Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 453/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 24 par. 1 pkt 1, art. 25, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 155
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 4, art. 127 ust. 4a, art. 127 ust. 7, art. 127 ust. 7c
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 28 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 lipca 2008 roku, nr [...], Starosta udzielił A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. (w skrócie określanej dalej jako "A" lub "Spółka") pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące piętrzenie wód rzeki D. za pomocą istniejącego stopnia wodnego, zlokalizowanego w miejscowości L., z utrzymaniem określonych w decyzji rzędnych piętrzenia. W podpunkcie 4. punktu IV decyzji określono, że w terminie do dnia 30 lipca 2010 roku uprawniony jest obowiązany do wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (oczyszczanie dna, usunięcie namułów i roślinności) – po uzgodnieniu z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody.

Decyzją z dnia 20 lipca 2010 roku, nr [...], Starosta - na wniosek A - zmienił ww. decyzję własną z dnia 30 lipca 2008 roku w ten sposób, że pkt IV ppkt 4 decyzji otrzymał brzmienie: "W terminie do 31 grudnia 2014 roku uprawniony jest obowiązany do wykonania prac pogłębiarski na zbiorniku górnym (oczyszczenie dna, usunięcie namułów i roślinności).

Następnie, decyzją z dnia 17 grudnia 2012 roku, nr [...], Starosta odmówił A zmiany opisanej powyżej decyzji własnej z dnia 30 lipca 2008 roku w zakresie zniesienia obowiązku określonego w punkcie IV podpunkcie 4 decyzji, polegającego na wykonaniu prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (oczyszczenie dna, usunięcie namułów i roślinności).

Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2013 roku A zwróciły się do Starosty o zmianę w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", opisanej na wstępie decyzji Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku poprzez zmianę terminu do wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (oczyszczenie dna, usunięcie namułów i roślinności) do dnia 31 grudnia 2016 roku.

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że świadczy usługi o charakterze publicznym związane ze zbiorowym zaopatrzeniem ludności w wodę. Wykonanie obowiązku we wskazanym w decyzji terminie spowoduje poniesienie dodatkowych wydatków, co w konsekwencji doprowadzi do podniesienia ceny detalicznej wody. Takie działanie nie pozostawałoby w zgodności z szeroko rozumianym interesem społecznym. Spółka wyjaśniła też, że lokalizacja ujęcia wody w strefie rezerwatu przyrody, a także okresy ochronne poszczególnych gatunków ryb, powodują, że realizacja obowiązku może zostać dokonana tylko w okresie jesiennym, co ma bezpośredni wpływ na koszty jego realizacji. Wyjaśniła, że dotychczasowe starania o pozyskanie dofinansowania na wykonanie tych prac nie przyniosły efektów. Przesunięcie terminu wykonania obowiązku stworzy warunki poszukiwania i ewentualnego uzyskania innych środków zewnętrznych, pozwalających na zrealizowanie przedsięwzięcia, a także zgromadzenie wystarczających funduszy własnych, które będą mogły zostać przeznaczone na ten cel. Spółka dodała także, iż korzysta z praw wynikających z uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego w sposób ograniczony, który nie wpływa zasadniczo na pogorszenie stosunków wodnych w obszarze ujęcia. Ilość poboru wody z rzeki D. nie prowadzi do zakłócenia naturalnych stosunków wodnych na obszarze objętym eksploatacją.

Decyzją z dnia 3 lutego 2014 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., Starosta zmienił opisaną na wstępie decyzję własną z dnia 30 lipca 2008 roku w ten sposób, że pkt IV ppkt 4 decyzji otrzymał brzmienie: "Uprawniony obowiązany jest do wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (oczyszczenie dna, usunięcie namułów i roślinności) w terminie: a) do dnia 31.12.2014 roku bagrowanie na odcinku od jazu komunalnego do zatoki ujęcia wody, b) do dnia 31.12.2016 roku bagrowanie na kolejnych odcinkach zbiornika".

W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że w toku postępowania uzyskał stanowisko strony - Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej w skrócie określanego jako "Dyrektor RZGW"), w którym wyraził on zgodę na zmianę decyzji poprzez podzielenie zadania bagrowania zbiornika odcinkami: do dnia 31 grudnia 2014 roku na odcinku od jazu komunalnego do zatoki ujęcia wody oraz do dnia 31 grudnia 2016 roku na kolejnych odcinkach zbiornika. Także Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego wyraził, jako strona, zgodę na zmianę decyzji. Starosta podniósł, że zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora RZGW i jego własnym brak dostępności środków finansowych z funduszów zewnętrznych nie jest argumentem na odstąpienie od wykonania prac określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, zaś bagrowanie zbiornika należy traktować jako działanie w ramach prawidłowej eksploatacji zbiornika (w celu bezpieczeństwa jazu).

W odwołaniu od powyższej decyzji A wniosły o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo zmianę zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem. Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i nieuwzględnienie wniosku z art. 155 k.p.a. oraz nieuwzględnienie interesu strony i interesu społecznego.

W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że stan jazu jest zadowalający, natomiast to stan zbiornika powinien mieć podstawowe znaczenie w zmianie terminu dla wykonania obowiązku bagrowania, jednakże ta kwestia nie była przez organ brana pod uwagę. Również przedstawiony we wniosku aspekt ekonomiczny sprawy nie został przez organ należycie wyjaśniony. Spółka podkreśliła, że nie jest przedsiębiorstwem nastawionym na osiąganie zysku, lecz powołanym dla realizacji celów publicznych. Podejmowane przez nią działania mają wpływ na cenę świadczonych usług dostawy wody, a zatem posiadają aspekt społeczny. Spółka dodała, że podjęła prace przygotowawcze do rozpoczęcia bagrowania, w tym uzyskała konieczne opracowania przyrodnicze, posiada koncepcję prowadzenia robót bagrowniczych i uzyskała na ten zakres robót decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Ponadto kolejna próba pozyskania zewnętrznego dofinansowania dla projektu spotkała się ze wstępną akceptacją i Spółka spodziewa się przyznania dofinansowania w najbliższym czasie. Zarzuciła nadto, że dokonany zaskarżoną decyzją podział zadań bagrowniczych spowoduje wzrost kosztów, nie jest zgodny ani z wnioskiem strony, ani z jej interesem, a ponadto został dokonany bez podstawy prawnej oraz bez merytorycznego uzasadnienia takiego podziału.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Dyrektor RZGW uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w dokumentacji sprawy znajdują się pisemne uwagi dwóch stron postępowania tj. Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego oraz Dyrektora RZGW. Starosta przygotował projekt decyzji uwzględniający harmonogram prac zaproponowany przez Dyrektora RZGW. Projekt decyzji został udostępniony Spółce, która do dnia 27 stycznia 2014 roku się do niego nie odniosła. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez zgody strony, która na mocy tej decyzji nabyła prawo, a zatem wbrew art. 155 k.p.a., co stanowi rażące naruszenie prawa i wyczerpuje znamiona naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Jak bowiem wyjaśnił organ, brak zgody na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. oznacza konieczność wydania decyzji odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w sprawie wymagana jest zgoda wszystkich stron postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a., a więc nie tylko tej, której praw nabytych dotyczy decyzja ostateczna.

W skardze na powyższą decyzję A wniosły o stwierdzenie nieważności:

1. decyzji Dyrektora RZGW z dnia 28 kwietnia 2014 roku,

2. decyzji Starosty z dnia 3 lutego 2014 roku,

3. decyzji Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku w części, tj. w zakresie pkt IV ppkt 4,

4. decyzji Starosty z dnia 20 lipca 2010 roku,

5. decyzji Starosty z dnia 17 grudnia 2012 roku,

ewentualnie o uchylenie ww. decyzji w tym samym zakresie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powyższym decyzjom Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:

1. art. 8 w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego tj. bezstronnego rozpatrzenia sprawy,

2. art. 24 i art. 25 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy przez organ będący stroną w sprawie,

3. art. 107 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązków organu administracji publicznej w kwestii treści i zakresu uzasadnienia decyzji administracyjnej,

4. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,

5. art. 78 Konstytucji RP poprzez rozpoznawanie sprawy w postępowaniu odwoławczym przez organ będący stroną w sprawie,

6. art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE seria L z 1992 r., nr 206, str. 7 ze zm. – zwanej dalej "Dyrektywą Siedliskową") poprzez naruszenie obowiązku poddania odpowiedniej ocenie skutków przedsięwzięcia i wyrażenia zgody na to przedsięwzięcie bez wcześniejszego upewnienia się, że nie wypłynie on niekorzystnie na dany teren z punktu widzenia założeń jego ochrony;

7. art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie trwania postępowania oraz art. 15 i art. 118 tejże ustawy.

Skarżąca spółka zarzuciła także naruszenie art. 125 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. – dalej w skrócie jako "ustawa – Prawo wodne") poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego z naruszeniem wymagań ochrony środowiska.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że skarga w pierwszej kolejności dotyczy decyzji Dyrektora RZGW z dnia 28 kwietnia 2014 r., niemniej jednak z uwagi, iż zachodzą przesłanki z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", koniecznym jest wyjście poza granice skargi i podjęcie przez sąd odpowiednich środków w stosunku do decyzji wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Naruszenia – do jakich dochodziło we wcześniejszych postępowaniach prowadzonych w sprawie, miały bowiem (zdaniem skarżącej) istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zastosowanie trybu określonego w art. 135 p.p.s.a. jest uzasadnione i niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Skarżąca wskazała na czynny udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty z dnia 30 lipca 2008 r., występującego w tym postępowaniu w charakterze strony, Dyrektora RZGW. Podkreśliła, że zawarty w decyzji obowiązek pogłębienia zbiornika oraz termin wykonania tych prac zostały nałożone zgodnie z wnioskiem Dyrektora RZGW. W tej sprawie korespondencja toczyła się wielokrotnie bezpośrednio między stronami postępowania, tj. Spółką i Dyrektorem RZGW, który faktycznie wszedł w rolę organu prowadzącego sprawę, przy jego milczącej akceptacji, co należy uznać za naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. Ostatecznie, w decyzji kończącej postępowanie, organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki D. w miejscowości L., nakładając na nią, określony w pkt IV ppkt 4 decyzji, obowiązek wykonania, w terminie do 30 lipca 2010 roku, prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym - po uzgodnieniu z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody.

Skarżąca wyjaśniła również, że kolejne dwa postępowania dotyczące zmiany ww. decyzji, pierwsze w sprawie zmiany warunku określonego w pkt IV ppkt 4 w zakresie wydłużenia wyznaczonego w nim terminu na 31 grudnia 2014 roku, a drugie w sprawie zniesienia obowiązku wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym, zostały zakończone zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Dyrektora RZGW. Podkreśliła, że także w obecnie toczącym się postępowaniu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie było zgodnie z jej wnioskiem (Spółka wnioskowała o zmianę terminu wykonania prac wskazanych w pkt IV ppkt 4 decyzji do 31 grudnia 2016 r.) lecz ze stanowiskiem Dyrektora RZGW, który - występując w charakterze strony - wyraził zgodę na zmianę przedmiotowej decyzji poprzez podzielenie zadania - bagrowania zbiornika na dwa etapy.

Spółka zarzuciła, że zaskarżona decyzja wydana została przez Dyrektora RZGW, który w toku postępowania występował w podwójnej roli: w toku pierwszej instancji jako strona postępowania, zaś w toku instancji odwoławczej jako organ wyższego stopnia, rozpoznający odwołanie od wydanej decyzji. Zaznaczyła przy tym, że z analizy treści decyzji wydanych przez Starostę jasno wynika, że stanowisko, które Dyrektor RZGW przedstawiał w toku postępowania pierwszej instancji, traktowane było przez Starostę jako wiążące dla sprawy i rozstrzygające jej przedmiot. W pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 30 lipca 2008 r. Starosta - uzasadniając wydaną decyzję, ograniczył się do stwierdzenia, że "w trakcie postępowania wezwano wnioskodawcę do uzupełnień wniosku o stosowne uzgodnienia i wyjaśnienia, które zostały usunięte i pozytywnie zaopiniowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej (...). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji". Również w decyzji Starosty z dnia 17 grudnia 2012 r. o zmianę pozwolenia wodnoprawnego organ, odnosząc się do treści wydanego pozwolenia wodnoprawnego, wskazał wprost, że obowiązek wykonania prac pogłębiarskich wynikał z określonych na etapie wydanego pozwolenia warunków nałożonych przez Dyrektora RZGW. W ocenie skarżącej tak ewidentne i przyznane wprost przez organ pierwszej instancji oparcie rozstrzygnięcia na stanowisku przedstawionym przez jedną ze stron stanowiło poważne naruszenie zasad postępowania (art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.) również w kontekście tego, że swoje stanowiska w sprawie przedstawiły także inne strony postępowania. Jak wynika z treści decyzji, organ pierwszej instancji nie przyznał im jednak takiej wagi jak stanowisku Dyrektora RZGW, w praktyce rozstrzygającemu niniejszą sprawę.

Skarżąca podkreśliła, że Starosta - wydając w dniu 20 lipca 2010 roku kolejną decyzję zmieniającą sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponownie oparł się na stanowisku przedstawionym przez Dyrektora RZGW. Organ I instancji nie dochował zatem obowiązku samodzielnego i bezpośredniego rozpoznania przedmiotu sprawy, dając po raz kolejny wyraz sposobowi, w jaki postrzega on rolę Dyrektora RZGW w przedmiotowych postępowaniach. Tok postępowania nie zapewnił przy tym skarżącej rzeczywistej szansy skorzystania z prawa do rzetelnej i obiektywnej kontroli poprawności wydanej decyzji. W niniejszej sprawie gwarancje przyznane stronie postępowania do złożenia i rozpatrzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji stały się bowiem iluzoryczne. Skarżąca podkreśliła, że za pomocą odwołania powinna móc żądać weryfikacji decyzji organu I instancji w celu jej kasacji lub reformacji. Pozbawienie strony tak elementarnego prawa, jakim jest odwołanie się od decyzji organu pierwszej instancji i jego faktyczne, miarodajne rozważenie przez organ odwoławczy, stanowi naruszenie podstawowych zasad polskiego porządku prawnego (w tym zasady praworządności). W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej, takiej możliwości nie było, bowiem Dyrektor RZGW, rozpoznając sprawę w toku instancji odwoławczej, w rzeczywistości oceniał swoje własne stanowisko, co w sposób rażący stoi w sprzeczności z dokonaniem obiektywnej i niezależnej oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Łączenie w jednym postępowaniu funkcji strony z funkcją organu rozpoznającego sprawę pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego.

Zdaniem skarżącej, organ nie wyjaśnił szczegółowo podstaw nałożenia na nią w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku wykonania prac pogłębiarskich, a więc obowiązku, który skutkuje poniesieniem znacznych kosztów finansowych oraz koniecznością podjęcia działań jednoznacznie negatywnych dla środowiska przyrodniczego, objętego ochroną na poziomie prawa polskiego (rezerwat przyrody) i wspólnotowego (Natura 2000), naruszając art. 107 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. Organ nie wyjaśnił również należycie swojego stanowiska w postępowaniach dotyczących zmiany terminu wykonania tego obowiązku. W tym nie wykazał na jakiej podstawie uważa, że stan zbiornika (istniejące zamulenie) wpływa na bezpieczeństwo stanu technicznego stopnia wodnego, a w szczególności zagrożenie powodziowe.

Skarżąca zarzuciła nadto, że w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego organ nie zastosował normy wyrażonej w art. 6 ust. 3 Dyrektywy Siedliskowej. Wyjaśniła, że lokalizacja, w jakiej następować ma szczególne korzystanie z wód, o którą wnioskowała skarżąca, w pełni dotyczy obszaru objętego wieloma formami ochrony przyrody, w tym także obszaru Natura 2000. Z tego tytułu organ wydający pozwolenie wodnoprawne zobowiązany był zastosować

art. 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne i rozważyć skutki dla środowiska, jakie niesie ze sobą wydanie zgody objętej zakresem przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, w tym obowiązku przeprowadzenia prac bagrowniczych. Skarżąca wyjaśniła, powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody zajęte w toku tego postępowania, że bagrowanie rzeki D. jest niezgodne z obowiązującymi przepisami, a nadto wymaga uzyskania uzgodnień i określenia warunków prowadzenia robót. Organ prowadzący postępowanie otrzymywał więc konkretne wskazówki, pozwalające mu sądzić, iż skutki przedsięwzięcia są co najmniej nie do końca przewidywalne, a mimo to wydał pozwolenie z obowiązkiem bagrowania bez właściwego rozpoznania skutków tej decyzji na środowisko. W konsekwencji organ nałożył na stronę obowiązek wysoce inwazyjny dla środowiska wodnego (prowadzenia prac pogłębiarskich) w rzece stanowiącej obszar prawnie chroniony, bez dokonania jakiejkolwiek oceny dopuszczalności tych działań i skutków ich oddziaływania na chronione środowisko, Ocena taka nie została dokonana także w żadnym z kolejnych postępowań w sprawie.

Skarżąca podkreśliła przy tym, że wskazywane przez nią naruszenia prawa nie wpłynęły na treść zasadniczej części decyzji Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku. Pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki D. za pomocą istniejącego stopnia wodnego nie zezwoliło bowiem stronie na podejmowanie żadnych istotnie inwazyjnych działań wobec środowiska. Jedynym rozstrzygnięciem zawartym w przedmiotowej decyzji, który prowadzi do daleko idącej ingerencji w chronione środowisko, jest obowiązek prowadzenia prac pogłębiarskich (bagrowania), z jednoczesnym wyznaczeniem daty ich wykonania (pkt IV ppkt 4). Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności lub uchylenia całej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wydał zaskarżoną decyzję jako organ właściwy po rozpatrzeniu odwołania zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy - Prawo wodne. Wyjaśnił też, że nie jest już stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Właścicielem wody w tym wypadku jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, któremu przysługuje status strony, i który ustanowił pełnomocnika w osobie A. R. Organ stwierdził również, że w zaskarżonej decyzji zapomniał wspomnieć, iż strony postępowania zostały nieprawidłowo ustalone, ale ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji winien określić wszystkie strony postępowania i uzyskać ich zgodę na wnioskowaną zmianę decyzji. Dyrektor RZGW nie zgodził się ze skarżącą, że pozwolenie wodnoprawne nakładające na skarżącą obowiązek utrzymania urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji narusza przepisy ustawy o ochronie przyrody, czy Dyrektywy Siedliskowej. Jeżeli bowiem inne przepisy stanowią, że trzeba dokonać oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia, to przed podjęciem prac uzyskuje się odpowiednie uzgodnienia lub decyzje. Skarżąca łączy zadanie bagrowania z innymi planowanymi pracami na jazie (budowa przepławki, remont jazu itp.). Takie działania wymagają uzyskania odpowiedniej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaznaczył przy tym, że zadanie bagrowania nałożone w pozwoleniu wodnoprawnym należy traktować jako działanie eksploatacyjne, które powinno być systematycznie prowadzone.

Na rozprawie w dniu 8 października 2014 roku pełnomocnik organu odwoławczego wyjaśnił, że stroną postępowania przed organem pierwszej instancji był Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako właściciel wody, w imieniu którego winien działać A. R., który jednak wypowiadał się w postępowaniu w imieniu Dyrektora RZGW. Wyjaśnił też, że A. R. - zastępca Dyrektora RZGW posiada specjalne pełnomocnictwo do reprezentowania Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako właściciela wody.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa dotyczy zmiany decyzji Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku, którą udzielono A pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. A - pismem z dnia 28 sierpnia 2013 roku - wniosły o zmianę tej decyzji poprzez przedłużenie terminu do wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (dotąd określonego w punkcie IV podpunkcie 4 decyzji na 31 grudnia 2014 r.) do dnia 31 grudnia 2016 roku. Wniosek o zmianę decyzji A złożyły w trybie art. 155 k.p.a.

Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z wykładni językowej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,

c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie może zatem zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy już ostatecznie zakończonej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 października 1995 r., sygn. III SA 27/95, Baza Orzeczeń LEX nr 26991; z dnia 13 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 854/96, Baza Orzeczeń LEX nr 30615; z dnia 28 kwietnia 2000 r., sygn. I SA 819/99, Baza Orzeczeń LEX nr 55302; z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. III SA 1854/99, Baza Orzeczeń LEX nr 43956; z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06, Baza Orzeczeń LEX nr 320845; tak też B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2012, str. 607).

Co za tym idzie, zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron postępowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 28 marca 2013 r.,

sygn. II OSK 2325/11, Baza Orzeczeń LEX nr 1332683, oraz z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06, Baza Orzeczeń LEX nr 320845).

Obowiązek zapewnienia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. udziału tych samych stron postępowania co w postępowaniu "pierwotnym" wynika wprost z treści tego przepisu. Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. uzależniona jest bowiem od zgody strony oraz uznania przez organ rozstrzygający sprawę w tym trybie, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanka "zgody strony" z art. 155 k.p.a. nie odnosi się przy tym wyłącznie do takich decyzji, w których jedna strona nabyła prawo. W przypadku, gdy decyzja jest źródłem nabycia prawa, to zmiana tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody wszystkich osób (podmiotów), które były stronami w sprawie zakończonej "pierwotną" decyzją ostateczną, i to bez względu na okoliczność, jakie prawa nabyła każda z tych stron. Przy czym zgoda tych stron udzielona musi być wprost i wyraźnie przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji publicznej (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. II SA/Op 227/13, Baza Orzeczeń LEX nr 1348210).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2012 r.,

sygn. I OSK 1840/11 (Baza Orzeczeń LEX nr 1264615) wyjaśnił: "postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od tego, w którym wydano kwestionowaną decyzję ostateczną. Jednakże decyzja kończąca postępowanie prowadzone w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. zapada w sprawie tożsamej z punktu widzenia materialnego ze sprawą zakończoną decyzją wydaną w sprawie pierwotnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te elementy łącznie. Tożsamość elementów podmiotowych to przede wszystkim tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, a także innych stron postępowania. Natomiast tożsamość przedmiotowa to tożsamość tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją, której dotyczy wniosek o jej uchylenie lub zmianę, a nie kwestii nowych. Dlatego też stwierdzić należy, że prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego

w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron."

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że decyzja "pierwotna", której dotyczył wniosek Spółki o zmianą złożony w trybie art. 155 k.p.a., tj. decyzja Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku - pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, została wydana na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne, a w szczególności na podstawie art. 127 tej ustawy, który w ustępie 7. określał krąg stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego.

W dacie wydawania tej decyzji art. 127 ust. 7 ustawy – Prawo wodne miał następujące brzmienie: "Stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest ubiegający się o nie wnioskodawca, właściciel wody, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a także właściciel urządzenia wodnego, władający powierzchnią ziemi oraz uprawniony do rybactwa znajdujący się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych." Ustalając krąg stron postępowania zakończonego decyzją z dnia 30 lipca 2008 roku zgodnie z tym przepisem, Starosta za stronę postępowania uznał, jak wynika z treści ww. decyzji, także Dyrektora RZGW, który brał w nim czynny udział. Rozstrzygnięcie decyzji z dnia 30 lipca 2008 roku niewątpliwie dotyczy również praw tej strony postępowania tj. Dyrektora RZGW, skoro w podpunkcie 4. punktu IV decyzji Starosta stwierdził, że "w terminie do 30 lipca 2010 roku uprawniony (czyli skarżąca Spółka – przyp. Sądu) jest obowiązany do wykonania prac pogłębiarskich na zbiorniku górnym (oczyszczanie dna, usunięcie namułów i roślinności) – po uzgodnieniu z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody".

Z powyższych wywodów i ustaleń wynika zatem, że w obecnie toczącym się w trybie art. 155 k.p.a. postępowaniu Dyrektor RZGW, jako strona postępowania zakończonego wydaniem decyzji, której dotyczy wniosek o zmianę, również winien zostać uznany za stronę postępowania i na takich prawach w nim uczestniczyć, co zresztą – jak wynika z akt niniejszej sprawy - miało miejsce. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem pisma Dyrektora RZGW, zawierające stanowisko strony w tej sprawie, na które powoływały się organy obu instancji wydając decyzje. Brak jest natomiast dowodów na to, że podpisujący te pisma w imieniu RZGW z-ca Dyrektora A. R., tak jak wyjaśniał to pełnomocnik organu odwoławczego na rozprawie, działał w sprawie nie w charakterze Dyrektora RZGW, lecz w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako właściciela wody.

W tym miejscy wyjaśnić należy także, opisując dalej tryb postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a., że właściwość organów administracyjnych do wzruszenia decyzji na podstawie tego przepisu należy określać według aktualnego stanu struktury administracji publicznej oraz rozdziału w niej właściwości w sprawach indywidualnych (tak też B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2012, str. 602 i 612). W tym zakresie należy zatem zwrócić uwagę na zmiany przepisów ustawy – Prawo wodne, jakie nastąpiły po wydaniu ww. decyzji "pierwotnej", a które doprowadziły do tego, że w obecnym stanie prawnym dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej nie jest już ujmowany w art. 127 ustawy – Prawo wodne jako strona postępowań o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, pełni natomiast w tych postępowaniach rolę organu odwoławczego.

Zgodnie bowiem z aktualnie obowiązującym art. 127 ust. 7 ustawy – Prawo wodne, stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest:

1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego;

2) właściciel wody;

3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego;

4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;

5) władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych;

6) uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Z art. 4 ust. 4 ustawy – Prawo wodne wynika zaś, że właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starostów realizujących:

1) zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie;

2) kompetencje organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Przepis art. 127 ust. 4a cyt. ustawy stanowi nadto, że odwołania od decyzji starostów realizujących zadania, o których mowa w ust. 4, wnosi się do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na którego obszarze właściwości następuje szczególne korzystanie z wód lub są podejmowane czynności wymagające pozwolenia wodnoprawnego albo czynności wymagające decyzji starosty w zakresie, o którym mowa w ust. 4 pkt 1.

Co za tym idzie, w obecnie prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. postępowaniu administracyjnym, dotyczącym zmiany pozwolenia wodnoprawnego wydanego w dniu 30 lipca 2008 roku, rolę organu odwoławczego ustawodawca powierzył Dyrektorowi RZGW. W niniejszej strawie jest on bowiem dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na którego obszarze właściwości następuje szczególne korzystanie z wód, którego dotyczy decyzja Starosty z dnia 30 lipca 2008 roku.

W ocenie Sądu, powierzenie obecnie Dyrektorowi RZGW orzekania jako organ odwoławczy w sprawie dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ jego interesu prawnego w trybie tego postępowania administracyjnego i to bez względu na to, czyją własnością jest woda, której dotyczy postępowanie. Z drugie jednak strony – jak ustalono powyżej, stroną w postępowaniu dotyczącym zmiany pozwolenia wodnoprawnego wydanego w dniu 30 lipca 2008 roku, oprócz właściciela wody, był z mocy ustawy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, w tej sprawie - Dyrektor RZGW. Jeżeli zatem Dyrektor RZGW winien być stroną niniejszego postępowania, nie może być w tej samej sprawie organem. Nie może bowiem jednocześnie występować w sprawie jako strona postępowania i jako organ rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym. Podlega on zatem wyłączeniu od rozpatrzenia tej sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Instytucja wyłączenia pracownika służy realizacji w postępowaniu administracyjnym przede wszystkim dwóch zasad ogólnych, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady budzenia zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela, że przepisy o wyłączeniu organu administracyjnego (vide art. 25 k.p.a.) nie wykluczają stosowania do osoby piastującej funkcję organu administracyjnego przepisów o wyłączeniu pracownika. Naczelny Sąd Administracyjny z unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego wywodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 1991 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt IV SA 487/91

(ONSA z 1991 r., nr 2, poz. 50, s. 112), słuszny wniosek, że "organ administracji jest to pracownik, który tym się różni od innych, że zajmuje stanowisko, z którym związana jest właściwość do rozstrzygania - a nie tylko załatwiania - określonej kategorii spraw administracyjnych. (...) Jeżeli tak, to organ administracji podlega wszystkim tym samym rygorom co szeregowy pracownik administracji, a ponadto rygorom dodatkowym, wynikającym z art. 25 § 1 k.p.a., nawiązującego do jego kompetencji i usytuowania służbowego. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do uznania, że organ administracji nie podlega wyłączeniu nawet w sprawie, w której sam jest stroną, co byłoby wnioskiem absurdalnym". (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 1993 r., sygn. SA/Po 3155/92,

OSP z 1995 r., nr 9, poz. 188, z aprobującą glosą W. Chróścielewskiego; uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (7 sędziów) z dnia 19 maja 2003 r.,

sygn. OPS 1/03, ONSA z 2003 r., nr 4, poz. 115; a także komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2012, str. 140 – 141).

Dyrektor RZGW jako strona niniejszego postępowania stał się zatem niezdolny do załatwienia przedmiotowej sprawy w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji – zdaniem Sądu, znajduje odpowiednie zastosowanie art. 127 ust. 7c ustawy – Prawo wodne. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, o którym mowa w art. 127 ust. 7b (dyrektor regionalnego zarządu podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której jest wnioskodawcą), sprawę załatwia inny dyrektor regionalnego zarządu wyznaczony przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga A zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzję wydał organ podlegający wyłączeniu od rozpatrzenia sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Co za tym idzie, Sąd stwierdził, że w toku postępowania przed organem II instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.), i mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zaskarżoną decyzję uchylił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał nadto, że w tej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw, aby zakresem kontroli (na podstawie art. 135 p.p.s.a.) objąć decyzję organu I instancji wydaną w przedmiotowej sprawie, a także pozostałe decyzje wskazywane w skardze. Odnośnie decyzji organu I instancji Sąd wyjaśnia, że nie może zastępować organów administracji publicznej, w tym organów drugiej instancji, w prawidłowym wykonywaniu ich ustawowych kompetencji orzeczniczych. Sąd nie mógł zatem odnieść się do zawartych w tej decyzji wywodów dotyczących meritum sprawy, ponieważ to najpierw prawidłowo wyznaczony organ odwoławczy musi zastosować konkretne normy prawa i na ich podstawie rozstrzygnąć sprawę. Odnośnie pozostały decyzji wskazanych w skardze, tj. wcześniej wydawanych decyzji w przedmiocie zmiany pozwolenia wodnoprawnego oraz samego pozwolenia wodnoprawnego, Sąd jeszcze raz wyjaśnia, że przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie istnienia przesłanek zmiany tej decyzji ostatecznej, a więc jest to nowy przedmiot sprawy w stosunku do tego, którego dotyczyło postępowanie prowadzone wcześniej w trybie zwykłym. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie może zatem zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy już ostatecznie zakończonej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy obecnie zachodzą przesłanki do zmiany - w zakresie objętym wnioskiem - decyzji ostatecznej określone w art. 155 k.p.a. i czy ewentualnej zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Brak jest zatem podstaw aby w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. dokonywać powtórnej weryfikacji tego pozwolenia wodnoprawnego, czy też innych decyzji dotyczących jego zmiany.

Sąd nie zawarł w wyroku także rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 p.p.s.a., określającego czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona została decyzja kasacyjna, która nie podlega wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasądzając zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 200 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 257 zł.