Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 279/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii A i B 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz H. D., kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] o skierowaniu H. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Podstawę decyzji stanowił art. 156 § 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.).

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii A i B. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, że jest ona konsekwencją: wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień skarżącego, a to dlatego, że wielokrotnie naruszył on w okresie od dnia 15 lutego 2013 r. do dnia 25 czerwca 2013 r. przepisy ruchu drogowego uzyskując 28 pkt karnych, czym wypełnił przesłankę art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b p.r.d. Nadto organ w uzasadnieniu decyzji wskazał również jako podstawę prawną decyzji przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 600). Strona nie wniosła odwołania od tej decyzji.

W dniu 8 listopada 2018 r. strona złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] roku o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikację w zakresie kat. A i B prawa jazdy. Strona jako podstawę żądania wskazała przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na ww. wniosek w dniu 19 listopada 2018 r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia 26 czerwca 2014 r.

Skarżący pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. wskazał, że podstawą całej sprawy były bezprawne działania funkcjonariuszy Policji, którzy dopisali bezprawnie punkty karne. Obecnie toczy się podstępowanie karne [...] w sprawie przekroczenia uprawnień funkcjonariuszy policji. Wskazał, że w momencie wydawania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organ pierwszej instancji miał wszelkie niezbędne informacje o błędnie zarejestrowanej w systemie informatycznym liczbie przyznanych punktów karnych. Następnie opisał szczegółowo cały przebieg zdarzeń w celu doprowadzenia do eliminacji punktów karnych niesłusznie mu przypisanych i wobec braku faktycznej możliwości udowodnienia swych racji zdecydował ostatecznie na przystąpienie do egzaminu, którego wobec skomputeryzowanej formy części teoretycznej nie zdał.

Kolegium powołało treść art. 156 § 1 k.p.a. i wskazało, że Starosta [...] decyzją z dnia [...]. orzekł o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii A i B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wszczynając postępowanie w przedmiotowej sprawie, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że w swojej decyzji Kolegium rozstrzyga wyłącznie co do nieważności albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władne rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących tej sprawy.

Organ wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji badanym jest wyłącznie, czy zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, czy też nie. Decyzja stwierdzająca nieważność jest decyzją deklaratoryjną, działającą ex tunc. Oznacza to, że nawiązuje ona do stanu prawnego z dnia wydania wadliwej decyzji.

Kolegium wskazało, że w dniu wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania obowiązywała ustawa z dnia:

1) 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014r., poz. 600);

2) 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.).

Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji podjęta na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie należy do kategorii decyzji uznaniowych. W ocenie Kolegium w dniu wydawania decyzji, czyli 26 czerwca 2014 r. organ administracji nie posiadał żadnej wiedzy popartej dowodami na to, że liczba punktów karnych jest inna niż wskazano pierwotnie we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł.. Taka wiedza pojawiła się zdecydowanie później, albowiem z akt sprawy wynika, że dopiero w dniu 2 i 9 marca 2016 r. oraz potwierdzona ponownie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. 21 kwietnia 2016 r. Przywołanie wskazanych przepisów w treści decyzji i dokonana subsumpcja stanu faktycznego pod tę normę prawną wskazuje, że nie można mówić o wydawaniu decyzji ani bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.

Zdaniem Kolegium uwzględniając obowiązujący stan prawny, ale i stan faktyczny istniejący w dniu wydawania decyzji brak podstaw, aby uznać, że spełniona została przesłanka z art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie bowiem do normy zawartej w art. 114 ust. 2 pkt l lit. b ww. ustawy - kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 przedmiotowej ustawy.

Organ wyjaśnił, że oczywistym w tym miejscu są wątpliwości, czy wyżej wskazany tryb wynikający z art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 może być uznany za tożsamy z trybem wynikającym z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Zdaniem Kolegium, w stosunku do decyzji z dnia 26 czerwca 2014r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B prawa jazdy, nie wystąpiły żadne podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Mając na względzie zdefiniowane pojęcie rażącego naruszenia prawa oraz podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie decyzji z 26 czerwca 2014 r. nie tylko nie można przypisać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz w ogóle z jakimkolwiek naruszeniem prawa, czego konsekwencją jest stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium zauważyło, że w sprawie nie występują również inne przesłanki opisane w art. 156 § 1 k.p.a.

W ocenie organu podnoszone przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji okoliczności nie mogły być uwzględnione w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Sprawy ujawnienia, czy zmiany stanu faktycznego mogą być aspektem do wznowienia postępowania, ale nie są przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest postępowaniem, którego przedmiotem jest weryfikacja dowodów w celu ponownego i niewadliwego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. D. zarzucił naruszenie przepisów procesowych mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji strony, jako skarżącego (w szczególności związanej z przyczynami i skutkami bezpodstawnego skierowania strony jako skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji) oraz zupełne pominięcie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (m.in. pominięcie dokumentacji pochodzącej i skierowanej od i do Komendanta Wojewódzkiej Policji w Ł. oraz zawiadomienia o wszczęciu śledztwa wobec funkcjonariuszy Policji, mającej istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie), a naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii A i B, a co w konsekwencji umożliwiłoby faktyczny zwrot zatrzymanego mu prawa jazdy kategorii A i B;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz art. 157 § 1. i art. 16 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji poprzez niezasadną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 czerwca 2014 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii A i B, między innymi na skutek błędnie ustalonego stanu faktycznego, i w sytuacji kiedy skarżący jako strona postępowania ma oczywisty interes prawny w przywróceniu mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B, a w konsekwencji tego kiedy to decyzja organu administracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- skarżący zarzucił także niezasadne skierowanie wniosku o sprawdzenie kwalifikacji oraz niezasadne skierowanie go na badanie psychologiczne, a w konsekwencji błędne uznanie, że nie ma obecnie podstawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji bądź uchylenia ww. decyzji i w konsekwencji zwrotu dokumentu uprawniającego go do kierowania pojazdami kategorii A i B (tzn. skarżonej decyzji zarzucił niezasadną odmowę stwierdzenia nieważności ww. decyzji oraz wszelkich wcześniejszych, uniemożliwiającej mu faktyczny zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. A, B nr [...] w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego i podjętych czynności przez Starostę, w szczególności ewidentnie błędne skierowanie go na sprawdzenie kwalifikacji, w sytuacji gdy wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skierowanie na egzamin zostały uchylone, tym samym bezsprzecznie zostało wykazane i potwierdzone, że były bezpodstawne już w momencie ich wystawienia i co istotne organ I instancji miał o tym wiedzę z urzędu oraz z racji składania przez skarżącego określonych oświadczeń w postaci przekazywanych ustnie informacji oraz pism i wniosków;

- niezasadne przyjęcie przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej wcześniej decyzji, że niezdanie przez skarżącego egzaminu testowego na prawo jazdy kat. B (teoretycznego), na który skierowano go bez żadnej podstawy prawnej, w świetle toczącego się postępowania karnego wobec sprawców przestępstwa (funkcjonariuszy Policji – postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa w Rawie Mazowieckiej, wcześniej oznaczone sygn. akt [...], a ostatnio [...] z udziałem pokrzywdzonego w sprawie nadużycia władzy przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji [...], tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.) - i tak uzasadnia zastrzeżenia co do jego kwalifikacji i tworzy niejako nową podstawę do zatrzymania uprawnień;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, a tym samym utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu administracji, gdy zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności ww. decyzji;

- prawa materialnego również mającego wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów dotyczących Prawa o ruchu drogowym, w szczególności § 7 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietni 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez błędne jego zastosowanie, w sytuacji kiedy nie przekroczył nigdy 24 punktów karnych, a w konsekwencji błędne skierowanie na badania oraz kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO w Ł. oraz decyzji ją poprzedzających oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] o skierowaniu H. D. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

Organ stwierdził, że w stosunku do decyzji z dnia [...] o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w zakresie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B prawa jazdy, nie wystąpiły żadne podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem organu, mając na względzie zdefiniowane pojęcie rażącego naruszenia prawa oraz podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie decyzji z [...]r., nie tylko nie można przypisać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz w ogóle z jakimkolwiek naruszeniem prawa, czego konsekwencją jest stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium zauważyło, że w sprawie nie występują również inne przesłanki opisane w art. 156 § 1 k.p.a.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że podnoszone przez stronę we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji okoliczności nie mogły być uwzględnione w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzonym na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Sprawy ujawnienia, czy zmiany stanu faktycznego mogą być aspektem do wznowienia postępowania, ale nie są przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest postępowaniem, którego przedmiotem jest weryfikacja dowodów w celu ponownego i niewadliwego ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący wystąpił w dniu 8 listopada 2018 roku o wzruszenie w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji z dnia [...] r. o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, wydanej w trybie zwykłym, która to decyzja w jego ocenie jest wadliwa. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. m.in. w piśmie z dnia 17 marca 2016 r. poinformował bowiem, że skarżącemu przypisano niewłaściwy kod czynu, co spowodowało błędne przyznanie 6 punktów i wpisanie ich do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W związku z powyższym Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, że wnioski z dnia 31 grudnia 2013 roku o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz o skierowanie na badania psychologiczne są bezprzedmiotowe. Ponadto skarżący podnosił, że skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej, w świetle toczącego się postępowania karnego wobec sprawców przestępstwa, funkcjonariuszy Policji (postępowanie prowadzi Prokuratura Rejonowa w Rawie Mazowieckiej, wcześniej oznaczone sygn. akt [...], a ostatnio [...]z udziałem pokrzywdzonego w sprawie nadużycia władzy przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji [...], tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.).

W tym miejscu zauważyć należy, że skarżący zatytułował swój wniosek z dnia 8 listopada 2018 r., jako "Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej", wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 2014 r. oraz o jej uchylenie. Tak zakreślone żądanie przez stronę w ocenie Sądu budzi wątpliwości, czy skarżący faktycznie wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy też o wzruszenie tej decyzji poprzez jej uchylenie w innym trybie nadzwyczajnym, z powodu jej wadliwości.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu treść ww. żądania strony oraz analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ naruszył art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jest to jedna z naczelnych zasad postępowania - zasada prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym.

W ocenie Sądu organ naruszył ww. zasadą. W sytuacji, kiedy skarżący złożył wniosek o wzruszenie decyzji z 26 stycznia 2014 r., nieporadnie wskazując zakres żądania, obowiązkiem organu było dołożenie wszelkiej staranności by temu wnioskowi nadać prawidłowy bieg. Wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, w takiej sytuacji nastąpiło nie tylko z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, ale także zasady zaufania do organów określonej w art. 8 § 1 k.p.a., jak też zasady udzielania informacji wynikającej z art. 9 k.p.a. Organ winien umożliwić stronie wyjaśnienie zaistniałych w sprawie wątpliwości, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nader wszystko, w kontekście zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, słuszny interes odwołującego się obywatela (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 lipca 2017 r., VI SA/Wa 2644/16). Trzeba pamiętać, że postępowanie administracyjne nie ma charakteru ściśle formalnego. Decydujące znaczenie zawsze powinny mieć rzeczywiste intencje wnioskodawcy, a nie sam tytuł pisma, czy nawet literalne jego brzmienie. Obowiązek dokładnego ustalania przedmiotu żądania zgłoszonego przez stronę wynika przede wszystkim z przepisów określających ogólne zasady postępowania, w tym art. 9 k.p.a.

Celem nałożenia przez ustawodawcę na organy obowiązku informowania stron jest to, że to właśnie organy mają czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i dlatego organy mają udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Dopiero więc, gdy stronie organ takich zrozumiałych wskazówek odnośnie do tego, co musi wykazać w celu zrozumienia jej żądania, udzieli (np. w wezwaniu do sprecyzowania wniosku), a strona z obowiązku się nie wywiąże, organ rozważa wpływ tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia, ale nie może z tego powodu dowolnie i w sposób dla strony ewidentnie niekorzystny określać, jaki był zakres żądania strony.

Precyzyjne określenie żądania strony jest niezwykle istotne, zakreśla bowiem merytoryczne podstawy działania organu rozpoznającego przedmiotowy wniosek. Wiedzę o tym, jaka jest treść żądania zawartego w takim wniosku posiada jedynie strona go wnosząca, a nie organ, do którego został on skierowany. Niedopuszczalne jest więc, by to organ administracji samodzielnie rozstrzygał wątpliwości dotyczące treści żądania strony, tym bardziej, że z treści przedmiotowego wniosku można było odczytać, iż intencją strony było wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. stwierdzające bezprzedmiotowość skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z tym, że ilość punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przypisana skarżącemu okazała się nieprawdziwa.

Tymczasem skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pismem z dnia 19 listopada 2018 r. i pouczony wyłącznie o treści art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., czyli wyłącznie o procedurze stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżącego nie pouczono o trybie wznowienia postępowania, mimo że, jak już wcześniej wskazano, Kolegium stwierdziło w uzasadnieniu decyzji, iż sprawy ujawnienia, czy zmiany stanu faktycznego mogą być aspektem do wznowienia postępowania, ale nie są przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Organowi znane zaś było stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. dotyczące uznania za bezprzedmiotowy wniosek o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na nieprawidłowe dopisanie skarżącemu 6 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Jednocześnie należy zauważyć, że pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytacza przepis ustawy bez jego wyjaśnienia. Pouczenie winno być jasne i czytelne. Zdaniem Sądu, pouczenie zawarte w piśmie z dnia 19 listopada 2018 r. nie stanowi dostatecznej podstawy do przyjęcia, że jest ono prawidłowe. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie skarżącego z dnia 10 grudnia 2018 r., będącym odpowiedzią na pismo organu z dnia 19 listopada 2018 r. Skarżący w ogóle nie odnosi się do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, tylko powołuje się na bezprawne działanie funkcjonariuszy policji polegające na dopisaniu mu punktów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

W analizowanej sprawie organy administracji publicznej były zatem obowiązane do ustalenia treści żądania skarżącego co do wzruszenia ostatecznej decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Analizując treść wniosku organ stwierdził, że niewątpliwie strona domaga się stwierdzenia nieważności postępowania. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy przeczy jednak twierdzeniom organu, że strona w sposób jednoznaczny wyraziła wolę stwierdzenia nieważności decyzji. W treści uzasadnienia wniosku strona nakreśliła kontekst sytuacyjny oraz naruszenie jej prawa poprzez dopisanie 6 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w konsekwencji sfałszowanie zapisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, którą posłużono się do wydania decyzji z dnia 26 stycznia 2014 r. A zatem organ posłużył się fałszywym dokumentem urzędowym, co daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ nie rozważył zatem, jaka była rzeczywista intencja skarżącego. Arbitralnie przyjął, że zakres żądania strony jest jednoznaczny i dotyczy postępowania stwierdzenia nieważności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kalifikacji. Zgodnie natomiast z art. 9 zdanie pierwsze k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto art. 9 zdanie drugie k.p.a. stanowi, że organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Na organach administracji publicznej ciąży zatem szeroki obowiązek informacyjny wobec stron postępowania. Realizując ten obowiązek, organy administracji publicznej powinny przy tym strzec stronę (i innych uczestników postępowania) przed poniesieniem jakiejkolwiek szkody. Trzeba podkreślić, że zasada wyrażona w art. 9 k.p.a. nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu nadzwyczajnym. Każde zaniedbanie organu w zakresie informowania podmiotów postępowanie może skutkować powstaniem nieodwracalnej szkody.

W rozpoznawanej sprawie organ, otrzymując wniosek strony, zobowiązany był zatem wezwać stronę do sprecyzowania jej żądania, pouczając o nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji. W opinii Sądu, w sprawie istniały wątpliwości co do zakresu żądania, co wykluczało wydanie przez organ decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Na etapie postępowania nadzwyczajnego wszystkie te okoliczności zostały pominięte przez organ, który bezrefleksyjnie przyjął za prawidłowe swoje stanowisko co do treści żądania strony.

Treść art. 9 zdanie drugie k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że to organ administracji publicznej ma chronić stronę w przypadku, gdy może ponieść szkodę z uwagi na nieznajomość prawa. Wymaga także wskazania, że oznaczenie pisma strony – "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej" – nie mogło przesądzić zakresu żądania strony. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zgodnie, że decydujące znaczenie nie ma oznaczenie pisma, lecz jego istota, zgodnie z zasadą "falsa demonstratio non nocet". Błędne oznaczenie sprawy nie może zatem pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania (zob. wyrok TK z dnia 19 lutego 2003 r., sygn. akt P 11/02, OTK-A 2003, nr 2, poz. 12; wyrok TK z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt P 18/07, OTK-A 2008, nr 4, poz. 61). Ta reguła ma także odzwierciedlenie w przepisach k.p.a. W art. 233-235 k.p.a. ustawodawca jednoznacznie wskazał, że dla kwalifikacji sposobu rozpoznania skargi strony istotna jest treść żądania, nie zaś forma tego żądania.

W omawianej sprawie organy administracyjne w ogóle nie zastosowały wskazanej zasady, wręcz przeciwnie organ wyciągnął wobec strony negatywne konsekwencje z błędnego zatytułowania pisma. Takich działań w demokratycznym państwie prawnym nie można akceptować.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej biernie przyglądały się działaniom strony, mimo że z urzędu było im wiadome, iż strona podejmowała różne działania związane z nieprawidłowym wpisem w ewidencji kierowców. Co istotne, w żaden sposób nie udzieliły pomocy skarżącemu, choć faktycznie to one same wygenerowały zaistniałą sytuację procesową. Stwierdzając, że Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uznał, iż dokonano przyznania skarżącemu nieprawidłowej liczby punktów, oraz że wnioski o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz na badania psychologiczne były niedopuszczalne organ powinien się spodziewać, że strona będzie poszukiwać takich instrumentów prawnych, które pozwalają na rozpatrzenie jej sprawy merytorycznie. Organy administracji publicznej przyjęły jednak postawę bierną i ograniczyły się jedynie do krytycznej oceny działań strony. Takie zachowanie organów administracyjnych stanowi niewątpliwie naruszenie art. 7 k.p.a., w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W omawianej sprawie organ zaniechał jakikolwiek czynności, a wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił w ogóle interesu jednostki oraz jej prawa do rzetelnego procesu. W ocenie Sądu, taka postawa organów administracji publicznej zasługuje na krytykę.

Reasumując stwierdzić należy, iż Sąd uznał, że w sprawie organ administracji naruszył podstawowe zasady prowadzenia postępowania. Stwierdzone naruszenia obligowały zaś Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę na nowo, organ będzie zobowiązany do wezwania strony o sprecyzowania żądania, dokonując prawidłowego pouczenia co do przysługujących stronie możliwości wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Przy czym organ, ustalając dopuszczalność wznowienia, powinien podjąć takie działania w sprawie, aby strona nie poniosła szkody z powodu wcześniejszych zaniedbań organów administracji publicznej, w zgodzie z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty złożyły się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

e.o.