Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1383/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33, art. 27 par 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 61 a par 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.106 par 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi O.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), dalej zwanej "k.p.a." oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu złożonego w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza R. z dnia [...] r. nr [...] i nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ch. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Pani O. R. (dalej zwanej Zobowiązaną, Stroną lub Skarżącą) na podstawie wystawionych przez Burmistrza R. tytułów wykonawczych z dnia [...] r. nr [...] i nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...] r. nr [...] i nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...]. Obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami wykonawczym dotyczy łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2009-2011, 2014-2015.

Odpisy tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej odpowiednio:

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] i nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] o zajęciu emerytury w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie Inspektorat w Ch.

W dniu 8 września 2015 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ch. wpłynęło pismo Zobowiązanej zatytułowane "skarga na zajęcie egzekucyjne" (uzupełnione na wezwanie organu pismem z dnia 15 września 2015 r.). Zobowiązana wskazała na nieistnienie obowiązku płacenia podatku rolnego Burmistrzowi R. oraz na niedopuszczalność egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Zarzuciła, iż podatek jest nienależny, gdyż nie jest rolnikiem, a dom i ogródek przydomowy są jej własnością prywatną. Organ egzekucyjny przyjął, iż przedmiotowe pismo stanowiło środek zaskarżenia przewidziany w art. 33 u.p.e.a. - zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z powyższym organ egzekucyjny w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a, pismem z dnia nr [...], wystąpił do wierzyciela w celu zajęcia stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na postawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów.

Natomiast w odniesieniu do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonych zarzutów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie do ww. tytułów wykonawczych zostały wniesione po terminie wynikającym z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., wobec czego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tych zarzutów.

Pismem z dnia 12 października 2015 r. Zobowiązana złożyła zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu wniosła o uchylenie w całości wydanego postanowienia oraz całego postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że podatek rolny nie należy się Burmistrzowi R., albowiem ona "nie mieści się w ramach ustawy o podatku rolnym", a nadto, że Burmistrz R. nie przedstawił wyroku sądu potwierdzającego, że podatek rolny mu się należy. Ponadto Zobowiązana wskazała na toczące się postępowanie przed Sądem, zakwestionowała, iż pisma z zarzutami złożyła po terminie, a nadto wskazała, że jej nieruchomość o powierzchni 14 arów nie jest gospodarstwem rolnym, na dowód czego załączyła odpis z księgi wieczystej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Sz., wskazanym wyżej, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia [...] r. który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonych zarzutów

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy ponownie wskazał, iż odpisy tytułów wykonawczych których dotyczy zaskarżone postanowienie doręczono Zobowiązanej odpowiednio:

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] i nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...].

Wyjaśnił, iż skoro zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, to zarzuty Zobowiązanej na postępowanie egzekucyjne, złożone do organu egzekucyjnego, pismem z dnia [...] r. jako wniesione po terminie, który upłynął odpowiednio z dniem 11.06.2013 r., 13.05.2011 r., 06.12.2014 r., 28.07.2014 r. nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Organ uznał, iż uchybienie powyższym terminom jest uzasadnioną przyczyną, z uwagi na którą postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów nie może być wszczęte.

W skardze z dnia 19 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wymieniła okoliczności, które w jej opinii potwierdzają, iż podatek dochodzony w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie powinien zostać wymierzony. Wskazała, że posiada jedynie dom i ogródek o powierzchni 14 arów, nie posiada pola powyżej 1 ha, nie prowadzi działalności, nie posiada gospodarstwa rolnego. Zdaniem Skarżącej, Urząd Skarbowy w Ch. nie ma prawa egzekwować podatku rolnego bez wyroku sądu. Skarżąca wskazała, iż zarzuty wniosła w terminie, jak również zarzuciła, iż Urząd Skarbowy w Ch. pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego egzekwuje zaległości z jej emerytury.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Strona w uzupełnieniu skargi i odpowiadając na stanowisko organu złożyła kolejne pisma procesowe, w tym pismo z dnia 29 grudnia 2015 r. w którym powtórzyła dotychczasową argumentację, iż Burmistrz R. rażąco narusza przepisy o podatku rolnym żądając od niej podatku rolnego, albowiem nie udowodnił, iż Skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha, że niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z jej emerytury bez wyroku sądu, a nadto, że wszystko (t.j. opodatkowana nieruchomość) jest terenem własnym, prywatnym. Wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów sądowych w wysokości [...] zł. Kolejnym pismem z dnia 2 lutego 2016 r. odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę zarzuciła mu matactwo i powtórzyła swoją dotychczasową argumentację o niedopuszczalności egzekucji i braku podstaw do obciążania jej podatkiem rolnym. Natomiast w piśmie z dnia 15 lutego 2016 r. Skarżąca oprócz dotychczasowej argumentacji, zawnioskowała o wezwanie jej na rozprawę, celem przesłuchania w charakterze świadka, a nadto wniosła o nakazanie przez Sąd zwrotu zarekwirowanych kwot z odsetkami oraz zakaz prowadzenia postepowania egzekucyjnego bez wyroku Sądu. Strona zawnioskowała także o wezwanie na rozprawę Burmistrza R. celem przyjęcia od niego oświadczenia i wyjaśnienia co oznaczają wskazane przez Stronę przepisy ustawy o podatku rolnym. Strona załączyła też do pisma szereg dokumentów.

Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na rozprawie Sąd postanowił oddalić zawarte w piśmie z dnia 15 lutego 2015 r. wnioski dowodowe Strony o przesłuchanie wskazanych osób oraz dopuścił dowód z dokumentów załączonych do pisma z dnia 15 lutego 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

W sprawie Strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, organ zaś zaskarżonym postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania w sprawie części złożonych zarzutów uznając, iż zostały złożone po terminie.

Należy zauważyć, że postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone jest na podstawie przepisów u.p.e.a. Jednakże u.p.e.a. nie reguluje samodzielnie wszystkich kwestii związanych z postępowaniem. Z mocy odesłania w niej zawartego część z nich jest regulowana przepisami K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.

Na mocy zaś art. 61a § 1 i § 2 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 ( wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie.

Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynie takie żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w przypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Druga z przesłanek wskazanych w art. 61a § 1 K.p.a. dotyczy natomiast sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przeszkodę taką stanowić może upływ terminu do skorzystania przez stronę z określonego środka prawnego.

Podstawowym środkiem zaskarżenia, służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty. Przysługują one zobowiązanemu w terminie 7 dni od doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zarzuty takie nie mogą być rozszerzane w trakcie postępowania dotyczącego rozpatrzenia zarzutów, np. w zażaleniu lub skardze do sądu. Również i ten fakt potwierdza, że zarzuty mogą być zgłaszane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, we wskazanym wyżej terminie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 640/13). Tak więc, termin do wniesienia zarzutów ma charakter terminu zawitego wyznaczonego dla zobowiązanego. Zachowanie tego terminu jest z kolei warunkiem koniecznym dla skuteczności czynności procesowej (wniesienia zarzutów). Uchybienie terminowi ustawowemu powoduje bezskuteczność czynności, jaką jest wniesienie zarzutów.

Jak ustalił Sąd odpisy tytułów wykonawczych, których dotyczy zaskarżone postanowienie, istotnie doręczono zobowiązanej w następujących datach:

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] i nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...];

- dnia [...] r. tytuł wykonawczy nr [...].

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wobec powyższego zarzuty Pani O. R. na postępowanie egzekucyjne złożone do organu egzekucyjnego, pismem z dnia 8 września 2015 r. jako wniesione po terminie, który upłynął odpowiednio z dniem 11.06.2013 r., 13.05.2011 r., 06.12.2014 r., 28.07.2014 r. nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. W rezultacie, trafnie wskazał organ odwoławczy, że uchybienie powyższym terminom jest inną uzasadnioną przyczyną, z uwagi na którą postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów nie mogło być wszczęte.

Dodać też należy, iż organ odwoławczy wskazał, że na wcześniejszym etapie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutów na prowadzoną egzekucję wobec Zobowiązanej na postawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutów na prowadzoną egzekucję na postawie tytułu wykonawczego nr [...], postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutów na prowadzoną egzekucję na postawie tytułu wykonawczego nr [...]. Powyższe zdaniem Sądu również stanowi przesłankę negatywną do ponownego rozpatrzenia zarzutów w zakresie dotyczącym wskazanych tytułów.

Wobec tego, że już tylko z powyższych powodów skarga zasługuje na oddalenie, Sąd tylko dodatkowo wskazuje, iż zarzuty Skarżącej dotyczące zasadności obciążenia spornej nieruchomości podatkiem, w istocie dotyczą prawidłowości decyzji ustalających wymiar podatku i winny być podnoszone w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku, albowiem rolą postępowania egzekucyjnego nie jest kontrola prawidłowości decyzji podatkowej na podstawie której postępowanie egzekucyjne jest prowadzone.

Sąd wyjaśnia też, iż oddalił wnioski dowodowe Strony o przesłuchanie wskazanych przez nią osób, albowiem przepisy p.p.s.a. nie pozwalają na przeprowadzanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnioskowanej przez Stronę czynności przesłuchania. Czynności dowodowe sądu administracyjnego ograniczone są bowiem treścią art. 106 § 3 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że nie doszło w niniejszej sprawie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy lub innego naruszenia przepisów postępowania albo przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.