Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 90/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 i art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: art. 3 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 4a, art. 3 pkt 24
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: par. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania S. R. od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. decyzji Specjalisty Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na córkę J. R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 4a, art.3 pkt 1 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że S. R. w dniu 28 czerwca 2007 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Z zaświadczenia wynikało, że dochód brutto rodziny w 2006 r. wynosił [...] zł. Do wniosku zostało także dołączone zaświadczenie wydane przez firmę [...] sp. z o.o., z treści którego wynika, że J. R. została zatrudniona w powyższej spółce na podstawie umowy o pracę na czas określony od 5 lutego 2007 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r. z pensją zasadniczą w wysokości [...] zł oraz, że w okresie od 1 marca 2007 r. do dnia 31 marca 2007 r. uzyskała w wynagrodzenie w wysokości [...] zł (netto).

Organ pierwszej instancji odmówił wnioskującemu przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku, uzasadniając odmowę przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczeń rodzinnych.

W odwołaniu od tej decyzji S. R. podniósł, że jest ona krzywdząca, ponieważ organy orzekające w sprawie nieprawidłowo zastosowały i zinterpretowały przepisy stanowiące podstawę prawna decyzji.

W ocenie skarżącego rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 z późn. zm.), jest niezgodne z prawem, gdyż przekracza delegację ustawową zawartą w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i kreuje niekorzystne dla obywateli warunki nabywania prawa do tych świadczeń. S. R. wskazał, że niezgodne z prawem i zasadami sprawiedliwości społecznej jest przyjmowanie do ustalenia wysokości dochodu rodziny, w przypadku zaistnienia zmian w dochodach, wynagrodzenia tylko z jednego i to pierwszego przepracowanego miesiąca. Nie uwzględnia się natomiast zmiany wysokości wynagrodzenia w dłuższym przedziale czasowym. Taka sytuacja wystąpiła w przypadku żony skarżącego, która została zatrudniona w lutym 2007 r. i zarobiła 930,04 zł, w marcu 2007 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości 1.271,99 zł, a w sierpniu 2007 r. już tylko 1.109,20 zł, we wrześniu 2007 r. - 661,22 zł, a 15 września 2007 r. została zwolniona z pracy. Wobec tak zróżnicowanych warunków płacy, zastosowane przez organy obydwu instancji zasady ustalania dochodu są niezgodne z prawem oraz zasadami słuszności i sprawiedliwości.

Ponadto skarżący wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej nie definiują pojęcia miesięcznego dochodu, zaś w art. 5 ust. 4a jest mowa o dochodzie rodziny rozumianym w myśl art. 3 pkt 1 i 2 - jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Według § 18 ust. 1 rozporządzenia, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile ten dochód osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, na Kolegium spoczywał obowiązek ustalenia, czy w dniu wydania decyzji przez MOPS, tj. 3 września 2007 r. rodzina R. otrzymywała taki dochód, jak w marcu 2007 r.

Ponadto skarżący wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych i wspomniane rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej nie definiują pojęcia miesięcznego dochodu, a w art. 5 ust. 4a jest mowa o dochodzie rodziny rozumianym w myśl art. 3 pkt 1 i 2 - jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Według § 18 ust. 1 rozporządzenia, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile ten dochód osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, na organie II instancji spoczywał obowiązek ustalenia, czy w dniu wydania decyzji przez MOPS, tj. 3 września 2007 r. rodzina skarżącego otrzymywała taki dochód, jak w marcu 2007 r. Kolegium takiego sprawdzenia nie dokonało, pomimo że na powyższym przepisie oparło swoje rozstrzygnięcie. S. R. wskazał, że zawyżono jego rentę inwalidzką, dodając do niej kwotę zwrotu podatku dochodowego, pomimo że nie stanowi to dochodu i nie dolicza się tej kwoty do dochodu, od którego zależy przyznanie zasiłku rodzinnego.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, w przypadku przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, są przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie podstawą wyliczenia dochodu były kwoty wykazane w zaświadczeniu wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – K. o wysokości dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Kolegium wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że miesięczny dochód S. R. z 2006 r. przyjęto na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego W. – K. z dnia 15 czerwca 2007 r. ([...]), co odpowiada dyspozycji § 2 ust. 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, póz. 881 ze zm.), dotyczącej dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o zasiłek rodzinny. Bezzasadny jest zatem zarzut zawyżenia przez Kolegium wysokości renty otrzymywanej przez S. R..

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii wysokości dochodu uzyskanego przez żonę wnioskującego w 2007 r. w efekcie uzyskania zatrudnienia, organ stwierdził, że wysokość tego dochodu, o jaką należy powiększyć przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w 2006 r. (art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U z 2006 r. Nr 139, póz. 992 ze. zm.), ustala się - zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m powołanego wyżej rozporządzenia - na podstawie dokumentu lub oświadczenia określającego wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. Zgodnie natomiast z przepisem § 18 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Zdaniem Kolegium, w przepisie § 18 ust. 1 rozporządzenia wskazującym, że dodaje się kwotę miesięcznego dochodu, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, jest mowa o dochodzie uzyskanym np. z zatrudnienia, o ile dochód ten (z zatrudnienia), osoba otrzymuje w dniu wydania decyzji o przyznaniu świadczeń. Kwestię wysokości dochodu uzyskanego precyzuje natomiast przepis § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m (z pierwszego pełnego miesiąca).

Jak wynika z załączonego do akt sprawy zaświadczenia firmy [...] Sp. z o.o. we W. z dnia 29 czerwca 2007 r., J. R. uzyskała wynagrodzenie za marzec 2007 r. (tj. pierwszy przepracowany pełny miesiąc) w wysokości 1.271,99 zł netto.

W rozpatrywanej sprawie łączny dochód stanowiący podstawę ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, na okres zasiłkowy 2007/2008, wynosił zatem 1.815,31 zł (543,32 zł miesięcznie z 2006 r. + dochód uzyskany w 2007 r.: 1.271.99 zł). Stanowi to w przeliczeniu na osobę w rodzinie (łącznie trzy osoby) - 605,10 zł i przekracza kwotę upoważniająca rodzinę do skutecznego ubiegania się o świadczenia rodzinne, która wynosi - 504,00 zł na osobę.

Należy również zauważyć, że decyzja organu pierwszej instancji z 3 września 2007 r. wydana została, gdy żona strony była jeszcze zatrudniona w firmie "[...]". Zatem rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było zgodne z istniejącym stanem faktycznym i obowiązującym stanem prawnym.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie było żadnych podstaw do dociekania, czy J. R. nadal pracuje i jakie uzyskuje wynagrodzenie za pracę. Przy tym przepisy powołanego wyżej rozporządzenia - wbrew przekonaniu skarżącego - nie obligują Kolegium do badania, czy wysokość uzyskiwanego przez żonę dochodu nie uległa zmianie w stosunku do wynagrodzenia za pierwszy przepracowany miesiąc, które stanowiło podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.

Kolegium wyjaśnia przy tym, że podniesiona dopiero w skardze okoliczność zmiany sytuacji dochodowej rodziny spowodowana zwolnieniem z pracy J. R., stanowiła podstawę wystąpienia do organu pierwszej instancji z nowym wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych na córkę, który mógł być już rozpatrzony w zmienionej sytuacji materialnej rodziny.

Organ II instancji wskazał, że orzeka na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i nie jest uprawnione do ich kwestionowania, jak tego oczekuje Skarżący. Wobec tego Kolegium nie jest właściwe do oceny prawidłowości podejmowanych przez prawodawcę rozstrzygnięć normatywnych, czy ich dowolnej interpretacji, odpowiadającej oczekiwaniom S. R..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. R. podniósł zarzut niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zasadniczo podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie skarżącego rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 z późn. zm.), jest niezgodne z prawem, gdyż przekracza delegację ustawową zawartą w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i kreuje niekorzystne dla obywateli warunki nabywania prawa do tych świadczeń. W związku z powyższym, skarżący wniósł o dokonanie przez Sąd oceny zgodności z prawem wskazanego rozporządzenia. S. R. wskazał, że krzywdzące, niezgodne z prawem i zasadami sprawiedliwości społecznej jest przyjmowanie do ustalenia wysokości dochodu rodziny, w przypadku zaistnienia zmian w dochodach, wynagrodzenia tylko z jednego i to pierwszego przepracowanego miesiąca. Nie uwzględnia się zmiany wysokości wynagrodzenia w dłuższym przedziale czasowym. Taka sytuacja wystąpiła w przypadku żony skarżącego, która została zatrudniona w lutym 2007 r. i zarobiła 930,04 zł, w marcu 2007 r. otrzymała wynagrodzenie w wysokości 1.271,99 zł, a w sierpniu 2007 r. już tylko 1.109,20 zł, we wrześniu 2007 r. - 661,22 zł, a 15 września 2007 r. została zwolniona z pracy. Wobec tak zróżnicowanych warunków płacy, zastosowane przez organy obydwu instancji zasady ustalania dochodu są niezgodne z prawem oraz zasadami słuszności i sprawiedliwości.

Ponadto skarżący wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej nie definiują pojęcia miesięcznego dochodu, zaś w art. 5 ust. 4a jest mowa o dochodzie rodziny rozumianym w myśl art. 3 pkt 1 i 2 - jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Według § 18 ust. 1 rozporządzenia, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile ten dochód osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, na Kolegium spoczywał obowiązek ustalenia, czy w dniu wydania decyzji przez MOPS, tj. [...] r. rodzina R. otrzymywała taki dochód, jak w marcu 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium, decyzje organów obydwu instancji w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych nie naruszają obowiązującego stanu prawnego, a podniesione w skardze zarzuty są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest zgodna z zasadami słuszności lub współżycia społecznego, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady, bądź uchybienia nie występują, stąd skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), zwana dalej ustawą.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia ustalenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny uprawniającego do otrzymania prawa do świadczeń rodzinnych.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. lub 583 zł.

Zgodnie z jej art. 3 pkt 1 lit. a , ilekroć jest w niej mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Odnosząc się zatem do zarzutu niewłaściwego ustalenia wysokości dochodu rodziny poprzez doliczenie do niego kwoty wynagrodzenia uzyskanego przez żonę skarżącego w 2007 r. w efekcie uzyskania zatrudnienia, to w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że wysokość tego dochodu, o jaką należy powiększyć przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w 2006 r. (art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych), ustala się - zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m powołanego rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 z późn. zm.) - na podstawie dokumentu lub oświadczenia określającego wysokość uzyskanego dochodu z pierwszego pełnego miesiąca przez członka rodziny. Zgodnie natomiast z § 18 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Norma wynikająca z przepisu § 18 ust. 1 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że dodaje się kwotę miesięcznego dochodu, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, jest mowa o dochodzie uzyskanym np. z zatrudnienia, o ile dochód ten (z zatrudnienia), osoba otrzymuje w dniu wydania decyzji o przyznaniu świadczeń. Kwestię wysokości dochodu uzyskanego precyzuje natomiast przepis § 2 ust. 2 pkt 6 lit. m (z pierwszego pełnego miesiąca).

W aktach sprawy znajduje się umowa o pracę zawarta w dniu 1 maja 2007 r. pomiędzy "[...]" sp. z o.o., a J. R. oraz zaświadczenie z dnia 29 czerwca 2007 r. o zarobkach uzyskiwanych z tytułu umowy na czas określony zawartej w dniu 5 lutego 2007 r. z tą samą spółką, z którego wynika, że w miesiącu marcu 2007 r., tj. w pierwszym, pełnym przepracowanym przez małżonkę skarżącego miesiącu, jej wynagrodzenie wyniosło 1.271,99 zł netto.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę treść przepisu art. 5 ust. 4a ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24 (uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło – lit. c pkt 24 art. 3), prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód, za podstawę do stwierdzenia, czy skarżący spełnia kryterium dochodowe pozwalające na przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych we wnioskowanej postaci, należało przyjąć miesięczny dochód w wysokości 1815,31 zł, tzn. 543,32 zł + 1271,99 zł. Skoro zatem w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie daje to kwotę 605,10 zł, tym samym niewątpliwie przekroczone zostaje ustawowe kryterium dochodowe.

Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji - w rozpoznawanej sprawie wystąpiła okoliczność uzyskania dochodu po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Wobec tego obliczając dochód rodziny, należało zsumować dochody członków rodziny uzyskane w 2006 r., następnie podzielić przez 12 miesięcy i do miesięcznego dochodu dodać uzyskany dochód z pierwszego miesiąca, w którym przysługiwało wynagrodzenie żonie skarżącego w pełnej wysokości, a następnie ustalić wysokość dochodu w przeliczeniu na osobę.

Podkreślić zatem należało, że wszystkie wymienione wyżej ustalenia kwot dochodu, w tym opisane czynności matematyczne, zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r.

Przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, uznać należało, że decyzja została wydana w wyniku prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i zastosowania trafnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, interpretacji przedstawionej przez organ nie można zarzucić naruszenia prawa, gdyż uwzględnia ona reguły jego prawidłowej wykładni. Organ trafnie dokonał wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, a jego wysokość nie dawała podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego legalności rozporządzenia, stanowiącego obok ustawy podstawę orzekania w niniejszej sprawie, Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądem z przepisu art. 8 ust. 2 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP wynika jednoznacznie, że sądy są uprawnione do samodzielnej oceny i ustalenia zgodności podustawowych aktów normatywnych z ustawami, a w razie stwierdzenia ich niezgodności z ustawami, odmowy ich zastosowania w konkretnej sprawie. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2004 r. w/s FSK 177/04 (Lex nr 129891), jeśli rozporządzenie kształtuje obowiązki strony inaczej niż ustawa, to sąd ma prawo ocenić je jako niezgodne z Konstytucją i uchylić decyzję wydaną na podstawie takiego rozporządzenia.

Stosownie do art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia wydawane są przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu wykonania postanowień ustawy. Upoważnienie określa organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Norma kompetencyjna zawarta w art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych 5 wskazuje, iż: "Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, wstrzymywania lub zawieszenia wypłaty tych świadczeń, a także sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych i wzory: 1) wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, 2) zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, 3) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, 4) wywiadu, o którym mowa w ust. 4a, 5) oświadczenia o dochodach członków rodziny uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym, kierując się koniecznością zapewnienia stosownej dokumentacji niezbędnej do sprawnej realizacji świadczeń rodzinnych.

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 z późn. zm.), wydane na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Akt ten określa: 1) sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych; 2) sposób i tryb postępowania w sprawach wstrzymywania lub zawieszenia wypłaty tych świadczeń; 3) sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych; 4) wzory: a) wniosków o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, b) zaświadczenia urzędu skarbowego o dochodzie osób podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, c) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, d) innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, f) wywiadu, o którym mowa w art. 23 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Szczególny funkcjonalny związek między ustawą a aktem wykonawczym (rozporządzeniem) wyraża się w tym, że akty te łącznie tworzą całość zaprogramowaną i normującą daną dziedzinę spraw. O tym bowiem, czy ustawa wymaga unormowania uzupełniającego, decyduje ustawodawca. Akt wykonawczy ma swój przedmiot regulacji, chociaż składają się nań sprawy związane ściśle z treścią ustawy, którą wykonuje. Zawiera regulacje, które funkcjonalnie uzupełniają ustawę.

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, zawiera regulacje organizacyjne, proceduralne, techniczne, uzupełniające ustawę o świadczeniach rodzinnych, czyli określa sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych, wstrzymywania lub zawieszenia wypłaty tych świadczeń, a także sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych. Akt ten, konkretyzując normy ustawowe, zawiera konieczne regulacje do jej należytego funkcjonowania. W ocenie Sądu akt ten jest zgodny z ustawą o świadczeniach rodzinnych.

Ponieważ wszczęte skargą S. R. postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do postawienia organowi administracji zarzutu naruszenia prawa materialnego i procesowego, przeto – stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.