Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 837/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. B., H. S., M. H., Z. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935) – po rozpatrzeniu odwołań H. S., M. H., Z. M. i B. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak [...], sprostowanej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] (w ten sposób, że na stronie 1 decyzji wierszu 1 w miejsce daty wydania decyzji "[...].05.2015 r." wpisano datę "[...].04.2015 r.") o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r. nr [...], którym przejęto na własność Skarbu Państwa jako opuszczone gospodarstwo rolne oznaczone działką nr [...], o pow. 12,50 ha, położone we wsi [...], grom. [...], stanowiące własność A. K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący.

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] orzeczeniem z dnia [...] września 1958 r. nr [...] przejęło na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne oznaczone działką nr [...], o pow. 12,50 ha, położone we wsi [...], grom. [...], stanowiące własność A. K..

H. S. (jedna z następczyń prawnych A. K. - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1981 r., sygn. akt [...]) wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. zwróciła się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w [...] z dnia [...] września 1958 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że gospodarstwo zostało opuszczone przez właściciela przed dniem 29 kwietnia 1955 r., a zatem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] miało podstawy do przejęcia wskazanego gruntu w trybie przepisów dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107).

H. S. oraz pozostałe następczynie prawne A. K., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1981 r., tj. M. H., Z. M. i B. B. złożyły odwołania od decyzji Wojewody [...]. Podniosły, że A. K. zaprzestał uprawiać swoje gospodarstwo dopiero, gdy zostało wcielone (w ramach przeprowadzonej regulacji) do Państwowego Gospodarstwa Rolnego. Okoliczności te wskazują, że orzeczenie PPRN w [...] o przejęciu gospodarstwa położonego w [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu odwołań stron, została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą prawną przejęcia gospodarstwa rolnego położonego w [...] był art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia, tj. w dniu [...] września 1958 r., gospodarstwa rolne określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r., jeżeli zostały opuszczone przez właściciela przed wejściem w życie ustawy, tj. przed dniem 29 kwietnia 1955 r., mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania. Z przepisu tego wynika, że gospodarstwo mogło być przejęte, jeżeli było: 1) nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, 2) opuszczone przed dniem 29 kwietnia 1955 r.

W ocenie organu, nie ma wątpliwości, że w sprawie została spełniona pierwsza przesłanka, o której mowa w art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. Z dostępnej dokumentacji wynika bowiem, że przejęte gospodarstwo rolne zostało nadane A. K. aktem nadania Nr [...] z dnia [...] października 1947 r. na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. RP Nr 49, poz. 279).

Z treści orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] wynika, że A. K. opuścił swoje gospodarstwo w 1950 r., nie pozostawiając na nim nikogo, kto mógłby reprezentować jego prawa. Potwierdzają to również zeznania świadka A. P., która podczas przesłuchania w dniu [...] stycznia 2015 r. wskazała, że A. K. gospodarował na gruncie położonym w [...] ok. 3-4 lata od dnia jego nadania, po czym gdy tworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne w [...], pozostawił je i podjął pracę w PGR-rze. Także z zeznań drugiego świadka H. S. (przesłuchanie przeprowadzone w dniu [...] lutego 2015 r.) wynika, że jej ojciec – A. K. opuścił swoje gospodarstwo. Z dostępnej dokumentacji wynika ponadto, że w swoim gospodarstwie A. K. nigdy nie zamieszkiwał. Nieruchomości wchodzące w skład przejętego gospodarstwa rolnego, zgodnie z wykazem rozrachunkowym nabywców gospodarstw z gromady [...] z dnia[...] września 1947 r. oraz zeznaniami świadków, nie były zabudowane. Wskazuje to, że gospodarstwo A. K. spełniało także drugą ustawową przesłankę, tj. zostało opuszczone przez właściciela przed dniem 29 kwietnia 1955 r. Organ podkreślił, że strony na żadnym etapie postępowania nie kwestionowały tego, że A. K. opuścił swoje gospodarstwo, podnosząc jedynie, że opuścił je wbrew swej woli.

Odnosząc się do stanowiska stron, że A. K. przestał uprawiać swoje gospodarstwo, gdyż zostało mu ono odebrane podczas regulacji gruntów i tworzenia PGR-u, organ wskazał, że sporne gospodarstwo objęte było wymianą gruntów prowadzoną w [...] w 1950 r. (por. zarządzenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1950 r. o wdrożeniu postępowania w sprawie wymiany gruntów oraz kwestionariusz uczestników wymiany gruntów, w którym widnieje także A. K.). Możliwe więc, że opuszczenie (czy też odebranie) miało związek z tą wymianą. Niewykluczone także, iż inne okoliczności, związane z prowadzoną wymianą, np. niezaakceptowanie warunków wymiany, były przyczyną opuszczenia gruntu. Jednakże okoliczności i motywy, jakie kierowały właścicielem, który decydował się na jego opuszczenie, były bez znaczenia dla sprawy. Organ administracyjny orzekający o przejęciu gospodarstwa jako opuszczonego nie miał uprawnień do badania i oceny takich przyczyn. Jednocześnie nie ma żadnych dowodów wskazujących, aby gospodarstwo zostało A. K. odebrane w 1950 r. pod przymusem. Brak jest dowodów wskazujących, aby A. K. przez 8 lat podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do odzyskania posiadania nieruchomości. Niewątpliwie potwierdza to przesłankę ustawową - opuszczenie gospodarstwa.

Zdaniem organu, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. H. S., M. H., Z. M. i B. B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego:

- art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107), przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy "porzucenie gospodarstwa rolnego" polegało w istocie na odebraniu go właścicielowi w trakcie regulacji gruntów gromady [...],

- art. 2 i art. 13 dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów (Dz.U. RP Nr 48, poz. 367) przez ich pominięcie,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i uznanie, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r. nie narusza prawa w sposób rażący,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 8 , art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niedostrzeżenie rażącego naruszenia przez organ administracji publicznej zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a także o wydanie orzeczenia uchylającego decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r. jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżące podniosły, że prawidłowa wykładnia art. 15 dekretu musi prowadzić do jednoznacznego wniosku, iż zawarte tam pojęcie "opuszczenie gospodarstwa rolnego przez właściciela" należało wiązać z zamiarem porzucenia gospodarstwa. Zdaniem skarżących, organy orzekające w sprawie nie badały, czy A. K. miał zamiar wyzbycia się własności gospodarstwa przez jego opuszczenie. Tymczasem z okoliczności sprawy wynika, że nie miał on takiego zamiaru. Ziemia A. K. została w 1950 r. włączona do zasobów państwowego gospodarstwa rolnego, w którym pracował w czasie odebrania gospodarstwa decyzją z 1958 r. i po tym fakcie. Tym samym, nie może być mowy o opuszczeniu gospodarstwa, gdyż A. K. po regulacji gruntów w 1950 r. nie odzyskał posiadania gospodarstwa. Gospodarstwo było w użytkowaniu PGR-u, a więc nie mogło być uznane za opuszczone. Ziemia wchodząca w skład gospodarstwa była w całości lub w większej części uprawiana oraz poddawana właściwym zabiegom agrotechnicznym przez tego użytkownika.

Skarżące podkreśliły, że dekret z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym nie określał, jakie gospodarstwo rolne należało uznać za opuszczone. Można przyjąć, że takim gospodarstwem było gospodarstwo, na którym nie zamieszkiwał właściciel, ani członkowie jego rodziny, a przy tym gospodarstwo nie było uprawiane (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1722/15). A. K. aktem nadania z reformy rolnej nie otrzymał żadnych budynków, a przez cztery lata gospodarowania i spłacania ziemi nie był w stanie postawić domu i nie mógł "zamieszkiwać na gospodarstwie". Ziemia wchodząca w skład jego gospodarstwa była uprawiana przez użytkownika - PGR. Zarówno przyczyna niezamieszkiwania na gospodarstwie rolnym, jak i przyczyna nieuprawiania ziemi były niezależne od A. K..

Skarżące wskazały, że orzeczenie z dnia [...] września 1958 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego A. K. nie zostało doręczone adresatowi, lecz zgodnie z zaleceniem Prezydium PRN w [...] zawartym w piśmie z dnia [...] września 1958 r., podane do publicznej wiadomości na ogólnym zebraniu mieszkańców wsi [...] oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w [...] razem z 63 innymi orzeczeniami dotyczącymi pozostałych mieszkańców wsi [...], którzy rzekomo również porzucili swoje gospodarstwa rolne. Treść decyzji była taka sama w stosunku do wszystkich osadników wymienionych w powołanym wyżej piśmie. Dokumenty obrazujące skalę rażącego naruszenia prawa przy odbieraniu ziemi osadnikom wsi [...] znajdują się w aktach sprawy i organ powinien je uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że ziemia była odbierana osadnikom, w tym A. K., pod przymusem.

Skarżące podniosły, że do przejęcia gospodarstw rolnych osadników, którzy nie przystąpili do utworzonej w [...] Spółdzielni Produkcyjnej, ówczesne władze lokalne wykorzystały przepisy o wymianie gruntów - dekret z dnia 16 sierpnia 1949 r. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 tego dekretu, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu Wydział Rolnictwa i Leśnictwa zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 1950 r. wdrożyło postępowanie w sprawie wymiany gruntów na obszarze gromady [...]. Opracowano projekt miejscowego planu zagospodarowania terenowego dla obszaru gromady [...] oraz warunki objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku regulacji. A. K. był umieszczony w kwestionariuszu uczestników wymiany gruntów wsi [...] pod poz. [...] jako właściciel gospodarstwa nie będący członkiem Spółdzielni. Ziemia uczestników wymiany gruntów pozostających poza Spółdzielnią została przekazana do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi, w tym w większości do PGR, a oni sami zmuszeni do podjęcia pracy w państwowym gospodarstwie rolnym, gdyż żadnemu z tych osadników, wbrew zapewnieniom wynikających z protokołu z dnia [...] sierpnia 1950 r., nie wydano nowo wydzielonych działek jesienią 1950 r. Wbrew treści art. 13 ust. 2 powołanego wyżej dekretu, nie wydano wobec A. K., ani innych rolników uczestniczącym w regulacji gruntów, orzeczenia o wymianie gruntów i przyznaniu ekwiwalentu, stanowiącego podstawę do ujawnienia nowo wydzielonych gospodarstw w księgach wieczystych.

Orzekające w sprawie organy administracyjne nie przeprowadziły w tym kierunku żadnego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. sygn. akt [...] odrzucił skargę przyjmując, że pełnomocnik skarżących nie nadesłał stosownego pełnomocnictwa.

Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OZ 285/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r., którym przejęto na własność Skarbu Państwa jako opuszczone gospodarstwo rolne oznaczone działką nr [...], o pow. 12,50 ha, położone we wsi [...], grom. [...], stanowiące własność A. K..

Zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. oraz ma na celu ustalenie, czy decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., powodującą konieczność wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego.

Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być bezsporne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999 r. sygn. akt I SA/8/98, Lex nr 47276). Stwierdzenie nieważności może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty zawiera przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może mieć charakteru rozszerzającego. W szczególności, w odniesieniu do wady wymienionej w § 1 pkt 2 tego przepisu, nie można utożsamiać pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem przepisów, lecz z obrazą oczywistą i niewątpliwie istotną dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Taką cechę ma jedynie naruszenie, które dotyczy przepisu mającego zastosowanie w bezpośrednim jego znaczeniu i które powoduje, że skutków decyzji nie można pogodzić z wymaganiami praworządności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II OSK 2573/13, II GSK 1933/13, I OSK 2010/13, I OSK 113/14, II OSK 400/14, I OSK 880/14 – dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04).

Postępowanie nieważnościowe nie ma na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter nie jest tożsamy ze specyfiką innego rodzaju postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości decyzji administracyjnej pod kątem ściśle określonych wad prawnych. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że kwestionowane w trybie nadzwyczajnym orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107).

Gospodarstwa rolne określone w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r., jeżeli zostały opuszczone przez właściciela przed wejściem w życie ustawy, tj. przed dniem 29 kwietnia 1955 r., mogły być przejęte na własność Państwa bez odszkodowania. Z przepisu tego wynika, że gospodarstwo mogło być przejęte, jeżeli było: 1) nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, 2) opuszczone przed dniem 29 kwietnia 1955 r.

Trafnie zauważył organ, że przejęte gospodarstwo rolne zostało nadane A. K. aktem nadania Nr [...] z dnia [...] października 1947 r. na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. RP Nr 49, poz. 279). Przedmiotowe gospodarstwo zostało opuszczone w 1950 r., a więc przed dniem 29 kwietnia 1955 r. Poza sporem w sprawie jest okoliczność, iż właściciel opuścił gospodarstwo, natomiast zarzuty skargi sprowadzają się do argumentacji, iż opuścił je wbrew swej woli.

Odnosząc się do kwestii odebrania gospodarstwa pod przymusem należy zauważyć, że dostępna dokumentacja nie potwierdza, aby gospodarstwo położone w [...] zostało A. K. odebrane przymusowo. Ponadto, jak wskazano w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, organy orzekające o przejęciu gospodarstwa jako opuszczonego nie były uprawnione do badania przyczyn jego opuszczenia.

Skarżące podniosły, że pojęcie opuszczenia należy wiązać z zamiarem porzucenia gospodarstwa przez właściciela. Z uwagi na to, w ich ocenie obowiązkiem organu orzekającego o przejęciu było zbadanie, czy właściciel pozostawiając gospodarstwo miał zamiar wyzbycia się jego własności czy też nie. Odnosząc się do ww. zarzutu stwierdzić należy, że organ orzekający o przejęciu gospodarstwa nie był w stanie ocenić, czy były właściciel opuszczając swoje gospodarstwo ma zamiar je uprawiać, czy też nie.

Skarżące uzasadniając swoje stanowisko o braku podstaw do przejęcia gruntów A. K., oparły się na definicji gospodarstwa opuszczonego zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Rozporządzenie to jednak nie obowiązywało w dniu wydania kwestionowanego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1958 r. Tym samym, zawarte w nim regulacje nie mogą znajdować zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto, w zakresie nieuwzględnienia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisów dekretu z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów, wskazać należy, że dekret ten nie był podstawą wydania orzeczenia PPRN w [...] z dnia [...] września 1958 r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podkreślić trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie art. 156 k.p.a., a jego przedmiotem jest ustalenie, czy decyzja została wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.

W przypadku rozstrzygnięcia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] dostępna w sprawie dokumentacja nie daje podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że orzeczenie z dnia [...] września 1958 r. obarczone jest którąkolwiek z wad zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego względu, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...].

Za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. Organy nadzoru dołożyły bowiem wszelkich starań, aby ustalić stan faktyczny sprawy istniejący w dniu wydania kwestionowanego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. W poszukiwaniu dokumentacji dotyczącej wskazanej decyzji, Wojewoda [...] występował do organów terenowych administracji, Archiwum Państwowego w [...], jak i do Sądu Rejonowego w [...] (pisma z dnia [...] lutego 2014 r., [...] marca 2014 r., [...] maja 2014 r., [...] października 2014 r.), a ponadto przesłuchał świadków, tj. H. S. i A. P.. Podjęto zatem stosowne czynności w celu ustalenia stanu sprawy.

Z opisanych względów, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w postępowaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Ponadto, kwestionowane orzeczenie nie zawiera jakiejkolwiek innej wady, skutkującej koniecznością stwierdzenia jego nieważności.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.