Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 86/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1205
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 listopada 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej także: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 24 listopada 2022 r. znak [...], po rozpoznaniu odwołania Z. B. (dalej: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") od decyzji z 28 września 2022 r., znak: [...] wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta M. M. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. M.(dalej: "organ I instancji") odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

W dniu 15 marca 2022 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o całkowite umorzenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych W., M. i N. B. oraz umorzenie należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych i zaliczki alimentacyjnej wypłaconych M. B..

Decyzją z 28 września 2022 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1205; dalej: "u.p.o.u.a." ), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym – W., M. i N. B., M. B. oraz zaliczki alimentacyjnej wypłaconej M. B..

Uzasadniając organ I instancji wyjaśnił, iż na dzień sporządzenia decyzji zadłużenie wnioskodawcy z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosi wraz z odsetkami - 59 257,00 zł oraz z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej - 2 835 zł. W czasie trwania egzekucji dłużnik spłacił - 2 456,16 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz W., M. B. oraz M. B. nie są już wypłacane. W dalszym ciągu są natomiast wypłacane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. B. w wysokości 150 zł miesięcznie.

Dalej organ I instancji odwołał się do treści art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., przytaczając utrwalone, w tym zakresie, orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazał, że rozpatrując przedmiotowy wniosek wziął pod uwagę sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Z treści złożonego oświadczenia oraz załączonych dokumentów wywiódł, że faktycznie dłużnik ma trudną sytuację materialną i problemy zdrowotne. W ocenie organu I instancji, przewidywania dłużnika, co do braku możliwości zarobkowania po opuszczaniu zakładu karnego, nie mogą stanowić podstawy do umorzenia należności, gdyż pozostają one w sferze przyszłych, ewentualnych zdarzeń, które mogą nie wystąpić. Zaznaczył przy tym, że jako organ właściwy wierzyciela już dwukrotnie przychylił się częściowo do wniosków dłużnika i zgodnie z decyzją znak: [...] z dnia 10 maja 2021 r. umorzył kwotę 39 751,97 zł świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. B. oraz kwotę 2 835 zł zaliczki alimentacyjnej wypłaconej M. B.. Z kolei decyzją z dnia 19 lipca 2021 r. znak: [...] umorzył 2 142,75 zł świadczeń wypłaconych W. B. oraz kwotę 4 656,66 zł świadczeń wypłaconych M. B.. Organ I instancji stwierdził, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, że sytuacja dłużnika nie jest łatwa jednak w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności o charakterze szczególnym lub nadzwyczajnym. Ponadto zauważył, że zła kondycja finansowa jest cechą większości zobowiązanych do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a umorzenie należności tylko z tej przyczyny czyniłoby martwą regulację o obowiązku zwrotu tych należności. Dłużnik nigdy nie wnioskował także o zastosowanie innych możliwości, które daje art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., tj. rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności. W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, przychylenie się do wniosku o umorzenie należności wypłaconych osobom uprawionym z funduszu alimentacyjnego byłoby sprzeczne z interesem społecznym.

We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł m.in., że odmowa umorzenia jest rażąca. Zwrócił się o ponowne rozpatrzenie jego wniosków dotyczących całkowitego umorzenia zadłużenia alimentacyjnego. Wyjaśnił, że ze względu na jego stan zdrowia istnieją przesłanki do takiego umorzenia, co mają potwierdzać przedstawione przez niego zaświadczenia lekarskie, na okoliczność całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto strona przedstawił swój stan zdrowotny, jak i wskazała, że po opuszczeniu zakładu karnego od dnia 12 czerwca 2023 r. będzie osobą bezdomną, ponieważ nie ma gdzie mieszkać. Poza tym skarżący podniósł, iż jest niewypłacalny i nie jest w stanie spłacić zadłużenia alimentacyjnego.

Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z 24 listopada 2022 r. działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając, SKO po przypomnieniu przebiegu postępowania w sprawie wskazało na treść art. 27 ust. 1-3 i art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Wyjaśniło, iż na podstawie uzyskanych od komorników sądowych danych wynika, iż łączne zadłużenie skarżącego, na dzień sporządzania przez nich informacji, wynosiło 57 735,40 zł (łącznie z odsetkami za opóźnienie, które narastają do dnia spłaty należności) w zakresie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 2 835,00 zł w zakresie wypłaconej zaliczki alimentacyjnej (odsetki od tej kwoty nie są naliczane). Ponadto wskazało, że w czasie trwania egzekucji dłużnik spłacił 2 456,16 zł, jak i, że obecnie wypłacane są świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. B. w wysokości 150 zł miesięcznie. Odnosząc się do rozbieżności dotyczącej wysokości zadłużenia pomiędzy danymi z informacji komorniczej, a kwotą podana przez organ I instancji, SKO wskazało, że wynika to z faktu, iż od daty sporządzenia przez komorników sądowych wyżej powołanych informacji o stanie zadłużenia strony (10.06.2022 r. i 28.07.2022 r.) do dnia wydania zaskarżonej decyzji (28.09.2022 r.), każdego dnia narastały odsetki od tych należności alimentacyjnych (poza zaliczką alimentacyjną) oraz co miesiąc organ I instancji wypłacał/wypłaca na rzecz N. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Następnie Kolegium przedstawiło ustalenia poczynione podczas przeprowadzonego wywiadu alimentacyjnego i oświadczenia majątkowego skarżącego. Z według danym zawartych w tych dowodach wynika, że skarżący ma obecnie [...] lata, jest osobą rozwiedzioną, jego zawód wyuczony to mechanik pojazdów osobowych, aktualnie nie tworzy rodziny z innymi osobami, nie posiada żadnego źródła dochodu, nie jest zatrudniony. Jak sam podał skarżący ma umiarkowany stopień niepełnosprawności, co potwierdza zaświadczenia lekarskie z dnia 09.03.2022 r. lekarza z Aresztu Śledczego w R.. Ponadto strona porusza się o 2 kulach łokciowych-ortopedycznych, chodzi w pampersach bo nie trzyma moczu, nosi okulary + 4,25, jest po operacji przepukliny pachwinowo-mosznowej prawostronnej, po operacji stulejki, przyjmuje leki na nadciśnienie tętnicze, nie może dźwigać ciężarów, nie może chodzić po schodach, ma niedowład [...] kończyny dolnej, ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy zarobkowej; nie posiada żadnych dochodów i majątku; po opuszczeniu zakładu karnego będzie osobą bezdomną, gdyż nie ma gdzie mieszkać i będzie wymagał pomocy i opieki medycznej; jest niewypłacalny finansowo. Do sprawy nie zostało dołączone żadne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Z kolei w złożonym w dniu 28 marca 2022 r. oświadczeniu majątkowym dłużnik potwierdził, że nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości i zasobów pieniężnych.

Kolegium wskazało także na pismo z dnia 20 marca 2022 r., w którym Areszt Śledczy w R. podał, że dłużnik przebywa w tym Areszcie od dnia 02.02.2022 r.; podczas pobytu nie jest zatrudniony i nie pobiera wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy. Stan zdrowia osadzonego uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, z uwagi na posiadany przez osadzonego stopień niepełnosprawności ruchowej, porusza się o kulach. Z informacji Aresztu Śledczego w R. z dnia 29 marca 2022 r. wynika, że karę pozbawienia wolności dłużnik alimentacyjny rozpoczął odbywać od dnia 1 6 marca 2015 r., a przewidywany jej koniec przypada nadzień 12 czerwca 2023 r.

SKO zgodziło się z organem I instancji, że obecna sytuacja dochodowa i zdrowotna dłużnika jest niewątpliwie bardzo trudna. Stan jego zdrowia nie jest jednak potwierdzony stosownym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS czy KRUS o niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Jako zauważyło Kolegium, z sytuacji skarżącego, znanej z urzędu z racji rozpatrywanych odrębnie spraw dotyczących umorzenia należności alimentacyjnych, ale też i z bieżącej dokumentacji, nie wynika, aby odwołujący podjął formalne kroki w kierunku uzyskania stosownych orzeczeń organów (tj. przed powiatowym zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności lub emerytalno-rentowym), które mogłyby stanowić podstawę do uzyskania świadczenia w postaci renty też zasiłku stałego przewidzianego na gruncie ustawy o pomocy społecznej, a tym samym i własnego źródła dochodu, wobec aktualnie niepodejmowanego zatrudnienia w zakładzie prawnym ze względów zdrowotnych.

Kolegium wskazało także, że nie neguje stanu zdrowia skarżącego, który potwierdzają przedłożone przez niego zaświadczenia lekarskie. Jednakże w jego sytuacja pozostaje praktycznie niezmienna w stosunku do tej, jaka była analizowana na potrzeby podjętych wcześniej decyzji Nr [...] z dnia 25.06.2021 r. i Nr [...] z dnia 21.10.2021 r. dotyczących umorzenia 50% kwoty istniejącego wówczas zadłużenia. Jak wskazał organ odwoławczy, od upływu stanu w jakim były one podejmowanie nie miały miejsca żadne zdarzenia nagłe, które mogłyby w istotnym stopniu pogorszyć sytuację dłużnika.

Zdaniem SKO, sam brak aktualnej możliwości spłacania ciążących na dłużniku należności wobec organu właściwego wierzyciela nie przesądza jednoznacznie o tym, że po zakończeniu odbywania kary odwołujący nie będzie miał możliwości jej uregulowania, chociaż w niewielkim zakresie. Spłata tego zadłużenia nie musi się przecież wiązać tylko z posiadaniem źródła dochodu z tytułu zatrudnienia, którego jak twierdzi odwołujący nie może i nie będzie mógł podjąć ze względów zdrowotnych, ale możliwe jest też do przyjęcia, że uzyskanie np. prawa do świadczenia rentowego, mogłoby pozwolić na spłatę chociaż w minimalnej części ciążącego na nim długu wobec organu właściwego wierzyciela.

Konkludując Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji podejmując decyzję nie dopuścił się naruszenia prawa i przekroczenia granic uznania administracyjnego. Jednocześnie zauważył, że decyzja organu odwoławczego nie pozbawia dłużnika alimentacyjnego możliwości złożenia ponownego wniosku o zastosowanie wobec niego ulgi w spłacie przedmiotowych należności (w tym np. umorzenia w części należności lub w całości), gdyby istotnej zmianie uległa jego sytuacja albo uzasadniała to jego sytuacja materialna, dochodowa, czy zdrowotna po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności. Wskazał, że podnoszona przez stronę niemożność spłaty zadłużenia również po opuszczeniu zakładu karnego w obecnym stanie sprawy jest okolicznością przyszłą i niepewną.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o całkowite umorzenie jego zadłużenia alimentacyjnego. Uzasadniając przedstawił swoją sytuację zdrowotną, w tym przebyte schorzenia. Wskazał m.in, iż organy orzekające nie wzięły pod uwagę, że po opuszczeniu zakładu karnego w dniu 12 czerwca 2023r. w dalszym ciągu pozostaje on osoba schorowana, nie w pełni sprawną, bez możliwości podjęcia pracy zarobkowej ze względów zdrowotnych.

W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując swoje stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2023r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego poparł wniesioną skargę. Wskazał, iż sytuacja rodzinna i zdrowotna skarżącego jest wyjątkowa, a jego zły stan zdrowia uniemożliwiający zatrudnienie wynika z okoliczności niezależnych od niego. Ponadto podniósł, iż strona poruszała się przy pomocy kul łokciowych, a teraz porusza się na wózku inwalidzkim, jak i potrzebuje pomocy osób drugich w czynnościach życiowych. W ocenie pełnomocnika skarżącego, wbrew twierdzeniom organów trudno przyjąć, aby w przyszłości sytuacja skarżącego miała ulec poprawie. Dlatego też należy uznać, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego i tym samym zaskarżona decyzja jest wadliwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S, z 24 listopada 2022 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3). Z treści tego unormowania wynika uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, na co zresztą trafnie zwróciło uwagę SKO w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który, w ramach uznania administracyjnego, rozstrzyga w sprawie. Wydanie decyzji przez organ musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji cytowany wyżej art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wynika także z art. 25 wskazanej ustawy.

Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, iż sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.

W ocenie Sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Wniosek skarżącego został bowiem rozpatrzony przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej przedstawionej przez niego, a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Z wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącego wynikają wszystkie istotne informacje o sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, a także ponoszonych przez niego niezbędnych wydatków.

Trafnie przy tym wskazały organy orzekające, że wprawdzie sytuacja zdrowotna i dochodowa skarżącego jest trudna. Jednakże należy mieć na względzie, że organy dwukrotnie przychyliły się do wniosków skarżącego częściowo umarzając jego należności, tj. decyzją z dnia 10 maja 2021 r. umorzona została kwota 39 751,97 zł świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. B. oraz kwota 2 835,00 zł zaliczki alimentacyjnej wypłaconej M. B., z kolei decyzją z dnia 19 lipca 2021 r. umorzono 2 142,75 zł świadczeń wypłaconych W. B. oraz kwotę 4 656,66 zł świadczeń wypłaconych M.B.. Powyższe umorzone kwoty stanowiły wówczas 50% kwoty istniejącego zadłużenia. Stąd też, za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że przychylenie się do wniosku skarżącego o umorzenie w całości obecnego zadłużenia (łącznie kwoty 57 735,40 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz kwoty 2 835,00 zł w zakresie wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, co wynika z zaskarżonej decyzji) byłoby sprzeczne z interesem społecznym, w sytuacji gdy nie wystąpiły żadne nagłe zdarzenia, które miałyby wpływ na pogorszenie sytuacji strony.

W ocenie Sądu, ponowne udzielenie skarżącemu najdalej idącej ulgi w postaci umorzenia należności alimentacyjnych, mogłyby wzbudzić w nim przeświadczenie, że dotychczasowe jego postępowanie i aktualnie brak możliwości spłacania ciążących zobowiązań może sanować naganną postawę, do jakich niewątpliwie należy wieloletnie niełożenie na utrzymanie własnych dzieci, co w konsekwencji prowadzi do obciążania kosztami całego społeczeństwa. Umorzenie wnioskowanych należności prowadziłoby do przerzucenia obowiązku utrzymania dzieci dłużnika na wszystkich podatników, a temu sprzeciwia się interes społeczny. Natomiast trudna sytuacja materialna i życiowa rodziców nie zwalnia ich od obowiązku świadczenia na potrzeby dzieci. Rodzice są obowiązani dzielić się z dziećmi nawet bardzo niskimi dochodami. Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym mają zatem charakter obligatoryjny, a wszelkie zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego także mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający (wyrok NSA z dnia 29 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 311/19, Lex nr 3052240).

Podkreślić w tym miejscu należy, że dokonując wykładni art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Sąd zauważa, iż w wyroku z dnia 29 maja 2020 r. NSA wskazał, że dla oceny przesłanek umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego istotna jest nie tylko okoliczność, czy dłużnik aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ale i to, czy w przyszłości dłużnik będzie mógł spłacać dług alimentacyjny (I OSK 324/19, Lex nr 3021687). W kontrolowanej sprawie podnoszona przez skarżącego okoliczność niemożliwości spłaty zadłużenia także po opuszczeniu zakładu karnego jest przedwczesna. Jak wynika z akt sprawy, co słusznie zauważył organ odwoławczy, skarżący, pomimo złego stanu zdrowia i braku możliwości zarobkowania, nie podjął w ogóle żadnych kroków w celu uzyskania stosownych orzeczeń organów np. przed powiatowym zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności lub emerytalno-rentowym, które mogłyby stanowić podstawę do uzyskania w przyszłości świadczenia w postaci renty, czy też zasiłku stałego przewidzianego na gruncie ustawy o pomocy społecznej, a tym samym uzyskania własnego źródła dochodu. Skorzystanie z odpowiednich form wsparcia w konsekwencji może poprawić w przyszłości sytuację materialną skarżącego i umożliwić mu, choćby w minimalnej części, spłatę zadłużenia.

Mając na względzie powyższe, podzielić należy pogląd organów obu instancji, że wskazywane okoliczności nie stanowią przesłanek pozwalających na wyjątkowe potraktowanie skarżącego i dające podstawę do całkowitego zwolnienia go z zobowiązania. Podkreślić należy, iż działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie, czy to w wyniku podjęcia płatnej pracy, czy też zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Pouczyć też należy skarżącego, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.

Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz stwierdzając brak uchybienia przez zaskarżoną decyzję przepisom postępowania administracyjnego i przepisom prawa materialnego, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.