Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 232/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania świadectwa zwalniającego z zakazów dotyczących dzikiej fauny 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego A. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) października 2007 roku, Nr (...) Minister Środowiska odmówił wydania A. M.świadectwa zwalniającego z zakazów określonych w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, dla żywego osobnika jastrzębia (Accpiter gentilis) o nr obrączki: (...).

W uzasadnieniu decyzji Minister Środowiska stwierdził, że Jastrząb (Accipiter gentilis) jest gatunkiem wymienionym w załączniku A rozporządzenia Komisji (WE) nr 1332/2005 z dnia 9 sierpnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. Oznacza to, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie - ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, wszelkie działania komercyjne w stosunku do okazów tego gatunku, począwszy od dnia 1 maja 2004 roku, są zakazane. Osoba zamierzająca prowadzić działalność komercyjną w stosunku do tych okazów musi uzyskać świadectwo zwalniające z zakazu handlu, zgodnie z art. 8 ust. 3 wyżej wymienionego rozporządzenia, po spełnieniu stosownych warunków.

Pomimo udokumentowania przez wnioskodawcę, że okaz wykluł się i został wyhodowany w niewoli zgodnie z definicją zawartą w art. 54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 roku ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, nie spełniono, zdaniem Ministra innych wymogów wynikających zarówno z przepisów UE dotyczących regulacji handlu dziką fauną i florą, jak i przepisów prawa krajowego w zakresie ochrony przyrody, niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Wnioskodawca nie przekazał wystarczających informacji świadczących o tym, że okaz jest oznakowany zgodnie z wymogami zdefiniowanymi w art. 66 ust. 8 wyżej wymienionego rozporządzenia. Ponadto, nie załączono do przedmiotowego wniosku i odmówiono przedłożenia zezwolenia Ministra Środowiska na przetrzymywanie okazu objętego ochroną gatunkową wydawanego na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Jastrząb jest gatunkiem objętym ochroną ścisłą w świetle przepisów

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220, poz. 2237) i podlega ograniczeniom określonym w § 6 tego rozporządzenia, w tym zakazom dotyczącym przetrzymywania i posiadania.

Ponadto, brzmienie art. 52 ust. 1 pkt 14, określające zakaz przemieszczania dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych wskazuje, że zakazy wymienione w ww. artykule 52, zdaniem Ministra, odnoszą się także do okazów pochodzących z hodowli. Interpretacja zawężająca ochronę wyłącznie do osobników dziko żyjących jest, w ocenie Ministra, niezgodna z zapisami ustawy. Objęcie ograniczeniami wszystkich osobników gatunków chronionych, niezależnie od miejsca urodzenia/wyklucia, ma na celu zapewnienie odpowiedniej ochrony gatunkom zagrożonym wyginięciem w perspektywie bliższej lub dalszej, co było intencją ustawodawcy w momencie uchwalania ustawy o ochronie przyrody.

Według opinii Organu Naukowego CITES w Polsce (Państwowej Rady Ochrony Przyrody), zgodnie z pkt 3 preambuły oraz art. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97, wydawanie i korzystanie ze świadectwa powinno odbywać się bez uszczerbku dla bardziej rygorystycznych przepisów krajowych. Ponadto, zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 państwa członkowskie mogą zakazać posiadania okazów, w szczególności żywych zwierząt gatunków wymienionych w załączniku A. W związku z powyższym świadectwo zwalniające z zakazów określonych w art. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 nie może zostać wydane dla okazu, którego przetrzymywanie wiąże się z nieprzestrzeganiem i łamaniem krajowych przepisów ochrony przyrody.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. M. podnosząc zarzut, że obrączka na wnioskowanym okazie jastrzębia spełnia wymogi art. 66 ust. 8 rozporządzenia komisji (WE) nr 86512006 z dnia 4 maja 2006 ponieważ jest to obrączka bezszwowa, o średnicy uniemożliwiającej założenie/zdjęcie dorosłemu osobnikowi i nałożona w kilka dni po wykluciu piskląt. Co więcej Minister posiada już numer tej obrączki jak i dokumentację do niej, która przesłana została do Ministra wraz z wnioskiem. Wejście w posiadanie okazu nie miało charakteru komercyjnego.

Odwołujący się stwierdził, że wedle interpretacji jaką posiada zapis, iż zakazuje się "przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych" osobników nie oznacza, że podlegają one ochronie, natomiast bardzo

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

jasno określa to wyrok sądu europejskiego jak i przepisy prawa europejskiego na które powoływał się we wcześniejszych pismach - ptaki pochodzące z niewoli w co najmniej drugim pokoleniu nie podlegają zapisom konwencji waszyngtońskiej. Zapis w polskim prawie ma na celu uniknięcie wprowadzania nieprzystosowanych do życia na wolności osobników, a o tym w wypadku wnioskowanego okazu nie może być mowy ponieważ nie jest to osobnik przeznaczony do wypuszczenia. Co więcej zapis art. 52, ust. 1 pkt 14 mówi: "w stosunku do dziko występujących ..." więc po raz kolejny odnosi się do osobników dzikich pozyskanych z przyrody lub osobników w pierwszym pokoleniu, które w brzmieniu przepisów europejskich rzeczywiście podlegają ochronie. Tymczasem wniosek dotyczy okazu pochodzącego z drugiego pokolenia.

Zapis art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 zdaniem odwołującego się może mieć zastosowanie pod warunkiem, że nie orzeknięto niezgodności z art. 28 - 30 Traktatu Europejskiego. Co więcej ustawa o ochronie przyrody nie zabrania przetrzymywania, gdyż obowiązek zgłoszenia do rejestru nie jest równoznaczny z zakazem przetrzymywania, a zakazy związane z ochroną gatunkową mają zastosowanie wyłącznie do dziko występujących zwierząt, a więc do okazów dziko żyjących, a nie do hodowanych w niewoli w środowisku kontrolowanym.

Zapis w art. 28-30 Traktatu o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej zabrania państwom członkowskim stosowania jakichkolwiek ograniczeń ilościowych wobec towarów pochodzenia wspólnotowego (w tym ujęciu towarem takim jest wnioskowany osobnik), zaś Europejski Trybunał Stanu jednoznacznie określa, że do ograniczeń ilościowych zaliczyć można wszelkie krajowe przepisy, które mogą utrudniać handel wewnątrz wspólnoty w sposób bezpośredni lub pośredni, rzeczywiście lub nawet potencjalnie. Bez wątpienia utrudnieniem takim jest żądanie przez Ministra Środowiska zezwolenia na przetrzymywanie chronionego osobnika, który ochronie nie podlega. Co więcej powoduje to osłabienie konkurencyjności oferty obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w stosunku do obywateli innych krajów, w których takiego wymogu nie ma, a więc mogą oni ptaki ze swoich hodowli oferować do sprzedaży szybciej co ma podstawowe znaczenie jeśli ptak ma być układany do polowania.

Decyzją z dnia (...) listopada 2007 roku, Nr (...) utrzymał w mocy własną decyzje z dnia (...) października 2007 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

Nadto zdaniem Ministra Środowiska Interpretacja wnioskodawcy mówiąca o tym, że "ptaki pochodzące z niewoli w co najmniej drugim pokoleniu nie podlegają zapisom konwencji waszyngtońskiej" jest błędna i przeczy również faktowi złożenia przez wnioskodawcę przedmiotowego wniosku (jeżeW zdaniem wnioskodawcy dany okaz nie podlega przepisom Unii Europejskiej dotyczącym Konwencji Waszyngtońskiej złożenie wniosku w oparciu o wymienione wyżej przepisy nie znajdowałaby uzasadnienia).

W związku z powyższym, zdaniem Ministra, świadectwo zwalniające z zakazów określonych wart. 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 nie może zostać wydane dla okazu, którego przetrzymywanie wiąże się z nieprzestrzeganiem i łamaniem krajowych przepisów ochrony przyrody.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M. podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenie art. 107 KPA poprzez nie wskazanie w decyzji pełnej podstawy prawnej, która uzasadniałaby merytoryczną treść decyzji,

2. nieprawidłową wykładnię art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92 poz. 880 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż jastrząb wyhodowany w kontrolowanym środowisku z rodziców którzy również zostali wyhodowani w kontrolowanym środowisku kwalifikuje się jako dziko występujące zwierze objęte ochroną gatunkową w rozumieniu art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody,

3. nie zastosowanie art. 28 i 29 Traktatu o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, które to przepisy zabraniają stosowania ograniczeń ilościowych w przywozie oraz wywozie towarów do których to towarów kwalifikują się wyhodowane w warunkach kontrolowanych jastrzębie,

4. nie zastosowanie w sprawie art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 roku w kontekście tego, iż wymóg uzyskania zezwolenia na przetrzymywanie jastrzębia wyhodowanego w środowisku kontrolowanym narusza prawo własności przysługujące mu w stosunku do tego jastrzębia.

Zdaniem skarżącego, zgodnie z treścią art. 107 kpa każda decyzja administracyjna powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej uzasadniającej rozstrzygnięcie. Minister Środowiska jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 8 rozporządzenia Rady

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

(WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi oraz art. 56 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody.

Jak wynika z wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji wywodzi swoje stanowisko z art. 52 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. W myśl art. 107 kpa organ winien był uwzględnić jako podstawę prawną decyzji art. 52 ustawy o ochronie przyrody, skoro wywodzi z przepisu tego rozstrzygnięcie.

Odnośnie zarzutu nieprawidłowej wykładni art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92 poz. 880 z późn. zm.) Minister Środowiska uznał, iż ptak wyhodowany w niewoli jest objęty ochroną na podstawie przepisów Ustawy o Ochronie Przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku (w szczególności powołując się na art. 52 ust. 1 pkt. 14). Na podstawie definicji zawartej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 865/2006 art. 54 pkt 1 (b), jednoznacznie określa się, iż wnioskowany okaz pochodzi z niewoli (z czym Minister się zgadza w piśmie z dnia (...).11.2007), zaś na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 art. 8, pkt 3 (d) organ administracyji powinien wydać takowe świadectwo. Organ administracji w postaci Ministra Środowiska odmawia jednak wydania tłumacząc iż zapis art. 52 pkt 1 ust 14 wspomnianej ustawy, ("Art. 52. 1. W stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone następujące zakazy: (...) 14) przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych") dowodzi, iż ochronie na podstawie tych przepisów podlegają również ptaki wyhodowane w niewoli w związku z czym skarżący powinien uzyskać dodatkowo zezwolenie na przetrzymywanie wnioskowanego osobnika.

Zdaniem skarżącego jest to interpretacja błędna ponieważ w żadnym z zapisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 roku nr 92 poz. 880 z późn. zm.) nie wskazano jednoznacznie, iż ptak wyhodowany w niewoli jest objęty jakąkolwiek ochroną prawną jak "dziko występujący" (cyt. art. 52 pkt 1 tejże ustawy). Polskie prawo w powyższej ustawie zakazuje jedynie w stosunku do urodzonych i hodowanych w niewoli ptaków przemieszczania ich do stanowisk naturalnych i nie wymienia żadnych innych zakazów w stosunku do nich. Fakt wymienienia w tym artykule zapisu "dziko występujących" oraz "urodzonych i hodowanych w niewoli" wskazuje również, że oba te "rodzaje" grup

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

ptaków są rozróżniane, a przez to nie mogą być traktowane jednakowo. Co więcej ponieważ w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. m 92 poz. 880 z późn. zm.) nie precyzuje się definicji "urodzonego i hodowanego w niewoli" zwierzęcia, a robi się to w prawie europejskim w rozporządzeniu Rady (WE) nr 865/2006 art. 54 pkt 1(b), to powinien tu obowiązywać przepis art. 54 pkt 1 (b) tego rozporządzenia, a następnie związany z nim przepis rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 art. 8, pkt 3(d). Fakt istnienia przepisu art. 52 ust. 1 pkt 14 nie mówi o tym iż wyhodowane w niewoli ptaki podlegają ograniczeniom z tegoż artykułu ale o tym, iż zabrania się "przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych". Fakt wymienienia w art. 52 słów "dziko występujących" wskazuje na odniesienie się do dziko żyjącej populacji, a więc takiej, która nie jest trzymana w środowisku kontrolowanym. Zdaniem skarżącego zapis ten ma na celu ochronę czystości puli genowej populacji dzikiej oraz uniknięcie wypuszczania na wolność nie przystosowanych do tego celu okazów wyhodowanych w niewoli.

Co więcej niepoprawna interpretacja przepisu przez Ministra Środowiska powoduje niemożność wjechania na teren Rzeczypospolitej Polskiej z ptakami, które zostały legalnie nabyte w innych Państwach Członkowskich WE, w których takie dodatkowe ograniczenie nie występuje. Na terenie całej WE na podstawie unijnego świadectwa można dowolnie przemieszczać się z ptakami je posiadającymi z wyjątkiem Rzeczypospolitej Polskiej co w dobie znoszenia granic i podziałów jest to dalece niezrozumiałe działanie.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 jednoznacznie określa, iż osobnik gatunku chronionego wyhodowany w co najmniej drugim pokoleniu w środowisku kontrolowanym (tzn. w niewoli) nie podlega ograniczeniom zapisanym w tych przepisach na podstawie świadectwa pochodzenia (art. 8, pkt 3(d)). Celem udokumentowania takiej sytuacji (tzn. pochodzenia osobnika z niewoli) organy CITES w każdym z krajów członkowskich wydają wspomniane unijne świadectwa pochodzenia, w których zakreśla się w punkcie 18 ppkt 3: "są osobnikami rozmnożonymi w niewoli lub sztucznie stworzonym gatunkiem". Jest to podstawa, by wyłączyć opisywane w danym świadectwie osobniki z zakazów wynikających z Rozporządzenia Rady UE 338/97. Jest to zarazem odpowiedź na zarzut Ministra z pisma z dnia (...).11.2007, w którym błędnie zinterpretowano zapis strony skarżącej).

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

Stanowisko Ministra, który uważa, iż wnioskowany osobnik jest nadal objęty ochroną na podstawie przepisów krajowych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku, a konkretnie § 6 rozporządzenia do tej ustawy z dnia 28 września 2004 (Dz. U. 220, poz. 2237) odbiega od standardów europejskich. Zdaniem skarżącego należący do niego osobnik nigdy nie był na wolności i przez to nie może być postrzegany jako "dziko występujący", a od ponad roku Minister nie jest w stanie zgodzić się z tymi argumentami.

Zdaniem skarżącego jego stanowisko znajduje wsparcie np. w wyroku sądu europejskiego: w sprawie Clerens C-480/03.

Zdaniem skarżącego art. 28 i 29 Traktatu o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej, zabraniają państwom członkowskim stosowania jakichkolwiek ograniczeń ilościowych wobec towarów pochodzenia wspólnotowego (w tym ujęciu towarem takim jest wnioskowany osobnik), zaś Europejski Trybunał Sprawiedliwości jednoznacznie określa w wyroku Procureur du Roi v. B&G Dassonville (Case 8/74), ECR [1974] 837, że do ograniczeń ilościowych zaliczyć można wszelkie krajowe przepisy, które mogą utrudniać handel wewnątrz wspólnoty w sposób bezpośredni lub pośredni, rzeczywiście lub nawet potencjalnie. Bez wątpienia utrudnieniem takim jest zażądanie przez Ministra Środowiska zezwolenia na przetrzymywanie chronionego osobnika, który ochronie nie podlega (ponieważ pochodzi z hodowli). Powoduje to wydłużenie czasu uzyskiwania unijnego świadectwa pochodzenia osobnika, a przez to osłabienie konkurencyjności oferty obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w stosunku do obywateli innych krajów Unii, w których takiego wymogu nie ma a więc mogą oni ptaki ze swoich hodowli oferować do sprzedaży szybciej oraz taniej (nie ponosząc kosztów dodatkowych opłat za wydanie decyzji) co ma podstawowe znaczenie jeśli ptak ma być układany do polowania (ptak przetrzymywany zbyt długo w wolierze bez treningu staje się nieprzydatny na cele sokolnicze). Dyskryminuje to również polskich hodowców ptaków drapieżnych którzy tracą klientów na rzecz hodowli w innych państwach, w których uzyskanie świadectwa jest bezproblemowe.

Zdaniem skarżącego żądanie przez Ministra Środowiska uzyskania zezwolenia na przetrzymywanie wyhodowanego przez skarżącego osobnika godzi w jego prawo własności i jest niezgodne z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 roku ponieważ w świetle powyższego zapisu to on jest właścicielem takiego osobnika i posiada prawo do jego własności. Nie wiadomo więc

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

na jakiej podstawie Minister domaga się wystąpienia przez niego o zezwolenie na przetrzymywanie jego własności. Zdaniem skarżącego nie wiadomo co się stanie jeśli takie zezwolenie nie zostanie wydane. Jeśli zostanie odebrana mu jego własność to nie wiadomo co się z nią stanie skoro wedle ustawy z art. 52, ust 1, pkt 14 istnieje zakaz przemieszczania takowych osobników do natury.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, zapadła z naruszeniem art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U.UE.L.97.61.1) oraz art. 56 ust. 1 w zw. z art. 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 roku, Nr 92 poz. 880 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi zakazane jest kupno, oferowanie kupna, pozyskiwanie do celów handlowych, wystawianie na widok publiczny do celów handlowych, wykorzystywanie dla zysku, sprzedaż, przechowywanie w celu sprzedaży, oferowanie do sprzedaży lub transportu w celu sprzedaży okazów gatunków wymienionych w załączniku A. Z kolei z ustępu 3 tego przepisu wynika, że organ administracyjny Państwa Członkowskiego, w którym znajdują się okazy, może przyznać zwolnienie od zakazów określonych w ust. 1 poprzez wydanie stosownego świadectwa, po indywidualnym rozpatrzeniu sprawy, jeżeli okazy te spełniają wymogi określone w tym przepisie.

Skarżący spełnił wymogi niezbędne do uzyskania świadectwa określone w art. 8 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. Wskazuje na to analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Również z treści uzasadnienia decyzji Ministra Środowiska z dnia (...) listopada 2007 roku wynika, iż Minister nie kwestionuje okoliczności, iż skarżący spełnił wymogi określone w wymienionym wyżej Rozporządzeniu.

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

Powodem odmowy wydania skarżącemu świadectwa jest pogląd Ministra Środowiska, iż skarżący powinien spełnić również wymóg prawa krajowego jakim jest zezwolenie na przetrzymywanie posiadanego przez siebie jastrzębia. Zdaniem Ministra Środowiska wymóg posiadania takiego pozwolenia wynika z treści art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody. W ocenie Sądu żądanie to jest nieuzasadnione. Za błędny uznać należy pogląd Ministra Środowiska, iż przepis art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody ma zastosowanie również do zwierząt objętych ochroną urodzonych i hodowanych w niewoli.

Z przepisu tego wynika, że Minister Środowiska może zezwolić na zbiór roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową, chwytanie, odławianie lub zabijanie zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz na inne czynności podlegające zakazom lub ograniczeniom w stosunku do gatunków objętych całkowitą lub częściowa ochroną.

Zakazy określonych zachowań w stosunku do dziko żyjących zwierząt objętych ochroną gatunkową określone zostały w art. art. 52 powołanej wyżej ustawy. Z treści tego jednoznacznie wynika, że wymienione w nim zakazy mogą być wprowadzane w stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową. Również z § 6 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 roku w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną wynika, że na mocy tego rozporządzenia wprowadzono określone w tym przepisie zakazy w stosunku do dziko występujących zwierząt należących do określonych w tym rozporządzeniu gatunków.

Zdaniem Sądu treść przytoczonych wyżej przepisów pozwala stwierdzić, iż wymienione w nich zakazy odnoszą się do osobników zwierząt dziko żyjących, a nie zwierząt hodowanych. Przepisy te mają charakter restrykcyjny. Ograniczają one uprawnienia obywateli i przy ich interpretacji należy stosować wykładnię ścisłą, a nie rozszerzającą.

Brak jest podstaw do przyjęcia, iż treść art. 52 pkt 14 świadczy o tym, że ochroną objęte są także zwierzęta hodowane w niewoli. Z przepisu tego wynika, że zakazane jest przemieszczanie zwierząt urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych. Nie sposób zdaniem Sądu z treści tego przepisu wnioskować, o tym, że na zwierzęta urodzone i hodowane w niewoli rozciągają się zakazy określone w art. 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody oraz wymogi określone w art. 56 tejże ustawy. Wręcz przeciwnie treść tego przepisu świadczy o tym, że ustawodawca rozróżnia dwie kategorie zwierząt, to jest zwierzęta

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

dziko żyjące oraz zwierzęta urodzone i hodowane w niewoli i tylko w stosunku do tej pierwszej kategorii zwierząt wprowadza określone zakazy mające na celu ich ochronę.

Gdyby wolą ustawodawcy było rozciągnięcie wymogów określonych w art. 52 i 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody na wszystkie osobniki zwierząt danego gatunku, a nie tylko osobniki dziko występujące, to wyróżnianie kategorii "zwierząt dziko żyjących" było by zbędne. Interpretacja przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty były zbędne jest niedopuszczalna (Lech Morawski. Zasady wykładni prawa. Dom Organizatora, Toruń 2006, str. 106).

Wymogi określone w przytoczonych przepisach dotyczą osobników dziko żyjących określonego gatunku zwierząt, a nie wszystkich osobników danego gatunku zwierząt. Brak jest podstaw do formułowania poglądu, iż niezbędne jest posiadanie zezwolenia Ministra Środowiska na przetrzymywanie zwierzęcia urodzonego w niewoli. Niedopuszczalne jest uzależnianie wydania świadectwa zwalniającego od zakazów wymienionych w art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi od posiadania zezwolenia na przetrzymywanie zwierzęcia urodzonego w niewoli. Zezwolenie takie jest niezbędne tylko wówczas, gdy przechowywanie dotyczyć ma zwierzęcia uprzednio dziko żyjącego.

Przyjęcie poglądu Ministra Środowiska, iż wymogi wynikające z art. 52 oraz art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody dotyczą także zwierząt urodzonych i wychowanych w niewoli prowadziłoby do skutków wręcz niepoważnych. Zgodnie z treścią art. 53 pkt 6 wymienionej ustawy zabrania się wybierania, posiadania i przechowywania jaj zwierząt dziko żyjących. Gdyby przepis ten miał być stosowany w stosunku do zwierzą urodzonych i przebywających w niewoli, to np. posiadacz samicy jastrzębia musiałby występować do Ministra o zgodę na posiadanie zniesionego przez samicę jastrzębia jaja. Zgodę taką musiałby również uzyskać na usunięcie jaja z miejsca przebywania ptaka. Z kolei zakaz niszczenia siedlisk i ostoi oznaczałby, że posiadacz jastrzębia musiałby uzyskać zezwolenie na rozebranie woliery, w której przetrzymywany byłby ptak. Podejście w pobliże woliery, to jest miejsca przebywania ptaka w powoduje jego płoszenie. Umyślne płoszenie i niepokojenie zwierzęcia dziko żyjącego jest zabronione (art. 53 pkt 11). Na każde podejście do woliery właściciel ptaka musiałby więc uzyskiwać zezwolenie Ministra Środowiska. Analiza treści art. 52 i 56 ustawy

Sygn. akt IV SA/Wa 232/08.

z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody wyraźnie zdaniem Sądu wskazuje, iż rozwiązania te są racjonalne i zrozumiałe jeśli odnosi się je do zwierząt dziko żyjących.

Objęcie wymogami wynikającymi z art. 52 oraz art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody także zwierząt urodzonych i wychowanych w niewoli wymagałoby istnienia wyraźnego przepisu ustawy z którego wynikałoby, iż wymogi te stosują się także do tego rodzaju zwierząt.

W ocenie Sądu brak jest podstaw prawnych do żądania od skarżącego przedstawienia pozwolenia na przetrzymywanie posiadanego przez niego jastrzębia jak również uzależnianie wydania świadectwa zwalniającego od zakazów wymienionych w art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 roku w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi od przedstawienia przez skarżącego tego rodzaju świadectwa.

Niewskazanie przez Ministra Środowiska w podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia art. 54 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody stanowi niewątpliwe naruszenie art. 107 § 1 kpa. Uchybienie to samo w sobie nie było jednak na tyle istotne, by mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.

Odniesienie się do zarzutu skarżącego naruszenia przez Ministra Środowiska art. 28 i 29 Traktatu o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej jest w ocenie Sądu zbędne. Powodem wydania przez Ministra Środowiska zaskarżonej decyzji było była błędna interpretacja przepisów prawa krajowego, a nie naruszenie przepisów Traktatu o Ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej.

Odnośnie zarzutu naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa własności stwierdzić należy, iż również w tym przypadku odnoszenie się do tego zarzutu jest niecelowe. Powodem wydania przez Ministra Środowiska błędnego rozstrzygnięcia nie było naruszenie przepisów Konstytucji, tylko naruszenie art. 56 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez ich błędną interpretację.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.