Wyrok NSA, sygn. akt I FNP 2/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 285d
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Marzena Łozowska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi M. G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 1304/15 oddalającego skargę kasacyjną M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1465/14 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008 r. do stycznia 2009 r., marzec 2009 r. oraz II i III kwartał 2009 r. 1) oddala skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2) zasądza od M. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 1304/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. G. (dalej: strona lub skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1465/14, oddalającego skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 19 września 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2008 r. do stycznia 2009 r., marzec 2009 r., a także II i III kwartał 2009 r.

2. Dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie

2.1. Decyzją z 20 grudnia 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G. (dalej: Dyrektor UKS) dokonał odmiennego, od deklarowanego przez stronę, rozliczenia podatku VAT za wskazane powyżej okresy rozliczeniowe 2008 r. i 2009 r., co było wynikiem nieuprawnionego odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez [...]. Z poczynionych w toku postępowania kontrolnego ustaleń wynikało bowiem, że wspomniane faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy stronami opisanymi w nich jako sprzedawca i nabywca, co skutkowało brakiem prawa do odliczenia stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT). Stwierdzono również, że strona zawyżyła podatek należny, wystawiając na rzecz I. sp. z o.o. faktury dotyczące refakturowania kosztów noclegowych i posiłków regeneracyjnych oraz kosztów prac poprawkowych, które nie spełniały normy określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT. Decyzją z 19 września 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy powyższą decyzję Dyrektora UKS, podzielając wyrażoną w niej zasadniczą ocenę w zakresie stanu faktycznego i wynikających z niego skutków materialnoprawnych.

2.2. Wyrokiem z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1465/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony na powyższą decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że zarówno przepisy postępowania, jak też prawa materialnego zostały w sprawie przez organy podatkowe prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.

2.3. Po rozpoznaniu wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej od przedmiotowego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny, wspomnianym na wstępie wyrokiem z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 1304/15, skargę tę oddalił.

3. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

Pismem z 18 czerwca 2018 r. skarżący złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem opisanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, formułując przy tym zarzut rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, tj. art. 185 § 1, art. 184, art. 193, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z:

a) art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), dalej: dyrektywa 2006/112/WE, w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 oraz z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, przez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów, sprzecznej ze wskazanymi przepisami dyrektywy 2006/112/WE, co doprowadziło do ich niewłaściwego zastosowania, tj. przyjęcia, że przepisy prawa krajowego, tj. art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT należy tak interpretować, że możliwe jest pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego bez udowodnienia przez organy podatkowe, że podatnik wiedział lub mógł wiedzieć o ewentualnej nierzetelności dostawcy lub transakcji na wcześniejszym etapie obrotu i przyjęcie, w sytuacji gdy z art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy 2006/112/WE, wykładanego i rozumianego zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wynika, że aby pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego organy podatkowe powinny udowodnić podatnikowi, na podstawie obiektywnych przesłanek, że wiedział lub mógł wiedzieć o ewentualnych nieprawidłowościach u dostawców lub o ich nierzetelności;

b) art. 1 ust. 2 w zw. z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 oraz z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, przez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów, sprzecznej z ww. przepisami dyrektywy 2006/112/WE, co doprowadziło do ich niewłaściwego zastosowania, tj. przyjęcia, że przepisy prawa krajowego, tj. art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, należy tak interpretować, że możliwe jest pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy w sprawie nie było podstaw do ich zastosowania z uwagi na rzeczywiste wykonanie nabycia towarów i usług zgodnie z treścią faktury, a skarżący nie mógł podejrzewać, że wystawcy faktur dopuścili się nieprawidłowości lub przestępstwa;

c) art. 1 ust. 2 w zw. z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 oraz z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, przez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów, sprzecznej z ww. przepisami dyrektywy 2006/112/WE, co doprowadziło do ich niewłaściwego zastosowania, tj. przyjęcia, że przepisy prawa krajowego, tj. art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, należy tak interpretować, wbrew przepisom dyrektywy 2006/112/WE, że możliwe jest przenoszenie obowiązku podejmowania przez organy podatkowe czynności kontrolnych organów na skarżącego podatnika;

d) art. 1 ust. 2 w zw. z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku sprzecznie z przepisami dyrektywy 2006/112/WE i uznanie, że w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowego zbadania "dobrej wiary" skarżącego, nie odnosząc się przy tym do żadnych faktów ustalonych w sprawie, a jedynie stwierdzając, że: "W zaskarżonej decyzji (str. 60 - 62) dość wyraźnie wskazano, że w przeprowadzonym postępowaniu ujawniono szereg nieścisłości i sprzeczności w zakresie transakcji zawartych z kontrahentami (...)" z jednoczesnym wskazaniem, że takie ustalenia mieszczą się tylko na trzech stronach obszernej decyzji tj. na kartach od 60 do 62 zaskarżonej decyzji; co doprowadziło do pozbawienia skarżącego tzw. "dobrej wiary" w sposób pobieżny, nieobiektywny i konsekwencji stało się podstawą do bezpodstawnego nałożenia na skarżącego znacznego obciążenia podatkowego w podatku od towarów i usług;

e) art. 1 ust. 2 w zw. z art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE, poprzez odmówienie skarżącemu prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych jemu usług z tego powodu, iż wystawcy faktur dotyczących owych usług lub któryś z ich usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje mające stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązały się z przestępstwem popełnionym przez wystawców faktur lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu oraz pominięcia faktu, że skarżący nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawcy faktur dopuścili się nieprawidłowości lub przestępstwa;

f) art. 17 ust. 2 Szóstej dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE L z 1977 r. nr 145/1 ze zm.), dalej: VI Dyrektywa, w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przez pozbawienie skarżącego możliwości odliczenia podatku naliczonego od faktycznie zrealizowanej dostawy.

W związku z powyższym i w oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o:

I. stwierdzenie, iż prawomocne orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt. I FSK 1304/15, w całości niezgodne jest z prawem Unii Europejskiej, co wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, a mianowicie:

a) art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE w zw. z art. 185 § 1, art. 184, art. 193, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151, art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.;

b) art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy;

c) art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT;

II. rozpoznanie skargi na rozprawie z uwagi na wystąpienie ważnych względów przemawiających za wyznaczeniem rozprawy, tj. wysłuchania skarżącego na okoliczność poniesionej szkody, jak też na konieczność rozstrzygnięcia bardzo ważnej z perspektywy interesu publicznego kwestii prawidłowego stosowania przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących możliwości pozbawienia podatników podatku od towarów i usług prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego;

III. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia NSA wynikającej z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego;

IV. rozważenie skierowania do TSUE na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2012 - Dz. Urz. U.E. z dnia 26 października 2012 r. Nr C 326 s. 1 i nast.; dalej TUE) następującego pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 i art. 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty podatku należnego zapłaconego z tytułu zrealizowanej do niego dostawy towarów z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych towarów lub jeden z jego dostawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu tj. czy podatnika można pozbawić prawa do odliczenia podatku od towarów i usług bez udowodnienia jemu czy wiedział lub mógł wiedzieć o nierzetelności swoich dostawców?".

4. Odpowiedź na skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

W odpowiedzi na ww. skargę strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 1304/15, podlega oddaleniu.

5.2. Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 285a § 3 p.p.s.a. od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, naruszenie to ma dotyczyć konkretnej normy prawa Unii Europejskiej, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy ma charakter rażący. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może przy tym zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasacyjnej (tak m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2014 r., I ONP 1/14 i z 25 października 2012, I FNP 4/12; to i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Za "rażącą" niezgodność wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z prawem Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 p.p.s.a. należy przy tym uznać niezgodność niebudzącą wątpliwości, oczywistą, z góry widoczną, będącą wynikiem niewątpliwie błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania prawa, możliwą do stwierdzenia "na pierwszy rzut oka". O rażącej niezgodności z prawem można mówić wówczas, gdy sprzeczne z prawem działanie sądu ma charakter oczywisty, przekraczający granice sędziowskiej swobody wykładni i stosowania prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2012 r., II ONP 4/11).

5.3. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 285d p.p.s.a., skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

5.4. Analizując zarzuty rozpatrywanej skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że za nietrafne uznać należy te z nich, które wskazują na wadliwą wykładnię w zaskarżonym wyroku art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE, co doprowadziło do ich niewłaściwego zastosowania, tj. przyjęcia, że przepisy prawa krajowego - tj. art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT - należy tak interpretować, że możliwe jest pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego bez udowodnienia przez organy podatkowe, że podatnik wiedział lub mógł wiedzieć o ewentualnej nierzetelności dostawcy lub transakcji na wcześniejszym etapie obrotu i przyjęcie, w sytuacji gdy z art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy 2006/112/WE, wykładanego i rozumianego zgodnie z jednolitym orzecznictwem TSUE wynika, że aby pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego organy podatkowe powinny udowodnić podatnikowi, na podstawie obiektywnych przesłanek, że wiedział lub mógł wiedzieć o ewentualnych nieprawidłowościach u dostawców lub o ich nierzetelności.

Treść uzasadnienia kwestionowanego wyroku świadczy bowiem o tym, że Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując wykładni przepisów art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, w sposób należyty uwzględnił w szczególności wyrok TSUE z 22 października 2015 r., w sprawie C-277/14, stanowiący kontynuację dotychczasowego orzecznictwa Trybunału (powołanego zresztą przez stronę w rozpatrywanej skardze), z którego wynika, że przepisy VI dyrektywy (poprzedzającej dyrektywę 2006/112/WE) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku VAT należnego lub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów, chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku VAT, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego.

W tym zakresie brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w zaskarżonym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisów art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT z rażącym naruszeniem prawa Unii Europejskiej, tj. art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE.

5.5. Należy również zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się powyższymi wskazaniami, w ramach kwestionowanego wyroku dokonał prawidłowej sądowej kontroli rozstrzygnięcia organów podatkowych, zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, w zakresie zastosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, dotyczących pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego w poczynionych w tejże sprawie okolicznościach faktycznych, uwzględniając w szczególności ustalenia związane z poziomem świadomości skarżącego odnośnie oszukańczych działań wystawców spornych faktur, tj. [...]. Wyraz temu Naczelny Sąd Administracyjny dał zresztą w uzasadnieniu skarżonego wyroku, wskazując na str. 12 - 13 motywy, jakimi kierował się stwierdzając po pierwsze - prawidłowość dokonanej przez organy podatkowe oceny tzw. dobrej wiary skarżącego w kontekście transakcji, których dotyczą sporne faktury, a co za tym idzie - trafność rozstrzygnięcia organów w przedmiocie zastosowania przepisów art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w zakresie pozbawienia skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w tychże fakturach.

Podkreślenia przy tym wymaga, że istnienie lub brak dobrej wiary po stronie podatnika należy rozpatrywać w kategoriach ustaleń faktycznych. W związku z powyższym - mając na uwadze przepis art. 285d p.p.s.a. - trzeba stwierdzić, że zarzuty dotyczące tej kwestii (ustalenia stopnia świadomości skarżącego co do charakteru dokonywanych transakcji oraz jego należytej staranności w tym zakresie, co obejmuje cały proces gromadzenia i oceny materiału dowodowego dotyczącego tej okoliczności faktycznej) nie mogą być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

W kontekście powyższego za całkowicie chybione należy uznać pozostałe zarzuty rozpatrywanej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem Unii Europejskiej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 1304/15. Mając bowiem na uwadze treść tychże zarzutów (w szczególności zarzutów wymienionych powyżej w pkt d i e) i ich uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że de facto zmierzają one do podważenia dokonanej w ramach zaskarżonego wyroku sądowej kontroli oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organy podatkowe oraz ustalonego w oparciu o ten materiał stanu faktycznego, w kontekście dochowania przez skarżącego należytej staranności przy nabyciu usług budowlanych od [...] i odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez te podmioty. Argumentacja skargi świadczy o tym, że skarżący nie tyle kwestionuje prawidłowość wykładni i zastosowania (w świetle dokonanej przez TSUE interpretacji przepisów art. 1 ust. 2, art. 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1, art. 226 i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE) w niniejszej sprawie przepisów art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, co ocenę dowodów zebranych w tejże sprawie i ustalenia stanu faktycznego w zakresie dołożenia przez skarżącego należytej staranności w kontaktach handlowych z ww. podmiotami. Ustaleń tych (że skarżący dokonując zakupu usług budowlanych od ww. podmiotów wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach mających na celu oszustwo podatkowe), jak trafnie stwierdzono w zaskarżonym wyroku, skarżący nie podważył skutecznie na wcześniejszych etapach postępowania. Ze względu na treść przepisu art. 285d p.p.s.a., nie jest to możliwe także w ramach skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 1304/15 narusza przepisy prawa Unii Europejskiej w powyższym zakresie. Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając w kwestii zgodności z prawem stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie trafności i prawidłowości decyzji organów podatkowych w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych, ustosunkował się i poddał kontroli również ustalenia faktyczne i ocenę organów podatkowych w przedmiocie tzw. dobrej wiary tego podatnika, nie można mówić nie tylko o rażącym, ale i jakimkolwiek naruszeniu powołanych w skardze przepisów dyrektywy 2006/112/WE.

5.6. Odnosząc się do wniosku o rozpoznanie skargi na rozprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak było podstaw do jego uwzględnienia.

Z art. 285j p.p.s.a. wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, chyba że ważne względy przemawiają za wyznaczeniem rozprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiot rozstrzyganej sprawy nie uzasadniał przeprowadzenia rozprawy i wystarczające było rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Wbrew stanowisku strony nie występowało bowiem w tej sprawie zagadnienie istotne z perspektywy interesu publicznego, gdyż kwestia możliwości pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w świetle prawa Unii Europejskiej i orzecznictwa TSUE była wielokrotnie rozstrzygana przez sądy administracyjne, których stanowisko w tym zakresie jest co do zasady jednolite. Nie zaszła również potrzeba wysłuchania skarżącego na okoliczność poniesionej szkody, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionował jej wystąpienia, uznał jednak, że nie była ona skutkiem niezgodności z prawem Unii Europejskiej wyroku w sprawie I FSK 1304/15.

5.7. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do wystąpienia ze sformułowanym w skardze pytaniem prejudycjalnym do TSUE.

Art. 267 TUE umożliwia skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału w zakresie wykładni traktatów lub ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje Unii Europejskiej jeśli sąd krajowy, przed którym takie pytanie postawiono uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skierowanie pytania prejudycjalnego o treści zaprezentowanej w skardze nie jest niezbędne dla wydania wyroku w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem odnotować, że podnoszona w pytaniu tzw. klauzula dobrej wiary (należytej staranności) podatnika - jak już wskazano wyżej - była wielokrotnie przedmiotem oceny przez TSUE. Na utrwaloną linię orzecznictwa Trybunału w tej kwestii wskazano zresztą zarówno w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku, jak i w rozpatrywanej na obecnym etapie postępowania skardze.

5.8. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285k § 1 p.p.s.a., oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

5.9. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w zw. z art. 285l p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).