Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1367/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Anita Lewińska-Karwecka po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2586/21 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 4 listopada 2021 r. nr DLI-II.7620.24.2021.ML.4 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2022 r., VII SA/Wa 2586/21, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej "Minister") z dnia 4 listopada 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną decyzją Minister na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2021.735 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 9q ust. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (j.t.Dz.U,2021.1984 ze zm.; dalej u.t.k.), po rozpoznaniu odwołania A. Sp. z o.o. z siedzibą w O., reprezentowanej przez r.pr. A. Z., od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 lipca 2021 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Prace na linii kolejowej nr [...] na odcinku [...]" - umorzył postępowanie odwoławcze.

A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd wskazał, że istotą niniejszej sprawy jest to, czy organ II instancji prawidłowo ustalił podmiotową bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego (wobec braku przymiotu strony A. Sp. z o.o. z siedzibą w O.) i poprawnie zastosował art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., umarzając postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 lipca 2021 r., o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Prace na linii kolejowej nr [...] na odcinku [...]". Sąd wskazał, że skarżąca ani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani w piśmie procesowym z 3 i 11 sierpnia 2021 r. w żaden sposób nie wykazywała swego interesu prawnego w sposób uzasadniający zastosowanie art. 28 k.p.a. przez organ odwoławczy. Pismem datowanym na 1 września 2021 r. Minister zobowiązał więc pełnomocnika skarżącej do wykazania tytułu władania nieruchomościami i wykazania interesu prawnego. Pełnomocnik skarżącej doręczył organowi odpisy z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących własność lub będących w użytkowaniu wieczystym przy piśmie z 15 września 2021 r., w którym też przedstawił stanowisko co do posiadania przez Spółkę interesu prawnego w tym postępowaniu. Stanowisko to pełnomocnik uzupełnił - w nawiązaniu do pisma B. S.A. z 6 października 2021 r., kwestionującego przymiot strony skarżącej - w piśmie datowanym na 26 października 2021 r.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd I instancji wskazał, że co do zasady podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego ma obowiązek wykazać posiadanie interesu prawnego, rozumianego jako istnienie związku pomiędzy jego sytuacją prawną a treścią normy prawa materialnego administracyjnego. Powoływanie się na prawa lub obowiązki wynikające z norm prawa materialnego cywilnego, w tym na uprawnienia właścicielskie, jest możliwe wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości, iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez właściciela nieruchomości prawa własności. Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, że osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiotem jest zezwolenie na realizację inwestycji na działce sąsiadującej. W każdym takim przypadku należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma własny, konkretny, aktualny i zindywidualizowany interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. Mając powyższe na uwadze WSA stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca wykazała w sposób należyty interes prawny wywodzony z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c., z którego wynikałoby jej procesowe uprawnienie (jako przysługujące wyłącznie stronie postępowania) do odwołania od decyzji organu I instancji do Ministra.

Sąd podał, że skarżąca wywodziła swój interes prawny z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t.Dz.U.2020.1740 ze zm.; dalej k.c.) nawiązując do zarzucanego naruszenia jej uprawnień z przysługującego Spółce prawa użytkowania wieczystego działek nr [...],[...],[...],[...],[...], z obrębu [...] w O. - dotyczącego utrudnień dla przyszłej, potencjalnej budowy na ww. działkach, spowodowanych wydaniem decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Prace na linii kolejowej nr [...] na odcinku [...]" i zaskarżoną decyzją Ministra. Tym samym, samo tylko wykazanie przysługiwania prawa wieczystego użytkowania do gruntu przez powołanie się na wpis w księdze wieczystym nie stanowi jeszcze o wykazaniu, na jaki cel budowlany grunt został oddany w takie użytkowanie. Zauważono, że - jak wynika z odpisów z ksiąg wieczystych - działka nr [...] jest zabudowana budynkiem administracyjno-biurowym, stanowiącym odrębny przedmiot własności, ale z odpisu nie wynika, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym gruntu. Odpis z księgi wieczystej Nr [...] potwierdza, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], której sposobem korzystania są "inne tereny komunikacyjne". Skarżąca jest też użytkownikiem wieczystym działki nr [...] ("tereny komunikacyjne") i [...] ("inne tereny zabudowane"), przy czym działka ta zabudowana jest stanowiącym odrębną od gruntu własność budynkiem dworca. Jest także użytkownikiem wieczystym działki nr [...] ("nieruchomość miejska") o pow. 0,0541 ha. Jak wynika z wpisów w dziale I i II ksiąg wieczystych przedłożonych przez skarżącą, wykazała ona prawo użytkowania wieczystego działek nr [...],[...],[...] i [...]. O ile jednak wpisy w dziale II ksiąg wieczystych (zgodnie z zasadą rękojmi wiary publicznej) są dowodem na przysługiwanie prawa, o tyle z ksiąg wieczystych nie wynika umówiony z właścicielem (Skarbem Państwa) sposób dopuszczalnej zabudowy gruntu. Taki sposób wynikać może wyłącznie z umów (lub - jeżeli były wydane uprzednio - decyzji) o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste albo np. aktu przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego lub umowy prywatyzacyjnej (na co powołuje się skarżąca w odniesieniu do nabycia jednej z działek przez nabycie od Skarbu Państwa przedsiębiorstwa państwowego P.). Takich dokumentów - pomimo żądania organu - Spółka nie przedłożyła; dlatego też twierdzenia pełnomocnika skarżącej o interesie prawnym są rozważaniami hipotetycznymi, ale w żaden sposób niewykazanymi.

Odnośnie do relacji prawa miejscowego i interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podał, że skarżąca nie wykazała jakie zamierzenie budowlane chce wykonać - w sposób nie potencjalny, hipotetyczny, ale rzeczywisty. Oprócz ogólnikowych stwierdzeń, że zezwolona inwestycja uniemożliwi jej w przyszłości takie zagospodarowanie nieruchomości, do których ma tytuł prawny, jakie jest dopuszczalne prawem miejscowym, skarżąca w żaden sposób nie przedstawiła okoliczności, pozwalających na obiektywną ocenę, że konkretne zamierzenie budowlane o określonych parametrach (np. ujęte we wstępnych założeniach projektowych), które miałoby być w przewidywalnym czasie podjęte będzie utrudnione zezwoloną inwestycją.

W związku z tym, skarżąca powoływała się w skardze na uprawnienia, jakie przysługiwały jej w związku z zawartą umową przedwstępną nabycia objętej decyzją Wojewody Warmińsko-Mazurskiego działki nr [...], Sąd podał, że Minister w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśnił skarżącej, że umowa przedwstępna, jako stwarzająca wyłącznie ekspektatywę prawa rzeczowego, nie jest źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który nie może być potencjalny lub hipotetyczny.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Ministra podjęte zostało po należytym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego kwestię przymiotu strony odwołującej się Spółki. Organ należycie prawnie wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego. Wobec braku wykazania tego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego zbadania materialnoprawnych zarzutów odwołania, gdyż nie pochodziły one od strony postępowania. Organ nie miał w takim wypadku obowiązku odniesienia się do opinii prawnych, przedstawionych przez skarżącą, jako niedotyczących istoty podejmowanej w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzji. Tym samym Minister nie naruszył, zdaniem Sądu, art. 7, 77 § 1, ani art. 107 § 3 k.p.a., sporządzając poprawne i odnoszące się do treści rozstrzygnięcia uzasadnienie faktyczne i prawne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. na zasadzie at. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnią lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., w zw. z art. 32 ust. 4b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2021.2351 ze zm.; dalej p.b.), art. 239 § 1 i art. 233 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż wykazanie celu użytkowania wieczystego jest niezbędne dla wykazania interesu prawnego Spółki w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji, podczas gdy samo prawo użytkowania wieczystego umożliwia korzystanie z nieruchomości, a w szczególności odnosi się do prawa jej zabudowy, a sam cel użytkowania wieczystego, na gruncie prawa administracyjnego, pozostaje bez wpływu na możliwość zabudowy nieruchomości Spółki, co zostało wprost wyrażone w przepisach p.b.;

b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz regulacją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Śródmieścia w rejonie [...] w O. zatwierdzonego uchwałą nr XLVI/757/13 Rady Miasta Olsztyna z dnia 18 listopada 2013 r. (Dz.Urz.Woj.Warm.-Mazur.2014.260; dalej MPZP), w szczególności z § 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) MPZP, poprzez błędne uznanie, że decyzja II Instancji nie wpływa na sferę praw i obowiązków spółki, podczas, gdy uniemożliwia ona zagospodarowanie nieruchomości Spółki zgodnie z MPZP, a w konsekwencji uznanie, że Spółka nie posiada aktualnego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji Inwestycji B.;

c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., w zw. z art. 57 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., poprzez błędne uznanie, że z ww. przepisów nie wynika aktualny interes prawny Spółki w postępowaniu w sprawie inwestycji B., podczas gdy dziatki nr [...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz działka [...] z obrębu [...] w O. (działki, na których obecnie zlokalizowany jest [...] oraz działki w jego otoczeniu) obecnie nie stanowią obszaru kolejowego i staną się takim obszarem dopiero w wyniku decyzji II Instancji, przez co Spółka będzie zmuszona do uzyskiwania zgód na odstępstwo do przepisów regulujących odległości obiektów budowlanych i elementów zagospodarowania terenu od elementów infrastruktury kolejowej, stosownie do regulacji art. 57 ust. 1 u.t.k.;

d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez błędne uznanie, że z ww. przepisów nie wynika aktualny interes prawny Spółki w postępowaniu w sprawie inwestycji B., podczas gdy decyzja I oraz II instancji wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości Spółki, przez co narusza jej interesy, albowiem decyzja ta dopuszcza realizację [...] w określonym miejscu, w znacznym zbliżeniu do nieruchomości Spółki, przez co wpływa na możliwość zabudowy tychże nieruchomości;

e) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w związku z regulacją u.t.k. oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U.2022.503; dalej u.p.z.p.), poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że norma art. 28 k.p.a. ma inną treść w stosunku do postępowań planistycznych opartych o regulację u.t.k., niż w stosunku do postępowań planistycznych opartych o u.p.z.p., podczas gdy mają one analogiczny charakter;

f) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., art 57 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz ustaleniami MPZP i przepisami u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, iż interes Spółki nie posiada cech aktualności, podczas gdy ww. interes posiada wszelkie cechy umożliwiające uznania go za interes prawny istniejący w dacie wydania decyzji I i II Instancji;

2. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., poprzez oddalenie skargi, podczas gdy WSA w Warszawie nie dokonał całościowej oceny materiału dowodowego, gdyż nie odniósł się w żaden sposób do opinii prawnych i technicznych załączonych przez Spółkę do odwołania od decyzji I Instancji oraz następnie do skargi na decyzję II instancji, z których jednoznacznie wynika, że działki nr [...], [...][...] z obrębu [...] oraz działka [...] z obrębu [...] w O. nie stanowią obecnie obszaru kolejowego, jak również nie odniósł się do braku ustaleń oraz analiz w tym zakresie przez organ Il instancji.

Nadto decyzji II instancji zarzucił:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 28 k.p.a. w związku z regulacją MPZP, w szczególności z § 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) MPZP, poprzez błędne uznanie, że decyzja I instancji nie wpływa na sferę praw i obowiązków spółki, podczas, gdy uniemożliwia ona zagospodarowanie nieruchomości Spółki zgodnie z MPZP;

b) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 57 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., poprzez błędne uznanie, że działki nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz działka [...] z obrębu [...] w O., na których obecnie zlokalizowany jest [...] oraz działki w jego otoczeniu, stanowią obecnie obszar kolejowy, przez co decyzja I instancji nic w tym zakresie nie zmienia, podczas gdy działki te obecnie nie stanowią obszaru kolejowego i staną się takim obszarem dopiero w wyniku decyzji I instancji, przez co Spółka będzie zmuszona do uzyskiwania zgód na odstępstwo do przepisów regulujących odległości obiektów budowlanych i elementów zagospodarowania terenu od elementów infrastruktury kolejowej, stosownie do regulacji art. 57 ust. 1 u.t.k.;

c) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. poprzez błędne uznanie, że decyzja I instancji nie wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości Spółki, przez co nie narusza jej interesów, podczas gdy decyzja ta dopuszcza realizację [...] w określonym miejscu, w znacznym zbliżeniu do nieruchomości Spółki, przez co wpływa na możliwość zabudowy tychże nieruchomości;

d) art. 28 k.p.a. w związku z regulacją u.t.k. oraz u.p.z.p., przez nieuzasadnione przyjęcie, że norma art. 28 k.p.a. ma inną treść w stosunku do postępowań planistycznych opartych o regulację u.t.k., niż w stosunku do postępowań planistycznych opartych o u.p.z.p., podczas gdy mają one analogiczny charakter;

e) art. 139 k.p.a., poprzez orzeczenie w postępowaniu odwoławczym na niekorzyść odwołującego (Spółki);

2. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. c) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., poprzez niedokonanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, polegające na nie odniesieniu się do pominięcia przez organ II instancji analizy 3 opinii prawnych i technicznych załączonych przez Spółkę do odwołania od decyzji I instancji, z których jednoznacznie wynika, że działki nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz działka [...] z obrębu [...] w O. nie stanowią obecnie obszaru kolejowego, a także niewskazaniu na podstawie jakich okoliczności prawnych organ II instancji doszedł do przekonania, że stanowią one obszar kolejowy co powodowałoby, że decyzja I instancji nic w tym zakresie nie zmienia, podczas gdy działki te obecnie nie stanowią obszaru kolejowego i staną się takim obszarem dopiero w wyniku decyzji I instancji, przez co Spółka będzie zmuszona do uzyskiwania zgód na odstępstwo do przepisów regulujących odległości obiektów budowlanych i elementów zagospodarowania terenu od elementów infrastruktury kolejowej, stosownie do regulacji art, 57 ust. 1 u.t.k.;

Nadto decyzji I instancji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 9n ust. 1 u.t.k. poprzez objęcie decyzją I instancji Dworca Kolejowego [...], który nie stanowi inwestycji dotyczącej linii kolejowej, a więc nie mają do niego zastosowania przepisy rozdziału 2b u.t.k.,

b) art. 90 ust. 3 pkt 4 u.t.k., poprzez wydanie decyzji I instancji bez wymaganych przepisami prawa opinii, które zgodnie z przepisami u.t.k. stanowią obligatoryjne załączniki do wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej;

c) art. 72 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t.Dz.U.2021.247 ze zm.; dalej o.o.ś.) poprzez wydanie decyzji I Instancji w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nieobejmującą całego zakresu inwestycji B., dodatkowo wydanej na rzecz podmiotu innego niż inwestor, tj. na rzecz B2 S.A. (a nie na rzecz B. S.A.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest jedynie to, czy Minister Rozwoju i Technologii prawidłowo uznał, że A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. nie ma przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 6 lipca 2021 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Nie jest więc przedmiotem tej sprawy merytoryczna ocena powyższej decyzji Wojewody, a zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące tej decyzji oraz odnoszące się do kwestii merytorycznych związanych z lokalizacją planowanej inwestycji nie podlegają rozpoznaniu w niniejszej sprawie.

Jak trafnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o istnieniu interesu prawnego decyduje norma prawa materialnego, z której można wywieść, że w stosunku do danego podmiotu istnieje określone prawo lub obowiązek. Innymi słowy, aby można było mówić o posiadaniu interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym należy wykazać istnienie przepisu prawa, z którego wynika, że w związku z toczącym się postępowaniem na dany podmiot może być nałożony obowiązek lub może być temu podmiotowi przyznane określone prawo bądź też może zostać ograniczone przysługujące mu prawo, czy też prawo to może zostać w całości odebrane (por. np. wyrok NSA z 22.06.2022r., II OSK 1075/21, LEX nr 3362039).

Dla ustalenia, czy skarżąca kasacyjnie Spółka posiada interes prawny w ww. sprawie istotne jest, czy decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może ograniczyć Spółce posiadane przez nią prawo użytkowania wieczystego do działek, których jest wieczystym użytkownikiem, w szczególności przez uniemożliwienie jej konkretnego zagospodarowania tych nieruchomości. Działki te sąsiadują z działkami, na których ma zostać zrealizowana inwestycja objęta powyższą decyzją lokalizacyjną. Rozważając kwestię, czy skarżącej Spółce przysługuje przymiot strony, w zaskarżonej decyzji i w motywach wyroku Sądu I instancji przeprowadzono szeroką analizę ewentualnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości Spółki i uznano, że Spółce tej przymiot strony nie przysługuje. W motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skoro skarżąca nie wykazała jakie zamierzenie budowlane chce wykonać – w sposób nie potencjalny, hipotetyczny, ale rzeczywisty i oprócz ogólnikowych stwierdzeń, że zezwolona inwestycja uniemożliwi jej w przyszłości takie zagospodarowanie nieruchomości, do których ma tytuł prawny, jakie jest dopuszczalne prawem miejscowym, to nie wykazała, by miała w powyższej sprawie interes prawny.

Stanowisko takie nie jest trafne.

W sytuacji gdy do ustalenia, czy planowana inwestycja może ograniczyć prawo właściciela (użytkownika wieczystego) do zagospodarowania jego nieruchomości, bądź uniemożliwić zagospodarowanie jej w określony, pożądany przez niego sposób, konieczne jest przeprowadzenie w tej kwestii stosownych rozważań, gdyż nie jest to od razu widoczne w sposób nie budzący wątpliwości, analiza, czy dana inwestycja objęta decyzją lokalizacyjną wpływa na nieruchomości sąsiadujące nie może być przeprowadzana przy ocenie, czy właścicielom (użytkownikom wieczystym) tych nieruchomości sąsiadujących przysługuje przymiot strony. To, że analiza taka musi być przeprowadzona, by wyjaśnić tę kwestię, świadczy o posiadaniu przez tych właścicieli (użytkowników wieczystych) przymiotu strony. Podmioty te muszą mieć możliwość wypowiedzenia się w kwestii ewentualnego wpływu planowanej (lokalizowanej) inwestycji na ich nieruchomości.

W realiach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może mieć wpływ na prawo skarżącej kasacyjnie Spółki do zagospodarowania zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należących do niej nieruchomości. To, czy rzeczywiście lokalizowana inwestycja może to prawo ograniczyć bądź uniemożliwić jego realizację, może zostać rozstrzygnięte w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Dlatego też uznać należy, że Spółka ma przymiot strony w tym postępowaniu.

Zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a., w powiązaniu z art. 32 ust. 4b p.b., art. 239 § 1 i art. 233 k.c.; z § 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) MPZP; z art. 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., a także z art 57 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 8 u.t.k., art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. oraz ustaleniami MPZP i przepisami u.p.z.p., mają zatem usprawiedliwione podstawy.

Trafny jest też zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w związku z regulacją u.t.k. oraz u.p.z.p., gdyż zgodzić się trzeba ze stanowiskiem skarżącej Spółki, że norma art. 28 k.p.a. ma taką samą treść w stosunku do postępowań planistycznych opartych na uregulowaniach zawartych w u.t.k. i w u.p.z.p.

Ocena zasadności pozostałych, dalej idących zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, byłaby przedwczesna, gdyż poruszone w nich kwestie podlegają rozpatrzeniu przez organ odwoławczy, przy rozpoznawaniu wniesionego przez stronę odwołania. Sądy administracyjne w tym zakresie mogą się wypowiedzieć dopiero po rozpoznaniu sprawy przez organy administracyjne obu instancji. Do ich kompetencji należy bowiem kontrola zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, a nie orzekanie za organy uprawnione do ich wydania.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności rozpatrywanej sprawy należy dojść do wniosku, że jej istota jest dostatecznie wyjaśniona.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.