Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: organ odwoławczy, SUdSC), działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3, art. 318 ust. 1

i ust. 2 pkt 1 oraz art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463, z późn.zm., zwana dalej: ustawą

o cudzoziemcach), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., zwana dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] R. B. (dalej: skarżący, cudzoziemiec) od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej: organ I instancji, Komendant PSG) z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej także: RP) i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji przez organ I instancji, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję

w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:

Podstawą wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. przez Komendanta PSG było przekroczenie przez cudzoziemca granicy Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie

z obowiązującymi przepisami, co stanowi naruszenie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż wobec cudzoziemca nie zachodzi żadna z przesłanek, określonych w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Cudzoziemiec złożył odwołanie od ww. decyzji do SUdSC, wnosząc

o "cofnięcie decyzji" o zobowiązaniu do powrotu i wyjaśniając, że przebywa w Polsce od 5 lat, przyjechał tu w celu podjęcia pracy oraz wiąże z Polską swoją przyszłość, wobec czego zamierza złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Cudzoziemiec wyjaśnił także, że udał się z grupą przyjaciół na wycieczkę promem do [...] sądząc, że złożywszy w ustawowym terminie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce i posiadając paszport, może podróżować poza granice Polski. W ocenie skarżącego, ww. dokumenty świadczyły, że przebywał w Polsce legalnie oraz że uprawniały go do przekroczenia granicy Polski i odbywania podróży w ramach Unii Europejskiej. Jednak w drodze powrotnej został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej z uwagi na brak dokumentu podróży i wydano wobec niego decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Cudzoziemiec podkreślił, że nie miał zamiaru naruszać przepisów, a jego sytuacja

w wyniku wydania przedmiotowej decyzji będzie bardzo trudna.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy

o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Stosownie zaś do art. 315 ust. 1 powołanej ustawy, w takiej decyzji określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. W myśl art. 315 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji, o której mowa w ust. 1, nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Z kolei, jak stanowi art. 315 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje

w szczególności, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Natomiast art. 318 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, iż

w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Zgodnie zaś z art. 318 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu,

w której nie określono terminu dobrowolnego powrotu, na następujące okresy: od

6 miesięcy do 3 lat (art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach).

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy wskazał, że

w dniu 17 sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie której skarżący okazał ważny dokument podróży oraz kartę pobytu, wydaną przez Wojewodę [...] z terminem ważności od dnia 18 lutego 2014 r. do dnia 24 lipca 2015 r. W związku z tym w dniu kontroli przekroczył granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przypływając promem ze [...].

Z uwagi na powyższe, Komendant PSG w dniu [...] sierpnia 2015 r. wszczął

z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu i w tym samym dniu wydał zaskarżoną decyzję. Cudzoziemiec w dniu 17 sierpnia 2015 r. został przesłuchany do protokołu i zeznał, że przebywa i pracuje w Polsce od 6 lat. Obecnie pracuje w [...] w firmie [...]. W dniu 16 sierpnia 2015 r. udał się wraz z grupą znajomych z pracy promem z [...] do [...] ([...]), bez zejścia na ląd. Po powrocie do Polski w dniu 17 sierpnia 2015 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że nie był świadomy, iż do przekroczenia granicy potrzebny jest zarówno paszport, jak i ważna karta pobytu.

Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie kolejno udzielanych zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...] udzielił mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 24 lipca 2015 r. W dniu 13 listopada 2014 r. cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, lecz w dniu [...] stycznia 2015 r. ww. postępowanie umorzono na jego wniosek. W dniu 24 lipca 2015 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy, które zostało mu udzielone w dniu [...] września 2015 r. z terminem ważności do dnia 24 stycznia 2016 r. z uwagi na wykonywanie pracy.

Z ustaleń organu I instancji wynika jednoznacznie, że w dniu 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec przekroczył granicę [...]-[...], nie posiadając ważnej karty pobytu, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 23 pkt 1 i pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane. Skarżący przekroczył granicę Polski, posiadając jedynie ważny paszport, wypełniając tym samym przesłanki, określone w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy

o cudzoziemcach.

W kontekście przepisów unijnych organ podniósł, że przekraczanie granic wewnętrznych obszaru Schengen przez obywateli państw trzecich regulują przepisy rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (dalej: Kodeks graniczny Schengen, Dz.U.UE.L.2006.105.1 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 pkt 1 tego rozporządzenia, w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu, warunki wjazdu obywateli państw trzecich są następujące: posiadają oni ważny dokument podróży uprawniający posiadacza do przekroczenia granicy (...) oraz ważną wizę, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającym państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową.

Z powyższych regulacji organ wywiódł, że przepisy obowiązujące w całej strefie Schengen jednoznacznie wskazują na konieczność posiadania ważnej wizy lub ważnego dokumentu pobytowego przy przemieszczaniu się obywateli państw trzecich po tej strefie wraz z ważnym paszportem.

W związku z powyższymi ustaleniami oraz brzmieniem obowiązujących przepisów, organ odwoławczy stwierdził, iż wydanie wobec skarżącego decyzji

o zobowiązaniu go do powrotu jest obligatoryjne. Jednocześnie podniósł, że

z okoliczności sprawy oraz treści zeznań cudzoziemca nie wynika, że jego powrót do kraju pochodzenia stanowi zagrożenie dla jego życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. Cudzoziemiec od kilku lat przebywa w Polsce, lecz jego pobyt związany jest wyłącznie z wykonywaniem pracy. W związku z tym, wydanie decyzji

o zobowiązaniu skarżącego do powrotu nie stanowi ingerencji w jego życie rodzinne lub prywatne podlegające ochronie.

Ponadto w przedmiotowym odwołaniu cudzoziemiec nie powołał żadnych okoliczności świadczących o występowaniu podstaw do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub na pobyt tolerowany w Polsce. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika zatem, by wobec cudzoziemca w chwili obecnej zachodziły okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 ustawy

o cudzoziemcach, uniemożliwiające wydanie wobec niego decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

Odnosząc się do treści odwołania SUdSC wyjaśnił, iż nieświadomość cudzoziemca, iż przekroczył on granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również fakt kilkuletniego, legalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski nie stanowią okoliczności, które mogą wpłynąć na przedmiotową decyzję.

W skardze skierowanej do WSA w Warszawie skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego w całości, zarzucając jej:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 8, art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału we wszczętym z urzędu postępowaniu i podjęciu wszystkich czynności, w tym: zatrzymania, przesłuchania, wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji zobowiązującej do powrotu w ciągu jednego dnia, bez umożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do podstaw wszczętej wobec niego kontroli, jak też zebranego materiału dowodowego;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym jego nierozpoznanie, a ponadto nieuwzględnienie, że w momencie kontroli przed Wojewodą [...] toczyło się postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżącego, a także nieuwzględnienie złożonych przez niego wyjaśnień w trakcie przeprowadzanej kontroli i jego sytuacji rodzinnej;

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię,

a w konsekwencji również nieprawidłowe zastosowanie, tj.:

- art. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 w związku z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach przez przyjęcie, że złożenie w terminie wniosku

o zezwolenie na pobyt czasowy nie jest wystarczające do przyjęcia legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, a co za tym idzie, że w sprawie skarżącego zachodziły przesłanki do uznania jego pobytu na terytorium RP za nielegalny i w konsekwencji wydania decyzji zobowiązującej go do powrotu;

- art. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 w związku z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach przez przyjęcie, że złożenie w terminie wniosku

o zezwolenie na pobyt czasowy nie jest wystarczające do przyjęcia legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP, a co za tym idzie, że skarżący w takim przypadku naruszył przepisy dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium RP.

W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że "sankcja", jaka na skutek tego postępowania została orzeczona w stosunku do skarżącego, nie powinna być

w ogóle wobec niego zastosowana, ponieważ przebywał on w momencie zatrzymania i przebywa nadal legalnie na terytorium RP (posiada zarówno ważny dokument podróży, jak też w terminie do tego przewidzianym wystąpił do właściwego wojewody o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy). Postępowanie, jakie zostało wszczęte w niniejszej sprawie z urzędu przez Straż Graniczną, miało na celu sprawdzenie legalności pobytu skarżącego na terytorium RP. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przesłanki, że przekroczył on granicę wbrew przepisom prawa.

Organy nie wzięły pod uwagę, że skarżący podróżował z ważnym dokumentem podróży oraz w ustawowym terminie wystąpił o udzielenie nowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co z mocy art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, czyniło jego pobyt legalnym. Organy miały możliwość zweryfikowania tej informacji, ale tego nie uczyniły.

Ponadto skarżący argumentował, że instytucja "decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu do kraju oraz zakazie ponownego wjazdu" jest instytucją nową, która na gruncie ustawy o cudzoziemcach pojawiła się w związku z wdrożeniem przez Polskę dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Dyrektywa ta, w myśl jej art. 2, ma zastosowanie do obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium państwa członkowskiego. Nielegalny pobyt, według wspomnianej dyrektywy, oznacza natomiast obecność na terytorium państwa członkowskiego obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia lub przestał spełniać warunki wjazdu do państwa członkowskiego, określone w art. 5 Kodeksu granicznego Schengen, albo innych warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania w tym państwie członkowskim.

Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W myśl bowiem art. 6 ust. 5 ww. dyrektywy, jeżeli wobec obywatela państwa trzeciego, nielegalnie przebywającego na terytorium danego państwa członkowskiego, toczy się procedura mająca na celu przedłużenie ważności zezwolenia na pobyt lub innego zezwolenia upoważniającego do pobytu, wspomniane państwo członkowskie rozważa wstrzymanie się od wydania decyzji nakazującej powrót aż do zakończenia toczącej się procedury.

W przedmiotowej sprawie organy nie miały więc podstaw do wydania decyzji

o powrocie, ponieważ kontrola przeprowadzona przez Straż Graniczną potwierdziła legalność pobytu skarżącego na terytorium RP. Skarżący nie naruszył też przepisów odnoszących się do wjazdu na terytorium RP; nie można było przyjąć, że swoim zachowaniem naruszył art. 5 Kodeksu granicznego Schengen. Organ I instancji mógł się wstrzymać z wydaniem zaskarżonej decyzji do dnia rozpatrzenia przez Wojewodę [...] wniosku skarżącego o przedłużenie zezwolenia na pobyt czasowy. Nie można też nie zauważyć, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy Wojewoda [...] rozpoznał już pozytywnie ww. wniosek skarżącego, co jednak nie miało znaczenia w sprawie.

Organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę sytuacji rodzinnej skarżącego, na którą powoływał się w odwołaniu, mimo że Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) rozszerzył ochronę życia prywatnego cudzoziemca. W tym zakresie na uwagę zasługuje przede wszystkim wyrok w sprawie Slivenko v. Łotwa

z 9 października 2003 r., w którym ETPC uznał, że wydalenie dwóch obywatelek Federacji Rosyjskiej (matki i córki) z Łotwy, w której nawiązały trwałe więzi

o charakterze osobistym, społecznym i gospodarczym, naruszyło ich prawo do życia prywatnego. Niezależnie od istnienia "życia rodzinnego", wydalenie długoterminowego migranta może stanowić ingerencję w jego prawo do poszanowania życia prywatnego. Z orzecznictwa wynika, że całość powiązań społecznych między migrantami a społecznością, w której żyją, jest częścią koncepcji życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji (wyrok ETPC z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie Maslov v. Austria).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności faktyczne przyjęte w zaskarżonej decyzji nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Fakty pozostają bezsporne, jedynie konieczne było zbadanie, czy organ dokonał właściwej wykładni art. 302 ust 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach oraz czy nie zaistniały przesłanki wyłączające orzeczenie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, określone w art. 303 ustawy o cudzoziemcach, jak również czy skarżący skutecznie mógł się powołać na ochronę życia prywatnego i rodzinnego. W żadnym

z tych zagadnień skarga nie podważyła prawidłowości decyzji.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy

o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Opisana w tym przepisie sytuacja abstrahuje od tego, jaki jest charakter pobytu cudzoziemca w Polsce. Na żadnym etapie postępowania organy orzekające w tej sprawie nie kwestionowały okoliczności legalnego pobytu skarżącego w Polsce. Zaistnienie sytuacji powołanej w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy

o cudzoziemcach stanowi odrębną, a jednocześnie wystarczającą przesłankę do wydalenia cudzoziemca (w braku przesłanek negatywnych). Nie musi zatem łączyć się ze stwierdzeniem zaistnienia jakiegokolwiek innego przypadku opisanego w art. 302 ust. 1 ww. ustawy.

Okolicznością niesporną jest również fakt, że skarżący w dniu 17 sierpnia 2015 r. przekroczył granicę [...]-[...], nie posiadając ważnego dokumentu pobytowego, gdyż poprzednia karta pobytu cudzoziemca utraciła ważność w dniu 24 lipca 2015 r. Z treści art. 23 ustawy o cudzoziemcach wynika, że cudzoziemiec, który przekracza granicę, jest obowiązany posiadać nie tylko ważny dokument podróży (skarżący posiadał ważny paszport), ale i ważną wizę lub inny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium RP i do pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane. Skarżący przekroczył więc polską granicę wbrew przepisom prawa

w rozumieniu art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ w momencie przekraczania granicy [...]-[...] nie posiadał ważnego dokumentu pobytowego.

Dla ustalenia tej okoliczności nie ma w sprawie znaczenia, że w dacie kontroli skarżącego przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w dniu 17 sierpnia 2015 r. posiadał kartę pobytu z datą ważności do 24 lipca 2015 r. wraz z adnotacją o złożonym w terminie nowym wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, co w świetle art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach czyniło jego pobyt na terytorium RP legalnym. Z treści skargi natomiast wynika, że skarżący kładzie nacisk przede wszystkim na jego legalny pobyt w Polsce, czego organy w żaden sposób nie podważają, ponieważ w przeciwnym wypadku podstawą prawną wydanej decyzji byłby art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Organy administracji nie naruszyły więc przepisów prawa materialnego, określonych w art. 108 ust. 1, art. 288 i art. 289 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, bowiem te przepisy nie były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz należy podkreślić, że organy nie zarzucają skarżącemu nielegalnego pobytu na terytorium Polski, tylko nielegalne (wbrew przepisom prawa) przekroczenie polskiej granicy. Przepis art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach ma zastosowanie do polskich granic stanowiących granice zarówno zewnętrzne Unii Europejskiej i strefy Schengen, jak i do granic wewnętrznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen

z dnia 14 czerwca 1985 roku (...) (Dz.U.UE.L.00.239.19, z późn. zm., zwana dalej: Konwencją wykonawczą), cudzoziemcy posiadający ważny dokument pobytowy wydany przez jedno z państw członkowskich mogą na podstawie tego dokumentu oraz ważnego dokumentu podróży swobodnie przemieszczać się po terytoriach innych państw członkowskich przez okres nieprzekraczający 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu, pod warunkiem, że spełniają warunki wjazdu, określone w art. 5 ust. 1 lit. a), c) i e) Kodeksu granicznego Schengen, oraz nie znajdują się

w krajowym wykazie wpisów do celów odmowy wjazdu danego państwa członkowskiego. Ustęp 1 stosuje się także do cudzoziemców legitymujących się dokumentami pobytowym na czas oznaczony, wydanymi przez jedną

z Umawiających się Stron oraz dokumentami podróży wydanymi przez tę Umawiającą się Stronę. Z kolei z art. 5 ust. 1 lit. a) Kodeksu granicznego Schengen wynika obowiązek posiadania ważnego dokumentu podróży "uprawniającego posiadacza do przekroczenia granicy".

Łączne odczytanie ww. przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem koniecznym zgodnego z prawem korzystania ze swobody przemieszczania się po terytoriach innych państw członkowskich, a zatem i zgodnego z prawem przekraczania granic wewnętrznych, jest posiadanie ważnego dokumentu pobytowego. Dlatego należy podzielić stanowisko organów orzekających w tej sprawie, że przekroczenie granicy wewnętrznej przez cudzoziemca w sytuacji, gdy nie posiadał ważnego dokumentu pobytowego (w dacie przekraczania granicy nie zostało mu jeszcze udzielone zezwolenie na pobyt czasowy ani nie została wydana w tej dacie związana z tym zezwoleniem karta pobytu), stanowiło o realizacji dyspozycji art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, dotyczącej braku prounijnej wykładni art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach w kontekście dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r.

w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie

w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich. Nielegalny pobyt według tej dyrektywy oznacza obecność na terytorium państwa członkowskiego obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia lub przestał spełniać warunki wjazdu do państwa członkowskiego, określone w art. 5 Kodeksu granicznego Schengen. Organy nie rozważały jednak w tej sprawie kwestii, czy skarżący przebywa w Polsce legalnie, bowiem ta okoliczność była poza sporem. Istotne zaś było wykazanie, że przepisy obowiązujące w całej strefie Schengen jednoznacznie wskazują na konieczność posiadania ważnej wizy lub ważnego dokumentu pobytowego przy przemieszczaniu się obywateli państw trzecich po tej strefie wraz z ważnym paszportem. Łączne posiadanie ww. dokumentów stanowi warunek sine qua non do wjazdu na terytorium państwa Schengen.

W związku ze stwierdzeniem naruszenia obowiązku posiadania przez skarżącego, obywatela państwa nienależącego do Unii Europejskiej, ważnej karty pobytu podczas przekraczania granicy polsko-szwedzkiej (obszaru Schengen), wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach było obligatoryjne, nie podlegające uznaniu organów (związany charakter decyzji). Na podjęcie przedmiotowej decyzji nie mogła mieć wpływu nieświadomość skarżącego, iż przekroczył granicę Polski niezgodnie

z obowiązującymi przepisami, jak również okoliczność jego kilkuletniego legalnego pobytu w Polsce. Wbrew więc zarzutom skargi, organy prawidłowo zastosowały wykładnię ww. przepisu, a organ odwoławczy nie mógł z urzędu "cofnąć" orzeczonego zakazu ponownego wjazdu czy też odstąpić od jego zastosowania.

Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy oraz treść wyjaśnień skarżącego, organy określiły najkrótszy z możliwych okres zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP, wynoszący aktualnie 6 miesięcy od dnia wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto należy zwrócić uwagę, że na podstawie art. 320 ustawy o cudzoziemcach istnieje możliwość cofnięcia ww. zakazu wjazdu na wniosek skarżącego, jeżeli cudzoziemiec wykaże, że wykonał obowiązki wynikające z decyzji o zobowiązaniu do powrotu lub jego ponowny wjazd na terytorium RP lub innych państw obszaru Schengen ma nastąpić ze względu na uzasadnione okoliczności, zwłaszcza ze względów humanitarnych.

Zdaniem Sądu, organy wszechstronnie rozważyły przesłanki ewentualnego udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub na pobyt tolerowany w Polsce (przesłanki negatywne). Sąd podziela ustalenia organów, że

w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności m.in. z art. 303 ust. 1 ustawy

o cudzoziemcach, w tym przesłanka, o której mowa w art. 348 pkt 2 ustawy

o cudzoziemcach. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.

Powołane w skardze orzeczenia ETPC w sprawach: Slivenko v. Łotwa oraz Maslov v. Austria dotyczyły osób, których wieloletnie i bardzo silne więzi z krajami goszczącymi były bezsprzeczne (przykładowo w sprawie Slivenko v. Łotwa z 9 października 2003 r. ETPC wypowiedział się w kontekście wydalenia z Łotwy matki i córki, które całe swoje życie spędziły na terytorium obecnej Łotwy, podnosząc jednocześnie, że nieuzasadnione było wydalenie, którego podstaw można było upatrywać w związku ze służbą w Armii Radzieckiej członków ich rodziny).

Z kolei wyrok w sprawie Maslov przeciwko Austrii z dnia 23 czerwca 2008 r. dotyczył osoby młodocianej, która wjechała do kraju goszczącego z rodzicami

w wieku 6 lat, przebywała tam legalnie i uczęszczała do szkół, co miało wpływ na trwałość społecznych, kulturowych oraz rodzinnych więzów z tym państwem.

Niewątpliwie, w ocenie Sądu, sytuacji osób, wobec których ETPC wydał ww. orzeczenia, nie można porównać do sytuacji skarżącego, który przebywa w Polsce od 2009 r. (wjechał jako osoba dorosła w wieku 25 lat), a jego pobyt związany jest wyłącznie z wykonywaniem pracy (najpierw mieszkał i pracował w [...],

a ostatnio w [...]). Skarżący nie wskazał na takie okoliczności osobiste, które przemawiałyby za uznaniem, że jego więzi z Polską są silne i wieloaspektowe.

Odnosząc się do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, to należy wskazać, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wymaga nie tylko wskazania przez Sąd przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienia, na czym to uchybienie polegało, ale również wykazania prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.

Ze względu na brak takiego związku i bezzasadność podniesionych zarzutów, Sąd uznał, że ww. przepis nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, wywodzący się z faktu, że decyzja organu I instancji zapadła w tym samym dniu,

w którym wszczęto postępowanie. Sama szybkość przeprowadzenia postępowania administracyjnego oraz skoncentrowanie czynności dowodowych przez organ administracji nie może automatycznie świadczyć o naruszeniu prawa do czynnego

w nim udziału.

W przedmiotowej sprawie skarżący w wyniku przeprowadzenia w ciągu jednego dnia postępowania przed organem I instancji nie został pozbawiony możliwości argumentowania, składania wyjaśnień czy też współpracy z organem

w ustalaniu stanu faktycznego. Cudzoziemiec w dniu 17 sierpnia 2015 r. został przesłuchany w charakterze strony, a z treści protokołu nie wynika, aby miał ograniczoną swobodę wypowiedzi (rozumiał język polski i nie żądał obecności tłumacza). Podczas przesłuchania udzielił wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji oraz okoliczności jego zatrzymania i braku ważnej karty pobytu przy przekraczaniu granicy Polski. Poza tym skarżącemu odczytano zawiadomienie o wszczęciu postępowania, otrzymał pouczenie o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu, wyciąg z przepisów k.p.a., jak również umożliwiono mu zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, do którego nie wnosił żadnych uwag

i żądań. Skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania w ustawowym terminie, a na etapie postępowania odwoławczego ustanowił profesjonalnego pełnomocnika.

W konsekwencji należy uznać, że sposób procedowania przez organ

I instancji nie miał negatywnego wpływu na zagwarantowanie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz realizację podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), zasady zaufania (art. 8 k.p.a.) czy też zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.).

W sprawie, wbrew zarzutom skargi, został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 k.p.a.),

a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.