Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 140/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 7, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 24 marca 2022 r. nr S-KO.400/184/2022 w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Wizna decyzją z dnia 17 lutego 2022 r. nr BF 3123.40272.1.2022 ustalił J.G. (dalej również jako "skarżący") wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. w kwocie 317,00 zł.

Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. W odwołaniu podniósł, że jego hektary przeliczeniowe zostały źle obliczone, a co za tym idzie zwiększył się jego dochód

z gospodarstwa rolnego, który spowodował przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do prawa pomocy społecznej z Ośrodka Pomocy Społecznej

w Wiźnie. Skarżący wniósł o ponowne naliczenie hektarów przeliczeniowych

i zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie, czy przepisy na podstawie których zwiększono mu hektary przeliczeniowe i dochód z gospodarstwa są zgodne

z Konstytucją.

Decyzją z dnia 24 marca 2022 r. nr S-KO.400/184/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, po przytoczeniu obowiązujących przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym

(Dz. U. z 2020 r. poz. 333, dalej jako: u.p.r.) wskazał, że skarżący jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni 6,15 ha, a także, że podatek rolny od 1,7915 ha powierzchni gruntów przyjętych do opodatkowania stanowiących własność skarżącego będzie wynosił 1,7915 ha x 153,70 = 275,35 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych - 275,00 zł.

Następnie, po przytoczeniu odpowiednich przepisów ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 poz. 1170) oraz uchwały Rady Gminy Wizna Nr XXXI1/238/2021 z dnia 30 listopada 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2021 r. poz. 4802) określającej wysokość stawek podatku od nieruchomości, wskazał iż skoro skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego

o powierzchni 93,00 m2, to przy stawce 0,69 zł podatek od niego będzie wnosił: 93,00 m2 x 0,69 zł = 64,17 zł. Jednocześnie zauważył, iż Rada Gminy Wizna w § 1 ust. 1 pkt 3 uchwały nr 111/15/02 z dnia 23 grudnia 2002 r. zwolniła z podatku od nieruchomości budynki mieszkalne podatników i osób fizycznych. Tak więc

w ostateczności na skarżącym nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego. Organ zaznaczył, że budynek inwentarski jest posadowiony na gruntach gospodarstwa rolnego i jest ustawowo zwolniony z opodatkowania.

Kolegium za prawidłowe uznało również wyliczenia organu pierwszej instancji w zakresie wysokości podatku leśnego. Po przytoczeniu stosownych przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 888) organ stwierdził, iż skoro skarżący jest właścicielem 0,90 ha lasu podlegającego opodatkowaniu podatkiem leśnym to należało przyjąć następujące wyliczenie: 0,90 ha x 46,6972 zł = 42,02 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych 42,00 zł

Organ stwierdził, że w konsekwencji łączne zobowiązanie pieniężne skarżącego na 2022 r. będzie wynosiło: 275,00 zł + 42,00 zł = 317,00 zł.

Końcowo, Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniło, że nie jest uprawnione do występowania z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zbadania zgodności przepisów prawa.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Skarżący wyraził swoje niezadowolenie podnosząc, że decyzja Kolegium jest niezgodna z przepisami prawa i z Konstytucją. Skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zaznaczył, iż zaskarża decyzje SKO po raz szósty od 2016 r., kiedy zmieniono przepisy na niekonstytucyjne i nikt z tym nic nie robi. Przez niekonstytucyjny przepis podniesiono dochód z hektara przeliczeniowego, który ma wpływ na przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący zwrócił uwagę, że odmawia się mu prawa pomocy społecznej, powołując się na ograniczone środki przeznaczone w budżecie na pomoc osobom potrzebującym, po czym nie wykorzystuje się prawie 2000,00 zł

z tego budżetu wynoszącego 25000,00 zł, które to nie wykorzystane celowo pieniądze przeznacza się na premie i nagrody dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Wiźnie, jak też celowo zmniejsza się budżet na następny rok dla osób biednych i potrzebujących z 25000 zł do 15000 zł. Skarżący wskazał ponadto na swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną.

Wskazując na powyższą argumentację skarżący wniósł m.in. o ukaranie grzywną w najwyższej wysokości organ I instancji i II instancji, za świadome po raz kolejny łamanie obowiązujących przepisów prawa, a co za tym idzie szkodzenie najbiedniejszym mieszkańcom gminy, potrzebującym pomocy społecznej, pominięciu wnioskowanego dowodu o zwrócenie się do TK, co ma istotne znaczenie na rozstrzygnięcie sprawy. Poza tym skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie czy nowelizacja art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r. jest zgodna

z Konstytucją RP, która to nowelizacja spowodowała zwiększenie przelicznika hektarów zabudowanych IV, V i VI klasy (przyjęto przelicznik 1, pomijając klasę ziemi, co jest niezgodne z Konstytucją), co spowodowało zwiększenie dochodów biednych rolników wyliczanych na podstawie hektarów przeliczeniowych, przekroczenie kryterium dochodowego uprawniające do zasiłku z pomocy społecznej, gdy tak naprawdę ich dochód nie zwiększył się, gdyż nie zwiększyła się rzeczywista powierzchnia ich gospodarstwa. Skarżący wniósł też o wyłączenie "stronniczych i zakłamanych sędziów WSA w Białymstoku".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2023 r. sygn. I SO/Ol 1/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie uwzględnił wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Białymstoku.

W piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego pozostawił skargę do uznania sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Oceniając prawidłowość decyzji w zakresie wymiaru podatku rolnego wskazać należy, iż stosownie do treści art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r.). W świetle art. 3 u.p.r. podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego,

z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski",

w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy. W myśl art. 6a ust. 6 u.p.r. podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).

Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 20 października 2021 r. ogłoszonym w Monitorze Polskim z 2021 r. pod poz. 951 cena 1 dt żyta wynosiła 61,48 zł - 2,5 q stanowi kwotę 153,70 zł.

Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że skarżący jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni 6,15 ha. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt u.p.r. m.in. grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych.

Prawidłowo zatem organy przyjęły do podstawy opodatkowania grunty RIVa - 0,79 ha, RIVb - 1,45 ha i PsIV - 0,23 ha przeliczając na hektary przeliczeniowe

z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 u.p.r. i zaliczenia do

III okręgu podatkowego gminy Wizna, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego

z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. z dnia 14 grudnia 2001 r.). Dlatego też właściwie przyjęto do podstawy opodatkowania 1,7915 hektarów przeliczeniowych wg. następującego wyliczenia: RIVa - 0,79 ha x 0,90 = 0,7110 ha przel., RIVb - 1,45 ha x 0,65 = 0,9425 ha przel., Ps IV - 0,23 ha x 0,60 = 0,1380 ha przel. Stąd też Kolegium zasadnie wskazało, iż podatek rolny po zaokrągleniu wynosi: 1,7915 ha x 153,70 zł = 275,25 zł czyli 275 zł.

Podkreślić należy, iż wskazany przez skarżącego wzrost liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego wynika z nowelizacji art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r., bowiem grunty rolne zabudowane tj. B-RV pow. 0,48 ha fizycznych stanowią obecnie 0,48 ha przeliczeniowych, podczas gdy przed 1 stycznia 2016 r. obliczając liczbę hektarów przeliczeniowych od gruntów rolnych zabudowanych należało uwzględnić klasę bonitacyjną oraz odpowiedni przelicznik powierzchni użytków rolnych. Dlatego też 0,48 ha fizycznych wynosiło wówczas 0,12 ha przeliczeniowych. Powyższa zmiana powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego należącego do podatnika nie miała jednak wpływu na wymiar podatku rolnego, bowiem w dalszym ciągu na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych.

Odnośnie podatku od nieruchomości wskazać należy, iż organ prawidłowo przytoczył przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałę Rady Gminy Wizna Nr XXXI1/238/2021 z dnia 30 listopada 2021 r. określającą wysokość stawek podatku od nieruchomości. Na tej podstawie Kolegium zasadnie wskazało, iż skoro skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 93,00 m2, to przy stawce 0,69 zł podatek od niego będzie wnosił: 93,00 m2 x 0,69 zł = 64,17 zł. Jednakże skarżący nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego, albowiem Rada Gminy Wizna w § 1 ust. 1 pkt 3 uchwały nr 111/15/02 z dnia

23 grudnia 2002 r. zwolniła z podatku od nieruchomości budynki mieszkalne podatników i osób fizycznych. Zgodzić się należy z organem, iż budynek inwentarski jest posadowiony na gruntach gospodarstwa rolnego i jest ustawowo zwolniony

z opodatkowania.

Przechodząc do oceny zasadności wymiaru podatku leśnego wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zgodnie z art. 3 ustawy

o podatku leśnym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, z zastrzeżeniem ust. 3, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 ustawy). Średnią cenę sprzedaży drewna, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniki Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału (ust. 4). Rada gminy może obniżyć kwotę stanowiącą średnią cenę sprzedaży drewna określoną w ust. 4, przyjmowaną jako podstawa obliczania podatku leśnego na obszarze gminy (ust. 5). Rada Gminy Wizna nie podjęła uchwały w tej sprawie.

Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2021 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2021 r. (M.P. 2021 poz. 950) średnia cena sprzedaży drewna, obliczona według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2021 r., wyniosła 212,26 zł za 1 m3, czyli równowartość pieniężna 0,220 m3 drewna wynosi 46,6972 zł.

Skarżący jest właścicielem lasu o pow. 0,90 ha. Stąd też organ prawidłowo ustalił, że podatek leśny wynosi: 0.90 ha x 46,6972 zł = 42,02 zł, po zaokrągleniu do pełnych złotych 42,00 zł.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. 2021 poz. 1990) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające zobowiązania podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu podatku.

Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie sąd nie dostrzega, aby uchybiało ono podstawowym regułom wynikającym z art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. W decyzjach przedstawiono właściwe wyliczenia. Zdaniem sądu działanie organów w toku kontrolowanego postępowania

w pełni odpowiada zasadzie legalizmu. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Argumentacja skarżącego w zakresie zgodności przepisów ustawy o podatku rolnym z Konstytucją RP jest niezasadna. Sąd, po analizie nowelizacji przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r (z mocą obowiązywania od 1 stycznia 2016 r.), nie stwierdził podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie jego konstytucyjności. Również skarżący nie wyjaśnił w sposób wystarczający na czym opiera zarzut niekonstytucyjności spornych przepisów ustawy. W gruncie rzeczy argumentacja skarżącego opiera się na wpływie tej nowelizacji na zwiększenie dochodu z gospodarstwa rolnego będącego kryterium przyznania pomocy społecznej. Sprawa ta dotyczy natomiast wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości wymiaru podatku pozostaje zatem kwestia spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego

w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej w związku ze zwiększeniem się liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego. Podobne stanowisko do zawartego w niniejszej sprawie przedstawił tut. sąd w prawomocnych wyrokach

o sygn. akt I SA/Bk 406/17, I SA/Bk 271/18, I SA/Bk 198/19 oraz I SA/Bk 228/21, dotyczących łącznego zobowiązania pieniężnego odpowiednio za 2017, 2018, 2019

i 2021 r.

Odnośnie wniosku o ukaranie Kolegium grzywną wskazać należy, iż wniosek taki jest niedopuszczalny, albowiem sąd administracyjny nie posiada kompetencji do nakładania na organ grzywny za "świadome po raz kolejny łamanie obowiązujących przepisów prawa". W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd ma uprawnienia przewidziane w stosownych przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. art. 145 – 151a tejże ustawy), do których nie należy wymierzenie grzywny w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję podatkową, czego zresztą tut. sąd nie uczynił, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową.

W tym stanie rzeczy uznając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.