Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 690/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.194,187 par.1, 188
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.322 par.1
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
article: art.11
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art.11,art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, asesor sądowy Mirella Łent, Protokolant Sarah Sobecka – Kucharczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi Szymona N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] 2003 r. nr [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał między innymi, że zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] 2000 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. objął procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki VOLVO S 70 D, nr nadwozia [...], rok produkcji 2000, wobec którego do wymiaru cła zastosowano obniżoną stawkę celną, określoną dla towarów pochodzących z krajów Unii Europejskiej na podstawie dołączonej do zgłoszenia deklaracji eksportera zawartej na fakturze nr [...] z dnia [...] 2000 r.

Zgłoszenie złożone przez Szymona N. zostało przez organ przyjęte, albowiem odpowiadało wymogom formalnym określonym wart. 64 § l i 2 Kodeksu celnego i zaewidencjonowane pod numerem [...].

Towar został objęty wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym i zwolniony.

Mając na uwadze art. 83 § 1 Kodeksu celnego, w celu upewnienia się co do prawidłowości danych zadeklarowanych w ww. zgłoszeniu celnym, faktura nr [...] z dnia [...] 2000 r., stanowiąca załącznik do tego zgłoszenia, została przekazana belgijskiej administracji celnej, w celu dokonania jej weryfikacji w siedzibie sprzedającego, to znaczy w firmie V. b.v.b.a.

W niniejszej sprawie organ celny działał na podstawie Protokołu 6 Układu Europejskiego zawierającego postanowienia dotyczące wzajemnej pomocy w sprawach celnych w celu wykrycia naruszenia ustawodawstwa celnego. Dokumenty dające podstawę do zakwestionowania faktury przedłożonej do zgłoszenia celnego zostały ujawnione przez belgijską administrację, która wraz ze sprawozdaniem z przeprowadzonego dochodzenia nadesłała kserokopię faktury, zaksięgowanej przez eksportera, która nie posiadała deklaracji o pochodzeniu towaru, stanowiącej podstawę do zastosowania preferencji celnych.

Przepis art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi, iż dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu.

Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu, mają prawo żądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą. Wyniki czynności sprawdzających przekazywane są w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych, które zgodnie z art. 11 pkt 2 i 3 Protokołu 6 mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym i administracyjnym wszczętym w wyniku wykrycia nieprzestrzegania przepisów celnych. Informacje i dokumenty uzyskane w ten sposób mogą być wykorzystane jako dowody w postępowaniach prowadzonych przez strony.

Weryfikacja w przedmiotowej sprawie ujawniła, że na fakturze zaksięgowanej u sprzedającego nie było poświadczenia o pochodzeniu towaru, natomiast wartość towaru była zgodna z zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym.

Naczelnik Urzędu Celnego w T., mając na uwadze negatywny wynik weryfikacji w dniu [...].2002 r., wydał na podstawie art. 165 §1 i 2 Ordynacji podatkowej postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie prawidłowości zgłoszenia celnego.

Opierając się na treści przekazanych przez belgijską administrację celną dokumentów, uznał przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia [...] 2000 r. za nieprawidłowe i decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej, określonej dla towarów klasyfikowanych do pozycji 8703 Taryfy celnej, a w jej ramach do kodu PCN 8703 32 90 1. Uzasadniając orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych, organ celny wskazał na przepis art. 222 §4 Kodeksu celnego.

Stawkę autonomiczną zastosowano z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej, z powodu zakwestionowania wiarygodności danych zawartych w fakturze przedstawionej przez Szymona N.

Zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 §3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.

Zastosowanie tych stawek może nastąpić retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa, w tym umowami międzynarodowymi, o czym mowa wart. 13 §4 ustawy Kodeks celny.

Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r., w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz. 1217) oraz art. 16 i 21 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:

- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień

Protokołu nr 4 Układu Europejskiego,

- pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym

świadectwem przewozowym EUR l lub deklaracją na fakturze,

- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Niezachowanie jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej.

Dyrektor Izby Celnej w T., po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją nr [...] z dnia [...] 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że przyczyną wszczęcia postępowania był fakt ujawnienia przez belgijską administrację celną w siedzibie eksportera faktury, która choć potwierdziła wartość transakcyjną zadeklarowaną przez stronę, nie posiadała jednak deklaracji o pochodzeniu, która zgodnie z postanowieniami Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego stanowi niezbędny warunek udzielenia importowanemu towarowi preferencji celnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

W skardze do Sądu Szymon N. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 § 1, art. 23 § 1, art. 83 §2 w związku z art. 64 §2, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, 122, 180 §1, 181 pkt 3, 187 §1 i §3, 191, 194 §1 i 2, 200 §1, 210 §4 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarządzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, iż w prowadzonym postępowaniu organy celne nie udowodniły, że faktura zakupu samochodu załączona do zgłoszenia celnego jest fakturą fałszywą, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że znajdujący się w niej zapis dotyczący świadectwa pochodzenia nie mógł być podstawą do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Dokonując takich błędnych i całkowicie dowolnych ustaleń, organy celne nie wzięły pod uwagę faktu, że postanowieniem Prokuratury Rejonowej we W. z dnia [...] 2003 r. umorzono dochodzenie prowadzone przeciwko skarżącemu z powodu niepopełnienia przestępstwa sfałszowania faktury zakupu samochodu.

Skarżący wywodził również, że przedmiotem obrotu towarowego był samochód marki VOLVO, a jest faktem powszechnie znanym, że samochody tej marki są produkowane w Szwecji, a więc towar pochodził z jednego z krajów UE.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 07.04.2004 r. sygn. SA/Bd 3337/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy - oddalił skargę Szymona N.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z postanowienia Prokuratury Rejonowej we W. umarzającego prowadzone przeciwko skarżącemu dochodzenie odnośnie popełnienia przestępstwa fałszowania faktury zakupu samochodu, należy stwierdzić, że co do zasady zobowiązania z tytułu ceł mają charakter publicznoprawny i powstają niezależnie od stopnia zawinienia stron. Powyższe oznacza, że umorzenie dochodzenia prowadzonego przeciwko skarżącemu odnośnie zarzutu popełnienia przestępstwa fałszerstwa faktury nie jest równoznaczne z uznaniem, że organ celny dokonał w zaskarżonej decyzji wymiaru cła od przedmiotowego samochodu z naruszeniem prawa według niewłaściwych stawek celnych (por. wyrok NSA z dnia 08.08.2002 r. sygn. akt SA/Od 1921/99 nie publ.).

Mając powyższe na uwadze, istota zaistniałego między stronami sporu sprowadzać się będzie do rozstrzygnięcia, czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w przedłożonej do odprawy celnej fakturze zakupu samochodu nie daje podstaw do zastosowania preferencyjnych stawek celnych.

Zgodnie z unormowaniem zawartym wart. 16 i 21 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 §3 pkt 4 Kodeksu celnego, możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:

a) towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego,

b) pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR-l lub deklaracją na fakturze,

c) towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.

Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało określone ściśle postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru również nie dają podstaw do zastosowania obniżonych stawek celnych.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu z adnotacją, że przedmiotowy samochód pochodzi z kraju UE.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia, belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było żadnej adnotacji, co do świadectwa pochodzenia towaru.

Stosownie do unormowania zawartego wart. 28 §2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru (kopia faktury z deklaracją). Skoro zatem w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru, to w ocenie Sądu, organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej.

Dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych zdaniem Sądu nie ma znaczenia fakt powszechnie znany, że samochody marki VOLVO są produkowane w jednym z krajów UE, albowiem jak już zaznaczono wyżej, dokumentować miejsce pochodzenia towaru można tylko i wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole nr 4 do Układu Europejskiego, a więc z wyłączeniem domniemań faktycznych, jak i innych środków dowodowych.

Reasumując, zaskarżona decyzja w ocenie Sądu została wydana bez naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Od powyższego wyroku Szymon N., reprezentowany przez adwokata J. M., wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) - przez bezwzględne i rażące naruszenie przepisów: art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 32 ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1 b, art. 21 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 Porozumienia w formie wymiany listów między Rzecząpospolitą Polską a wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 załącznik), art. 13 § 3 pkt 4 i pkt 5, art. 13 § 4, art. 16 § 1 Kodeksu celnego.

Nadto zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przez naruszenie przepisów art. 106 § 2-5 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu nr 4 do Układu

Europejskiego, art. 194 § 1, art. 187 § 3 i art. 191 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926) w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w T. wnosił o jej oddalenie, wywodząc, iż brak jest podstaw do uznania, że zaskarżony wyrok narusza prawo materialne bądź przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 sierpnia 2004 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Toruniu na rzecz skarżącego 1000 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania:

W skardze kasacyjnej zarzucono sądowi orzekającemu naruszenie przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

W pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty procesowe, ponieważ związana z nimi ocena może mieć wpływ na ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarżący zarzuca naruszenie art. 106 § 2-5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 32 ust. 2 i ust. 5 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, art. 194 § 1, 187 § 3, 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Strona w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy miała prawo podnosić zarzuty mogące podważyć jej zdaniem ustalenia, oceny i rozstrzygnięcia organów administracji, a więc legalność wydanych decyzji.

W szczególności strona zarzuciła, że dokumenty pochodzące od belgijskich służb celnych nie są wiarygodne i nie mogą stanowić wystarczających dowodów dla ustalenia stanu faktycznego. Nadto zdaniem skarżącego należy uzupełnić postępowanie przez przeprowadzenie dowodu z akt Prokuratury Rejonowej we W. sygn. akt 4Ds. 629/03 o umorzeniu postanowieniem z dnia 30.06.2003 r. w stosunku do skarżącego dochodzenia wszczętego na podstawie zarzutu Urzędu Celnego w T. o sfałszowanie faktury zakupu i posłużenie się tego rodzaju dokumentem.

Powołano przy tym w skardze szereg przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, które zostały według skarżącego naruszone przez organy celne, a to naruszenie winno być poddane ocenie WSA.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest stanowiska sądu orzekającego, co do poszczególnych zarzutów skargi.

Sąd stwierdził, że co do zasady zobowiązania z tytułu ceł mają charakter publiczno-prawny i powstają niezależnie od stopnia zawinienia stron, dlatego też nie przeprowadzono dowodu z postanowienia Prokuratury Rejonowej we W., umarzającego prowadzone przeciwko skarżącemu dochodzenie odnośnie popełnienia przestępstwa fałszowania faktury zakupu samochodu.

Jeśli jednak ustalenia na podstawie wnioskowanych dowodów mogłyby doprowadzić do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, Sąd nie mógł odmówić ich przeprowadzenia - dotyczy to akt Prokuratury Rejonowej we W. 4Ds.-629/03 - bowiem jest istotne na jaką kwotę kształtuje się zobowiązanie publiczno-prawne z tytułu cła.

Z akt administracyjnych nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości czy negatywna weryfikacja belgijskich służb celnych dotyczyła skarżącego i faktury z dnia[...] 2000 r. nr [...]. W tym aspekcie zarzut naruszenia art. 106 § 3 ustawy procesowej z 30.08.2002 r. jest zasadny. Wprawdzie w decyzji z dnia [...] 2003 r. nr [...], jak i w decyzji II instancji stwierdzono, że "wraz ze sprawozdaniem z przeprowadzonego dochodzenia belgijska administracja celna nadesłała uwierzytelnioną kopię dokumentu, który nie zawierał deklaracji świadczącej o pochodzeniu towaru. Dokumentem tym jest faktura nr 2000/83 z dnia 24.08.2000 r." - jednak w aktach administracyjnych w obu tomach, w których trudno ustalić właściwą numerację z uwagi, iż kilkakrotnie przerabiano numerację stron, brak jest dokumentu, na który powołują się organy administracji i Sąd.

Z pisma Ministerstwa Finansów w Brukseli z [...]2002 r. nr [...] - nie wynika czy faktura z dnia [...] 2000 r. nr [...] opiewająca na nazwisko Szymona N. jest fałszywa, czy prawdziwa. Wprawdzie Sąd stwierdza, że przy wydaniu decyzji nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, lecz brak jest dostatecznego wyjaśnienia motywów tego stanowiska, co uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu ocenę zasadności skargi kasacyjnej i przytoczonych w niej zarzutów skierowanej do zaskarżonego wyroku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy celne zasadnie przyjęły, że świadectwo pochodzenia towaru zawarte w fakturze przedłożonej przez skarżącego przy odprawie celnej jest niewiarygodne i w konsekwencji, czy zasadnie wyliczono należności celne według stawek autonomicznych, a nie według stawek preferencyjnych oraz czy organy celne dopuściły się zarzucanych naruszeń przepisów Ordynacji podatkowej w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 protokołu nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia warunków:

a/ towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,

b/ pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,

c/ towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.

Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało określone ściśle postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru również nie daje podstaw do zastosowania obniżonych stawek celnych.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący, wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu, która zawierała pieczęć, zaświadczającą o preferencyjnym pochodzeniu towaru.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji świadectwa pochodzenia belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było w/w pieczęci, ani też jakiejkolwiek adnotacji, co do świadectwa pochodzenia towaru (stosownie do unormowania zawartego w artykule 28 § 2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru - kopia faktury z deklaracją) Skoro zatem, w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru to, w ocenie Sądu organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej, określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej.

Trzeba tu zaznaczyć, że organy celne miały pełne podstawy do uznania braku autentyczności zapisów na przedstawionej przez skarżącego fakturze. Belgijskie służby celne nadesłały bowiem, poza oryginałem kopii faktury eksportera, również raport będący wynikiem dochodzenia, które przeprowadziły w oparciu o art. 2 Protokołu 6 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli 16 grudnia 1991 r. Protokół ten regulował wzajemną pomoc w sprawach celnych. Jego art. 2 przewidywał udzielanie sobie wzajemnej pomocy przez umawiające się strony, w szczególności poprzez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń ustawodawstwa celnego. Już z treści tego zapisu wynikało, że działania w ramach wzajemnej pomocy prowadzone skutkiem wniosku, o jakim mowa była w art. 3 protokołu nie musiały ograniczać się do odnajdywania i przesyłania odpowiednich dokumentów, w szczególności faktur czy dokumentów tranzytowych. W art. 2 Protokołu 6 wprost wymieniono instytucję prowadzonych w ramach wzajemnej pomocy dochodzeń.

W sprawie niniejszej zarówno treść wniosku o udzielenie pomocy, jak i raportu belgijskich organów celnych wskazywała, że czynności organów celnych nie miały się ograniczać i nie ograniczały się do wyszukiwania wskazywanych przez polskie organy celne dokumentów. Działania z tego zakresu sięgały o wiele dalej, polegały bowiem na przeprowadzeniu dochodzenia, w ramach którego dokonano weryfikacji dokumentów przedstawionych w ramach zgłoszenia celnego polskim organom celnym.

Nie było kwestionowane znaczenie raportu belgijskich organów celnych, jako zagranicznego dokumentu urzędowego. Zgodnie więc z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej raport ten stanowił dowód, że przeprowadzono dochodzenie, w wyniku którego ustalono, iż przedstawione przez importera dokument był fałszywy. Biorąc pod uwagę treść wniosku o udzielenie pomocy i samego raportu, nie można było przyjąć, by belgijskie władze celne ograniczyły się do wyszukiwania faktur. Podnoszone w skardze zarzuty, w istocie nie były argumentami przeciwko osnowie dokumentów urzędowych. Równocześnie podkreślenia wymaga, że postępowanie wyjaśniające zostało w najistotniejszej części przeprowadzone w drodze pomocy przez belgijskie organy celne, które w ramach dochodzenia zebrały i oceniły dowody oraz dokonały stosownych ustaleń. Stąd też zbędne było, powtórne prowadzenie weryfikacji dokumentów.

Postępowanie wyjaśniające, na które składały się zarówno dokonywane w ramach dochodzenia czynności belgijskich organów celnych, jak i dodatkowe czynności polskich organów celnych, było na tyle wyczerpujące, że odpowiadało wymogom z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Działanie w ramach swobodnej oceny dowodów pozwalało na przyjęcie, że istotne okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej. Aczkolwiek w orzecznictwie podkreśla się dopuszczalność prowadzenia dowodów na okoliczności przeciwne w stosunku do dowodzonych innymi środkami, w tym dokumentami urzędowymi, to potrzeba prowadzenia dowodów w tym kierunku zachodzi tylko wtedy, gdy strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2002 r. sygn. I SA/Ka, ONSA 2003/1/33; wyrok NSA z 19.11.2004 r., sygn.GSK 889/04, niepubl.). Taka sytuacja natomiast w sprawie nie zachodziła.

Zarzutów skargi nie można uznać za zasadnych.

Podstawowy zarzut skarżącego, iż prawdziwość oryginału faktury (vide:, k.17, 30, akt celnych, tomu I; k.3A, 15 akt celnych, tomu II), nie została podważona żadnym dowodem, jest sprzeczny, tak z treścią raportu władz belgijskich, jak i z nadesłaną przez nie kopią faktury eksportera (vide: k.22, akt celnych tomu I; k.3, akt celnych, tomu II, k. 104 akt sądowych). Z dokumentów tych wynika, że pieczęć widniejąca na przedłożonej przez skarżącego fakturze, nie jest autentyczna, albowiem nie pochodzi od eksportera towaru (co wynika z kopii faktury eksportera), a także, iż przedłożona przez skarżącego faktura, wobec posiadania nieautentycznej pieczęci, jest dokumentem sfałszowanym, ( co wynika z raportu władz belgijskich).

Raport belgijskich organów celnych jako zagraniczny dokument urzędowy, stwierdza zaistnienie opisanych w nich faktów i korzysta, z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, z domniemania prawdziwości (dokument pochodzi od organu, który go wystawił) oraz z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, który go wystawił, które to domniemania można obalić jedynie w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, o czym stanowi art. 194 § 3 w/w ustawy. Dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie dopiero wówczas, gdy zostanie obalone jedno z w/w domniemań, co w przedmiotowej sprawie jednak nie zaszło. W tym przedmiocie skarżący nie zaoferował jakichkolwiek przeciwdowodów w rozumieniu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, ani też nie złożył wniosku o ich przeprowadzenie.

Należy tu zauważyć, że na żadnym etapie postępowania, skarżący nie kwestionował okoliczności, iż zawarte w raporcie władz belgijskich, ustalenie o sfałszowaniu faktur, nie dotyczy faktury, którą przedłożył on organom celnym. W tej więc sytuacji, organy celne nie miały obowiązku występować do tychże władz o dodatkowe wyjaśnienia, tym bardziej zresztą, że istnieją wystarczające podstawy, by treść w/w raportu odnieść do faktury przedłożonej przez skarżącego. We wniosku o weryfikację faktur, skierowanym do belgijskiej administracji celnej, organy celne zawarły wśród danych innych osób, dane skarżącego wraz z przedłożoną przez niego fakturą. Skoro więc w raporcie władz belgijskich wskazano, że nadesłane faktury są w większości fałszywe, a w załączeniu do raportu znajdują się faktury prawdziwe, to oczywistym i zgodnym z wszelkimi zasadami logicznego rozumowania było stwierdzenie przez organy celne, że faktura przedłożona przez skarżącego jest dokumentem fałszywym, skoro posiada adnotację, której nie zawiera faktura eksportera, nadesłana wraz z w/w raportem.

Trzeba tu zaznaczyć, że nie jest zasadny podnoszony w skardze argument, iż postępowanie karne wykluczyło posłużenie się przez skarżącego fałszywym dokumentem i w konsekwencji przedłożona przez niego faktura, dokumentem takim nie jest, oraz, że postanowienie o umorzeniu wobec niego postępowania karnego stanowi wiążący dla organów celnych dokument. Na wstępie należy zauważyć, że umorzenie przez organy policji postępowania karnego nastąpiło na podstawie art. 322 § 1 kpk, a więc z uwagi na niedostarczenie podstaw do wniesienia aktu oskarżenia. Sytuacja taka oznacza jedynie to, że organy ścigania nie zdecydowały się na wszczęcie sądowego procesu karnego przeciwko skarżącemu. Pomijając już okoliczność, że z uzasadnienia postanowienia umarzającego postępowanie, nie wynika jaka jest podstawa faktyczna rozstrzygnięcia (nie omówiono jakiegokolwiek dowodu, w tym raportu władz belgijskich), to trzeba stwierdzić, że wbrew wywodom skarżącego, żaden przepis prawa nie stanowi o tym, by postanowienie o umorzeniu postępowania karnego było wiążącym dla organów celnych dokumentem. Konstrukcja taka obca jest polskiemu systemowi prawa. Jedynym natomiast dokumentem o charakterze prawno-karnym, który należy uznać za wiążący dla organów stosujących prawo (sądów administracyjnych, sądów powszechnych), jest wydany w postępowaniu karnym, prawomocny wyrok skazujący, co do popełnienia przestępstwa. Wynika to z przepisu art. 11 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270), oraz art. 11 kodeksu postępowania cywilnego. W tych warunkach nawet wydanie wyroku uniewinniającego, nie mogłoby wiązać organów celnych, które zachowałyby prawo do własnej oceny zgromadzonych dowodów.

Również nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut, iż zawarta w przedłożonej przez skarżącego fakturze, adnotacja o prawie do obniżenia stawki celnej, nie ma żadnego materialnego znaczenia w sprawie z tego powodu, że faktem powszechnie znanym jest okoliczność, iż samochód marki Volvo może pochodzić jedynie z terenu Unii Europejskiej. Zdaniem Sądu, dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych nie ma znaczenia, czy samochody marki Volvo są produkowane w jednym z krajów UE, albowiem jak już zaznaczono wyżej, dokumentować miejsce pochodzenia towaru można tylko i wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole nr 4 do Układu Europejskiego, a więc z wyłączeniem domniemań faktycznych, jak i innych środków dowodowych. Organ celny zebrał materiał dowodowy wystarczający do podjęcia decyzji, albowiem zebrany materiał dostatecznie wyjaśnia wszystkie okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia zastosowanej normy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ skargę jako nieuzasadnioną oddalił.