Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 545/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A w Z. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa Si. z dnia [...]r. nr [...]


UZASADNIENIE

Pismem z 07.01.2019 r. Stowarzyszenie "A" (dalej: wnioskodawca, strona) w związku z informacją zawartą w piśmie z [...]r nr sprawy [...] , zwróciło się do Nadleśnictwa S. – dalej Nadleśnictwo- o udzielenie informacji publicznej obejmującej:

1. złożony przez spółkę "B" Sp. z o.o. do Nadleśnictwa S. wniosek z [...] r. o udzielenie przyrzeczenia zawarcia umowy dzierżawy wraz z załącznikami (dalej: Wniosek o udzielenie przyrzeczenia),

2. wezwanie z [...] r. skierowane przez Nadleśnictwo S. do spółki "B" Sp. z o.o. w sprawie uzupełnienia Wniosku o udzielenie przyrzeczenia.

Pismem z dnia [...]r Nadleśnictwo zwróciło się do "B" Sp. z o.o. o wyjaśnienie czy treści zawarte we wniosku o udzielenie przyrzeczenia zawarcia umowy dzierżawy wraz z załącznikami mają charakter poufności , tajemnicy przedsiębiorstwa , jeśli tak to proszę podać uzasadnienie .

W odpowiedzi na pismo "B" Sp. z o.o. wskazała, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto "B" Sp. z o.o. wskazał, iż informacje zawarte we wniosku o przyrzeczenie zawarcia umowy dzierżawy są chronione tajemnicą przedsiębiorstwa i nie mogą zatem być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...]r nr: [...] działając na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 i art. 5 ust. 2 Ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej:udip) Nadleśniczy Nadleśnictwa S., odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej .

Podejmując decyzję wskazał, iż złożony wniosek nie może zostać uwzględniony z uwagi na następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W świetle brzmienia art. 5 ust. 2 udip, tajemnica przedsiębiorcy stanowi podstawę ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jednocześnie, zgodnie z art. 11 ust. 2 z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: UZNK) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się takie informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.

Informacje, które zostały wskazane we wniosku o udzielenie przyrzeczenia oraz w załącznikach stanowią nieujawnione, niepodane do wiadomości publicznej informacje organizacyjne i handlowe "B" Sp. z o.o. Spółka ta podjęła szereg niezbędnych działań mających na celu zachowanie poufności tychże informacji jako posiadających istotną wartość gospodarczą, a zarazem strategicznych z punktu widzenia prowadzonej działalności. Zawierają one bowiem informacje o strukturze działalności gospodarczej prowadzonej przez "B" Sp. z o.o., informacje dotyczące sposobu jej prowadzenia, czy też plany dotyczące generowania przychodów. Upublicznienie tychże informacji może prowadzić do ich wykorzystania przez konkurencyjnych przedsiębiorców, a tym samym osłabienia pozycji rynkowej "B" Sp. z o.o. Zawarte we wniosku o udzielenie przyrzeczenia informacje posiadają bowiem wartość negocjacyjną na gruncie relacji z innymi przedsiębiorcami uczestniczącymi w obrocie. Tym samym, ujawnienie informacji objętych wnioskiem o informację będzie prowadzić do zagrożenia interesów "B" Sp. z o.o. poprzez możliwy wpływ na sytuację rynkową tegoż przedsiębiorcy, zaś same informacje posiadają niewątpliwą wartość gospodarczą pozwalającą przyjąć, iż stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa.

Podkreślił, iż "B" Sp. z o.o. podjęła szereg konkretnych działań mających na celu zachowanie przedmiotowych informacji w tajemnicy, co stanowi uzewnętrznienie traktowania tychże informacji jako objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. "B" Sp. z o.o. stosuje środki ochrony fizycznej (m.in. zabezpieczenie techniczne służące ochronie informacji wewnątrz przedsiębiorstwa, przechowywanie dokumentów w zabezpieczonych miejscach, do których dostęp ma tylko oznaczone grono osób), a także środki ochrony prawnej (m.in. nadanie dokumentom klauzuli tajemnicy przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o., zobowiązanie pracowników mających dostęp do dokumentacji do zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa "B" Sp. z 0.0. oraz pouczenie ich o możliwych konsekwencjach w przypadku naruszenia tegoż obowiązku). Tym samym, zasadnym jest przyjęcie, iż przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności, w rozumieniu art. 11 ust. 2 UZNK.

Z uwagi na powyższe, informacje objęte wnioskiem o informacje mieszczą się w zakresie definicji tajemnicy przedsiębiorstwa wskazanej w art. 11 ust. 2 UZNK. Są to bowiem informacje organizacyjne oraz inne posiadające wartość gospodarczą, które nie są znane osobom postronnym. Jednocześnie przedsiębiorca podjął działania mające prowadzić do dalszego utrzymywania ich w poufności. Tym samym, udostępnienie tychże informacji publicznych podlega ograniczeniu jako informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Podkreślenia wymaga, iż udostępnienie takich informacji mogłoby nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której przedsiębiorca zrezygnowałby z prawa do ochrony. Niemniej, "B" Sp. z o.o. na żadnym etapie z takiej ochrony nie zrezygnowało.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zakwestionowała rozstrzygnięcie podjęte w odpowiedzi na jej wniosek podnosząc iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11 art.77, art. 80 , art.107 kpa w zw. z art. 2, art.3, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 17, art. 16 udip . Postawiła także zarzuty naruszenia art. 61 Konstytucji RP , art.11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Decyzją z dnia [...]r nr: [...] Nadleśniczy Nadleśnictwa S. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy sporna decyzję podtrzymując w całości stanowisko zajęte w sprawie złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa S. z dnia [...]r.znak [...]. stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji a to:

- art. 7, art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej kpa, w zw. z art. 17 ust. 1 i 16 ust. 1 i 2 pkt. 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2018 r. 1330 t.j.), dalej udip-, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej nakładając na organy obowiązek stania na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, poprzez nie kierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez bezzasadne uprzywilejowanie przedsiębiorcy, z którego działalnością wiąże się wniosek o udostępnienie informacji,

- art. 77 § 1, 80 kpa w zw. z art. 17 ust. 1 i 16 ust. 1 i 2 pkt. 2 art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, i art. 4 ust. 1 pkt. 3) udip, art. 3, art. 4 ust.1 art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 2a ustawy z 28.09.1991 o lasach ( Dz.U. 2018.2129 ze zm.), poprzez nie zebranie i nie przeprowadzenia dowodów w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do niewłaściwej oceny dowodów, w szczególności w zakresie zdefiniowania, w oderwaniu od stanu faktycznego, bez uwzględnienia informacji zawartych na stronie internetowej przedsiębiorcy www.[...].com informacji o wartości handlowej, technologicznych, objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, poprzez nie wykazaniu jakie to konkretne informacje stanowią tą tajemnicę, czy przedsiębiorca podjął działania i jakie aby wykazać, które informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w kontekście zagospodarowania nieruchomości Skarbu Państwa, poprzez nie wzięcie pod uwagę, że Nadleśniczy reprezentują Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, a wykorzystanie tych gruntów, sposób zagospodarowania należy do sfery publicznej, poprzez nie dokonanie szczegółowej oceny, które ewentualnie informacje podlegają ograniczonej anonimizacji ze względu na słuszny interes przedsiębiorcy bez uszczerbku dla słusznego interesu publicznego w kontekście priorytetu w zakresie informacji o sposobie wykorzystania, zagospodarowania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa,

- art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16, w szczególności ust. 2 pkt. 2 udip, art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji imion, nazwiska i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, poprzez uzasadnienie stanowiska odmowy udostępniania żądanej informacji w sposób nie wykazujący, przekonujący, że określona informacja może mieć pewną wartość handlową dla przedsiębiorstwa (może przemawiać za tym jego interes faktyczny) nie może stanowić podstawy odmowy udostępnienia informacji, w szczególności w kontekście obszernych informacji o działalności przedsiębiorcy zawartych na stronie www.[...].com

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 16 udip poprzez utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej rażącym naruszeniem prawa ,a w konsekwencji naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przepis ten stanowi normatywną podstawę konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej, przy braku do odwołania się do treści art. 61 ust. 3 Konstytucji tj. braku możliwości ograniczenia ze względu na określone w ustawach ochronę wolności praw i innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa, art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, udip poprzez nie zrealizowanie podmiotowego i przedmiotowego obowiązku ustawowego w zakresie udostępnienia posiadanej informacji, mającej charakter informacji publicznej, art. 5 ust. 2 udip poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji objętej tajemnicą "przedsiębiorstwa", przy braku przesłanek do takiej decyzji, przy braku wykazania w jaki sposób, ze względu na charakter, temat, przesłanki materialne i techniczne informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy,

- art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U.2018.419 t.j.) poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie informacji będącej przedmiotem wniosku, jako tajemnicy przedsiębiorstwa, bez spełnienia ustawowych przesłanek uznania informacji za takową, w szczególności, jak można domniemywać, uznanie, że nieruchomości Skarbu Państwa zarządzane przez PGL LP Nadleśniczego Nadleśnictwa S. w zakresie dzierżawy, powierzchni, miejsca stanowią tajemnicę przedsiębiorcy (!) a tym samym stanowią informacje gospodarcze organizacyjne, technologiczne, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.

Wskazując na powyższe strona wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r i udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem, zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej P.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością jego uchylenia.

Przedstawienie przyczyn, jakie legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że prawo do informacji publicznej realizowane jest na zasadach i w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej udip. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa do informacji publicznej, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. W myśl art. 61 ust. 2 Konstytucji, prawo do informacji publicznej dotyczy m.in. dostępu do dokumentów. Stosownie natomiast do ust. 3 prawo to może podlegać ograniczeniu ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Przepis art. 1 ust. 1 udip stanowi natomiast, że informację publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie tej ustawy stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Kategorie takich informacji, w formie przykładowego katalogu zostały wskazane w art. 6 udip.

Na podstawie art. 4 ust. 1 udip obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony został na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3) oraz podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4).

Nadleśnictwo jako jednostka organizacyjna Lasów Państwowych zarządza, z mocy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2129), lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. W ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość (art. 4 ust. 3 ustawy o lasach). Z kolei w art. 32 ust. 2 tej ustawy wymieniono jednostki organizacyjne wchodzące w skład Lasów Państwowych, do których należy m.in. nadleśnictwo (pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 35 ww. ustawy nadleśniczy kieruje nadleśnictwem oraz reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. Oznacza to, że Nadleśnictwo gospodaruje mieniem publicznym, a wszelkie informacje dotyczące tego zarządu i gospodarowania mieniem mają walor informacji publicznych. W szczególności bowiem walor informacji publicznej mają informacje o majątku publicznym, o czym stanowi art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a) udip., w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi zatem wątpliwości zdaniem Sądu, to, że żądane przez Stowarzyszenie informacje mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej.

W niniejszej sprawie sporną pozostaje natomiast kwestia zasadności odmowy udostępnienia wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji w postaci 1.złożonego przez spółkę "B" Sp. z o.o. do Nadleśnictwa S. wniosku z [...] r. o udzielenie przyrzeczenia zawarcia umowy dzierżawy wraz z załącznikami 2. wezwania z [...] r. skierowanego przez Nadleśnictwo S. do spółki "B" Sp. z o.o. w sprawie uzupełnienia wniosku o udzielenie przyrzeczenia z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, o której stanowi art. 5 ust. 2 udip.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 udip prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa", którą zawiera art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503, z późn. zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z przytoczonego przepisu wynika, że aby dana informacja podlegała ochronie, tj. stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji (brak ujawnienia). Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To on powinien podjąć w stosunku do danych informacji niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, ponieważ to na nim spoczywa w razie sporu ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Przesłanka formalna tajemnicy przedsiębiorcy wyraża się zatem w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy do utajnienia danych informacji.

Dalej podnieść należy iż aby skutecznie wywieść uprawnienie do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorstwa, koniecznym jest dokonanie oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej przez podmiot gospodarujący informacją albowiem to na nim ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 343/13). Musi zatem zostać spełniona przesłanka materialna, tzn. aby określone informacje mogły zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą, np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13, LEX nr 1456979).

Według wykładni Sądu Najwyższego dokonanej w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.". Niezbędne zatem jest w każdej sprawie wskazanie czego konkretnie tajemnica przedsiębiorstwa ma dotyczyć; które konkretnie fragmenty żądanych zagadnień, pytań czy dokumentów są tajemnicą.

Dokonując rozróżnienia tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy przedsiębiorcy wskazuje się, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Natomiast tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Stąd też, tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Z tych względów, uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o wymagającym uchylenia decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jednak już jej nietrafność stanowi uchybienie merytoryczne i oznacza naruszenie przez organ art. 5 ust. 2 udip.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Nadleśniczy Nadleśnictwa S. przesłał akta sprawy w sposób w uniemożliwiający Sądowi kontrolę legalności jego działania, w aktach jest bowiem jedynie wniosek o informację publiczną stowarzyszenia, bez pisma z [...] nr [...] na które stowarzyszenie się powołuje, informacja o przedłużeniu terminu załatwienia wniosku z [...]r., wezwanie skierowane do "B" sp. z o.o., pismo "B" sp. z o.o., z dnia [...]r. oraz decyzje o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie przesłanych akt nie można w jakikolwiek sposób dokonać kontroli, ocenić czy jak to Nadleśniczy twierdzi żądane informacje mieszczą się w ramach tajemnicy przedsiębiorcy, albowiem dotycząc informacji organizacyjnych, handlowych "B" sp. z o.o obejmują one informacje posiadające istotną jak twierdzi Nadleśniczy wartość gospodarcza oraz strategiczną z punktu widzenia prowadzonej działalności zawierając informacje o jej sposobie prowadzenia, planów generowania przychodów.

Z tych już względów nie jest możliwe stwierdzenie, czy w sprawie występuje przesłanka materialna związana z oceną zasadności wyłączenia żądanej informacji publicznej w zakresie przedmiotowego wniosku .

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 113/15 (LEX nr 2142137): "Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p.) ma charakter wyjątku od zasady i nie może być wykładane rozszerzająco. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13). W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej" (por. też wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13 czy z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13).

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że przedstawienie sądowi administracyjnemu dokumentów niezbędnych dla merytorycznej oceny nie oznacza, że dokumenty te zostaną udostępnione do wglądu także stronie skarżącej w ramach prawa przeglądania akt sprawy w sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty takie nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. W przeciwnym razie sądowa kontrola byłaby w istocie zbędna w sensie faktycznym (zainteresowany uzyskałby bowiem dostęp do dokumentów przed rozstrzygnięciem zasadności swojej skargi). Aby zapobiec takim sytuacjom, organ przekazując utajnioną dokumentację do sądu administracyjnego, powinien zastrzec, iż zawiera ona dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co do których nastąpiła odmowa ich udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej (np. poprzez umieszczenie tych dokumentów w odrębnej, należycie opisanej kopercie).

W sytuacji, gdy organ wydając negatywną dla strony decyzję i opierając się w jej treści na przesłance odmowy ujawnienia żądanych informacji z uwagi na obowiązek przestrzegania tajemnicy przedsiębiorcy, ograniczenia z tego wynikające a dot. braku możliwości ujawnienia do wiadomości publicznej informacji handlowych , organizacyjnych przedsiębiorstwa, o strukturze jej działalności gospodarczej twierdzeń zawartych w decyzji nie poparł przedłożonym w aktach sprawy materiałem dowodowym skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przyjmując bowiem, iż w sprawie winna zostać wydana decyzja, a to po myśli art. 16 u.i.d.p. zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, to konsekwentnie winna ona spełniać standardy wyznaczone normą art. 107 § 3 k.p.a. ("Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa"). Decyzja i jej uzasadnienie winno zawierać szczegółowe odniesienie się do okoliczności konkretnej indywidualnej sprawy, wyjaśnienie powodów, dla których organ orzekł w określony sposób i wskazania dowodów na podstawie których podjęto decyzję. Dopiero więc stwierdzenie (w sposób nie naruszający poufności), co znalazło się w żądanych przez stronę informacjach a co mogło czy nie powinno się w nich znaleźć – poparte przedłożonymi Sądowi dokumentami źródłowymi, dawałoby podstawę do oceny legalności rozstrzygnięcia. Nadleśniczy ograniczył się - jak już nadmieniono - do twierdzenia, że przedmiotem żądanej informacji są okoliczności dot. tajemnicy przedsiębiorcy, obejmujące informacje handlowe, organizacyjne o strukturze działalności gospodarczej sposobu jej prowadzenia, planach generowania przychodów i obejmują m.in. dane, które świadczą o prowadzonej przez nią polityce prowadzenia działalności gospodarczej co trudno uznać za wystarczającą indywidualizację w decyzji w aspekcie istnienia braków dowodowych w aktach sprawy. Rolą uzasadnienia w połączeniu z dokumentacją zawarta w aktach sprawy jest szczególnie w przypadku negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, jest wyjaśnienie jej – z odniesieniem do realiów sprawy – dlaczego jej żądanie nie mogło zostać uwzględnione. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. było wynikiem naruszenia art. 7 k.p.a. ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.") i art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."). Nie doszło bowiem do należytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Dodać trzeba, iż nie jest rzeczą Sądu zastąpienie organu w procesie stosowania prawa i z tego względu Sąd odstąpił od wezwania Spółki do przedłożenia kompletnych akt sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i wykona zalecenia Sądu, wydając stosowną decyzję w przedmiocie wniosku strony w oparciu o prawidłowo urządzone akta sprawy. Ochrona tajemnicy przedsiębiorcy na etapie postępowania przed organem zostanie oparta na celowościowym odczytaniu art. 74 k.p.a. (por. też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 440/16).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i litera c ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.