Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1233/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6147 Archiwa
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Archiwum Państwowego
Treść wyniku: Przywrócono termin do wniesienia skargi
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1; art. 87 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Funduszu [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przynależności materiałów do państwowego zasobu archiwalnego postanawia - przywrócić termin do wniesienia skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 04 czerwca 2013 r. Fundusz [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (07 sierpnia 2012 r. - data przyjęcia pisma do wysłania) w przedmiocie przynależności materiałów do państwowego zasobu archiwalnego. Do przedmiotowej skargi ww. dołączył wniosek z dnia 04 czerwca 2013 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W myśl art. 52 § 3 ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ppsa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 ppsa, skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 ppsa).

Stosownie do treści art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

W myśl art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, pismem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (07 sierpnia 2012 r. - data przyjęcia pisma do wysłania), Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych poinformował Likwidatora Funduszu [...], że: 1) fotografie [...], będące własnością [...], stanowią część państwowego zasobu archiwalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 oraz art. 15 ustawy archiwalnej; 2) niemożliwe jest dokonanie sprzedaży zarówno całej kolekcji, jak i poszczególnych jej zdjęć, albowiem, zgodnie z art. 7 ustawy archiwalnej materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego nie mogą być zbyte; 3) w związku z trwającym procesem likwidacyjnym, [...] zobowiązany jest do przekazania ww. kolekcji zdjęć do Narodowego Archiwum Cyfrowego; 4) całość dokumentacji wytworzonej i zgromadzonej w toku działalności [...], w tym z okresu likwidacji, stanowi materiały archiwalne, 5) ww. dokumentacja powinna zostać przekazana do Archiwum Akt Nowych, 6) dla ww. dokumentacji powinna zostać sporządzona pełna i prawidłowa ewidencja.

Przedmiotowe pismo wpłynęło do Funduszu [...] w dniu 07 sierpnia 2012 r.

Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (20 sierpnia 2012 r. - data stempla pocztowego; 22 sierpnia 2012 r. - data wpływu pisma do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych) Fundusz [...] wezwał Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych do usunięcia naruszenia prawa w sprawie przedmiotowego pisma, poprzez uchylenie stanowiska odnośnie uznania kolekcji zdjęć [...] za część państwowego zasobu archiwalnego i tym samym cofnięcie zakazu sprzedaży kolekcji zdjęć wyrażonego w ww. piśmie.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych uznał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest możliwe do uwzględnienia jedynie w części dotyczącej stwierdzenia, iż wszystkie zdjęcia wchodzące w skład kolekcji bez względu na to, czy występują one w wielu egzemplarzach, stanowią część państwowego zasobu archiwalnego. W efekcie częściowego uwzględnienia wezwania, w pkt 1 pisma Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] zmodyfikowano ostatni akapit i dodano następujący: "Powyższe stanowisko dotyczy wszystkich zdjęć wchodzących w skład kolekcji, bez względu na to, czy możliwa jest identyfikacja wszystkich osób uchwyconych na fotografiach. Nie dotyczy natomiast tych odbitek pozytywowych, które stanowią powielenie tego samego zdjęcia w tym samym fragmencie i wykonane zostały przez tego samego autora odbitki pozytywowej a także nie przedstawiających wartości poznawczych lub artystycznych. (...) Potwierdzenie, że odbitki nie stanowią materiałów archiwalnych, pozwoli na ich zbycie.".

Przedmiotową odpowiedź skarżący otrzymał w dniu 24 września 2012 r.

Po otrzymaniu ww. pisma z dnia [...] września 2012 r. Fundusz [...] pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. l.dz. [...] wniósł odwołanie od "decyzji" Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], zmodyfikowanego pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...].

Po rozpoznaniu ww. odwołania Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że zaskarżona czynność organu nie ma charakteru decyzji administracyjnej.

Wymienione postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez Fundusz [...] do WSA w Warszawie, który po jej rozpoznaniu wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 598/13 skargę oddalił. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych nie wydał decyzji administracyjnej, a jedynie pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformował Fundusz [...], że kolekcja zdjęć [...], która pozostaje w dyspozycji [...], stanowi część państwowego zasobu archiwalnego. Sąd uznał, że pismo to nie spełnia wymogów, jakim powinna odpowiadać decyzja, określonych w art. 107 K.p.a. W ocenie Sądu, pismo to można potraktować jako czynność materialno-techniczną, która podlega kontroli sądowoadministracyjnej, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, co, jak podkreślił Sąd, skarżący w ustawowym terminie uczynił, pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zdaniem Sądu, skoro pismo z dnia [...] sierpnia 2012 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej, to pismo skarżącego zatytułowane odwołanie nie mogło być potraktowane jako odwołanie, a tym samym organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania. Odpis przedmiotowego wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący otrzymał w dniu 01 lipca 2013 r. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 598/13, na którą w imieniu skarżącego - Funduszu [...] stawił się likwidator – M. M., ustne powody rozstrzygnięcia podane przez sędziego sprawozdawcę skarżący poznał na rozprawie po ogłoszeniu wyroku.

Pismem z dnia 04 czerwca 2013 r. (04 czerwca 2013 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej skargi) Fundusz [...] wniósł - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przynależności materiałów do państwowego zasobu archiwalnego. Do przedmiotowej skargi ww. dołączył wniosek z dnia 04 czerwca 2013 r. o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej skargi.

W ocenie Sądu wniosek przywrócenie terminu do złożenia skargi zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], stanowiące czynność materialno-techniczną, tym samym skargę na ww. czynność wnosi się - zgodnie z art. 53 § 2 ppsa - w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (20 sierpnia 2012 r. - data stempla pocztowego; 22 sierpnia 2012 r. - data wpływu pisma do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w sprawie pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Organ - pismem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] - udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Zestawiając datę doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - 24 września 2012 r., z datą wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem organu - 04 czerwca 2013 r., uznać należy, że skarga Funduszu [...] na pismo Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przynależności materiałów do państwowego zasobu archiwalnego została wniesiona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 ppsa.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazał datę 28 maja 2013 r. - datę rozprawy w sprawie II SA/Wa 598/13, na której to Sąd, uzasadniając motywy rozstrzygnięcia, określił charakter pisma organu z dnia [...] lipca 2013 r.

Z akt sądowych sprawy II SA/Wa 598/13 wynika, że na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. skarżący poznał ustne motywy rozstrzygnięcia w sprawie II SA/Wa 598/13, z którego wynikało, że pismo organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. należy potraktować jako czynność materialno-techniczną, która podlega kontroli sądowoadministracyjnej, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W związku z powyższym z tym dniem, jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący powziął wiadomość o uchybieniu terminu. W takim przypadku za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy uznać dzień 28 maja 2013 r. Natomiast pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący wniósł w dniu 04 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowy wniosek), tj. zachowując siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności, określony w art. 87 § 1 ppsa.

Równocześnie z wnioskiem skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (Patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 205.).

Skarżący uprawdopodobniając brak winy w przekroczeniu terminu podniósł, że dopiero na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. WSA w Warszawie określił charakter czynności podjętej przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], w związku z czym uchybienie terminu nie nastąpiło z winy skarżącego.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę to, że skarżący powziął wiadomość co do charakteru pisma organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. po zapoznaniu się ze stanowiskiem WSA w Warszawie w tej kwestii w sprawie II SA/Wa 598/13, wniesienie skargi w ustawowym terminie nie było możliwe, a jego przekroczenie nastąpiło bez winy strony.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.