Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 511/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1a, art. 149 § 1 pkt 1 i 3,  art. 149 § 2, art. 174 pkt 1 i 2, art. 141 § 4 , art. 149 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 139 § 1 i § 4,  art. 93c
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 12 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Wójta Gminy G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2023 r., sygn. akt I SAB/Gl 19/22 w sprawie ze skargi S.R.K. S.A. z siedzibą w B. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2006-2008 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz S.R.K. S.A. z siedzibą w B. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 stycznia 2023 r., sygn. I SAB/Gl 19/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gliwicach w sprawie ze skargi S.R.K. S. A. z siedzibą w B. 1) stwierdził, że Wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązał Wójta Gminy G. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie zwrotu nadpłat wraz z ich oprocentowaniem w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2006, 2007 i 2008, wszczętych postanowieniami z 21 września 2018 r. oraz z 26 listopada 2018 r., a następnie połączonych do łącznego rozpoznania postanowieniem z 5 maja 2021 r., w terminie 2 (dwóch) miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 3) zasądził od Wójta Gminy G. na rzecz strony skarżącej kwotę 3 000 (trzy tysiące) złotych tytułem sumy pieniężnej, 4) w pozostałym zakresie skargę oddalił, 5) zasądził od Wójta Gminy G. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczenia Jako podstawę prawną orzeczenia powołano art. 149 § 1a w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej jako : "p.p.s.a.".

Wyrok ten (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wójt Gminy G., który zaskarżył ten wyrok w części w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5. Skarżący kasacyjnie sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w części w zakresie pkt 1, 2, 3 i 5 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, a także złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono Sądowi pierwszej instancji:

I. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) naruszenie przepisu art. 141 § 4 zdanie 1 p.p.s.a poprzez brak przedstawienia w zaskarżonym wyroku stanu sprawy odnośnie czynności podejmowanych w toku postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa K.W. S.A. (dalej "K.W. S.A.") do P.G.G. Sp. z o.o. (dalej "PGG Sp. z o.o.") w dniu 29 kwietnia 2016 r., mających istotny wpływ na ustalenie, czy w dniu podziału K.W. S.A. w jej majątku co do zasady znajdowały się należności z tytułu nadpłat w podatku od nieruchomości od budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych, natomiast Sąd poprzestał na odniesieniu się w uzasadnieniu wyroku jedynie do okoliczności związanych z podziałem K.W. S.A. w dniu 28 czerwca 2017 r.; naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd przeoczył jeden z dwu odrębnych wątków prowadzonego postępowania podatkowego i w ogóle się do niego nie odniósł, a należy podkreślić, że jest to wątek, który nie wystąpił jeszcze w postępowaniach, dotyczących bezczynności organu w zwrocie nadpłat w podatku od nieruchomości na rzecz S.R.K. S.A., w których zostały wydane wyroki WSA w Gliwicach i Naczelnego Sądu Administracyjnego, do których odwołuje się Sąd w niniejszej sprawie;

2) art. 149 § 1 p.p.s.a w związku z art. 139 § 1 i § 4 oraz art. 93c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm.) poprzez brak wszechstronnej analizy czynności podjętych przez organ podatkowy przy błędnym przyjęciu, że wszystkie one są "zbędne" i wskutek tego przyjęcie, że Wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu podatkowym; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd przeanalizował merytorycznie podjęte przez organ czynności i wskutek tego musiał ocenić je merytorycznie, wówczas mógłby dojść do wniosku, że nie doszło do przewlekłości postępowania;

3) art. 149 § 1a p.p.s.a w związku z art. 139 § 1 i § 4 i art. 93c O.p. poprzez brak wszechstronnej analizy czynności podjętych przez organ podatkowy przy błędnym przyjęciu, że wszystkie te czynności są "zbędne" i wskutek tego uznanie, że Wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; naruszenie ww. przepisów miało wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem Sąd przeanalizował merytorycznie podjęte przez organ czynności i wynikające z nich fakty, wówczas mógłby ocenić, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

II. naruszenie prawa materialnego: art. 149 § 2 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 3 000 zł tytułem sumy pieniężnej w sytuacji gdy skarżąca w skardze złożonej w niniejszej sprawie domagała się nałożenia na organ podatkowy grzywny, a nie sumy pieniężnej na własną rzecz, a także w sytuacji, gdy nie ma miejsca przewlekłość prowadzonego postępowania.

Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszego postępowania jest zbadanie, czy organ podatkowy wywiązał się z obowiązku terminowego załatwienia konkretnej sprawy. Rola sądu administracyjnego badającego skargę na bezczynność ogranicza się do sprawdzenia, czy organ podjął stosowne działanie, do którego był zobowiązany i nie może polegać na merytorycznym rozstrzyganiu sprawy (wyroki NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt I FSK 277/15; z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 490/15; z 16 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 1508/18).

Zakres kognicji sądów administracyjnych, wyznaczających jednocześnie zakres rozpatrywanej sprawy, wynika z art. 3 p.p.s.a. W § 2 pkt 8 i 9 tego przepisu wskazano, że sąd administracyjny orzeka w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wymienionych w nim sprawach. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2660/18). Organ administracyjny pozostaje zatem bezczynny, jeżeli nie dokona wymaganej czynności w terminie określonym przez ustawodawcę, zaś sąd administracyjny rozpatrując skargę na bezczynność bada jedynie, czy organ rozpatrujący konkretną sprawę, przekroczył termin przewidziany do jej załatwienia.

W rozpatrywanej sprawie Spółka wywodząc swoje uprawnienia do domagania się zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2006, 2007 i 2008, złożyła stosowny wniosek. Wobec faktu, że Wójt nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, Spółka wniosła skargę na bezczynność, poprzedzając ją ponagleniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Wójt dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku spółki o zwrot nadpłaconego podatku wraz z oprocentowaniem.

Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 2 O.p., nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty. Zgodnie z art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, organ pierwszej instancji decyzjami podatkowymi określił kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2006-2008. Tym samym, zakwestionował on prawidłowość rozliczenia podatkowego tego podmiotu. Z tych powinności Spółka się wywiązała, uiszczając określone jej kwoty wraz z odsetkami na rzecz podmiotu uprawnionego z tytułu podatku. Jednak Kolegium, mając na uwadze uchwałę NSA z 26 lutego 2018 r., I FPS 5/17, uchyliło wspomniane deklaratoryjne decyzje podatkowe organu pierwszej instancji, na podstawie których Spółka dokonała zapłaty i umorzyło postępowania w sprawach dotyczących określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2006-2008, wobec ich przedawnienia. Nastąpiło to decyzjami Kolegium z: 16 lipca 2018 r. (za rok 2003), 8 sierpnia 2018 r. (za rok 2006) i 3 września 2018 r. (za lata 2007 i 2008). W konsekwencji, kwoty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za ww. lata uiszczone przez Spółkę na podstawie decyzji Wójta, które zostały uchylone, stanowią nadpłaty, które powinny być zwrócone z urzędu w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 1 O.p., tj. w terminie 30 dni od dnia wydania przez Kolegium decyzji uchylających decyzje określające K.W. S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2006-2008. W sprawie organ dokonał zwrotu nadpłaty, jednak Spółka wniosła o zwrot na jej rzecz oprocentowania.

Zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że biorąc pod uwagę treść art. 139 § 1 O.p., przy założeniu, że dotyczyło spraw "szczególnie skomplikowanych", postępowania te powinny zostać zakończone odpowiednio: do 21 listopada 2018 r. oraz do 26 stycznia 2019 r. Co prawda, art. 139 § 4 O.p. stanowi, że do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, ale w tym okresie z akt sprawy nie wynika, aby na tej podstawie ustawowy termin załatwienia sprawy wymagał wydłużenia. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w tym okresie postanowieniami z 3 października 2018 r., 17 stycznia 2019 r. i 25 stycznia 2019 r. włączył do akt szereg dokumentów.

Do dnia wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji, wniosek Spółki nie został rozpoznany. Brak podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do rozpoznania wniosku w aktualnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, czyni zasadnym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, w którym stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (wyroki NSA z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; z 4 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 3374/18; z 17 maja 2019 r., sygn. I OSK 2171/17).

Jak wskazano bezczynność Wójta odpowiada powyższym cechom, gdyż nie miał on woli rozpoznania wniosku Spółki, pomimo, że konieczność rozpoznania wniosku wynikała wprost z przepisów prawa. Z tych powodów zarzuty naruszenia art. 149 § 1a w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. uznać należało za niezasadne.

W tej sprawie bezsporne jest powstanie i wielkość nadpłat w podatku od nieruchomości, a więc za okres funkcjonowania K.W. S.A. Bezsporne jest również, że 29 czerwca 2017 r. K. W. S.A. uległa podziałowi, a jej majątek został przeniesiony na skarżącą Spółkę oraz dwie inne spółki. Prawnopodatkowe następstwo skarżącej S.R.. S.A. po K. W. S.A. jest przy tym jednolicie uznawane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego egzemplifikacją są wyroki tego Sądu: z 23 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1580/19, z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3881/21, czy z 26 października 2021 r., sygn. akt III FSK 2295/21, sygn. akt III FSK 2370/21 i sygn. akt III FSK 2371/21.

Uwzględniając okoliczności faktyczne tej sprawy, należy powtórzyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z 25 sierpnia 2021 r., III FSK 3881/21, że brak w majątku osoby prawnej dzielonej przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie wyklucza następstwa prawnego, o którym mowa w art. 93c O.p., w odniesieniu do związanych z tym przedmiotem zobowiązań podatkowych. Zgodnie z przywołanym w skardze kasacyjnej art. 93c § 1 O.p., osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku. Regułę tę stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (art. 93c § 2 O.p.).

Kluczowym dla przyjęcia następstwa, o którym mowa art. 93c O.p. jest oczywiście plan podziału. Powinien być on jednak interpretowany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych związanych zarówno z samym podziałem, jak i charakterem prawa lub obowiązku będącego przedmiotem następstwa podatkowoprawnego po osobie prawnej dzielonej. Następstwo to dotyczy zarówno odpowiedzialności za zaległość podatkową, jak też prawa do zwrotu nadpłaty. Zaległość podatkowa, jak i nadpłata podatku, stanowią bowiem wypadkową (pochodną) zobowiązania podatkowego i zapłaty podatku (art. 51 § 1 O.p. i art. 72 § 1 pkt 1 O.p.). Jeżeli z planu podziału wynika, że osoba prawna przejmująca lub osoba prawna powstała w wyniku podziału przejmuje zobowiązania podatkowe osoby prawnej dzielonej, dotyczące zbytego wcześniej składnika majątku, to w ramach tego następstwa mieści się zarówno odpowiedzialność za zaległości podatkowe, jak również prawo do zwrotu nadpłaty.

W skardze kasacyjnej Wójt Gminy argumentował, że zgodnie z umową sprzedaży na podstawie której K.W. S.A. sprzedała P.G.G. sp. z o.o. przedsiębiorstwo, zgodnie z aktem notarialnym z 29 kwietnia 2016 r., nie zostały wyłączone należności pozabilansowe z tytułu nadpłat spornego podatku od nieruchomości. Z postanowień aktu notarialnego wynika, że wyłączeniu ze sprzedaży zbywanego przedsiębiorstwa podlegają należności umowne, co do których nie upłynął termin przedawnienia, nieprzedawnione odsetki umowne, należności z tytułu opłaty komorniczej oraz kary umowne. Te ustalenia odnośnie transakcji z 29 kwietnia 2016 r. mają bezpośrednie przełożenie na istnienie nadpłaty i oprocentowania, a wskazany wątek poddawany jest cały czas analizie przez organ. Jeśli bowiem K.W. S.A. pozbyła się należności z tych nadpłat w związku ze sprzedażą przedsiębiorstwa na rzecz PGG Sp. z o.o. to nie mogła ich przydzielić żadnej ze spółek uczestniczących w podziale w pierwszej połowie 2017 r.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zapisy te mają jednak charakter uniwersalny. Niezależnie bowiem od tego, jak w dniu podziału wyglądała struktura majątkowa i organizacyjna K.W. S.A., stwierdzenie w Planie podziału, że to Spółka przejmie zorganizowaną część przedsiębiorstwa obejmującą wszystkie aktywa, zobowiązania, prawa i obowiązki z umów, które nie zostały w załącznikach do Planu podziału przypisane dwóm pozostałym spółkom, pozwala uznać Spółkę za "następcę generalnego". Trudno też przyjąć, że Plan podziału nie objął całego majątku Kompanii Węglowej, skoro na jego podstawie doszło do likwidacji i wykreślenia Kompanii Węglowej z Krajowego Rejestru Sądowego. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Katowicach z 29 czerwca 2017 r., podział Kompani nastąpił zgodnie z art. 529 § 1 pkt 3 Kodeksu spółek handlowych, tj. poprzez przeniesienie – co należy podkreślić – "całego majątku" Spółki dzielonej (Kompanii) do Spółki Restrukturyzacji Kopalń z siedzibą w Bytomiu oraz dwóch Spółek nowo zawiązanych.

Kwestie związane z powstaniem nadpłaty, jej oprocentowaniem oraz podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu nadpłaty, bądź jej zaliczenia, stanowią element stosunku prawno-podatkowego, który rozstrzygany jest na gruncie przepisów O.p. Należność z tytułu nadpłaty ma charakter publicznoprawny, czego odzwierciedleniem jest jej kompleksowa regulacja w przepisach O.p. Przepisy tej ustawy określają przypadki i moment powstania nadpłaty, zasady, według których dochodzi do stwierdzenia lub określenia wystąpienia i wysokości nadpłaty, terminy, w jakich powinno dojść do jej zwrotu lub innego rozliczenia z podatnikiem, oprocentowania nadpłat, a także terminy wygaśnięcia prawa do zwrotu nadpłaty oraz złożenia wniosku o zwrot nadpłat. Właściwymi w tych sprawach są organy podatkowe, działania których w tym przedmiocie pod względem zgodności z prawem kontrolowane są przez sądy administracyjne. W konsekwencji treść uprawnień i obowiązków publicznoprawnych w przedmiocie nadpłaty zdeterminowana jest regulacją zawartą w Ordynacji podatkowej, tak samo jak mechanizm ich konkretyzacji i wykonania (w zakresie możliwości wykorzystania instytucji prawa cywilnego w sprawach związanych z nadpłatą por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2019r., sygn. akt III CSK 40/17).

Z tych powodów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej podważające następstwo Spółki po K.W. S.A. w zakresie prawa do nadpłaty w podatku od nieruchomości za sporne lata.

Posłużenie się w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego argumentacją przedstawioną w innym wyroku sądu administracyjnego nie stanowi o formalnej wadliwości uzasadnienia (w rozumieniu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.). Istotna jest trafność argumentacji. Wymaga podkreślenia, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł problem pozorności postępowania administracyjnego wszczętego i prowadzonego przez Wójta Gminy w sprawach wcześniej już ostatecznie rozstrzygniętych. Wiążąc ten problem z przyczyną bezczynności Wójta Gminy, to jest z próbą weryfikowania prawnopodatkowego następstwa skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przedstawił własną ocenę tej kwestii. Jej rozważenie jest uzasadnione, ponieważ rzutuje na ocenę zachowania organu podatkowego w kontekście zarzutu jego bezczynności. Wbrew zapatrywaniu wnoszącego skargę kasacyjną, okoliczność wcześniejszego rozstrzygnięcia już tych kwestii nie tylko nie stanowi argumentu za brakiem możliwości dokonania zwrotu oprocentowania w formie czynności materialno-technicznej, ale stanowi istotny argument na rzecz stwierdzenia bezczynności tego organu i to bezczynności zamierzonej.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że podejmowane przez Wójta działania zmierzające w kierunku ustalenia następstwa podatkowoprawnego Spółki (a w zasadzie ustalenia majątku powstałego po podziale K.W. S.A.), w tym analiza składników majątku przydzielonych w ramach podziału S.R.K. S.A., inicjowanie postępowań przed sądami powszechnymi, czy też wszczynanie i łączenie kilku spraw dotyczących zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości, nie mogą usprawiedliwiać kilkuletniej zwłoki w rozliczeniu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za sporne lata wraz z oprocentowaniem. Istniejąca w tej sprawie bezczynność organu słusznie została oceniona jako mająca miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyznał skarżącej sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w kwocie 3 000 zł. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej zasądzanej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu, o czym świadczy użycie w czasownika "może", a może być podjęte jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Ustawodawca pozostawił zatem sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy. Natomiast w przypadku skorzystania przez sąd z tej instytucji, wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej (wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3053/18). Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, że Sąd pierwszej instancji naruszył prawo orzekając o zasądzeniu na rzecz skarżącej wskazanej wyżej kwoty. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można także przyjąć, aby była to kwota nieadekwatna do jej stanu faktycznego. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku jakiego doznała strona skarżąca na skutek opieszałości organu administracji, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego stanowił art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Wojciech Stachurski