Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1638/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 188 w zw. z art. 154 § 7, art 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 grudnia 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.G., H. B. i E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2005/22 w sprawie ze skarg E. G., H.B. i E. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17 1. uchyla punkt 3 zaskarżonego wyroku i przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz E. G., H. B. i K.B. sumę pieniężną w wysokości po 2000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdej z nich, 2. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz E. G., H. B. i K. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skarg E. G., H. B. i E. G. (Skarżące) w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] (Prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17 :

1. wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych;

2. stwierdził, że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. oddalił skargi w pozostałej części;

4. zasądził od Prezydenta na rzecz E. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

5. zasądził od Prezydenta na rzecz H. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;

6. zasądził od Prezydenta na rzecz E. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :

Skarżące wniosły skargi na niewykonanie przez Prezydenta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 239/17, którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. O. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 49.447 zł, przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 24.723 zł oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarg stwierdziły, że pomimo upływu ponad czterech lat od terminu, w jakim organ miał rozpoznać wniosek, nie tylko nie wydał on decyzji, lecz nie dokonał jakiejkolwiek czynności zmierzającej do zakończenia toczącego się postępowania administracyjnego (w szczególności nie uzyskał opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości niezbędnej do wyliczenia niezbędnego odszkodowania). Wobec powyższego, pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżących wezwał organ do wykonania wyroku. Organ w żaden sposób nie zareagował na to wezwanie.

Zdaniem skarżących, zachowanie organu świadczy o braku poszanowania prawa i podważenia zaufania skarżących do władzy publicznej. Nierespektowanie wyroku sądu przez organ administracji publicznej podważa nie tylko zasadę określoną w art. 6 k.p.a., ale również funkcjonowanie całego porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Krzywda stron wynika nie tylko z bezskutecznego dochodzenia należnego im słusznego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ale również z upokarzającego ignorowania ich praw proceduralnych przez organ, przejawiająca się m.in. nieinformowaniem stron o terminie wydania decyzji, o przyczynach niedotrzymania terminu wydania decyzji oraz o nowym terminie wydania decyzji, nieprzekazywaniem skarg stron do sądu administracyjnego w ustawowych terminach. Takie działanie organu, a w zasadzie jego całkowita bezczynność, powoduje, że strony mają zaburzone poczucie bezpieczeństwa prawnego, skoro od wielu lat nie mogą doczekać się rozstrzygnięcia swojej sprawy. Bezczynność organu doprowadziła do sytuacji, w której strony mają poczucie bycia podmiotem drugiej kategorii, podmiotem podrzędnym, któremu realnie nie przysługują prawa opisane w źródłach prawa powszechnie obowiązujących w Polsce.

Skarżące podały, że mają w chwili wnoszenia skargi odpowiednio: 74 lata, 71 lat i 68 lat. W trakcie trwania postępowania w sprawie zmarło wielu uczestników, lecz pomimo faktu, że obecnie w sprawie bierze udział już trzecie pokolenie spadkobierców właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, sprawa pozostaje niezakończona z wyłącznej winy organu.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Podniósł, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a.

Organ opisał przebieg postępowania, wskazując, że pismem z [...] lutego 2022 r. Biuro Spraw Dekretowych [...] wystąpiło do Archiwum Państwowego w W. o przekazanie dokumentów poświadczających prowadzenie działalności inwestycyjnej na nieruchomości. Pismem z [...] marca 2022 r. Archiwum poinformowało Biuro o wynikach przeprowadzonej kwerendy, tj. nieodnalezieniu poszukiwanych materiałów. Pismem z [...] lutego 2022 r. Biuro wystąpiło do Wydziału Architektury i Budownictwa Dzielnicy [...] o przekazanie dokumentów poświadczających prowadzenie działalności inwestycyjnej na nieruchomości. Wnioskowane materiały wpłynęły do Biura przy piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. Pismem z [...] lutego 2022 r. organ wystąpił do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum [...]o przekazanie dokumentów poświadczających prowadzenie działalności inwestycyjnej na nieruchomości. Pismem z [...] lutego 2022 r. Biuro zostało poinformowane o odnalezieniu w zasobach archiwum teczek opisanych jako "ul. O. bn - osiedle K.". Po zapoznaniu się przez pracownika Biura z zawartością odnalezionych jednostek archiwalnych nie odnaleziono w nich materiałów związanych z przedmiotową nieruchomością. W dniu [...] czerwca 2022 r. do Biura wpłynęło opracowanie geodezyjne wykonane przez geodetę uprawnionego polegające na: sporządzeniu mapy sytuacyjnej z określeniem powierzchni, rozliczeniem w dz. ew., ze wskazaniem ich stanu prawnego - w 6 działkach, wkreśleniu i rozliczeniu w strefach zabudowy planu z 1931 r. oraz dokonaniu wkreślenia nieruchomości hipotecznej na zdjęcia lotnicze pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego. W dniu [...] czerwca 2022 r. przekazano do zlecenia fotogrametrze wykonie opisu zdjęć lotniczych pozyskanych z Wojskowego Biura Historycznego z uwzględnieniem na nich granic nieruchomości. Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. zwrócono się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...]o przekazanie domowej książki meldunkowej prowadzonej dla adresu O. [...].

Organ zwrócił uwagę, że 24 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok sygn. akt I SA/Wa 992/21 w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 239/17. Do dnia sporządzenie odpowiedzi na skargę do organu nie wpłynął prawomocny wyrok w tej sprawie. Przy piśmie z [...] marca 2022 r. do organu wpłynął odpis skargi kasacyjnej od tego wyroku. Organ zauważył więc, że pomimo braku prawomocnego rozstrzygnięcia poprzedniej skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 239/17 strona składa kolejną skargę na niewykonanie tego samego wyroku. Taki stan rzeczy przedłuża sytuację, w której organ pozbawiony jest oryginałów akt sprawy, co jest dodatkową trudnością w prowadzeniu postępowania, pomimo której organ podejmuje działania zmierzające do jego zakończenia. Organ pozbawiony jest dostępu do akt nieruchomości już ponad 2 lata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargi za zasadne. Wyjaśnił, że z art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł wymierzyć grzywnę organowi administracji. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku.

Sąd wyjaśnił że odpis prawomocnego wyroku z 19 grudnia 2017 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu 22 marca 2018 r. (data prezentaty organu – k. 56 akt administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd upłynął 22 maja 2018 r. Tymczasem w wyznaczonym przez Sąd terminie organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z tym wyrokiem.

Z analizy akt sprawy wynika również, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Do skarg zostały bowiem dołączone odpisy pisma skarżących z [...] stycznia 2022 r., którym wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 239/17, wraz z dowodem jego doręczenia organowi. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny.

Sąd biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 19 grudnia 2017 r., okoliczność że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 992/21 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3000 zł), fakt, że akta sprawy zostały przesłane do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą kasacyjną od pkt 3 wyroku z 12 października 2021 r., w którym sąd oddalił skargę w zakresie przyznania skarżącej sumy pieniężnej, okoliczność podejmowania przez organ czynności w celu zakończenia sprawy oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie odszkodowania, uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł, tj. o 2000 zł wyższa niż zasądzona w poprzednim wyroku, jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie wyroku.

Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania przez organ odpisu wyroku z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 239/17 do zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie upłynęło prawie 5 lat. Organ podejmował czynności w sprawie w dużym odstępie czasu i w sposób nieefektywny, pomimo wymierzenia mu grzywny wspomnianym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podejmowane przez organ czynności były dokonywane w sposób wskazujący na brak sprawności organu w prowadzeniu postępowania i ostatecznie nie doprowadziły do jego zakończenia. Większość z powoływanych przez Prezydenta instytucji, do których kierował pisma w sprawie, stanowi komórki organizacyjne w ramach Urzędu [...], a w ocenie Sądu nie można uznać, by długotrwałe prowadzenie wewnętrznej korespondencji pomiędzy poszczególnymi częściami urzędu obsługującego organ administracji mogło stanowić wystarczające usprawiedliwienie dla znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Ponadto, skoro organ pomimo złożenia poprzedniej skargi na niewykonanie wyroku, podejmował szereg czynności w sprawie, to oznacza, że nie istniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie. Jako całkowicie nieprawidłowe należy uznać natomiast tłumaczenie organu, z którego w istocie wynika, że korzystanie przez skarżących z przysługujących im środków mających na celu wyegzekwowanie wykonania przez organ prawomocnych wyroków sądu, skutkować będzie dalszym przedłużeniem postępowania w trakcie rozpoznawania przez sąd administracyjny skargi na niewykonanie wyroku.

Sąd oddalił skargi w części zawierającej wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych. Wyjaśnił, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Jednocześnie zaznaczyć należy, że z woli ustawodawcy przyznanie stronie skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a., a więc w przypadku uwzględnienia złożonej skargi niewykonanie wyroku, zależy od uznania sądu i brak jest w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. daje sądowi możliwość, ale nie nakłada na sąd obowiązku, w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku, przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jaki ten środek te pełni. Skoro funkcją przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. ma być kompensacja poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, to skarżący, wnosząc o przyznanie takiej sumy, winien określić wielkość owej szkody. W rozpoznawanej sprawie skarżące powołały się jedynie na ogólne stwierdzenia dotyczące ich pokrzywdzenia i utraty zaufania do organów państwa, nie wykazały jednak konkretnie wysokości szkody, którą poniosły na skutek niewykonania wyroku przez organ. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 941/22 oddalającym skargę kasacyjną od pkt 3 powoływanego wyżej wyroku WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 992/21, w realiach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zasądzenia sumy pieniężnej. W ocenie NSA, słusznie Sąd I instancji uznał, że wymierzenie wyrokiem z 12 października 2021 r. grzywny w wysokości 3000 zł i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ jest wystarczająco dyscyplinujące dla dalszego przebiegu postępowania oraz stanowi dolegliwość adekwatną do dotychczasowego zaniechania Prezydenta. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przytoczone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowuje swoją aktualność również w realiach sprawy.

Skarżące zaskarżyły wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie 3 to jest oddalającym wnioski o zasądzenie sumy pieniężnej zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 154 § 7 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust, 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na nieadekwatnym do okoliczności sprawy oddaleniu przez Sąd I instancji wniosku o przyznanie Skarżącym od organu sumy pieniężnej, pomimo stwierdzenia, że bezczynność organu w tej sprawie ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznanie takiej sumy nie jest w żaden sposób uzależnione od wykazania przez skarżącej konkretnej i wymiernej wielkości szkody.

Mając na względzie powyższe uchybienie, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 3 i przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 3 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, wniosły o zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazały, że zaskarżony wyrok w zakresie w jakim nie uwzględnia wniosku o przyznanie sumy pieniężnej jest błędny i powinien być uchylony. W ich ocenie suma pieniężna przyznawana na podstawie analizowanego przepisu stanowi swoiste zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną wadliwym działaniem administracji, dla jej przyznania nie jest konieczne wykazywanie szkody ani wskazywanie konkretnej wysokości żądanej kwoty. Skarżące podkreśliły, że przyznanie sumy pieniężnej uświadamia obywatelowi, że nie jest on bezbronny, że sąd administracyjny widzi wszystkie dolegliwości i niedostatki, jakich on doznaje na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ i że obejmuje skarżącego swoją ochroną. Zwróciły również uwagę że suma pieniężna, pełni funkcję represyjną oraz prewencyjną mającą na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności organów lub przewlekłemu prowadzeniu postępowań.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 154 § 7 p.p.s.a. w związki z art. 21 ust. 2 Konstytucji w stanie faktycznym sprawy jest uzasadniony.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zwrócił uwagę, że przyznanie sumy pieniężnej zależne jest od uznania sądu. Prawidłowo również ocenił, że przyznanie sumy pieniężnej uzależnione jest od okoliczności sprawy, w tym wyjątkowo rażącego charakteru zwłoki w rozpoznaniu sprawy czy też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nie zostanie wykonany.

W ocenie Sądu kasacyjnej ustalony i niekwestionowany stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie art. 154 § 7 p.p.s.a. i przyznanie na rzecz Skarżących sumy pieniężnej i to zarówno ze względu na obawę, że bez jej przyznania nie dojdzie do wykonania wyroku jak i z uwagi na szczególne okoliczności sprawy.

Okolicznością niesporną jest niewykonanie przez Prezydenta wyroku WSA w Warszawie z 19 grudnia 2017 r. I SAB/Wa 239/17 zobowiązującego do rozpoznania wniosku z [...] października 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Niesporne jest również, że wcześniejszy wyrok wydany na skutek skargi innej strony postępowania odszkodowawczego, to jest K. J. (wyrok z 12 października 2021 r. I SA/Wa 992/21) również nie spowodował wykonania przez Prezydenta wyroku z 19 grudnia 2017 r., to jest nie spowodował rozpoznania wniosku.

Sąd kasacyjny dostrzega, że wyrok z 12 października 2021 r. zyskał przymiot prawomocności 29 listopada 2022 r. to jest w dacie oddalenia przez NSA skargi kasacyjnej wniesionej przez K. J. Zwraca jednak uwagę, że wyrok ten nie został zaskarżony przez organ, co oznacza, że Prezydent uznał za zasadną przedstawioną w nim ocenę prawną.

Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Prezydent już od blisko 6 lat, to jest od momentu wniesienia skargi na bezczynność powołuje się na te same okoliczności, które usprawiedliwiać miały najpierw nierozpoznanie wniosku a następnie niewykonanie wyroku, to jest na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie I SA/Wa 992/21 (którego treść jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku była Sądowi Wojewódzkiemu znana), w odpowiedzi na skargę złożoną przez K.J. Prezydent wskazywał, że podjął czynności zmierzające do zakończenia sprawy to jest zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na 1) sporządzeniu mapy sytuacyjnej ww. nieruchomości hipotecznej z określeniem jej powierzchni i rozliczeniem w aktualnych działkach ewidencyjnych ze wskazaniem ich stanu prawnego, 2) wkreśleniu i rozliczeniu ww. nieruchomości w strefach zabudowy wg planu z 1931 r., 3) dokonaniu wkreślenia nieruchomości hipotecznej na pozyskane z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcia lotnicze W. z lat 1947,1953,1955 i 1960.

W odpowiedzi na skargę złożoną w niniejszej sprawie, a więc dwa lata później, organ powoływał się na przekazanie zdjęć lotniczych fotogrametrze celem wykonania opisu zdjęć lotniczych pozyskanych z Wojskowego Biura Historycznego z uwzględnieniem na nich granic nieruchomości jak również na otrzymanie w czerwcu 2022 r. opracowania geodezyjnego.

Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że jak wynika z uzasadnienia wyroku z 19 grudnia 2017 r. I SAB/Wa 239/17 już w 2011 r. Prezydent informował strony postępowania, że wystąpił do: Archiwum Urzędu [...], Archiwum Państwowego [...] oraz Wydziału Architektury i Budownictwa Dzielnicy W. o przesłanie dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie w odpowiedzi na skargę organ znów informował o wystąpieniu do Wydziału Architektury i Budownictwa Dzielnicy W. [...]. oraz Archiwum Urzędu [...].

Powyższe okoliczności, w tym prowadzenie długotrwałej korespondencji między komórkami organizacyjnymi organu uznane zostały przez Sąd pierwszej instancji za niestanowiące usprawiedliwienia dla znacznego terminu przekroczenia sprawy. Okoliczności te mają jednak również znaczenie dla oceny, czy zachodzą podstawy do przyznania sumy pieniężnej, w tym dla oceny, czy bez jej przyznania organ wykona wyrok. W ocenie Sądu kasacyjnego, uwzględniając powołane okoliczności uznać należy, że nałożenie na organ wyłącznie grzywny nie doprowadzi do wykonania wyroku z 19 grudnia 2017 r.

Jednocześnie, zaniechanie przyznania sumy pieniężnej może powodować po stronie Skarżących poczucie bezbronności wobec organu administracji, który od przeszło 10 lat (według stanu na datę orzekania przez Sąd pierwszej instancji) ustalał stan faktyczny sprawy poprzez prowadzenie korespondencji pomiędzy poszczególnymi wydziałami jak również dwa oczekiwał lata na wykonanie zleconego opracowania geodezyjnego.

W konsekwencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 154 § 7 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt 3 zaskarżonego wyroku i orzekł o przyznaniu od organu na rzecz każdej ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.