Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 335/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2 i 5, art. 50-51
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skarg A. T. oraz "Stowarzyszenia N." z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 marca 2024 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej jako "PINB") z dnia 12 stycznia 2024 r., znak: [...], nakazującą inwestorowi A. T. rozbiórkę altany działkowej położonej na parceli nr [...] na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina T. .

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, że w dniu 17 lutego 2017 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na działce nr [...] w wyniku której ustalono, "że na przedmiotowej nieruchomości zostały utworzone N. na podstawie uchwały Zarządu Stowarzyszenia Działkowców nr [...]/2 zgodnie z zapisem ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W dniu kontroli ustalono, że na terenie nieruchomości istnieje około 50 altan ogrodowych o różnych konstrukcjach, a ich inwestorami są poszczególni użytkownicy wyznaczonych wewnętrznie ogrodów działkowych. Powołany zarząd ogrodu monitoruje stan zabudowy w szczególności w zakresie ich wielkości.

W dniu 12 maja 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili kolejne czynności kontrolne, podczas których stwierdzono m.in., "istnienie ok 68 obiektów, lokalizacja zabudowy/obiektów została zobrazowana na załączniku graficznym".

Pismem z dnia 26 maja 2023 r. Stowarzyszenie N. przedłożyło dokument z wykazem inwestorów z przypisaniem numeru działki.

Zawiadomieniem z dnia 27 października 2023 r., PINB poinformował, że na działce nr ewid. [...] w części dotyczącej parceli nr [...] zostaną przeprowadzone czynności kontrolne. W wyznaczonym terminie pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na w/w parceli, z których wynika, że na terenie wyodrębnionej parceli nr [...] zlokalizowany jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej. Według oświadczenia A. T. posadowiony jest na bloczkach betonowych pod całością obiektu, które nie stanowią fundamentu. Dach dwuspadowy w konstrukcji drewnianej kryty blachą. Obiekt pełni funkcje rekreacyjną (altana działkowa) i powstał w 2019 r. a jego inwestorem jest A. T., który zrealizował go w oparciu o ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Wymiary obiektu wynoszą: 669 cm x 500 cm i wysokości 486 cm zadaszony taras: 240x500 cm.

Decyzją z dnia 12 stycznia 2024 r., PINB nakazał inwestorowi A. T. wykonać rozbiórkę altany działkowej położonej na parceli nr [...] o wymiarach 6,96 m x 5,00 m i wysokości 4,86 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 2,4 m x 5,0 m znajdującej się na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina T. .

Odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu złożyli A. T. oraz Stowarzyszenie N. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

WWINB wskazał, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej: pr. bud.): "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31."

Natomiast w myśl art. 29 ust. 2 pkt 4 pr. bud. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 dalej: "ustawa ROD").

Dalej stwierdzono, że przez altanę - zgodnie z art. 2 pkt 9a ustawy ROD, należy rozumieć "wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m˛ oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛". Ustawodawca w ustawie o ROD jasno i precyzyjnie wskazał rozmiar budynku rekreacyjno-wypoczynkowego i jego funkcji, które zgodnie z pr. bud. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani również nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 pr. bud.

Organ II instancji wskazał na art. 2 pkt 2 ustawy ROD, który stanowi, że pod pojęciem działki rozumie się podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m˛, służąca zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji. Bezsprzecznym na gruncie niniejszej sprawy pozostaje fakt, że dzierżawcą parceli (działki) nr [...] jest A. T., a zatem obiekt zlokalizowany na w/w działce o wymiarach 6,96 m x 5,00 m i wysokości 4,86 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 2,4 m x 5,0 m jest altaną działkową zgodnie z art. 2 pkt 9a ROD.

WWINB podkreślił, że teren działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. objęty jest zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy T. z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg Jeziora [...] (dalej: mpzp). Z powyższego mpzp wynika, że w/w nieruchomość oznaczona została symbolem 1R.

Z § 3 pkt 1 mpzp wynika, że "Na obszarze planu ustala się następujące przeznaczenie trenów: tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolami 1R i 2R ". Natomiast § 4 pkt 2 lit a mpzp stanowi, że " W zakresie zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: zakaz lokalizacji: tymczasowych obiektów budowlanych.". Jednakże największe znaczenia dla niniejszej sprawy ma § 10 mpzp stanowiący, że "W zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy, ustala się: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) uwzględnienie w zagospodarowaniu, zgodnie z przepisami odrębnymi, przebiegów urządzeń melioracyjnych.".

Tym samym w ocenie WWINB, organ I instancji dokonał prawidłowej interpretacji przepisów obowiązującego mpzp i prawidłowo ustalił, że wykonana zabudowa narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego. Odnośnie podnoszonych zarzutów przez Stowarzyszenie N., wskazano, że zabudowa rodzinnych ogródków działkowych na podstawie ustawy ROD - musi być zgodna z obowiązującymi przepisami, tj. ustawami oraz aktami prawa miejscowego, tym samym należy wskazać, iż obowiązujący mpzp może ingerować w sposób zagospodarowania terenu ROD. Sam fakt, iż mpzp zabrania wznoszenia obiektów budowlanych na danym terenie, nie eliminuje podstawowej funkcji ROD tj. zaspokajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa, ponieważ zapisy aktu miejscowego, nie zabraniają w żaden sposób i nie eliminują możliwości prowadzenia uprawy przez danego działkowca (zaspokajanie potrzeb socjalnych - prawo do uprawy żywności w celu podreperowania budżetu domowego) jak również nie uniemożliwiają mu prowadzenia czynności rekreacyjnych na danym ogrodzie działkowym. Również sama treść preambuły zawartej w ustawie ROD nie jest podstawą prawną tylko wskazaniem dlaczego została uchwalona dana ustawa.

Zdaniem WWINB organ powiatowy, co do wybudowanej altany wdrożył prawidłowe postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50-51 pr. bud., ponieważ jak wskazuje się w orzecznictwie "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. " (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 października 2016 r., sygn. akt IIOSP 1/16 LEX nr 2116795).

W odpowiedzi na podnoszony przez A. T. zarzut, organ odwoławczy podniósł, że altana spełnia definicję wyrażoną w art. 3 ust. 2 pr. bud. Altana pomimo posadowienia na bloczkach betonowych pod całością altany, ma cechy trwałego związania z gruntem, ponieważ obiekt jest stabilny i dzięki temu ma możliwość przeciwdziałaniu czynnikom zewnętrznym.

Skoro zatem przedmiotowa altana na parceli nr [...], stanowi obiekt budowlany i jest budynkiem, który narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego - tj. mpzp - który przewiduje zakaz lokalizacji budynków, tym samym PINB był zobowiązany do podjęcia działań w niniejszej sprawie i wdrożenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50-51 pr. bud., mające na celu przywrócenia stanu zgodnego z obwiązującymi przepisami w tym przepisami mpzp. Abstrahując od powyższego, w przypadku gdyby przyjąć nawet że budynek altany jest obiektem tymczasowym, ponieważ nie jest trwale połączony z gruntem, to tymczasowy obiekt byłby sprzeczny z mpzp.

W ocenie WWINB, usunięcie powyższego stanu niezgodności z przepisami jest jedynie możliwe poprzez rozbiórkę przedmiotowej altany. Na gruncie niniejszej sprawy orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego jest jedynym możliwym rozwiązaniem określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1-2 pr. bud., który de facto doprowadza zaistniałe naruszenia prawa do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczono też, że organ powiatowy prawidłowo określił adresata nałożonego obowiązku.

Skargi na powyższą decyzję wywiedli do Sądu A. T. oraz Stowarzyszenie N. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu, na rzecz skarżących kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) przepisów art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez dalsze ograniczenie na skutek zaskarżonych decyzji wykonywania prawa własności nieruchomości uregulowanego w ustawie ROD oraz niezastosowanie zasady proporcjonalności,

2) przepisów art. 2 pkt 5, 9, 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 1) oraz art. 4 ustawy ROD poprzez ich nie zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego

3) przepisów § 4 pkt 2a i § 10 uchwały Rady Gminy T. Nr [...] z dnia 18 maja 2010 r., poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie,

4) art. 3 pkt 1- 3 i pkt 5 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną ich wykładnię, stosując niewłaściwą językową wykładnię definicji "obiektu budowlanego", "budynku" "budowli", "tymczasowy obiekt budowlany" szczególnie poprzez błędną wykładnię określenia "trwałego związania z gruntem", pojęcia "fundament", błędnie uznając, że przedmiotowa altana działkowa jest budynkiem,

5) art. 1 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 29 ust 2 pkt 4 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w toku analizy prawnej stanu faktycznego w sprawie

6) art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działkowych, budynków i budowli, podlegające odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym;

7) art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 33 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie;

8) art. 51 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie mimo, że nie ziściły się przesłanki ustawowe do nakazania rozbiórki altanki,

9) naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7, 7a, 7b, 8, 9, 11, 77 § 1 i art. 78, 80 k.p.a. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 18 czerwca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył sprawy ze skargi A. T. prowadzoną pod sygn. akt IV SA/Po 335/24 i sprawę ze skargi Stowarzyszenie N. prowadzoną pod sygn. akt IV SA/Po 336/24 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i tak połączone sprawy postanowił prowadzić pod sygn. akt IV SA/Po 335/24.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nakazującą inwestorowi A. T. rozbiórkę altany działkowej położonej na parceli nr [...] na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina T. .

Podstawę materialnoprawną kontrolowanych decyzji stanowi ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej p.b.).

Z ustaleń faktycznych wynika, że sporny obiekt położony na parceli ma wymiary 6,96 m x 5,00 m i wysokość 4,86 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 2,4 m x 5,0 m.

Przedmiotowa altana położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w L. , przyjętym uchwałą Rady Gminy T. nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (dalej "mpzp").

Fundamentalne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miała zatem kwestia zgodności przedmiotowej altany z przepisami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Istotne jest również ustalenie jaki charakter w świetle prawa ma przedmiotowa altana działkowa. Należało więc ocenić, czy sporna altana jest obiektem budowlanym, obiektem tymczasowym, czy też innego rodzaju obiektem, a następnie zbadać, czy posadowienie altany na przedmiotowym terenie jest zgodne z przepisami obowiązującej uchwały miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Stosownie do art. 2 pkt 9a ustawy ROD altana działkowa to wolno stojący budynek rekreacyjno - wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35m˛ oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12m˛.

Natomiast przepis art. 2 pkt 2 ROD stanowi, że pod pojęciem działki rozumie się podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m˛, służąca zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynki i rekreacji.

Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 p.b., pod pojęciem budynku należy rozumieć "taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach".

Należy więc zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, że w kontrolowanej sprawie sporna altana jest budynkiem rekreacyjno – wypoczynkowym. Spełnia ona bowiem przesłanki określone w wyżej przytoczonej definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 p.b. Altana ta jest obiektem wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada dach. Sąd orzekający podziela także ocenę organu, że posiada ona fundamenty oraz jest trwale związana z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b.

Altana pomimo posadowienia na bloczkach betonowych pod całością altany nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego, za który zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 5 p.b., uważa się "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe".

W ocenie Sądu przedmiotowa altana, ma cechy trwałego związania z gruntem, ponieważ obiekt jest stabilny i dzięki temu ma możliwość przeciwdziałaniu czynnikom zewnętrznym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06 czerwca 2017 r., sygn. akt: II OSK 2477/15 (LEX nr 2417990) "O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania."

Podobnie orzekł Naczelny Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt: II OSK 1327/17 (LEX nr 2681541), stanowiąc iż "O trwałości związania z gruntem decyduje intensywność tego związania, co może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy budowla będzie połączona z gruntem fundamentem w gruncie tym w całości zagłębionym, ale także gdy wielkość, masa obiektu i względy bezpieczeństwa, w tym możność opierania się oddziaływaniom atmosferycznym wskazują na trwałość jego posadowienia. Obiekty trwale związane z gruntem to obiekty posadowione w taki sposób, by być odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu, aczkolwiek wykonanie go w formie wylewki betonowej jest typowe dla tego rodzaju elementu konstrukcyjnego, czy też wymiary tego elementu, czy też brak jego usytuowania w wykopie".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że w sytuacji trwałego związania spornej altany z gruntem i wydzielenia jej z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu stanowi ona budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b.

Zdaniem Sądu organy, co do wybudowanej altany wdrożyły prawidłowe postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50-51 p.b.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 p.b., altana działkowa i obiekt gospodarczy, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2176), nie wymagają wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, aby uzyskać przymiot legalności.

Natomiast w myśl art. 30 ust. 1 p.b. zgłoszenia prac budowlanych organowi administracji architektoniczno-budowlanej nie wymaga (poprzez wnioskowanie a contrario), z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 budowa altany na rodzinnych ogrodach działkowych, posiadającej odpowiednie wymiary, które zostały wskazane w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r., tj. zgodnie z art. 2 ust. 9a ustawy ROD.

Jak wskazuje się w orzecznictwie "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine." (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 października 2016 r., sygn. akt: II OSP 1/16 LEX nr 2116795). Innymi słowy, dany obiekt może być poddany ocenie również pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.).

Oceny takiej dokonały organy obu instancji, stwierdzając że przedmiotowa altana niezgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, którego przepisy obowiązują na terenie nieruchomości, na której zlokalizowana jest altana. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2023.977 ze zm., dalej u.p.z.p), "plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego", co oznacza, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóki obowiązuje.

W ocenie Sądu orzekającego organy trafnie przyjęły, że budowa w/w altany nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, tj. niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postaci planu miejscowego.

Jak wskazano wyżej, teren działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. objęty jest zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy T. z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. . W/w nieruchomość oznaczona została symbolem 1R.

Z § 3 pkt 1 uchwały wynika, że "Na obszarze planu ustala się następujące przeznaczenie trenów: tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolami 1R i 2R ". W § 13 pkt 1 uchwalono, że : "Dla terenów rolniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1R i 2R, ustala się: 1. przeznaczenie terenu pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki zielone". Zapis § 4 pkt 2 lit a uchwały stanowi, że "W zakresie zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: zakaz lokalizacji: tymczasowych obiektów budowlanych.". Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma jednak § 10 uchwały stanowiący, że "W zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy, ustala się: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) uwzględnienie w zagospodarowaniu, zgodnie z przepisami odrębnymi, przebiegów urządzeń melioracyjnych".

Reasumując powyższe Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej interpretacji przepisów obowiązującego mpzp i prawidłowo ustaliły, że wykonana zabudowa narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego. Natomiast sam fakt, iż mpzp zabrania wznoszenia obiektów budowlanych na danym terenie, nie eliminuje podstawowej funkcji ROD tj. zaspokajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa, ponieważ zapisy aktu miejscowego, nie zabraniają w żaden sposób możliwości prowadzenia na terenie rodzinnego ogrodu działkowego działalności rolniczej, ogrodniczej, sadowniczej, czy też zagospodarowania na potrzeby użytków zielonych, choć bez prawa do zabudowy budynkami lub tymczasowymi obiektami budowlanymi.

Zdaniem Sądu, podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku.

Pomimo obowiązywania tzw. zasady wolności budowlanej (art. 4 P.b.) prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa. Zatem prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1942/18). Stąd też właściciel nieruchomości nie ma pełnej swobody w kształtowaniu jej ładu przestrzennego, nie może też żądać od właściwego organu administracji publicznej, ażeby ten nie uwzględniał przepisów planu miejscowego, a tym samym aby wynik sprawy za każdym razem odpowiadał oczekiwaniom strony skarżącej. Spełnienie tego rodzaju oczekiwań w okolicznościach niniejszej sprawy byłoby możliwe o ile przepisy obowiązującego prawa przewidywałyby w omawianym zakresie wyjątki, a takowe w związku z obowiązywaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. – północny brzeg jeziora [...] i funkcjonowaniem ww. ogrodu działkowego nie wynikają z ani przepisów Konstytucji RP, ani Prawa budowlanego, ani ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymi oraz ustawy o rodzinnych ogrodach działowych.

Usprawiedliwienia odstąpienia od obowiązywania norm planistycznych nie może stanowić art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Zasadniczo normy planistyczne do doskonały przykład tego w jaki sposób dopuszczalne jest ograniczanie prawa własności, w tym prawa do zabudowy. To istota zagadnienia prawnego dotyczącego planowania i zagospodarowania przestrzennego. Artykuł 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczają możliwość ograniczenia prawa własności. Poza tym wykluczenie określonego rodzaju zabudowy nie zawsze musi prowadzić do naruszenia istoty prawa własności. Jedynie ograniczenie tego prawa, nie wyklucza z dalszego korzystania z nieruchomości, tak jak w niniejszej sprawie, dając możliwość prowadzenia na terenie rodzinnego ogrodu działkowego działalności rolniczej, ogrodniczej, sadowniczej, czy też zagospodarowania na potrzeby użytków zielonych, choć bez prawa do zabudowy budynkami lub tymczasowymi obiektami budowlanymi, co odpowiednio wynika z treści § 10 pkt 1 i § 4 pkt 2 lit. a ww. planu miejscowego, na co trafnie wskazał Sąd I instancji. Odmienna norma niż ww. zakaz zabudowy nie wynika z treści art. 13 ust. 1 i art. 2 pkt 5, 9 i 9a u.r.o.d. Przepisy te w żadnym razie nie stanowią prawnej podstawy do wyłączenia stosowania do rodzinnych ogrodów działkowych norm planistycznych. Przepisy te zawierają wyłącznie lub odnoszą się do takich legalnych definicji jak: "rodzinny ogród działkowy", "infrastruktura ogrodowa", "altana działkowa". Ponadto z ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wynika, że dla jej rygorów mają znaczenie obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, co wynika z art. 19 ust. 2 i art. 76 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wymienione wyżej przepisy nie pozwalają też na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie dokonano błędnej kwalifikacji przedmiotowej altany działkowej jako "budynku" w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. - wyrok NSA z 5.10.2023 r., II OSK 21/21, LEX nr 3697196 dotyczący posadowienia altany działkowej na tej samej działce.

Na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano ratio legis związania prawomocnym wyrokiem stosownie do art. 170 p.p.s.a., a zatem jego odniesienia do innych postępowań w zakresie, w jakim dana kwestia prawna została już rozstrzygnięta, a ma znaczenie w innej sprawie. W wyroku tego Sądu z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1409/21, zasadnie zatem uznano, odwołując się do orzecznictwa NSA, iż "Ratio legis" art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyroki NSA: z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1227/16; z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielić należy pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1014/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (...)". Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających.

Wskazywane w skargach względy słuszności oraz zasady współżycia społecznego, przy ocenie legalności decyzji administracyjnej nie mają znaczenia. W omawianym zakresie Sąd Administracyjny ocenia zgodność decyzji administracyjnej z prawem. Dla tej oceny ma zaś znaczenie zasada legalizmu (wyrażona w art. 6 K.p.a.), a nie względy słuszności oraz zasady współżycia społecznego, które to kategorie nie funkcjonują na gruncie prawa administracyjnego.

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organy - wbrew zarzutom skarżących - dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy na podstawie art.151 p.p.s.a należało oddalić skargę.