Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2344/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 581/19 w sprawie ze skargi A.A. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 2018 r. nr 122/DWSZdr/MON/2018 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.A. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 581/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A.A. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z 31 grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że zaskarżonym postanowieniem Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego od postanowienia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z 25 października 2018 r., odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. z 19 grudnia 2011 r. oraz utrzymującego je w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z 22 lutego 2012 r. w sprawie uznania skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że w sprawie zaistniała inna uzasadniona przyczyna formalna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń objętych wnioskiem w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z 10 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 740/12), którym oddalono skargę na decyzję RWKL w W. z 22 lutego 2015 r. utrzymującą w mocy orzeczenie TWKL w O. z 19 grudnia 2011 r., w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazano, że w motywach tego wyroku Sąd stwierdził, że przeprowadził kontrolę zgodności wydanego orzeczenia z wymogami zawartymi w rozporządzeniach MON: z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z 2004 r.) oraz z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80, dalej jako: rozporządzenie z 2010 r.) i ocenił, że dokonane przez wojskową komisję lekarską rozstrzygnięcie odpowiada prawu, zaś wyrok ten stał się prawomocny od 12 marca 2012 r.

W skardze do WSA skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że szczególny tryb eliminowania z obrotu prawnego orzeczeń wojskowych komisji lekarskich powoduje, że w sprawie nie będzie miał zastosowania tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji administracyjnych. Kwestia wyeliminowania ostatecznych orzeczeń w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej w trybie nadzoru została odrębnie uregulowana w § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761, dalej jako: rozporządzenie z 2015 r.), zgodnie z którym Minister Obrony Narodowej w trybie nadzoru może uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Uprawnienie to przysługuje również przewodniczącemu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie (§ 25 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.). Wskazano, że gdyby ustawodawca zamierzał dopuścić stosowanie trybu nadzorczego przewidzianego w art. 156 k.p.a. w odniesieniu do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, to mógłby to uczynić poprzez odesłanie do stosownej regulacji w k.p.a., czego jednak nie uczynił. Ponadto wskazano, że orzeczenie RWKL w W. z 22 lutego 2012 r. było poddane kontroli WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 10 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wa 740/12) oddalił skargę. Wyrok ten wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. Organy administracji publicznej są tym wyrokiem związane, co wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Wprawdzie możliwa jest sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, uwarunkowane względami obiektywnymi braku wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy i w takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. Jednakże wskazano, że skarżący nie powołał się na okoliczność, która pozostawałaby poza zakresem kontroli sądu administracyjnego orzekającego w sprawie i nie była objęta powagą rzeczy osądzonej, gdyż w wyroku II SA/Wa 740/12 WSA poddał ocenie wszystkie istotne okoliczności, podnoszone w obecnym wniosku skarżącego.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł A.A., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku uniemożliwiające dokonanie instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia, a polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów wyartykułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w szczególności zarzutów z punktów 2. a), b) i c) oraz 3 petitum tejże skargi;

- art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej jako: P.u.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a., polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że "nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, określony w art. 156 k.p.a. nie ma zastosowania do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej", w konsekwencji czego skarga wniesiona przez skarżącego została oddalona;

- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., w konsekwencji czego skarga wniesiona przez skarżącego została oddalona;

- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że w niniejszej sprawie zachodzi "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w postaci prawomocnego oddalenia skargi, w konsekwencji czego skarga wniesiona przez skarżącego została oddalona;

- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że Minister Obrony Narodowej nie dopełnił spoczywającego na nim jako organie administracji obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego, a w szczególności treści uzasadnienia wyroku WSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 740/12, z pominięciem istotnych okoliczności, a mianowicie że: a) WSA w Warszawie oddalił skargę w części dotyczącej kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś w pozostałej części odrzucił skargę, b) podnoszone obecnie jako przesłanka stwierdzenia nieważności zarzuty w stosunku do orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z 22 lutego 2012 r. znalazły się poza rozważaniami, c) WSA uznał, że prawu odpowiada orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z 22 lutego 2012 r. i nie rozważał, czy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w O. z 19 grudnia 2011 r. także odpowiada prawu, w konsekwencji czego skarga wniesiona przez skarżącego została oddalona.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że WSA dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, a kontrola legalności działalności administracji publicznej, będąca ustawowym obowiązkiem Sądu, miała miejsce i została przeprowadzona zgodnie z kryteriami określonymi w art. 3 § 1 oraz art. 134 §1 p.p.s.a. Zarzucono, że Sąd I instancji nie rozpoznał wszystkich zarzutów postawionych w skardze, gdyż pominął całkowitym milczeniem zarzuty dotyczące okoliczności, że wyrokiem z 10 stycznia 2013 r. WSA częściowo skargę odrzucił, nie objął swoimi rozważaniami zarzutów podnoszonych obecnie jako przesłanka stwierdzenia nieważności oraz nie rozważał, czy odpowiada prawu orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w O. Ponadto podniesiono, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej podejmujące akty administracyjne w indywidualnych sprawach, poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. W związku z tym zarzucono, że błędne jest przekonanie WSA, jakoby nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych nie miał zastosowania do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych w tym zakresie. Wskazano, że wprawdzie orzeczenie RWKL w W. było już oceniane w odrębnym postępowaniu sądowym przed WSA, ale nie pozbawia to skarżącego możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności, albowiem Sąd nie zwrócił uwagi na wiele okoliczności, które zostały podniesione przez skarżącego dopiero we wniosku o stwierdzenie nieważności obu decyzji wojskowych komisji lekarskich. Ponadto skarga na orzeczenie RWKL w W. została częściowo odrzucona, co przez Sąd I instancji zostało pominięte milczeniem, a nadto w wyroku z 10 stycznia 2013 r. WSA nie rozważył, czy orzeczenie TWKL w O. odpowiada prawu. Zatem w ocenie skarżącego kasacyjnie prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2013 r. nie jest przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zarzucono ponadto, że Sąd I instancji zaaprobował błędy poczynione przez organ II instancji w zakresie zaniechania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wybiórczej oceny materiału dowodowego, a w szczególności treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 10 stycznia 2013 r. Wskazano, że z samego petitum wniosku o stwierdzenie nieważności z 8 października 2018 r. oraz uzasadnienia wyroku z 10 stycznia 2013 r. wynika, że podnoszone obecnie jako przesłanka stwierdzenia nieważności zarzuty znalazły się poza rozważaniami WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 740/12.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie jej w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W skardze kasacyjnej zostały podniesione wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji. Zatem obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11). Wyjaśnić przy tym należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FSK 557/07, wyrok NSA z 7 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 2019/12, wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12, wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1573/12, wyrok NSA z 27 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 218/11, wyrok NSA z 8 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2496/10, wyrok NSA z 14 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2232/10). Powyższe wywody są konieczne z uwagi na sposób sformułowania niektórych zarzutów kasacyjnych.

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, określony w art. 156 k.p.a., nie ma zastosowania do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Należy zatem podnieść, że w rozpoznanej sprawie WSA nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie może zaś stanowić argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Natomiast odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 156 k.p.a., który – jak wynika jego treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej - zmierza do podważenia stanowiska WSA odnośnie do braku możliwości wzruszenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w trybie nieważnościowym należy wskazać, że argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej w tym zakresie opiera się głównie na przytoczeniu orzeczeń sądów administracyjnych, w których podzielono pogląd przeciwny do stanowiska przyjętego przez Sąd I instancji. Przy czym część z tych orzeczeń odnosi się wyłącznie do kwestii stwierdzenia, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich maja charakter decyzji administracyjnych, czego ani organy orzekające w niniejszej sprawie, ani Sąd I instancji nie kwestionują. Natomiast należy zauważyć, że w wyroku z 30 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 485/19) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że analiza § 25 rozporządzenia z 2015 r. prowadzi do wniosku, że "ustawodawca wprowadził unormowanie szczególne – odrębny tryb nadzoru, w którym określił możliwość wzruszenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Wskazał podmioty uprawnione (Ministra Obrony Narodowej, Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie), zakres i przesłanki zastosowania – każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, sposób rozstrzygnięcia – uchylenie orzeczenia w którym określa się zalecenia i wskazuje na okoliczności wymagające wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie oraz wyznaczenie wojskowej komisji lekarskiej, która będzie rozpatrywała ponownie sprawę w pierwszej instancji. Powyższy sposób regulacji pozwala na przyjęcie, że możliwość wzruszenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej może nastąpić wyłącznie w trybie określonym w omówionym wyżej przepisie. Zauważyć należy, iż w przypadku, gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał rozszerzyć katalog środków weryfikacji orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej o inne tryby szczególne, to tego rodzaju ograniczenie by w powołanym rozporządzeniu wprost sformułował". Skoro zatem istnieją rozbieżności w orzecznictwie odnośnie do dopuszczalności zastosowania trybu nadzwyczajnego stwierdzenia nieważności w odniesieniu do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, co dostrzega sam skarżący kasacyjnie, to przyjęcie przez WSA jednego z prezentowanych poglądów nie może skutkować uwzględnieniem podniesionego zarzutu zwłaszcza w sytuacji, gdy okoliczność ta nie była wyłączną podstawą do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ.

W tych okolicznościach nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca stosowanie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Skoro bowiem brak było podstaw do zastosowania trybu nieważnościowego, to zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania stosownie do art. 61a k.p.a.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w postaci prawomocnego oddalenia skargi. Art. 61a § 2 k.p.a. przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, a mianowicie gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania oraz gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ "z innych uzasadnionych przyczyn". Przy czym przesłanki te mają charakter samoistny co oznacza, że wystąpienie jednej z nich zamyka dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie. Przesłanki te nie zostały skonkretyzowane w przepisach k.p.a., ale w doktrynie przyjmuje się, że nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy na tę decyzję została uprzednio złożona skarga do sądu administracyjnego i skarga ta została oddalona (M. Romańska (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 61a). Także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynikająca z tego przepisu tzw. prawomocność materialna zamyka - co do zasady - możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.), na którą złożona skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Przeprowadzając kontrolę legalności decyzji administracyjnej Sąd zobowiązany jest z urzędu wziąć pod uwagę wszystkie naruszenia prawa materialnego i procesowego, gdyż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W konsekwencji oddalenie skargi oznacza przyjęcie, że zaskarżona decyzja była wolna od tego rodzaju wad prawnych, które mogłyby skutkować jej uchyleniem, a tym bardziej nie została także obarczona tymi formami kwalifikowanymi tych wad, które mogłyby stanowić przyczynę stwierdzenia jej nieważności (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 122/19, wyrok NSA z 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 1079/22). Stanowisko to znajduje potwierdzenie także w argumentacji uchwały siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), wydanej na gruncie nieobowiązującego już art. 157 § 3 k.p.a. Wprawdzie z powyższej uchwały można wywieść, że dopuszcza się możliwość, że wyrok oddalający skargę na decyzję administracyjną nie zawsze automatycznie będzie stanowił przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Sytuacje tego rodzaju powinny mieć jednak charakter wyjątkowy, a ponadto winno być to uwarunkowane obiektywnymi względami braku wiedzy sądu o okolicznościach istotnych dla wyniku sprawy, czyli takich, o których sąd nie mógł wiedzieć, jak np. odkrycie po wydaniu wyroku innej ostatecznej decyzji załatwiającej sprawę administracyjną (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2572/14).

W świetle powyższych wywodów nie jest zasadne twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że fakt wydania wyroku WSA z 10 stycznia 2013 r. oddającego skargę na orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. z 22 lutego 2012 r. nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, gdyż zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności nie zostały objęte rozważaniami Sądu, który wydał wskazany wyrok. Jak podniesiono wyżej sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto ma obowiązek uwzględnić z urzędu wszystkie naruszenia prawa materialnego i procesowego. Przy czym okoliczność, że w uzasadnieniu wyroku Sąd nie poddaje rozważaniom pewnych kwestii nie oznacza, że nie uwzględnił ich w swoim orzeczeniu. Podobnie niezasadne jest twierdzenie, że zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczą decyzji organu I instancji, która nie była badana przez sąd orzekający w sprawie. Kontroli sądu administracyjnego podlegają wszystkie rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie, nawet jeśli nie są one wymienione w skardze, co wynika z treści art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Skoro zatem zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczą kwestii niezebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji, to niezależnie od tego czy odnoszą się one do działań organu I czy też II instancji, z wyżej podanych względów nie mogą one stanowić przedmiotu ponownego orzekania przez organy administracji. Natomiast odnośnie do zarzutów dotyczących ewentualnego orzekania przez osoby podlegające wyłączeniu, to z uzasadnienia wniosku wynika, że nie są to okoliczności nowe, niewynikające z akt sprawy podlegających badaniu przez sąd administracyjny. Ponadto wskazywane okoliczności, jako ewentualna przesłanka wznowieniowa, w ogóle nie stanowią podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. W związku z tym nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 61a k.p.a., gdyż zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 § 1 i 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organ nie dopełnił obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jest on o tyle niezasadny, że w przedmiotowej sprawie organ nie prowadził postępowania wyjaśniającego z uwagi na brak podstaw do wszczęcia postępowania, a ocena ta – z wyżej podanych względów - była prawidłowa.

Nie zachodziły także podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być zatem skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., sygn. III OSK 6413/21). Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.

W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku WSA spełnia wszystkie wymogi ustawowe, w tym wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie podjęte przez organ. Pozwala ono zatem na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Przy czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niesłuszne jest twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii zakresu, w jakim orzekał WSA w wyroku z 10 stycznia 2013 r., gdyż Sąd I instancji wskazał, że w wyroku tym ocenie zostały poddane wszystkie istotne okoliczności, a podnoszone we wniosku o stwierdzenie nieważności. Natomiast fakt, że skarżący kasacyjnie oceny tej nie podziela nie może stanowić podstaw do formułowania zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.. Przepis ten odnosi się bowiem jedynie do konstrukcji formalnej uzasadnienia wyroku i – jak wskazano wyżej - zarzutem jego naruszenia nie można kwestionować ani ustaleń stanu faktycznego sprawy, ani wykazywać, że doszło do naruszenia prawa materialnego. Natomiast brak odniesienia się przez Sąd I instancji do kwestii częściowego odrzucenia skargi w wyroku z 10 stycznia 2013 r. nie miał wpływu na prawidłowość podjętego orzeczenia. Odrzucenie skargi dotyczyło bowiem jedynie tej części orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, która dotyczy oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą. Kwestie te pozostają poza kognicją sądów administracyjnych, a w związku z tym wszelkie zarzuty w tym zakresie i tak nie mogłyby podlegać ocenie sądu administracyjnego. Ponadto sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez Sąd I instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1329/15).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W związku z tym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego od skarżącego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.