Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1489/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, 4 i 5, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: art. 79 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za ich użytkowanie oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji ("Minister"), działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania M. R. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] ustalającą opłatę za używanie 19 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 10 630,50 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lipca 2013 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...], w [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez M. R. działalności gospodarczej "Wynajem pokoi" z głównym miejscem wykonywania działalności pod adresem: ul. [...],[...]. Kontrola została przeprowadzona w obecności strony. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 19 odbiorników telewizyjnych. W protokole odnotowano: "brak możliwości uruchomienia odbiorników – złożono oświadczenie". W oświadczeniu tym stwierdzono, że 19 odbiorników telewizyjnych jest technicznie dostosowanych do odbioru programu. Nadto zawarto zapis, że 19 odbiorników jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Natomiast uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z powodu wynajęcia pokoi przez gości. Programy obierane są za pomocą anteny siatkowej. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: 24 dni. Protokół został bez zastrzeżeń podpisany przez stronę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżąca wyjaśniła, iż abonament opłacała jej babcia, następnie wujek [...], a teraz ona. Wskazała, iż w Urzędzie Pocztowym została poinformowana, iż z racji wieku wujka powinien on być zwolniony z opłat abonamentowych. Strona podkreśliła, iż podczas kontroli uzyskała informacje dotyczące konieczności poniesienia opłaty sezonowej i zarejestrowania odbiorników na siebie.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji wyjaśnił stronie jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli oraz wskazał, iż zwolnienie z opłat abonamentowych przysługuje w ramach gospodarstwa domowego i nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze usługowym czy produkcyjnym. Organ poinformował stronę jakie są konsekwencje prawne stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników RTV.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. strona wskazała, iż odbiorniki nie należą do niej i nie są w jej posiadaniu. Podniosła, iż ustawa o opłatach abonamentowych nie wskazuje na obowiązek zarejestrowania odbiorników w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Poza tym opłaty powinny być wnoszone do [...] dnia każdego miesiąca. Poza tym w dniu [...] lipca została uiszczona opłata przez wujka. Strona zakwestionowała odnotowany w protokole okres używania odbiorników. Strona podkreśliła, że od [...] lipca 2013 r. prowadzi działalność, a nie używa odbiorniki. Ponadto stwierdziła, że wiadomym jest, że sezon rozpoczyna się od [...] lipca.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. strona podniosła, iż informacje dotyczące uiszczania opłat przez wujka uzyskała w Urzędzie Pocztowym.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ I instancji wskazał, iż przedstawione przez stronę wyjaśnienia nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania.

Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] ustalił opłatę za używanie 19 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 10 630,50 zł.

Organ przywołał treść przepisów, na podstawie których wydał rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Stwierdził, że art 2 ust. 2 ww. ustawy przewiduje domniemanie, iż osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa ten odbiornik. Wskazał, że art. 2 ust. 4 ustawy przewiduje, że opłatę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 ww. art. - wyjątek dotyczy m. in. osób fizycznych, które wnoszą tylko jedną opłatę i mogą używać w swoim gospodarstwie domowym oraz samochodach stanowiących ich własność dowolnej liczby odbiorników. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z § 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, z wyłączeniem agentów pocztowych, w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Podkreślił, że z art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz. U. 2012 poz. 543),

W odwołaniu o ww. decyzji strona zarzuciła:

1) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez bezpodstawne uznanie, iż odbiorniki telewizyjne używane były w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r.;

2) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i pominięcie stanowiska strony wskazującego, iż w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r. nie było możliwości używania odbiorników telewizyjnych wobec braku gości w wynajmowanych pokojach;

3) naruszenie art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy w oparciu o wewnętrznie sprzeczny i niepełny materiał, tj. jedynie w oparciu o protokół, który zawiera liczne nieścisłości; art. 136 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie i niewyjaśnienie podstaw przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie treści księgi meldunkowej w celu wyjaśnienia faktycznej daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej obejmującej wynajem pokoi i w konsekwencji braku możliwości używania odbiorników w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r.,

4) naruszenie art. 136 oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie i niewyjaśnienie podstaw przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie momentu wejścia w posiadanie 19 odbiorników na podstawie umowy użyczenia, które miało miejsce dopiero [...] lipca 2013 r.;

5) naruszenie art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe.

Strona podniosła, iż w protokole błędnie wskazano okres używania odbiorników od [...] lipca 2013 r., podczas gdy w ich posiadanie strona weszła [...] lipca 2013 r. Strona wskazała, iż odbiorniki nie stanowią jej własności a należą do F. S., a ewentualne przeniesienie posiadania miało miejsce po dniu [...] lipca 2013 r. w związku z umową użyczenia z przejściem prawa do ich posiadania w dniu [...] lipca 2013 r. (załączono umowę użyczenia). Strona w dniu [...] kwietnia 2013 r. została właścicielką nieruchomości, w której zamieszkują osoby fizyczne. Podczas kontroli strona podała, iż powyższe odbiorniki znajdują się na terenie nieruchomości jednak do [...] lipca 2013 r. nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona załączyła kopię księgi meldunkowej na dowód rozpoczęcia działalności gospodarczej dopiero w dniu [...] lipca 2013 r. Strona wskazała, iż weszła w posiadanie odbiorników w dniu [...] lipca 2013 r.

Minister Administracji i Cyfryzacji, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe – Minister podkreślił, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Zgodnie z art. 2 ust. 4 opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5. Z art. 2 ust. 5 i 6 tej ustawy wynika, że niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową, z tym że poprzez gospodarstwo domowe należy rozumieć zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie albo jedną osobę utrzymującą się samodzielnie. Kwestia uiszczania abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, Minister wskazał, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Organ II instancji wyjaśnił, że zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1615/12). Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie strony, która niewątpliwie zorientowana była w sprawach dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej. W protokole z kontroli na podstawie oświadczenia strony odnotowano, iż według oświadczenia Pani M. R. okres użytkowania odbiorników wynosi 24 dni i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programu odbierane za pomocą dekoderów z anteny siatkowej. Organ wskazał, że gdyby strona w dniu kontroli nie była w posiadaniu 19 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, których okres używania wynosił powyższej 14 dni, to uczestnicząc w kontroli nie podałaby jako okresu używania odbiorników - 24 dni.

Organ stwierdził, że protokół z kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Oświadczenia strony uczestniczącej w kontroli, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Organ II instancji oceniając zapisy zawarte w protokole kontroli dokonane na podstawie oświadczeń strony dał wiarę spontanicznym oświadczeniom skarżącej uczestniczącej w kontroli.

Organ II instancji odniósł się do zarzutu nr 2 i wskazał, iż strona w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów na okoliczność używania ujawnionych odbiorników dopiero od dnia [...] lipca 2013 r.

Zdaniem organu II instancji strona niewątpliwie posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli, skoro w tym zakresie złożyła stosowne wyjaśnienia do protokołu. W ocenie organu strona bez wątpienia była rozeznana w funkcjonowaniu obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział, stanowiła zatem pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonanie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, iż okoliczność braku gości w wynajmowanych pokojach w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r. połączona jest z ryzykiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pomieszczeń. Potencjalnie Strona miała możliwość oferowania w tym czasie gościom pokoi, z których każdy jest wyposażony w odbiornik telewizyjny.

Minister, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 136 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. wskazał, iż ustalenia kontroli, w której skarżąca brała udział, nie budziły żadnych wątpliwości, dlatego organ nie miał podstaw, ani potrzeby poszukiwania innych dowodów.

Nadto w ocenie organu bez znaczenia pozostaje fakt na jakiej podstawie strona użytkuje lokal, w którym została przeprowadzona kontrola oraz to, kto był właścicielem odbiorników. Minister podkreślił, iż posiadanie w rozumieniu ww. ustawy zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności. Organ wyjaśnił, że dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie strona niewątpliwie używała ujawnionych odbiorników w dniu kontroli w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a okres ich używania wynosił 24 dni. Tym samym informacje dotyczące tego czyją własność stanowią ujawnione odbiorniki pozostają bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie z obowiązującymi w dniu kontroli zapisami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342), odbiorniki podlegały zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W przedmiotowej sprawie, zarówno w toku prowadzonego postępowania, jak i w uzasadnieniu odwołania nie przedstawiono żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych w dniu kontroli odbiorników. Stwierdził, że załączona do odwołania kopia księgi meldunkowej, jak również umowy użyczenia w ocenie organu II instancji nie są wiarygodnym dowodem podważającym ustalenia kontroli, a stanowią jedynie próbę odwrócenia negatywnych skutków stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Minister przyjął wyjaśnienia Strony dotyczące błędnego ustalenia w dniu kontroli okresu używania ujawnionych odbiorników nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie organu II instancji odnotowany w protokole okres używania odbiorników wynosi: 24 dni (niepodważona okoliczność). Organ wskazał, że skarżąca biorąca udział w kontroli niewątpliwie zgodziła się z ustaleniami kontroli skoro bez zastrzeżeń podpisała protokół. Organ odwoławczy przypomniał, że osoba obecna przy kontroli składa świadczenia, które są następnie wpisywane do protokołu kontroli. Dopiero, gdy powstaną wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zachodzi konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków lub stron (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 marca 2008 r. sygn. akt: II SA/Ol 1140/07), jednakże powinno to nastąpić dopiero w toku postępowania administracyjnego.

W ocenie Ministra - ustalony w czasie kontroli stan faktyczny nie dostarczył wątpliwości w zakresie ilości odbiorników, ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu oraz okresu ich używania, a zatem organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. Ponadto nie można mówić o naruszeniu przepisów art. 136 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. w decyzji wydanej przez organ I instancji, gdyż przepis ten dotyczy postępowania odwoławczego.

W ocenie Ministra strona niewątpliwie w miejscu kontroli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie "obiekty noclegowe i turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania", co wynika wprost z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wskazał, że abonament winien być płacony za każdy odbiornik oddzielnie, a reguła ta dotyczy m.in. hoteli (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08).

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. M. R. wniosła do WSA w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2014 r.

Zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - to jest naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez ustosunkowanie się przez organ odwoławczy jedynie do zarzutów odwołania a nie rozpoznanie sprawy w całości co do meritum;

2) art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez niedopuszczenie jako dowodu umowy użyczenia - na okoliczność przeniesienia posiadania odbiorników na skarżącą w dniu [...] lipca 2013 roku oraz księgi meldunkowej - na okoliczność rozpoczęcia działalności gospodarczej dopiero w dniu [...] lipca 2013 roku;

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. - poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

4) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku przez organ administracji publicznej polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia spawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego co do rzeczywistego okresu używania odbiorników telewizyjnych przez skarżącą;

5) art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego celem dokładnego wyjaśnienia i ustalenia momentu wejścia przez skarżącą w posiadanie 19 odbiorników telewizyjnych na podstawie umowy użyczenia oraz dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej obejmującej wynajem pokoi i w konsekwencji braku możliwości używania odbiorników w okresie od [...] do [...] lipca 2013 roku;

6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2013 roku;

7) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez jego nie zastosowanie i nie uchylenie zaskarżonej decyzji i nie orzeczenie o istocie sprawy podczas gdy było ono jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem;

8) art. 15 kpa w zw. z art. 77 i nast. to jest naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy

II. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187 poz. 1342) poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż skarżąca używała ujawnione odbiorniki od dnia [...] lipca 2013 roku, na dzień kontroli 24 dni przez co nie zachowała 14 dniowego terminu do ich zarejestrowania i ustaleniem opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników;

b) art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wydaniem decyzji ustalającej opłatę za używanie 19 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, jeszcze przed upływem 14 dniowego terminu do ich rejestracji;

c) art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez oparcie przez organ rozstrzygnięcia na domniemaniu faktycznym sprawności odbiorników telewizyjnych, podczas gdy przywołany przepis ustanawia jedynie domniemanie używania urządzenia, które umożliwia natychmiastowy odbiór programu i uznanie, iż odbiorniki telewizyjne używane były w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą od dnia [...] do dnia [...] lipca 2013 r;

d) art. 79 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niezawiadomienie strony o planowanej kontroli.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2014 r. oraz decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2013 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji. Wniosła o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy co do meritum, bowiem przedmiotem rozpoznania uczynił jedynie zarzuty zawarte w odwołaniu.

Podniosła, że kontrola trwała jedynie 5 min, a zatem nie była rzetelna.

W ocenie skarżącej z materiału dowodowego wynika bezspornie, że rzeczywisty okres użytkowania odbiorników nie wynosił 24 dni, i że w dniu kontroli nie upłynął jeszcze termin przewidziany do ich rejestracji.

Nadto skarżąca zarzuciła, że organy w sposób dowolny oceniły materiał dowodowy sprawy i odmówiły wiarygodności załączonym przez skarżącą w toku postępowania dokumentom.

Zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej skarżąca stwierdziła, że organ nie miał uprawnienia do przeprowadzenia kontroli, jeśli z wyprzedzeniem nie zawiadomił strony o terminie zaplanowanej kontroli. Wskazała, że uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli winno być odnotowane w protokole kontroli i książce kontroli.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

W ocenie Sądu w tej sprawie wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego, jak również dokonano prawidłowej jego subsumcji w świetle przepisów prawa wyczerpująco – na użytek tej sprawy – wskazanych i zinterpretowanych w tych decyzjach.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, art. 5 ust. 1 stanowi zaś, że odbiorniki te podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. 2012, poz. 1529). Do operatora tego należy też kontrola wykonywania obowiązku tej rejestracji oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej (art. 7ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych).

Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była już przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 – Lex Omega 122368), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Stosownie do tego wyroku abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji RP przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zarazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku." Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

W dniu kontroli (tj. [...] lipca 2013 r.) skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, świadcząc usługi wynajmu pokoi w nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (okoliczność niesporna wobec oświadczenia samej skarżącej z dnia [...] lipca 2013 r. - karta nr [...] akt administracyjnych, danych wynikających z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP - karta nr [...] akt administracyjnych oraz twierdzenia Skarżącej zawartego w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. - karta nr [...] akt administracyjnych); kontrola ta dotyczyła przestrzegania przez Skarżącą obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych stanowiących wyposażenie wynajmowanych przez nią pokoi. Obowiązek ten nałożony jest bowiem na każdego, kto używa takich odbiorników i to niezależnie od tego czy są one wykorzystywane w działalności gospodarczej, czy służą do użytku osobistego (por. wyrok NSA z 9 kwietnia 2013 r. II GSK 92/12).

Zakwestionowane w wyniku ww. kontroli odbiorniki telewizyjne, stanowiąc wyposażenie wyjmowanych pokoi, były wykorzystywane w działalności gospodarczej skarżącej jako ich element, jednak do ustawowych znamion działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie należy posiadanie i używanie odbiorników TV, bowiem odbiorniki te nie służą w istocie do jej prowadzenia, tylko do odbioru programów telewizyjnych. Przedmiotem usług wynajmu pokoi nie jest sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników TV. Odbiorniki te są bowiem tylko jednym ze składników wyposażenia pokoi udostępnianych przez Skarżącą i są udostępniane do dyspozycji osób najmujących te pokoje.

W tej sytuacji Skarżąca, używająca tych odbiorników w prowadzonej działalności, podlega wszystkim regułom ustawy o opłatach abonamentowych dotyczących posiadania i używania odbiorników, w tym obowiązkowi ich rejestracji, jak również ponosi konsekwencje zaniechania tego obowiązku, wynikające z tej ustawy i wydanych do niej przepisów wykonawczych, w postaci opłaty karnej.

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych (ograniczenie tej zasady przewidziane w ust. 5 art. 2 ustawy nie dotyczy skarżącej); obowiązanym do jej uiszczenia jest posiadacz odbiornika, który go używa, przy czym domniemywa się, że posiadacz odbiornika, który jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Opłata karna za używanie niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 ustawy) również pobierana jest za każdy odbiornik i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania odbiornika niezarejestrowanego. Przewidujący tę opłatę przepis art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący; ustalanie naruszenia dyspozycji tego przepisu obliguje organ do zastosowania przewidzianej w nim sankcji opłaty karnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt posiadania przez skarżącą, wskazanych w decyzji odbiorników telewizyjnych w stanie używalności, tj. umożliwiającym odbiór programu (oświadczenie Skarżącej – karta nr [...] akt administracyjnych), które w dacie kontroli nie były zarejestrowane. Za te odbiorniki, zgodnie z wymogami art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, została ustalona ww. opłata karna, obciążająca skarżącą.

Wbrew zarzutom i argumentacji skargi, Sąd nie powziął żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości ww. kontroli przeprowadzonej w należącym do skarżącej spółki hotelu i oparcia rozstrzygnięcia na wynikach tej kontroli objętych ustaleniami protokołu pokontrolnego z [...] lipca 2013 r. Protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 kpa, traktującym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W tej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez upoważnionych kontrolerów, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązków rejestracji odbiorników TV oraz samą Skarżącą, która dysponowała przecież najlepszą wiedzą co do ilości, rodzaju i okresu używania umiejscowionych tam odbiorników TV, a jej oświadczenie w tym względzie oraz podpisanie opartego na nim protokołu kontroli bez zastrzeżeń są miarodajną przesłanką dla poczynionych w sprawie ustaleń. Podpis na protokole (przy braku zastrzeżeń) należy uznać za potwierdzenie udziału w kontroli oraz potwierdzenie treści protokołu.

Dodatkowo wskazać należy, że Skarżąca nie podważyła skutecznie w sprawie ustaleń pokontrolnych organu; mając natomiast zapewniony w sprawie czynny udział w każdym ze stadiów postępowania nie przedstawiła wiarygodnych przeciwdowodów, które ustalenia te mogłyby skutecznie podważyć. Co więcej, jak wynika z ustaleń organu I instancji nigdzie przez skarżącą nie kwestionowanych, skarżąca w dniu [...] lipca 2013 r. zarejestrowała w urzędzie pocztowym 19 odbiorników telewizyjnych. Jest to zatem ilość odbiorników odpowiadająca ilości odbiorników wykazanych w ww. protokole z kontroli obowiązku rejestracji odbiorników przez Skarżącą. W tej sytuacji rejestrację tę należy traktować jak swego rodzaju potwierdzenie stanu faktycznego sprawy utrwalonego w tym protokole i stanowiącego podstawę ustalenia ww. opłaty karnej za używanie bez rejestracji tych samych, także co do ilości, odbiorników TV.

Jakkolwiek kontrolę wykonania obowiązku rejestracji przez Skarżącą ww. odbiorników TV przeprowadzono w obiekcie, w którym prowadzi ona działalność gospodarczą, nie była to kontrola działalności gospodarczej, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 w zw. z art.2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.d.g.); dlatego nie podlegała przepisom tej ustawy, a obecnie również nie może być oceniana przez pryzmat tych przepisów. Kontrola ta dotyczyła bowiem przestrzegania – jak już zresztą wyżej zauważono – obowiązku rejestracji odbiorników TV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy służy do użytku osobistego. Obowiązek tej opłaty został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów do tego zobowiązanych. Ustawa ta jest adresowana do wszystkich podmiotów posiadających i używających odbiorników TV, a obowiązek ich rejestracji, która ma umożliwić identyfikację podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich podmiotów. Jednocześnie ustawa o opłatach abonamentowych (i przepisy wykonawcze do tej ustawy) jest aktem prawa, który reguluje samodzielnie, bez potrzeby sięgania do przepisów innych ustaw, problematykę rejestracji odbiorników TV, kontrolę wykonania tego obowiązku oraz problematykę nałożenia opłaty karnej za używanie odbiorników niezarejestrowanych.

Dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (u.s.d.g.) jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97, dalej ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 u.s.d.g.). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2013 r. II GSK 92/12 o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej, odbywała się w trybie u.s.d.g. (por. co do tego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2014 r. II GSK 1264/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. VI SA/Wa 646/14).

W tej sytuacji, w niniejszej sprawie nie miały więc zastosowania wskazane w skardze przepisy u.s.d.g. Skoro zaś przepisy te nie miały zastosowania i organy wydające decyzję w sprawie faktycznie ich nie zastosowały, to nie mogły też w żaden sposób przepisów tych naruszyć, gdyż pozostają one obojętne z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy.

Niesłusznie także Skarżąca zarzuca organom nieuwzględnienie w sprawie okoliczności wynikających z przedłożonych przez nią w postępowaniu odwoławczym dowodów, tj. umowy użyczenia z dnia [...] lipca 2013 r. oraz księgi meldunkowej, z której wynika, że pokoje zostały przez Skarżącą wynajęte dopiero od dnia [...] lipca 2013 r. Ww. okoliczności miałyby świadczyć o tym, że w sprawie Skarżącej w dniu kontroli, tj. w dniu [...] lipca 2013 r., dopiero upływał 14-dniowy termin do zarejestrowania spornych odbiorników.

Wbrew wywodom skargi organ odwoławczy dokonał oceny ww. dowodów i uznał, że nie podważyły one ustalonych już w sprawie okoliczności.

Sąd stanowisko to podziela. Wspierając tylko to stanowisko wskazać należy, że przepis art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - przy ustalaniu okoliczności używania odbiorników - nie odwołuje się do statusu prawnego odbiorników, tj. kwestii związanych z tytułem prawnym do tych odbiorników przysługującym zobowiązanemu do ponoszenia opłat, ale istotne skutki wiąże z samym posiadaniem odbiorników, a więc określonym stanem faktycznym.

Umowa z [...] lipca 2013 r. nie przesądza zaś o tym, kiedy powstał stan faktyczny podlegający ocenie na gruncie przepisów o opłatach abonamentowych. Podkreślić bowiem należy, że okolicznością powodującą nałożenie obowiązku w ww. zakresie jest wejście w posiadanie tychże odbiorników. Z umowy wynika zaś, że Skarżąca, jako Biorąca do używania, odebrała odbiorniki przed jej zawarciem (por. § 4 umowy, tj. Biorący do używania potwierdza, że przedmiot umowy określony w § 1 umowy już odebrał oraz, że jest on kompletny, zdatny do użytku i że nie ma ona z tego tytułu żadnych zastrzeżeń). W takim stanie rzeczy należało uznać, że oświadczenie Skarżącej z dnia [...] lipca 2013 r. o tym, że odbiorniki są przez nią używane od 24 dni, czyli od dnia [...] lipca 2013 r. jest zgodne z rzeczywistością. Nie może zmienić tych ustaleń także fakt, że pierwsi goście w lipcu 2013 r. zostali zameldowani w nieruchomości Skarżącej dopiero w dniu [...] lipca 2013 r. Tu także ma racje organ odwoławczy, że "okoliczność braku gości w wynajmowanych pokojach w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r. połączona jest z ryzykiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie wynajmu pomieszczeń. Potencjalnie Strona miała możliwość oferowania w tym czasie gościom pokoi, z których każdy jest wyposażony w odbiornik telewizyjny".

Zdaniem Sądu w świetle zebranego i prawidłowo ocenionego przez organy wydające decyzje w sprawie materiału dowodowego okoliczności te (ilość odbiorników, fakt i okres ich posiadania przez Skarżącą oraz okres ich używania) nie budzą wątpliwości.

Należy przy tym wskazać, że organy wykonały ciążące na nich obowiązki dowodowe, i ustaliły okoliczności faktyczne niezbędne do wydania zaskarżonej decyzji. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony wypełnia dyspozycję określonej normy prawa materialnego. Przedmiotem dowodzenia i ustalania mogą być więc jedynie okoliczności istotne dla sprawy, a nie wszystkie okoliczności, które w sposób pośredni lub bezpośredni się z nią w jakikolwiek sposób wiążą.

W tej sytuacji, sankcja za używanie niezarejestrowanych odbiorników TV została prawidłowo nałożona na Skarżącą na podstawie przepisów obowiązujących w dacie kontroli wykonania obowiązku rejestracji przeprowadzonej przez uprawniony organ, gdyż jest to zdarzenie faktycznoprawne skutkujące wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, a następnie prowadzące do jej rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją.

Z tych wszystkich powodów Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.