiera:

1) co najmniej raz na 28 dni;

2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;

3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;

4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;

5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.

Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu).

Bezsporne pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowego pozostaje to, że regulacje krajowe nie mogą być odczytywane w oderwaniu od regulacji unijnych i konieczne jest – przy obliczaniu terminu, w jakim podmiot wykonujący przewozy drogowe zobowiązany jest wczytać dane z karty kierowcy – uwzględnienie wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Jak przyjmuje się również w orzecznictwie sądów administracyjnych dniami zarejestrowanej działalności (pkt 3 preambuły rozporządzenia 581/2010) są dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem 561/2006 (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia 581/2010). Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Innymi słowy, nie są to wszystkie dni kalendarzowe. Nie można wymagać od adresata normy ustanawiającej wymóg zczytywania danych rejestrowanych, aby realizował ten wymóg także za dni, w których obowiązek rejestracji danych nie istniał. Może wchodzić w grę stosowanie sankcji administracyjnej (np. kary pieniężnej) tyko wówczas gdy istnieje w porządku prawnym wyraźna norma prawna podlegająca sankcjonowaniu (norma sankcjonowana). Ponieważ nie można powiązać wymogu rejestracji czasu pracy kierowcy z okresem jego zatrudnienia u przedsiębiorcy, to nie można karać za brak rejestracji danych, gdy kierowca nie wykonuje przewozu lub nie jest obowiązany odpocząć od wykonywania przewozu. Dlatego organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są uwzględniać w toku swych działań kontrolnych jedynie dni rejestrowane, czyli takie które powinny interesować organ z uwagi na cele regulacji nakładających ograniczenia w zakresie czasu pracy kierowcy. Wątpliwości co do tej kwestii nie pozostawiają opisane wyżej przepisy rozporządzenia 581/2010 (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, że Główny Inspektor Transportu Drogowego sprostał ostatnio wskazanemu obowiązkowi uwzględniając, przy wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. Okoliczność ta bezsprzecznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdzie organ ten, w odniesieniu do poszczególnych kierowców uwzględnionych przy rozstrzyganiu wyszczególnił dni, w których skarżący wczytywał dane z ich karty kierowcy, podając jednocześnie, które z tych czynności zostały dokonane z przekroczeniem powyższego terminu – z uwagi na upływ zbyt dużej liczby (28) dni zarejestrowanej działalności. Skarżący zasadnie podniósł, że należy uwzględnić tylko te dni, które odnoszą się do dni pracy i rejestracji aktywności kierowcy. Wprawdzie organ ten nie przedstawił szczegółowo swoich obliczeń, nie precyzując zwłaszcza, dlaczego konkretne dni pomiędzy kolejnymi wczytaniami z karty danego kierowcy uznał za dni zarejestrowanej działalności, jednakże nawet, gdyby przyjąć, że dopuścił się z tego powodu naruszenia art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm.), nie sposób uznać, aby w okolicznościach rozpatrywanej sprawy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

Wskazany wyżej art. 92 a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności określonej w art. 92 u.t.d. oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca prowadzący to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Powyższy przepis stwarza zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Przy czym, ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy, których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, nie można interpretować rozszerzająco.

Zgodnie z treścią art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje natomiast, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, jak wskazano wyżej, organy prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d naruszenia skutkujące nałożeniem kary. Jednocześnie, w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń, zdaniem Sądu, organy również prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącej regulacji art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d.

Organy zasadnie stwierdziły, że skarżący nie wykazał prawidłowej organizacji i wykonywania przewozów z zachowaniem norm czasu pracy kierowców. W zakresie kwestionowanego naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, strona nie okazała w trakcie dokonywanej kontroli danych cyfrowych, wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu przez konkretnych kierowców i w okresach wskazanych precyzyjnie w decyzji organu II instancji. Bez znaczenia dla konieczności nałożenia kary za powyższe naruszenie jest to, dlaczego strona nie okazała tych danych w trakcie kontroli. Nie jest bowiem badany w przedmiotowym postępowaniu stopień zawinienia strony w kwestii nieokazania powyższych danych.

Ponadto, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do jego powstania.

W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowaniu środków dyscyplinujących. Przyjmuje się, że okoliczności wskazane w ww. przepisie powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go z odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu będącego jego pracownikiem (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2011 r., II GSK 510/10 oraz z dnia 20 października 2010 r., II GSK 936/09).

Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując jednocześnie wszechstronnej oceny zebranego w toku kontroli materiału dowodowego, który legł u podstaw zaskarżonych decyzji. Ponadto, stanowisko wyrażone w decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ) oddalił skargę.