Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1323/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 340
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1070/22 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr 0401-CKB.4040.97.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1070/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi F. Sp. z o.o. w Z., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 25 sierpnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z 7 czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z 7 czerwca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy nałożył na F. Sp. z o.o. w Z. (dalej "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia w ustawowym terminie wskazanym w art. 60 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2023 r. poz. 1124 ze zm.; dalej "ustawa o przeciwdziałaniu"), informacji, o których mowa w art. 59 tej ustawy.

Decyzją z 25 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy uchylił powyższą decyzję w całości i nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6000 zł.

Organ wskazał, że spółka została wpisana do Rejestru Przedsiębiorców 6 lutego 2013 r., a zatem ustawowy termin do zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych dla spółki upłynął 17 lipca 2020 r. Skarżąca natomiast dokonała zgłoszenia 17 maja 2022 r. i nastąpiło to po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za brak rejestracji. W związku z tym, w ocenie organu zaistniały przesłanki do nałożenia na nią kary pieniężnej, o której mowa w art. 153 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu.

WSA w Bydgoszczy uchylił powyższe decyzje.

Zdaniem Sądu, organ naruszył art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm.; dalej "ustawa o COVID"), a także art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775; dalej "k.p.a.").

WSA wskazał, że art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID obowiązywał w czasie, w którym skarżąca powinna dokonać zgłoszenia stosownych informacji do Rejestru. Organ wszczął postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej zawiadomieniem z 22 kwietnia 2022 r. (doręczonym 9 maja 2022 r.), a zatem w czasie obowiązywania tego przepisu. Przepis ten modyfikował regulację zawartą w art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu, umożliwiając przewrócenie terminu przewidzianego w tym przepisie.

Sąd uznał, że termin ustanowiony w art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu jest terminem materialnoprawnym (zawitym) wynikającym z prawa administracyjnego, z niedochowaniem którego wiążą się negatywne konsekwencje. Wydłużenie przez ustawodawcę terminu do zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych (z 6 miesięcy do 9 miesięcy), nie oznacza, że termin ten nie może być przywrócony. Od regulacji zawartej w art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID nie przewidziano żadnych wyjątków. Tym samym w każdym przypadku niezachowania przez stronę terminu zawitego przewidzianego przepisami prawa administracyjnego, organ powinien zastosować się do treści powyższego przepisu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Organ zrzekł się rozprawy. Zarzucił:

- na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że przepis ten znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy termin wynikający z art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu nie jest terminem zawitym, a zatem Sąd niesłusznie wskazał na konieczność zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem zaskarżonej decyzji;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku i niezasadne zobowiązanie organu, aby poinformował skarżącą o przekroczeniu terminu do zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych i wyznaczył jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu, podczas gdy skarżąca dokonała 17 maja 2022 r. zgłoszenia do CRBR, co skutkuje bezprzedmiotowością podejmowania czynności w zakresie przywracania terminu do podjęcia czynności, która została już dokonana, a tym samym brakiem możliwości wykonania przez organ wytycznych Sądu, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia zaskarżonej decyzji;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID poprzez błędne uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo tego, że termin na dokonanie zgłoszenia do CRBR upływał 13 lipca 2020 r. (po uwzględnieniu zakłóceń systemu – 17 lipca 2020 r.), natomiast przepis art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID został wprowadzony z dniem 16 grudnia 2020 r., a więc nie obowiązywał w czasie, w którym upływał termin dokonania zgłoszenia do CRBR, a zatem brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu w przedmiotowej sprawie, co skutkowało niezasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji,

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że przepisy ustawy o COVID mają zastosowanie w każdym przypadku, podczas gdy intencją ustawodawcy wprowadzającego art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 ustawy o COVID było umożliwienie przywrócenia terminów w sytuacjach określonych w ust. 1 w punktach 1-6 w przypadku, gdy funkcjonowanie urzędów obsługujących organy administracji publicznej zostało ograniczone ze względu na szerzące się zakażenia, co powoduje, iż właściwa wykładnia tego przepisu nie daje podstaw do stosowania art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 ustawy o COVID w stanie faktycznym występującym w niniejszej sprawie, ponieważ z uwagi na zgłaszanie danych tylko za pomocą środków komunikacji elektronicznej brak było obiektywnych przeszkód do dokonania tych czynności w ustawowym terminie, skarżąca zaś nie wskazała szczególnych okoliczności powodujących brak możliwości dokonania czynności w okresie pandemii, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia decyzji,

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID oraz art. 6 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ naruszył ww. przepisy prawa, podczas gdy organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i zasadnie uznał, że powołany przez Sąd pierwszej instancji art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy o COVID nie znajdował zastosowania w przedmiotowej sprawie, co skutkowało niezasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji;

na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu w związku z art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID poprzez bledną wykładnię art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu w związku z przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, że wynikający z tego przepisu materialnoprawny termin na dokonanie zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych jest terminem zawitym i w związku z powyższym znajduje do niego zastosowanie art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID, podczas gdy wynikający z art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu nie jest terminem zawitym, a więc art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bowiem w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Rozpoznając niniejszą sprawę według przedstawionych zasad związania granicami skargi kasacyjnej, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, a tym samym wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.

Istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych informacji, o których mowa w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu, stwierdził, że obie decyzje są niezgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika zaś, że Sąd stwierdził, że organy w ogóle nie rozważyły możliwości zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID, przewidującego obowiązek organu, w przypadku uchybienia terminu prawa administracyjnego, zawiadomienia strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Skarga kasacyjna zawiera zarzuty oparte na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a., przy czym w świetle bezspornych okoliczności sprawy zasadnicze znaczenie dla jej rozpoznania mają zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID, polegające na błędnym jego zastosowaniu. Zdaniem organu, Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że powyższy przepis, z uwagi na datę wejścia w życie, nie ma zastosowanie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, a ponadto nie może mieć zastosowania w stosunku do terminu prawa materialnego, o którym mowa w art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu.

W ocenie NSA trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że organy obu instancji, rozpoznając przedmiotową sprawę, całkowicie pominęły istotną okoliczność, a mianowicie, że sprawa toczyła się w okresie obowiązywania stanu epidemicznego wprowadzonego w życie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 340).

Z akt sprawy wynika, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu w sprawie niniejszej stanowił przepis art. 153 ustawy o przeciwdziałaniu, z którego wynika, że określone ustawowo podmioty, które nie dopełniły obowiązku zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 59, w terminie wskazanym w ustawie, podlegają karze pieniężnej.

Na gruncie powołanych przepisów organy przyjęły, że skarżąca nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 59 ww. ustawy, co z kolei uzasadniało nałożeniem kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 153 ustawy.

W tym miejscu podkreślić należy, że w związku z panującą od 2020 r. pandemią ustawodawca przyjął ustawę o COVID, która weszła w życie z dniem 8 marca 2020 r.

Zgodnie z przepisem art. 15zzzzzn(2) ust. 1 ustawy o COVID, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

– organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego artykułu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminu.

Treść wskazanego przepisu prawa jest na tyle oczywista, że nie powinno budzić wątpliwości, że powyższa regulacja obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Natomiast stan epidemii – jak już wcześniej wskazano – został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sama treść przytoczonego przepisu prawa zakreśla ramy czasowe jego obowiązywania. Skoro z treści wskazanego wyżej przepisu prawa wynika, że obejmuje on swym zakresem zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, to tym samym odnosi się także do zdarzeń, które powstały przed datą wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. W tym stanie rzeczy w sytuacji, gdy zdarzenie objętą hipotezą art. 15zzzzzn(2) ust. 1 ustawy o COVID wystąpiło przed 16 grudnia 2020 r., a postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tej dacie, to jest w czasie w którym ustawa wprowadzająca wskazany przepis obowiązywała i w czasie obowiązywania stanu epidemii, to brak jest podstaw do uznania, że wyrażone w tym przepisie zasady nie znajdują zastosowania do sytuacji będących przedmiotem niniejszego postępowania.

W omawianym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie niniejszym w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach NSA z: 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 821/22 i II GSK 907/22, 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1157/22, 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 498/21, 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 369/23 i II GSK 654/23. NSA w składzie niniejszym zasadniczo nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w wyrokach z 28 listopada 2023 r., II GSK 106/23, z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 313/22 i z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 327/23.

Tak więc skoro w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie zastosował przepisu art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID i nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, to słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do pozbawienia skarżącej możliwości skorzystania z zagwarantowanej w tym przepisie instytucji przywrócenia terminu, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że we wskazanych wyżej okolicznościach sprawy konieczne jest najpierw – w trybie art. 15zzzzzn(2) ust. 1 i 2 ustawy o COVID, zawiadomienie przez organ skarżącej o uchybieniu terminu i wyznaczenie jej terminu 30 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Od złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpoznania zależy tok dalszego procedowania.

W ocenie NSA należy w pełni również podzielić zaprezentowane w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko odnoszące się do reguł wykładni przepisów prawa. W tym zakresie za powołanymi orzeczeniami wskazać należy, że jakkolwiek w zakresie wykładni przepisu prawa pierwszorzędną jest wykładnia językowa, to jednak nie jest ona jedyna i rozstrzygająca. Prawidłowa interpretacja przepisu prawa wymaga sięgnięcia także do innych metod, które pozwolą przynajmniej na weryfikację skutków wykładni językowej, w szczególności w sytuacji, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów niedających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy. Nauka prawa i orzecznictwo stoi na stanowisku, że przyjęcie zasady pierwszeństwa wykładni językowej nie oznacza braku obowiązku przeprowadzenia wykładni kompleksowej. Innymi słowy należy dać przewagę wynikowi wykładni językowej, ale pod warunkiem, że uprzednio przeprowadzono kompleksową wykładnię tekstu, to znaczy rozważono również aspekty systemowe i celowościowo-funkcjonalne (por. M. Zirk-Sadowski [w:] L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, System Prawa Administracyjnego pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Tom 4. Wykładnia w prawie administracyjnym, Warszawa 2012, s. 205-206; uchwała NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 2, poz. 21). Zatem należy kontynuować wykładnię nawet po uzyskania jednoznaczności językowej.

Ponadto, w razie konfliktu należy dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw celowościowych i funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości. Według dyrektyw wykładni systemowej znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm systemu prawa, do którego interpretowana norma należy. Natomiast dyrektywy wykładni celowościowo-funkcjonalnej przewidują, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy, interpretator powinien go ustalić w ten sposób, by był on zgodny co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z 5 listopada 2001 r., TK 33/01 (OTK-B 2002, Nr 1, poz. 47), wyraził pogląd, że w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu, należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2094/18).

Z uwagi na powyższe reguły wykładni, odkodowanie treści normy zawartej w przepisie art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID dotyczącym biegu terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, wymaga odwołania się do celu wprowadzenia przez ustawodawcę tego przepisu. Niewątpliwie zaś celem takiej regulacji było zagwarantowanie stronie prawa do bezpiecznego pod kątem zdrowia udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zapewnienie skutecznej ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Nie ulega wątpliwości, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie w okresie trwania stanu epidemii dodatkowej, szerokiej ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym dla stron, które nie dochowały terminom przewidzianym prawem administracyjnym.

W związku z powyższym kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną, NSA przyjął, że przepis art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Poza sporem winno pozostawać, że intencją ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Natomiast od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków.

Z tych względów za niezasadne uznać należało zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na wadliwe zastosowanie przepisu art. 15zzzzzn(2) ustawy o COVID.

Zdaniem NSA nie jest także zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie NSA uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., i zostało sporządzone w sposób, który umożliwia przeprowadzenie kontroli prawidłowości tego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

NSA nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ pismo zatytułowane "odpowiedź na skargę kasacyjną" nie zostało wniesione w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. Przesyłka zawierająca to pismo została nadana przez skarżącą do NSA, a jej przekazanie do Sądu pierwszej instancji nastąpiło już po upływie ww. terminu. Za datę nadania pisma do WSA należało zaś przyjąć datę przekazania pisma do sądu właściwego przez NSA.