Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 63/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62, art. 104, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 5, art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008r., sprawy ze skargi D. S. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Działając w imieniu niepełnoletnich synów – D. S. ur. dnia 25 grudnia 1989 r. i K. S. ur. dnia 6 marca 1991 r., W. S. wystąpił z wnioskiem o ustalenie dla nich prawa do zaliczki alimentacyjnej. Po rozpatrzeniu wniosku, który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 7 września 2007 r., decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał zaliczkę alimentacyjną dla D. S. w wysokości 170 zł miesięcznie od dnia 1 września 2007 r. do dnia 25 grudnia 2007 r., oraz dla K. S. w wysokości 170 zł miesięcznie od dnia 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. Kierownik postanowił jednocześnie w rozstrzygnięciu, że przyznana zaliczka będzie wypłacana ojcu uprawnionych. Jako podstawę prawną decyzji organ przyjął art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i 2, art. 9, art. 9a, art. 10, art. 12, art. 13, art. 15, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 3 pkt 17, 23 i 24, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 2 września 2005 r., nr [...], w sprawie upoważnienia Kierownika Pomocy Społecznej w L. do prowadzenia postępowania wobec dłużników alimentacyjnych oraz postępowania w sprawach zaliczek, a także do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż występujący z wnioskiem W. S. spełnia przesłanki do przyznania na synów zaliczki alimentacyjnej, bowiem do wniosku dołączona została wymagana dokumentacja, z której wynika, że w sprawie nie występują określone w art. 8 ust. 3 ustawy okoliczności wyłączające prawo do zaliczki; składający wniosek samotnie wychowuje dzieci, na rzecz których matka G. S. zobowiązana została wyrokiem sądu do świadczenia alimentów w wysokości 250 zł na każde dziecko; zasądzone alimenty nie są płacone, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna. Roczny dochód rodziny w 2006 r. wyniósł 13510,44 zł, co w przeliczeniu na osobę daje miesięczny dochód w wysokości 375,29 zł. Wskazując, iż dochód ten nie przekracza określonej ustawowo kwoty 583 zł, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zaliczka alimentacyjna przysługuje w kwocie 170 zł. Odnosząc się do wniosku o uwzględnienie dochodu utraconego w kwocie 920, 28 zł, z uwagi na utratę pracy w firmie A z dniem 15 kwietnia 2006 r., zauważył, iż do akt załączone zostało również zaświadczenie potwierdzające, że od dnia 1 maja 2006 r. W. S. zatrudniony został w firmie B Sp. z o.o. i z tytułu pracy w maju 2006 r. uzyskał dochód w wysokości 669,09 zł netto, który to stanowi dochód uzyskany. Powołując § 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wyjaśnił zatem, iż w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny. Stosownie do tego stwierdził też, że skoro utrata jak i uzyskanie przez W. S. nowego dochodu nastąpiły w tym samym roku, którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia, w obliczeniu dochodu jego rodziny nie uwzględniono zmiany sytuacji dochodowej. Organ wskazał także, iż zaliczka na syna D. przyznana została do czasu uzyskania przez niego pełnoletniości. Powołując regulacje dotyczące przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej, w tym wynikające z tego obowiązki wnioskodawcy, zaznaczył ponadto, iż wysokość zaliczki będzie ulegała przeliczeniu w okresach kwartalnych w zależności od skutków egzekucji alimentów od dłużnika.

W odwołaniu od decyzji W. S. zaznaczył, iż do wniosku o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej załączył wszystkie wymagane dokumenty. Kwestionując stanowisko organu dotyczące nieuwzględnienia przy obliczeniu dochodu rodziny, dochodu utraconego i uzyskanego podniósł, iż jego sytuacja uległa zmianie, a aktualny dochód rodziny jest o wiele niższy od poprzedniego.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał stan faktyczny sprawy oraz regulacje ustawowe dotyczące przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Odnosząc się do stanowiska organu pierwszej instancji, za błędne - w pierwszej kolejności - uznał wydanie decyzji w sprawie zaliczki alimentacyjnej, o jaką ubiega się dwoje dzieci tej samej osoby, która je wychowuje, w formie pojedynczego aktu administracyjnego. W tym zakresie wskazał, iż stroną postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zaliczki, w rozumieniu art. 28 K.p.a., jest osoba uprawniona, a więc w rozpoznawanym przypadku - D. S. i K. S. Skoro natomiast każde z dzieci ubiega się o zaliczkę alimentacyjną dla siebie, to żądanie jednej strony nie ma nic wspólnego z żądaniem drugiej. Ustalenia tego nie zmienia przy tym fakt, że w imieniu obydwu osób występuje ich wspólny przedstawiciel ustawowy. Organ zauważył także, iż ze wzoru wniosku stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 czerwca 2005 r. wynika, że wniosek wszczynający postępowanie pochodzi od jednej osoby i dotyczy ustalenia tylko dla niej prawa do zaliczki. Odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej stwierdzenia o spełnieniu przez W. S. przesłanek do przyznania zaliczki uznał natomiast, że decyzja skierowana została do przedstawiciela ustawowego dzieci, zamiast do nich samych. Jako naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, skutkujące uchyleniem decyzji, potraktował rozstrzygnięcie żądań wniesionych przez dwie różne strony jedną decyzją administracyjną. Zaznaczył przy tym, iż nie było to jedyne uchybienie. Za bezpodstawne uznał ustalenie prawa D. S. do zaliczki tylko na okres od dnia 1 września 2007 r. do dnia 25 grudnia 2007 r., tj. uzyskania przez uprawnionego pełnoletniości. Powołując przepisy art. 7 ust. 1, art. 8 i art. 10 ust. 6 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wyjaśnił, iż zaliczka alimentacyjna przysługuje na okres zasiłkowy, który trwa od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku, a wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, kiedy osoba uprawniona ukończyła 18 lat i nie posiada statusu ucznia. Okoliczność taka, jak podkreślił organ, nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, bowiem D. S. ukończy wprawdzie 18 lat w dniu 25 grudnia 2007 r., jednakże w roku szkolnym 2007/2008 posiada on status ucznia trzeciej klasy dziennego technikum, w którym nauka trwa 4 lata. W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji rozstrzygając ponownie sprawę powinien zatem ustalić prawo D. S. do zaliczki alimentacyjnej, mając na uwadze fakt, iż opieka prawna nad dzieckiem trwa do osiągnięcia pełnoletniości oraz prawidłowo określić okres, na jaki zaliczka przysługuje. Kolejnym uchybieniem jakie dostrzegł organ odwoławczy, naruszającym zasadę praworządności określoną w art. 6 K.p.a., było określenie w osnowie decyzji, że przyznana zaliczka alimentacyjna wypłacana będzie ojcu osób uprawnionych, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na podany rachunek bankowy, przy czym wypłata za wrzesień nastąpi do 30 września 2007 r. Odnośnie tego uchybienia Kolegium zauważyło, że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieje podstawa prawna do wydania decyzji określającej sposób wypłaty zaliczki alimentacyjnej poprzez wskazanie osoby upoważnionej do jej pobierania oraz terminu i sposobu jej wypłaty. Tak więc elementy te, jako nie stanowiące przedmiotu rozstrzygnięcia, nie mogą być zamieszczone w treści rozstrzygnięcia, lecz w uzasadnieniu decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego nieuwzględnienia w dochodzie rodziny dochodu utraconego oraz uzyskanego, organ odwoławczy stwierdził natomiast, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych definiujące te pojęcia, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, nie uznają za dochód utracony i uzyskany sytuacji, w której źródłem dochodu członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy było wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, bez względu na przerwę w uzyskaniu dochodu, a zmianie uległ jedynie podmiot zatrudniający tę osobę oraz wysokość wynagrodzenia. Jednocześnie zauważył też, że w aktach znajduje się zaświadczenie z dnia 17 czerwca 2007r., wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., w którym wykazane zostały faktyczne dochody uzyskane przez W. S. w 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu W. S., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego K. S. oraz reprezentując D. S. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, wskazał, iż jego synowie otrzymują po 170 zł zaliczki alimentacyjnej, mimo że zasądzone alimenty wynoszą po 250 zł na każde dziecko. Podniósł, iż zmniejszenie kwoty nastąpiło na skutek zatrudnienia go w firmie A od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 15 kwietnia 2006 r. Po 15 kwietnia został zatrudniony w firmie B, co z kolei przyczyniło się do zaniżenia zarobków do kwoty 670 zł. Wskazując, iż samotnie wychowuje dzieci i ponosi wszelkie koszty ich utrzymania stwierdził przy tym, że ciężko jest utrzymać dzieci za przyznane decyzją zaliczki alimentacyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów organ stwierdził, iż nie mają one znaczenia w niniejszej sprawie, której istotą jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Jak zaznaczył, wykazane wadliwości są istotne i nie mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym. Zarzuty skargi co do wysokości zaliczki alimentacyjnej są natomiast przedwczesne. Obowiązkiem organu pierwszej instancji jest bowiem ponowne ustalenie prawa poszczególnych dzieci do zaliczki, jej wysokości i okresu, na jaki zaliczka przysługuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], którą uchylono decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w przedmiocie przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przedmiotem oceny Sądu było zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte w trybie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., który stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. miał za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, albo czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do takich naruszeń norm proceduralnych na skutek których, aby dokonać prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części. W tym miejscu koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co następuje - stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, polegającego na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Odstępstwem od tej ogólnej zasady jest - zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. - uprawnienie organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ale tylko w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ drugiej instancji może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dopuszczalność zatem wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasacyjnej, połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, występuje wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, zaś wydanie takiej decyzji determinowane jest sytuacjami, w których postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa. Jako wyjątek od generalnej zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, omawiany przepis winien być interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 K.p.a. nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały w nim określone. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, co wielokrotnie zostało podkreślone w orzecznictwie sądowym (por. wyroki: NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., IV SA 2776/98 – LEX nr 47914; NSA z dnia 22 września 1981 r., II SA 400/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 88). Wielokrotnie też przypominano, że niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej art. 138 § 2 K.p.a. (por. wyroki: NSA z 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02, M. Prawn. 2004 r., nr 2, s. 60; NSA z 2 grudnia 1999 r., I SA 632/99, LEX nr 48722; NSA z 27 października 1999 r., I SA 2127/98, LEX nr 48721).

Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, iż organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do wydania decyzji kasacyjnej, określonej w art. 138 § 2 K.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż podstawę prawną przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej stanowi ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) - zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 10 ust. 2 tej ustawy ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki, jej przedstawiciela ustawowego albo opiekuna prawnego, przy czym w myśl art. 2 pkt 5 ustawy osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych lub jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, bądź też jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie natomiast z art. 7 ustawy zaliczka przysługuje osobie uprawnionej, przy spełnieniu kryterium dochodowego określonego w ust. 2, do ukończenia 18 roku życia, a w przypadku osoby uczącej się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika bezspornie, iż uprawnionymi w niniejszej sprawie są D. S. i K. S., którzy w postępowaniu administracyjnym z uwagi na niepełnoletność reprezentowaniu byli przez przedstawiciela ustawowego – W. S. Stosownie do przepisów ustawy niewątpliwym też pozostaje, iż uprawnienie każdego z dzieci do żądania przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej pozostaje niezależne od uprawnienia drugiego w tym zakresie. Jak słusznie dostrzegł organ odwoławczy, ustalenia tego nie zmienia fakt, iż obydwaj uprawnieni reprezentowani są przez tę samą osobę, będącą ich przedstawicielem ustawowym. Sprawy w przedmiocie przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej dla D. S. i K. S. są bowiem odrębnymi indywidualnymi sprawami, które wymagają rozstrzygnięcia w drodze odrębnych decyzji, konkretyzujących indywidualne prawo do świadczenia, każdego z uprawnionych. W ocenie Sądu, słusznie zatem organ odwoławczy uznał w zaskarżonej decyzji, iż rozstrzygając o przyznaniu D. i K. S. prawa do zaliczki alimentacyjnej w formie pojedynczego aktu administracyjnego, organ pierwszej instancji naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego. W szczególności zaś art. 104 K.p.a., w myśl którego, każda sprawa załatwiana w drodze decyzji administracyjnej wymaga wydania aktu administracyjnego w tej formie, przy czym jego treścią jest rozstrzygnięcie o istocie sprawy, tj. orzeczenie o konsekwencjach wynikających z określonych przepisów prawa dla indywidualnie określonego podmiotu. Wprawdzie przepis art. 62 K.p.a. dopuszcza prowadzenie jednego postępowania administracyjnego w stosunku do kilku spraw administracyjnych, jednakże podnieść należy, iż przepis ten dotyczy wielości stron w postępowaniu, o czym decyduje kryterium wpływu ukształtowania sytuacji prawnej jednego podmiotu na sytuację prawną innego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 687/05, LEX nr 209437). Przepis art. 62 K.p.a. będzie zatem znajdował zastosowanie w sytuacji, gdy żądanie kilku podmiotów będzie dotyczyło jednego i tego samego uprawnienia bądź obowiązku. W niniejszej sprawie, z uwagi na brak wspólnego interesu oraz to, że żądanie jednego z uprawnionych pozostaje bez wpływu na przyznanie prawa do zaliczki drugiemu, powołany przepis nie znajdował zastosowania. Żądania wniesione w dwóch sprawach, przez dwie różne strony, nie mogły być tym samym rozpoznane w granicach jednej sprawy, która następnie rozstrzygnięta została poprzez wydanie jednej decyzji administracyjnej. O ile jednak wskazane naruszenie prawa niewątpliwie uprawniało organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej, o tyle - zdaniem Sądu - jako zbyt daleko idącą uznać należało ocenę w zakresie stwierdzenia błędnego skierowania decyzji pierwszoinstancyjnej do W. S. Wprawdzie bowiem w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odniósł fakt spełnienia przesłanek przyznania zaliczki alimentacyjnej do przedstawiciela ustawowego uprawnionych, jednakże w samej sentencji rozstrzygnięcia prawidłowo orzekł o prawie do zaliczki dla D. i K. S. W świetle stwierdzonej nieprawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej z powodów podanych wcześniej, ocena organu odwoławczego, co do określenia adresata decyzji, nie miała jednak wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, trafne pozostaje również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego o dokonaniu przez organ pierwszej instancji, w odniesieniu do D. S., błędnych ustaleń w zakresie terminu na jaki przyznane zostało prawo do zaliczki alimentacyjnej. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy, prawo do zaliczki ustalane jest bowiem od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego, tj. zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy na okres zasiłkowy, przez który - wedle przepisu art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), znajdującego zastosowanie do niniejszej sprawy na mocy art. 18 ust. 2 ustawy - rozumie się okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do zaliczki. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż D. S. wprawdzie ukończył 18 lat w dniu 25 grudnia 2007 r., niemniej jednak w roku szkolnym 2007/2008 był on uczniem trzeciej klasy czteroletniego technikum, a więc szkoły w rozumieniu art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kontynuowanie nauki w szkole potwierdza wystawione przez tę placówkę zaświadczenie z dnia 4 września 2007 r. Stosownie do tej okoliczności, mając na uwadze zapis art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym osobie uczącej się zaliczka alimentacyjna przysługuje do ukończenia 24 roku życia, należało uznać, że organ pierwszej instancji, określając dla D. S. okres zasiłkowy, naruszył ostatnio wskazany przepis. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż rozpoznając sprawę organ obowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, wyrażonymi w art. 77 § 1 i w art. 80 K.p.a., winien też rozpatrzyć cały materiał dowodowy, opierając rozstrzygniecie na wszechstronnej i całościowej jego ocenie. Nieuwzględnienie w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji, istotnego z punktu widzenia przyznania prawa do zaliczki faktu, iż uprawniony był uczniem szkoły i brak odniesienia się do tej okoliczności w decyzji, bez wątpienia stanowiło zatem uchybienie przepisom proceduralnym.

Ponadto, jak słusznie dostrzegł organ odwoławczy, błędem było zamieszczenie w rozstrzygnięciu decyzji pierwszoinstancyjnej orzeczenia o sposobie realizacji przyznanego prawa do zaliczki, tj. że będzie ona wypłacana ojcu osób uprawnionych, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na podany rachunek bankowy, przy czym wypłata za wrzesień nastąpi do 30 września 2007 r. Takiego uprawnienia dla organu nie zawierają przepisy regulujące przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej, zatem rację ma Kolegium gdy twierdzi, że organ administracji nie może zamieszczać w rozstrzygnięciu decyzji elementów, które nie stanowią przedmiotu rozstrzygnięcia i nie dotyczą istoty sprawy, i że określenie sposobu wypłacania zaliczki alimentacyjnej świadczenia oraz wskazanie osoby uprawnionej do jej pobrania powinno znaleźć się w uzasadnieniu wydanego aktu. W końcu, zgodzić się także trzeba ze stwierdzeniem, iż wykraczając przy podjęciu rozstrzygnięcia poza podstawy materialnoprawne decyzji, jak też przekraczając wymogi ustawowe jakim powinna odpowiadać decyzja, organ istotnie narusza wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadę praworządności, w myśl której organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Reasumując powyższe rozważania uznać należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, iż decyzja pierwszoinstancyjna wydana w niniejszej sprawie naruszała przepisy prawa, przy czym usunięcie wadliwości polegającej na podjęciu jednego aktu dla dwóch osób uprawnionych do zaliczki alimentacyjnej wykraczało poza kompetencję organu odwoławczego, z uwagi na obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) W tych warunkach stwierdzić też trzeba, że zaskarżona decyzja kasacyjna, przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji nie narusza prawa. Wprawdzie, mając na względzie okoliczność, że wydanie decyzji kasacyjnej wyklucza merytoryczną ocenę sprawy, można by rozważać, czy organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny podnoszonej przez skarżącego kwestii dochodu utraconego i uzyskanego, niemniej jednak - wobec braku związania tą oceną organu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - należało przyjąć, iż okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy.

Odnośnie zarzutu skargi sprowadzającego się do kwestionowania wysokości przyznanych świadczeń, wskazać natomiast przyjdzie, iż maksymalne kwoty zaliczki alimentacyjnej określone zostały przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, który formułuje też przesłanki przyznania zaliczki w określonej wysokości. Tym samym, swoboda organu w ustaleniu wyższej kwoty została przez ustawodawcę ograniczona. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie wynika, by w stosunku do uprawnionych zostały spełnione warunki do przyznania zaliczki w wyższej wysokości. Skoro jednak sprawa przekazana została organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, okoliczność utracenia i uzyskania dochodu przez członka rodziny uprawnionych winna być ponownie oceniona w dalszym postępowaniu.

Z tych wszystkich przyczyn skargę należało oddalić, na mocy art. 151 P.p.s.a.