Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 938/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 532
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
article: art. 219
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1191/20 w sprawie ze skargi F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 września 2020 r. znak: SKO.Z/4100/85/2020 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 10 maja 2022 r., II SA/Kr 1191/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 r. z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Śródmieście Wschód sprawy ze skargi F. (Spółka, Inwestor) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (SKO lub Kolegium) z 3 września 2020 r., znak: SKO.Z/4100/85/2020, w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali – oddalił skargę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, wnioskiem z 27 maja 2020 r. Spółka zwróciła się do Prezydenta Miasta Krakowa (organ I instancji) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro) oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...],[...] budynku nr [...], na os. [...] w K.

2.2. Dalej w wyroku II SA/Kr 1191/20 przywołano, że postanowieniem z 3 czerwca 2020 r. organ I instancji na podstawie art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, K.p.a.), oraz art. 2 ust. 3 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2020, poz. 532, Uwl), po rozpatrzeniu wniosku Spółki odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Organ ten ustalił, że dane techniczne budynku objętego wnioskiem wynikające z decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę wykazały 19 lokali mieszkalnych i 7 lokali użytkowych, jak zaś wynika z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, lokali tych jest obecnie 49. Podniesiono, że pozwolenie na budowę wydawane jest w oparciu o prawidłowo sporządzony projekt budowlany i przyjęte tam rozwiązania. Projektant oraz sprawdzający dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu wiedzy technicznej. Skoro zatem projekt obejmował 19 lokali mieszkalnych, to m. in. miejsca postojowe były przewidziane i wykonane dla takiej ilości lokali. Poddając analizie dokumentację inwentaryzacyjną organ stwierdził, że na drugiej kondygnacji, tj. na pierwszym piętrze budynku A, zaprojektowano pierwotnie 3 lokale mieszkalne. Takie rozwiązania przyjęto również w decyzji o udzielenie pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Tymczasem dokumentacja inwentaryzacyjna wskazuje na drugiej kondygnacji 12 lokali – 6 mieszkalnych i 6 biurowych. Lokale mieszkalne przedstawione na rzutach projektu budowlanego składają się z segmentów, co sugeruje, że już na etapie projektu pojawiły się możliwości przyszłego podziału mieszkań na trzy lub cztery mieszkania. Inwestor nie może jednak samodzielnie dzielić lokali mieszkalnych budynku, bowiem zmianie ulegną warunki techniczne, pożarowe, a także ilość miejsc postojowych przewidzianych dla budynku. W związku z faktem, że układ lokali przedstawiony w projekcie budowlanym nie był standardowy, w wydanej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 121/6740.1/2020 z 24 stycznia 2020 r. w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę wyraźnie wskazywano wytyczne dotyczące budynku oraz jego użytkowania.

2.3.W wyroku przywołano następnie, iż organ I instancji wywiódł, że nie może wydać zaświadczenia żądanej treści, bowiem zakres inwestycji jest odmienny od decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Lokalem samodzielnym może być jedynie lokal wybudowany zgodnie z projektem budowlanym. W badanej zaś sprawie pozwolenie na użytkowanie budynku zostało wydane w sprzeczności z postanowieniami decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Organ nie może zatem orzekać w oderwaniu od faktycznego stanu legalności przyjętych przez inwestora rozwiązań. W ocenie Prezydenta Miasta Krakowa takie działanie prowadzi do obejścia przepisów prawa i legalizacji lokali, których powstanie jest sprzeczne z wydanym pozwoleniem na budowę. Okoliczność, że 27 lutego 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wydał decyzję nr 335/2020 w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, nie może stanowić samoistnej przesłanki do przyjęcia, że norma wynikająca z art. 2 ust. 1a Uwl została spełniona. Organ I instancji wskazał, że Spółka próbuje uzyskać zaświadczenia na większą ilość lokali, niż by to wynikało z uzyskanego pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie. Załączone do wniosku postanowienie nr 381/2020 prostujące z urzędu oczywistą omyłkę w ostatecznej decyzji nr 335/2020, udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku, które wskazuje, że na s. 2 wiersz 9 zamiast 19 lokali powinno być 49, jest sprzeczne z wydanym pozwoleniem na budowę. Ponadto w ww. decyzji udzielającej pozwolenia na budowę na s. 1 wiersz 36 wyraźnie wskazano, że w budynku A liczba lokali mieszkalnych wynosi 19. Lokalem samodzielnym może być jedynie lokal wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przyjęty do użytkowania przez organ nadzoru budowlanego. To na podstawie dokumentacji projektowej oraz decyzji o przyjęciu obiektu do użytkowania organ może wydać zaświadczenie o samodzielności lokalu. Gdyby na etapie projektowania nie zapewniono np. odpowiedniej ilości miejsc postojowych, wówczas taki budynek nie uzyskałby pozwolenia na budowę. Konieczna jest zatem ocena przesłanki samodzielności lokalu przez pryzmat stosownych przepisów, często technicznych, które wydane zostały na podstawie delegacji zawartej w ustawie prawo budowlane. Stanowisko ma na celu wyeliminowanie luki pozwalającej na ominięcie przepisów i wydzielenie lokali, stanowiące niezbędny warunek wprowadzenia do sprzedaży nieruchomości lokalowej w sposób sprzeczny z przeznaczeniem nieruchomości, a także bez uprzedniej weryfikacji, czy lokal wydzielony ścianami trwałymi spełnia wymagania przepisów technicznych m. in. z zakresu Prawa budowlanego, co jest związane z bezpieczeństwem użytkowania.

2.4. Wnioskodawca występuje o wydanie zaświadczeń na większą liczbę lokali niż wynika to z wydanej przez organ nadzoru budowlanego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W konsekwencji, w sytuacji wydania zaświadczenia będącego później podstawą ujawnienia prawa własności samodzielnego lokalu i sprzedaży tak wyodrębnionego lokalu, mogą powstać dotkliwe skutki prawne dla nabywcy lokalu, co do którego samodzielności zaświadczenie nie powinno być wydane. W przypadku zwiększania ilości lokali zmienia się zapotrzebowanie wynikające z użytkowania i bezpieczeństwa mieszkańców budynku wielorodzinnego. Zwiększając intensywność użytkowania zapewnić należy odpowiedniej szerokości dojścia i drogi dojazdowe, infrastrukturę przeciwpożarową, dodatkowe wentylacje, sprawdzić obciążenia stropów, odpowiednio większą ilość miejsc parkingowych. Dlatego nie ma możliwości wydania zaświadczeń potwierdzających samodzielność wnioskowanych lokali, które nie istnieją.

2.5. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Spółka.

3.1. Wyrokując w sprawie II SA/Kr 1191/20 kolejno wskazano, że SKO powołanym na wstępie postanowieniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 219 K.p.a., art. 217, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 i art. 17 pkt 1 K.p.a., a także na podstawie art. 2 ust. 2 i 3 Uwl, utrzymało w mocy postanowienie odmowne organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że na skutek nowelizacji art. 2 ust. 3 Uwl z dniem 23 sierpnia 2018 r. obowiązki organu, związane z wydawaniem zaświadczenia o samodzielności lokalu, uległy poszerzeniu, gdyż ustawodawca w zmienionym ust. 3 art. 2 Uwl określił, że starosta w formie zaświadczenia stwierdza spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 ustawy. Starosta jest zatem zobowiązany badać, czy na podstawie posiadanych dokumentów (wiedzy organu) można stwierdzić, że lokal, po pierwsze, spełnia techniczne warunki samodzielności (art. 2 ust. 2 Uwl), a po drugie, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu – do czego niezbędne jest takie zaświadczenie organu – następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie. Obowiązkiem organu wydającego stosowne zaświadczenie nie jest badanie legalności budowy lokali, co do których ma się wypowiedzieć w zaświadczeniu, ale obowiązek sprawdzenia, czy z wiedzy, z dokumentów posiadanych przez organ lub dostarczonych przez wnioskodawcę wynika, że powstały one legalnie, w sposób potwierdzony wydaną w odpowiednim postępowaniu administracyjnym decyzją (o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz o zezwoleniu na użytkowanie). Jeżeli z dokumentów taki stan nie wynika, organ nie może wydać żądanego zaświadczenia. Jeżeli więc starosta (prezydent miasta) ustalił w oparciu o posiadane dowody, że inwestor w projekcie budowlanym budynku objętym wnioskiem ujął 19 lokali (a nie 49), to tym samym przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzającej taki właśnie projekt budowlany była budowa budynku, w którym miało być 19 lokali, z czego 3 z nich miały mieścić się na l piętrze. Projekt budowlany, jakim dysponuje organ I instancji nie obejmuje natomiast lokali usługowych na l piętrze, tak jak wnosi o to inwestor. Przy takich ustaleniach organ I instancji mógł wydać zaświadczenia w stosunku do 3 lokali mieszkalnych na l piętrze, drugiej kondygnacji (jak w projekcie budowlanym) - dla całego budynku "A", gdyż w tym zakresie dysponował odpowiednimi dowodami (projekt budowlany), ale nie mógł stwierdzić samodzielności lokali, które powstały w sposób niewynikający z decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Gdyby organ I instancji wydał takie zaświadczenie, naruszyłby bowiem art. 2 ust. 3 Uwl.

3.2. W wyroku wskazano, iż dalej kolegium wywodziło, że w sprawie prowadzonej przed PINB został złożony projekt zmiany dokumentacji projektowej. Polegać on miał na wydzieleniu większej ilości lokali na l piętrze w budynku A, tj. 6 lokali mieszkalnych i 6 lokali usługowych na całej kondygnacji. Te lokale powstały z większych lokali mieszkalnych objętych wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Jak wynika z akt sprawy, na l piętrze znajdować się miał lokal mieszkalny [...] o pow. 227,96 m², [...] o powierzchni 37,44 m² oraz [...] o powierzchni 185,03 m². Organ II instancji wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego zezwala w odrębnym postępowaniu administracyjnym na użytkowanie oznaczonego co do tożsamości we wniosku obiektu - po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli budowy (art. 59a ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Jednakże, sama okoliczność, że inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie takiej ilości lokali w budynku "A" na drugiej kondygnacji, nie może automatycznie wpłynąć na tożsame rozstrzygnięcie organu I instancji, wydawane w oparciu o art. 2 Uwl. Powyższe stanowisko zostało ugruntowane w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, a uzasadnione jest tym, iż wydanie decyzji przez PINB nie zwalnia organu z obowiązku każdorazowego badania, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodne z pozwoleniem na budowę i zgodne z pozwoleniem na użytkowanie. Kolegium zauważyło również, że lokale objęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia nie są ujęte w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Nadto wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność tego, że lokale wskazane we wniosku, a nieprzewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym były zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym (decyzją o pozwoleniu na budowę). Wnioskodawca nie wykazał, iż ilość miejsc parkingowych będzie zgodna z przyjętym w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę wskaźnikiem. W ocenie Kolegium okoliczność ta również powoduje, że ustalenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę mogą być odmienne od treści zaświadczenia w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.

4.1. Spółka wniosła skargę na w/w postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez SKO postanowienia organu I instancji pomimo, że zostało ono wydane z naruszeniem norm administracyjnego prawa materialnego i procesowego uzasadniającym jego uchylenie, a następnie zobowiązanie Prezydenta Miasta Krakowa do wydania na rzecz strony skarżącej zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych oznaczonych numerami [...], [...], [...],[...], [...] oraz [...] w budynku o numerze [...] na os. [...] w K.,

2) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 w zw. z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 3 Uwl poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nierozważenie wszystkich okoliczności faktycznych przez organy obu instancji, polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie zaświadczenia o samodzielności w/w lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro),

3) art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1a Uwl w zw. z art. 82 § 1 w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019, poz. 1186 ze zm., uPb), poprzez ich błędną interpretację, polegającą na przyjęciu przez organy obu instancji, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może samodzielnie, w oderwaniu od ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na użytkowanie, dokonywać ustaleń w przedmiocie realizacji przesłanek ustanowienia odrębnej własności samodzielnego lokalu (tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę), podczas gdy takich ustaleń dokonuje organ wydający decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, co w konsekwencji skutkowało odmową wydania zaświadczenia o samodzielności w/w lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro),

4) art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 uPb, poprzez kwestionowanie przez organy obu instancji ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji PINB w Krakowie - Powiat Grodzki nr [...] z [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie lokalu, co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, a w konsekwencji skutkowało odmową wydania zaświadczenia o samodzielności w/w lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro), a następnie utrzymaniem go w mocy przez organ II instancji.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczone zarzuty zostały rozwinięte.

4.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

4.3. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie skargę oddalił.

4.4. W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie ustalono, że lokale objęte postępowaniem zostały wydzielone wbrew jednoznacznemu stanowisku wyrażonemu w pozwoleniu na budowę (decyzji zmieniającej), a zatem w jawnej sprzeczności z zatwierdzonym projektem budowlanym, organ nie mógł wydać zaświadczenia o samodzielności lokali. Sama okoliczność, że inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku w zmienionym kształcie nie mogła wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie, nie zwalniało to bowiem organu z obowiązku badania, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu jest zgodne z ustaleniami aktów, na podstawie których inwestycja została zrealizowana.

5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając mu:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) naruszenie prawa materialnego, a to:

1) art. 145 § 1 "pkt a" w zw. z art. 151 Ppsa, poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej I i II instancji art. 2 ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 3 Uwl w zw. z art. 217 § 1 i 2 K.p.a., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro) oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w budynku o numerze [...] na os. [...] w K.,

2) art. 145 § 1 "pkt a" w zw. z art. 151 Ppsa, poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej I i II instancji art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 uPb, poprzez kwestionowanie przez organy I i II instancji ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji PINB w Krakowie Powiat Grodzki nr 335/2020 z 27 lutego 2020 r. (znak: ROI II.5121.26.2020.MPA) o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie lokalu, co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej, a co w konsekwencji skutkowało wydaniem przez Prezydenta Miasta Krakowa postanowienia, którym odmówiono wydania zaświadczenia o samodzielności w/w lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro), a następnie utrzymaniem go w mocy przez organ II instancji;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 Ppsa, poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej II instancji przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie mocy przez SKO postanowienia organu I instancji pomimo, iż zostało ono wydane z naruszeniem norm administracyjnego prawa materialnego i procesowego uzasadniającym jego uchylenie, a następnie zobowiązanie Prezydenta Miasta Krakowa do wydania na rzecz Spółki zaświadczenia o samodzielności w/w lokali mieszkalnych, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

2) art. 145 § 1 pkt c w zw. z art. 151 Ppsa, poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej I i II instancji przepisów art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1a Uwl w zw. z art. 82 § 1 w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 uPb, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez organy obu instancji, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej może samodzielnie w oderwaniu od ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na użytkowanie dokonywać ustaleń w przedmiocie realizacji przesłanek ustanowienia odrębnej własności samodzielnego lokalu (tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę), podczas gdy takich ustaleń dokonuje organ wydający decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, co skutkowało odmową wydania zaświadczenia o samodzielności w/w lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (biuro), co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa, poprzez błędną kontrolę działalności administracji publicznej i niezastosowanie środka określonego w art. 135 Ppsa, wobec czego sąd I instancji nie uchylił postanowienia organu administracji publicznej I instancji, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

5.2. Wskazując na powyższe, skarżąca kasacyjnie Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez sąd pierwszej instancji lub zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie postanowień organów I i II instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

5.3. Zdaniem skarżącej kasacyjnie organ I instancji w sposób nieuprawniony odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokali. W ramach regulacji zawartych w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1a i ust. 2 Uwl, organ I instancji uprawniony był jedynie do stwierdzenia czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie został wydana i czy w momencie wydawania zaświadczenia obowiązuje. Jeżeli zatem organ I instancji był związany obowiązującą decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, należało wydać zaświadczenie o żądanej treści.

5.4. Na rozprawę wyznaczoną na żądanie skarżącej kasacyjnie nikt się nie stawił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1364) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

6.2. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

6.3. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

6.4.1. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (a nie "art. 145 § 1 pkt c" – jak w pkt II 2) podstaw kasacyjnych – uwaga Sądu) Ppsa w zw. z art. 151 nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy ogólne i wynikowe, określające sposób działania sądu administracyjnego. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.

6.4.2. Nie jest usprawiedliwiony zarzut niedostrzeżenia przez sąd wojewódzki naruszeń przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Z przepisów tych wynika m. in. obowiązek podjęcia przez organy administracji publicznej wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nadto w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie jest usprawiedliwiony zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w skardze kasacyjnej nie wskazano, jakie to fakty wymagałyby zebrania materiału dowodowego, względnie z jakich powodów można skutecznie zarzucać organom orzekającym w sprawie brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Okoliczność, że Spółka zarzuca błędną wykładnię oznaczonych przepisów prawa materialnego jest prawnie irrelewantna wobec podniesionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

6.4.3. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 "pkt a" Ppsa został skonstruowany wadliwie formalnie, przyjdzie uznać, że fachowemu pełnomocnikowi Spółki chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, oznaczającego przesłankę uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie i uchylenia go, gdy sąd administracyjny stwierdza naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

6.4.4. Istota sprawy sprowadza się do skuteczności zarzutu błędnej wykładni art. 2 ust. 1a w zw. z art. 2 ust. 3 Uwl w zw. z art. 217 § 1 i 2 K.p.a.

Trafnie sąd pierwszej instancji – eksponując nowelę Uwl na mocy ustawy o z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz. U. 2018, poz. 1506) – wywodził konieczność uwzględnienia, przy rozstrzyganiu wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, treści nie tylko decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ale także ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W judykaturze słusznie wskazuje się, że w aktualnym stanie prawnym zaświadczenie o samodzielności lokalu automatycznie potwierdza spełnienie przesłanek z art. 2 ust. 1a i art. 2 ust. 2 Uwl Taki bowiem wniosek wynika z art. 2 ust. 3 Uwl, w myśl którego starosta jako organ wydający zaświadczenie ma badać nie tylko to, czy lokal spełnia przesłankę samodzielności określoną w art. 2 ust. 2, ale również to, czy ustanowienie nieruchomości lokalowej jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (art. 2 ust. 1a). Przy czym obowiązek ten dotyczy zarówno lokali mieszkalnych, jak i lokali o innym przeznaczeniu (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., II OSK 2641/21, LEX nr 3552926). Jedynie lokale, które spełniają łącznie przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 1a i ust. 2 Uwl mogą zostać uznane za samodzielne. Tym samym dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu koniecznie jest zweryfikowanie nie tylko, czy dany lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym. Rację ma sąd pierwszej instancji, że starosta jest uprawniony do ustalenia, czy objęty wnioskiem lokal powstał w zgodzie ze wszystkimi aktami, określonymi w art. 2 ust. 1a Uwl, a nie tylko z ostatnio wydanym pozwoleniem na użytkowanie. Eksponowanie na wsparcie swych wywodów przez skarżąca kasacyjnie Spółkę wyroku z 26 lipca 2018 r. wydanego przez WSA w Kielcach w sprawie II SAB/Ke 32/18, oraz wyroku NSA II OSK 3434/18 z 14 maja 2019 r. w rozpoznaniu skargi kasacyjnej od w/w wyroku sądu wojewódzkiego, jest nietrafne, skoro wyroki te – abstrahując, iż wydane je w przedmiocie bezczynności – zapadły w stanie prawnym sprzed wskazanej uprzednio nowelizacji Uwl. Trafnie sąd a quo wskazywał na zmianę treści art. 2 ust. 3 Uwl, gdy chodzi o zakres stwierdzania przez starostę spełnienia w lokalu oznaczonych wymagań, gdy chodzi o przesłanki jego samodzielności.

6.4.5. Skarga kasacyjna nie podważyła zasadniczego ustalenia organów, zaakceptowanego zaskarżonym wyrokiem, że brak jest zgodności inwestycji, w ramach której powstały przedmiotowe lokale, z planem zagospodarowania przestrzennego oraz udzielonym pozwoleniem na budowę. Nie zostało także podważone, ze lokale objęte przedmiotowym postępowaniem zaświadczeniowym, powstały wbrew ustaleniom zawartym w zmienionym pozwoleniu na budowę, jak również wymogom obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy idzie o wymogi zapewnienia oznaczonej ilości miejsc postojowych. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie usuwa owej sprzeczności, zatem nie doszło do błędnej wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Uwl.

6.4.6. Nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 uPb, poprzez kwestionowanie przez organy obu instancji ustaleń dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji PINB o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Organy przywołały wszak fakt pozostawania tej decyzji w obrocie, jak również w wyroku tej okoliczności nie negowano, przywołując wszakże okoliczność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB o sprostowaniu ilości lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku nr [...] na os. [...] w K.

6.4.7. W konsekwencji nie są usprawiedliwione zarzuty naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., jak również nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 135 Ppsa.

6.5. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.