Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 674/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 i ust. 2a, art. 6c ust. 1, art. 6j ust. 1 i 2 , art. 6k ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 6r ust. 1 i ust. 1a, art. 6q ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017r. sprawy ze skargi A. P. i J. J. na uchwałę Zgromadzenia Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 29 stycznia 2015 r. Zgromadzenie Ekologiczne Gmin "Działdowszczyzna" na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z 69 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm., dalej jako: "u.s.g.") oraz art. 6k w związku z art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej jako: "u.c.p.g.") podjęło uchwałę nr XXIII/121/2015 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W § 1 ust. 1 przedmiotowej uchwały określono, że dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, że dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2.

W § 2 ust. 1 uchwały postanowiono, że ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 1, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny, w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, a w przypadku nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym od liczby mieszkańców lokalu mieszkalnego, w wysokościach określonych szczegółowo w przypadku terenów miejskich w pkt 1 lit. a) – e) oraz w przypadku terenów wiejskich w pkt 2 lit. a) – e). Ponadto w § 2 ust. 2 określono wyższą stawkę opłaty, w wysokości 16 złotych od mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 i ust. 2 uchwały ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zamieszkałych położonych we wsi Zakrzewo, gm. Działdowo i miejscowości Ciechanówko gm. Lidzbark w wysokości 3 zł w miesięcznie od mieszkańca. Określa się wyższą stawkę opłaty, w wysokości 8 złotych od mieszkańca, za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny.

Ponadto w § 4 ust. 1 postanowiono, że ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny (papier, tworzywa sztuczne, szkło) - za pojemnik o określonej pojemności w wysokościach określonych w pkt 1 – 5. W ust. 2 ustalono z kolei wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbierane i odbierane w sposób nieselektywny oraz odpady zmieszane pozostałe po segregacji - za pojemnik o określonej pojemności w wysokościach określonych w pkt 1 – 5. Zgodnie zaś z § 4 ust. 3 i ust. 4 uchwały stawkę za pojemnik o pojemności innej niż określona w ust. 1 i ust. 2, ustala się na podstawie wyboru stawki spośród wymienionych w ust. 1 i ust. 2, za pojemnik o najbliższej wyższej pojemności.

Ponadto stosownie do § 4a ust. 1 i ust. 2 uchwały ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi od właścicieli nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywane przez część roku w wysokości 120,00 zł rocznie od jednej nieruchomości w przypadku zbierania selektywnego i 216,00 zł rocznie od jednej nieruchomości w przypadku zbierania nieselektywnego.

Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko – Mazurskiego z dnia 30 stycznia 2015 r. i weszła w życie dnia 14 lutego 2015 r.

Pismem z dnia 21 maja 2016 r. A.P. i J.J. na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wezwali Zgromadzenie Ekologiczne Związku Gmin "Działdowszczyzna" do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając opisanej powyżej uchwale naruszenie art. 1 u.s.g., art. 3 ust. 2a u.c.p.g., art. 18 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 69 ust. 3 u.s.g. oraz art. 6k w zw. z art. 3 ust. 2a u.c.p.g., co skutkowało w ich ocenie naruszeniem art. 7, art. 16 ust. 1, art. 163, art. 168, art. 172 Konstytucji RP.

We wniesionej następnie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A.P. i J.J. zarzucili przedmiotowej uchwale:

1) naruszenie art. 1 u.s.g. poprzez uznanie, że Związek ma prawo dokonywać wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalać stawkę opłaty w gminach, skoro opłata ta ma charakter podatku lokalnego i na mocy art. 6h i art. 6r ust. 1 u.c.p.g. stanowi dochód gminy;

2) bezpodstawne stosowanie art. 3 ust. 2a u.c.p.g. w związku z podjęciem uchwały w trybie art. 6k u.c.p.g., w sytuacji gdy:

- dokonanie wyboru metody ustalenia opłaty oraz stawki opłaty nie mieści się w katalogu zadań, o których mowa w ust. 2 art. 3 u.c.p.g.,

- braku zapisów w Statucie Związku, że zadaniem Związku jest dokonanie wyboru metody ustalenia opłaty, stawki tej opłaty oraz egzekwowanie opłaty na rzecz Związku,

- braku zapisów w Statucie Związku, że dochodem Związku jest opłata;

3) błędne stosowanie art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 69 ust. 3 u.s.g. poprzez wydanie uchwały zamiast zarządzenia, stanowiska, itd.;

4) błędne stosowanie art. 6k w związku z art. 3 ust. 2a u.c.p.g., bowiem art. 3 u.c.p.g. dotyczy obowiązkowych zadań własnych każdej gminy, zaś art 6k u.c.p.g. dotyczy podatku lokalnego, który musi być w zgodności z przepisami Rozdziału 6 u.s.g. oraz z art. 64 ust. 1 u.s.g.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że podjęcie zaskarżonej uchwały przez Zgromadzenie Ekologiczne Związku Gmin "Działdowszczyzna" wskazuje, że sprawy z zakresu ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które winny być obowiązujące tylko na terenie Gminy Nidzica, przekazano do Związku w trybie art. 3 ust. 2a u.c.p.g. Tymczasem nie istnieje żaden dokument na piśmie (protokół, zarządzenie), który by wskazywał, które z zadań gminy z art. 3 ust. 2 u.c.p.g. zostały przekazane do Związku w trybie art. 64 ust. 1 i ust. 3 u.s.g. Związek wywodzi uprawnienie do ustalania stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zapisu § 9 pkt 15 Statutu, który stanowi, że Związek wykonuje zadania własne gmin zrzeszonych w zakresie dotyczącym objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie Związku systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Jednak, w ocenie skarżących, zadanie publiczne określone w § 9 pkt 15 Statutu nie mieści się granicach art. 64 ust. 1 u.s.g., tym bardziej, że Rada Miejska w Nidzicy podjęła uchwałę Nr III/17/2014 z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Nidzica (Dz. Urz. Woj. Warmińsko – Mazurskiego z dnia 22 stycznia 2015 r. poz. 363).

Skarżący podnieśli, że w art. 3 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca wyraźnie stwierdził, że zadaniem własnym gminy jest zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami: regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, stacji zlewnych, instalacji i urządzeń do zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok zwierzęcych lub ich części, szaletów publicznych. Biorąc pod uwagę brzmienie przepisów art. 7 i art. 64 ust. 1 u.s.g., przepis art. 3 ust. 2a u.c.p.g. może dotyczyć tylko zadań określonych w powołanym wyżej art. 3 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g., czyli tylko wymienionych czterech zadań, które gminy mogą wykonywać wspólnie. W kilku postępowaniach egzekucyjnych dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, prowadzonych przez Zarząd przeciwko Wspólnotom Mieszkaniowym z terenu Gminy Nidzica, które reprezentował J.J., (w tym Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku Mieszkalnego "[...]", gdzie członkiem Zarządu Wspólnoty jest A.P.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Zarząd Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna" nie jest organem I instancji, gdyż organem tym jest Burmistrz Nidzicy. Pomimo to Burmistrz Nidzicy nie wykonuje swoich obowiązków ustawowych, choć została mu przyznana kompetencja do prowadzenia postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przy czym przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości przekazania kompetencji związkowi międzygminnemu. Upoważnienie przewidziane w art. 143 Ordynacji podatkowej nie oznacza bowiem przyznania osobie upoważnionej funkcji organu podatkowego, a tylko zmienia osobę wykonującą funkcję tego organu. Skarżący podnieśli też, że nie mogą skorzystać z prawa o zwrócenie się do Burmistrza o interpretację przepisów prawa podatkowego ani nie mogą wyjaśnić kwestii złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie czy też kwestii w stosunku do jakiego podmiotu będzie prowadzona egzekucja należności pieniężnych wynikających ze złożonych deklaracji, itd.

Wnosząc o oddalenie skargi, Ekologiczny Związek Gmin "Działdowszczyzna" w odpowiedzi wskazał, że z dniem 30 maja 2012 r. przejął od gmin zadania dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 3 ust. 2 u.c.p.g. Dokonane uchwałą Zgromadzenia Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna" nr V/40/2012 z dnia 21 lutego 2012 r. zmiany Statutu zostały zatwierdzone przez wszystkie właściwe rady gmin, w tym Radę Miejską w Nidzicy w dniu 23 lutego 2012 r. uchwałą nr XVI/285/2012. Zmiana Statutu została zgłoszona do rejestru związku międzygminnych i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Woj. Warmińsko – Mazurskiego w dniu 30 maja 2012 r. Określony w § 9 Statutu zakres przedmioty zadań Związku zawiera wszystkie zadania wskazane w art. 3 ust. 2 u.c.p.g., w związku z czym organy Związku są uprawnione do podejmowania uchwał zgodnie z art. 3 ust. 2a u.c.p.g.

W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2017 r. skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Związku, że zakres przedmiotowy zadań Związku odpowiada zadaniom wymienionym w art. 3 ust. 2 u.c.p.g. W ich ocenie, w Statucie Związku nie wymieniono zadań określonych w art 3 ust. 2 pkt 2b, pkt 2c, pkt 11, pkt 12 i pkt 13, przy czym Związek nie wyjaśnił według jakiego klucza przyjęto zadania określone w § 9 Statutu. Odwołując się do wyroków NSA z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3853/14, oraz WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I SA/Go 467/14, skarżący podnieśli, że w zaskarżonej uchwale dokonano zróżnicowania stawek w sposób, którego nie przewiduje ustawa (art. 6j ust. 2a u.c.p.g.). Niewłaściwe było bowiem ustalenie w § 3 uchwały dużo niższych stawek opłaty dla nieruchomości położonych w Z. i C. w stosunku do innych nieruchomości miejskich i wiejskich położonych w na terenie 12 gmin – członków Związku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności, czyli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Uwzględniając skargę na uchwałę sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).

Badając zaskarżoną uchwałę pod względem jej zgodności z prawem, Sąd przyjął za wzorzec prawny przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.), dalej określanej jako: "u.c.p.g.".

Zarzuty sformułowane przez skarżących opierają się na kilku podstawach. Mianowicie skarżący wskazali na bezpodstawne uznanie przez Związek, że ma on prawo dokonywać wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalać stawkę tej opłaty w gminach. Podnieśli, że zadanie to nie mieści się w katalogu określonym w art. 3 ust. 2 u.c.p.g., a przy tym nie zostało wymienione w Statucie Związku. Dodali, że również w Statucie Związku brak jest zapisów, na podstawie których mógłby on wydać zaskarżoną uchwałę, jak też zapisów, że dochodem Związku jest opłata. Ponadto, w ocenie skarżących, w zaskarżonej uchwale dokonano zróżnicowania stawek w sposób niezgodny z określonym w ustawie (art. 6j ust. 2a u.c.p.g.).

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów i wspierającej je argumentacji skargi, Sąd stwierdził, że podstawa prawna do wykonywania przez związek gmin zadań w zakresie utrzymania czystości i porządku w gminach została ustanowiona w art. 3 ust. 2a u.c.p.g.

Przepis ten stanowi, że w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2 (tj. zadań w zakresie utrzymania czystości i porządku w gminach), określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku. Przepis ten dodany został na mocy art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy nowelizującej z dnia 1 lipca 2011 r. (Dz.U z 2011 r. Nr 152, poz. 897) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012 r.

Badana uchwała Zgromadzenia Ekologicznego Gmin "Działdowszczyzna" nr XXIII/121/2015 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi została natomiast podjęta w dniu 29 stycznia 2015 r., przy czym weszła w życie w dniu 14 lutego 2015 r. po jej ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko – Mazurskiego w dniu 30 stycznia 2015 r.

Ponadto, analizując dalsze uregulowania z zakresu u.c.p.g., wskazać należy, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, o czym stanowi ust. 2 ww. przepisu.

Stosownie zaś do art. 6k ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały:

1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;

2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności.

Przepis ust. 2 wskazanego przepisu stanowi zaś, że rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:

1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;

2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;

3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d;

4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.

Z powyższymi uregulowaniami zostały skorelowane przepisy art. 6r ust. 1 i ust. 1a u.c.p.g. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy. Stosownie natomiast do dodanego od dnia 1 lutego 2015 r. przepisu ust. 1a, w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2 w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią dochód związku międzygminnego w całości lub w części odpowiednio do zakresu przejętych zadań.

Ponadto zgodnie z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lutego 2015 r., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych unormowań nie budzi żadnych wątpliwości, że poprzez uregulowanie zawarte w art. art. 3 ust. 2a u.c.p.g. zadania w zakresie utrzymania czystości i porządku w gminach, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, może sprawować związek gmin.

Uznać zatem należy, że zgromadzenie związku międzygminnego posiada z mocy art. 3 ust. 2a u.c.p.g. kompetencję do uchwalania aktów prawa miejscowego. Ma też tym samym prawo – w celu prawidłowego wykonania przyjętego obowiązku – do uchylania aktów regulujących tożsamą materię, które zostały wcześniej podjęte przez organy gmin wchodzących w skład związku międzygminnego (A. Dembiński, Zgromadzenie związku międzygminnego a prawo do uchwalania aktów prawa miejscowego, Doradca Podatkowy 2016 Nr 3, s. 36 – 38).

Stanowisko, że związek gmin jest uprawniony do stanowienia aktów prawa miejscowego w zakresie ustalania wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, znajduje również potwierdzenie w powołanym przez strony niniejszego postępowania orzecznictwie sądowym. W uzasadnieniu tego stanowiska zaprezentowanego w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn.. akt II FSK 3853/14 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny powołał m.in. przepis art. 64 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne, stanowiące oddzielną kategorię jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną. NSA wskazał również, że związkowi gmin mogą być przekazane wszelkie uzgodnione przez gminy zadania publiczne. Stosownie bowiem do art. 64 ust. 3 u.s.g. z dniem ogłoszenia statutu związku wszelkie prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku gmin związane z wykonywaniem przekazanych mu zadań przechodzą z mocy prawa na właściwe organy tego związku. Zadania przekazane przez gminy stają się zadaniami własnymi związku. Związki gmin nie mają statusu jednostek samorządu terytorialnego, nie oznacza to jednak, że związek nie posiada delegacji ustawowej do stanowienia aktu prawa miejscowego w zakresie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdyż kompetencję w tym zakresie wywodzi z art. art. 3 ust. 2a u.c.p.g.

Zgodnie zaś z § 9 pkt 8 – 10 oraz pkt 13 – 18 Statutu Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna" ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. Warmińsko Mazurskiego z 2009 r. (Nr 53 poz. 849 ze zm.), Związek wykonuje zadania własne gmin zrzeszonych w zakresie (m.in. Gminy Nidzica, na terytorium której skarżący mają miejsca zamieszkania), dotyczącym m.in.:

8) tworzenia niezbędnych warunków do utrzymania czystości i porządku na terenie działania Związku,

9) budowy, utrzymania i eksploatacji obiektów służących do przetwarzania odpadów komunalnych oraz wykorzystania surowców wtórnych,

10) budowy, utrzymania i eksploatacji regionalnych instalacji służących do przetwarzania odpadów komunalnych,

(...)

13) organizowania systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na terenie działania Związku,

14) osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania,

15) objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie Związku systemem gospodarowania odpadami komunalnymi,

16) nadzorowania gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizacji zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,

17) dokonywania corocznej analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Związku, w celu weryfikacji możliwości technicznych i organizacyjnych w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi,

18) udostępniania na stronie internetowej Związku oraz w sposób zwyczajowo przyjęty informacji o podmiotach odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, miejscach ich zagospodarowania, osiągniętych poziomach recyklingu i odzysku oraz punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Analiza powyższych zapisów Statutu Związku w powiązaniu z unormowaniami z zakresu u.c.p.g. jednoznacznie dowodzi, że na gruncie obowiązujących przepisów Związek był uprawniony do stanowienia aktu prawa miejscowego w zakresie ustalenia wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako oczywiście bezzasadne należało zatem ocenić zarzuty skargi oraz pisma procesowego z dnia 4 stycznia 2017 r. kontestujące kompetencję Związku do stanowienia aktu prawa miejscowego z powołaniem się na art. 3 ust. 2a u.c.p.g., treść § 9 Statutu Związku oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 69 ust. 3 u.s.g. Oceny tej nie mogła zmienić argumentacja, że w postępowaniach indywidualnych w przedmiocie egzekucji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uznano, że organem I instancji jest właściwy wójt gminy/burmistrz, skoro jak sami skarżący zwrócili uwagę, rozstrzygnięcia te zapadły w poprzednim stanie prawnym. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lutego stycznia 2015 r., a zatem w stanie prawnym, w którym zaczęła obowiązywać badana uchwała, nie budzi już wątpliwości, że w przypadku przejęcia zadań gminy zadań gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi przez związek międzygminny stosownie do art. 6q ust. 1 u.c.p.g. uprawnienia organów przysługują zarządowi związku międzygminnego.

Zdaniem Sądu, nietrafny były też zarzut skargi, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter podatku lokalnego i jako taka na mocy art. 6h i art. 6r ust. 1 u.c.p.g. stanowi dochód gminy. Z brzmienia powołanego wyżej art. 6r ust. 1a u.c.p.g. wynika bowiem, że w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, opłata ta stanowi dochód związku międzygminnego w całości lub w części odpowiednio do zakresu przejętych zadań.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 6k w zw. z art. 3 ust. 2a u.c.p.g., przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6k ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy rada gminy w drodze uchwały dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod ustalonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty, jak również ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. Stosownie do art. 6k ust. 3 ustawy rada gminy określi niższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Do kryteriów różnicowania stawek opłat ustawodawca zalicza: powierzchnię lokalu mieszkalnego, liczbę mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, odbieranie odpadów z trenów wiejskich lub miejskich oraz rodzaj zabudowy (art. 6j ust. 1 i ust. 2a u.c.p.g.).

Zdaniem Sądu, badana uchwała uwzględniła wskazane wyżej kryteria. Przyjęty w niej sposób różnicowania stawek jest jasny i nie budzi wątpliwości. Realizuje dyrektywę, by prawidłowo skalkulowana opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna z jednej strony zapewniać sprawne funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, z drugiej zaś nie powinna stanowić źródła dodatkowych zysków gminy (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 127/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podejmując uchwałę w przedmiocie stawek opłaty za gospodarowanie odpadami organ jest zobowiązany do dokonania rzetelnej i wnikliwej kalkulacji wysokości stawki, tak aby pobierane opłaty pokrywały rzeczywiste koszty związane z funkcjonowaniem systemu zagospodarowania odpadami na terenie gminy. Rzetelna kalkulacja wysokości opłat powinna w szczególności uwzględniać liczbę mieszkańców gminy, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych oraz koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami, na który składają się koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługi administracyjnej tego systemu. Ustalenie innej stawki za odbiór określonej frakcji odpadów zbieranych w sposób selektywny i w sposób nieselektywny, czy też z terenów miejskich lub wiejskich, nie narusza prawa, może ono wynikać bowiem z kosztów jakie gmina musi podjąć na ich utylizację. Uprawnienie do zastosowania zróżnicowanych stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika z art. 6j ust. 1 i ust. 2a u.c.p.g. Zatem Związek Gmin miał ustawowe upoważnienie do określenia kilku, a nie jednej, stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że badana uchwała jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i w konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.