Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1542/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 120-123,  art. 187,  art. 210  par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Anna Kruś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1995-1997 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz strony skarżącej spółki z o.o. A kwotę 2.000,00 (słownie : dwa tysiące) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi spółki z o.o. A w S. k/B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] nr [...] orzekającą zwrot na rzecz spółki z o.o. A odsetek w kwocie [...] od nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1995–1997.

W stanie faktycznym sprawy – pismem z dnia [...] Przedsiębiorstwo Państwowe B w B. (poprzednik prawny skarżącej spółki z o.o. A), zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy N. (zwanego dalej: Burmistrzem MiG N. lub Burmistrzem) o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1993–1997 w kwocie [...]. Wraz z wnioskiem Przedsiębiorstwo złożyło skorygowane deklaracje podatkowe za wymienione lata. Żądanie wynikało z nieprawidłowego (w ocenie strony) zakwalifikowania w deklaracjach podatkowych - podziemnych wyrobisk górniczych, skutkujących ich opodatkowaniem jako budowli. Z uwagi na wielokrotne uchylanie rozstrzygnięć, konieczne jest chronologiczne przedstawienie stanu faktycznego, ujawniające przebieg całego postępowania w tej sprawie.

Wniosek strony o nadpłatę - Burmistrz MiG N. - załatwił odmownie pismem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie (uznając pismo Burmistrza za decyzję) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną decyzją - z dnia [...] - Burmistrz MiG N. -odmówił w całości stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1993 - 1997. Decyzją z dnia [...] - SKO utrzymało w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty uznając, że powołana przez wnioskodawcę (wówczas Przedsiębiorstwo B) uchwała 7 sędziów NSA z dnia 18.12.1997 r. w sprawie wyrobisk górniczych nie rozstrzyga, czy wyrobiska górnicze są przedmiotem opodatkowania, czy też nie i przyjęły, że z interpretacji art. 2 i art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, iż wyrobiska te są budowlami, wobec czego podlegają opodatkowaniu jak budowle.

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciami, następca prawny Przedsiębiorstwa B – spółka z o.o. A złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 1.10.2002 r. sygn. akt I SA/Wr 1725/99 uchylił decyzje organów obu instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty za lata 1993 - 1997, wywodząc, że brak delegacji ustawowej nie pozwala na przyjęcie, iż wyrobiska górnicze podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Spółka A w związku z powołanym wyrokiem z dnia 1.10.2002 r, pismem z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], wniosła o zaliczenie z obliczonej przez siebie kwoty [...] (nadpłata podatku: [...], koszty sądowe: [...], odsetki od 15.01.1998 r. do 2.10.2002 r.: [...]), kwoty [...] na raty podatku od nieruchomości za miesiące: X – XII 2002 r. oraz kwoty [...] na poczet opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2002 r. i zwrot pozostałej kwoty na konto spółki.

Decyzją z dnia [...] (K- [...] akt administracyjnych) Burmistrz MiG N. stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości w kwocie [...], z której, jak wskazał w uzasadnieniu decyzji, część w wysokości [...] zaliczył, zgodnie z wnioskiem podatnika na poczet opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2002 r. Z decyzji nie wynikało za jaki okres stwierdzono nadpłatę ani nie rozstrzygnięto o dalej idącym żądaniu strony.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] (K-[...]) Burmistrz rozpatrując (jak twierdzi) wniosek z dnia [...] - którego brak w aktach, stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości w kwocie [...] nie określając jakiego okresu dotyczy ta nadpłata, ani jaki był zakres żądania strony (zawarty we wniosku, którego brak w aktach). Z uzasadnienia wynika jedynie, że zaliczył tę kwotę na I ratę podatku od nieruchomości za 2003 r.

Od decyzji Burmistrza z dnia [...], odwołała się spółka A.

W piśmie z dnia [...] - przesyłającym odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. - Burmistrz MiG N. informuje, że cyt. "uznał należność główną w wysokości [...]" (K-[...]) - co nie ma odzwierciedlenia w aktach sprawy.

Decyzją z dnia [...] SKO w J. G. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że organ I instancji do nadpłaty powstałej przed dniem 1.01.1998 r. nie zastosował przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, nie weryfikował wyliczeń dokonanych przez podatnika, nie dokonał zestawienia dat wymagalności z datami faktycznymi wpłat, co uniemożliwiło obliczenie oprocentowania od nadpłaty oraz nie ustalił czy Przedsiębiorstwo B, które zainicjowało postępowanie wnioskiem z dnia [...] nadal istnieje i czy spółka A jest jego sukcesorem prawnym. Nie zapewnił też stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto w ocenie Kolegium brak było podstaw do kompensowania nadpłaty podatkowej z opłatą eksploatacyjną.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, spółka A pismem z dnia [...] zwróciła się do Burmistrza o rozliczenie zobowiązań i należności w podatku od nieruchomości w zakresie o jakim mowa w piśmie z dnia [...] i stwierdziła, że na podstawie tego pisma nadpłata i koszty sądowe zostały całkowicie rozliczone, natomiast w przypadku oprocentowania nadpłaty w kwocie [...] wniosła o skompensowanie jej na poczet podatku od nieruchomości za wskazane okresy 2003 r. i 2004 roku.

Decyzją z dnia [...] (K-[...]) Burmistrz odmówił zwrotu odsetek od nadpłaty w podatku od nieruchomości w kwocie [...], bowiem spółka A pomimo wezwania, nie wykazała następstwa prawnego po Przedsiębiorstwie B. Od decyzji tej, pismem z dnia [...] spółka A złożyła odwołanie.

W toku postępowania odwoławczego organ I instancji udzielił organowi odwoławczemu (na jego wniosek) informacji (pismo z dnia [...]), iż na podstawie powołanego wyroku NSA z dnia 1.10.2002 r. dokonał na koncie podatnika odpisu w kwocie [...], a pozostałą po dokonaniu odpisu kwotę w wysokości [...], zaliczył na poczet opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2002 r. ([...]) i na I ratę podatku od nieruchomości za 2003 r. ([...]).

Z akt sprawy wynika, że SKO - decyzją z [...] (której brak w aktach sprawy) uchyliło zaskarżoną decyzję.

Kolejno, spółka A pismem z dnia [...], w którym powołała się na decyzję SKO z dnia [...] uchylającą decyzję Burmistrza MiG N. z dnia [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., skargę na bezczynność, z uwagi na niewydanie przez Burmistrza decyzji.

Następnie decyzją z dnia [...] (K- [...]) Burmistrz MiG N. odmówił zwrotu odsetek od nadpłaty w kwocie [...], wskazując ponownie, że spółka A nie wykazała następstwa prawnego po Przedsiębiorstwie B. Od tej decyzji spółka wniosła odwołanie. W toku postępowania odwoławczego, Burmistrz na zapytanie organu odwoławczego, udzielił informacji (pismo z dnia [...] K- [...]), iż kwota [...], cyt. "została odpisana na podstawie wyroku NSA z dnia 1.10.2002 r sygn. akt I SA/Wr 1725/99". Odpisu dokonano na zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1993–1997. Natomiast wyliczoną przez spółkę kwotę odsetek za okres od [...] do [...] od nadpłaty w kwocie [...]. - Burmistrz uznał za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 K.c. Co do całości żądania, również w zakresie wypłaconej już w 2002 r. kwoty nadpłaty - podniósł zarzut nie wykazania przez spółkę z o.o. A sukcesji po Przedsiębiorstwie B. Ponadto organ podatkowy podniósł zarzut - przedawnienia roszczeń ze względu na 3 letni okres przedawnienia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] (K-[...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kolejną już decyzją z dnia [...] Burmistrz MiG N. odmówił zwrotu odsetek od nadpłaty w kwocie [...], która na skutek wniesionego przez spółkę A odwołania, również została przez Kolegium uchylona decyzją z [...] (K-[...]) a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, naruszył zasadę praworządności, prawdy obiektywnej, czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym i nie zastosował się do wskazówek organu odwoławczego.

Po wyznaczeniu spółce A w trybie art. 200 OP terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Burmistrz N. decyzją z dnia [...] (K-[...]) na podstawie art. 207, art. 210 oraz art. 330 OP w zw. z art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zm.), orzekł o zwrocie spółce A kwoty [...] z tytułu odsetek od nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1995–1997. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji w oparciu o prawomocny wyrok NSA z dnia 1.10.2002 r., wnioski podatnika z dnia [...] i [...] oraz dokumentację zebraną w sprawie, przyjął jako bezsporne kwoty wynikające z deklaracji podatkowych za lata 1993 - 1997 oraz korekt tychże deklaracji, stwierdzając jednocześnie, że zasądzone koszty procesu nie stanowią nadpłaty, wobec czego nie mogą zostać wzięte pod uwagę. Wskazał, że różnica pomiędzy deklaracją a korektą za wymienione lata wynosi [...]. Termin powstania nadpłaty określił na [...], a termin jej uregulowania na [...], natomiast kwotę odsetek ustalił na kwotę [...]. Odnośnie daty [...] organ I instancji stwierdził, iż z tą datą (decyzja Burmistrza) ustalono uprawnienie podatnika do otrzymania nadpłaty i dokonano faktycznego uregulowania nadpłaty w zakresie nadpłaconego podatku poprzez zaliczenie nadpłaty na rzecz bieżących należności podatnika. Rozstrzygnięcie to, w ocenie organu I instancji, miało wpływ na termin ustania biegu odsetek od nadpłaconego podatku, pomimo, iż zostało ono uchylone decyzją z dnia [...]. Wskazując na przepis art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych o nie podleganiu zwrotowi nadpłaty po upływie 3 lat, licząc od końca roku, w którym powstała, organ I instancji stwierdził, że roszczenie za lata 1993 i 1994 wygasło, bowiem zostało ono zgłoszone po terminie. Ponadto w odniesieniu do podniesionej przez podatnika okoliczności, że decyzja z dnia [...] dała uprawnienie do nadpłaty za lata 1993–1994, organ I instancji stwierdził, że decyzja ta z uwagi na jej uchylenie i nakazanie ponownego rozpoznania sprawy, nie ustala uprawnienia podatnika do otrzymania nadpłaty za podane lata. Wobec tego w ocenie organu, przedmiotem ustalenia może być nadpłata za lata 1995 -1997 w wysokości [...] wraz z odsetkami liczonymi, zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty do dnia dokonania rozliczenia, tj. od [...] do [...], w wysokości [...], łącznie – [...]. Organ I instancji stwierdził zatem, że na skutek orzeczenia z dnia [...] z wymienionej kwoty zaliczył część na poczet należności bieżących. I tak kwotę [...] (należność główna za lata 1995-1997 w kwocie [...] oraz odsetki w kwocie [...]) na podatek od nieruchomości za IV kwartał 2002 r.; kwotę [...] (odsetki) na poczet opłaty eksploatacyjnej; kwotę [...] (odsetki) na poczet bieżącej raty podatku od nieruchomości za 2003 rok. W związku z powyższym organ stwierdził, że dokonano faktycznego zaliczenia kwoty [...], pomimo uchylania rozstrzygnięć w tym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ I instancji skonstatował więc, że podatnik uzyskał spełnienie roszczenia i na dzień wydania decyzji przedmiotem rozważań jest różnica pomiędzy ustaloną kwotą [...] a kwotą spełnionego świadczenia ([...]), tj. kwota [...], na którą składają się nierozliczone wcześniej na rzecz podatnika odsetki od nadpłaconego podatku w latach 1995-1997.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, naruszenie zasad postępowania podatkowego: praworządności, prawdy obiektywnej, prowadzenia sprawy podatkowej w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a także to, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła, ze organ I instancji wbrew wcześniejszym ustaleniom orzekł jedynie o odsetkach od nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1995–1997 uznając, że w stosunku do nadpłaty wraz z oprocentowaniem za lata 1993 i 1994 nastąpiło przedawnienie. Spółka oparła swą argumentację o wyrok NSA OZ we Wrocławiu zapadły w dniu 1.10.2002 r., decyzję Burmistrza Gminy i Miasta N. z dnia [...] oraz kasacyjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]. Spółka nie zgadza się ze stwierdzeniem w zaskarżonej decyzji, że decydujące znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma decyzja Burmistrza z dnia [...], ponieważ z tym dniem ustalono uprawnienia podatnika do otrzymania nadpłaty i dokonano faktycznego uregulowania nadpłaty przez dokonanie zaliczenia jej w zakresie bieżących należności podatnika. Według spółki postępowanie podatkowe zostało wszczęte w dniu [...] wraz ze złożeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Zdaniem spółki dokonana przez organ I instancji ponowna analiza dokumentów co do zasadności wypłaty oprocentowania za poszczególne lata, stoi w jaskrawej sprzeczności z ustaleniami zawartymi w uchylonej decyzji organu podatkowego. W poprzedniej decyzji organ I instancji stwierdził bowiem, że kwota [...] stanowiąca nadpłatę w podatku do nieruchomości została w całości zwrócona, zgodnie z wnioskiem podatnika z dnia [...]. Ponadto organ ten pominął fakt, że nadpłata powstała w wyniku korekty deklaracji podatkowych. Spółka podniosła dalej, że zgodnie z decyzją Burmistrza z dnia [...] wydaną w związku z wnioskiem spółki o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] (pismo z dnia [...]) przedmiotowa kwota została rozliczona w sposób następujący: podatek od nieruchomości za okres od X do XII 2002 r., opłata eksploatacyjna za III kwartał 2002 r., podatek od nieruchomości za I 2003 r. Tak więc w ocenie spółki, ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji są sprzeczne z decyzją z dnia [...] Spółka zaznaczyła, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych w art. 247 i art. 248 Ordynacji podatkowej. Sposób w jaki dokonał tego Burmistrz Nowogrodźca stoi w jaskrawej sprzeczności z poszanowaniem prawa. Skoro uznano roszczenia spółki za lata 1993 – 1994 to należne jest oprocentowanie z tytułu nadpłaty podatku. Spółka podkreśliła, że organ podatkowy winien orzec oprocentowanie od nadpłaty a nie odsetki, bowiem te dwa pojęcia mają inne znaczenie. Dalej spółka podniosła, że nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego, zwłaszcza w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż są one sprzeczne z faktami i prezentowanymi wcześniej dowodami. W opinii spółki organ podatkowy nie dokonał w sprawie analizy wszystkich dokumentów a zapisy w dokumentach organu podatkowego nie mogą stanowić podstawy rozliczenia, ponieważ były dokonane w oparciu o błędną interpretację przepisów podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i stwierdził dodatkowo w uzasadnieniu decyzji, że po wyroku NSA OZ we Wrocławiu z dnia 1.10.2002 r. organ I instancji w trybie czynności faktycznej dokonał w dniu [...] zwrotu kwoty [...] na rzecz podatnika przez zaliczenie jej na poczet bieżących należności podatnika. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 29 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie określa daty powstania nadpłaty wynikającej z błędnie sporządzonej a następnie skorygowanej deklaracji na podatek od nieruchomości. Powołując się na wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 26.05.2000 r. sygn. akt I SA/Łd 114/98, organ odwoławczy stwierdził, że nadpłata podlega oprocentowaniu od dnia wniesienia korekty do dnia jej zwrotu (art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych). Uznał, że kwota nadpłaty oraz jej oprocentowania (od [...] do [...]) ustalona za poszczególne lata jest bezsporna. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest również, że w świetle art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych roszczenie spółki dotyczące oprocentowania za lata 1993 i 1994 uległo przedawnieniu, gdyż wniosek w tym zakresie został złożony w dniu [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że dla zachowania 3-letniego terminu do zwrotu nadpłaconego podatku, należy złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot w terminie 3 lat od powstania nadpłaty. Organ odwoławczy stwierdził, że obecne roszczenie podatnika to kwota [...] (nierozliczone odsetki), stanowiąca różnicę pomiędzy uznanymi za lata 1995–1997 roszczeniem w wysokości [...] a kwotą zrealizowanego już roszczenia w wysokości [...]. Żądania podatnika dotyczyły natomiast odsetek w kwocie [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] spółka z o.o. A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza N. z dnia [...], zarzucając naruszenie zasady praworządności – art. 120 Ordynacji podatkowej; zasady prawdy obiektywnej – art. 122 i art. 187 OP; zasady zaufania do organów podatkowych – art. 121 i art. 210 § 1 pkt 6 OP; wydanie decyzji z błędnym i nieprawdziwym uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Spółka powtórzyła argumentację jak w odwołaniu, dodając, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu spółki, że organ I instancji przyjął, iż postępowanie podatkowe zostało wszczęte w 2002 r., pomijając w ten sposób pierwotny wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o oddalenie skargi. Kolegium wskazało, że skarga nie zawiera żadnych nowych okoliczności faktycznych ani prawnych, bowiem zarzuty skargi i jej uzasadnienie pokrywają się z odwołaniem. Zdaniem Kolegium, organy podatkowe podejmując rozstrzygnięcie w sprawie działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wyczerpująco ustalony materiał dowodowy, wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a uzasadnienie decyzji zawiera ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto Kolegium wskazało, że przy oprocentowaniu nadpłaty stosuje się wysokość odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych (art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tak obszerne przedstawienie stanu faktycznego było w tej sprawie konieczne - z uwagi na ogrom nieprawidłowości jakich dopuścił się w tej sprawie głównie organ I instancji. Rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta i Gminy N. uchylane były w tej sprawie aż 6 razy, nie licząc obecnie zapadłego wyroku. Postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem strony trwało aż ponad dziewięć i pół roku (od [...] do [...]) a jego zakończenie z uwagi na konieczność konwalidowania popełnionych w nim uchybień i uporczywe nierespektowanie zasad postępowania administracyjnego -jest trudne do przewidzenia.

W sprawie będącej przedmiotem sporu - postępowanie zostało wszczęte wnioskiem strony, zatem granice rozstrzygnięcia organu wyznaczał zakres żądania strony. Wielość naruszeń, jakich dopuścił się w tej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy N. - wynika w głównej mierze z braku jasnego stanowiska co do trybu i zakresu postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1993 - 1997. Nie sposób wymienić wszystkich nieprawidłowości organu I instancji, które próbował korygować organ odwoławczy. Począwszy od wniosku strony, wszczynającego zgodnie z art. 165 § 1 OP postępowanie podatkowe, organ I instancji miał obowiązek przestrzegać standardów postępowania określonych przepisami art. 120 - 129 OP i konkretyzującymi je regulacjami odnoszącymi się do postępowania dowodowego czy udziału strony w postępowaniu. Pomimo wielokrotnych uchyleń decyzji Burmistrza MiG N. i wskazań organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem Spółki i zgromadzenia z zachowaniem procedury podatkowej dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego w sprawie - organ I instancji uporczywie uchylał się od dokonania jakichkolwiek ustaleń stanu faktycznego, zaniechał ustalenia daty powstania nadpłaty, daty jej zwrotu, kwot oprocentowania i innych podstawowych danych koniecznych dla wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty. Po kolejnych uchyleniach nie prowadził jakiegokolwiek postępowania, nie dokonywał oceny dowodów (nawet tych które posiadał w aktach), naruszał podstawowe zasady postępowania podatkowego określone przepisami art. 120, art. 121, art. 123 i art. 200 §1 oraz art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Kolejne decyzje organu I instancji, wydawane po uchyleniu wcześniejszych - były równie wadliwe jak poprzednie, przy czym zakres uchybień i nieprawidłowości nie pozwalał nawet na odniesienie zakresu rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji do zakresu postępowania wszczętego żądaniem strony.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Sąd stwierdził, że pomimo starań organu odwoławczego, oddalenie skargi nie jest możliwe, bowiem zaskarżoną decyzją - organ odwoławczy - utrzymał w mocy decyzję Burmistrza M.iG N. z dnia [...], która nie tylko nie rozstrzyga o całości żądania objętego wnioskiem strony, ale wydana zastała bez uwzględnienia zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji SKO w J. G. z [...] wydanej na podstawie art. 233 § 2 OP. Jak wynika z akt sprawy, pomimo wyraźnych wytycznych co do konieczności przeprowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego i konieczności usunięcia naruszeń praw strony jakich dopuścił się organ I instancji, Burmistrz MiG N. nie podjął żadnych czynności, poza skierowaniem do strony w trybie art. 200 pisma z dnia [...] (K-[...]), z którego nie wynika nawet, jakie dowody przeprowadzono, a wbrew treści tego pisma - brak przy nim załącznika, który miałby zawierać wykaz dowodów z dokumentów, które organ jakoby zgromadził i przeprowadził. Poza tym, nie wnoszącym nic do sprawy pismem - organ I instancji - ignorując nie tylko zalecenia organu II instancji co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, ale też fundamentalne zasady postępowania podatkowego - wydał decyzję z [...]. Decyzja ta - wydana po 9 latach od złożenia wniosku "o stwierdzenie nadpłaty w kwocie [...] z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1993 - 1997", nie rozstrzyga (podobnie jak i poprzednie decyzje) o całości żądania. Z treści sentencji wynika, że organ "orzeka zwrot kwoty [...]. tytułem odsetek od nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1995 - 1997". Treści tego rozstrzygnięcia nie można w żaden sposób odnieść do zakresu żądania z wniosku strony z dnia [...]. Nie sposób więc zweryfikować legalności tak wydanej decyzji, w której rozbieżność (w stosunku do wniosku strony) odnosi się nie tylko do kwoty (wniosek: [...] / decyzja: [...]); okresu jakiego dotyczy (wniosek: za lata 1993 - 1997/ decyzja: za lata 1995 - 1997) ); ale też zakresu przedmiotowego żądania (wniosek: o zwrot nadpłaty podatku / decyzja: zwrot odsetek od nadpłaty). Rozważanie merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia - na tym etapie postępowania - nie jest możliwe, gdyż naruszenie podstawowych zasad postępowania i pominięcie udziału strony w postępowaniu - uniemożliwiło wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w sposób pozwalający na odniesienie stanu faktycznego sprawy do zakresu żądania strony. Naruszenie przepisów procesowych sygnalizowała strona w toku całego postępowania przed organami podatkowymi i analogiczne zarzuty zgłasza również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ II instancji, pomimo dużej determinacji w tym zakresie i wielokrotnego uchylania kolejnych decyzji do ponownego rozpatrzenia - nie był w stanie wyegzekwować od organu I instancji przeprowadzenia postępowania podatkowego w sposób spełniający przynajmniej minimum norm ustalonych procedurą podatkową. Wadliwość postępowania, w sposób istotny rzutuje na treść wydanych decyzji organów obu instancji. Nie można więc uznać za wystarczające dla oddalenia zarzutów skargi, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyjaśnienia, skoro kontrolowane rozstrzygnięcia wydane zostały w następstwie wadliwie przeprowadzonego postępowania podatkowego.

Wydając ponownie rozstrzygnięcie w tej sprawie - organy podatkowe (a w szczególności organ I instancji) obowiązany jest prowadzić postępowanie z poszanowaniem zasad proceduralnych wynikających z art. 120 - 125 Ordynacji podatkowej i konkretyzujących je regulacji dotyczących postępowania dowodowego (art. 180 i nast. OP), przy zapewnieniu czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 123 i art. 200 OP). Po dokonaniu ustaleń faktycznych z zachowaniem ww. reguł i dokonaniu wnikliwej oceny materiału dowodowego (art. 191 OP), obowiązkiem organów podatkowych będzie precyzyjne ustalenie zakresu żądania określonego wnioskiem strony - tak, aby zakres rozstrzygnięcia wynikający z decyzji (niezależnie od kierunku tego rozstrzygnięcia) odnosił się do całego żądania objętego wnioskiem strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji uznał, że merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji nie jest możliwa, gdyż zasadne okazały się procesowe zarzuty skargi, stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i na podstawie art. 200 ww. ustawy procesowej orzekł na rzecz spółki z o.o. A zwrot kosztów postępowania w kwocie równej wysokości uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.