Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2454/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi "K.", M., Łotwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD") z [...] lipca 2017 r., którą nałożono na [...] "K." z siedzibą w M. N.. ([...]) karę pieniężną w wysokości [...] złotych.

Jako podstawę materialnoprawną skarżonego rozstrzygnięcia wskazano:

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a.";

2. art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz. 935);

3. art. 4 ust. 22 lit. "k" i lit. "y", art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. "a" i 92a ust. 1, 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.), dalej "u.t.d.";

4. art. 1 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm.), dalej "rozporządzenie nr 1072/2009";

5. art. 6 ust. 1 umowy sporządzonej w R. dnia 1 lipca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki [...]. o międzynarodowych przewozach drogowych (MP 2001 nr 46 poz. 753), dalej "umowa międzynarodowa";

6. lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Podstawą faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia było zaś wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego, ważnego zezwolenia.

Jak wynika z akt sprawy powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] maja 2017 r., w miejscowości B., na drodze krajowej nr [...], została przeprowadzona kontrola drogowa zespołu pojazdów, składającego się z ciągnika samochodowego o nr rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej o nr rejestracyjnym [...] (dalej "zespół pojazdów"), którym kierował O. K. (obywatel [...] – dalej "kierowca"), a drugim członkiem załogi był Pan Y. Z. (obywatel Republiki [...] – dalej "członek załogi"). Skontrolowanym zespołem pojazdów wykonywany był w imieniu przedsiębiorcy [...] "K." z siedzibą w M. N.. Ł. (dalej "skarżąca") międzynarodowy transport drogowy rzeczy – świeżych jabłek i grzybów, na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...].. Z kontroli sporządzono protokół, który kierowca podpisał bez uwag, odmówił zaś podpisania załącznika do tego protokołu. W czasie kontroli sporządzono także dokumentację fotograficzną, zarówno okazanych do kontroli dokumentów, jak również zespołu pojazdów. Z dowodów tych wynika, że kierowca do kontroli okazał m.in. licencję wspólnotową; świadectwo zgodności z normami UE dla świeżych owoców i warzyw; dwa świadectwa fitosanitarne oraz wystawione dla skarżącej, na ww. zespół pojazdów. Kierowca nie okazał zaś wymaganego do wykonywania przedmiotowego przewozu zezwolenia.

W tym stanie rzeczy WITD z urzędu wszczął wobec skarżącej postępowanie administracyjne, o czym ją zawiadomił i pouczył o przysługujących jej prawach. Organ wezwał przy tym skarżącą do przedłożenia wszelkich dowodów potwierdzających zaistnienie w tej sprawie przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 u.t.d.

Skarżąca w odpowiedzi (pismo z [...] maja 2017 r.) wyjaśniła, że zgodnie z listem przewozowym CMR nr [...], który złączyła do akt, skontrolowany międzynarodowy przewóz drogowy odbywał się między dwoma państwami członkowskim Unii Europejskiej, tj. Rzeczpospolitą Polską, a Republiką [...]. Wskazała, że na terenie Ł. ładunek ów miał zostać przejęty zaś przez azjatyckiego przewoźnika, który dalej miał go transportować do Republiki [...]. Zatem, w jej ocenie, organ nieprawidłowo przyjął, że skontrolowany przewóz wykonywany był na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...].

W toku postępowania WITD zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej "WIJHAR-S") oraz do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa i do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej "WIORiN") o podanie informacji dotyczących przedmiotowego przewozu świeżych jabłek i grzybów.

WIJHAR-S (pismo z [...] czerwca 2017 r.) poinformował, że [...] maja 2017 r. przedmiotowy przewóz zgłosiła "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w S. i zgłoszenie to dotyczyło świeżych pieczarek transportowanych z Polski do K. oraz, że przewóz ów miał być wykonywany skontrolowanym zespołem pojazdów. Natomiast [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w pismach z [...] i [...] czerwca 2017 r. podał, że o wydanie świadectwa fitosanitarnego na świeże pieczarki, których przewóz miał być wykonywany skontrolowanym zespołem pojazdów, zwróciła się do niego "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz wniosek o przewóz skontrolowanym zespołem pojazdów świeżych jabłek pochodził od "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w S., zaś wskazanym krajem przeznaczenia owych jabłek jest K..

Pismem z [...] czerwca 2017 r. WITD zawiadomił skarżącą o załączeniu do akt sprawy nowych dowodów oraz o możliwości zapoznania się z nimi.

WITD ostatecznie stwierdził, że skarżąca wykonywała przewóz bez wymaganego ważnego zezwolenia, za co nałożył na nią karę w kwocie [...]złotych, czyniąc to w oparciu o art. 92a ust. 1,6 i 7 u.t.d. oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ stwierdził, że ustaleń faktycznych w tej sprawie dokonał w oparciu o całokształt dowodów zgromadzonych w aktach. Organ I instancji zakwestionował wiarygodność przedłożonego przez skarżącą dokumentu CMR (egzemplarz dla nadawcy), gdyż zawiera on liczne nieprawidłowości, sprzeczności z dokumentami towarzyszącym oraz braki w jego wypełnieniu.

Z zachowaniem trybu i terminu skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie, w którym zarzuciła m.in. niezagwarantowanie zatrzymanym pracownikom skarżącej (obywatelowi [...] oraz obywatelowi Republiki [...]) możliwości zapoznania się z przedstawionymi do podpisu dokumentami w języku, którym się biegle posługują, a także niewywiązanie się z obowiązku zbadania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz odmowę przyznania wiarygodności przedłożonemu listowi przewozowemu CMR, z uwagi na "liczne nieprawidłowości", podczas gdy, zgodnie z art. 4 Konwencji CMR, nawet brak, nieprawidłowości lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie, ani ważność umowy przewozu, która mimo to podlega przepisom Konwencji.

W ocenie skarżącej czynności związane z wyjaśnieniem, czy zatrzymany przewóz wykonywany był na trasie z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...], czy do Republiki [...], zostały ograniczone do wystąpienia do organów, które wystawiły świadectwa fitosanitarne oraz świadectwo zgodności z normami handlowymi Unii Europejskiej dla świeżych owoców i warzyw, podczas gdy organy te nie miały wiedzy w zakresie warunków umowy będącej podstawą wykonywanego przewozu.

GITD w uzasadnieniu skarżonej decyzji na wstępie przywołał przepisy prawa mające zastosowanie w tej sprawie, w tym m.in. art. 4 pkt 22 lit. "k" i lit. "y", art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. "a" i art. 92 a ust. 1 u.t.d. a także art. 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1072/2009.

Zdaniem GITD z art. 1 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 jednoznacznie wynika, że warunki wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulują umowy międzynarodowe. Powyższe rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozów realizowanych przez przewoźnika mającego siedzibę w innym państwie członkowskim UE (Republika [...]), który wykonuje przewozy z innego państwa będącego członkiem UE (Rzeczpospolita Polska) do państwa trzeciego (Republika [...]). Przepisy umowy sporządzonej w R. dnia [...] lipca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki [...] o międzynarodowych przewozach drogowych nie zwalniają przewoźników z krajów Unii z obowiązku posiadania zezwolenia w przypadku wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych do krajów trzecich. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej umowy - z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienionych w art. 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony.

Z uwagi na powyższe, w ocenie GITD, skarżąca obowiązana była posiadać ważne zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy do państwa trzeciego, tj. na międzynarodowy transport drogowy grzybów i świeżych jabłek z Polski do K..

Organ podał, że w oparciu o okazane do kontroli dokumenty, tj. dwa świadectwa fitosanitarne (nr [...] wydane [...] maja 2017 r. przez [...] WIORiN oraz nr [...] wydane [...] maja 2017 r. przez [...] WIORiN), a także świadectwo zgodności z normami handlowymi UE dla świeżych owoców i warzyw nr [...], wydane [...] maja 2017 r. przez [...] WIJHAR-S ustalono, że eksporterem ww. towarów była [...] sp. z o.o. z siedzibą w Polsce, a ich odbiorcą firma [...] z siedzibą w K.. Ponadto zarówno w ww. świadectwach fitosanitarnych, jak i w świadectwie zgodności z normami handlowymi UE, jako środek transportu widnieje skontrolowany zespół pojazdów, którym w dniu kontroli skarżąca wykonywała transport. GITD wskazał, że powyższe dane zostały także w toku postępowania potwierdzone przez WITD, a to poprzez wezwanie ww. organów, tj. WIORiN w W. i Ł., a także WIJHAR-S do złożenia wyjaśnień odnośnie wydanych przez nie dokumentów związanych z przedmiotowym transportem.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie bezspornie ustalono zatem, że przewóz grzybów - pieczarek i świeżych jabłek odbył się z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...] oraz że stroną tego postępowania jest skarżąca, jako przewoźnik ww. rzeczy.

Organ zwrócił uwagę, że pomimo istnienia takiego obowiązku skarżąca jako przewoźnik nie okazała dokumentu CMR podczas kontroli drogowej. Przedłożony już po kontroli list przewozowy CMR nie został podpisany przez osobę, która otrzymała przesyłkę. Ponadto odwołując się do art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) oraz przywołując treść uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 13 maja 2008 r., VI SA/Wa 263/08, LEX nr 567118, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie okazane podczas kontroli drogowej dokumenty stanowią "przeciwny dowód" dla ww. listu przewozowego CMR, bowiem jednoznacznie wskazują one, że przewóz grzybów (pieczarek) i świeżych jabłek, realizowany przez skarżącą w dniu kontroli, był przewozem międzynarodowym, wykonywanym z Polski do K..

Organ odwoławczy uznał, że WITD prawidłowo dopuścił w sprawie dowód z przedstawionego przez skarżącą międzynarodowego listu przewozowego CMR , jednakże - zgodnie z zasadę swobodnej oceny dowodów, nie dał wiary twierdzeniom, że przewóz był wykonywany z Polski na Ł.. Skoro bowiem nadawca przedmiotowego ładunku wskazał numery rejestracyjne zespołu pojazdów na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...], to trudno było przyjąć wyjaśnienia złożone po kontroli, jakoby przewóz ów miał się odbyć się jedynie na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...]. Zdaniem GITD skarżąca nie przedstawiła w sprawie żadnego dokumentu z urzędu celnego, który świadczyłby o tym, że pieczarki i świeże jabłka zostały przewiezione do Republiki [...], a tam przeładowane i przewiezione do Republiki [...].

W ocenie GITD w sprawie nie znalazł zatem potwierdzenia zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.t.d. WITD prawidłowo ustalił bowiem, że w dniu kontroli, międzynarodowy przewóz rzeczy, odbywał się z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...], a więc do państwa trzeciego. W tej sytuacji skarżąca, jako przewoźnik, była obowiązana do posiadania właściwego zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy rzeczy na kraje trzecie. Naruszenie zaś przepisów ustawy o transporcie drogowym skutkowało nałożeniem na nią ww. kary pieniężnej.

Nie podzielając zarzutu naruszenia przez WITD art. 4 i art. 9 ust. 1 Konwencji CMR organ odwoławczy przywołał treść tych przepisów i uznał, że okazane podczas kontroli dokumenty, są dowodami przeciwnymi dla międzynarodowego listu przewozowego CMR przedstawionego przez skarżącą. Dokumenty te w sposób jednoznaczny potwierdzają bowiem, że międzynarodowy przewóz rzeczy odbywał się z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...], a nie z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...].

Zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy uznał za jednoznacznie potwierdzający wykonanie przez skarżącą usługi, której świadczenie wymagało posiadania w skontrolowanym pojeździe ważnego zezwolenia. GITD nie podzielił zarzutów odwołania, odnoszących się do naruszenia wskazanych w nim przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 67 w zw. z art. 68 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. Przypomniał, że w niniejszej sprawie kierowca odmówił jedynie podpisania załącznika do protokołu kontroli drogowej. Jednocześnie podniósł, że nie istnieje prawny obowiązek przedstawienia tłumaczenia na inny język protokołu kontroli, bowiem językiem urzędowym w Polsce jest język polski i w takim języku są sporządzane dokumenty.

W ocenie GITD zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania w niej art. 92c u.t.d. W jego ocenie do stwierdzonego w czasie kontroli naruszenia doszło na skutek działań samej skarżącej, ponieważ znając miejsce przeznaczenia przewożonego ładunku, nie uzyskała ona stosownego zezwolenia, niezbędnego do wykonania przewozu tego ładunku. Uwzględniając powyższe GITD nie znalazł podstaw do zmiany decyzji WITD.

[...] "K." z siedzibą w M. N.. (Ł.), niezgadzając się z decyzją GITD zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, a mianowicie naruszenie:

1. art. 8 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego; dokonanie dowolnej oceny dowodów; niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych; niezagwarantowanie zatrzymanym pracownikom skarżącej (obywatelowi [...] oraz obywatelowi Republiki [...]) możliwości zapoznania się z przedstawionymi do podpisu dokumentami w języku, którym się biegle posługują, co doprowadziło do wydania decyzji naruszającej prawo;

2. art. 136 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej bez należytego i wszechstronnego rozpoznania sprawy, w tym nieprzeprowadzenie przez GITD uzupełniającego postępowania dowodowego, przy jednoczesnym niewywiązaniu się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez WITD oraz przy przyjęciu za ustalone okoliczności, które wymagały przeprowadzenia rozszerzonego postępowania dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez:

a. brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia stanu faktycznego i przede wszystkim rozstrzygnięcia, czy zatrzymany przewóz był wykonywany tylko na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...], czy na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...];

b. brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w toku postępowania świadków skarżącej, w szczególności kierowcy oraz członka załogi, których przesłuchanie w obecności tłumacza lub choćby pisemne wyjaśnienia, mogłyby być kluczowe dla ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w szczególności ustalenia, iż zatrzymany przewóz wykonywany był przez pracowników skarżącej na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...], nie zaś na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...];

c. odmowę przyznania mocy dowodowej przedłożonemu listowi przewozowemu CMR, z wagi na pewne nieprawidłowości podczas, gdy zgodnie z art. 4 Konwencji CMR nawet brak, nieprawidłowości lub utrata listu przewozowego nie wpływa na istnienie ant na ważność urnowy przewozu, która mimo to podlega przepisom Konwencji;

3. art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający ww. przepis, w szczególności poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem dopuszczonych prawem granic swobody, poprzez bezzasadne w świetle prawa, logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego nieuwzględnienie dowodu z listu przewozowego CMR, będącego dokumentem potwierdzającym faktyczne warunki wykonywanego przez skarżącą przewozu, a także wobec zastąpienia ustaleń faktycznych domniemaniami;

4. art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający ww. przepisy, w szczególności poprzez rozstrzygnięcie występujących w toku postępowania wątpliwości co do stanu faktycznego według własnego uznania nie uwzględniając stanowiska i interesu skarżącej podczas, gdy w myśl tego przepisu organ administracji publicznej powinien przyjąć, że wątpliwości, których nie udało się usunąć po przeprowadzeniu wnikliwego i wszechstronnego postępowania wyjaśniającego, tj. po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, rozstrzyga się na korzyść strony;

5. art. 67 w zw. z art. 68 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w toku postępowania i utrzymanie w mocy decyzji wydanej wskutek postępowania przeprowadzonego w sposób naruszający ww. przepisy, w szczególności poprzez przedstawienie [...] kierowcy do podpisu protokołu sporządzanego wyłącznie w języku polskim, bez przedstawienia tłumaczenia na język [...] oraz bez udziału tłumacza języka [...], co prowadzi do oczywistego wniosku, że organ nie zapewnił warunków właściwej komunikacji tak aby wyraźnie i w sposób niebudzący wątpliwości wyartykułować kierowcy nieznającemu języka polskiego przyczyny zatrzymania oraz stwierdzonych nieprawidłowości.

W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego zarzuciła naruszenie:

1. a w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie naruszyła obowiązki lub warunki przewozu wynikające z ww. przepisów, w ten sposób, że kierowca w czasie kontroli nie przedstawił blankietu zezwolenia wymaganego w ramach przewozu wykonywanego z Rzeczypospolitej Polskiej do Republiki [...], podczas gdy przewóz wykonywany był z Rzeczypospolitej Polskiej do Republiki [...] i w ramach tego przewozu posiadała wszelkie wymagane prawem zezwolenia;

2. art. 9 ust. 1 Konwencji CMR poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie przedstawiony przez nią list przewozowy CMR nie stanowił dowodu zawarcia umowy przewozu oraz warunków tej umowy ponieważ istniały inne dowody, rzekomo potwierdzające warunki tej umowy przewozu, podczas gdy organ nie przedstawił tych dowodów przeciwnych, które by w jakikolwiek sposób potwierdzały, ponad dowody wskazujące na miejsce przeznaczenia towaru, warunki umowy przewozu. Organ oparł się jedynie na oznaczeniu ładunku w postaci naklejek na pudełkach i skrzynkach oraz na dokumentach wystawionych przez [...] i [...] WIORiN oraz WIJHAR-S, chociaż żaden z nich nie mógł mieć wiedzy, a co za tym idzie, potwierdzać warunków umowy przewozu zawartej pomiędzy skarżącą a nadawcą towaru, zatem ww. materiał nie może stanowić przeciwnego dowodu do listu CMR.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji GITD, jak i poprzedzającej ją decyzji WITD.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały szczegółowo rozwinięte.

GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066 j.t. z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwaną dalej "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dla uwzględnienia skargi konieczne jest ustalenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanej decyzji.

W niniejszej sprawie istota sporu dotyczy nałożenia kary pieniężnej na skarżącą jako podmiot zagraniczny za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

Jak prawidłowo zostało przyjęte, art. 4 pkt 22 lit. y ustawy o transporcie drogowym stanowi, że obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ww. ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, co wprost wynika z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d. Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym, Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, i wymóg ten wynika z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to, że warunkiem sine qua non wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest posiadanie przez przewoźnika zagranicznego stosownego zezwolenia udzielonego przez ministra do spraw transportu. Wymóg ten nie będzie miał zastosowania tylko w przypadku odmiennego unormowania tej kwestii w umowach międzynarodowych.

Poza sporem jest, że według art. 5 ust. 1 lit. c) umowy z 1 lipca 1992 r. zawartej pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki [...] o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z dnia 19 grudnia 2001 r. nr 46, poz. 753) przewoźnicy każdej Umawiającej się Strony mogą wykonywać przewozy ładunków oraz wykonywać przejazdy w stanie próżnym między miejscem położonym na terytorium jednej z Umawiających się Stron a miejscem położonym na terytorium państwa trzeciego i na odwrót. Art. 6 ust. 1 ww. umowy stanowi, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7 ww. umowy, przewozy ładunków wymienionych w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie budzi wątpliwości obowiązek ł. przedsiębiorcy posiadania ważnego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego przez ministra do spraw transportu. Zarówno okazane do kontroli przez kierowcę dokumenty, jak i treść naklejek umieszczonych na opakowaniach przewożonych owoców i warzyw jednoznacznie wskazuje, iż towar został załadowany w Polsce i był przewożony do K.. Bezsporna jest również okoliczność, iż skarżąca nie dysponowała wymaganym zezwoleniem. Podczas kontroli kierujący, nie okazał zezwolenia uprawniającego stronę do wykonywania przewozu pomiędzy Polską i K..

Mając zatem na uwadze zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania , a mianowicie art. 8 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 80a § 1 k.p.a. Sąd uznał, że nie są one usprawiedliwione.

Przede wszystkim Sąd podzielił ustalenia organu, że przewóz grzybów - pieczarek i świeżych jabłek odbył się z Rzeczpospolitej Polskiej do Republiki [...] oraz że stroną tego postępowania jest skarżąca, jako przewoźnik ww. rzeczy. Ustalenia te zostały poczynione w oparciu o okazane w czasie kontroli dokumenty. Wśród tych dokumentów okazywanych podczas kontroli nie było listu przewozowego CMR nr [...]. Sporny list przewozowy został ujawniony przez skarżącą dopiero przy piśmie z [...] maja 2017 r. skierowanym do organu I instancji.

Zdaniem Sądu, skarżąca wystarczająco nie wyjaśniła powodów, dla których kontrolowany kierowca nie został przez nią wyposażony w podstawowy dokument przewozowy jakim jest właśnie dokument CMR.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 5 ust. 1 Konwencji z dnia 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokołu podpisania, sporządzonych w Genewie 19 maja 1956 r.2 (dalej: "Konwencja CMR") list przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przez przewoźnika, przy czym podpisy te mogą być wydrukowane lub też zastąpione przez stemple nadawcy i przewoźnika, jeżeli pozwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy. Pierwszy egzemplarz wręcza się nadawcy, drugi towarzyszy przesyłce, a trzeci zatrzymuje przewoźnik.

Zasadnie zatem organy wywiodły, że skoro nadawca przedmiotowego ładunku w okazanych do kontroli dokumentach, tj. dwóch świadectwach fitosanitarnych oraz świadectwie zgodności z normami handlowymi UE podał numery rejestracyjne tego zespołu pojazdów na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...], którym przewożono owe ładunki i który skontrolowano, to trudno było przyjąć wyjaśnienia skarżącej złożone po kontroli, jakoby przewóz ów miał się odbyć się jedynie na trasie Rzeczpospolita Polska - Republika [...]. W konsekwencji, rację ma organ wskazując, że skarżąca nie przedstawiła w sprawie żadnego dokumentu np. z urzędu celnego, który świadczyłby o tym, że pieczarki i świeże jabłka zostały przewiezione do Republiki [...], a tam przeładowane i przewiezione do Republiki [...].

Nie są również zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 67 w zw. z art. 68 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez przedstawienie [...] kierowcy do podpisu protokołu sporządzanego wyłącznie w języku polskim, bez przedstawienia tłumaczenia na język [...] lub [...] oraz bez udziału tłumacza języka [...]/[...].

Z utrwalonego już orzecznictwa wynika, że udział tłumacza nie jest wymagany podczas kontroli drogowej, jeśli okazuje się, że kierowca nie włada językiem polskim.

Zgodnie bowiem z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim.

Innymi słowy, kontrolujący inspektor Inspekcji Transportu Drogowego nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast przedsiębiorca zagraniczny, zatrudniając osobę, która nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa.(wyrok WSA w Warszawie z 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 462/17 oraz wyrok NSA z 10 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2634/14). W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że; "Kontrola na drodze przewozu międzynarodowego pojazdem kierowanym przez obcojęzycznego kierowcę, wykonywana przez upoważnione do tej czynności osoby, w tym pracowników wojewódzkich inspekcji transportu drogowego, nie powinna być zaskoczeniem ani dla przedsiębiorców realizujących przewóz, ani dla kierowców pojazdów, którymi przewóz jest wykonywany. Oczywiste jest, że zazwyczaj kierowcy nie będą władać językiem polskim, który jest językiem urzędowym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.) i w którym stosownie do art. 5 cyt. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium RP dokonują wszelkich czynności urzędowych. Trafna jest konstatacja Sądu, że przeprowadzający kontrolę nie są zobowiązani do powoływania tłumacza, przy czym co należy podkreślić, specyfika kontroli drogowej technicznie wyklucza w ogóle taką możliwość. Zupełnie chybiona jest argumentacja związana z zarzutem braku przekładu na język polski zeznania złożonego przez kierowcę, bowiem nie był on słuchany i określone art. 69 § 2 k.p.a. rygory protokołu przesłuchania nie mogą mieć zastosowania. Poza tym, kontrolowani na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 50 i dalsze) kierowcy obcojęzyczni, zatrudnieni w profesjonalnych firmach przewozowych, mają pełną świadomość jakie dokumenty należy okazać podczas kontroli drogowej; okoliczność nieznajomości języka polskiego nie może stanowić przeszkody w tym względzie".

Rozpoznając skargę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze.

Ustosunkowując sie do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 Konwencji CMR poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie przedstawiony przez nią list przewozowy CMR nie stanowił dowodu zawarcia umowy przewozu oraz warunków tej umowy ponieważ istniały inne dowody, Sąd uznał, iż zarzut ten jest bezzasadny. Niewątpliwie, bezsporny fakt nieokazania listu przewozowego CMR podczas kontroli świadczy na niekorzyść skarżącej. Oceniając zatem walor dowodowy działania skarżącej, polegającego na braku wyposażenia kierowców w ten podstawowy dokument przewozów międzynarodowych, należy podzielić stanowisko organu, że słusznie oparto się na innych dokumentach okazanych podczas kontroli ( świadectwa fitosanitarne oraz świadectwo zgodności z normami handlowymi UE). Wbrew argumentom skarżącej, dokumenty te świadczyły niezbicie, że towar był przewożony do K.. Nie jest zatem skuteczne powoływanie sie przez skarżącą na dokument CMR, skoro nie został on przedstawiony w toku kontroli , zaś organ dysponował innymi dowodami, potwierdzającymi fakt wykonywania przewozu towarów do K..

Sąd zauważa, że organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśniania sprawy, nie zaś wszystkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To, czy dany dowód zostanie przeprowadzony, zależy od przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ ma wątpliwości. Szeroki zakres środków dowodowych możliwych do przeprowadzenia w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzenia, jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony.( wyrok NSA z 29 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1936/15,LEX nr 2283181).

W tym stanie rzeczy zasadnie organ uznał, że skarżąca naruszyła ww. przepisy prawa decydując się na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy bez wymaganego zezwolenia. Dlatego organy obu instancji prawidłowo zastosowały sankcję przewidzianą w lp. 3.1 .w zw. z art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. W konsekwencji Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia prawa materialnego. a mianowicie art. 92a ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 u.t.d. poprzez ich błędną interpretację.

Jak już wyżej wspomniano, oznacza to, że do przewozu wykonywanego w dniu kontroli konieczne było zezwolenie specjalne na przewóz drogowy rzeczy do/z krajów trzecich. Takiego zezwolenia, które daje prawo do docelowego wywozu lub wwozu ładunku z/do kraju innego niż kraj rejestracji pojazdu, kontrolowany kierowca nie posiadał w pojeździe w chwili zatrzymania go do kontroli drogowej.

Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, że w toku przeprowadzonego postępowania w sprawie zbadane zostały wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W świetle motywów zaskarżonej decyzji skarga ma charakter polemiczny i jest wyrazem odmiennych, niż przyjął to organ, zapatrywań na kwestie objęte rozstrzygnięciem organu. Jednak wobec prawidłowego działania organu w tej sprawie, który nie naruszył – wbrew zarzutom skargi – żadnego z wymienionych w niej przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, stanowisko skargi nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.