Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1383/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M.D., E.K., J.K., F.K. i I.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] odmawiającą zmiany w trybie art. 154 § 1 kpa ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia M.D., E.K., J.K., F.K. oraz I.M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P.K. nieruchomości, położonej w miejscowości K., powiat [...], woj. [...], tj. poza obecnymi granicami RP.

W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 1, art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 104 kpa decyzją z dnia [...] marca 2011 r. odmówił w/w osobom potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Powodem odmowy była utrata przez P.K w momencie wyjazdu na obecne tereny RP majątku na skutek wcielenia nieruchomości do kołchozu oraz brak wykazania przymusu przy opuszczeniu nieruchomości oraz Kresów Wschodnich w związku z wojna rozpoczętą w 1939 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...], a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1651/11 oddalił skargę M.D. na powyższą decyzję. Wyrok stał się prawomocny z dniem 24 stycznia 2012 r.

Pismem z dnia 24 lutego 2015 r. M.D. złożyła w imieniu swoim oraz pozostałych stron wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Skarbu Państwa wszczął postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] maja 2015 r. odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r.

Minister Skarbu Państwa podkreślił, że z treści art. 154 § 1 k.p.a. wynika, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Organ przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do art. 154 § 1 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1156/11, wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 272/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1646/11) i podkreślił, że okoliczności wymienione przez wnioskodawców we wniosku o zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie stanowią podstawy do zmiany wspomnianego rozstrzygnięcia organu odwoławczego oraz potwierdzenia stronom prawa do rekompensaty.

Minister Skarbu Państwa wskazał, że we wniosku z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. strony zaznaczyły, iż za zmianą decyzji organu drugiej instancji przemawia słuszny interes stron, który wynika ze zmiany linii orzeczniczej oraz zmiany stanu prawnego, jaki pojawił się po wydaniu przez NSA w Warszawie uchwały z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 11/13 wskazującej wprost, iż utrata własności nieruchomości nie wyklucza potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W opinii organu wskazane powyżej podstawy żądania zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. w oparciu o art. 154 § 1 k.p.a. są nieuzasadnione. Interes strony postępowania oraz interes społeczny - powinny być rozumiane w sposób obiektywny. Nie można zatem uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art.154 k.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie, ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi, a które były już przedmiotem rozpoznania zarówno przez organy administracji publicznej jaki i sądy.

Ustosunkowując się do wniosku stron organ zaznaczył, że nie wypełnia przesłanki słusznego interesu strony samo jej przeświadczenie, iż po wydaniu przez NSA w Warszawie uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. zaistniała realna możliwość uzyskania rekompensaty na skutek odmiennej, niż przyjęły to organy, interpretacji przepisów ustawy zabużańskiej. Zdaniem Ministra Skarbu Państwa interpretacja (stosowanie) przepisów ustawy należy do kompetencji organów administracji publicznej rozpatrujących sprawę. Fakt, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...], Minister Skarbu Państwa oraz na skutek skargi strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonały odmiennej interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. niż uczynił to NSA w Warszawie w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., nie stanowi przesłanki warunkującej uznanie interesu strony jako podstawy do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 154 § 1 kpa.

Okoliczności te z uwagi na fakt, iż są wynikiem interpretacji przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie mogą decydować o wykazaniu słusznego interesu strony postępowania. Powyższe działania stoją także w sprzeczności z interesem społecznym, o którym mowa w art. 154 kpa. Wzruszenie wszystkich decyzji organu sprzecznych z późniejszą uchwałą NSA w sposób znaczący przedłużyłaby czas rozpatrywania spraw oraz przyczyniłoby się do zachwiania zasady trwałości decyzji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 kpa decyzja ostateczna ma szczególne znaczenie w obrocie prawnym i może być wzruszona tylko w sytuacjach przewidzianych w kpa. Wynikająca z art. 16 kpa zasada trwałości ostatecznej decyzji organu oraz pewność obrotu nie przemawia za wyeliminowaniem z obrotu decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r.

Organ zaznaczył, że samo subiektywne poczucie krzywdy oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a. (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1154/11). Słuszny interes strony nie może być również sprzeczny z przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 718/12).

Zdaniem Ministra Skarbu Państwa strona nie wykazała również interesu społecznego przemawiającego za uchyleniem decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. Nie zaistniał również interes społeczny, który uzasadniałby uchylenie tej decyzji.

Organ podkreślił, że uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (również te podjęte w składzie siedmiu sędziów) nie wiążą organu administracji publicznej w sposób bezpośredni. Organ rozpatrujący sprawę jest związany jedynie wytycznymi sądu zamieszczonymi w orzeczeniu sądu zapadłym w konkretnej sprawie. Po podjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 16 grudnia 2013 r. (wskazującej, iż utrata prawa własności do nieruchomości nie wyklucza potwierdzenia prawa do rekompensaty), nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego.

Minister Skarbu Państwa wydaje rozstrzygnięcia w sprawach zabużańskich na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia rozstrzygnięcia kierując się zasadami zdefiniowanymi w rozdziale drugim części pierwszej kpa.

W świetle powyższego organ stwierdził, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. została wydana prawidłowo i organ słusznie odmówił potwierdzenia stronom prawa do rekompensaty, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r. W tej sytuacji brak jest również podstaw do uchylenia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2015 r. odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M.D., E.K., J.K., F.K. oraz I.M.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 154 § 1 k.p.a. i wniesiono uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2015 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów wskazując m.in., że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 718/13 można złożyć wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji administracyjnej, na podstawie której strona nie nabyła prawa, nawet jeżeli wcześniej była ona przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W związku z powyższym, dnia 24 lutego 2015 r., na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. wniesiono o zmianę/uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r.

Skarżący zaznaczyli, że wnoszą o uwzględnienie interpretacji przepisów ustawy zabużańskiej, wyrażonej w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 11/13, mając na względzie zapobieżenie diametralnemu różnicowaniu sytuacji stron postępowań, w których stan faktyczny jest tożsamy, a rozstrzygnięcie organu administracji jest uzależnione od zmieniającej się do dnia przyjęcia ww. uchwały interpretacji nieprzerwanie obowiązujących w czasie orzekania przez organy administracji i sądy administracyjne przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie skarżących nie można zgodzić się ze zdaniem organu, że podniesione stanowisko we wniosku o zmianę/uchylenie decyzji oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może decydować o wykazaniu słusznego interesu strony postępowania, gdyż uwzględniając przytoczoną przez organ interpretację art. 154 k.p.a. (WSA w Krakowie, II SA/Kr 272/14), istotnie na gruncie niniejszej sprawy tym interesem jest właśnie obiektywnie słuszne, zasadne roszczenie rekompensacyjne wobec Skarbu Państwa które, mając na uwadze powyższe, jak najbardziej jest zgodne z obowiązującym prawem i zasadami współżycia społecznego a ponadto, którego cel uzasadnia modyfikację ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego, społecznie akceptowalną i godną wsparcia ze strony Państwa.

Nie można również zaakceptować poglądu organu, że zachodzi konflikt z interesem społecznym w związku z przedłużaniem rozpatrywania spraw oraz zasadą trwałości decyzji administracyjnych, która może być wzruszona w sytuacjach przewidzianych w kpa. Uzasadnione jest to tym, że w interesie społecznym leży również realizacja obiektywnie słusznych roszczeń obywateli, o tożsamym stanie faktycznym. Rozpatrywanie ich w sposób odmienny na gruncie przepisów tej samej ustawy, nie może mieć miejsca w praworządnym państwie.

Skarżący podkreślili, że stanowisko organu jest wątpliwe i nieobiektywne, szczególnie w świetle przywołanej przez Ministra uznaniowości w zakresie rozstrzygania na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., co jest wysoce sprzeczne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 930/13, w którym jasno stwierdzono, iż użycie w art. 154 kpa słowa "może" nie oznacza uznaniowości organu w ocenie wystąpienia w sprawie przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a jedynie możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy, która ma miejsce na ostatnim etapie procesu stosowania prawa. Skarżący przytoczyli ponadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt II SA/Łd 988/12), gdzie sąd wyraźnie wskazał, iż postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem mającym nowy przedmiot w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Przepis ten nie może być przy tym traktowany jedynie jako stwarzający możliwość uznaniowego działania organów administracji i to tylko w interesie publicznym reprezentowanym przez organy administracji, albowiem pozwala on na zajęcie się ponownie sprawą również w interesie strony. Bez tego przepisu prawidłowo wydana odmowna decyzja administracyjna pozbawiałaby stronę możliwości ubiegania się o określone prawa "po wsze czasy", co dalekie byłoby od racjonalnego pojmowania administracji publicznej. Zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa, oceny stanów faktycznych, następujące po wydaniu w sprawie odmownej decyzji ostatecznej nie prowadzą do jej wadliwości lub bezprzedmiotowości, a wobec tego bez dopuszczenia odwołalności decyzji lub jej wzruszenia w trybie nadzoru, strona byłaby pozbawiona możliwości uzyskania dla siebie nowego rozstrzygnięcia jej sprawy (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1531/06).

Zdaniem skarżących ponadto decyzja Ministra, w świetle przywołanej uchwały NSA, sprzeczna jest także z art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, tj. obowiązku uwzględnienia bezsprzecznie fundamentalnych zasad konstytucyjnych: zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz zasady równości wobec prawa i zasady równości w ochronie praw majątkowych (art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji), które to obowiązywały w dniu orzekania przez organy i sąd w niniejszej sprawie, a ponadto wynikają z naczelnego aktu prawodawczego, wymienionego w przytoczonym w decyzji Ministra z dnia [...] maja 2015 r. wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2013 r. i jako zasady naczelne winny być uwzględniane od dnia ich uchwalenia, szczególnie w kontekście stosowania art. 154 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego, ze względu na występującą w ocenie skarżących ogromną uznaniowość charakteru rozstrzygnięć podejmowanych przez Ministra Skarbu Państwa skarga zasługuje na uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Skarbu Państwa prowadzone było w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 154 k.p.a., który w § 1 stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron.

Postepowanie zainicjowane zostało przez M.D. działającą w imieniu własnym oraz pozostałych wnioskodawców, która domagała się zmiany na tej podstawie ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa dnia z [...] czerwca 2011r. o odmowie potwierdzenia na jej rzecz prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez P.K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z okolicznościami związanymi z II wojną światową. Odmowa przyznania prawa do rekompensaty motywowana wówczas była brakiem związku wyjazdu z ZSRR (dawne Kresy) P.K. w 1959r. z II wojną światową oraz faktem znacjonalizowania przez władze sowieckie nieruchomości, należących do ww., przed ich opuszczeniem.

Słuszny interes uzasadniający zmianę tej decyzji strona wywodziła z odmiennej wykładni art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. – o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) przywoływanej, jako "ustawa zabużańska", potwierdzonej m.in. uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. I OPS 11/13 (ONSAiWSA 2014/6/90), wedle której norma zawarta w tym przepisie nie uzależnia prawa do przewidzianej ustawą rekompensaty od legitymowania się przez repatrianta tytułem własności do nieruchomości w chwili opuszczenia Kresów.

Niezależnie od przedmiotowego zagadnienia, na wstępie należy się odnieść do tego czy tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. znajduje zastosowania do weryfikacji tzw. decyzji związanych, tj. takich, których treść determinowana jest ściśle określonymi przesłankami ustawowymi, niepozostawiającymi organowi administracji publicznej w zakresie rozstrzygnięcia sprawy luzu decyzyjnego. Taką zaś decyzją jest niewątpliwie rozstrzygnięcie podejmowane na gruncie ustawy zabużańskiej.

W tym stanie rzeczy wskazać należy, że istotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd dominujący, który wyklucza stosowanie dyspozycji art. 145 k.p.a. do decyzji związanych, czego wyrazem są choćby stanowiska prezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 marca 1996 r. III SA 362/95, Lex nr 28585; 11 października 2005 r. I OSK 815/05, Lex nr 217423; a także wyrokach z: 26 stycznia 2007 r. II OSK 232/06 Lex nr 341253; 25 lutego 2011 r. I OSK 607/10, Lex nr 784233.

Nie jest to jednak pogląd jedyny w tej materii. Prezentowany jest bowiem także pogląd, że ze stanowiskiem co do tego, iż tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może być stosowany do decyzji związanych, można by się zgodzić tylko wówczas, gdy przez odwołanie się do związanego charakteru decyzji zostało by wykazane, że uchylenie lub zmiana decyzji będzie naruszać słuszny interes strony, bądź też stać będzie w sprzeczności z interesem społecznym. Takie są wszak przesłanki przewidziane w art. 154 k.p.a. (por. wyrok NSA z 30 listopada 2011 r., II OSK 2404/10, internetowa baza orzeczeń CBOiS). Podkreśla się przy tym, że o ile rzeczą niesporną jest, iż wydanie decyzji w trybie wynikającym z art. 154 k.p.a. nie może prowadzić do stanu sprzecznego z prawem (słuszny interes strony bowiem to przede wszystkim interes zgodny z prawem), o tyle ustalenie, zgodnie z którym decyzja związana nie podlega zmianie lub uchyleniu w ww. trybie ponieważ naruszać to będzie prawo, nie może przybierać charakteru abstrakcyjnego. Poprawność tego ustalenia zależy bowiem od konkretnego przypadku, w ramach którego rozważenia wymaga to, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym".

Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Warto przy tym zauważyć, że również w doktrynie kwestionowane jest stanowisko jakoby tryb z art. 154 k.p.a. nie znajdował w ogóle zastosowania do decyzji związanych (por.A.Wróbel, M. Jaśkowska "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Lex/el, kom. do art. 154 k.p.a.).

Konkludując zatem stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji względnie jej uchylenie, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie od wydania decyzji "pierwotnej" uległo zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, by na gruncie omawianej regulacji doszło także do zmiany lub uchylenia decyzji o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2012 r. I SA/Wa 908/12, Lex 1331746).

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że w świetle dominującej obecnie wykładni przepisów ustawy zabużańskiej, a zwłaszcza jej art. 2, kwestia przysługiwania repatriantowi w dacie opuszczenia Kresów Wschodnich tytułu własności do pozostawianych nieruchomości, nie jest okolicznością przesądzającą o możliwości uzyskania przewidzianego ustawą uprawnienia.

Zważyć zaś należy, że to właśnie m.in. zmiana wykładni prawa następująca po wydaniu w sprawie odmownej decyzji ostatecznej, która nie prowadzi do wadliwości decyzji uzasadniającej jej wzruszenie w trybie art. 156 § 1 k.p.a. stanowi uzasadnienie dla istnienia trybu, o którym mowa w art. 154 k.p.a. Bez tego bowiem przepisu odmowna decyzja administracyjna, nawet w sytuacji gdyby była wadliwa prawnie (ale wady te nie przybierałyby postaci kwalifikowanej, prowadzącej do nieważności decyzji czy wznowienia postępowania), pozbawiałaby stronę możliwości ubiegania się o określone ustawą prawa "po wsze czasy", co dalekie byłoby od racjonalnego pojmowania administracji publicznej. Za niewzruszalnością takiej decyzji nie może także przemawiać zasada trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), ponieważ nie ma wystarczających racji, aby przedkładać dalsze formalne obowiązywanie decyzji ostatecznej nad rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2015r., I SA/Wa 183/15, internetowa baza orzeczeń CBOiS).

Przechodząc do rozważań na tle przedmiotowej sprawy należało wskazać, że niezależnie od zarzutów skargi decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011r., były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 września 2011r. oddalił skargę M.D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011r. Orzeczenie to stało się prawomocne.

Sąd w przedmiotowej sprawie ustalił, że P.k. wraz z rodziną opuścił Kresy dnia 31 marca 1959 r. Natomiast okoliczności jego wyjazdu nie były związane z II wojną światową (jako okoliczności wskazanej w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.).

Przy takich ustaleniach zawartych w prawomocnym wyroku, uruchamianie trybu z art. 154 k.p.a, poprzez zamianę lub uchylenie ww. decyzji byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Stanowiłoby bowiem podstawę do dokonywania ponownej oceny kwestii związki wyjazdu P.k. z Kresów z II wojną światową, chociaż ocena ta została już dokonana przez Sąd a wyrok w tej sprawie stał się prawomocny. Należy nadmienić, że wykładnia przesłanek ustawowych związku wyjazdu z dawnych terenów RP z II wojna światową nie jest jednolita na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Nie może to stanowić jednak przesłanki do wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a., zwłaszcza że strona nie skorzystała z trybu kasacyjnego. Interes strony postępowania oraz interes społeczny powinny być rozumiane w sposób obiektywny. Nie można uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art.154 k.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie, ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi, a które były już przedmiotem rozpoznania zarówno przez organy administracji publicznej jaki i sądy.

Zaskarżona decyzja nie narusza zatem art. 154 k.p.a. a tym bardziej art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Wbrew bowiem temu, co twierdzą skarżący, przesłanką odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty, był brak związku wyjazdu P.K. z Kresów, z II wojną światową (uzasadnienie WSA do wyroku z dnia 9 listopada 2011r., I SA/Wa 1651/11) a jedynie dodatkową argumentacją było włączenie do kołchozu nieruchomości P.K..

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.