Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 670/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153,  145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37, art. 40, art. 48 ust. 2, art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 25.03.2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. (Dz. U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał Z. M. wykonanie w terminie do dnia 31.06.2008r. następujących robót budowlanych na budynku mieszkalnym położonym na działce o nr 216, przy ul. [...] 9 w [...]:

- obcięcia konstrukcji dachu wraz z jego pokryciem, wystającej poza lico ściany zachodniej,

- założenia rynny i rury spustowej oraz odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony.

W uzasadnieniu decyzji wskazano następujący stan faktyczny:

Na skutek interwencji Z. R. – M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 24.10.2002r. na działce przy ul. [...] w [...], stanowiącej własność Z. M. oględziny, w wyniku których ustalił, iż znajduje się tam parterowy budynek mieszkalny o wymiarach 7,35 x 7,35m, z dachem dwuspadowym, pokryty dachówką ceramiczną, usytuowany w ten sposób, że ściana od strony zachodniej usytuowana jest w linii istniejącego ogrodzenia z działką Z. R.-M., natomiast okap połaci zachodniej dachu dwuspadowego wystaje 50cm poza linię ogrodzenia pomiędzy działkami. Stwierdzono, że przy okapie od strony zachodniej brak jest rynny, natomiast jest rynna przy okapie od strony wschodniej. Powyższe ustalenia poskutkowały wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia 28.11.2002r. nakazującej Z. M. założenie rynny przy zachodniej połaci w/w budynku mieszkalnego oraz odprowadzenia z niej wód opadowych na teren własnej działki. W trybie odwoławczym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7.02.2003r uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie decyzją z dnia 31.07.2003r., utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 1.10.2003r., organ I instancji na podstawie art. 40, art. 54 ustawy z dnia 24.X.1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.VII.1994r. Prawo budowlane odmówił wydania Z. M. nakazu przebudowy dachu na przedmiotowym budynku mieszkalnym z dwuspadowego na jednospadowy.

Wyrokiem z dnia 18.01.2007r., sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi Z. R.-M., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 1.10.2003r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia 31.07.2003r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując ponownie sprawę, zwrócił się do Archiwum Państwowego oraz do Archiwum Państwowego, Oddział w [...] o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych znajduje się pozwolenie na budowę wraz z dokumentacją techniczną, bądź inne dokumenty związane z przedmiotowym budynkiem, który był wybudowany w latach 1935-1939. W odpowiedzi powyższe jednostki poinformowały organ I instancji, że w ich zasobach brak jest powyższych dokumentów.

Przeprowadzono także w dniu 21.11.2007r. kolejne oględziny na w/w nieruchomości, w trakcie której Z. M. oświadczył, iż budynek został wybudowany w 1920r. przez żydowska rodzinę [...], która w latach 1952-1956 przekazała go na własność jego rodzicom, on jest jego właścicielem od 1970r.; budynek od samego początku nie zmienił swej formy, posiadał dach dwuspadowy od strony wschód-zachód. Granica od strony zachodniej przebiega po okapie budynku tj. 50 cm od ściany budynku na zachód. W 1972r. dołożył do drewnianych elementów połaci dachu nowe łaty i krokwie. Łaty i krokwie te przedłużono do długości starych krokwi. Zamontowano też rynny i rury spustowe od wszystkich stron budynku, za wyjątkiem strony zachodniej.

Podczas oględzin organ stwierdził, iż przy połaci zachodniej od strony działki należącej do Z. R.-M. istnieje okap wysunięty na ok. 50cm na działkę skarżącej. Na połaci dachu brak jest rynny i rury spustowej, konstrukcja więźby dachowej budynku składa się z 7 par krokwi. Ustalono, że 2 podwójne krokwie zlokalizowane po stronie południowej i północnej budynku, a także 4 pojedyncze zlokalizowane po stronie wschodniej zostały wymienione na nowe w 2004r. i były one przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji. Pozostałe krokwie są krokwiami starymi. Stwierdzono także otwór o wymiarach 0,4m x 0,4m zlokalizowany w ścianie zachodniej budynku w pomieszczeniu piwnicy zasłonięty częściowo drobnymi elementami.

Następnie w dniu 21.01.2008r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której inwestor zgodził się na obcięcie połaci dachu o 15cm i zamontowanie rynny i rury spustowej oraz odprowadzanie wód opadowych na teren własny nieutwardzony. Natomiast skarżąca nie zgodziła się z tymi warunkami, domagając się pozostawienia okapu o długości 10cm plus rynna i odprowadzanie wód opadowych poprzez ścianę północną na część działki inwestora lub stronę południową po zblokowaniu wody z południową częścią nowo wybudowanego budynku.

W dniu 21.02.2008r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowej działce, podczas których ustalono, że konstrukcja dachu pokryta jest blachą trapezową, wewnątrz budynku na jego strychu istnieje murłata o wymiarach 13 x 15cm, zlicowana z murem. Natomiast przedmiotowy okap ma długości 52cm.

Powyższe ustalenia poskutkowały wydaniem przez organ I instancji decyzji w dniu 25.03.2008r., nakazującej Z. M. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. wykonanie w terminie do dnia 31.06.2008r. robót budowlanych na budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w [...], polegających na obcięciu konstrukcji dachu wraz z jego pokryciem, wystającej poza lico ściany zachodniej oraz założenia rynny i rury spustowej i odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony.

Organ powołał się na treść § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), stanowiący, że w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. Ponadto konieczne jest także zapewnienie w razie pożaru ograniczenia ognia i pożaru na sąsiednią działkę, o czym stanowi przepis § 207 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia. Przy drewnianych elementach przedmiotowego budynku efekt ten można uzyskać poprzez obcięcie konstrukcji dachu, w tym jego drewnianych elementów.

W dniu 8.07.2008r., po wydaniu powyższej decyzji Z. R.-M. złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo Starosty z dnia 20.04.2004r., z którego wynika, że organ ten nie wnosi sprzeciwu w sprawie zgłoszenia przez Z. M. robót budowlanych, polegających na wymianie pokrycia dachu (bez zmiany konstrukcji dachu) na istniejącym budynku mieszkalnym położonym na działce nr ewid. 216 w [...] przy ul. [...]. W piśmie tym zawarto jednocześnie uwagę, iż potwierdzenie to dotyczy tylko wymiany pokrycia dachu w granicach własności inwestora, natomiast na część dachu, około 50 cm, znajdującą się nad działką nr ewid. 210 należy wystąpić z osobnym wnioskiem, przedstawiając oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przedmiotowej działki.

Odwołanie od decyzji z dnia 25.03.2008r. wniósł Z. M., domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, iż rozstrzygnięcie to jest w istocie niewykonalne, a powołane przepisy cyt. rozporządzenia dotyczą budynków projektowanych, a nie już istniejących. Tymczasem przedmiotowy budynek nie uległ zasadniczym zmianom od początku jego wybudowania. Z. M. oświadczył, iż wymienił dwie pary krokwi i dwie pojedyncze nogi – nie zaś cztery – od strony wschodniej budynku. Niezasadne są, jego zdaniem twierdzenia, iż przedmiotowy obiekt zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Obiekt jest bowiem niepalny, a w sąsiedztwie nie ma budynków, którym mógłby zagrażać.

Decyzją z dnia 18.09.2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości nakazał Z. M. założenie rynny i rury spustowej przy zachodniej ścianie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] w taki sposób, aby wody opadowe były odprowadzone na nieutwardzony teren jego działki – w terminie do 31.12.2008r. W podstawie prawnej powołano art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, iż nakazany uchylonym rozstrzygnięciem obowiązek obcięcia konstrukcji dachu wraz z jego pokryciem, wystającej poza lico ściany zachodniej jest bezzasadny. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż zakres robót wykonanych przez Z. M. należy uznać za remont polegający na odtworzeniu poprzez wymianę pokrycia i niektórych elementów konstrukcyjnych stanu pierwotnego dachu bez zmiany jego pierwotnego kształtu i usytuowania. Przedmiotowy okap w chwili obecnej odpowiada temu, jaki istniał w momencie powstania opisanego budynku (np. ilość i długość krokiew) przed drugą wojną światową. Świadczą o tym fotografie załączone do akt sprawy przez obie strony. Nie ma przy tym znaczenia, że w/w okap wystaje poza działkę Z. M., gdyż przedmiotem prowadzonego postępowania są roboty remontowe związane ze zmianą pokrycia istniejącego dwuspadowego dachu oraz wymiana i uzupełnienie niektórych elementów konstrukcyjnych dachu. Przedmiotowy okap nie powoduje zagrożenia pożarowego na działkach i nie ogranicza prawidłowego sposobu zabudowy sąsiedniej działki. Nie jest zatem zasadne nakazanie obcięcia okapu dachu wystającego poza lico ściany.

Organ odwoławczy wskazał, że sprawy dotyczące ograniczeń i naruszenia prawa własności mogą być rozstrzygane wyłącznie na drodze sądowej z powództwa cywilnego.

Ponadto podniósł, że "budzi wątpliwość prawidłowość" zapisu w piśmie organu architektoniczno-budowlanego z dnia 20.04.2004r., który nie wnosząc sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachu przy przedmiotowym budynku mieszkalnym wskazał, iż potwierdzenie to dotyczy tylko wymiany pokrycia dachu w granicach własności inwestora, natomiast na część dachu – ok. 50cm znajdującą się na działce nr 210 należy wystąpić z osobnym wnioskiem, przedstawiając oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Bez względu bowiem na rzeczywisty przebieg granicy przedmiotowy budynek należy w całości do Z. M., który ma prawo i obowiązek utrzymywać go we właściwym stanie technicznym.

Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że decyzja organu I instancji zasadna jest w części dotyczącej nakazu założenia rynny i rury spustowej oraz odprowadzania wód opadowych na własny teren nieutwardzony. Konieczność odprowadzania wód opadowych na teren własnej działki regulowało już rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16.02.1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jednolity: Dz. U. z 1939r. nr 34, poz. 216) – w art. 180 mowa jest o tym, że w podwórzach powinny być urządzone ścieki do odprowadzania wody deszczowej. Również obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nakazują, aby wody opadowe były odprowadzane na teren własnej działki, co ma zapobiec zalewaniu sąsiednich działek. Zatem w celu ochrony przed zalewaniem działki Z. R.-M. należało zastosować tryb przewidziany w art. 66 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18.09.2008r. wniosła Z. R.-M., domagając się jej "odrzucenia".

Skarżąca zarzuciła, że decyzja narusza jej prawo własności a nadto nie rozwiązuje sprawy, lecz pogłębia problem, ponieważ założenie rynny spowoduje dodatkowe "wciśnięcie się gabarytami w zachodnią połać dachu" w jej działkę. Wskazała ponadto, iż pomimo dwukrotnego przesuwania terminu załatwienia sprawy nie przeanalizowano wnikliwie akt sprawy. Strona nie miała także możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ponieważ organ II instancji nie zawiadomił jej o tym, iż został on zebrany. Nie ustosunkowano się także do zastrzeżeń wskazanych przez nią w piśmie z dnia 8.07.2008r., naruszając tym samym przepis art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

Z. R.-M. zakwestionowała również stanowisko organu II instancji odnośnie zapisu w piśmie Starostwa Powiatowego z dnia 20.04.2004r. Oświadczyła również, iż Z. M. nie remontował budynku, ale go rozbudowywał, zmieniając konstrukcję dachu bez wymaganego prawem projektu i pozwolenia. Został za to ukarany przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 18.02.2005r. Strona zarzuciła, iż nie odniesiono się do ustaleń z rozprawy administracyjnej z dnia 21.01.2008r. i zapadłych na niej propozycji zażegnania sporu. Nie podano także szczegółów montażu rynny, pomimo iż istotne znaczenie mają jej parametry i typ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, iż powoływana "ugoda" nie została zawarta, ponieważ skarżąca nie chciała zaakceptować warunków zaproponowanych przez Z. M. Stwierdzono także, iż organ II instancji nie ma obowiązku wysyłać do stron postępowania zawiadomienia o tym, iż został zebrany materiał do wydania decyzji administracyjnej, gdyż organ odwoławczy, co do zasady nie gromadzi materiału dowodowego, tylko ocenia prawidłowość zebranego materiału przez organ prowadzący postępowanie wyjaśniające i na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego wydaje stosowne rozstrzygniecie. Ponadto organ II instancji, dwukrotnie zawiadamiając strony postępowania o zmianie terminu załatwienia sprawy, wskazywał przewidywany termin zakończenia sprawy, a pismem z dnia 11.06.2008r. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, możliwości złożenia zastrzeżeń i uwag, co strony uczyniły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej kryteria, uznał, iż w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – art. 153 p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowi to zarazem podstawę do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.

Zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu i organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 18.01.2008r., sygn. akt: [...], stosownie do art. 153 ustawy p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w uzasadnieniu powyższego wyroku wskazał, że w sprawie niniejszej należało ustalić, czy przedmiotowa inwestycja, zrealizowana w latach 1935-1939, została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji zatwierdzającej projekt budowlany, czy też była to samowola budowlana lub też może inwestycja została zrealizowana z odstępstwami. Jeżeli inwestycja została zrealizowana z odstępstwami, to należy ustalić na czym konkretnie te odstępstwa polegały, czy były one istotne i w jaki sposób można doprowadzić stan techniczny przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi obecnie przepisami techniczno-budowlanymi. Gdyby się okazało, że przedmiotowy budynek został zrealizowany na podstawie błędnej decyzji o pozwoleniu na budowę, to konsekwencją tego będzie to, że organ nie będzie mógł inwestorowi niczego nakazać, gdyż inwestor zrealizował inwestycję zgodnie z takim pozwoleniem, Jeżeli natomiast organ ustali, że była to samowola budowlana, to wówczas będą miały zastosowanie przepisy art. 37 lub art. 40 ustawy z dnia 24.X.1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 351). W myśl art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. przepisy ustawy stosuje się do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną. Stosownie do art. 103 ust. 2 przepisu art. 48 (dot. rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wskazał, że sformułowanie użyte w art. 103 ust. 2 nie oznacza jednak, że do takich obiektów stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze (do prawa budowlanego z 1974r.). Stosownie do art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W myśl art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 wydaje się decyzję nakazującą dokonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Sąd wskazał, że przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. umożliwiał legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy: sprzeczność z planem oraz niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sformułowanie użyte w art. 40 "do stanu zgodnego z przepisami" oznacza stan zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji.

Ponadto Sąd nakazał ustalenie zakresu robót budowlanych wykonanych przez Z. M. w 1972r. bez pozwolenia na budowę na zachodniej połaci dachu i ustalenie czy był to remont, czy przebudowa lub rozbudowa połaci dachu, jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane i czy były one zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami prawa.

Sąd wskazał także, że organy nie odniosły się do wniosku Z. R.-M., która ponosiła, że Z. M. wybił w przedmiotowym budynku otwory okienne w ścianie zachodniej usytuowanej przy granicy z działką skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. badając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18.09.2008r. miał na uwadze wskazania co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną zawartą w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uznał, że w przeważającej części nie zostały one zrealizowane.

Obowiązkiem organu było ustalenie czy budynek mieszkalny położony w miejscowości [...] przy ul. [...] na działkach nr ewid. 215 i 216, zrealizowany w latach 1935-1939, został wykonany na podstawie pozwolenia na budowę, czy też w warunkach samowoli budowlanej. Organ ustalił jedynie w odpowiednich archiwach, iż brak jest pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku oraz dokumentacji technicznej oraz zacytował w uzasadnieniu decyzji oświadczenia Z. M., co do okresu realizacji obiektu oraz jego ówczesnych inwestorów. Brak jest natomiast wnikliwej oceny organu, co do powołanych okoliczności realizacji budynku mieszkalnego, a tym samym jednoznacznych ustaleń w zakresie legalności przedmiotowego budynku mieszkalnego. Od tych ustaleń zależało dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego w zakresie legalizacji tego obiektu budowlanego, o czym obszernie w swej ocenie prawnej wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], które wyżej zostały dokładnie zacytowane. Chodzi o możliwość zastosowania art. 40 lub art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. umożliwiał legalizację obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy: sprzeczności z planem oraz niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że sformułowanie użyte w art. 40 "do stanu zgodnego z przepisami" oznacza stan zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji.

Te wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] nie zostały przez organ ponownie orzekający w sprawie wykonane, gdyż organ nie wypowiedział się, co do legalności obiektu budowlanego, jakim jest budynek mieszkalny.

Ponadto wątpliwości Sądu budzi prawidłowość wykonania zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w zakresie oceny prawnej oraz zakresu wykonanych przez Z. M. robot budowlanych na zachodniej połaci dachu budynku mieszkalnego. Organu uznał, że stanowią one "remont", polegający na odtworzeniu poprzez wymianę pokrycia i niektórych elementów konstrukcyjnych stanu pierwotnego dachu bez zmiany jego pierwotnego kształtu i usytuowania. Nie wyjaśniono, o jakie elementy konstrukcji chodzi, a to było m.in. podważane przez stronę skarżącą. Zdaniem organu przedmiotowy okap w chwili obecnej odpowiada temu, jaki istniał w momencie powstania opisanego budynku (np. ilość i długość krokiew) przed drugą wojną światową, o czym świadczą fotografie załączone do akt sprawy przez obie strony. Jednak organ nie zajął stanowiska co do tego, czy powyższe roboty były dokonane w 1972r., jaki związek z tym ma zgłoszenie z dnia 20.04 2005r., o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wg jakich przepisów należy dokonać oceny legalności tych robot budowlanych. Taki obowiązek nałożył Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...].

Organ uznał jedynie, że przedmiotowy okap nie powoduje zagrożenia pożarowego na działkach i nie ogranicza prawidłowego sposobu zabudowy sąsiedniej działki, natomiast wskazane jest założenie rynny i rury spustowej przy zachodniej ścianie budynku mieszkalnego oraz odprowadzania wód opadowych na własny teren nieutwardzony. Organ odwoławczy zastosował więc przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zauważyć jednak należy, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczyło postępowania legalizacyjnego, nie zaś postępowania regulowanego w rozdziale 6 ustawy - "utrzymanie obiektów budowlanych", wobec czego uznać należy, że postępowanie w przedmiocie legalizacji nie zostało zakończone zaskarżoną decyzją.

Ponadto uznać należy, że wbrew zaleceniom WSA organ nie ustosunkował się do wniosku Z. R. – M., zawartego w jej odwołaniu (K-I-17) od decyzji 31.07.2003r., w którym podnosiła ona, że Z. M. wybił w przedmiotowym budynku mieszkalnym otwory okienne w ścianie zachodniej usytuowanej przy granicy z działką skarżącej. W tym miejscu podnieść należy, że w protokole z dnia 21.11.2007r. (K-I-25) znajduje się zapis, iż w przedmiotowej ścianie jest otwór w pomieszczeniu piwnicy o wymiarze 0,4 x 0,4, przesłonięty innymi przedmiotami. Podobnie na załączonym rzucie dachu wskazano, iż okno jest zaślepione, odwołując się do zdjęć na płycie CD (K-I-25). Tymczasem organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji jedynie powielił powyższe ustalenia faktyczne, nie dokonując żadnych rozważań prawnych w tym zakresie. W szczególności nie dokonano analizy legalności usytuowania powyższego okna. Stało się tak, pomimo iż znajduje się ono przy granicy z działką sąsiednią. Z kolei powyższa okoliczność zupełnie umknęła uwadze organu odwoławczego. Jednocześnie wskazać należy, iż w żadnym wypadku nie można uznać, iż przedmiotowe okno – z powodu przesłonięcia drobnymi elementami – jest zaślepione. Takie stwierdzenie miałoby podstawy jedynie w przypadku, gdyby okno to zostało trwale zamurowane.

Z powyższych względów w pełni zasadny jest zarzut Z. R. – M. o braku wnikliwego przeanalizowania przez organy materiału dowodowego.

Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać trzeba, iż na rozprawie administracyjnej (K-I-29) nie została zawarta ugoda, ponieważ skarżąca nie zgodziła się na przyjęcie warunków zaproponowanych przez Z. M. Natomiast wskazywana przez stronę przewlekłość postępowania nie mogła mieć wpływu na jego wynik. Jednocześnie zgodnie z dyspozycją art. 36 § 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podał przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy (K-II-26, K-II-27). Jednakże pomimo, iż 1 – miesięczny termin, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a., ma charakter terminu instrukcyjnego, to godzi się przypomnieć organom, iż ich obowiązkiem jest zabezpieczenie realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.).

Organ I instancji, rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, wyeliminuje stwierdzone i omówione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] i K. nieprawidłowości. Zostaną przy tym spełnione w całości przytoczone powyżej szczegółowe zalecenia Sądów, a wydane rozstrzygnięcie będzie zawierało uzasadnienie spełniające wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.