Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1242/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 176, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 784/21 w sprawie ze skargi E. S. i M. J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 15 lutego 2021 r. nr DO.1.7614.424.2019.JS w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 września 2021 r. oddalił skargę E. S. i M. J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 15 lutego 2021 r. nr DO.1.7614.424.2019.JS w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Pismem z 13 października 2011 r. Starostwo Powiatowe w K. przekazało do Wojewody Małopolskiego wniosek J. M. z 22 grudnia 2005 r., w którym wystąpiła o uregulowanie w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej jako: ustawa) stanu prawnego i wypłatę z tego tytułu odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną stanowiący część działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], położony w obrębie [...], jedn. ewid. Z.

Odrębnym wnioskiem z 14 stycznia 2013 r. Zarząd Powiatu w K. zwrócił się do Wojewody Małopolskiego o wszczęcie postępowania mającego na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę powiatową nr [...] [...] oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], położonych w obręb [...], jedn. ewid. Z.

Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy, art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), decyzją nr 1 z 6 sierpnia 2018 r.:

1) stwierdził, że 1 stycznia 1999 r. Powiat K. nabył z mocy prawa, prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0046 ha, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej w obrębie [...], jedn. ewid. Z., stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. M. w 5/8 częściach, A. M. w 1/8 części, A. M. w 1/8 części oraz M. S. w 1/8 części, zajętej pod drogę powiatową nr [...] [...]relacji [...];

2) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat K. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,3344, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. Z., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. M. w 5/8 częściach, A. M. w 1/8 części, A. M. w 1/8 części oraz M. S. w 1/8 części, zajętej według wnioskodawcy w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dyspozycja art. 73 ust. 1 ustawy została spełniona w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Natomiast z uwagi na fakt, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] nie była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., odmówiono stwierdzenia nabycia jej prawa własności przez Powiat K.

M. J. i E. S. złożyli odwołanie - w części dotyczącej stwierdzenia nabycia prawa własności działki nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z 15 lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części (pkt 1 decyzji). Organ odwoławczy uznał, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,0046 ha była zajęta pod drogę publiczną oraz sprawowane było nad nią władztwo publicznoprawne. Mając powyższe na uwadze stwierdził, iż wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy zostały wypełnione i prawidłowo udokumentowane.

Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. J. i E. S.

W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.). Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, iż spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki warunkujące przejście przedmiotowej nieruchomości na własność Powiatu K. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Za niesporne uznał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza, że spełniona została pierwsza z przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy.

Przechodząc do oceny spełnienia przesłanki zajętości nieruchomości pod drogę publiczną Sąd I instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość zajęta była pod publiczną. Zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bydgoskim, elbląskim, gdańskim, gorzowskim, legnickim, krakowskim, łódzkim, skierniewickim, toruńskim, wałbrzyskim, włocławskim i wrocławskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 35 poz. 179 ze zm.), droga nr [...] relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Natomiast na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy droga wojewódzka nr [...] relacji [...], jako niewymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 60, poz. 1071), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, obecnie oznaczoną nr [...]. WSA wskazał, że w przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnia z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Przedmiotowa działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogi publicznej - co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości sporządzona 9 sierpnia 2012 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. G., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 3 września 2012 r. Mapa ta zawiera adnotację - "projekt podziału nieruchomości wykonany dla celów postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 ze zm.). Granice podziału nieruchomości ustalono według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r.". Z mapy tej wynika jasno, że działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod pas drogowy drogi publicznej. Sąd I instancji podzielił też stanowisko organu odwoławczego, iż z mapy tej jednoznacznie wynika, że działka nr [...] położona jest równolegle do drogi publicznej, stanowiąc część jej pasa drogowego. Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych dla działki nr [...], sporządzonego w dniu 9 sierpnia 2012 r. również przez geodetę uprawnionego mgr. inż. A. G. i przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3 września 2012 r. wynika, że działka nr [...] o pow. 0,3390 ha została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0046 ha i nr [...] o pow. 0,3344 ha. Przy czym działka nr [...] ma przeznaczenia drogowe - symbol "dr", a działka nr [...] pozostała przy dotychczasowych jej właścicielach. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatu K. z 2 stycznia 2013 r., z którego wynika, iż działka nr [...] była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę powiatową nr [...] [...]relacji [...] i taki stan trwa do dziś.

Sąd I instancji uznał, że powołane wyżej dokumenty są wystarczające do przyjęcia, że działka nr [...] zajęta była pod drogę publiczną. Podkreślił też, że w treści skargi skarżący przyznali, że na ww. działce znajduje się otwarty rów odwadniający. Tym samym, skoro przedmiotowa działka nr [...] położona jest równolegle do drogi publicznej, przylegając bezpośrednio do niej oraz znajduje się na tej działce element infrastruktury technicznej drogi w postaci otwartego rowu odwadniającego, to niewątpliwie działka ta znajdowała się w granicach pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] ([...]).

Za prawidłowe Sąd I instancji uznał również stanowisko organów orzekających, iż została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy - dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1981 r. WSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wykonywanie przez zarządcę drogi czynności świadczących o publicznoprawnym władaniu nieruchomością, potwierdzają przywołane przez organy obu instancji, a znajdujące się w aktach sprawy niekwestionowane dokumenty: - pismo Dyrektora Zarządu Dróg Powiatu K. z 2 stycznia 2013 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z którego wynika, że droga powiatowa nr [...] [...]była administrowana przez Zarząd Dróg Powiatu K. od roku 1999 r. m.in. wykonywane były prace bieżącego i zimowego utrzymania; - pismo Starostwa Powiatowego w K. z 15 lipca 1997 r., w sprawie zatrudnienia wojska do usuwania szkód powodziowych na drogach wojewódzkich, w tym na drodze nr [...]; - harmonogram z 17 grudnia 1997 r., dotyczący odbudowy dróg wojewódzkich zniszczonych w czasie powodzi w lipcu 1997 r., w drogi nr [...]; - analiza działalności finansowo-budżetowej za rok 1996 r. Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich z 31 stycznia 1997 r.; - pismo Starostwa Powiatowego w K. z 28 grudnia 1998 r. w sprawie zbiorczego zestawienia planu robót Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich na 1998 r. obejmującego m.in. kapitalny remont nawierzchni drogi nr [...]; - pismo Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich z 30 grudnia 1998 r. w sprawie rozliczenia dodatkowych środków finansowych przyznanych na likwidację skutków zimy na drogach wojewódzkich, obejmującego m.in. drogę nr [...]; - pismo Urzędu Wojewódzkiego w K. z 6 maja 1996 r. w sprawie pogorszenia się stanu technicznego dróg wojewódzkich na skutek zimy, m.in. drogi nr [...]; - zestawienie wydatków budżetowych Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich za okres od 1 stycznia 1997 r. do 30 grudnia 1997 r.; - zestawienie wydatków budżetowych Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich za okres od 1 stycznia 1998 r. do 30 grudnia 1998 r.; - pismo Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich z 26 listopada 1997 r. w sprawie przedłożenia korekty planu budżetowego na 1997 r. do Urzędu Wojewódzkiego w K. ; - zestawienie projektu poszerzonego planu remontów kapitalnych dróg wojewódzkich i mostów na rok 1995; - pismo Urzędu Wojewódzkiego w K. z 1 lipca 1997 r. w sprawie przekazania rezerwy budżetowej na remonty dróg wojewódzkich; - pismo Urzędu Miasta i Gminy S. z 16 czerwca 1997 r. w sprawie partycypacji w kosztach remontu m.in. drogi wojewódzkiej nr [...]; - pismo Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich z 27 września 1995 r. w sprawie planu robót na drogach wojewódzkich na rok 1997 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli M. J. i E. S. wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a w każdym przypadku – o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 K.p.a. oraz art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie naruszeń w sferze gromadzenia dowodów popełnionych na etapie postępowania administracyjnego i wadliwe przyjęcie, że materiał dowodowy zebrany przez organy był wystarczający do uznania, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] była zajęta pod pas drogowy drogi publicznej, a także pominięcie zagospodarowania działki na pasie będącym przedmiotem sprawy,

2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z przepisami K.p.a., a w szczególności art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, iż w sprawie nie podjęto wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3. art.151 P.p.s.a. w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez zaakceptowanie naruszeń w sferze gromadzenia dowodów popełnionych na etapie postępowania administracyjnego i wadliwe przyjęcie, że kopia mapy satelitarnej nie może stanowić dowodu na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod pas drogowy,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1. przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a w szczególności art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (w brzmieniu według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.) w szczególności poprzez uznanie, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy przyjąć, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość będąca przedmiotem decyzji pozostawała we władaniu publicznym, a władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu;

2. art. 73 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez uznanie, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r.,

3. błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności poprzez uznanie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] była zajęta pod pas drogowy drogi publicznej, a także pominięcie zagospodarowania działki na pasie będącym przedmiotem sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania winna wskazywać konkretny przepis prawa materialnego naruszonego przez sąd ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Naruszenie prawa materialnego może zatem nastąpić w dwóch postaciach albo przez błędną jego wykładnię, czyli wadliwe rozumienie wskazanej normy prawa, albo przez niewłaściwe jego zastosowanie, co z kolei polega na błędnej subsumcji (przyporządkowaniu) ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod określoną normę prawną. W każdym przypadku ocena, czy doszło do naruszenia prawa materialnego jest dokonywana na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie służy podważaniu ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji za podstawę orzekania. To może nastąpić jedynie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. Zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego albo zarzut naruszenia przepisów postępowania, wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany, zaś w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania wykazanie i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien zachować więc dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich uzasadnienie. W przypadku zarzutu kwestionującego prawidłowość wykładni, skarżący kasacyjnie winien podjąć merytoryczna polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w tym względzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przepisy art. 145 - 151 P.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd, którego skutkiem jest uwzględnienie lub oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie, mające charakter wynikowych.

Uwzględniając powyższe rozważania stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają opisanych wyżej wymogów.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. wskazać należało w myśl poczynionych wyżej rozważań, że regulacje te, jako przepisy o charakterze wynikowym, nie mogły stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, a w konsekwencji prowadzić do podważenia kwestionowanego wyroku. Należałoby je połączyć z przepisami prawa materialnego lub procesowego, których naruszenie, według autora kasacji, doprowadziło do nieprawidłowego wyniku przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej.

Skarżący kasacyjnie podał wprawdzie jako wzorzec kontroli przepisy art. 77 i 75, 107 § 1 K.p.a nie wskazał jednak konkretnej jednostki redakcyjnej, której naruszenia się dopatruje mimo iż przepisy te dzielą się na mniejsze jednostki redakcyjne. Tymczasem, jeżeli przepis, którego zarzut dotyczy zawiera kilka czy kilkanaście unormowań (norm prawnych), to trzeba wyraźnie zaznaczyć, która z tych norm została naruszona. Ogólnikowe powołanie się na sam artykuł stanowi naruszenie wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, nie można w takim wypadku ustalić granic zaskarżenia, a w konsekwencji merytorycznie rozpoznać kasacji w tym zakresie.

Z kolei odnosząc się do wskazanego jako wzorca kontroli przepisu art. 7 K.p.a. wyjaśnić należało, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej, w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie. Z treści przepisów K.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona środków takich nie przedstawia. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.

Rację przyznać należało Sądowi I instancji, że w sprawie nie zostały ujawnione dowody, w oparciu o które podważyć by można było poczynione przez organy ustalenia, a których przeprowadzenia zaniechano w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu II instancji w kasacji nie wskazano przekonywujących argumentów, które zanegowałyby dokonaną przez Sąd I instancji ocenę znaczenia dla wyniku sprawy przeprowadzonych do tej pory dowodów, w tym dołączonej do odwołania mapy satelitarnej. Nie ma racji skarżący kasacyjnie, że znajdująca się w aktach administracyjnych mapa satelitarna winna spowodować podjęcie przez organ dodatkowych czynności dowodowych skoro nie wynika z niej by obrazowała stan w dacie relewantnej dla sprawy. Nie budzi wątpliwości Sądu II instancji, że w przedmiotowej sprawie o przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga wyłącznie stan jej urządzenia bądź sposób korzystania z niej w dacie 31 grudnia 1998 r. Z tej przyczyny wbrew kasacji dokonanie w późniejszych latach, na części tego terenu inwestycji budowlanych przez skarżących kasacyjnie, nie może mieć znaczenia dla wyniku sprawy. Brak zatem było podstaw by kwestie te objąć badaniem w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Przy ocenie prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy nie sposób pominąć, że wątpliwości co do zajęcia spornej działki pod drogę publiczną nie miała poprzednia jej współwłaścicielka(J. M.), która dnia 27 grudnia 2005 roku wystąpiła do Starosty K. z żądaniem uregulowania stanu prawnego gruntu zajętego pod drogę publiczną i wypłaty zań odszkodowania, wskazując m.in. na działkę [...], której część stała się przedmiotem takiego zajęcia Jako podstawę prawną żądania wskazała art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego przyjąć należało, że autor kasacji formułując zarzut, w sposób nieodpowiadający tej postaci naruszenia odniósł się do sfery ustaleń faktycznych dotyczących stanu zajętości spornego terenu w dniu 31 grudnia 1998. Nie jest to działanie skutecznie, bowiem prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 21[...]1, LEX nr 1358369).

Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.