Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2948-2949/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.
article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. d
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Warunkiem do dokonania odliczenia podatkowego jest nabycie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym od inwestora prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkalnego.

TEZY

Warunkiem do dokonania odliczenia podatkowego jest nabycie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym od inwestora prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkalnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Grzegorza D. i Katarzyny O.-D. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 8 października 1999 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia 19 sierpnia 1999 r. określił zobowiązanie w podatku dochodowym za 1996 r. w wysokości 14.467,70 zł zaległość w kwocie 14.117,80 zł oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie 15.011,00 zł w odniesieniu do małżonków Grzegorza D. i Katarzyny O.-D.

Podjętym rozstrzygnięciem zakwestionował zasadność odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 54.400,00 zł, związanej z zakupem lokalu mieszkalnego.

Uzasadniając powyższe Urząd stwierdził, że przedmiotowy lokal znajduje się w budynku mieszkalnym wybudowanym przez "(...) Kombinat Budowlany" Sp. z o.o. w O., natomiast został zakupiony od PPH "R." Sp. z o.o. w O., wobec czego nie zostały spełnione warunki do skorzystania z odliczeń.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wywodzili, iż sporny lokal stał się samodzielnym lokalem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o właściwości lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388/ dopiero po wykonaniu prac budowlanych przez firmę "R.". To właśnie ta firma wykonała wszystkie ściany działowe podłoża i instalacje wewnętrzne.

Zdaniem podatników obiektu, w którym nie ma kuchni, łazienki i który nie posiada żadnej umywalki, czy miski ustępowej /instalacji wewnętrznej/ nie można nazwać samodzielnym lokalem mieszkalnym. Jest jedynie "półproduktem" wymagającym dużych nakładów pracy i środków, aby mógł spełniać podstawowe funkcje.

Izba Skarbowa w O. nie podzieliła zarzutów odwołania i decyzją z dnia 8 października 1999 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji powołując następującą argumentację.

Stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ od podstawy wymiaru podatku podlegają odliczeniu kwoty wydatków poniesionych na zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gmin, a także od osób, które wybudowały ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej.

W świetle omawianego przepisu odliczeniu podlegają poniesione wydatki jeśli zostaną spełnione łącznie następujące warunki:

- dotyczą nowo wybudowanego budynku lub lokalu mieszkalnego w takim budynku,

- budynek mieszkalny lub lokal mieszkalny musi być nabyty od gminy lub osoby prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkalnego.

Z akt sprawy wynika, że Strona aktem notarialnym repertorium "A" Nr (...) w dniu 18.10.1996 r. zakupiła od P.P.H. "R." lokal mieszkalny położony w O. przy ul. W. 5k/31. Wymieniony lokal przedsiębiorstwo nabyło od "(...) Kombinatu Budowlanego" Sp. z o.o. z siedzibą w O. umową ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i umową sprzedaży akt notarialny repertorium "A" nr (...) z dnia 9.06.1995 r.

Wbrew zarzutom skarżącego organ skarbowy nie kwestionuje faktu, iż to P.P.H. "R." wykonało prace związane z wykończeniem tego lokalu. Natomiast niewątpliwie stan faktyczny dowodzi, że już w dacie zakupu przez Spółkę - to jest 9.06.1995 r. lokal spełniał wymogi samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388/. Świadczy o tym przede wszystkim zaświadczenie wydane przez Wydział Urbanistyki i Architektury - Nadzór Budowlany Urzędu Miejskiego w O. z dnia 31 marca 1995 r. (...) /par. 3 aktu notarialnego z dnia 9.06.1995 r./ jak i zaświadczenie wydane przez "(...) K.B. Sp. z o.o. z dnia 13.08.1999 r., z którego wynika, że "kupujący był zobowiązany /przed zawarciem aktu notarialnego/ do samodzielnego wykonania robót takich jak ścianki działowe, podłoża, posadzki, instalacje wewnętrzne". Zauważyć należy również fakt, iż w dacie zakupu lokalu przez P.P.H. "R.", spółka ta nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie budownictwa mieszkaniowego.

Zakres prowadzonej działalności został rozszerzony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w O. Wydział V Gospodarczy z dnia 12 sierpnia 1996 r. (...).

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego małżonkowie D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji stawiając zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a także obrazę prawa procesowego przez naruszenie art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1 i art. 210 Ordynacji podatkowej.

Skarżący wywodzili w szczególności, że organy podatkowe przyjęły jakoby dnia 9.06.1995 r. lokal spełniał wymogi samodzielnego lokalu mieszkalnego opierając się na art. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali oraz opierając się o zaświadczenie z dnia 31.03.1995 r. wymagane przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w O. W myśl cytowanej ustawy o własności lokali, lokal mieszkalny to wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Pomieszczenia pomocnicze to: łazienka, WC, kuchnia, przedpokój, spiżarka.

Tymczasem z zaświadczenia P.P.H. "R." z dnia 13.08.1999 r. wynika, iż lokal ten nie spełniał wymogów określonych w ustawie o prawie własności lokali, bowiem nie było ścian wewnętrznych, podłoży, posadzek i instalacji wewnętrznych.

Wprawdzie Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w O. w zaświadczeniu swym z dnia 31.03.1995 r. stwierdził, iż lokal nr 31 w budynku nr 5K przy ul. W. w O., spełnia wymogi art. 2 ustawy o własności lokali ale uczynił to na podstawie oświadczenia kierownika budowy, a nie na podstawie oględzin lokalu.

Skarżący dodali, iż lokal znajduje się nadal w trakcie realizacji procesu inwestycyjnego, gdyż do dnia 9 listopada 1999 r. nie dokonano odbioru technicznego budynku, w którym znajduje się ów lokal, a wynika to z oświadczenia wspólnoty mieszkaniowej.

Skarżący wywodzili ponadto, iż organy podatkowe mają obowiązek udowodnienia, iż istotnie miała miejsce dwukrotna sprzedaż lokalu mieszkalnego oraz obowiązek dokonania wyczerpujących ustaleń co do okoliczności jakie towarzyszyły złożeniu oświadczenia przez kierownika budowy. Organy podatkowe winny w tym celu zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i adekwatnie ocenić zebrane dowody.

Obowiązek taki wynika z art. 187 par. 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Postanowienia tych przepisów Izba Skarbowa zlekceważyła. Dowolnie przyjęła zawężające zdefiniowanie lokalu mieszkalnego posługując się ogólnikami. Pozwoliło to jej na rezygnację z wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem.

Małżonkowie D. stwierdzili, iż Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "R." w chwili zakupu przez nich lokalu mieszkalnego tj. 18.10.1996 r. budowało mieszkania i miało zatem prawo do ich sprzedaży, bowiem aktem notarialnym z dnia 1 sierpnia 1996 r. rozszerzyło swoją działalność o budownictwo mieszkaniowe.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest usprawiedliwiona

Izba Skarbowa podtrzymując zaskarżoną decyzję miała pełne podstawy do przyjęcia, iż skarżący nabyli lokal mieszkalny na tzw. wtórnym rynku mieszkaniowym.

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w akcie notarialnym z dnia 9 czerwca 1995 r. w sposób szczegółowy opisano sporny lokal wymieniając jego powierzchnię oraz części składowe.

Nie ulega także wątpliwości, że ów lokal stanowił jeden z 35 samodzielnych lokali mieszkaniowych w budynku wielorodzinnym wybudowanym przez (...) Kombinat Budowlany, zaś warunkiem do zawarcia aktu notarialnego było przedłożenie zaświadczenia władzy budowlanej, iż ów lokal spełnia wymagania samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali. Zaświadczenie to stanowiło urzędowe poświadczenie stanu prawnego tegoż lokalu z punktu widzenia ustawy o własności lokali.

Rozstrzygające znaczenie musi mieć jednakże oświadczenie sprzedawcy zawarte w umowie z dnia 18 października 1996 r. spółka "R.", w którym oświadczyła mianowicie nabywcom, że "nabyła ten lokal umową sprzedaży i ustanowienia odrębnej własności lokalu z dnia 9 czerwca 1995 r."

Tak więc małżonkowie D. w chwili zawierania aktu notarialnego mieli pełną świadomość tego, że nabyli lokal nie od inwestora, lecz we wtórnym obrocie.

Bez znaczenia jest natomiast okoliczność, że uprzednio lokal nie był zasiedlony, że nie dokonano odbioru technicznego budynku, że spółka "R." prowadziła także działalność budowlaną, że poczyniono dalsze nakłady na tenże lokal.

Warunkiem do dokonania odliczenia podatkowego było nabycie lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym od inwestora prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie budownictwa mieszkalnego czyli w niniejszej sprawie od (...) Kombinatu Budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę jako niezasadną oddalił.