Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 82/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
659
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 35 par. 1 i 3, art. 36, art. 12
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 20 sierpnia 2012 r. w sprawie pomocy na dożywianie stwierdza, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły przy czym nie miało to miejsca z rażącym naruszenia prawa.


UZASADNIENIE

Z. W. złożył skargę na przewlekłość Wójta Gminy N. w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

Z akt sprawy wynika następujący przebieg postępowania w sprawie.

Wniosek Z. W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie pomocy na dożywianie, który wpłynął do organu pierwszej instancji w dniu [...] sierpnia 2012 r., został rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], w której organ odmówił wnioskodawcy przyznania żądanej pomocy.

Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...].

Wyrokiem z dnia 14 maja 2013 r., wydanym przez tutejszy sąd w sprawie o sygnaturze akt II SA/Lu 134/13 po rozpoznaniu skargi Z. W., decyzje organów obu instancji zostały uchylone.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił Z. W. przyznania świadczenia pieniężnego z rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności.

Decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...].

Decyzja kolegium wpłynęła do organu pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2013 r.

W dniu [...] grudnia 2013 r. wpłynęło pismo Z. W. z dnia [...] grudnia 2013 r. zawierające wniosek o wyłączenie ze sprawy pracowników socjalnych, które zostało rozpoznane postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r.

W dniu [...] grudnia 2013 r. pracownicy socjalni przybyli do miejsca zamieszkania Z. W. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednak nikt nie otworzył drzwi. Zarówno Z. W., jak i jego żona T. W. pismami z dnia [...] grudnia 2013 r. doręczonymi w dniu [...] grudnia 2013 r. zostali poinformowani o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., doręczonym w dniu [...] grudnia 2013 r., organ wezwał Z. W. do przedłożenia niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów.

W tym samym dniu organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2014 r., o czym poinformował skarżącego w dniu [...] grudnia 2013 r. Ponadto organ poinformował Z. W. i jego żonę T. W. o terminie przeprowadzenia w dniu [...] grudnia 2013 r. wywiadu środowiskowego.

Próba przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu [...] grudnia 2013 r. zakończyła się niepowodzeniem, gdyż nikt z domowników nie otworzył drzwi. Z wizyty została sporządzona notatka służbowa.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. organ sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r., zaś pismami z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował skarżącego o mylnie wpisanych datach wniosków w pismach z dnia [...] grudnia 2013 r.

Następnie, po sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r., Kierownik OPS w N. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. ponownie rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r. o wyłączenie pracowników socjalnych.

W związku z mylnym wpisaniem dat wniosków w pismach z dnia [...] grudnia 2013 r., pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., doręczonym skarżącemu w dniu 16 stycznia 2014 r., organ ponownie wezwał Z. W. do przedłożenia niezbędnych dokumentów.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., doręczonym w dniu [...] stycznia 2014 r., organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2014 r. z uwagi na duży wpływ spraw do organu i skomplikowany ich charakter.

W dniu [...] stycznia 2014 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję: znak [...] w przedmiocie wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało za nieuzasadnione zażalenie Z. W. z dnia [...] stycznia 2014 r. na przewlekłość postępowania organu pierwszej instancji w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na przewlekłość jest przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym.

W rozpoznawanej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy N. w przedmiocie wniosku Z. W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznanie pomocy na dożywianie. Organ pierwszej instancji uchybił bowiem terminowi załatwienia sprawy wynikającemu z art. 35 § 3 k.p.a., wydając decyzję w dniu [...] stycznia 2014 r.

Niektóre czynności postępowania wykonywane były w sposób nieefektywny. W związku z tym, że organ otrzymał akta sprawy w dniu [...] grudnia 2013 r., termin jej załatwienia upływał w dniu [...] stycznia 2014 r. Tymczasem już w dniu [...] grudnia 2013 r. organ wystosował do skarżącego pismo informujące o przedłużeniu załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2014 r. Było to działanie przedwczesne, gdyż nie było przeszkód do załatwienia sprawy w tym terminie.

Zbędne było ponadto ponowne rozpoznanie wniosku skarżącego o wyłączenie pracowników socjalnych. Oczywista omyłka, którą organ popełnił w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiającym wyłączenia pracowników socjalnych od rozpoznania niniejszej sprawy nie miała bowiem wpływu na jej końcowe załatwienie.

Mając na uwadze powyższe, sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a stwierdził, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły.

Uwzględniając skargę na przewlekłość, sąd uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Trzeba mieć bowiem na uwadze, że podejmowane przez organ pierwszej instancji czynności zmierzały w istocie do zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy. Nie bez znaczenia jest również, że strona skarżąca, która regularnie składa do organu pomocy społecznej liczne wnioski o przyznanie różnych form pomocy, nie wykazała w tej sprawie jakiejkolwiek chęci współdziałania z organem w wyjaśnieniu niezbędnych dla rozstrzygnięcia jej żądania okoliczności. Innymi słowy, organowi pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie można zarzucić lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych nań z mocy ustawy.

W związku z powyższym sąd orzekł, jak w sentencji.