Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 104/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 52 § 1 i 2, 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi R. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie postępowania administracyjnego dotyczącego legalizacji hali magazynowej wraz z przyległą infrastrukturą położonej przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. 02., obręb K.). Wskazał, że skarga dotyczy postępowania zarejestrowanego pod numerem: [...], w związku ze sprawą: [...]

Jednocześnie poinformował, że do dnia złożenia skargi, skarżący nie został poinformowany o przekazaniu ponaglenia do organu drugiej instancji. Skarżący wniósł także o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ponadto, na podstawie art. 199 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wniósł o zwrot kosztów według norm przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ powinien załatwić niniejszą sprawę niezwłocznie, czyli zwyczajowo, w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach bardziej skomplikowanych, w terminie dwóch miesięcy. Tymczasem skarżący oczekuje rozstrzygnięcia już od 2018 r.

Skarżący wskazał, że ponaglenie z 6 czerwca 2023 r. nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Organ nadal nie zakończył postępowania, wobec czego organ nadzoru budowlanego dla Miasta P. pozostaje w bezczynności.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Organ wyjaśnił, że postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P.. W trakcie postępowania wyjaśniającego, dotyczącego zabudowy działki nr [...], ark.02, obręb K. przy ul. [...] w P. ustalono, iż wśród archiwalnych akt Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. brak jest decyzji administracyjnej na podstawie, której została wybudowana ww. hala.

Organ szczegółowo opisał przebieg przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Organ wskazał również, że pomimo, iż R. Z. nie jest stroną prowadzonego postępowania, za każdym razem kiedy kierował zapytanie na piśmie o stan sprawy były mu udzielane odpowiedzi na piśmie (pisma z dnia 13 lipca 2018r., 13 listopada 2018r., 7 grudnia 2018r., 22 lutego 2022r.).

W dniu 28 czerwca 2023 roku przekazano do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie p. R. Z. z dnia 6 czerwca 2023 roku wraz z aktami spraw o sygn. [...] (kart 1-203), [...] (kart 1-36), [...] (kart 1- 38).

W dniu 10 lipca 2023 roku wpłynęło do Inspektoratu postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lipca 2023 roku, którym uznał wniesione ponaglenie za nieuzasadnione.

Skarżący pismem z dnia 07.08.2023 r. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę podnosząc, iż ponaglenie z dnia 06 czerwca 2023 r. w rzeczywistości dotyczyło zgłoszenia z dnia 18.10.2019 r. (sprawa zarejestrowana pod numerem: [...]), którego tematem było przeprowadzenie kontroli, w zakresie : stanu technicznego placu załadunkowo - składowego położonego przy ul. [...], w P. (dz.[...], ark. 02, obręb K.), w skład którego wchodzi hala magazynowa stanowiąca odrębny obiekt budowlany, a który to obiekt nie został objęty decyzją administracyjną - pozwoleniem na budowę, w temacie którego od 2018 r. toczy się postępowanie administracyjne polegające na legalizacji w/w obiektu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z powyższym, jak wynika z pisma z dnia 15.11.2019 r., organ nadzoru budowlanego sprawę placu załadunkowo - składowego połączył ze sprawą legalizacji wyżej wymienionej hali magazynowej (sprawa zarejestrowana pod numerem: [...]).

Skarżący zwrócił uwagę na fakt, biorąc pod uwagę połączenie ze sobą dwóch spraw, iż bieg sprawie organ nadzoru budowlanego nadał w 2018 r. oraz, że w dniu 18.10.2021 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. wydał decyzję administracyjną na potrzeby ewentualnej legalizacji hali magazynowej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (data przekazania w/w decyzji uczestnikowi postępowania przypada na dzień 21.10.2021 r.).

Ponadto skarżący poinformował, iż powodem zgłoszenia nieprawidłowości występujących na terenie działki [...], ark. 02, obręb K. położonej przy ul. [...] w P. jest nadmiernie wytwarzane immisji pośrednich jak i niekiedy bezpośrednich prze firmy, które zajmują obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania legalizacyjnego, które to uciążliwości zostały opisane wielokrotnie w materiale znajdującym się w aktach sprawy - między innymi w zgłoszeniu z dnia 18.10.2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 1 sierpnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest na zasadzie skargowości, a więc może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określają przepisy art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja do złożenia skargi oparta została – co do zasady - o kryterium interesu prawnego, co oznacza, że skargę może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego lub procesowego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, ewentualnie bezczynnością lub przewlekłością postępowania administracyjnego, w ramach którego domaga się ochrony tego interesu. Przy czym stwierdzić należy, że interes prawny, jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, którego dotyczy skarga.

Warunkiem formalnym wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Z treści art. 37 § 1 k.p.a. wprost wynika, że prawo do wniesienia ponaglenia przysługuje stronie postępowania administracyjnego (uczestnikowi na prawach strony). Zatem wniesienie ponaglenia przez podmiot, który nie jest stroną postępowania jest bezskuteczne. Dodać należy, iż postępowanie wywołane wniesieniem ponaglenia nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, jest to postępowanie wpadkowe, mające na celu zobowiązanie organu do szybkiego załatwienia sprawy. Istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 37 k.p.a. jest spowodowanie, aby sprawa została załatwiona w możliwie najkrótszym terminie, a nie ocena prawidłowości ustalenia kręgu stron w postępowaniu głównym.

W ocenie Sądu, z art. 37 § 1 k.p.a. pośrednio wynika również, że prawo do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przysługuje wyłącznie podmiotom, które są stronami postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 27 maja 2020 r., I OSK 2835/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż o tym, że skargę na przewlekłość postępowania czy też bezczynność organu, może złożyć tylko strona, świadczy treść art. 37 k.p.a., statuującego prawo wniesienia ponaglenia przez stronę w przypadku przewlekłości lub bezczynności. W przepisie tym jest wyraźnie wskazane, że prawo wniesienia ponaglenia służy stronie. Tym bardziej więc prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego będące ewentualnym skutkiem wniesienia ponaglenia, przysługuje wyłącznie stronie postępowania. (...) Podmiot nie będący stroną w sprawie nie może skarżyć przewlekłości postępowania czy też bezczynności organu. W postanowieniu z dnia 14 stycznia 2020 r., II OSK 3848/19 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż nieracjonalne byłoby uznanie, że skarżący, który nie był stroną postępowania administracyjnego może domagać się poprzez skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązania organu do załatwienia sprawy, w której skarżący nie może brać udziału (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie postępowania administracyjnego dotyczącego legalizacji hali magazynowej wraz z przyległą infrastrukturą położonej przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. 02, obręb K.). Skarżący wskazał, że skarga dotyczy postępowania zarejestrowanego pod numerem: [...], w związku ze sprawą: [...]

Kwestia zasadnicza, którą należało rozstrzygnąć, sprowadza się do tego, czy R. Z. w ogóle jest podmiotem, któremu przysługuje skarga na bezczynność PINB w niniejszej sprawie.

Z akt sprawy wynika, że Urząd Miasta P. prowadził od 12.01.2018 r. postępowanie z wniosku firmy [...] Sp. z o. o. Sp. Jawna w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hali magazynowej przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. 02, obręb K.. R. Z. jest stroną tego postępowania. W toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy do organu wpłynęły pisma R. Z. (będącego stroną w tamtym postępowaniu - pismo z dnia 23.01.2018 oraz z dnia 29.01.2018), w których wskazuje, że istniejąca na przedmiotowej nieruchomości hala, która ma być obecnie rozbudowana stanowi samowolę budowlaną.

Na skutek tych pism Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. pismem z dnia 20.03.20218 r. zasygnalizował Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego potencjalne istnienie samowoli budowlanej. W związku z powyższym PINB podjął czynności wyjaśniające w sprawie.

Następnie na skutek prowadzonych czynności wyjaśniających PINB zawiadomił w dniu 6.11.2018 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu.

Dla Sądu istotną kwestią jest fakt, że R. Z. nie jest stroną postępowania z urzędu prowadzonego przez PINB w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu. Mimo tego PINB w trakcie postępowania w odpowiedzi na pisma R. Z. (pisma z dnia 13 lipca 2018r., 13 listopada 2018r., 7 grudnia 2018r., 22 lutego 2022r.) informował go o poszczególnych etapach postępowania prowadzonego pod nr [...] Natomiast w ponagleniu i skardze skarżący wskazuje również na sprawę zarejestrowana pod numerem: [...]

Należy podkreślić, że pomimo łączenia przez skarżącego dwóch postępowań (nr [...] oraz nr [...]) skarga w niniejszej sprawie dotyczy legalizacji hali magazynowej wraz z przyległą infrastrukturą położonej w P. przy ul. [...] (dz.[...], ark. 02, obręb K.). Wskazane postępowania są powiązane jednak nie są tożsame. Postępowanie prowadzone pod numerem [...] było postępowaniem wyjaśniającym, które było podstawą do zainicjowania sprawy dotyczącej legalności wiatrołapu, której nadano sygnaturę [...] Sprawa ta była z kolei przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pod sygnaturą IV SA/Po 461/21, a także IV SAB/Po 104/23.

Podsumowując te kwestie należy podkreślić, że z akt sprawy nie wynika, żeby skarżący – R. Z. był stroną któregokolwiek z tych postępowań.

W rezultacie skoro skarżący nie jest stroną postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi bezczynność, to nie przysługuje mu legitymacja do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie tego postępowania.

W związku z powyższym, uznać należy, iż skarżący nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. we wniesieniu skargi na bezczynność organu w postępowaniu, w którym nie był stroną. Nie może w związku z tym domagać się zobowiązania organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy, w której nie może brać udziału. Z tego samego względu skarżący nie mógł też skutecznie wnieść ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., co stanowiło warunek formalny wniesienia skargi do sądu (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. musi być wniesione skutecznie, czyli przez stronę postępowania, gdyż tylko w ten sposób może być zrealizowany cel wniesienia tego środka zaskarżenia, który jest wymagany przed wniesieniem skargi do sądu, a więc skłonienie organu do załatwienia sprawy w możliwie najkrótszym terminie w celu uniknięcia postępowania sądowego. Samo formalne złożenie ponaglenia przez podmiot, który nie jest stroną postępowania, nie oznacza, że zostało ono skutecznie wniesione i że został spełniony warunek formalny wniesienia skargi na bezczynność. Tego rodzaju pismo może być ewentualnie potraktowane jako skarga powszechna, o której mowa w art. 227 k.p.a.

Oczywisty brak legitymacji skargowej po stronie skarżącego skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej z przyczyn podmiotowych.