Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 32/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Odrzucenie skargi
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 210, art. 223
journal: Dz.U. 2023 poz 519
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Y. Z. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 stycznia 2024 roku Y. Z. (dalej: skarżący), reprezentowany przez A. T., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

Z akt administracyjnych sprawy wynikał następujący stan faktyczny:

Wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wpłynął do Wojewody w dniu 6 lipca 2023 roku. Zawiadomieniem z dnia 8 lipca 2023 roku poinformowano skarżącego o wszczęciu postepowania administracyjnego (doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 lipca 2023 roku – k. 119 akt administracyjnych).

Pismem z dnia 23 października 2023 roku (wpłynęło do organu tego samego dnia – k. 138 akt administracyjnych) skarżący wniósł ponaglenie, wskazując przy tym, że na początku lipca 2023 roku złożył wniosek niezawierający braków formalnych, natomiast organ mimo to nie podjął żadnych czynności w sprawie w celu weryfikacji dokumentów i wydania rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł jednocześnie o ustalenie zaistnienia stanu bezczynności organu, jak również ustalenie winnych tego stanu, wyznaczenie terminu załatwienia sprawy oraz uznania, że do bezczynności doszło z rażącym naruszeniem prawa.

Organ pozostawił powyższe ponaglenie bez rozpoznania (k. 139 akt administracyjnych), argumentując swoje stanowisko tym, że zostało ono wniesione przed upływem terminu do załatwienia sprawy ze względu na zawieszenie biegu terminów dotyczących udzielenia zezwoleń na pobyt 4 marca 2024 roku. Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 roku – o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167), w okresie do dnia 4 marca 2024 roku bieg terminów w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Następnie skarżący pismem z dnia 15 stycznia 2024 roku wniósł do tutejszego Sądu skargę bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zarzucając naruszenie przepisów:

< art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP,

< art. 211 w zw. z art. 210 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku – o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm., dalej: u.o.c.) w zw. z art. 5 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 14 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L 2011.343.1),

< art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.).

Nadto, skarżący wniósł o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o wyznaczenie Wojewodzie 7 dniowego terminu do wydania decyzji od uprawomocnienia wyroku w sprawie, zasądzenie na rzecz skarżącego sumy 1000 zł za naruszenie jego praw w toku postępowania i obciążenie organu kosztami postępowania w całości, domagając się przy tym zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego organ przez sześć miesięcy nie wykonał żadnych czynności w sprawie. Wadliwie miał zostać zastosowany przez organ przepis art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 roku – o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167 ze zm., dalej: u.p.o.u.). Zdaniem skarżącego przepis ten nie ma zastosowania wobec obywateli innych krajów niż Ukraina, a także obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Przepisy u.p.o.u. odnoszą się do wysiedleńców w rozumieniu art. 2 ust. 1 decyzji wykonawczej Rady Unii Europejskiej nr 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r., w której stwierdza się istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy. Skarżący wskazał także, że nie jest wysiedleńcem, ponieważ na długo przed konfliktem zamieszkiwał na terenie RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu administracji. W niniejszej sprawie w ocenie organu ponaglenie zostało wniesione przedwcześnie (przed upływem terminu do załatwienia sprawy) i dlatego zostało pozostawione bez rozpoznania. Zgodnie z art. 210 w zw. z art. 223 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydaje się w terminie 6 miesięcy. W świetle art. 37 § 3a k.p.a. ponaglenie przedwcześnie wniesione nie wywiera skutków procesowych w postaci skutecznego wniesienia ponaglenia na bezczynność czy przewlekłość w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W konsekwencji zdaniem organu skarga podlegała odrzuceniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność, wywołaną przedwczesnym - a przez to nieskutecznym - wystąpieniem do Organu z ponagleniem.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej.

Jednakże każdorazowo przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania złożonej skargi, sąd administracyjny ma obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem.

Warunkiem dopuszczalności przyjęcia sprawy ze skargi do rozpoznania przez sąd administracyjny jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Powyższy warunek uregulowany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przepis art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za wyczerpanie środków zaskarżenia sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, powołane przepisy uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Jednocześnie ustawodawca w art. 37 § 3a k.p.a. zawarł kolejny wymóg formalny, warunkujący skuteczne wniesienie ponaglenia. Zgodnie z treścią powołanego przepisu: "Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się." Zastrzeżony w tym przepisie rygor, w postaci pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania - znamionujący sytuacje, w których, jak to już wyżej wskazano, dane podanie nie wywiera skutków procesowych, jakie ustawa normalnie wiąże z jego skutecznym wniesieniem - prowadzi do wniosku, że ponaglenie przedwczesne w świetle art. 37 § 3a k.p.a., nie może zostać uznane za wniesione skutecznie.

Powyższe koresponduje z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wprost stwierdza się, że skutki ponaglenia dla dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego można rozważać jedynie w kontekście ponaglenia skutecznie wniesionego – tylko takie ponaglenie daje stronie możliwość wniesienia skargi do sądu (zob. wyrok NSA z 26.01.2021 r., II OSK 2203/20, CBOSA).

Prowadzi to do wniosku, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. jest uprzednie wniesienie ponaglenia w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 k.p.a. albo przepisach szczególnych. Ponaglenie złożone przed upływem ww. terminu - jako przedwczesne, i z tego powodu podlegające pozostawieniu bez rozpoznania - nie wywiera skutku procesowego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarga wniesiona po takim ponagleniu podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 20.01.2022 r., II OSK 2772/21, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 223 w zw. z art. 210 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydaje się w terminie 6 miesięcy.

Skoro skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 6 lipca 2023 roku, to 6-miesięczny termin określony w art. 223 w zw. z art. 210 u.o.c. upływał dopiero z dniem 6 stycznia 2024 roku.

Zatem wniesione w dniu 23 października 2023 roku ponaglenie było ponagleniem ewidentnie przedwczesnym (o blisko 3 miesiące), które w świetle regulacji art. 37 § 3a k.p.a. nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a.

Wobec powyższych okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, przyjmując, że skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu powyższego przepisu. O zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.