Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 542/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151a § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151a § 3, art. 3 § 1, art. 64a , art. 64b § 3, art. 64e
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 § 2, art. 136 § 1, art. 133, art. 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze sprzeciwów D.A. i A. G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz każdego z wnoszących sprzeciw kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 05 października 2016 roku Gospodarstwo Rolne R. M. zwróciło się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch budynków chlewni tuczników o obsadzie [...] DJP zlokalizowanego C. na działce o nr ew. [...] ark. [...] w miejscowości B. Do wniosku dołączono raport oddziaływania na środowisko oraz kopie mapy zasadniczej. Budowa chlewni tuczników obejmować miała dwa budynki inwentarskie-tuczarnie na potrzeby chowu tuczników o masie ciała powyżej [...] kg utrzymywanych w systemie bezściółkowym na rusztach po [...] szt. tuczników w każdym budynku czyli [...] szt. Projektowane budynki o wym. [...]x[...] m każdy oraz po [...] silosy o pojemności [...] ton każdy. W każdym budynku znajdować się miały [...] kojce o wym. [...] x [...] m co dawało łącznie powierzchnię hodowlaną [...] m2 w każdym budynku co przy zakładanej maksymalnej obsadzie spełnia wymagania określone w rozporządzeniu.

W dniu [...] roku Wójt Gminy C. obwieszczeniem nr [...] podał do publicznej wiadomości o wyłożeniu raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie dwóch chlewni tuczników o obsadzie do [...] DJP" zlokalizowanego na terenie działki nr [...] (ark. m³) w miejscowości B. (obręb B.) w ramach zabudowy zagrodowej.

W dniu [...] roku Państwowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w P. przekazała opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...] w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych realizacji przedsięwzięcia przy spełnieniu następujących uwag:

- realizacja inwestycji musi spełniać wszystkie wymagania i zalecenia wynikające z raportu oddziaływania na środowisko ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowej eksploatacji obiektu, przestrzeganiem ustaleń i rozwiązań technicznych, technologicznych oraz lokalizacyjnych minimalizujących ujemny wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi – zwłaszcza w zakresie zanieczyszczeń gazowych do atmosfery, w tym substancji odorowych w fazie budowy, eksploatacji jak i likwidacji.

- w projektowanym budynku chlewni tuczników zwierzęta należy utrzymywać zgodnie z warunkami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010r. W sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich dla których normy zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 ze zm).

W dniu 19 kwietnia 2017 roku Regionalny Dyrektora Ochrony Środowiska w P. pismem nr [...] odmówił uzgodnienia w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia w związku z nie uzupełnieniem zakresu raportu oddziaływania na środowisko.

W dniu [...] roku Inwestor złożył do organu prowadzącego sprawę uzupełnienie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z wymaganiami określonymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] roku w zakresie m. in.: ochrony powietrza, ochrony przed hałasem, hydrogeologii, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami.

W dniu 22 września 2017 roku Wójt Gminy C. obwieszczeniem nr [...] z dnia [...] podał do publicznej wiadomości o wyłożeniu uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie dwóch chlewni tuczników o obsadzie do [...] DJP" zlokalizowanego na terenie działki nr [...] (ark. [...]) w miejscowości B. (obręb B.) w ramach zabudowy zagrodowej.

Pismem z dnia [...] roku, nr [...] Państwowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w P. podtrzymała wszystkie ustalenia i warunki określone w opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. nr [...], w której organ zaopiniował realizację przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Przedmiotowe uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko nie wpłynęło na zmianę wcześniej zajętego stanowiska.

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. określił następujące warunki realizacji przedsięwzięcia:

• wybudować dwa budynki inwentarskie-tuczarnie trzody chlewnej o pow. hodowlanej nie większej niż [...] m2 każdy,

• prowadzić w gospodarstwie chów trzody chlewnej w ilości do [...] DJP,

• wykonać pod posadzką budynków szczelne zbiorniki na gnojowicę o poj. nie mniejszej niż [...] m3 każdy,

• ruch pojazdów ciężkich prowadzić wyłącznie w porze dziennej tj. w godz. [...]do [...],

• zastosować grawitacyjny system wentylacji w projektowanym obiekcie,

• wyloty kominów dachowych zaprojektować jako pionowe, otwarte, rozmieszczone na wys. min. [...] m.n.p.t i o średnicy min. [...] ±10%,

• budynki chlewni utrzymywać w czystości oraz zapewnić odpowiednia temperaturę i wilgotność wewnątrz poprzez sprawny system wentylacji,

• nie ogrzewać budynków chlewni ze źródeł powodujących emisję zanieczyszczeń do powietrza,

• na rurach odpowietrzających silosy zastosować filtry workowe,

• odbiór gnojowicy prowadzić z wykorzystaniem hermetycznych złącz,

• gnojowicą wykorzystywać do nawożenia na gruntach własnych a nadwyżki przekazywać do zagospodarowania innym podmiotom zgodnie z przepisami szczegółowymi,

• sztuki padłe magazynować w zamkniętych szczelnych i oznakowanych pojemnikach na szczelnym podłożu a następnie przekazywać do przetworzenia zgodnie z przepisami szczegółowymi,

• zastosować szczelny system pojenia zwierząt,

• prowadzić regularne odczyty zużycia wody a wykryte nieszczelności wewnętrznej sieci wodociągowej niezwłocznie naprawiać,

• obiektów inwentarskie myć prowadzić przy użyciu myjek wysokociśnieniowych, czysta wodą bez użycia detergentów. Zużyte ody z mycia zagospodarować wraz z gnojowicą.

• wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych odprowadzać w sposób niezorganizowany do gruntu w granicach nieruchomości do której Inwestor posiada tytuł prawny, bez powodowania szkody dla terenów sąsiednich.

Zgodnie z obwieszczeniem z dnia [...] roku, nr [...] odbyła się w dniu [...] roku rozprawa administracyjna w sprawie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Podczas rozprawy administracyjnej wyłożono i udostępniono całość akt sprawy, a mieszkańcy zadawali pytania do Inwestora oraz pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia [...] roku Wójt Gminy C. stwierdził brak potrzeby ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia zgodnie z przedłożonymi opiniami.

W dniu [...] roku [...] mieszkańców wsi Ż. wniosło do Wójta Gminy C. sprzeciw i nie wyraziło zgody na budowę wyżej wymienionej chlewni. W ich ocenie planowana budowa zlokalizowana będzie bardzo blisko ich miejscowości i mieszkańcy nie chcą wdychać śmierdzącego azotu, który zagraża zdrowiu i życiu ludzi.

W dniu [...] roku do Wójta Gminy C. wpłynął protest [...] mieszkańców B. przeciwko budowie tuczarni świń (hoteli ) z argumentacją, że sposób chowu w cyklu hotelowym zagraża zdrowiu ludzi i ogromnym smrodem.

Decyzją z dnia 02 marca 2018r., nr [...], Wójt Gminy C. działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt. 1, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1405 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację inwestycji polegającej na : "Budowa dwóch chlewni tuczników o obsadzie do [...] DJP " Inwestycja planowana jest do realizacji na terenie działki nr [...] (ark. [...]) w miejscowości B. (obręb B. ) o łącznej obsadzie do [...] DJP.

Organ uznał, iż realizacja inwestycji w sposób znaczący wpłynie na jakość życia w otoczeniu obiektu. Wójt Gminy C. podał w uzasadnieniu, że kierował się również zasadą przezorności nakazującą traktować wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków tak jak pewność ich wstąpienia. Na podstawie karty informacyjnej nie można było wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie okolicznych mieszkańców. Karta informacyjna względem higienicznego i zdrowotnego wpływu na środowisko podlegała ocenie organu, a jej sporządzenie nie zwalniało organu uzgadniającego od czynienia własnych ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych. Organ rozważył m.in. uciążliwości odorów wykraczających swym zasięgiem poza obszar inwestycji, szkodliwość emisji amoniaku, siarkowodoru i innych substancji organicznych na zdrowie osób trzecich. Brak możliwości dokonania miarodajnej analizy emisji odorów ze względu na brak stosownych uregulowań prawnych, spowodował, że realizacja planowanego przedsięwzięcia inwestycji w ocenie organu narusza zasadę zrównoważonego rozwoju, która pełni rolę dyrektywy wykładni podobną do zasad współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa w prawie cywilnym.

W ocenie organu prowadzącego sprawę rozważono skalę zamierzenia inwestycyjnego wnioskodawcy i położenie zabudowań mieszkalnych i gruntów rolnych na których uprawiane są warzywa, co rodziło na etapie uwarunkowań środowiskowych konflikty społeczne. Biorąc pod uwagę, lokalizację nieruchomości na której planuje się lokalizacje tuczami zdaniem organu nie ulegało wątpliwości, że zapach pochodzący z tak dużej hodowli trzody chlewnej będzie charakterystyczny, odczuwalny i rozpoznawalny. Występowanie uciążliwości zapachowych nie będzie sporadyczne, czy okresowe, a wręcz częste, biorąc pod uwagę planowanych kilka cykli w ciągu roku (również charakteryzujące się dużą zmiennością ze względu na występujące zmiany w klimacie). Uciążliwości odorowe związane będą nie tylko z funkcjonowaniem budynku inwentarskiego, ale również z transportem nawozów. W rezultacie organ prowadzący postępowanie po analizie zgromadzonych dokumentów oraz protestów mieszkańców wsi B. oraz Ż. dotyczących możliwego negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie oraz otoczenie, odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie dwóch chlewni tuczników o obsadzie do [...] DJP ". planowanej do realizacji na terenie działki nr [...] (ark. m.3) w miejscowości B. (obręb B.) o łącznej obsadzie do [...] DJP.

W odwołaniu R. M. zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 81 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie "słusznego interesu wnioskodawcy wyrażającego się w możliwości korzystania ze swojej własności i interesu społecznego polegającego na rozwoju gospodarczym gminy; pominięcie faktu iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wydał opinię iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko; naruszenie art. 5 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie zasady zrównoważonego rozwoju, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wyklucza ona realizację przedsięwzięcia, podczas gdy istota zasady zrównoważonego rozwoju jako normy postępowania sprowadza się do nakazu uzgodnienia i wyważenia racji ekonomicznych, społecznych i środowiskowych; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez taki sposób prowadzenia postępowania, który nasuwa uzasadnione wątpliwości co do bezstronności organu. Odwołujący wskazał, że ustawa zawiera zamknięty katalog przypadków, kiedy organ właściwy w sprawie środowiskowych uwarunkowań może wydać decyzję odmowną.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, nr [...], działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 poz. 856 z 2001r.), art. 17 pkt. 1, art. 138 § 1 pkt.2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił w jakich przypadkach możliwe jest wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji i stwierdził, że za podstawę decyzji odmownej nie można przyjąć braku możliwości całkowitej eliminacji odorów. Szczególnie jeżeli żaden organ nie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w związku z opinią Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. orzekli jedynie, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji nie można kierować się wyłącznie sprzeciwem społeczności lokalnej w przypadku wykazania, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, a zatem organ powinien wniosek uwzględnić i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Wskazanie za podstawę decyzji odmownej braku możliwości całkowitej eliminacji odorów nie stanowiło natomiasst uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 107 k.p.a. Organ I instancji powinien zatem wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach orzekającą o możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia mając na uwadze pozytywne opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i Państwowego Inspektora Sanitarnego w P.

Pismem z [...] r. nazwanym skargą mieszkańcy wsi B. D. A. i A.G. skierowanym do sądu administracyjnego domagali się uchylenia decyzji organu drugiej instancji i zwrotu kosztów postępowania. Skarżący powtórzyli argumenty o negatywnym oddziaływaniu zamierzenia inwestycyjnego na lokalną społecznością , a jako właściciele sąsiednich nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi albowiem nie został naruszony interes prawny skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Pismo skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] r. jest w istocie sprzeciwem od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które zostało złożone w terminie.

Instytucja sprzeciwu od decyzji wprowadzona została do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935). Zgodnie z art. 64a P.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64b § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym sprzeciwem nie stosuje się art. 33 p.p.s.a., co oznacza, iż w postępowaniu tym uczestniczy tylko strona, która wniosła sprzeciw, oraz organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, a prawa do udziału w postępowaniu sądowym pozbawione są pozostałe strony postępowania administracyjnego. Jednocześnie wyrok zapadły w następstwie rozpoznania sprzeciwu zaskarżalny jest tylko w przypadku jego oddalenia, co oznacza, że od orzeczenia uwzględniającego sprzeciw i uchylającego zaskarżoną nim decyzję jakikolwiek środek zaskarżenia nie przysługuje (art. 151a § 3 p.p.s.a.). W postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem ograniczenia doznają takie konstytucyjnie chronione wartości jak prawo obywatela do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zawarta w art. 176 ust. 1 Konstytucji zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Jednocześnie jakakolwiek regulacja nie wyłącza w stosunku do orzeczeń sądów administracyjnych wydawanych w następstwie rozpoznania sprzeciwu stosowania art. 170 p.ps.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Według art. 64b §1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Jak bowiem wskazano kontrola sądowoadministracyjna ze sprzeciwu na decyzję ograniczona jest do badania kwestii prawnoproceduralnych związanych z istnieniem bądź nieistnieniem w badanej sprawie przesłanek do uchylenia przez organ odwoławczy podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstnacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 64e p.p.s.a.). Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien również uwzględnić obowiązywanie art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym nie wyłącza dopuszczalności nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Z zasady prawdy obiektywnej wypływa dla organu odwoławczego obowiązek uwzględnienia tych "nowości", chyba że prowadzą one do nowej sprawy. Jeżeli w wyniku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy kasuje decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. W tej ostatniej sytuacji powinien jednak szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, względnie dlaczego nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym organ odwoławczy powinien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach k.p.a. wymaga wydania decyzji merytorycznej, tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Jak zaznaczono powyżej, zadaniem organu odwoławczego jest jednoznaczne wykazanie, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.

W rozpoznawanym przypadku Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja SKO jest wadliwa z powodu istotnego naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W badanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie wykazało w swojej decyzji, by zaistniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Równocześnie organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego w toku postępowania odwoławczego nie zastosował trybu z art. 136 k.p.a. Jako podstawę uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej organ odwoławczy nie wskazał, że nie wyjaśniono w sposób dostateczny zajętego stanowiska w przedmiotowym postępowanie dotyczącym środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Według organu II instancji w sposób nieprawidłowy kierowano się wyłącznie sprzeciwem społeczności lokalnej podczas gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną i w przypadku wykazania, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wniosek inwestora powinien zostać uwzględniony, a warunki realizacji przedsięwzięcia powinny zostać ustalone. Takie rozstrzygnięcie nie mieściło się jednak w granicach określonych prawem. Po pierwsze w aktach sprawy nie brakuje okumentów uniemożliwiających ustalenie organowi II instancji faktów i zbadanie poprawności działania organu I instancji. Podkreślić należy, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Tym samym organ drugiej instancji powinien przeprowadzić po raz drugi postępowanie wyjaśniające w razie potrzeby, w tym dokonać ustaleń faktycznych. Administracyjne postępowanie odwoławcze – w przeciwieństwie do postępowania przed sądem administracyjnym – ma charakter apelacyjny, a nie kasacyjny. Działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Organ drugiej instancji powinien zatem dążyć do rozstrzygnięcia sprawy ad meritum, posługując się w tym celu wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, a w razie konieczności powinien uzupełnić brakujące dowody w trybie art. 136 k.p.a. Zgodnie z art. 133 k.p.a., organ I instancji obowiązany jest przedstawić organowi odwoławczemu – wraz z odwołaniem – kompletne akta prowadzonej sprawy. Organ II instancji ma obowiązek wyegzekwować ten obowiązek od organu I instancji – chyba że doszło do zniszczenia lub zagubienia akt, co powoduje konieczność ich odtworzenia. W rozpoznawanym przypadku organ odwoławczy nie wskazał jednak na żadne okoliczności faktyczne, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – konieczne do wyjaśnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy.

W ocenie Sądu samo stwierdzenie przez organ odwoławczy, że oparcie decyzji organu I instancji na prawdopodobieństwie uciążliwości odorów nie stanowiło uzasadnienia decyzji o jakiej mowa w art. 107 K.p.a., nie mogło stanowić podstawy do uchylenia decyzji Wójta C. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Takie lakoniczne stwierdzenie pozostawało niewystarczające do przyjęcia, że organ I instancji dopuścił się naruszenie przepisów postępowania w trakcie rozpoznawanej sprawy. Odpowiednie przeanalizowanie akt przez organ odwoławczy mogło natomiast pozwolić organowi odwoałwcemu na samodzielne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie złożonego odwołania. Wobec braku takiego działania ze strony organu odwoławczego należy stwierdzić, że naruszył on art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy powinien przeprowadzić samodzielnie postępowanie wyjaśniające, stosując wszelkie dostępne środki dowodowe. Organ II instancji dysponując kompletnymi aktami sprawy powinien następnie ocenić czy wystąpiły uchybienia formalne postępowania, a jeżeli nie wystąpiły samodzielnie rozważyć czy zachodziły podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przez R.M. inwestycji polegającej na "Budowie dwóch chlewni tuczników o obszarze do [...] DJP". W przypadku stwierdzenia, że nie istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy organ II instancji będzie zobowiązany do wykazania przyczyn takiego stanu rzeczy, stosownie do rozważań poczynionych przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

W powyższych okolicznościach sprawy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.