Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 716/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 3, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 20, art. 16 ust. 1 pkt 39
journal: Dz.U. 2014 poz 851
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 września 2015 r., D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana również skarżącą lub wnioskodawczynią) zwróciła się do z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów strat powstałych z tytułu sprzedaży należności.

We wniosku o wydanie interpretacji przedstawiono stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego, zgodnie z którym skarżąca jest sp. z o.o. z siedzibą na terytorium Polski, polskim rezydentem podatkowym oraz członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej "X.". Przedmiotem działalności wnioskodawczyni jest m.in. dystrybucja szerokiej gamy wyrobów chemii budowlanej. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonuje sprzedaży towarów do podmiotów niepowiązanych z siedzibą poza terytorium Polski ("Podmioty niepowiązane"), w stosunku do których posiada szereg nieuregulowanych należności handlowych, z których część jest już przedawniona ("Należności"). Należności te były zarachowane zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów należnych. Dla celów księgowych należności zostały objęte odpisami, które nie były jednak podstawą do rozpoznania przez skarżącą kosztów uzyskania przychodów dla celów podatkowych z uwagi na brak spełnienia warunków, o których mowa w art. 16 ust. 2-2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wnioskodawczyni wyjaśniła ponadto, że nie ma doświadczenia w egzekwowaniu wierzytelności i za nieuzasadnione biznesowo uznaje ich egzekwowanie przy wsparciu firm windykacyjnych, bowiem skuteczna ich egzekucja nie jest pewna, a ponoszone wydatki w tym zakresie mogłyby jedynie wygenerować dodatkowe koszty. Z uwagi na powyższe skarżąca rozważa zbycie należności za wynagrodzeniem na rzecz podmiotu powiązanego lub niepowiązanego, który gotowy jest przejąć ciężar ich odzyskania. Cena sprzedaży należności zostanie ustalona na poziomie ich wartości rynkowej, która jest niższa od wartości nominalnej należności. W rezultacie, na skutek sprzedaży należności spółka poniesie stratę w wysokości różnicy pomiędzy wartością nominalną należności, a ceną ich sprzedaży.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego oraz opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni zwróciła się do organu z pytaniem czy w przedstawionej sytuacji, może ona na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów ewentualną stratę z tytułu sprzedaży należności.

W ocenie skarżącej w momencie sprzedaży należności może ona zaliczyć ewentualną stratę na ich sprzedaży do kosztów uzyskania przychodów. Uzasadniając to stanowisko wskazano, że aby dany wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów, powinien on być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania/zabezpieczenia źródła przychodów. Jednocześnie, możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów nie może być wprost wyłączona na podstawie innych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym przepisów art. 16 ust. 1 tej ustawy. W tym kontekście wskazano, że art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelności te zostały uprzednio zarachowane jako przychody należne na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przytoczony przepis zakazuje, co do zasady, zaliczania do kosztów uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, z wyjątkiem jednak wierzytelności zaliczonych uprzednio do przychodów należnych. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 20 powołanej ostatnio ustawy wierzytelności odpisanych jako przedawnione nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, jednak w ocenie skarżącej zakresy przepisów art. 16 ust. 1 pkt 20 oraz art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są rozłączne i dotyczą odmiennych rodzajowo sytuacji. Pierwsza z sytuacji dotyczy odpisania w ciężar kosztów uzyskania przychodów wierzytelności przedawnionych, a druga sprzedaży wierzytelności. Zaznaczono, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 39 powołanej ostatnio ustawy nie różnicuje wierzytelności na przedawnione i nieprzedawnione, a ustawodawca nie przewidział żadnych dodatkowych obostrzeń lub ograniczeń dla zaliczania w poczet kosztów uzyskania przychodów strat poniesionych na zbywanych wierzytelnościach. Jedynym kryterium pozwalającym zaliczyć stratę z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów jest to, czy wierzytelność ta została uprzednio zarachowana jako przychód należny podatnika. Wnioskodawczyni podniosła, że wskazane w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów stanowią wyjątek od generalnej definicji kosztów uzyskania przychodów wskazanej w art. 15 ust. 1 tej ustawy i jako wyjątek nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Skarżąca przytoczyła również poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowym przemawiające za uznaniem prawidłowości jej zapatrywań. Zaznaczono również, że rezygnacja z egzekucji ma na celu zminimalizowanie ryzyka poniesienia dodatkowych kosztów, które w przypadku niepowodzenia nie przełożą się na osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Minister Finansów, działający przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P. w interpretacji indywidualnej z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe w części dotyczącej należności przedawnionych oraz za prawidłowe w części dotyczącej należności nieprzedawnionych.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 3 powołanej ustawy za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia. Przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia. Wyjaśniono, że w przypadku zbycia własnej wierzytelności na rzecz innego podmiotu i otrzymania zapłaty z tego tytułu, wierzyciel nie osiągnie przychodu, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych osiągnął go już wcześniej, wykazując przychód należny. Jeżeli zatem wartość wierzytelności podatnik zaliczył uprzednio do przychodów należnych, to cena ze zbycia tej wierzytelności stanowić będzie jedynie spłatę należności. Jednocześnie podatnik zbywając wierzytelność własną nie uwzględnia w kosztach uzyskania przychodów kwoty odpowiadającej wartości zbywanej wierzytelności zaliczonej do przychodów. Zatem transakcja taka w ujęciu podatkowym wykazywana jest wynikowo. W konsekwencji, w przypadku odpłatnego zbycia wierzytelności uprzednio zaliczonej do przychodów należnych, podatnik może uwzględnić w kosztach uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jedynie stratę powstałą w wyniku tej transakcji. Wyjaśniono, że w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 39 powołanej ostatnio ustawy, wprowadzono ograniczenie, zgodnie z którym, straty z odpłatnego zbycia wierzytelności nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Od zasady tej przewidziano jednak odstępstwo, bowiem kosztem mogą być straty z odpłatnego zbycia wierzytelności, jeżeli wierzytelność ta została uprzednio zaliczona, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów należnych. Zaznaczono jednak, że istotne jest również, czy podatnik przed sprzedażą nie ujął już kosztu podatkowego z tytułu niespłacanej wierzytelności w innej formie oraz że wierzytelność nie może być przedawniona. W tym kontekście wskazano, że na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione. W ocenie organu przytoczony ostatnio przepis stanowi, że w razie przedawnienia wierzytelności, wierzyciel nie może zaliczyć tej wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów. Konkludując tę cześć rozważań stwierdzono, że jeżeli wierzytelność została uprzednio zarachowana jako przychód należny, zgodnie z art. 12 ust. 3 powołanej ostatnio ustawy oraz jeżeli wierzytelność nie jest przedawniona, to wówczas wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów straty nie będzie miało zastosowania.

Nie zgodzono się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, w świetle którego zakresy przepisów art. 16 ust. 1 pkt 20 i art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są rozłączne i dotyczą odmiennych rodzajowo sytuacji. W kontekście tego stwierdzenia zaznaczono, że ustawodawca nie dokonuje podziału wierzytelności na przedawnione lub nie, niemniej taki podział w ustawie istnieje i aby skorzystać z uprawnienia, jakie daje art. 16 ust. 1 pkt 39 powołanej ostatnio ustawy, należy najpierw zbadać, czy dana wierzytelność spełnia warunek określony w art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie organu, skoro w przywołanym ostatnio przepisie wskazano, że wierzytelności przedawnione nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu, to logiczną konsekwencją tego zapisu jest brak możliwości zaliczenia tych wierzytelności (strat powstałych na skutek ich sprzedaży) do kosztów podatkowych na podstawie przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie organu norma wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 20 powołanej ostatnio ustawy stanowi pewną formę sankcji dla podatników doprowadzających opieszałością swych działań do przedawnienia wierzytelności wobec istnienia przepisów przewidujących określone "preferencje" w postaci możliwości zaliczenia tzw. "trudnych" wierzytelności do kosztów podatkowych, czy to poprzez prawo zaliczenia ich w ciężar wierzytelności nieściągalnych (a nawet już samych odpisów aktualizujących czy rezerw przy spełnieniu ustawowych przesłanek uprawdopodobnienia czy udokumentowania ich nieściągalności) czy też właśnie poprzez uznanie za koszt straty z tytułu sprzedaży wierzytelności. Zaznaczono, że w przeciwnym razie Skarb Państwa obciążany byłby skutkami niepodejmowania przez podatnika działań celem wyegzekwowania wierzytelności i w konsekwencji doprowadzenia do ich przedawnienia. Postępowanie podatnika, który sprzedaje wierzytelności dopiero wówczas, gdy te uległy przedawnieniu nie można uznać za działanie aktywne i zrównać w prawach podatkowych z podatnikiem, który dochodząc wierzytelności podejmuje działania określone w art. 16 ust. 2 i 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i gromadzi wymagane dokumenty, czy też rezygnuje z jej dochodzenia, znajdując nabywcę wierzytelności przed upływem terminu przedawnienia. Wskazano również, że uznanie za koszty podatkowe straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności przedawnionych, prowadziłoby do łatwego obejścia przepisu art. 16 ust. 1 pkt 20 powołanej ostatnio ustawy. Wystarczałoby bowiem sprzedać wierzytelności przedawnione za przysłowiową złotówkę i uzyskać prawo do ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów.

Podsumowując swoje rozważania organ stwierdził, że w sytuacji sprzedaży przez spółkę należności przedawnionych, do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się strat powstałych z tytułu zbycia tych należności, co wynika z art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który ogranicza zaliczenie do kosztów wierzytelności, które uległy przedawnieniu. W przypadku zaś sprzedaży wierzytelności nieprzedawnionych, zarachowanych uprzednio jako przychód należny, zgodnie z art. 12 ust. 3 powołanej ostatnio ustawy, wnioskodawczyni będzie w ocenie organu mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów ewentualną stratę z tytułu sprzedaży tych należności. Końcowo stwierdzono, że z uwagi na treść zadanego przez skarżącą pytania nie odniesiono się do kwestii dotyczącej momentu zaliczenia ewentualnej straty ze sprzedaży należności do kosztów uzyskania przychodów.

Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa wnioskodawczyni, reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego wniosła skargę na wskazaną powyżej interpretację indywidualną wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej interpretacji skarżąca zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że możliwość zaliczenia straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności zarachowanych uprzednio jako przychody należne uzależniona jest również od tego, czy wierzytelność nie jest przedawniona – w sytuacji, gdy powyższy przepis nie warunkuje możliwości rozpoznania straty na sprzedaży wierzytelności od tego czy wierzytelność ta była już przedawniona;

– art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tej normy w sprawie skarżącej, z uwagi na fakt, iż przepis ten dotyczy zaliczania odpisanych wierzytelności przedawnionych do kosztów podatkowych, natomiast sprawa wnioskodawczyni dotyczy możliwości rozpoznania straty z tytułu sprzedaży wierzytelności; oraz

– art. 121 Ordynacji podatkowej – poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd zauważa, że zagadnienie prawne objęte zaskarżoną interpretacją było już rozstrzygane przez sądy administracyjne, w tym między innymi przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., I SA/Po 2214/15 oraz WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 sierpnia 2012 r., III SA/ Wa 2835/11 i NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., II FSK 3113/12 (orzeczenia dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl)

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyrokach.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest prawidłowa interpretacja przepisów ustawy dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. – Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.; dalej: ustawa o p.d.o.p.), tj. art. 16 ust. 1 pkt 39 i art. 16 ust.1 pkt 20 u.p.d.o.p. a tym samym rozstrzygnięcie, czy strata z tytułu sprzedaży przedawnionych wierzytelności handlowych, które były uprzednio zaliczone do przychodów należnych na podstawie art.. 12 ust. 3 u.p.d.o.p., stanowić będzie dla Spółki koszt podatkowy.

W ocenie organu straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., aby mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów nie mogą dotyczyć wierzytelności przedawnionych, co wynika wprost z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.p. Zatem strata z tytułu sprzedaży przedawnionych wierzytelności handlowych Spółki, które były uprzednio zaliczone do jej przychodów należnych na podstawie art. 12 ust 3 u.p.d.o.p., nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodów.

Sąd nie podziela tego stanowiska.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów (kosztami podatkowymi) są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Przepis ten wyraża ogólną zasadę potrącalności kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z nim, aby dany wydatek (odpis, strata) mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów to muszą być spełnione następujące warunki:

a) musi pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością oraz mieć bezpośredni lub pośredni wpływ na wysokość uzyskiwanych przychodów albo służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów,

b) nie może być umieszczony w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów umieszczonym przez ustawodawcę w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.,

c) musi być definitywny i należycie udokumentowany (wyrok NSA z dnia 16 października 2012 r., II FSK 430/11, Lex nr 1225442; P. Małecki, M. Mazurkiewicz, Komentarz do art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Z treści art. 16 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.p. wynika, że, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione. Natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.: nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 została zarachowana jako przychód należny.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że spółka uznawała wierzytelności za przedawnione i zamierza je zbyć w drodze cesji, a cena sprzedaży zostanie ustalona na poziomie rynkowej wartości wierzytelności, która będzie niższa od ich wartości nominalnej, przez co powstanie strata. Wierzytelności te w wysokości nominalnej zostały uprzednio zaliczone do przychodów należnych zgodnie z art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.

Bez wątpienia art. 16 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.p. poprzedza art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., ale z takiego usytuowania obu przepisów nie można wyprowadzać wniosku, że zakres art. 16 ust. 1 pkt 20 mieści się w art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., tzn. że skoro w tym pierwszym przepisie jest mowa o wierzytelnościach przedawnionych to tym samym zostają one wyłączone z pojęcia wierzytelności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p.

Pierwszy przepis wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako przedawnione. Natomiast drugi przepis odnosi się do strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności. Skoro przepis ten nie ogranicza ich zakresu na przykład poprzez użycie określenia "z zastrzeżeniem art. 16 ust. 1 pkt 20" lub równoważnego, to nie sposób tego zawężenia wyprowadzić z wykładni systemowej. Inny jest bowiem i kontekst obu przepisów, i ich zakres treściowy. Tylko drugi przepis dotyczy strat. Po drugie, skoro pierwszy przepis stanowi o wierzytelnościach przedawnionych, a drugi nie to nie oznacza to, że te nie mieszczą się w zakresie wierzytelności, o których mowa w tym drugim przepisie. Po trzecie - warunek zaliczenia wierzytelności do przychodów należnych nie występuje w pierwszym przepisie, a występuje w drugim.

To oznacza, że istotnie oba przepisy art. 16 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.p. i art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. mają niezależne od siebie unormowane zakresy. Tym samym zakresem przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. objęte są także wierzytelności odpisane jako przedawnione, o ile zostały uprzednio zarachowane jako przychód należny na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.

Trafność powyższej tezy wyprowadzonej tak z wykładni językowej, jak i systemowej przepisów art. 16 ust. 1 pkt 20 i pkt 39 u.p.d.o.p. wspiera również wykładnia gospodarcza (por. NSA w wyroku z dnia 4 lutego 2015 r. sygn. akt II FSK 3113/12). W ocenie NSA, wyrażonej w powołanym wyroku, którą Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, brak jest racji gospodarczych do tego, by z treści art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p. wyłączać wierzytelności przedawnione i nie zaliczać do kosztów uzyskania przychodów strat z tytułu ich zbycia w sytuacji, gdy zostały uprzednio zarachowane jako przychód należny.

Zgodnie zatem z literalną wykładnią przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., jedynym kryterium określającym możliwość zaliczenia straty na zbyciu wierzytelności do kosztów podatkowych jest to, czy dana wierzytelność była uprzednio zaliczona do przychodów należnych czy nie. Skoro zatem z przedstawionego przez Spółkę stanu faktycznego wynika, że wierzytelności te pozostające w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zostały zaliczone uprzednio do przychodów należnych, to strata wynikająca z ich sprzedaży będzie stanowiła koszt uzyskania przychodów Spółki.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia przepisów art. 16 ust. 1 pkt 39 oraz art. 16 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.p. powinna ostatecznie doprowadzić organ podatkowy do konkluzji, że Spółka ma prawo zaliczenia do kosztów podatkowych strat ponoszonych ze sprzedaży przedawnionych wierzytelności, o ile zostały one uprzednio ujęte przez Spółkę jako jej przychody podatkowe, zgodnie z art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p.

Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi polegających na naruszeniu art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Zdaniem Spółki, organ podatkowy nie uwzględnił wykładni powyższych przepisów prawa materialnego dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym przez Spółkę orzeczeniu z 5 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 3113/12, czym zdaniem Spółki, naruszył jedną z podstawowych zasad działania organów podatkowych określoną w art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej.

Obowiązkiem organu jest ocena poprawności zaprezentowanego stanowiska, co znalazło odzwierciedlenie w niniejszej interpretacji. Ma rację organ podatkowy twierdząc, że istnienie orzecznictwa sądów administracyjnych nie odbiera mu prawa do samodzielnej oceny zdarzeń i wykładni przepisów prawa w innych sprawach niż ta, w której konkretny wyrok zapadł. Organ wydający interpretację ma wręcz obowiązek dokonania samodzielnej oceny przedstawionego we wniosku zagadnienia.

Należy także zauważyć, że orzeczenia sądowe w polskim systemie prawnym – za wyjątkiem uchwał NSA (choć i te w zakresie ograniczonym) – nie mają charakteru prawnie wiążącego, choć niezaprzeczalnie stanowią pomoc w rozstrzygnięciu sprawy, zawierają wskazówki interpretacyjne, przedstawiają poglądy w odniesieniu do pewnych powtarzalnych stanów faktycznych i związanych z nimi przepisów prawa. Okoliczność, że organ interpretacyjny nie dokonał analizy wskazywanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych, a nawet się do nich nie odniósł, nie stanowi o naruszeniu wskazanych przez Spółkę przepisów postępowania.

Mając na uwadze przedstawione wyżej powody, należało uznać, że wydając interpretację indywidualną organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 16 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.p., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej interpretacji zgodnie z wnioskiem strony zawartym w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 146§1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w sentencji wyroku.