Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2770/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 pkt 14
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy sekretarz sądowy Julia Chudzyńska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 260/17 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 260/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 23 sierpnia 2016 r. przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], A. C. wniósł o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego.

Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z dnia [...] września 2016 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] września 2016 r.) odmówiono przyznania A. C. (dalej wnioskodawca bądź skarżący) wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku stałego. Jako powód odmowy Prezydent podał przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z E. J., która osiąga dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł. Nadto na dochód tej dwuosobowej rodziny składa się wypłacany wnioskodawcy zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł.

Na skutek odwołania A. C., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] listopada 2016 r.) uchyliło w całości decyzję z [...] września 2016 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2016 r. Kolegium wskazało na konieczność poczynienia przez Prezydenta dodatkowych wyjaśnień odnośnie zakwestionowanego przez wnioskodawcę ustalenia, że prowadzi on gospodarstwo domowe z E. J.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w tym przeprowadzeniu dnia 15 listopada 2016 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. [nr [...]] (dalej decyzja z [...] grudnia 2016 r.) raz jeszcze odmówił przyznania A. C. wnioskowanego świadczenia w postaci zasiłku stałego.

W uzasadnieniu Prezydent podtrzymał stanowisko, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe razem z E. J., z którą wspólnie zamieszkuje, tworząc rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy [z dnia 12 marca 2004 r.] o pomocy społecznej [Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej ups]. Twierdzenie to organ poparł ustaleniami poczynionymi przez pracownika socjalnego podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego, z których wynika, że wnioskodawca ma swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń i urządzeń domowych w mieszkaniu zajmowanym wraz z E. J., w tym do kuchni, łazienki, lodówki i mebli. W mieszkaniu wyeksponowane jest wspólne zdjęcie wnioskodawcy i jego partnerki. Pokój zajmowany przez wnioskodawcę nie jest przez niego wynajmowany i nie przebywa on w nim jako lokator. Wnioskodawca nie ponosi przy tym kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania.

Prezydent podtrzymał stanowisko, że dochód rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę przekracza ustawowe kryterium dochodowe w wysokości 514 zł, którego zachowanie warunkuje uzyskanie prawa do zasiłku stałego.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. C. ponownie zakwestionował ustalenie, jakoby E. J. była jego partnerką, z którą wspólnie gospodaruje tworząc rodzinę. Odwołujący podniósł, że jest to dla niego wyłącznie osoba, która "dała mu dach nad głową".

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2017 r.) utrzymało w mocy wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję z [...] grudnia 2016 r.

Aprobując tym razem stanowisko organu pierwszej instancji Kolegium podkreśliło, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postepowania stwierdzono, że A. C. (lat [...]) jest żonaty, ale nie zamieszkuje z żoną i nie uzyskał rozwodu ani separacji sądowej. Odwołujący nie pracuje zawodowo, a orzeczeniem z [...] lipca 2016 r. został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i z tego tytułu pobiera zasiłek pielęgnacyjny. Kolegium przychyliło się do twierdzenia, że wnioskodawca pozostaje w konkubinacie z E. J., z którą od sierpnia 2016 r. zamieszkuje, zajmując wspólnie trzyizbowe mieszkanie komunalne. Oboje wspólnie korzystają z wyposażenia znajdującego się w mieszkaniu, a odwołujący ma swobodny dostęp do wszystkich pomieszczeń, urządzeń domowych i nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. W ocenie Kolegium A. C. przebywa w mieszkaniu jako partner E. J., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.

Kolegium przychyliło się do stanowiska, że na dochód rodziny wnioskodawcy - poza wypłacanym mu zasiłkiem pielęgnacyjnym w kwocie 153 zł - składa się również wynagrodzenie za pracę E. J. w wysokości [...] zł, przez co dochód tej rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza ustawowe kryterium dochodowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję z [...] stycznia 2017 r., A. C. podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty w sprawie, raz jeszcze podkreślając, że nie prowadzi z E. J. wspólnego gospodarstwa domowego, lecz utrzymuje się samodzielnie. W ocenie skarżącego zapadłe rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej ups). Stosownie do treści art. 36 pkt 1 lit. a ups, jednym ze świadczeń z pomocy społecznej o charakterze pieniężnym jest zasiłek stały. W myśl art. 37 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ups, zasiłek stały przysługuje:

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. od kwoty 634 zł;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. od kwoty 514 zł.

Niezdolność do pracy z powodu niepełnosprawności - w rozumieniu powyższego przepisu - w świetle art. 6 pkt 1 ups należy utożsamiać z całkowitą niezdolnością do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zaliczeniem do I lub II grupy inwalidów lub też legitymowaniem się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, że A. C. spełnia przesłankę przyznania zasiłku stałego, jaką jest niezdolność do pracy z powodu niepełnosprawności. Skarżący legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] uznającym go za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (k. 138 akt administracyjnych). Orzeczenie to wydano na okres do dnia [...] lipca 2018 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datowano w nim od dnia [...] maja 2016 r.

Powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia było stwierdzenie, że jego dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Bezspornym przy tym pozostaje, że jedynym "własnym" dochodem skarżącego jest zasiłek pielęgnacyjny wypłacany mu w kwocie 153 zł miesięcznie (decyzja z [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; k. 143 akt administracyjnych). Stwierdzenie przekroczenia kryterium dochodowego było konsekwencją przyjęcia przez organy obu instancji, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z E. J., a tym samym, że jest on osobą pozostającą w rodzinie, względem której zastosowanie znajduje kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, ustalone na poziomie 514 zł. Wobec powyższego dochód skarżącego wyliczono jako dochód przypadający na osobę w rodzinie (stosownie do art. 6 pkt 3 ups). Do dochodu tej dwuosobowej rodziny zaliczono – poza zasiłkiem pielęgnacyjnym skarżącego – również dochód E. J. z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł netto. Skarżący w toku postępowania w niniejszej sprawie konsekwentnie stoi na stanowisku, że jest osobą samotnie gospodarującą, kwestionując tym samym ustalenie, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z E. J. (przy czym sam fakt wspólnego zamieszkiwania z E. J. nie jest przez niego podważany). W konsekwencji do tego właśnie ustalenia sprowadza się istota zawisłego przed Sądem sporu.

Celem rozstrzygnięcia tej kwestii w pierwszym rzędzie należy odnieść się do pojęcia rodziny występującego na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 6 pkt 14 ups pod pojęciem rodziny rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające we wspólnym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej.

Wspólnie gospodarować, znaczy wspólnie prowadzić gospodarstwo domowe. Sąd Najwyższy w wyroku z 2.2.1996 r. II URN 56/95 stwierdził, że "cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują". Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza wyłącznie przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty przez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny i wykonywania czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy.

Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że skarżący, mając własny dochód w wysokości jedynie 153 zł miesięcznie, musi przynajmniej częściowo pozostawać na utrzymaniu E. J., z którą wspólnie zamieszkuje. Kwota 153 zł w sposób obiektywny nie jest wystarczająca, by w całości pokryć wydatki związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie ma wystarczających środków finansowych, by samodzielnie prowadzić gospodarstwo domowe.

Jak trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniach kontrolowanych rozstrzygnięć - skarżący w sposób nieograniczony korzysta z zajmowanego wraz z E. J. mieszkania, a także ze znajdujących się w nim sprzętów gospodarstwa domowego. Ze wsparcia swej partnerki korzysta również w ten sposób, że to ona z własnego dochodu pokrywa w całości koszty utrzymania ich wspólnego mieszkania. W razie wspólnego zamieszkiwania o braku wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego mogłyby świadczyć takie okoliczności, jak np. wyraźny konflikt pomiędzy tymi osobami; krótkotrwały, a nie stały charakter wspólnego zamieszkiwania; takie urządzenie mieszkania i zorganizowanie życia codziennego, które wskazuje na brak wzajemnego oddziaływania na siebie mieszkających wspólnie osób, a więc ich niezależność, przejawiającą się w samodzielnym podejmowaniu przez nie decyzji co do wspólnie zajmowanego mieszkania oraz urządzeń w nim się znajdujących. Poczynione w toku postępowania ustalenia wykluczyły, by w przypadku wnioskodawcy i E. J. tego rodzaju okoliczności miały miejsce, a sposób urządzenia ich wspólnego mieszkania (w tym wyeksponowane w nim wspólne zdjęcie tych osób, na które zwrócił uwagę pracownik socjalny przeprowadzając dnia 15 listopada 2016 r. aktualizację wywiadu środowiskowego) wskazuje, że osoby te łączy co najmniej poprawna relacja.

Okoliczności te, zdaniem Sądu I instancji, w pełni potwierdzają słuszność stanowiska organów administracji, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z E. J., tworząc z nią "rodzinę" w rozumieniu art. 6 pkt 14 ups. Ustawodawca w powołanym przepisie poszerzył rozumienie pojęcia "rodziny" wskazując, że rodziną jest zarówno związek kobiety z mężczyzną, którzy zawarli związek małżeński, ale także rodzinę tworzą inne osoby spokrewnione ze sobą (np. jeden rodzic i dzieci tego rodzica) lub nawet nie spokrewnione ze sobą (pozostające w konkubinacie). Istotą definicji rodziny zawartej w art. 6 pkt 14 ups jest to, że co najmniej dwie osoby spokrewnione lub nawet niespokrewnione wspólnie zamieszkują i gospodarują (wyrok WSA w Krakowie z 20.12.2016 r. III SA/Kr 1486/16, Lex 2181449).

Prawidłowo organy przyjęły w niniejszej sprawie, że dochodem skarżącego – jako osoby pozostającej w rodzinie z E. J. – jest połowa sumy wypłacanego skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego (153 zł) i dochodu E. J. z tytułu wynagrodzenia za pracę ([...] zł), tj. kwota [...] zł, która przekracza ustawowe kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone na poziomie 514 zł. Z tego też względu wnioskowany zasiłek stały nie mógł zostać skarżącemu przyznany, a zatem wniosek skarżącego w tym przedmiocie słusznie spotkał się z odmową organu pomocy społecznej.

Wypada podkreślić (mimo, że okoliczność ta nie jest przez skarżącego kwestionowana), że organy zasadnie do dochodu rodziny skarżącego zaliczyły wypłacane mu świadczenie rodzinne w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. Z dyspozycji art. 8 ust. 3 i 4 ups wynika a contrario, że tego rodzaju świadczenia nie podlegają odliczeniu od dochodu strony ustalanego na potrzeby postępowania w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji nie naruszają norm prawa materialnego i procesowego. W szczególności wydane zostały z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, przy prawidłowym zastosowaniu przepisów ups. Organy rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy i trafnie materiał ten oceniły. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.

Skargę kasacyjną wywiódł A. C., reprezentowany przez pełnomocnika adw. K. P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając wyrokowi II SA/Lu 260/17 naruszenie:

1. prawa materialnego – art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez błędną jego wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i w oparciu o to, wyciągnięcie niewłaściwych wniosków, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z E. J., podczas gdy z materiałów wynika, że A. C. wprawdzie mieszka w wyżej wymienionej, ale gospodaruje samodzielnie, co również potwierdziła sama E. J., w złożonym przez nią oświadczeniu z 13 października 2016 r., znajdującym się w aktach sprawy, a samo zamieszkiwanie z konkubiną w zajmowanym przez nią mieszkaniu i swobodny dostęp do znajdujących się tam pomieszczeń nie może być automatycznie uznane za pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym;

2. przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy decyzja z [...] stycznia 2017 r. została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 8 kpa, polegającym na przekroczeniu [granic] swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy dowolnej w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a w szczególności przez dokonanie jednostronnej, nieobiektywnej oceny okoliczności sprawy przemawiającej na korzyść skarżącego – w szczególności niedokonanie szerszych ustaleń dotyczących istnienia stanu wspólnego gospodarowania, w konsekwencji oparcie orzeczenia jedynie na fakcie zamieszkiwania A. C. z konkubiną w zajmowanym przez nią mieszkaniu i swobodnym dostępie do znajdujących się tam pomieszczeń, co nie może być jedyną przesłanką przyjęcia stanu wspólnego gospodarowania.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Lublinie; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

W myśl przywołanego w skardze kasacyjnej art. 6 pkt 14 ups rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, sytuacja osobista skarżącego nie pozwala na przyjęcie, że pozostaje on w takiej relacji z E. J., która odpowiada powyższe definicji. Zgromadzony materiał dowodowy jest, w ocenie skarżącego, niewystarczający dla dokonania należytej w tym względzie oceny, a tym bardziej do wyprowadzenia tak daleko idących, niesłusznych wniosków.

Z powyższymi twierdzeniami nie sposób się zgodzić. Definicja rodziny na gruncie ustawy o pomocy społecznej była wielokrotnie przedmiotem analizy orzecznictwa sądów administracyjnych. Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę w świetle art. 6 pkt 14 ups osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Zaznaczono, że wspólne gospodarowanie opiera się na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Ustalając istnienie obu przesłanek z art. 6 pkt 14 ups, tj. wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie, trzeba mieć na uwadze istniejący w chwili orzekania stan faktyczny, a nie tylko oświadczenia członków rodziny co do prowadzenia lub nie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego (wyrok NSA z 14.2.2017 r. I OSK 1505/16). Na okoliczność wspólnego gospodarowania składają się różne elementy, jak ponoszenie kosztów i opłat za mieszkanie, opieka udzielana w chorobie, wykonywanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dysponowanie wspólnym dochodem z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb życiowych. Wspólne zamieszkiwanie jest przy tym przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego (wyrok NSA z 8.2.2017 r. I OSK 1483/16). Wspólnie gospodarować oznacza wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego. Cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują (wyrok NSA z 28.11.2014 r. I OSK 1326/13).

Tak wyłożonej definicji rodziny, którą to interpretację Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela, odpowiada sytuacja faktyczna skarżącego. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że z prawidłowo i rzetelnie przeprowadzonych przez organy ustaleń bezsprzecznie wynika, że skarżący funkcjonuje w ramach niesformalizowanego związku z E. J., u której mieszka i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Nie zostało w żaden sposób podważone stwierdzenie co do możliwości swobodnego dostępu do wszystkich pomieszczeń i urządzeń znajdujących się w mieszkaniu. Na powyższą ocenę nie mogły wpłynąć oświadczenia zainteresowanego złożone dnia 15 listopada 2016 r. o zajmowaniu konkretnych półek w lodówce, czy w szafie. Przeczą temu odnotowane spostrzeżenia pracownika socjalnego dokonującego aktualizacji wywiadu (k. 47-46, 167-169 akt administracyjnych). W świetle powyższego nie można uznać, że argumenty skargi kasacyjnej zdołały podważyć stanowisko Sądu I instancji o zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji odmawiających skarżącemu przyznania zasiłku celowego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż przepisy art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. O należnym od Skarbu Państwa wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu rozstrzygnie na podstawie odrębnego wniosku i stosownego oświadczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ppsa.