Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 433/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
article: art. 15zzr ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 46 ust. 20, art. 68 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 2 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , po rozpoznaniu w dniu 2 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 roku w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 61a w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1961 postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej k.p.a., art. 21 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 poz. 1341 ze zm.), dalej jako "ustawa", art. 6e, art. 6g ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 311 ze zm.), art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej jako "ustawa COVID-19" w związku z art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zduńskiej Woli z [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że W.K. w dniu 17 listopada 2020 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019. Do podania strona dołączyła: kopię skierowania do szpitala z 13 lipca 2020 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego w dniach 9-10 marca 2020 r., zaświadczenie lekarskie ZUS ZŁA, ZV potwierdzające niezdolność do pracy od 9 marca do 3 kwietnia 2020r. oraz zaświadczenie lekarskie ZUS ZŁA, ZU potwierdzające niezdolność do pracy od 4 do 17 kwietnia 2020 r.

Postanowieniem z [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił wszczęcia postępowania w sprawie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019. Postanowienie zostało doręczone wnioskodawczyni 23 grudnia 2020 r.

28 grudnia 2020 r. strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

Przywołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o których mowa w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.), są przyznawane na wniosek rolnika, który składa się w terminie ustalonym w art. 21 ustawy.

Przytaczając następnie treść art. 6e oraz art. 6g ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw organ drugiej instancji wskazał, iż na mocy art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19, z dniem 31 marca 2020 r. zawieszeniu uległ bieg terminu na złożenie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019. Następnie na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), art. 15zzr został uchylony i stosownie do treści art. 68 ust. 2 ustawy zmieniającej, termin na złożenie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019, którego bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 od dnia 31 marca 2020 r., biegł dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. od dnia 24 maja 2020 r. W związku z powyższym w 2020 r. ostateczny termin na złożenie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019, to dzień 8 czerwca 2020 r.

W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, iż ostateczny termin na złożenie przedmiotowego oświadczenia, który wypadał 8 czerwca 2020 r., jest to termin materialny. Skutkiem upływu terminu materialnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Jak wskazuje się w doktrynie "uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu" (tak: B. Adamiak(w:) B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 9 wydanie, wyd. C.H. Beck, str. 336). Zatem materialny charakter terminu do złożenia oświadczenia powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności na jego podstawie. Terminy materialne nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przywróceniu mogą podlegać jedynie, w przypadku ich uchybienia, terminy procesowe.

W ocenie organu odwoławczego jednoznacznym potwierdzeniem materialnego charakteru terminu do złożenia oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. jest art. 6e ust. 5 i art. 6g ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z których treścią termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu.

Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Do przypadków mieszczących się w zakresie pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania" należy zaliczyć sytuacje, które w sposób oczywisty, jednoznaczny, przy pierwszym zestawieniu stanu faktycznego (zakresu żądania zawartego we wniosku) i obowiązującego stanu prawnego stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W związku z powyższym, w ocenie organu drugiej instancji, uzasadnione było w niniejszej sprawie wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a.. Zdaniem organu odwoławczego w sposób oczywisty, bez konieczności dokonywania ustaleń w przedmiocie istnienia okoliczności takich jak siła wyższa i okoliczności nadzwyczajne można stwierdzić, że złożone przez stronę w dniu 17 listopada 2020 r. oświadczenie, nie może zostać rozpoznane merytorycznie z powodu przekroczenia terminu do jego złożenia.

Ustosunkowując się natomiast do argumentów strony dotyczących choroby oraz stanu epidemii, jako przyczyny uchybienia terminu oraz przedstawionych przez nią dokumentów organ odwoławczy powtórzył, iż regulacja zawarta w art. 6e ust. 5 i art. 6g ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw wyłącza stosowanie przepisu art. 58 k.p.a., który określa przesłanki przywrócenia terminu w przypadku jego uchybienia. Termin na złożenie oświadczenia nie podlega przywróceniu stąd niezależnie od okoliczności, które były przyczyną złożenia oświadczenia po terminie, jego uchybienie skutkuje brakiem możliwości wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na jego podstawie. W związku z powyższym argumenty strony pozostają bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Na ostateczne postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę do sądu administracyjnego złożyła W.K. Podniosła, że prawo administracyjne ma obowiązek chronić obywatela w jego sprawach, a organ przed rozstrzygnięciem powinien przeprowadzić dokładną analizę w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, iż korzystając z uprawnienia, które przyznaje sądowi administracyjnemu art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a., dopuszczający możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W ramach kontroli sądowoadministracyjnej sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Kontroli sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019.

Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter rozstrzygnięcia formalnego (por. Piotr Przybysz Komentarz aktualizowany do art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest sytuacja, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Drugą sytuacja, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem takie których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 2050/19 LEX nr 3036930, z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13 oraz z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt I OSK 693/17 LEX nr 2394062).

W ocenie sądu zasadne było stanowisko organów obu instancji, że w sprawie zaistniała druga z wymienionych w art. 61a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, postępowanie nie może być bowiem wszczęte z powodu upływu terminu przewidzianego dla złożenia oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu (ust. 2). W przypadku gdy Komisja Europejska, działając w trybie art. 78 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013, upoważni Rzeczpospolitą Polską do przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w danym roku, mając na względzie okoliczności, którymi kierowała się Komisja Europejska, upoważniając do przedłużenia tego terminu, oraz umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im. płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. ", przy czym w myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy: " Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, deklarację, o której mowa w art. 18 rozporządzenia nr 809/2014, z uwzględnieniem art. 17 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 809/2014, składa się za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji (art. 21 ust. 3 ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 6e ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw " 1. W 2020 r. zamiast wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, rolnik, który w 2019 r. ubiegał się wyłącznie o jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność dodatkową, płatność związaną do powierzchni uprawy chmielu, płatność do owiec, płatność do kóz łub płatność niezwiązaną do tytoniu, a powierzchnia gruntów ornych zawarta we wniosku złożonym w 2019 r. wynosiła mniej niż 10 ha, może złożyć oświadczenie, w którym potwierdzi brak zmian, o którym mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, jeżeli w 2019 r. nie ubiegał się o przyznanie pomocy w ramach działań, o których mowa w art. 28 i art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

2. W przypadku złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, uznaje się, że rolnik złożył na 2020 r. wniosek o przyznanie tych płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, o które ubiegał się w 2019 r. 3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie od dnia 1 marca do dnia 15 kwietnia 2020 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 4. Złożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, skutkuje potwierdzeniem braku zmian, o którym mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, również w odniesieniu do złożonego w poprzednim roku wniosku o: 1) przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, w zakresie rocznych premii, o których mowa w art. 22 ust. 1 tego rozporządzenia, oraz działania, o którym mowa w art. 31 tego rozporządzenia, objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; 2) wypłatę pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 36 lit. b pkt i oraz iii rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w zakresie rocznych premii. 5. Termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu."

Zgodnie natomiast z art. 6g ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw: " 1. W 2020 r. zamiast wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy zmienianej w art. 3, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, lub wniosku w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy zmienianej w art. 3, rolnik, który w 2019 r. ubiegał się wyłącznie o przyznanie pomocy w ramach tych działań, a powierzchnia gruntów ornych zawarta we wniosku złożonym w 2019 r. wynosiła mniej niż 10 ha, może złożyć oświadczenie, w którym potwierdzi brak zmian, o którym mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, jeżeli w 2019 r. nie ubiegali się o przyznanie płatności dla młodych rolników, płatności związanej do powierzchni upraw: roślin strączkowych na ziarno, roślin pastewnych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, truskawek lnu, konopi włóknistych, płatności do bydła oraz płatności do krów, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1. 2. W przypadku złożenia oświadczenia, o którym, mowa w ust. 1, uznaje się, że rolnik złożył na ten rok wniosek o przyznanie pomocy, o którą ubiegał się w 2019r. 3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie od dnia 1 marca do dnia 15 kwietnia 2020 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 4. Złożenie oświadczenia, o którym, mowa w ust. 1, skutkuje potwierdzeniem braku zmian, o którym mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, również w odniesieniu do złożonego w 2019 r. wniosku o: 1) przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności związanej do powierzchni uprawy chmielu, płatności do owiec, płatności do kóz lub płatności niezwiązanej do tytoniu, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1; 2) wypłatę pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 36 lit. b pkt i oraz iii rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w zakresie rocznych premii. 5. Termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu."

Prawidłowo w kontrolowanym postanowieniu w oparciu art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19 oraz art. 46 ust. 20 i art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 organ odwoławczy wskazał, że termin na złożenie oświadczenia zastępującego wniosek o płatność na 2020 r biegł od 1 do 30 marca 2020r., następnie był zawieszony do dnia 23 maja 2020r. i ponownie rozpoczął swój bieg 24 maja 2020r. Ostatni dzień owego terminu przypadał na poniedziałek 8 czerwca 2020r. (ponieważ 7 czerwca 2020r. była to niedziela). Jak to zostało wskazane powyżej zgodnie z art. 6 e i art. 6g ustawy z 10 stycznia 2018r. niemożliwe jest przywrócenie terminu na złożenie takiego oświadczenia. Ostateczny termin na złożenie oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019 to dzień 8 czerwca 2020r. Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca oświadczenie potwierdzające brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019 złożyła 17 listopada 2020 r., a więc po upływie 5 miesięcy od wyznaczonego terminu.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że termin na złożenie oświadczenia zastępującego wniosek o płatność na 2020 rok, jest terminem nieprzekraczalnym. Termin ten ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego złożenia oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019, a skoro tak to termin ten nie podlega przywróceniu. Skutkiem upływu terminu materialnego jest wygaśnięcie prawa podmiotowego lub niemożność jego realizacji. Termin taki ogranicza w czasie możliwość dochodzenia (lub innej realizacji) prawa podmiotowego. Jak wskazuje się w doktrynie "uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu", (vide: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 9, wyd. C.H. Beck, str. 336). Z tego względu materialny charakter terminu do złożenia oświadczenia potwierdzającego brak zmian w 2020 r. w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2019 powoduje, że jego upływ skutkuje wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności. Terminy materialne nie podlegają przywróceniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym, organy prawidłowo stwierdziły również, że w sprawie nie podlega ocenie kwestia przyczyn uchybienia wymienionemu terminowi przez stronę skarżącą.

W orzecznictwie za utrwalone uznać należy także stanowisko, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to wbrew oczekiwaniom skarżącej w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. M. Romańska w: red. H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2015 r. s. 435 i powołane tam wyroki sądów administracyjnych).

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca złożyła oświadczenie zastępujące wniosek o przyznanie płatności na 2020 rok 5 miesięcy po upływie wymaganego terminu. Uzasadniało to odmowę wszczęcia postępowania z powodu "innych uzasadnionych" przyczyn, o których mowa w arty.61a § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

k.ż.