Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 392/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie z art. 260 § 1 PPSA
Powołane przepisy: article: art. 167a par.2-3, art.199, art. 243 par.1, art. 245 par. 2 i 3, art. art. 246 par.1 pkt 1 i par.2, art. 255, art. 260 par.1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 24 sierpnia 2016r., sygn. akt I SA/Ol 392/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconej za maj 2008 r. zaliczki na podatek postanawia : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie WSA/post.1 – sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

J. K. (dalej powoływany m.in. jako skarżący, wnioskodawca, strona), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconej za maj 2008 r. zaliczki na podatek.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Ze złożonego formularza PPF o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie 2.661,40 zł. Wyjaśnił, że z uzyskiwanych dochodów, co miesiąc jest potrącana kwota 1.172,49 zł w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną. Wskazał, że leczy się na choroby przewlekłe (podejrzewana choroba Parkinsona, choroba prostaty, choroby kardiologiczne) w związku z czym, ponosi wysokie koszty z tytułu zakupu leków i prywatnych wizyt lekarskich, często w odległych od miejsca zamieszkania skarżącego ośrodkach specjalistycznych (W., T., O.). Pozostałe środki przeznacza na bieżące utrzymanie. Zaznaczył, że często jego wydatki przewyższają dochody i wtedy korzysta z pomocy dzieci. Nadto oświadczył, że spłaca kredyt w wysokości 149.940 zł, rata miesięczna wynosi – 1919,69 zł. Nie posiada majątku.

Do złożonego wniosku załączono kserokopię zawiadomienia o zmianie wysokości rat spłaty kredytu z dnia 29.02.2016 r., kserokopię decyzji ZUS z dnia "[...]" o waloryzacji emerytury.

Pismami z dnia 7 czerwca 2016 r. a następnie z dnia 7 lipca 2016 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej cyt. jako "p.p.s.a."), wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej i życiowej, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwania, skarżący wyjaśnił, że po opłaceniu rat kredytu na utrzymanie pozostaje mu kwota 700 zł miesięcznie. Nie uzyskuje pomocy od innych osób w tym od dzieci. Nie ponosi wydatków na dom, który jest własnością żony, która ponosi wszelkie wydatki związane z prowadzeniem domu. Żona jest zatrudniona w Zakładzie A. w P., z tego tytułu pobiera wynagrodzenie, które jest jej wypłacane "do ręki". Żona wnioskodawcy jest właścicielką 33-arowej działki zabudowanej domem i garażem. Nadto skarżący oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Deklaracje VAT -7 składa kwartalnie. Stwierdził, że środki uzyskane z kredytu zostały wykorzystane na pokrycie jego zobowiązań wobec wierzycieli prywatnych oraz obsługę prawną sporu z Urzędem Skarbowym.

Do złożonych wyjaśnień załączył następujące kopie dokumentów źródłowych: zawiadomienia o zmianie wysokości rat spłaty kredytu z dnia 29.02.2016 r., decyzję ZUS z dnia "[...]" o waloryzacji emerytury, PIT-36 za rok 2015 wraz z załącznikiem PIT/B, wyciągi z czterech rachunków bankowych, kartę środka trwałego za rok 2015, deklarację VAT-7K za I 2015, oraz dokumenty księgowe w postaci faktur VAT za dzierżawę lokalu na kwotę 246 zł brutto każda, faktur VAT za prowadzenie księgi przychodów i rozchodów każda na kwotę 123 zł brutto, faktur VAT za usługi telekomunikacyjne, wyciągi z księgi przychodów i rozchodów za poszczególne miesiące 2015r. i za okres od stycznia do marca 2016 r., rozliczenie za okres od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r. Przedsiębiorstwa B., dowody wpłat i faktury VAT za rozliczenie podatkowe na kwotę 615 zł brutto każde. Nadto do pisma z dnia 01.07.2016 r. wnioskodawca dołączył wypis z aktu notarialnego z dnia 24.10.2013 r., umowę pożyczki ekspresowej z dnia 30.09.2015 r., potwierdzenie zapłaty na kwotę 5 zł B. K. z tytułu należnego podatku oraz kopię zeznania PIT-37 za 2015 rok – B. K.

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r., Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek nie może zostać uwzględniony w związku z nieudzieleniem przez wnioskodawcę rzetelnych i wiarygodnych wyjaśnień na wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a.. Wskazano, że skarżący nie przedstawił oświadczeń i uprawdopodobniających je dokumentów źródłowych wystarczających do oceny jego sytuacji materialnej i życiowej w oparciu o obowiązujące przesłanki do przyznania prawa pomocy, a dotyczących: możliwości zweryfikowania faktycznie ponoszonych wydatków z deklarowanych dochodów. Nadto nie ustosunkował się w żaden sposób do wezwania w zakresie uwiarygodnienia oświadczenia, iż całe koszty utrzymania domu o powierzchni ok. 300 m2 ponosi jego żona z dochodów z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1190 zł miesięcznie. Wskazano, że pomimo dwukrotnego wezwania do przedstawienia kopii rachunków za media, kosztów ponoszonych na leczenie wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów źródłowych w tym zakresie. Za niewiarygodne zostały uznane wyjaśnienia skarżącego, że nie ponosi kosztów prowadzonej działalności gospodarczej w światle przedłożonych przez stronę dokumenty źródłowych. Kwestia ta wzbudziła wątpliwości rozpoznającego wniosek także z powodu składanych przez wnioskodawcę oświadczeń, iż cały pozostały po potrąceniach egzekucyjnych i spłacie raty kredytu dochód z emerytury – w wysokości 700 zł skarżący przeznacza na zakup żywności i leczenie. Natomiast z przedstawionych dokumentów źródłowych wynikało, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej skarżący ponosi stałe koszty w wysokości ok. 378 zł netto. Tym samym uznano, że składane przez wnioskodawcę wyjaśnienia zarówno dotyczące wysokości dochodu, którym dysponuje jak i ponoszonych kosztów za niepełne a tym samym za niewiarygodne. Za niepełne uznano również oświadczenia skarżącego o posiadanych środkach trwałych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 01.01.2016 r. do 30.06.2016 r. W ocenie referendarza sądowego także okoliczność zaciągnięcia przez wnioskodawcę pożyczki ekspresowej w kwocie 149.940 zł w dniu 30.09.2015 r. tj. w toku prowadzonego postępowania podatkowego oraz przeznaczenie całej tej kwoty na spłatę zobowiązań wobec wierzycieli prywatnych stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozpoznający wniosek przyjął bowiem, że skarżący, który przekłada swoje zobowiązania cywilnoprawne nad należności publicznoprawne nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Stwierdził, iż wbrew stanowisku referendarza sądowego złożył pełne i wyczerpujące wyjaśnienia nadto przedłożył posiadane dokumenty. Podkreślił, że w sytuacji gdy nie posiadał stosownych dokumentów źródłowych złożył oświadczenie. Niezrozumiałym, w ocenie skarżącego, jest domaganie się przez rozpoznającego wniosek rachunków za leki i koszty utrzymania domu. Podkreślił, że wraz z żoną są w podeszłym wieku i oczywistym jest, że są chorzy i muszą przyjmować leki. Nadto stwierdził, że koszty utrzymania mieszania, nie mówiąc o domu są powszechnie znane (prąd, ciepło, woda, odpady) i w związku z powyższym niezrozumiałe dla strony jest żądanie przedstawienia rachunków. Podniósł, że z jego dochodów (2700 zł) i żony około 1.200 zł oczywistym jest, że "ledwie wystarcza nam, po opłaceniu rachunków, kredytu, na utrzymanie". W związku z powyższym skarżący zarzucił, że przy rozpoznawaniu wniosku referendarz sądowy nie wziął pod uwagę faktu, że wraz z żoną są osobami w podeszłym wieku, co się przedkłada na wyższe koszty utrzymania niż przeciętnie ponoszone (przede wszystkim na zakup lekarstw). Co oznacza, że znaczna część dochodów jest przeznaczana na "medykamenty". Nadto podkreślił, że z żoną ponoszą typowe koszty utrzymania (czynsz, opłaty za media itp.).

Wnioskodawca nie zgodził się również z poglądem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, a dotyczącym spłaty zobowiązań prywatnoprawnych przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wyjaśnił, że zobowiązania prywatnoprawne były wymagalne natomiast zobowiązania publicznoprawne nie, tym bardziej, że są one sporne. Podkreślił, że gdyby spłacił zobowiązania publicznoprawne nie byłoby wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż w ogóle nie byłoby sprawy.

Na zakończenie wnioskodawca stwierdził, że referendarz sądowy w związku z nieprzedstawieniem rachunków za leki i za utrzymanie domu wyciągnął błędny wniosek, że stać skarżącego na poniesienie kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, m. in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takowego postanowienia sąd - jak stanowi art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od rzeczonego postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 w/w przepisu). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3 tegoż przepisu). Wobec powyższego art. 260 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 167a § 2-3 p.p.s.a., że sąd rozpoznający sprzeciw działa jako sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W myśl art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy

w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego,

a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów dochodzenia swych praw przed sądem (postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 201/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej: CBOSA). Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach,

w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Burzy bowiem konstytucyjny obowiązek wynikający z art. 84 Konstytucji RP świadczenia ciężarów i świadczeń publicznych, do których zalicza się daniny publiczne w postaci kosztów sądowych na zasadzie równości i powszechności. Koszty procesu przerzucane są bowiem na innych i z tego tytułu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (por: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt I FZ 385/13, publ. CBOSA).

Brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłanką przyznania pomocy prawnej jest wykazanie braku środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Według przywołanej regulacji to na stronie spoczywa ciężar dowodu, a użyte określenie: "gdy wykaże" oznacza, że jej obowiązkiem jest przekonanie Sądu, iż znajduje się w sytuacji opisanej w dyspozycji przywołanego przepisu.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów zawisłej przed Sądem sprawy należy wskazać, że oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego z dnia 18 kwietnia 2016 r., nie było wystarczające dla precyzyjnego ustalenia sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy. Zasadnie zatem referendarz sądowy kierując się dyspozycją art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego pismem z dnia 7 czerwca 2016 r., (k. 50-51 akt sądowych) do przedłożenia dokumentów pozwalających na wnikliwą ocenę sytuacji skarżącego, a następnie kolejnym pismem z dnia 7 lipca 2016 r. (K. 142-144 akt sądowych) do przedłożenia ponownie dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i życiowej w związku z informacją, iż wnioskodawca zamieszkuje w domu współmałżonki. W tym kontekście podkreślić należy, że skarżący pomimo dwukrotnego wezwania go w trybie art. 255 p.p.s.a. nie wywiązał się ze skierowanych do niego dwóch wezwań, nie udzielił pełnych i wiarygodnych danych dotyczących sytuacji materialnej i życiowej. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane w żaden sposób zapewnienia skarżącego o jego trudnej sytuacji materialnej, kosztach ponoszonych na leczenie są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony. Podkreślić należy, że w przypadku, gdy Sąd/referendarz sądowy, w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji wnioskodawcy, wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 p.p.s.a., wnioskodawca powinien uczynić zadość takiemu wezwaniu, a nie może go realizować wybiórczo czy w sposób niedokładny. Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (tak: postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2014 r. sygn. akt II GZ 393/14, publ. CBOSA). Raz jeszcze podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady, zgodnie z którą to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Powyższe oznacza, że to wnioskodawca ponosi ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających udzielenie mu prawa pomocy, a zaniechania w tym względzie obciążają skarżącego. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (tak: postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 391/14, publ. CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wskazał enigmatycznie, że wniosek jest zasadny, gdyż nie jest w stanie ponieść żadnych opłat z uwagi na fakt, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu stanowiącym własność jego żony, zaś sam utrzymuje się z dochodów w wysokości 700 zł po potrąceniach egzekucyjnych i spłacie raty kredytu. Równocześnie wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania czy też leczenia, poprzestając na stwierdzeniu, że jest osobą w podeszłym wieku, a zatem powszechnie wiadomym jest, iż w związku z tym faktem ponosi wyższe koszty na leczenie. Dodatkowo stwierdzić należy, że wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnił również z jakich środków pokrywa koszty prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Poprzestając wyłącznie na ogólnikowym stwierdzeniu, iż w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie ponosi żadnych kosztów koniecznego utrzymania. Zauważyć przy tym należy, co też dostrzegł referendarz sądowy rozpoznający wniosek skarżącego, że wyjaśnienia te stoją w sprzeczności z przedstawionymi przez stronę dokumentami źródłowymi dotyczącymi prowadzonej przez niego firmy. Z przedstawionych bowiem dokumentów źródłowych wynika niezbicie, że wnioskodawca ponosi stałe koszty z tytułu opłat: za usługi telekomunikacyjne, za dzierżawę lokalu czy też za prowadzenie ksiąg podatkowych. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił też w jaki sposób jego żona uzyskująca dochody w wysokości najniższego wynagrodzenia – ok. 1.200 zł, jest w stanie samodzielnie utrzymać dom o powierzchni ok. 300 m2, w którym wspólnie zamieszkują. Także w sprzeciwie jedynie ogólnie odniósł się do wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Skarżący wskazał na swój wiek – 68 lat i żony – 64 lat oraz ogólnie i powszechnie jego zdaniem znane obciążenia związane z utrzymaniem domu i na tej podstawie wywiódł, że przedstawienie rachunków na poparcie jego tez, było zbędne. Oczywistym, w ocenie skarżącego jest, że z uzyskiwanych dochodów przez niego i jego współmałżonkę nie są w stanie opłacić kosztów sądowych, gdyż po opłaceniu rachunków i rat kredytu, jak to określił "ledwie starcza im na utrzymanie", z powyższym stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić. Sam fakt, że wnioskodawca jest w podeszłym wieku nie determinuje i nie wskazuje jakie ponosi koszty leczenia. Także fakt, iż koszty utrzymania w postaci opłat za gaz, prąd, ogrzewanie czy wodę itp. ponosi ogół społeczeństwa nie wskazuje w żaden sposób na koszty jakie w związku z tym obowiązkiem ponosi wnioskodawca i jego współmałżonka. W przedmiotowej sprawie szczególnie istotne było wykazanie wysokości tych kosztów i uprawdopodobnienie tego faktu poprzez przedstawienie rachunków, w sytuacji gdy wnioskodawca twierdził, że żona utrzymuje i pokrywa całe koszty utrzymania domu o powierzchni ok. 300 m2 z dochodów, jak zauważył to referendarz sądowy, stosunkowo niewielkich biorąc pod uwagę wielkość nieruchomości bo około – 1.300 zł netto miesięcznie. W tej sytuacji brak określenia przez skarżącego wysokości ponoszonych kosztów utrzymania domu, w którym zamieszkuje z żoną jak i brak uprawdopodobnienia tego oświadczenia nie pozwala na zidentyfikowanie zarówno ich wysokości jak i źródła finansowania jego koniecznych kosztów utrzymania. Dodatkowo fakt nieprzedstawienia przez wnioskodawcę rachunków potwierdzających rodzaj i wysokość ponoszonych kosztów utrzymania domu może wskazywać, że po ich ewentualnym ujawnieniu nieprawdopodobne i niewiarygodne mogłyby się okazać twierdzenia wnioskodawcy, co do możliwości ich opłacenia z uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów. Reasumując stwierdzić należy, że uchylenie się wnioskodawcy od obowiązku wyjaśnienia jego rzeczywistej bieżącej sytuacji nie pozwala na ocenę zdolności płatniczych strony postępowania. Co w efekcie przekłada się na niemożliwość przyznania prawa pomocy.

Nadto rozpatrując sprzeciw wnioskodawcy Sąd stwierdził, że wnioskodawca wciąż nie odniósł się do kwestii posiadanego przez niego jak i jego żonę majątku w okresie trzyletnim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, a do czego był wezwanych na podstawie art. 255 p.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że złożone oświadczenia odnoszą się wyłącznie do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego i jego żony. Milczeniem wnioskodawca pomija także kwestię posiadanych środków trwałych w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.

Na zakończenie odnosząc się do stwierdzeń skarżącego, iż zobowiązania prywatnoprawne były wymagalne zaś zobowiązania publicznoprawne są sporne i w związku z tym pierwszeństwo miały te pierwsze Sąd stwierdza, iż z charakteru zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że powstaje ono z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wiąże powstanie takiego zobowiązania. Powstanie zatem zobowiązania z mocy samego prawa oznacza, że powstaje ono bez wezwania organu podatkowego i bez konieczności wydawania decyzji, czyli we właściwej wysokości, w określonym terminie, co wiąże się z techniką samoobliczania (samowymiaru) podatku, a zatem zobowiązanie w podatku dochodowym było wymagalne bez wydania decyzji określającej je. Spór zaś co do zasadności powstania zobowiązania podatkowego i jego wysokości jest zagadnieniem odrębnym i sam fakt opłacenia spornego zobowiązania przez skarżącego nie spowodowałby automatycznie, że wnioskodawca pozbawiony byłby możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem. Niemniej jednak stwierdzić należy, że skarżący w chwili zaciągnięcia zobowiązania w postaci pożyczki miał wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym i możliwości (konieczności) ewentualnego dochodzenia swoich praw przed sądem, co wiąże się nierozerwalnie z koniecznością posiadania środków na takie postępowanie. Przedłożenie zatem przez skarżącego, w tych okolicznościach, zobowiązań prywatnoprawnych nad zobowiązania publicznoprawne nie może skutkować przeniesieniem obecnie kosztów postępowania na ogół społeczeństwa. Sąd w pełni podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż strona, która wyzbywa się zdolności do uiszczenia kosztów sądowych w ten sposób, że preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, zasługuje na odmowę zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i nie może skutecznie podnosić zarzutu pozbawienia jej prawa do sądu.

W tej sytuacji Sąd uznał, że nie jest możliwe uwzględnienie żądania skarżącego, albowiem na podstawie przedstawionych, niepełnych informacji i braku udokumentowania składanych oświadczeń zawartych we wniosku nie sposób było prawidłowo ocenić jego sytuacji finansowej i życiowej. Tym samym należało uznać, że zasadnie referendarz sądowy przyjął, iż w związku z powyższymi brakami nie było podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wobec czego Sąd zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymał w mocy.

Sąd oceniając sytuację skarżącego wziął również pod uwagę konieczności poniesienia kosztów sądowych w pozostałych sprawach.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.