Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1145/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę w części
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska Sędzia WSA - Beata Krajewska Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant ref. sąd. - Anna Michałowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi "G." - Spółki z o.o. w P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2006r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty refundacji wywozowej i nałożenia kary z tytułu wnioskowania o nienależną refundację; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] marca 2006r. nr [...] w pkt II, III i IV; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz "G." Spółki z o.o. w P. kwotę 1.412,00 zł. (tysiąc czterysta dwanaście 00/100) zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2004 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego udzielił Spółce G. Sp. z o.o. pozwolenia nr [...], zgodnie z jej wnioskiem, na wywóz z wcześniejszym wyznaczeniem refundacji [...] kg produktu o kodzie ERN 0402 21 91 9100 - [...] [...] [...].

Na podstawie powyższego pozwolenia Spółka zgłosiła do wywozu [...] października 2004 r. w Urzędzie Celnym w C. [...] kg produktu o kodzie ERN 0402 21 11 9900 w ramach zgłoszenia celnego OGL [...].

Jednocześnie Spółka złożyła wniosek WPR1 nr [...] o wypłatę refundacji do wywozu tego towaru.

W trakcie procedury wywozu, towar został poddany kontroli fizycznej przy jednoczesnym pobraniu próbek do badań laboratoryjnych w celu sprawdzenia prawidłowości klasyfikacji taryfowej towaru zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. W sprawozdaniu z badań z [...] marca 2005 r. Centralne Laboratorium Celne nie odniosło się co do zgodności lub niezgodności klasyfikacji taryfowej towaru deklarowanej przez G. z uwagi na fakt, iż klasyfikacja przedmiotowego towaru stanowiła przedmiot postępowania prowadzonego w tym okresie przez Izbę Celną w W., na wniosek spółki z [...] grudnia 2004 r., w sprawie wydania Wiążącej Informacji Taryfowej. Dyrektor Izby Celnej w W. [...] kwietnia 2005 r. wydał Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT), w której określił kod 0401 30 31 9100 jako właściwy dla wywożonego przez spółkę towaru pod nazwą handlową "[...] [...] [...]". Spółka [...] maja 2005 r. przekazała WIT do Agencji Rynku Rolnego uznając, że stanowi ona podstawę do pozytywnego rozliczenia pozwoleń dotyczących wywozu tego produktu, a tym samym zwrotu wniesionych zabezpieczeń oraz wypłaty refundacji do dokonanych wysyłek produktu. Agencja Rynku Rolnego odniosła się do powyższego pismem z [...] maja 2005 r., w którym poinformowała spółkę, że zgodnie z prawem wspólnotowym dotyczącym stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych, WIT nie zastępuje dokumentów potwierdzających tożsamość wywiezionego towaru i w związku z tym zwróciła się o przedstawienie prawidłowych dokumentów, a także wyjaśnienie istniejących niezgodności kodów towaru na dokumentach wwozu do kraju przeznaczenia z kodami na wnioskach o refundację.

Sprawa wyjaśnienia wątpliwości związanych z taryfikacją eksportowanej przez spółkę [...] [...] [...] oraz wypłaty refundacji wywozowej do wyeksportowanego produktu była przedmiotem dwóch spotkań Agencji Rynku Rolnego z przedstawicielami spółki z udziałem właściwych organów celnych [...] i [...] maja 2005 r.

Spółka [...] lipca 2005 r. złożyła wniosek w Urzędzie Celnym w G. o sprostowanie w zgłoszeniu celnym z [...] października 2004 r. kodu wywożonego towaru z 0402 21 91 9100 na 0401 30 31 9100. Wniosek uzasadniła wydaną przez Dyrektora Izby Celnej w W. Wiążącą Informacją Taryfową oraz decyzjami Naczelnika Urzędu Celnego w G. umarzającymi postępowanie w sprawie kontroli zgłoszeń celnych dotyczących wcześniejszych wysyłek tego samego towaru dokonanych przez spółkę z kodem 0401 30 31 9100. Urząd Celny w G. przesłał powyższy wniosek spółki Naczelnikowi Urzędu Celnego w C., który postanowieniem z [...] października 2005 r. nr [...] dokonał zmiany zapisów w zgłoszeniu celnym nr [...] z [...] października 2004 r. dotyczących kodu towaru, zastępując deklarowany przez spółkę kod 0402 21 11 9900 kodem 0401 30 31 9100.

Spółka [...] lipca 2005 r. wystąpiła również do Prezesa ARR o umożliwienie zmiany kodu z 0402 21 91 9100 na 0401 30 31 9100 [...] [...] [...] w trzech pozwoleniach udzielonych spółce w okresie od [...] października do [...] października 2004 r. na wywóz tego towaru z refundacją. Argumentowała, że oznaczenie przez nią tego towaru kodem 0402 21 91 9100 we wnioskach o wydanie powyższych pozwoleń było skutkiem zakwestionowania przez laboratorium celne kodu 0401 30 31 9100, którym spółka posługiwała się przy wcześniejszych wysyłkach tego towaru. Poinformowała również, że w związku z sugestiami laboratorium celnego, co do prawidłowości klasyfikacji wywożonego towaru wystąpiła do właściwego organu celnego o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej do [...], która była przedmiotem otrzymanych przez spółkę pozwoleń na wywóz. W odpowiedzi na powyższy wniosek spółki Agencja Rynku Rolnego wyjaśniła w piśmie z [...] lipca 2005 r., że zgodnie z prawem wspólnotowym określającym zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych nie można dokonywać zmian wpisów umieszczonych na pozwoleniach po ich wydaniu.

Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z [...] marca 2006 r. nr [...] powołując się m.in. na art. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą [Dz. U. Nr 97, poz. 963 ze zm.], art. 51 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE)nr 800/1999 z 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych [Dz.Urz.WE L 102/11 z 17 kwietnia 1999 r. ze zm.] dalej: rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999; w zw. z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99 z 26 stycznia 1999 r. ustanawiającego specjalne szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 804/68 w odniesieniu do pozwoleń wywozowych i refundacji wywozowych do mleka i przetworów mlecznych [Dz.Urz.WE L 20/8 z 27 stycznia 1999 r.] dalej: rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99; odmówił spółce G. wypłaty refundacji wywozowej na wniosek WPR1 o nr [...] z [...] października 2004 r. oraz nałożył karę w wysokości [...] zł. tytułem wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, że spółka uzyskała pozwolenie na wywóz produktu o kodzie ERN 0402 21 91 9100. W chwili dokonywania zgłoszenia wywozowego w dokumentach celnych zadeklarowała kod wywożonego towaru 0402 21 11 9900. Taki sam kod towaru spółka wskazała we wniosku WPR1 nr [...] z [...] października 2004 r. o wypłatę refundacji do wywozu dokonanego w ramach powyższego pozwolenia. Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99, kody wskazane w pozwoleniu i wniosku o refundację oraz zgłoszeniu celnym należą do tej samej 3 grupy produktów. Zgodnie zatem z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 przedmiotowe pozwolenie było również ważne dla wywozu produktu wskazanego we wniosku o refundację i zgłoszeniu wywozowym o kodzie 0402 2111 9900. Jednak faktycznie wywieziony przez spółkę towar był produktem o kodzie ERN 0401 30 31 9100 wskazanym w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] października 2005 r. Faktycznie wywieziony towar nie był objęty pozwoleniem, a ponadto wywieziony towar nie spełniał przesłanek art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 pozwalających przedsiębiorcy dokonać wywozu innego towaru niż określony w pozwoleniu. W przedmiotowej sytuacji udzielone spółce pozwolenie nie było ważne dla rzeczywiście wywiezionego towaru, co spowodowało, iż nie został spełniony wymóg uprawniający do refundacji wywozowej. Zaistniała sytuacja została potraktowana przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego, jako nieumyślne żądanie spółki wypłacenia kwoty refundacji wyższej od należnej i dlatego na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia Komisji, w myśl którego - w razie wykrycia, że przedsiębiorca wnioskował o przyznanie refundacji wyższej niż należna, naliczana jest kara stanowiąca połowę różnicy pomiędzy wnioskowaną kwotą refundacji, a kwotą należną - nałożył na spółkę karę.

Na skutek odwołania spółki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.] dalej: k.p.a., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że dla zaszeregowania produktów [...] decydującego o uprawnieniu do refundacji dla danego wywozu zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 stosuje się grupy produktów określone w załączniku II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99, a nie jak twierdzi spółka kategorie ustalone w załączniku I tego rozporządzenia. W związku z tym posiadane przez spółkę pozwolenie nr [...] nie uprawniało do otrzymania refundacji do faktycznie wywiezionego towaru o kodzie 0401 30 31 9100, gdyż ten towar nie należy do tej samej grupy produktów, co towar o kodzie 0402 2191 9100, na wywóz którego spółka otrzymała pozwolenie. Wyjaśnił również, że z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie nie został wywieziony towar objęty pozwoleniem uprawniający do refundacji, to zgodnie z art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 należało odmówić refundacji na wniosek z [...] października 2004 r. oraz naliczyć karę przewidzianą w ust. 1 tego artykułu. Organ odwoławczy podkreślił, że Prezes ARR naliczając karę przewidzianą w art. 51 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, wziął pod uwagę podnoszone przez spółkę okoliczności oraz twierdzenie, że spółka nie jest winna zaistniałej sytuacji. Uznał bowiem, że żądanie wypłacenia kwoty refundacji wyższej od należnej było działaniem nieumyślnym, a nie zawinionym i naliczył niższy wymiar kary. Wyjaśnił również, że w przypadku nieumyślnego (niezawinionego) działania przedsiębiorcy - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - przepisy wspólnotowe nie przewidują możliwości odstąpienia od kary. W uzasadnieniu decyzji odniesiono się szczegółowo do wszystkich dowodów załączonych do odwołania stanowiących zdaniem spółki podstawę do odstąpienia od zastosowania kary zgodnie z art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. Wykazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka dająca podstawę do odstąpienia od kary, gdyż żadne z załączonych pism nie było, zgodnie z art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 powiadomieniem Agencji Rynku Rolnego, że wnioskowana refundacja jest nadmierna.

Spółka G. skargą z 6 czerwca 2006 r. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszenie prawa materialnego:

a) art. 51 ust. 1 lit. a i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 - poprzez ich błędne zastosowanie;

b) pkt 64 wstępu oraz art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 - poprzez niezastosowanie ich w rozpatrywanej sprawie;

naruszenie prawa procesowego tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W motywach skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie pominął istotne dla sprawy okoliczności mające wpływ na to, że we wniosku o pozwolenie - na podstawie którego dokonała [...] października 2004 r. wywozu i złożyła wniosek o refundację do tego wywozu - wskazała nieprawidłowy kod towaru, który zamierzała eksportować, pod wpływem sugestii zawartej w sprawozdaniu z badań Centralnego Laboratorium Celnego. Ta okoliczność zdaniem skarżącej daje przesłanki w świetle tiret 64 zawartego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/1999 do uznania, że w niniejszej sprawie skarżąca spółka została wprowadzona w błąd badaniami Centralnego Laboratorium Celnego, co daje podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 ust. 3 lit. b ww. rozporządzenia i odstąpienia od zastosowania kary z uwagi na niezawinione działanie skarżącej spowodowane nie własnym błędem, lecz błędem Centralnego Laboratorium Celnego. Zdaniem skarżącej natychmiastowe zawiadomienie Agencji Rynku Rolnego o otrzymanym WIT i wadliwie wskazanym kodzie pod wpływem błędnych sugestii Laboratorium Celnego, przy równoczesnym wystąpieniu do organów celnych o dokonanie stosownego sprostowania, w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 wyłączającego zastosowanie kary przewidzianej w ust. 1 lit. a tego artykułu. Z tego też względu nie było podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia.

Skarżąca podniosła, iż w istniejącym stanie faktycznym sprawy nie było też podstaw do zastosowania art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, gdyż fakt, że wnioskowana refundacja jest nieprawidłowa nie może budzić wątpliwości, a towar został wywieziony, tyle że z błędnie oznaczonym kodem i istnieje możliwość obniżenia refundacji. Skarżąca uważa, że art. 51 ust. 5 odnosi się do sytuacji, gdy towar w ogóle w sensie fizycznym nie zostanie wywieziony.

Ponadto skarżąca zarzuciła, że w świetle przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99 - dla zaszeregowania produktów decydujące znaczenie mają kategorie ustalone w załączniku I do tego rozporządzenia. Zgodnie z przyjętą tam klasyfikacją wszystkie towary oznaczone kodem 0401 i 0402 należą do tej samej IV kategorii. Zatem spełnione są warunki do uznania ważności wydanego pozwolenia również na towar o zmienionym kodzie. Dlatego nie było też podstaw do zastosowania sankcji przewidzianej art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

W odpowiedzi na skargę, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] dalej: p.p.s.a.; sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Badając sprawę z powyższego punktu widzenia, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących odmowy wypłacenia spółce G. wypłaty refundacji wywozowej na wniosek z [...] października 2004 r., natomiast uznał za słuszne zarzuty dotyczący niezastosowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pkt 64 preambuły i art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 i odstąpienia od wymierzenia spółce kary z tytułu wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji, co spowodowało, iż skarżona decyzja w tym zakresie nie mogła się ostać.

W sprawie bezsporne jest, iż spółka G. uzyskała pozwolenia nr [...] z [...] października 2004 r. na wywóz z wcześniejszym wyznaczeniem refundacji [...] kg produktu o kodzie 0402 21 91 9100 - [...] [...] [...]. Natomiast dokonała wywozu - na podstawie zgłoszenia celnego [...] z [...] październikiem 2004 r. - towaru o kodzie 0401 30 31 9100, o czym świadczy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z [...] października 2005 r.

Powyższa sytuacja uprawniała organ I instancji do stwierdzenia, że skarżąca spółka nie dokonała wywozu towaru objętego pozwoleniem i wnioskiem o refundację, co wypełniło przesłanki z art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 w myśl którego - w przypadku gdy właściwe władze ustalą, że wnioskowana refundacja jest nieprawidłowa oraz że wywóz nie został dokonany oraz że w konsekwencji refundacja nie może być obniżona, eksporter uiszcza kwotę odpowiadającą karze przewidzianej w ust. 1 lit. a lub b, którą zastosowano, aby wywóz został dokonany - tj. pozwolenie nie było ważne dla faktycznie wywiezionego towaru, a więc wnioskowana refundacja była nieprawidłowa, ponieważ nie była należna, a wywóz towaru objętego pozwoleniem nie został dokonany, w związku z czym refundacja nie mogła być obniżona.

Zatem chybiony jest zarzut skargi, iż powyższa sytuacja nie daje podstaw do zastosowania art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. Przy czym błędna jest interpretacją skarżącej spółki, że art. 51 ust. 5 ww. rozporządzenia, stosuje się w sytuacji, gdy towar w ogóle nie zostanie wywieziony w sensie fizycznym. Taka interpretacja sformułowania "wywóz nie został dokonany" jest błędna, ponieważ w takim przypadku nie byłoby zgłoszenia celnego towaru do wywozu oraz nie byłoby wniosku o refundację, co zasadnie podniósł organ odwoławczy.

Chybiony jest także zarzut skarżącej, że nie można w niniejszej sprawie kumulatywnie zastosować sankcji z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 w postaci obniżenia refundacji o karę i sankcji z art. 51 ust. 5 w postaci odmowy przyznania refundacji i nałożenia kary. Trafnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnił, że nie można tych dwóch przepisów rozpatrywać osobno, gdyż art. 51 ust. 5 wprost odwołuje się do art. 51 ust. 1. Bowiem niedokonanie wywozu towaru wskazanego w pozwoleniu, ani innego towaru należącego do tej samej grupy produktów oznacza, że skarżąca nie wypełniła podstawowego warunku uprawniającego do refundacji. Skarżąca nie nabyła więc uprawnienia do refundacji, w związku z czym refundacja nie mogła być obniżona. Artykuł 51 ust. 5 stanowi podstawę do odmowy wypłaty refundacji na złożony wniosek WPR1. Z treści art. 51 ust. 5 wynika również, że w przypadku nie dokonania wywozu towaru objętego pozwoleniem karę przewidzianą w ust. 1 stosuje się zawsze, z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 3 tego artykułu, przy czym jej wysokość należy zróżnicować w zależności od oceny, czy zachowanie eksportera było niezawinione, czy było działaniem umyślnym.

Błędne są zarzuty skarżącej, że w świetle przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99 dla zaszeregowania produktów decydujące znaczenie mają kategorie ustalone w załączniku I do tego rozporządzenia i zgodnie z przyjętą tam klasyfikacją wszystkie towary oznaczone kodem 0401 i 0402 należą do tej samej IV kategorii, a więc spełniają warunki do uznania ważności wydanego pozwolenia również na towar o zmienionym kodzie, w związku z czym brak jest podstaw do zastosowania sankcji przewidzianej art. 51 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

Odpowiadając na powyższy zarzut wspomnieć należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1291/2000 z 9 czerwca 2000 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych [Dz.Urz.WE L 152 z 24 czerwca 2000 r.] - wpisów umieszczonych na pozwoleniach, świadectwach i wyciągach nie można zmieniać po ich wydaniu. Oznacza to, iż raz określonego w pozwoleniu towaru (jego kodu, opisu) nie można zmieniać i tak ustalony wpis jest ostatecznie wiążący.

Przepis art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 przewiduje sytuację, w której - pozwolenie na wywóz z wcześniejszym wyznaczeniem refundacji jest również ważne dla wywozu produktu objętego kodem dwunastocyfrowym, innym niż wskazany w polu 16 pozwolenia, jeżeli oba produkty należą do tej samej grupy produktów, pod warunkiem że taka grupa produktów została określona w tym celu zgodnie z odpowiednimi artykułami innych rozporządzeń regulujących wspólne organizacje rynków. Rozporządzeniem regulującym rynek mleka i przetworów mlecznych jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 174/99 i tak zgodnie z art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia - tytułem odstępstwa od przepisów lit. b pierwszy akapit art. 2a ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3665 87 (obecnie art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999), pozwolenia wywozowe na produkty o z góry ustalonej stawce refundacji obowiązują również w przepadku wywozu produktów oznaczonych 12-cyfrowym kodem, innym niż uwidoczniony w sekcji 16 pozwolenia, jeżeli produkty sklasyfikowane są w pobliżu siebie w ramach jednej z grup podanych w załączniku II lub zaliczają się do grupy 23. Załącznik II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 174/99 określa 12-cyfrowe grupy produktów.

Jednakże w niniejszej sprawie do żadnej z grup nie należą łącznie - faktycznie wywiezione towary o kodzie 0401 30 31 9100 (grupa 1) oraz towary o kodzie 0402 21 91 9100, na wywóz których skarżąca spółka otrzymała pozwolenie (grupa 3). W tej sytuacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi trafnie ocenił, że pozwolenie nie było ważne dla towaru faktycznie wywiezionego, a zatem skarżąca spółka nie spełniła warunku uprawniającego do refundacji za wywieziony towar.

Zatem zaskarżona decyzja w części dotyczącej odmowy wypłaty wnioskowanej przez skarżącą spółkę refundacji wywozowej odpowiada prawu.

Natomiast za zasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowej interpretacji oraz niezastosowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pkt 64 preambuły i art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 i odstąpienia od wymierzenia spółce kary z tytułu wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 - kary przewidzianej w ust. 1 lit. a nie stosuje się w przypadkach wyjątkowych, jeżeli eksporter po stwierdzeniu, że wnioskowana refundacja jest nadmierna, niezwłocznie powiadamia o tym właściwe władze z własnej inicjatywy i w formie pisemnej, chyba, że właściwe władze powiadomiły eksportera o zamiarze zbadania jego wniosku lub eksporter dowiedział się o tym zamiarze, lub właściwe władze wcześniej ustaliły, że wnioskowana refundacja jest nieprawidłowa.

W niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiając zastosowania powyższego przepisu stwierdził, iż nie może mieć on zastosowania w sprawie, ponieważ spółka nie złożyła do Prezesa Agencji Rynku Rolnego odpowiedniego pisemnego powiadomienia. Powiadomienie takie - zdaniem Ministra - powinno być skierowane do organu, który nalicza i wypłaca refundacje i wyraźnie wskazywać wniosek, którego dotyczy to powiadomienie oraz zawierać stwierdzenie, iż wnioskowana refundacja jest nadmierna. Minister uznał, że żadne ze złożonych przez spółkę pism nie wypełnia tych kryteriów.

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że oprócz odpowiedniego pisemnego powiadomienia, pozostałe przesłanki z art. 51 ust. 3 lit. b ww. rozporządzenia - w opinii Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - zostały przez spółkę wypełnione tj. wyjątkowość sytuacji (zmiana kodu towaru pod wpływem wyniku badania towaru przez laboratorium celnego) oraz moment powiadomienia (przed powzięciem wiadomości o nieprawidłowości refundacji przez właściwe władze). Zatem, gdyby spółka w odpowiedniej formie pisemnie powiadomiła Prezesa Agencji Rynku Rolnego o zaistniałej sytuacji i wyraźnie stwierdziła, że wnioskowana refundacja jest nadmierna, organ administracyjny odstąpiłby od wymierzenia kary.

Zaznaczyć jednakże należy, iż przepisy regulujące system refundacji wywozowych nie wprowadziły wzorów odpowiednich formularzy powiadomień o których mowa w art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, a zatem przyjąć należy, że ich forma i treść może być różna.

Tak więc kluczowe znaczenie do ustalenia, czy w sprawie może mieć zastosowania art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 jest zbadanie, czy złożone przez spółkę w Agencji Rynku Rolnego pisma mogą zostać uznane za powiadomienie o jakim mowa w tym przepisie.

Przy czym dokonując tej oceny należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą - z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58-60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-03. Tak więc ogólne zasady postępowania administracyjnego takie jak: zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasada pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.), a przede wszystkim zasada udzielania przez organy prowadzące postępowanie informacji faktycznych i prawnych stronom (art. 9 k.p.a.) nie zostały wyłączone i muszą być stosowane.

W niniejszej sprawie skarżąca, jako pismo stanowiące powiadomienie o jakim mowa w art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 wskazuje pismo z [...] maja 2005 r. Pismo to skierowane zostało do Prezesa Agencji Rynku Rolnego, a więc do właściwego organu władzy odpowiedzialnego za naliczanie i wypłacanie refundacji wywozowych. Choć w piśmie tym nie wskazano konkretnych zezwoleń i wniosków o refundacje, to jednak jego treść nie powinna budzić wątpliwości jakiej sprawy dotyczy, zważywszy, iż pismo to stanowi nawiązanie do pisma Agencji z [...] grudnia 2004 r., wskazuje kod wywożonego towaru, a do pisma załączono WIT. O tym, iż Prezes Agencji Rynku Rolnego wiedział, do jakich zezwoleń i wniosków pismo to odnosi się, bezspornie świadczy jego pisemna odpowiedź z [...] maja 2005 r. w którym wskazuje pozwolenia i wnioski skarżącej spółki, co trafnie podniesiono w skardze.

Wprawdzie w piśmie z [...] maja 2005 r. znajduje się jedynie wniosek o pilne zakończenie postępowań i brakuje wymaganego przez organy administracji stwierdzenia spółki, że "wnioskowana refundacja jest nadmierna", to jednak brak takiego sformułowania nie może wykluczać możliwości zastosowania art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, z poniższych przyczyn.

Po pierwsze - powyższy przepis nie zobowiązuje do użycie takiego właśnie stwierdzenia, a jedynie wymaga powzięcia przez eksportera przekonania, wiedzy, iż w istocie wnioskowana przez niego refundacja jest nadmierna i powiadomienia o tym właściwego organu, a forma tego powiadomienia, jak i jego treść z uwagi na brak odpowiedniego uregulowana - co podniesiono powyżej - może być inna.

Po drugie - zważywszy na zaistniałą sytuacje i całokształt działania skarżącej spółki, jej współpracę z organami administracji, wskazujący na jej uczciwość i wiarygodność przy korzystaniu z systemu refundacji wywozowych. Prezes Agencji Rynku Rolnego powinien - stosując zasady wyrażone w art. 7, 8 i 9 k.p.a. - po otrzymaniu pisma z [...] maja 2005 r. poinformować spółkę o treści art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 i wezwać do wypowiedzenia się, czy pismo to ma charakter powiadomienia o nadmiernej refundacji, czy też inny.

Powyższą interpretację przepisu art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 jest zgodna z pkt 64 preambuły do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 który stanowi, że - w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu refundacji wywozowych sankcje należy stosować bez względu na subiektywny aspekt winy; w niektórych przypadkach właściwe jest jednakże odstąpienie od stosowania sankcji, w szczególności w przypadku oczywistego błędu uznanego przez odpowiednie władze i ustalenie poważniejszych sankcji w przypadku działania umyślnego; środki te są konieczne i muszą być współmierne, dostatecznie zniechęcające i jednolicie stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich - ponieważ niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem wyjątkowym, a już sama odmowa wypłaty refundacji wywozowej stanowi sankcję współmierną do stopnia zawinienia skarżącej spółki.

Prócz powyższego wpływ na ocenę zasadności skargi miał również okres w jakim spółka otrzymała przedmiotowe pozwolenie i korzystała z systemu refundacji tj. I półrocze 2004 r., a więc czas wydawania pierwszych pozwoleń i pierwszych refundacji wywozowych. Okres w którym przedsiębiorcy nie dysponowali jeszcze odpowiednią wiedzą prawniczą i ukształtowaną praktyką. W związku z tym rola organów administracji państwowej w tej sytuacji w pomocy przy korzystaniu z systemu refundacji winna być szczególna, a przestrzeganie zasad k.p.a. wyjątkowo rzetelne.

W związku z powyższym zasadny jest także zarzut skarżącej spółki dotyczący naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie przez organ orzekający, że spółka nie złożyła powiadomienia o jakim mowa w art. art. 51 ust. 3 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 i tym samym nie wypełniła przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary.

W konsekwencji, rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej utrzymania w mocy nałożenia kary tytułem wnioskowania o nienależną wypłatę refundacji podlega uchyleniu na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i w tej części nie może być wykonane do daty uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

W pozostałej części zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga jako nieuzasadniona podlega w tym zakresie oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O częściowym zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 206 p.p.s.a.