Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 39/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 2, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.138, art.156 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1070
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.

SENTENCJA

Sygnatura akt: II SA/Ke 39/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]. nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 28 czerwca 2001r. działając na podstawie art.4 pkt.5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej / dz.U. nr 90, poz.575 z 1998r.- tekst jednolity ze zm. Dz.U. nr .106, poz.668 z 1998r./ oraz par.l i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych/ Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm/ - nie stwierdził choroby zawodowej u H.P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że H.P. pracował od 16.11.1964r -13.01.1987r. w spółce F. na stanowisku prasera, następnie ustawiacza maszyn, a potem jako kierownik rozdzielni materiałowej. Od 14.01.1987r. do 14.05.1990r. pracował w WK. jako komendant plutonu, od 15.05.1990r do 14.06.19984. w spółce C. jako dowódca warty, od 15.05.1998r.- 15.04.2000r. w spółce K. jako starszy zmianowy, od 16.04.2000r.-27.08.2000r. w Spółdzielni T. a ostatnio od 28.08.2000r.-30.09.2000r. ponownie spółce C. w Kielcach. Z dniem 30.09.2000r. został zwolniony z pracy z przyczyn ekonomicznych zakładu. Ośrodek Medycyny Pracy nie rozpoznał u H.P. choroby zawodowej narządu słuchu. Po ponownym badaniu przeprowadzonym na jego wniosek, w Instytucie Medycyny Pracy, również nie rozpoznano u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto organ I instancji stwierdził, że z wywiadu środowiskowego wynika iż H.P. w okresie zatrudnienia w latach 1964-1984r był narażony na hałas

ponadnormatywny, natomiast od marca 1984r. nie pracował w narażeniu na działanie hałasu i z tych względów nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

H.P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy. Podniósł, że z wielu przedstawionych przez niego dokumentów lekarskich, wynika, iż cierpi na znaczny ubytek słuchu, co jego zdaniem spowodowane jest pracą w hałasie przez ponad 23 lata. Dokumentów tych nie wziął jednak pod uwagę Instytut Medycyny Pracy.

Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu tego odwołania, działając w oparciu o art.156 par.l pkt.4 kpa - stwierdził nieważność decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej samego orzeczenia o nie stwierdzeniu choroby zawodowej u skarżącego jest trafna i ma uzasadnienie mertytoryczne. Jednak decyzja organu I instancji została wydana z wadą prawną polegającą na błędnym wskazaniu strony - zakładu pracy. Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący pracował w narażeniu na hałas przekraczający dopuszczalne normy jedynie w Spółce F. w Kielcach na stanowisku praser i ustawiacz maszyn. Okres ewidentnego narażenia na hałas trwał od 16.11.1964r. do 21.03.1984r. W pozostałym okresie pracy zawodowej H. P. nie pracował w narażeniu na hałas.

Zgodnie z par. 10 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983r. w sprawach chorób zawodowych, decyzje w przedmiocie chorób zawodowych kierowane są do zakładu pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego choroby zawodowe. Ostatnim i zarazem jedynym zakładem pracy gdzie występował hałas przemysłowy była spółka F. w Kielcach i dlatego ten zakład winien być wskazany przez organ I instancji jako strona postępowania. Zdaniem organu odwoławczego skierowanie decyzji przez organ I instancji do spółki C. było błędem i pociągnęło za sobą skutek wynikający z art.156 par.l pkt.4 kpa. Organ I instancji naruszył także przepisy art.10 par.l kpa i art.61 par.4 kpa.

W skardze na powyższą decyzję H.P. przedstawił przebieg swojej pracy zawodowej podkreślając, że przez 23 lata narażony był na hałas przemysłowy pracując w spółce F., co spowodowało u niego obustronny niedosłuch odbiorczy. Zakwestionował orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy zarzucając, iż nie wzięto pod uwagę obszernej dokumentacji lekarskiej, wyników szczegółowych badań lekarskich prowadzonych na bieżąco, które potwierdzają u niego utratę słuchu. W konkluzji skargi wniósł o stwierdzenie choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną ustawą p.p.s.a, wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym w myśl art. 134 par.l cyt. wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powoływaną podstawą prawną..

W niniejszej sprawie, mimo że skarżący tego nie podnosił, Sąd z urzędu wziął pod uwagę okoliczność, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób skutkujący stwierdzeniem jej nieważności.

Podkreślić należy, że rozpatrując odwołanie, organ odwoławczy obowiązany jest ustosunkować się do zarzutów strony i dokonując ponownie merytorycznej oceny sprawy wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 kpa. Może zatem w oparciu o art. 138 par.l kpa wydać decyzję którą:

1/ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2/ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka

co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie

pierwszej instancji, albo

3/ umarza postępowanie odwoławcze.

W myśl par.2. tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Jak z powyższego wynika, kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym. Zaskarżona decyzja została wydana właśnie w postępowaniu odwoławczym, a nie w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, dlatego organ odwoławczy w tej sprawie nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Jeśli zatem, organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa może jedynie uchylić i zmienić decyzję (np. w razie rażącego naruszenia prawa, czy gdy wykonanie decyzji powodowałoby czyn zagrożony karą, czy gdyby zawierała wadę powodująca nieważność z mocy prawa) lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie I instancji (np. wydanie decyzji bez podstawy prawnej, z naruszeniem przepisów o właściwości, res iudicata, czy gdy decyzję skierowano

do osoby nie będącej stroną w sprawie) - patrz: Komentarz do kpa B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. C.H. Beck Warszawa 2000.

W wyroku z dnia 12 marca 1981r. / ONSA 1981,nrl, poz.21/ NSA podkreślił, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalne jest stosowanie w takim przypadku art. 156 § 1 kpa, normującego sytuacje, w których organ wyższego stopnia działa nie jako organ odwoławczy w toku instancji, ale jako organ nadzoru, którego uprawnienia przy stosowaniu art. 156 kpa są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego.

W niniejszej sprawie należy, więc przyjąć, że zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem art. 138 kpa i skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 156 § lpkt2kpa).

Organ odwoławczy zobowiązany był, jak wyżej wskazano, rozpatrzeć odwołanie dokonując merytorycznej oceny decyzji organu I instancji i wydać swoje rozstrzygnięcie w oparciu o treść art. 138 kpa.

Tymczasem Inspektor Sanitarny nie odnosząc się w ogóle do zarzutów odwołania, stwierdził bez żadnego uzasadnienia swojego stanowiska, iz decyzja organu I instancji jest merytorycznie prawidłowa, a następnie stwierdził jej nieważność w oparciu o art. 156 par.l pkt.4 kpa. Jak wyżej to wskazano zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym było niedopuszczalne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 par.l pkt.2 ustawy p.p.s.a orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wydano w oparciu o przepis art. 200 tej ustawy.