Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1156/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17 ust. 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marata Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza M. S. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 15 maja 2023 r., znak SKO.NP/4115/143/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej E. S. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E. S. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 15 maja 2023 r. (znak SKO.NP/4115/143/2023) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 28 marca 2023 r. (znak [...]) o odmowie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Organ l instancji w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z 10.03.2023 r., decyzją z 28.03.2023 r. odmówił przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad K. R., 13-letnią siostrzenicą. Osoba ta dysponuje orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z 25.11.2022 r. stwierdzającym znaczny stopień jej niepełnosprawności (do 13.05.2026 r.) z przyjęciem, że niepełnosprawność istnieje od 4. roku życia. Przyczyną niepełnosprawności dziecka są choroby psychiczne (symbol niepełnosprawności 02-P).

W uzasadnieniu decyzji organ pomocowy wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w N. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 26.10.2015 r. (sygn. akt [...]) skarżąca (ciotka małoletniej) została ustanowiona jej rodziną zastępczą. Organ I instancji podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rozumieniu ustawy z 9.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 2 wymienionej ustawy, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Skarżąca nie spełnia tego ustawowego wymogu, albowiem nie jest spokrewnioną rodziną zastępczą, a wobec tego, nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne.

W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny twierdzeń przedstawionych we wniosku, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego polegającym na zbyt rygorystycznym ustaleniu przesłanek do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego;

2. art. 17 ust. 1 pkt 3 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku występowania stanu faktycznego analogicznego jak w niniejszej sprawie, nie można bazować na językowej wykładni wskazanego przepisu, lecz na wykładni aksjologicznej odwołującej się do wartości konstytucyjnej, tj. równego traktowania podobnych podmiotów.

Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 15.05.2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zwróciło uwagę na przywołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w N. oraz na oświadczenie skarżącej z 10.03.2023 r. z którego wynika, iż od 19.02.2023 r. nie pracuje tak zawodowo, jak i dorywczo albowiem sprawuje opiekę nad niepełnosprawną małoletnią K. Organ II instancji zaakcentował, iż spór w tej sprawie dotyczy oceny możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wnioskująca o takie świadczenie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, pełniąc funkcję rodziny zastępczej niespokrewnionej. Kolegium podało przy tym, iż w sprawie nie budziło wątpliwości to, że niepełnosprawna prawomocnym postanowieniem sądu została umieszczona w rodzinie zastępczej, a funkcję tej rodziny pełni skarżąca, jak też to, iż małoletnia K. jest osobą niepełnosprawną i wymaga zapewnienia jej zarówno całkowitej pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w jej wieku oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Podkreśliło jednakże Kolegium Odwoławcze, iż jeśli chodzi o rodzinę zastępczą, to świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane jedynie takiej osobie, która stanowi rodzinę zastępczą spokrewnioną dla osoby wymagającej opieki. SKO w Tarnowie przywołało tezę wyroku NSA z 7.03.2019 r. (sygn. akt l OSK 4353/18), gdzie wskazano, iż siostra matki dziecka (ciotka) nie jest osobą wymienioną w katalogu osób zaliczonych do rodziny zastępczej spokrewnionej w rozumieniu art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Tym samym, nie należy ona do grona osób, którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Fakt pozostawania krewną dziecka nad którym sprawuje opiekę, wobec brzmienia wskazanych przepisów nie oznacza, że stanowi ona rodzinę zastępczą spokrewnioną.

Organ odwoławczy zwracając uwagę na art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że w przepisie tym został zawarty ściśle określony katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a krąg ten zakreślony jest m.in. przesłanką obciążenia opiekuna obowiązkiem alimentacyjny względem osoby podlegającej opiece. Akcentowano, że zarówno w pierwotnej wersji tego przepisu, jak i w toku kolejnych jego zmian, świadczenie przysługiwało tym członkom rodziny, na których spoczywał - w stosunku do osoby wymagającej opieki - obowiązek alimentacyjny. W każdej z kolejnych regulacji prawnych przyjmowano wymóg, by osoba świadcząca opiekę była obciążona w stosunku do podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. Ustawodawca uznawał więc, że jednym z warunków od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia było to, że opiekę wykonuje osoba obciążona wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym i mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych, od warunku tego nie odstąpił. Brak tego obowiązku przekreśla prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Dodatkowo SKO w Tarnowie wskazało, że wpływ na kształtowanie rozwiązań prawnych dotyczących określenia uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego miało orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt P 23/05), jak wyrokach z 18 lipca 2008 r. (sygn. akt P 27/07) oraz z 22 lipca 2008 r. (sygn. akt P 41/07) Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy opiekunem a niepełnosprawnym wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono, że cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny.

Nie budziło wątpliwości Kolegium Odwoławczego, że opiekę nad niepełnosprawną K. sprawuje skarżąca, która jest jej ciotką, a zatem jest z nią spokrewniona w linii bocznej i została dla niej ustanowiona rodziną zastępczą. Dlatego, nie będąc spokrewnioną z podopieczną w linii prostej, nie jest też zobowiązana wobec niej do dostarczania środków utrzymania na zasadach przewidzianych dla obowiązku alimentacyjnego. Z pokrewieństwa w linii bocznej, zgodnie z przytoczonym wyżej przepisami k.r.o., nie wynika obowiązek alimentacyjny. Istnienie takiego obowiązku po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest podstawową przesłanką warunkującą przyznanie tego świadczenia, co wynika z art. 17 ust. 1 ustawy.

Kolegium stwierdziło, że decyzja organu l instancji jest zasadna z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka uprawniająca do przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej, która nie jest dla niepełnosprawnej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem podopiecznej. Wykładnia językowa przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącej.

W skardze na opisaną wyżej decyzję wniesionej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca przywołała zarzuty analogiczne względem podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarga domagała się uchylenia zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W piśmie z 3.08.2023 r. pełnomocnik skarżącej domagał się dopuszczania i przeprowadzenia szeregu dowodów z dokumentów na okoliczność wykazania sytuacji osobistej i zdrowotnej niepełnosprawnej K. Przedstawiono też sytuację biologicznej rodziny osoby podlegającej opiece.

Pismem z 21.09.2023 r. udział do postępowania sądowego zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza, który na rozprawie 30.11.2032 r. domagał się oddalenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu zaskarżonych decyzji.

Spór w kontrolowanej sprawie dotyczył dopuszczalności przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi, który - dla dziecka dotkniętego znacznym stopniem niepełnosprawności z powodu istnienia choroby psychicznej - został orzeczeniem sądu rodzinnego, ustanowiony jego rodziną zastępczą. Z akt sprawy wynikało przy tym, że skarżąca (opiekun) jest ciotką niepełnosprawnego dziecka podlegającego opiece, a zatem jest ona niespokrewnioną rodziną zastępczą w rozumieniu przepisów ustawy z 9.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2023 r., poz. 1423; dalej: "ustawa o wspieraniu rodziny"). W sprawie tej ocenie podlegało zatem to, czy opiekun, będący krewnym niepełnosprawnej, a przy tym niezobowiązanym do jej alimentacji, wywodzący prawo do pieczy nad dzieckiem ze wskazanego wyżej tytułu (orzeczenia sądu), może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji był art. 17 ust. 1 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualny publikator Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej u.ś.r.). Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, w wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej.

Treść przywołanego ostatnio przepisu oraz wskazanego wcześniej art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy prowadzi do wniosku, że status rodziny zastępczej spokrewnionej z niepełnosprawnym stanowi przesłankę zaliczenia danej osoby do kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Rodzina zastępcza spokrewniona, zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1a ustawy o wspieraniu rodziny, jest formą rodzinnej pieczy zastępczej, przy czym zgodnie z art. 41 ust. 2 przywołanej ustawy, rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej, będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Termin zatem "rodzina zastępcza spokrewniona" jest terminem prawnym, a krąg podmiotowy tej rodziny wyznaczają wstępni (dziadkowie, pradziadkowie) oraz rodzeństwo osoby podlegającej pieczy.

W świetle przytoczonych uregulowań nie budziło w ocenianej sprawie zatem wątpliwości, że skarżąca nie jest rodziną zastępczą spokrewnioną dla małoletniej K., gdyż jest jej ciotką. Z uwagi na powyższe, skarżąca nie znajdowała się w kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Chociaż organy obu instancji w decyzjach odmawiających przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oparły się na językowej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a kontrolowane decyzje w zasadzie znajdywały usprawiedliwienie w treści tych przepisów, to stosowanie ścisłej wykładni językowej nie mogło być uznane za uprawnione albowiem pozostaje to w sprzeczności z celem regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz aksjologią leżącą u podstaw przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, przyjęta wykładnia przepisów narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, prowadząc, do bezpodstawnego różnicowania sytuacji rodzin zastępczych spokrewnionych i niespokrewnionych. Dostrzec bowiem trzeba, że rodzinami zastępczymi niespokrewnionymi zostają niejednokrotnie właśnie osoby będące krewnymi w linii bocznej względem małoletnich niepełnosprawnych. Są to bowiem osoby z kręgu najbliższej rodziny, które - wobec braku rodziców naturalnych niepełnosprawnego dziecka lub też dysfunkcyjnego wypełniania przez tych rodziców władzy rodzicielskiej - są częstokroć pierwszymi z bliskich jego krewnych, mogącymi podjąć się efektywnej pieczy nad takim dzieckiem. Piecza taka nierzadko nie może bowiem zostać powierzona osobom wymienionym w art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny tj. np. dziadkom (wstępnym dziecka), z uwagi na zaawansowany wiek lub schorzenia takich osób. Częstokroć też w rachubę nie wejście rodzeństwo niepełnosprawnego dziecka, z powodu choćby braku takich dorosłych osób. Kontrolowana sprawa, stanowi właśnie przypadek, w którym rodziną zastępczą małoletniej niepełnosprawnej ustanowiony został jej krewny, tyle że w linii bocznej (ciotka). W ocenie Sądu, doniosłe racje prawne i społeczne uzasadniają przyjęcie, że przy analizie przywołanych wyżej regulacji prawnych dać należy prymat wykładni celowościowej i funkcjonalnej, odstępując od treści przepisu wyznaczonego jego dosłownym brzmieniem. Wspomniane racje oparte są na założeniu, że dla samego sposobu realnego i efektywnego wypełniania obowiązków rodzinnych wobec niepełnosprawnego w znacznym stopniu dziecka - bez znaczenia pozostaje w istocie to, czy jego opiekun jest krewnym w linii prostej, czy też w linii bocznej. Bez względu bowiem na to, czy w przypadku pieczy nad dzieckiem mamy do czynienia z rodzina zastępczą spokrewnioną, czy niespokrewnioną (w rozumieniu przepisów), zakres obowiązków opiekuńczych nad dzieckiem pozostaje każdorazowo tożsamy. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, w nieuzasadniony zatem sposób różnicuje obie te rodziny stawiając, z nieuchwytnych przyczyn, w niekorzystniejszej sytuacji rodziny zastępcze niespokrewnione - w prawnym znaczeniu tego słowa (por. wyżej). W aspekcie zaś samego wykonywania funkcji rodziny zastępczej i wychowania dziecka, węzeł pokrewieństwa nie jawi się jako najważniejszy. Istotniejsze jest bowiem to, czy i jak realnie rodzina zastępcza funkcjonuje i czy wypełnia zadania, jakich nie wykonuje rodzina naturalna, w tym też rodzina zastępcza spokrewniona (tak trafnie wyrok WSA w Krakowie z 24.01.2022 r., sygn. akt III SA/Kr 622/21, por. też wyrok WSA w Krakowie z 11.03.2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1652/21). Nie sposób zatem doszukać się aksjologicznego uzasadniania objętego przywołanymi wyżej przepisami zróżnicowania obu typów rodzin zastępczych, w szczególności – jak to ma miejsce w kontrolowanym w przypadku, w którym rodzinę zastępczą dla chorego psychicznie dziecka, tworzy przecież jego krewny, tyle że boczny, a przez to nieobjęty ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym.

Dostrzec przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie zaznaczyło się już także stanowisko, że pozycja rodziny zastępczej spokrewnionej i niespokrewnionej w zakresie uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego przyznawanego w oparciu o art. 17 u.ś.r. powinna być taka sama (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28.07.2010 r., sygn. akt IV SA/Po 476/10, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10.02.2016 r. sygn. II SA/Go 947/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21.08.2019 r., sygn. akt III SA/Gd 378/19, wyrok WSA w Gdańsku z 30.06.2021 r., sygn. akt III SA/Gd 156/21, wyrok WSA w Gliwicach z 10.03.2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1619/22, wyrok WSA w Warszawie z 9.09.2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1269/21, wyrok WSA w Białymstoku z 10.10.2023 r., sygn. akt II SA/Bk 439/23 oraz przywołane wyżej dwa wyroki WSA w Krakowie). We wskazanych wyrokach Sądy opowiadały się zasadniczo za nieodzownością przyjęcia – w zbliżonych stanach faktycznych - prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. Sądy wskazywały bowiem, że przywołany ostatnio przepis, wyłączający członka rodziny zastępczej niespokrewnionej z grona osób mogących otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, a dający takowe uprawnienie rodzinie zastępczej spokrewnionej, narusza konstytucyjną zasadę równości zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro relewantnymi cechami wspólnymi opiekunów sprawujących opiekę nad dzieckiem (zarówno rodziców naturalnych, jak i rodziny zastępczej) jest sam fakt sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji oraz niepodejmowanie (rezygnacja) z tego powodu z pracy, to zróżnicowanie sytuacji rodzin zastępczych spokrewnionych, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i pozostałych rodzin zastępczych (w tym rodzin tworzonych przez krewnego osoby niepełnosprawnej – tyle że bocznego) w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych, stanowi przejaw nieuzasadnionej dyskryminacji tych ostatnich rodzin. Jak zasadnie podkreślał WSA w Krakowie w przywołanym już wyżej wyroku z 24.01.2022 r. - taka regulacja godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji), szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji) oraz zasadę ochrony praw dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, które ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych (art. 72 ust. Konstytucji). Podkreślić trzeba, że Sąd jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 533/08). Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że oparcie się w ocenianym przypadku wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu prowadzi do naruszenia przywołanych wyżej wartości. Sąd orzekający w tej sprawie w całości podziela wykładnię prawa przyjętą w cytowanych wcześniej orzeczeniach sądów administracyjnych, nie akceptując zarazem odmiennych poglądów i towarzyszącej im argumentacji, a bazującej tylko na dosłownym brzmieniu przepisów.

Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że – jak się wydaje – także ustawodawca dostrzegł to, że obowiązująca regulacja ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie wyżej analizowanym, narusza przywołane standardy konstytucyjne. Efektem powyższego jest – wchodząca w życiem z dniem 1.01.2024 r. – zmiana prawa. Zgodnie bowiem z art. 43 pkt 4 ustawy z 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 r., poz. 1429) nowe brzmienie uzyskuje przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. Stosownie do punktu 4 tegoż przepisu, świadczenie pielęgnacyjne przysługiwać będzie "rodzinie zastępczej". Nowe brzmienie regulacji nie różnicuje więc rodzin zastępczych mogących ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne na spokrewnione i niespokrewnione. Pozwala to przyjmować, że ustawodawca wycofał się z unormowania postrzeganego przez sądy administracyjne jako dyskryminującego rodziny zastępcze niespokrewnione , które w efektywny sposób realizują pieczę względem niepełnosprawnego dziecka.

Mając na uwadze przedstawione rozważania Sąd w punkcie I. sentencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.). W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni zaprezentowaną ocenę prawną oraz przeprowadzi wywiad środowiskowy oraz ewentualnie inne nieodzowne dowody, celem zweryfikowania istnienia wszelkich materialnoprawnych przesłanek przyznania oczekiwanego przez skarżącą świadczenia.

O kosztach (pkt II. sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, który obejmuje także wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w postępowaniu sądowym. Wynagrodzenie to obliczone zostało na podstawie par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).