Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 970/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 302, 303, 348
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] stycznia 2015 r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania E. B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] października 2014 r. (nr [...]) o zobowiązaniu obywatelki [...] E. B. do powrotu i orzekającej o zakazie jej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 12 miesięcy od dnia wydania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że Komendant Placówki Straży w [...] w dniu [...] października 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu pani E. B. wraz z małoletnimi dziećmi. Następnie decyzją z dnia [...] października 2014 r. organ orzekł o zobowiązaniu do powrotu E. B. oraz jej małoletnich córek: M. V., N. V., A. V. i G. B. i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 12 miesięcy od dnia wydania decyzji. Jako przesłankę zobowiązania do powrotu organ I instancji powołał okoliczność z art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 ustawy 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463 z późn. zm.) wskazując, że:

w dniu 5 lipca 2013 r. mąż cudzoziemki V. V., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem została objęta żona cudzoziemca i małoletnie dzieci. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania cudzoziemcom statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i nie udzielił zgody na pobyt tolerowany. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy powyższą decyzję;

w dniu 9 sierpnia 2014 r. cudzoziemka wraz z czwórką małoletnich dzieci została zatrzymana przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...] podczas usiłowania przekroczenia granicy państwowej z [...] do [...], wbrew obowiązującym przepisom;

powyższe okoliczności uzasadniają powołanie w sprawie art. 302 ust. I pkt 10 i 16 ustawy;

w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, określone w art. 303 ust. 1 i 2 ustawy;

materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany:

z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemki na mocy art. 315 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie określa się terminu dobrowolnego powrotu;

uwzględniając całokształt sprawy, z której wynika, iż cudzoziemka jednoznacznie nie zadeklarowała woli powrotu do kraju pochodzenia oraz biorąc pod uwagę fakt, że strona naruszyła obowiązujący porządek prawny, tj. usiłowała z małoletnimi dziećmi przekroczyć wbrew obowiązującym przepisom prawa granicę państwową - czas trwania zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen określono na okres 12 miesięcy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. B. zarzucając naruszenie:

art. 303 ust. 1 pkt 2, art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach poprzez wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu, pomimo, iż zachodzą wobec niej przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy chociażby zgody na pobyt, tolerowany;

art. 6 kpa - w ten sposób, że organy niewłaściwe zastosowały lub nie zastosowały przepisów prawa o cudzoziemcach oraz przepisów o postępowaniu administracyjnym;

art. 7 i 77 kpa, poprzez niedopełnienie nałożonego na organy obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

art. 107 § 3 kpa - poprzez niewskazanie lub niedostateczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz powodów dla których odmówił uwzględnienia innych dowodów.

W wyniku rozpoznania sprawy wskutek wniesionego odwołania została wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzja stanowiąca przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy zaznaczył, że rozpatrując sprawę uwzględnił również materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu męża cudzoziemki V. V., w której postępowanie odwoławcze toczyło się przed pod sygnaturą: [...], jak również w sprawie o nadanie cudzoziemcom statusu uchodźcy, toczącej się obecnie przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców pod sygnaturą - [...].

Dalej wskazał, że jak wynika z prowadzonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców systemu informatycznego Pobyt Komendant Placówki Straży Granicznej w [...]: w dniu, [...], [...], [...], [...], [...] i [...] czerwca 2013 r. oraz w dniu [...], [...], [...] i [...] lipca 2013 r. odmówił cudzoziemce E. B., jej mężowi – V. V. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 5 lipca 2013 r. E. B. razem z mężem V. V. i ich małoletnimi dziećmi: M. V., N. V. i A. V. wjechali do Polski przez przejście graniczne w [...]. Cudzoziemcy legitymowali się dokumentami podróży. Umożliwiono im wjazd do Polski, gdyż V. V. w dniu 5 lipca 2013 r. w czasie przekraczania granicy złożył za pośrednictwem Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy, którym została objęta również E. B. i małoletnie: M. V., N. V. i A. V. W dniu [...] stycznia 2014 r. urodziła się małoletnia G. B., która również została objęta w/w wnioskiem. W dniu [...] lutego 2014r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 42 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym, zgodnie z którym w przypadku gdy wnioskodawca opuścił ośrodek na okres dłuższy niż 7 dni bez usprawiedliwionej przyczyny organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Z akt sprawy wynikało, że V. V. wraz z rodziną opuścił terytorium Polski i w sposób nielegalny dotarł do [...]. W dniu 5 czerwca 2014 r. cudzoziemcy zostali przekazani stronie polskiej przez stronę [...]. Cudzoziemiec V. V. złożył wówczas wniosek o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania i podjęcie postępowania. W dniu [...] czerwca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na wniosek cudzoziemca, decyzją uchylił w/w decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy i podjął postępowanie na nowo. Następnie w dniu [...] lipca 2014 r. decyzją nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania V. V., E. B. i małoletnim: M. V., N. V., A. V. i G. B. statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. Powyższe rozstrzygnięcie, po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2014 r. Cudzoziemiec złożył skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa jest w toku.

W czasie postępowania odwoławczego w w/w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, w dniu [...] sierpnia 2014 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] zatrzymali E. B. razem z małoletnimi dziećmi: M. V., N. V., A. V. i G. B. podczas usiłowania przekroczenia granicy państwowej z Polski do [...] wbrew obowiązującym przepisom, w rejonie Autostrady [...] i znaku granicznego [...], 200 m od linii granicy. Z akt postępowania dotyczącego zobowiązania do powrotu V. V. wynika, iż E. B. podróżowała wówczas również razem mężem, który także został zatrzymany. Cudzoziemka legitymowała się jedynie tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca, obejmującym małoletnie dzieci: M. V., N. V. i A. V., wydanym jej w dniu [...] lipca 2014 r. przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ważnym do dnia [...] października 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w [...] orzekł o umieszczeniu E. B. i jej małoletnich dzieci: M. V., N. V., A. V. i G. B. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] do dnia [...] października 2014 r., który postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. przedłużył pobyt E. B. i jej małoletnich dzieci w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców do dnia 6 grudnia 2014 r.

Wkrótce po wydaniu przez Radę do Spraw Uchodźców w/w decyzji z dnia [...] września 2014 r. cudzoziemiec V. V. złożył w dniu 8 października 2014 r. kolejny wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Wnioskiem tym została objęta żona cudzoziemca E. B. i małoletnie dzieci – M. V., N. V., A. V. i G. B. Sprawa jest w toku.

W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż cudzoziemka wraz z małoletnimi dziećmi: M. V., N. V., A. V. i G. B. została zatrzymana w dniu 9 sierpnia 2014r. w czasie usiłowania przekroczenia granicy państwowej z Polski do [...], pomimo braku dokumentów uprawniających ją do powyższego. Z notatki urzędowej sporządzone w dniu 9 sierpnia 2014 r. przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w [...] wynika, iż cudzoziemcy mieli oświadczyć, iż jadą w odwiedziny do m. [...], na terytorium [...], gdzie mieszkają ich przyjaciele. Zainteresowana legitymowała się jedynie tymczasowym zaświadczeniem tożsamości cudzoziemca seria i nr [...], wydanym jej w dniu [...] lipca 2014 r. przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w związku z toczącym się postępowaniem o nadanie statusu uchodźcy. Zgodnie z art. 55 ust. 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zaświadczenie tożsamości w okresie swojej ważności, potwierdza tożsamość osoby, której zostało wydane, i uprawnia tę osobę oraz małoletnie dzieci, których dane zostały tam wpisane, do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tymczasowe zaświadczenie tożsamości nie jest dokumentem pobytowym uprawniającym cudzoziemca do przemieszczania się po terytoriach obszaru Schengen i przekraczania granic wewnętrznych tego terytorium, a jedynie uprawnia do pobytu na terytorium Polski. Cudzoziemka i jej małoletnie dzieci nie legitymowali się wizą, ani żadnym tytułem pobytowym uprawniającym ich, zgodnie regulacjami zawartymi w rozdziale 4 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen do przemieszczania się po terytorium obszaru Schengen, w tym do przekraczania wewnętrznych granic tego obszaru. Cudzoziemka nie legitymowała się również w czasie zatrzymania jej dokumentem podróży, który jest wymagany do przekraczania granic wewnętrznych obszaru Schengen.

W przypadku cudzoziemki wystąpiła również przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy gdyż pierwsze postępowanie administracyjne o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemce, jej mężowi i małoletnim córkom: M. V., N. V., A. V. i G. B. zakończyło się wydaniem w dniu [...] września 2014 r. przez Radę do Spraw Uchodźców ostatecznej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy w/w cudzoziemcom, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że na mocy art. 299 ust. 9 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wobec cudzoziemki i jej małoletnich dzieci nie miał zastosowania art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy, gdyż w czasie wydania przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] września 2014 r. i doręczenia stronie ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy przebywali oni w strzeżonym ośrodku. Ponieważ wobec E. B. i jej małoletnich dzieci na mocy art. 299 ust. 9 pkt 1 ustawy nie zachodził przypadek, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy nie miał wobec nich zastosowania termin opuszczenia Polski określony w w/w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy. Zatem do powołania w sprawie przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy wystarczające jest stwierdzenie, iż została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania zainteresowanemu statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, stwierdzająca brak podstaw udzielenia im zgody na pobyt tolerowany.

Następnie organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, określone w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Cudzoziemka i małoletnie: M. V., N. V., A. V. i G. B. nie legitymują się wizami i tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o którym mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-12 ustawy o cudzoziemcach.

Z kolei w kontekście przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach organ po dokonaniu wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doszedł do przekonania, że przyczyny wyjazdu rodziny cudzoziemki z kraju pochodzenia z uwagi na prześladowania polityczne budzą uzasadnione wątpliwości. W ocenie organu nie zostało uprawdopodobnione, że zdarzenia które miały spotkać rodzinę E. B. w kraju pochodzenia (groźby, szantaż, pobicie) faktycznie miały miejsce, w szczególności uwzględniając rozbieżności w jej zeznaniach z zeznaniami męża w zakresie ich działalności politycznej, czy okoliczności pobicia go. Zeznania V. V. w kwestii rodzaju obrażeń jakich miał doznać w marcu 2013 r. nie znalazły również potwierdzenia w dołączonym w toku drugiego postępowania o nadanie statusu uchodźcy uwierzytelnionym tłumaczeniu karty badań pacjenta z dnia [...] kwietnia 2013 r. Ponadto organ zwrócił uwagę, że jak wynika z zeznań małżonków nie zgłosili oni czynów o charakterze przestępczym, które miały ich spotkać w [...] tamtejszym organom państwowym, co powoduje, że nie jest możliwe stwierdzenie, że interwencja organów państwa nie miałaby miejsca lub byłaby nieskuteczna. Tymczasem z opracowań Wydziału ds. Informacji o Krajach UdSC wynika, iż praca [...] organów ścigania jest skuteczna i pozytywnie oceniana przez społeczeństwo. Rozpoczęta w 2004 r. reforma [...] policji doprowadziła do tego, że w sierpniu 2012 r. mówiło się o spadku przestępczości o 70% i wzroście zaufania do Policji z 5 do 82%. Ponadto od 1996 r. na terytorium [...] funkcjonuje niezależna instytucja broniąca konstytucyjnych praw człowieka, tj. Rzecznik Praw Obywatelskich, który posiada mandat monitorowania, oceniania i obserwacji praw człowieka gwarantowanych przez Konstytucję oraz umowy międzynarodowe podpisane przez [...], a także uprawnienia do badania zgłaszanych naruszeń praw człowieka zarówno z własnej inicjatywy, jak też na wniosek obywateli [...], instytucji międzynarodowych oraz organizacji pozarządowych. Rodzina E. B. miała możliwość uzyskania pomocy i ochrony ze strony właściwych organów w kraju pochodzenia. Jak wynika z raportu Wydziału ds. Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z dnia 25 września 2014 r. ogólna skuteczność działań policji i prokuratury w [...] uległa znacznej poprawie, a kierunek reform i zmian w policji jest kontynuowany przez obecne władze partii [...]. Na skutek podjętych reform przestępczość zorganizowana i pospolita znacznie spadła, [...] stała się jednym z bezpieczniejszych krajów w regionie. W porównaniu z 2013 r. ilość przestępstw uległa zmniejszeniu o 17%, a wykrywalność utrzymała się na poziomie 60%.

Uwzględniając czas, w jakim miało dojść do kierowania wobec rodziny E. B. gróźb - od jesieni 2012 r. (wyjazd z kraju pochodzenia lipiec 2014r.), a także panującą w tym czasie w [...] sytuację polityczną aktualne pozostają ustalenia organów dokonane w toku pierwszego postępowania o nadanie pani E. B., jej mężowi i małoletnim dzieciom statusu uchodźcy. W kontekście sytuacji politycznej panującej wówczas w [...] budzi uzasadnione wątpliwości wiarygodność oświadczeń małżonków co gróźb, które mieli kierować przeciwko ich rodzinie przeciwnicy polityczni. Jak wynika z opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC sytuacja w zakresie praw politycznych [...] uległa znacznej poprawie, co związane jest z pokojowym przekazaniem władzy w wyborach parlamentarnych i prezydenckich, mających miejsce odpowiednio w październiku 2012 r. oraz październiku 2013 r. Wybory zostały ocenione przez międzynarodowych obserwatorów, jako wolne i uczciwe. Po wyborach miało miejsce demokratyczne przekazanie władzy, brak jest też informacji, aby przedstawiciele poprzedniej, czy aktualnej władzy podejmowali działania polegające na prześladowaniu partii opozycyjnych, czy ich rodzin.

Ponadto organ podkreślił, że małżonkowie wraz z dziećmi wyjechali z kraju pochodzenia legalnie, na podstawie wydanych im uprzednio przez władze [...] dokumentów podróży. Z zeznań małżonków złożonych w toku postępowań o zobowiązanie ich oraz ich małoletnich córek do powrotu wynika, iż w czasie pobytu w [...] nie byli oni kiedykolwiek zatrzymani, poddani przemocy, aresztowani lub skazani wyrokiem sadowym, nie brali udziału w działaniach wojennych, nie mieli problemów z uzyskaniem dokumentu podróży (poza przeszkodami formalnymi w postaci braku zameldowania, por. zeznania pana V. V.), nie mieli problemu z poruszaniem się po terytorium [...] oraz opuszczeniem tego terytorium, nie byli prześladowani na tle religijnym. E. B. oświadczyła ponadto, że nie była prześladowana również na tle politycznym. Odnosząc się do zeznań E. B. złożonych w niniejszym postępowaniu o zobowiązanie do powrotu, iż obawia się, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia jej mąż z uwagi na bezrobocie nie będzie mógł znaleźć pracy, w [...] nie mają gdzie mieszkać, a z powodu braku pracy nie byliby w stanie opłacić mieszkania, z kolei z powodu braku meldunku dzieci miałyby problemy z powrotem do szkoły organ wyjaśnił, że art. 2-8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakładają na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Gorsza sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, w przypadku powrotu przez rodzinę cudzoziemki do [...] nie jest równoznaczna z naruszeniem praw chronionych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W kontekście przesłanki z art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach organ stwierdził, że skoro na terytorium Polski oprócz cudzoziemki, jej męża i ich dzieci nie przebywają inni członkowie jej rodziny, to uwzględniając fakt wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu V. V., cała rodzina powinna opuścić terytorium Polski. Nie dojdzie zatem do naruszenia prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Życie rodzinne nie zostanie w tym wypadku zerwane, a jedynie przeniesione do kraju, którego zobowiązane do powrotu osoby są obywatelami.

Zdaniem organu nie zostanie również naruszone prawo do życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Rodzina E. B. dopiero od lipca 2013 r. przebywa poza krajem pochodzenia, tj. zaledwie od około 1,5 roku, cudzoziemka i jej mąż nie posiadają tu pracy, która mogłaby zapewnić im utrzymanie. Wcześniej, jak wynika z materiału dowodowego życie prywatne rodziny koncentrowało się w [...], gdzie starsza córka uczęszczała do szkoły. Z kolei małoletnia G. B. urodziła się w styczniu 2014 r. i z uwagi na jej wiek trudno mówić, aby nawiązała z Polską więzi o charakterze prywatnym. Na brak więzi prywatnych cudzoziemców z Polską wskazuje również fakt, iż podczas pobytu w Polsce, w trakcie procedur o nadanie statusu uchodźcy trzykrotnie podejmowali oni próby opuszczenia terytorium Polski.

W ocenie Szefa Urzędu brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż konieczność wyjazdu przez E. B. i jej małoletnie dzieci do kraju pochodzenia naruszyłaby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. W związku z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu cała rodzina E. B. (mąż i małoletnie dzieci) powinna opuścić terytorium Polski, a zatem nie istnieje ryzyko pozbawienia małoletnich: M. V., N. V., A. V. i G. B. kontaktu z rodzicami i opieki rodziców, co mogłoby wpłynąć niekorzystnie na ich rozwój psychofizyczny.

W odniesieniu do podnoszonej w odwołaniu kwestii stanu zdrowia małoletnich dzieci cudzoziemki: M. V., u której rozpoznano bielactwo i G. B., która od urodzenia chora jest na naczyniaka - schorzenia przewlekłe i wymagające systematycznego leczenia organ wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika, aby z uwagi na w/w choroby dermatologiczne małoletnie M. V. i G. B. wymagały hospitalizacji, czy nie mogły odbywać podróży. Z informacji Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika, iż na terenie [...] istnieje możliwość leczenia chorób dermatologicznych o różnym stopniu zaawansowania. Po ostatnich zmianach w finansowaniu usług medycznych w 2013 r. i 2014 r. część z zabiegów (podstawowych zabiegów, np. związanych z leczeniem nowotworów skóry) może być finansowana w ramach [...] państwowej opieki medycznej. W [...] działa również Stowarzyszenie Dermatologów, a także [...] Stowarzyszenie Foto-Dermatologii i Nowotworów Skóry, odbywają się również w tym kraju międzynarodowe kongresy dermatologów z Azji i Europy. Zatem córki E. B. w przypadku powrotu do [...] nie będą pozbawiane możliwości leczenia w/w schorzeń. Jednocześnie organ zauważył, iż w toku postępowania w I instancji E. B. nie powoływała okoliczności choroby córek, jako uniemożliwiających powrót ich rodziny do kraju pochodzenia.

W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ wyjaśnił, że nie stwierdził, aby wobec E. B. i jej małoletnich dzieci zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy.

Szef Urzędu nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach wyjaśniając, iż co do zasady przesłanka z art. 351 pkt 2 ustawy jest badana na etapie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż o niewykonalności decyzji można mówić dopiero w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, bo taka decyzja dopiero podlega wykonaniu (poza decyzją wydaną w I instancji, której został nadany rygor natychmiast owej wykonalności).

Konkludując Szef Urzędu podkreślił, że skoro w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z art. 303 ust. 1-3 ustawy, to z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 302 ust. 1 w/w ustawy podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne.

Skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosła E. B. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a także przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;

- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności świadczących o zasadności udzielenia zgody na pobyt humanitarny;

- art. 348 ust. 1 - 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, (najprawdopodobniej chodzi o pobyt ze względów humanitarnych).

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi cudzoziemka wskazała, że obecna sytuacja w [...] nie jest bezpieczna dla osób związanych z poprzednią władzą. Poniosła, że od momentu przejęcia rządów przez koalicję [...], w kraju jej pochodzenia trwa zacięta walka polityczna, członkowie byłego rządu spotykali się z aresztowaniami i przesłuchaniami, których skala oraz sposób przeprowadzenia przekraczały standardy demokratycznego państwa prawa. Ponadto podniosła, że jej dzieci odnalazły w Polsce spokój, jakiego nie dane im było zaznać w [...]. W Polsce uczą się, bawią, mają przyjaciół. W [...] dzieci nie będą miały szans na normalne dzieciństwo.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i dodatkowo odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wykazując brak podstaw do ich uwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 z późn. zm.). Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do stwierdzenia, że organy prawidłowo uznały, że w przypadku cudzoziemki zostały spełnione przesłanki do zastosowania powołanego przez organy art. 302 ust. 1 pkt 10 i 16 w/w ustawy.

Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zauważenia wymaga, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie "wydaje" użyte w dyspozycji tej normy prawnej, przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne", a zatem właściwy organ ma obowiązek, zgodnie z tym uregulowaniem ustawowym, wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek.

W ustalonym stanie faktycznym sprawy za uprawnione należy uznać stanowisko organów, że wystąpiła wskazana powyżej przesłanka do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Organy w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że cudzoziemka wraz czwórką małoletnich dzieci usiłowała wbrew obowiązującym przepisom prawa przekroczyć [...] granicę państwową. Ustalenia te zostały poczynione na podstawie materiału gromadzonego przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...], którzy w tym dniu, działając na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatrzymali Cudzoziemkę i jej małoletnie dzieci.

Bezsporne jest również, że wystąpiła przesłanka określona w art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy, bowiem w dniu 10 lipca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o odmowie nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany, którą Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymała w mocy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że skarga na wymienioną decyzję Rady, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2355/14 została oddalona.

W toku postępowania organy obu instancji rozważyły również, czy w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 303 ust.1 w zw. z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Analiza akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że organ zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 ustawy, jak również brak podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a także nie występują przesłanki do udzielenia zgody na tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wbrew stanowisku skarżącej organy obu instancji poddały szczegółowej analizie okoliczności sprawy pod kątem istnienia ewentualnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw mających swoje umocowanie w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), a wyraźnie wymienionych w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Wykluczyły jakiekolwiek zagrożenie dla konwencyjnego prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jakie miałoby wynikać z zobowiązania do powrotu, jak również praw dziecka, określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Zasadnym jest wskazać, że kwestia zagrożenia dla określonych praw konwencyjnych cudzoziemki i jej małoletnich dzieci była już przedmiotem oceny tut. Sądu w sprawie, w której wydany został powołany powyżej wyrok z dnia 29 kwietnia 2015 r. oddalającym Rada do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy.

Zauważenia wymaga, że ustalenia w zaskarżonej decyzji w tym zakresie uzupełnione zostały o szczegółowe informacje o sytuacji w kraju pochodzenia, które nie wskazywały, aby skarżąca oraz jej małoletnie dzieci byli rzeczywiście narażeni na naruszenia praw określonych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Informacje te nie wskazywały na realne ryzyko wystąpienia w przypadku skarżącej i jej rodziny naruszeń w/w praw. Organy zasadnie wykazały również, że rodzina miała możliwość uzyskania pomocy i ochrony ze strony właściwych organów w [...], z której to możliwości nie skorzystała.

Treść zeznań skarżącej z dnia 8 października 2014 r. (podobnie, jak treść zeznań jej męża, V. V. złożonych w toku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu) może zresztą wskazywać na inny niż podawany przez nich motyw wyjazdu całej rodziny z kraju pochodzenia. Mąż skarżącej zeznał m.in. że po rzekomym pobiciu go przez nieznanych sprawców przebywał na zwolnieniu lekarskim przez 4 tygodnie, a później w jego zakładzie pracy rozpoczęły się masowe zwolnienia i wówczas zwolniono także jego. V. V. zeznał także, że jego żona nie miała stałej pracy, iż był głównym żywicielem rodziny. Powyższe zeznania mogą wskazywać na rzeczywisty motyw wyjazdu całej rodziny z [...]. Wyjazd nie nastąpił bezpośrednio po domniemanym pobiciu męża skarżącej przez nieznanych sprawców (marzec 2013 r.) ale dopiero po zwolnieniu go z pracy (czerwiec 2013 r.). W tym zakresie zeznania obojga małżonków są ze sobą zgodne. Skarżąca w swoich zeznaniach z dnia 8 października 2014 r. przyznała, że nie pracowała zawodowo, tylko zajmowała się domem. Przyznała też, że przyczyną wyjazdu z [...] było również zwolnienie jej męża z pracy oraz panujące w tym kraju bezrobocie. Zeznała, że z powodu braku pracy nie byli w stanie opłacić wynajmowanego mieszkania Zasadne jest stanowisko organów, że obawa o zapewnienie rodzinie środków utrzymania nie stanowi przesłanki uzasadniającej udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Trudna sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, utrata pracy, czy ewentualne problemy ze znalezieniem mieszkania w przypadku powrotu przez całą rodzinę do [...] nie mogą same w sobie uzasadniać postawienia zarzutu naruszenia praw chronionych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Osoby podlegające wydaleniu nie mogą natomiast w żaden sposób rościć sobie prawa do pozostania na terytorium państwa - strony konwencji w celu korzystania w szczególności z różnych form pomocy i usług świadczonych przez to państwo (por. wyrok ETPC/Wielka Izba/z 27 maja 2008 r. Skarga nr [...], 542).

W tym stanie rzeczy słusznie przyjęły organy obu instancji, że w przypadku skarżącej oraz jej małoletnich dzieci nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i powyższa ocena znajduje pełne oparcie w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym. Przesłanki tej oceny w sposób wyczerpujący i klarowny zostały uzewnętrznione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podsumowując wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 348 ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach (przy założeniu, że skarżącej faktyczne miała na uwadze ten przepis), nie znajduje uzasadnienia.

Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia powołanych w skardze przepisów k.p.a., uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i skonfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego. W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Ocena ta została następnie prawidłowo przedstawiona w uzasadnieniu decyzji. Czyni to nietrafnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia powinności dokładnego ustalenia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania dowodów i swobodnej ich oceny.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.