Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 248/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2, art. 17 ust. 10 i ust. 11, art. 19 ust. 10
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 2 § 1 pkt 10, art. 15 § 1, art. 26 § 5 pkt 1, art. 26 § 1, art. 29 § 1 i § 2 pkt 3, art. 18, art. 33 § 2 pkt 4 i pkt 6 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 maja 2023 r., nr 42/23 w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz M. S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym przez M. S. (dalej jako: skarżąca lub zobowiązana), reprezentowaną przez pełnomocnika, postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., nr 42/23, Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny (dalej również: OPWIS), znak EP.056.2.2022.WR, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 338 z późn. zm.), art. 17 i art, 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 479 z późn. zm.), dalej w skrócie: "u.p.e.a.", art. 127 § 2, art. 138 § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), dalej jako: "K.p.a., po rozpoznaniu stanowiska wierzyciela, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu (dalej również jako wierzyciel lub w skrócie: PPIS), znak sprawy EP.966.4.41.2022.MWN, z dnia 10 marca 2023 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie.

Wyżej wymienione rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznymi i prawnym. PPIS wystosował w dniu 19 listopada 2019 r. upomnienie, w którym stwierdził, że mimo upływu terminu nie został wykonany ciążący na skarżącej obowiązek poddania małoletniego dziecka – córki strony Z. D. (dalej również jako: dziecko) urodzonej dnia 9 maja 2018 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (pierwsza, druga, trzecia dawka szczepienia podstawowego), błonicy, tężcowi, krztuścowi (pierwsza, druga, trzecia, czwarta dawka szczepienia podstawowego), poliomyelitis (pierwsza, druga, trzecia dawka szczepienia podstawowego), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b (pierwsza, druga, trzecia, czwarta dawka szczepienia podstawowego), Streptococcus pneumoniae, (pierwsza, druga, trzecia dawka szczepienia podstawowego), odrze, śwince i różyczce (szczepienie podstawowe) - zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Upomnienie zostało doręczone na adres skarżącej. W związku z niewykonaniem obowiązku, wierzyciel wystąpił do OWPIS w dniu 28 września 2021 r. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ ten jest organem prowadzącym egzekucje o charakterze niepieniężnym, na mocy porozumienia nr OUW/OK-1/15 z dnia 6 lutego 2015 r. (opubl. Dz. U.rz. Woj. Opolsk. z dnia 10 lutego 2015 r. poz, 304) w sprawie powierzenia Opolskiemu Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu zadań Wojewody Opolskiego, jako organu egzekucyjnego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, polegających na egzekucji obowiązku poddania szczepieniom ochronnym, dla których wierzycielami są Państwowi Powiatowi Inspektorzy Sanitarni działający na terenie województwa opolskiego.

Jednocześnie wierzyciel wydał tytuł wykonawczy z dnia 27 września 2021 r., nr [...], w którym sformułował treść obowiązku, dotyczącego poddania zgodnie z art.5 ust.1 pkt 1 li. B) oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 z późn. zm.), dalej jako: "ustawa", dziecku, wyżej wymienionym szczepieniom ochronnym. Po nadaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. przez OPWIS tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, organ ten wydał postanowienie z dnia 17 stycznia 2023 r., nr 4/23, o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.

W piśmie z dnia 26 stycznia 2023 r. skarżąca złożyła zarzuty do wyżej wymienionego postanowienia, powołując się na zaświadczenie lekarskie, które zgodnie z treścią pisma znajduje się w aktach PPIS, o braku możliwości wykluczenia przeciwwskazań do poddania dziecka wyżej wymienionej procedurze medycznej. Wskazana okoliczność, zdaniem zobowiązanej, wyklucza możliwości wykonana obowiązku o charakterze niepieniężnym w terminie wskazanym przez organ, w konsekwencji również nakładanie grzywny w celu przymuszenia. Zauważyła przy tym skarżąca, że wystąpiła do lekarza podstawowej opieki medycznej o ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień dla dziecka.

Wierzyciel, postanowieniem z dnia 10 marca 2023 r., działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 i art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., oddalił zarzuty zobowiązanej w całości. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania wyjaśniającego, które przeprowadził w zakresie rozpatrzenia kwestii podniesionych przez skarżącą. W jego wyniku uznał PPIS, że zarzuty są całkowicie niezasadne.

Ze stanowiskiem wierzyciela nie zgodziła się skarżąca, po rozpatrzeniu jej zażalenia, OPWIS postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela. W uzasadnieniu organ egzekucyjny opisał przebieg postępowania, wraz ze wskazaniem podstawy prawna ciążącego na skarżącej obowiązku realizacji szczepień ochronnych. Następnie OPWIS wyeksponował, że:

po pierwsze – "ustawa nakłada obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym i że w ustawie zawarta jest delegacja ustawowa dla określenia wykazu chorób zakaźnych objętych (obowiązkiem szczepień ochronnych, do określenia osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się szczepieniom, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby";

po drugie – "wydanie na mocy delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (art. 17 ust. 10 ustawy zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), ustala obowiązkowe szczepienia ochronne".

W ocenie organu powołane regulacje stanowią "źródła prawa w znaczeniu konstytucyjnym". Zauważył nadto organ, że wydanie Komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej również jako: GIS), ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek na dany rok ma swoje upoważnienie ustawowe w art. 17 ust. 11 ustawy. Zdaniem OPWIS powołane komunikaty mają charakter "techniczny", bowiem ustalają program szczepień na dany rok, co jest uzasadnione koniecznością uwzględnia dynamicznej sytuacji epidemiologicznej. Następnie przytoczył regulacje dotyczące sposobu ogłaszania wyżej wymienionego komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego i odniósł się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej również w skrócie: TK) z dnia 9 maja 2023 r., cytując fragment jego sentencji. Przypomniał jednak, że zakwestionowane regulacje prawne tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie OPWIS organy administracji państwowej mają obowiązek stosowania powyższych przepisów do czasu ich wygaśnięcia. Z tych względów uznał, że skoro obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, a wykonanie tego obowiązku z mocy prawa jest zabezpieczone przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2151), to oznacza, że "wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny, a jego niedochowanie, aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu".

OPWIS przypomniał również, że z art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku praw pacjenta (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1876 ze zm.) wynika, iż odmowa wyrażenia zgody na udzielenia określonych świadczeń zdrowotnych jest możliwa tylko wtedy, jeżeli przepisy innych ustaw nie stanowią inaczej. W ocenie organu, mając na względzie powołane regulacje, obowiązek poddania się wskazanej procedurze medycznej nakłada art. 17 ustawy, który to akt normatywny nie przewiduje możliwości odmowy. Wskazał jednocześnie, że jedyną przesłanką do odstąpienia od obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzające badanie kwalifikacyjne, stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy, bądź przekroczenie terminu szczepienia ustalonego przez lekarza podczas takiego badania, w myśl art. 17 ust. 3 ustawy.

Dalej powołał organ przepisy kompetencyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie ustalania zakresów i terminów szczepień ochronny oraz sprawowania nadzoru w odniesieniu do nich. Wskazał, że wierzyciel prawidłowo uznał, że określony w tytule wykonawczym obowiązek jest wykonalny i dopuszczalna jest jego realizacja poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się zobowiązana, reprezentowna przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zaskarżyła kwestionowane postanowienie w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu autorka skargi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. "poprzez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia wydanego bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa",

2) art. 34 § 2 u.p.e.a. "poprzez jego nie zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu",

3) "brak uprzedniego doręczenia upomnienia o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 2 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu",

4) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. "poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy skarżąca winna być wezwana do uzupełnienia braków formalnych zarzutów z dnia 26 stycznia 2023 r., które to braki uniemożliwiały właściwe rozpoznanie sprawy",

5) art. 7a, art. 77 i art. 81 a K.p.a. "poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego",

6) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. "poprzez brak rozpoznania przez organ II Instancji zgłoszonych <>, a ograniczenie się do rozpoznania zażalenia, podczas gdy istotą zasady dwuinstancyjności jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, w tym zarzutów do tytułu wykonawczego.

Podnosząc te zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia obu organów oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi jej autorka opisała przebieg postępowania, cytując obszernie regulacje mające zastosowanie w sprawie. Zaznaczyła, że z upomnienia z dnia 19 listopada 2019 r., doręczonego jej, nie wynika, kto jest jego adresatem, ani kogo obciąża obowiązek w nim wskazany. Na poparcie przytoczyła orzecznictwo sądowoadministracyjne, odnoszące się do elementów, które winno zawierać upomnienie. Zwróciła również uwagę, że z uzasadnienia rozstrzygnięcia OWPIS nie wynika czy organ działa jako organ II instancji czy jako organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowiskowo wyrażone w objętym skargą postanowieniu. W motywach powielił argumentację przytoczoną w treści kwestionowanego rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego wskazał, że w jego ocenie upomnienie zawiera adresata, bowiem korespondencja została skierowana do skarżącej imiennie, na jej adres zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: P.u.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 P.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie – na podstawie art. 135 P.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Okoliczność, że sądy administracyjne nie oceniają celowości czy słuszności aktów administracyjnych, koncentrując się tylko na badaniu ich zgodności z prawem, nie narusza także międzynarodowych kryteriów w tym zakresie. Podkreślić bowiem wypada, że kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: pierwszej – oceny zgodności działania z prawem materialnym, drugiej – dochowania wymaganej prawem procedury, trzeciej – respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231). W konsekwencji, należy wyraźnie odróżnić kontrolę administracji publicznej (rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (rozstrzygania sprawy administracyjnej).

Wyjaśnienia wymaga także, iż Sąd administracyjny nie jest władny do samodzielnego wydania rozstrzygnięcia w miejsce organu administracji publicznej (tj. do rozstrzygania spraw administracyjnych; zob. m.in. R. Hauser, Konstytucyjny model polskiego sądownictwa administracyjnego [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 145-147; J. Zimmermann, Z problematyki reformy sądownictwa administracyjnego [w:] Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 797-798). Sąd administracyjny może w związku z tym zdyskwalifikować konkretne rozstrzygnięcie organu i zobowiązać ten organ do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dodać jeszcze trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie została rozpoznana w trybie uproszczonym skarga wniesiona w niniejszej sprawie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od stwierdzenia, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.

Dokonana przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów prawa, jak uznaje strona skarżąca.

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie OPWIS z dnia 16 maja 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie PPIS z dnia 10 marca 2023 r. - stanowisko wierzyciela o oddaleniu w całości zarzutów zobowiązanej w sprawie egzekucji administracyjnej.

Postępowanie, w którym wydano zaskarżone postanowienie prowadzone było w trybie powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nadal zwanej w skrócie u.p.e.a. Celem tego postępowania było natomiast wyegzekwowanie obowiązku dotyczącego poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka J. J., tj. obowiązku o charakterze niepieniężnym, podlegającego egzekucji na podstawie art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Postępowanie prowadzone było w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony nr [...] przez PPIS w dniu 10 października 2022 r.

Z kolei zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Postępowanie dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest ono toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, to jest zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje, stosownie do art. 15 § 1 w związku z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W ocenie Sądu kwestią, którą należało zbadać w pierwszym rzędzie była dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w kontekście wymaganego w art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązku wierzyciela w zakresie doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia. Zgodnie bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zdaniem Sądu skoro z powyższego przepisu wynika, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, to uznać należy, że stanowi ono obligatoryjny element postępowania, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona. Innymi słowy, tylko skuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia, poprzedzającego doręczenie tytułu wykonawczego, uprawnia organ egzekucyjny do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej, a następnie podjęcia dalszych działań prawnych zmierzających do przymusowego wyegzekwowania obowiązku -w rozważnym przypadku - zaszczepienia dziecka.

Podkreślić przy tym należy, że skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego - a więc gdy zostaną spełnione warunki prawne przewidziane w art. 15 § 1 w związku z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., który ustala moment wszczęcia egzekucji administracyjnej, tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - ma nie tylko zasadniczy wpływ na sytuację procesową zobowiązanego, ale także na skuteczność działań organu podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż dopiero z chwilą prawidłowego wszczęcia egzekucji, a więc zgodnie z przepisami prawa (art. 15 § 1 w związku z art. 26 § 5 u.p.e.a.), dochodzi do podejmowania skutecznych działań w toku postępowania egzekucyjnego przewidzianych prawem.

W ocenie Sądu również treść innych przepisów u.p.e.a. uzasadnia stwierdzenie, że upomnienie pełni istotną rolę w egzekucji administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 15 § 5 u.p.e.a., minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Wedle zaś art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według określonego wzoru. Z kolei, stosownie do art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a., jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest wskazanie daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną tego obowiązku. W myśl zaś art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).

Na tle wykładni powyższych przepisów trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wymagane przepisem art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienie jest dokumentem urzędowym, którego przesłanie do zobowiązanego zawsze musi poprzedzać wszczęcie egzekucji administracyjnej. Teść upomnienia przypomina o powinności wykonania obowiązku, będąc realizacją zasady zagrożenia, której celem jest dążenie do dobrowolnego wykonania istniejącego już obowiązku przez uświadomienie zobowiązanemu następstw jego niezrealizowania. Przy czym, co wynika z treści tego przepisu, samo skierowanie upomnienia nie jest wystarczającą przesłanką do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, gdyż koniecznym jest jego skuteczne doręczenie, wszczęcie zaś egzekucji administracyjnej jest możliwe dopiero po upływie 7 dni od daty odbioru upomnienia (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 31/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1692/21, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej, CBOSA, Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy należy stwierdzić, że OWPIS nie zweryfikował poprawności wystawionego przez PPIS upomnienia z dnia 19 listopada 2019 r., nr [...], jak i okoliczności czy zostało skutecznie doręczone skarżącej. Upomnienie winno określać zobowiązany podmiot i być bezpośrednio do niego kierowane. Brak w treści upomnienia jakichkolwiek danych umożliwiających identyfikację osoby zobowiązanej powoduje - jak trafnie zarzuciła skarżąca - że nie jest wiadome, kogo organ wezwał do dobrowolnego wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Zaznaczyć przy tym należy, że znajdujące się w aktach potwierdzenie doręczenia nie zawiera informacji, kto je odebrał, czy był to dorosły domownik, który zobowiązał się do przekazania korespondencji, stosownie do art. 43 K.p.a. Z tego względu - zdaniem Sądu – OWPIS rozpatrując zażalenie skarżącej, winien w pierwszej kolejności skontrolować, czy skarżącej skutecznie doręczono upomnienie, co uprawniało organ egzekucyjny do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Następnie ocenić, czy upomnienie z dnia 19 listopada 2019 r. spełnia wymogi formalne uzasadniające wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Dopiero ustalenie przez OWPIS wskazanych okoliczności tj. czy wierzyciel wykonał obowiązek określony w art. 15 § 1 u.p.e.a. i skutecznie doręczył skarżącej upomnienie z dnia 19 listopada 2019 r., umożliwiało odniesienie się do zarzutów podniesionych przez zobowiązaną.

Ponadto organ nie rozważył całości materiału dowodowego i nie dokonał na jego podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. W szczególności nie dopytał skarżącej co do okoliczności podniesionej w treści zażalenia a związanej z wystąpieniem do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w celu ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień dziecka. Z uzasadnienia, jak i z akt sprawy nie wynika, by ta okoliczność została przez organ egzekucyjny zbadana. Nie wezwał skarżącej do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Z treści rozstrzygnięcia organu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynika, że organ egzekucyjny wyłącznie ocenił treść postanowienia wierzyciela. Pobieżne odniesienia się w treści postanowienia OPWIS do zarzutów skarżącej zawartych w zażaleniu nie może czynić zadość wymogom z art. 144 w związku z art. 107 § 3 K.p.a.

Tym samym uznać należy, że organ nie sprostał też zasadzie wyrażonej w art. 7 K.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższe zasady mają natomiast odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie, co wynika wprost z art. 18 u.p.e.a.

Zdaniem Sądu już tylko opisana wyżej wadliwości powoduje konieczność uchylenia postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania.

Ponadto należy zauważyć, że w art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym.

Równocześnie wskazać należy, że choć sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, to jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który corocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie art. 17 ust. 10 i art. 19 ust. 10 ustawy oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W komunikacie tym wskazuje się, jakim szczepieniom i w jakim czasie powinny poddać się określone osoby.

W niniejszej sprawie organ uznał za niezasadny zarzut skarżącej braku wymagalności obowiązku, stwierdzając, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny a Program Szczepień Ochronnych (zwany dalej również w skrócie PSO) zawiera wytyczne i zalecenia co do sposobu realizacji tego obowiązku. Ogłoszenie tego komunikatu, w ocenie Sądu, miało zatem wpływ na istnienie obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym.

W związku z tym odnotowania wymaga, że w dniu 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt SK 81/19, w którym orzekł, że artykuł 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł jednocześnie, że wymienione przepisy we wskazanym zakresie, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia wyroku Trybunału wynika, że Program Szczepień Ochronnych ma wpływ na obowiązki jednostki, albowiem wskazuje wiek dziecka, kiedy należy poddać je obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko konkretnej chorobie/konkretnym chorobom i liczbę dawek szczepionek przeciwko konkretnej chorobie/konkretnym chorobom. Osiągnięcie konkretnego wieku przez dziecko prowadzi zatem do zaktualizowania obowiązku rodzica do poddania go obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Gdyby dziecko jeszcze nie osiągnęło danego wieku, to nie byłoby możliwe nałożenie na niego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku administracyjnego o charakterze niepieniężnym. Wynika to z obowiązywania § 5 rozporządzenia, który stanowi, że obowiązkowe szczepienia ochronne są przeprowadzane zgodnie z PSO na dany rok. Komunikat GIS wskazuje termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych szczepionek. Z tego względu Trybunał stwierdził, że nie można uznać, iż PSO na dany rok nie wprowadza nowości normatywnej. Ani w ustawie o zwalczaniu chorób zakaźnych, ani w rozporządzeniu nie sprecyzowano bowiem tych kwestii. Uszczegółowienie obowiązku szczepień ochronnych adresowanego do jednostki winno być unormowane wyłącznie rozporządzeniem a sytuacja, w której treść obowiązku szczepienia jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego (a contrario art. 87 Konstytucji), jest niedopuszczalna. Trybunał wskazał, że termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być – w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w PSO na dany rok, jednakże komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Jednocześnie Trybunał wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznano za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy, w ocenie Trybunału, powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian.

Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny niezgodność z Konstytucją przepisów ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w zakresie, w jakim pozwalają one na ustalenie terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu oznacza, że organy w sposób nieuprawniony dokonały oceny wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka skarżącego w świetle kalendarza szczepień określonego w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. Odnosząc się do istoty rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, stosownie do wywodów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, że nie może budzić wątpliwości niekonstytucyjność określania terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, na podstawie którego organy ustaliły obwiązek skarżącego poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wobec osiągnięcia wymaganego wieku. W związku z powyższym uznać należy, że ustalona przez organ wymagalność obowiązku zaszczepienia dziecka została dokonana bez podstawy prawnej, co powoduje konieczność ponownego rozważenia przez organy zarzutu skarżącego opartego o przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., a dotyczącego braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Natomiast zgodnie z normą art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z kolei przepis art. 8 Konstytucji RP stanowi, że jej przepisy stosuje się bezpośrednio. Po myśli art. 184 Konstytucji RP, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Powyższe oznacza m.in., że w zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu niż ustawa, sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i w toku rozpoznawania konkretnej sprawy mogą odmówić - z tego powodu - jego stosowania (por. uchwała NSA z 22 maja 2000 r., sygn. akt OPS 3/00, publ. ONSA z 2000 r., nr 4, poz. 136; wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05, publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 39; a także wyrok NSA z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 773/09 i wyrok WSA w Rzeszowie z 18 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 649/08). Wskazany brak związania aktami podustawowymi przekłada się na uprawnienie sądu rozpatrującego sprawę indywidualną do dokonania oceny konstytucyjności i legalności przepisu takiej rangi w ramach rozpoznania sprawy oraz do odmowy zastosowania takiego przepisu w rozpoznawanej sprawie, w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z konstytucją lub ustawą. Skoro sąd jest uprawniony do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia, co do którego samodzielnie stwierdzi jego niezgodność z Konstytucją bądź ustawą, to stosując rozumowanie a minori ad maius nie może budzić wątpliwości, że tym bardziej uprawnienie takie przysługuje sądowi co do przepisu rozporządzenia, którego niekonstytucyjność została przesądzona przez Trybunał Konstytucyjny, również w przypadku gdy odroczono utratę mocy obowiązującej przepisu. Przeciwne rozumowanie musiałoby prowadzić do wniosku, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego obalający domniemanie zgodności z Konstytucją danego przepisu rozporządzenia przyznaje jednocześnie temu przepisowi szczególnego rodzaju moc obowiązującą, której nie posiadał on przed powyższym wyrokiem. Brak jednak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia takiego stanowiska, jako że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu ma jedynie na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi dokonanie stosownej zmiany tego przepisu, tak aby był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt I OSK 1514/20 i powołane tam orzecznictwo).

W świetle powyżej powiedzianego przyjąć trzeba, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok oznacza, że taki charakter akt ten miał nie od dnia wyroku Trybunału, ale od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie i to pomimo, że utrata jego mocy obowiązującej została odroczona przez Trybunał na 6 miesięcy.

Stosownie do powyższego w pełni uprawnione jest skorzystanie przez skład orzekający z kompetencji do odmowy zastosowania sprzecznego z prawem aktu w postaci Programu Szczepień Ochronnych, ogłaszanego w drodze komunikatu GIS, który stanowił podstawę do określenia wymagalności ciążącego na skarżącym obowiązku zaszczepienia dziecka, a w dalszej kolejności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku administracyjnego o charakterze niepieniężnym. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której nastąpiłaby utrata ochrony jednostki zagwarantowanej w art. 190 ust. 4 Konstytucji.

Reasumując, Sąd uznał, że dostrzeżone uchybienia organu w zakresie prowadzonego postępowania miały istotny wpływ na jego wynik, co doprowadziło do nieuzasadnionego okolicznościami faktycznymi i prawnymi sprawy oddalenia w całości zarzutów skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej. W przekonaniu Sądu postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydano kontrolowane postanowienia, zostało przeprowadzone również z naruszeniem - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Natomiast z uwagi na charakter stwierdzonych naruszeń i konieczność uchylenia kontrolowanych postanowień, Sąd za niecelowe uznał odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił postanowienie OWPIS, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. Uchylenie przez Sąd orzeczenia powoduje, że zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą zarzutu w zakresie prawidłowego wystawienia przez organ upomnienia jak i jego doręczenia, stosownie do art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. oraz zarzutu braku wymagalności obowiązku, przewidzianego w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., z uwzględnieniem treści cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.