Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 64/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprzeciwu M. K. i M. K. - M. od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie solidarnie na rzecz skarżących M. K. i M. K. - M.z kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 marca 2020 roku, znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił M. K. - M. i M. K., działającym jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Schronisko Górskie PTTK w [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z [...] Stawu poprzez istniejące ujęcie drenażowe na dz. nr ewid.[...], obręb B., gm. Bukowina Tatrzańska, w tym dla zaopatrzenia w wodę do celów pitnych i socjalno-bytowych Schroniska PTTK w [...] oraz na odprowadzanie do wód potoku [...] w km 4+685, wód pobranych i niewykorzystanych dla potrzeb Schroniska PTTK w Dolinie [...], za pośrednictwem L.

Od powyższej decyzji odwołał się, w ustawowym terminie, Tatrzański Park Narodowy, podnosząc między innymi zarzuty: naruszenia art. 8 ustawy o ochronie przyrody oraz § 22 rozporządzenia Ministra Środowiska z 12 maja 2005 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego, dokonywania zmian w tym planie oraz ochrony zasobów, tworów i składników przyrody; wybiórcze rozpatrzenie całości materiału dowodowego, pominięcie w postępowaniu tej części materiału dowodowego, który wskazywał na istnienie innych bezawaryjnych rozwiązań technicznych do poboru wody, istniejących obecnie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, niwelujących negatywne oddziaływanie w ekosystem obszaru ochrony ścisłej, jakim w technologii ujęcia lewarowego z taranem wodnym jest sztuczne przerzucanie wody pomiędzy zbiornikami za pomocą rurociągów, które to działanie zniekształca naturalne układy i procesy przyrodnicze w obszarze ochrony ścisłej Tatrzańskiego Parku Narodowego; brak odpowiednich urządzeń pomiarowych rejestrujących ilość wody faktycznie pobranej z P. Stawu.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W jej uzasadnieniu wskazano, że M. K. - M. i M. K., prowadzące działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Schronisko Górskie PTTK w [...], wystąpiły do Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z P. poprzez ujęcie drenażowe dla zaopatrzenia w wodę Schroniska Górskiego PTTK w [...]. Do wniosku dołączono Operat wodnoprawny w wersji papierowej i wersji elektronicznej, opis prowadzenia zamierzonej działalności w języku nietechnicznym, opracowanie pt. "Końcowy operat hydrologiczny dotyczący możliwości poboru wód powierzchniowych z P. w Tatrach Wysokich dla potrzeb Schroniska Górskiego PTTK w [...] wraz z oceną oddziaływania tego poboru na stan środowiska", potwierdzenie wniesienia opłaty za udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

W trakcie postępowania przed organem I instancji Tatrzański Park Narodowy wniósł zastrzeżenia do wnioskowanej ilości poboru wody do celów pitnych i socjalno-bytowych schroniska, która znacznie różni się od faktycznego poboru wody z P. . TPN zwrócił się w piśmie o nałożenie na Wnioskodawcę obowiązku modernizacji istniejącego ujęcia i dostosowania ilości wody pobieranej z P. do faktycznych potrzeb schroniska.

Do uwag Tatrzańskiego Parku Narodowego odniosły się M. K. -M. i M. K. stwierdzając, że system zasilania schroniska w wodę, oparty na pracy tarana wodnego, urządzenia do przepompowywania wody, zasilanego przepływającą przez niego wodą, funkcjonuje od 1954 r. Taran jest urządzeniem niezawodnym i bezawaryjnym, co pozwala zapewnić bezpieczne funkcjonowanie schroniska.

Działając na podstawie art. 50 Kpa, Organ I Instancji wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia złożonych przy wniosku dokumentów, między innymi o dołączenie szczegółowego planu urządzeń wodnych i zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód naniesionego na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu oraz odniesienie się do zarzutów Tatrzańskiego Parku Narodowego. Uzupełnienia zostały przesłane przy piśmie z dnia 21.06.2019 r. W ramach wyjaśnień stwierdzono, że zasięg oddziaływania odnosi się tylko do działki nr [...], tj. P. , ponownie podkreślono zalety systemu ujmowania wody opartego na taranie wodnym i jego znaczenie dla funkcjonowania schroniska, a ponadto stwierdzono, że odprowadzana d. woda łączy się z ciekiem płynącym tym żlebem i wpadającym do potoku R. , tym samym łączy się z wodą spływającą ze stawów przez S. ok. 450 m poniżej progu [...]. Dolina [...] stanowi jedno wielkie zlewisko dla wód powierzchniowych, jak i dla wód podziemnych, daje ono początek potokowi R. więc pobór wód z P. i oddawanie nadwyżki niewykorzystanej wody do Doliny [...], a nie do P. nie stanowi przerzucania wody między zlewniami.

Pismem z dnia 27.06.2019 r. M. K. - M. i M. K., działające jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Schronisko Górskie PTTK w [...], uzupełniły wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, obejmującą odprowadzanie do wód potoku R. wód pobranych i niewykorzystanych z ujęcia drenażowego z P. .

Z wyjaśnień uzupełniających, przesłanych pismem z dnia 01.07.2019 r., wynika, że z uwagi na sposób pracy ujęcia drenażowego oraz całego lokalnego wodociągu przy schronisku, nie jest możliwe jednoznaczne podanie ilości pobranej i niewykorzystanej wody, urządzenia zostały tak zaprojektowane i wykonane, żeby można je było bezawaryjnie i skutecznie eksploatować, kwestia efektywności wobec istniejących ogromnych zasobów wodnych nie była brana pod uwagę. Ponadto przez kilkadziesiąt lat utworzył się nowy aktualny ekosystem i do niego należałoby się odnieść w kwestii pogorszenia ekosystemu.

W dniu 21.08.2019 r. do Zarządu Zlewni w Nowym Sączu wpłynęło pismo spółki Schroniska i Hotele PTTK "[...] z dnia 20.08.2019r., informujące o rozpoczęciu monitoringu urządzeń służących do poboru wody oraz wykonanie pomiarów terenowych określających wielkości poboru i odprowadzenia wód związanych z pracą ujęcia dla schroniska PTTK w [...]. Pismem z dnia 12.11.2019 r. Schronisko Górskie [...] M. K. - M. M. K. poinformowało o przeprowadzeniu we wrześniu dwukrotnych pomiarów ilości niewykorzystanej wody odprowadzanej do potoku R. Przesyłając wyniki tych pomiarów, stwierdzono, że praca tarana hydraulicznego jest stała i przy tej samej wydajności przez cały czas, otrzymane wyniki mogą więc być uznane za miarodajne i odnoszące się do całego roku oraz do wnioskowanego okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu w dniu 16 grudnia 2019 r. wezwał M. K. - M. i M. K., prowadzące Schronisko Górskie PTTK w [...], do przedłożenia kompletnych operatów wodnoprawnych obejmujących ostateczny zakres wniosku. Uaktualniony wniosek wraz z operatem wodnoprawnym, "Końcowym operatem hydrologicznym (...)" i opisem prowadzenia działalności jednostki sporządzonym w języku nietechnicznym, zostały złożone w dniu 29.01.2020 r.

Po przeanalizowaniu sprawy, Organ II Instancji stwierdził, że zgodnie z art. 400 ust. 1 W pozwoleniu wodnoprawnym ustala się (...) cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód (...). Wykonane przez Schronisko Górskie PTTK w [...] pomiary ilości wody z komory bunkrowej tarana hydraulicznego oraz odpływu ze studni pośredniej przelewowej, pozwoliły ustalić ilość wody pobranej z P. i niewykorzystanej. Z uwagi na stałą pracę tarana, przy takiej samej wydajności, otrzymane wyniki uznane zostały za miarodajne i odnoszące się do całego roku, jak i wnioskowanego okresu ważności pozwolenia wodnoprawnego. Wielkości te to odpowiednio: Qmax = 0,002083 m3/s; 7,5 m3/h; 180,0 m3/dobę oraz Qr dop. = 65 700 m3/rok. Po uwzględnieniu ilości wody pobranej dla zaspokojenia w wodę do celów pitnych i socjalno-bytowych schroniska, całkowita ilość wód pobieranych z [...] Stawu wynosi: Qmax = 0,002243 m3/s; 8,0748 m3/h; 188,984m3/dobę oraz Qr dop. = 68 979 m3/rok. Na taką ilość zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne. Za błędne należy uznać brak ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym celu, w jakim pobierana jest woda w tej ilości, a jedynie wyróżnienie wody pobranej na cele pitne i socjalno-bytowe (Qmax= 0,000016 m3/s; 0,576 m3/h; 8,984 m3/dobę oraz Qr dop. = 3279 m3/rok), znacznie różniącej się od całkowitej ilości wody pobieranej.

Z analizy operatu wodnoprawnego oraz opracowania pt. "Końcowy operat hydrologiczny dotyczący możliwości poboru wód powierzchniowych z P. w Tatrach Wysokich dla potrzeb Schroniska Górskiego PTTK w [...] wraz z oceną oddziaływania tego poboru na stan środowiska" wynika, że określenie wpływu planowanego korzystania z wód na wody powierzchniowe oraz podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych, a także odniesienie się do ustaleń wynikających z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przeprowadzono przy założeniu poboru wody do celów pitnych i socjalno-bytowych Schroniska PTTK. Obliczając wahania zwierciadła wody w P. dla pierwszej strefy głębokości (0-10 m), które występuję w okresie 1 miesiąca przyjęto pobór wody w ilości 273 m3. Jest to średnia ilość wody, która przez okres 1 miesiąca pobierana jest przez schronisko i wynika z podzielenia ilości wody dopuszczonej do pobrania w ciągu roku przez 12 miesięcy (3729 m3 : 12 = 273,25 m3). Przyjmując taką ilość wody oceniono, że udział poboru wody w występujących wahaniach zwierciadła wody w P. jest wartością pomijalnie małą, nieistotną w bilansie ilościowym wody w Stawie.

W operacie wodnoprawnym zestawiono również procentowy udział wnioskowanego poboru wody z P. w wielkości zasilania podziemnego pochodzącego ze zlewni podziemnej, przy założeniu poboru wody w ilości 273 m3/miesiąc i stwierdzono, że wnioskowany pobór jest wartością niewielką, w odniesieniu do ilości wód pochodzących z odpływu podziemnego. "Pobór ten stanowi od 1% do maksymalnie 3% (zimą) odpływu podziemnego, przez co można go uznać za wartość pomijalnie małą w bilansie ilościowym wody w P. ".

W oparciu o powyższe ustalono, że wahania wody w P. determinowane są wyłącznie przez czynniki naturalne, a w związku z tym wnioskowany pobór wody nie będzie powodował negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych JCWP [...] od [...] Potoku do [...] z [...] od granicy Państwa, a tym samym nie będzie powodował negatywnego oddziaływania na sposób użytkowania jakiejkolwiek JCWP oraz nie będzie miał wpływu na realizację celów środowiskowych ustalonych dla JCWPd 172.

Całkowita ilość wody pobieranej z P. w ciągu roku nie wynosi jednak 3279 m3, lecz 68 979 m3. Składa się na nią ilość wody wykorzystanej przez schronisko i ilość wody niezbędna do zasilania tarana hydraulicznego. W rzeczywistości średnia ilość wody pobieranej w ciągu 1 miesiąca nie wynosi 273 m3, lecz 5748,25 m3, czyli jest ok. 21 razy większa. Zgodnie z wezwaniem Organu I Instancji, Wnioskodawczynie przedłożyły ostateczny zakres wniosku. Dołączony Operat wodnoprawny oraz "Końcowy operat hydrologiczny (...)" nie uwzględniły zweryfikowanej, rzeczywistej wielkości poboru wody z P.

Zgodnie z art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:

1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66; (...);

8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Z kolei art. 399 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo wodne stanowi, że wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów , o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań o których mowa wart. 396 ust. 1 pkt 8.

Złożone dokumenty oraz przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem skarżonej decyzji nie wykazały, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wnioskowany zakres i sposób korzystania z wód nie będzie naruszał wymagań ochrony środowiska, a więc, czy nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Mając na uwadze wagę opisanych powyżej uchybień, nie mogły one zostać usunięte przez Organ II Instancji w trybie art. 136 K.p.a. W związku z koniecznością prawidłowego przeprowadzenia oceny wpływu wody pobieranej z P. na środowisko przyrodnicze, naruszałoby to określoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z tych też względów należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I Instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy wziąć pod uwagę przedstawione w uzasadnieniu okoliczności, dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego.

Mając na względzie powyższe, Organ II Instancji, działając w oparciu o przepis art. 138 § 2 Kpa, orzekł jak w sentencji.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyły sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K. – M. i M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wskazując, że argumentację rozwiną w późniejszym terminie.

W odpowiedzi na sprzeciw strona przeciwna wniosła o jego oddalenie. Wskazano, że mając na względzie konieczny zakres rozpoznania, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, oceniany przez pryzmat przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, decyzję organu l-instancji należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Powyższe zapewni zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania. Skierowanie do ponownego rozpoznania uzasadnia zakres konieczny do weryfikacji i uzupełnienia, w tym potrzeba uzupełnienia postępowania zarówno na płaszczyźnie materiału dowodowego, jak też jego oceny.

Prowadzenie przez organ postępowania w oparciu o art. 136 kpa nie byłoby w stanie sanować uchybień dotychczasowego postępowania i naruszałoby zasadę prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy w toku instancji, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności, tj. rozpoznania przez dwa niezależne organy.

W piśmie z dnia 11 lutego 2021 r. skarżące rozwinęły zarzuty sprzeciwu, w pierwszej kolejności wskazując na ważny interes - nie tylko ich, ale społeczny - przemawiający za funkcjonowaniem Schroniska PTTK w [...], co uniemożliwia wygaśnięcie dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego i jednoczesne uchylenie decyzji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Nowym Sączu z dnia 13 marca 2020 roku. Skoncentrowana wokół schroniska działalność ma bowiem istotne znaczenie nie tylko gospodarcze i proekologiczne, ale stanowi także kontynuację ważnej tradycji, w sposób nieoceniony wpływając na bezpieczeństwo w górach.

W ocenie skarżących decyzja Organu I stopnia jest prawidłowa. Nawet jeżeli w sentencji przedmiotowego rozstrzygnięcia brakowało ewentualnego wyrzeczenia co do celu, na jaki ma być przeznaczona pobrana woda, to wynika to wprost z jego uzasadnienia i w tym zakresie decyzja mogła być konwalidowana przez Organ II stopnia.

Co do wskazania na treść art. 396 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne - zgodnie z dyspozycją przepisu: Pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać (...) wymagań ochrony (...) przyrody (...). W zgromadzonym przez Organ materiale nie ma jakiegokolwiek dokumentu uzasadniającego przypuszczenie, że zakreślone wyżej uwarunkowania mogłyby nie pozostać spełnione. Wyłącznym śladem ewentualnych obaw w tym zakresie są twierdzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego nie poparte merytorycznymi argumentami, ani nie szukające uzasadnienia w wiadomościach specjalnych. Co więcej, istotnym jest wskazać, że zasadniczo, zarzuty Tatrzańskiego Parku Narodowego koncentrują się wokół przestarzałości urządzeń przeznaczonych na pobór wody, nie odnosząc się natomiast do istoty pozwolenia wodnoprawnego, a to ilości pobieranej wody, która w ocenie skarżących, zgodnie z wnioskiem - może być pobierana z zachowaniem zakreślonych ustawą warunków, czego dowodem jest przedstawiony operat. Koniecznym jest jednocześnie zważyć, że do Schroniska PTTK w [...] trudno jest odnieść schemat jakiegokolwiek innego schroniska w polskiej części Tatr, albowiem jest to schronisko położone najwyżej - w terenie wysokogórskim - bez dostępu do drogi jezdnej, w którego bezpośrednim otoczeniu przez większą część roku zalega pokrywa śnieżna. Stąd proste i bezawaryjne rozwiązania wydają się najlepsze, co odnajduje oparcie w ponad półwiecznej praktyce. Należy jednocześnie zauważyć, że jakakolwiek niesprawność systemu, która determinowałaby konieczność naprawy, może oznaczać nawet kilkutygodniowe oczekiwanie na jej usunięcie a w przypadku awarii prądu (co zdarza kilkakrotnie w skali roku) i zamarznięcia wody w rurach dostarczających wodę nawet do wiosny. Dolina [...] - w przeciwieństwie między innymi do PTTK Hotelu [...] na Polanie [...], czy Schroniska górskiego PTTK na [...] - nie jest skomunikowana z innymi ośrodkami cywilizacji i jedyną możliwością, by się do niej dostać, jest pokonanie drogi pieszo lub na nartach (szlakiem zagrożonym lawinami).

Argument Tatrzańskiego Parku Narodowego co do ochrony nie tyle konkretnego ekosystemu, co procesu przyrodniczego skarżące uznają za słuszny, niemniej wskazują, że częścią procesu jest także człowiek oraz wytwory jego kultury - jak chociażby polany popasterskie, wykaszane (przez Tatrzański Park Narodowy) celem zachowania gatunków o charakterze antropogenicznym - dla przykładu krokusy. Tym samym, koniecznym jest zwrócić uwagę, że dotychczasowa gospodarka wodna pozostawała zasadniczo bez zmian od ponad pięćdziesięciu lat. Poza tym, że jest to dowód niezawodności systemu, w konsekwencji doszło do wykształcenia specyficznego ekosystemu [...], który stanowi przedmiot ochrony na dzień wydawania decyzji. Jak słusznie bowiem zauważono, stanem faktycznym znajdującym się w polu zainteresowania Organu meriti nie jest hipotetyczna rzeczywistość historyczna, a aktualny stan rzeczy. Mając to na względzie, zachowanie status quo jest w pełni uzasadnione.

Zupełnie na marginesie koniecznym wydaje się zauważyć, iż działania proekologiczne zawsze były priorytetem skarżących - często kosztem rentowności niektórych rozwiązań (nie bez powodu skarżące otrzymały tytuł ekoLIDERA 2015 Województwa Małopolskiego w dziedzinie innowacji, przyznany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także Ekolidera 2014 według Dziennika Polskiego). Schronisko PTTK w Dolinie [...] stanowi ważny katalizator ruchu turystycznego - dzięki sprawnie działającej oczyszczalni ścieków i dostępowi do wody, osoby odwiedzające górne piętra Doliny [...], zamiast zanieczyszczać obszar parku narodowego, korzystają z węzła sanitarnego w schronisku, gdzie mogą pozostawić także wytworzone przez siebie odpady. Bez dostępu do wody, wydaje się to niemożliwe.

Zwrócono też uwagę, iż w schronisku znajduje się punkt dyżurów Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, a sprawne działanie schroniska jest gwarantem skutecznego niesienia pomocy, w miejscu w którym prowadzona działalność jest ostatnim śladem cywilizacji zapewniającym bezpieczne schronienie.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).

Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone, a sama konstrukcja sprzeciwu implikuje daleko idące ograniczenia w zakresie sposobu i kryteriów kontroli decyzji kasacyjnej. Ograniczeniu uległa możliwość badania i weryfikacji materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, kontrola decyzji kasacyjnej sprowadza się do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. są spełnione.

Przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., są następujące: 1) decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Organ II Instancji w zaskarżonej decyzji wskazał dwa powody, dla których uznał, że konieczne jest zastosowanie art. 138 § 2 Kpa:

Po pierwsze, brak ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym celu, w jakim pobierana jest woda we wskazanej ilości, a jedynie wyróżnienie wody pobranej na cele pitne i socjalno-bytowe (Qmax= 0,000016 m3/s; 0,576 m3/h; 8,984 m3/dobę oraz Qr dop. = 3279 m3/rok), znacznie różniącej się od całkowitej ilości wody pobieranej.

Tymczasem sentencja decyzji organu I Instancji brzmi następująco:

"I. Udzielam Pani M. K. i Pani M. K., działającym jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą Schronisko Górskie PTTK w Dolinie [...], [...], pozwolenia wodnoprawnego na:

1. Pobór wód powierzchniowych z P. , poprzez istniejące ujęcie drenażowe na dz. nr ewid.[...], obr. B. , gm. Bukowina Tatrzańska (X: 5453367.35, Y: 7430683.53), w ilości:

Qmax.s = 0,002243 m3/s Qśr.d = 188,984 m3/dobę Qmaxh = 8,0748 m3/h Q dop.r = 68 979 m3/rok

w tym dla zaopatrzenia w wodę do celów pitnych i socjalno-bytowych Schroniska PTTK w Dolinie [...]:

Qmax.s = 0,00016 m3/s Qśr.d = 8,984 m3/dobę Qmax.h = 0,576 m3/h Qdop.r = 3279 m3/rok

2. Odprowadzanie do wód potoku R. w km 4+685, wód pobranych z istniejącego ujęcia drenażowego z P. , na dz. nr ewid.[...] i niewykorzystanych dla potrzeb Schroniska PTTK w Dolinie [...], za pośrednictwem L. w m. B. gm. Bukowina Tatrzańska, w ilości:

Qmax.s = 0,002083 m3/s Qśr.d = 180,0 m3/dobę Cmax.h = 7,5 m3/h Qdop.r = 65 700 m3/rok."

Zdaniem Sądu jeżeli organ twierdzi, że sentencja decyzji powinna brzmieć inaczej, to nie ma żadnych przeszkód, aby we własnym zakresie ją zreformował, co w żadnym razie nie narusza dwuinstancyjności postępowania i nie wymaga prowadzenia żadnego dodatkowego postępowania dowodowego.

Drugim powodem uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, są dostrzeżone przez organ II Instancji braki w operacie wodnoprawnym i hydrologicznym.

Organ wskazał, że opracowanie pt. "Końcowy operat hydrologiczny dotyczący możliwości poboru wód powierzchniowych z [...] Stawu w Tatrach Wysokich dla potrzeb Schroniska Górskiego PTTK w Dolinie [...] wraz z oceną oddziaływania tego poboru na stan środowiska" nie uwzględnia zweryfikowanej, rzeczywistej wielkości poboru wody z [...] Stawu, ale opiera się tylko na tej ilości, która jest wykorzystywana do celów pitnych i socjalno-bytowych Schroniska PTTK w Dolinie [...] W konsekwencji zdaniem organu złożone dokumenty oraz przeprowadzone postępowanie administracyjne, nie wykazały, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wnioskowany zakres i sposób korzystania z wód nie będzie naruszał wymagań ochrony środowiska, a więc, czy nie zachodzą okoliczności wynikające z art. 399 ust. 1 ustawy Prawo wodne.

Jednakże organ II Instancji jak się wydaje nie dostrzegł podstawowej dla niniejszej sprawy okoliczności, tj. tego, że obecnie kontrolowane postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy żadnego nowego urządzenia, ani też nowego czy innego niż dotychczasowy sposobu korzystania z wody, a nawet zmienionej faktycznej ilości jej poboru i odprowadzania nadmiaru.

Niesporną w sprawie okolicznością jest to, że ujęcie wody na potrzeby schroniska PTTK działa w niezmieniony sposób od 65 lat, a pobór wód ze Stawu [...] jest stały - ze względu na stałą pracę taranu, co potwierdza także organ w zaskarżonej decyzji. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego oparty został na założeniu niezmiennego sposobu poboru wody i odprowadzania jej nadmiaru, przy użyciu ciągle tych samych urządzeń wykorzystujących prawa hydrauliki, z pominięciem energii elektrycznej. Wszystko to wiąże się ze specyficznymi warunkami atmosferycznymi panującymi w Dolinie [...] opisał organ I Instancji w uzasadnieniu decyzji, a co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś co do warunków atmosferycznych jest także faktem notoryjnym.

Wskazać zatem należy, że na str. 10 autorzy operatu hydrologicznego wskazali, co następuje: "Na podstawie dostępnych danych obserwacyjnych można stwierdzić, że wahania zwierciadła wody w P. Stawie nie przekraczają 1m. W całym analizowanym okresie od września 2009 r. do stycznia 2011 r. różnica między wartością najwyższą a najniższą wynosiła 93 cm. Rozpatrując wahania zwierciadła wody w przedziale czasowym jednego miesiąca, wartość ich kształtuje się od 7 cm (luty, marzec 2010 r.) do 55 cm (maj 2010 r.)."

We wnioskach końcowych autorzy operatu zaś stwierdzili, że "wahania zwierciadła wody w P. Stawie determinowane są wyłącznie przez czynniki naturalne. Wahania uzależnione są głównie od opadów (ich ilości i intensywności ) oraz rozkładu i wysokości temperatur powietrza decydującego roztopów (...) O braku negatywnego oddziaływania na cele środowiskowe JCWP świadczy również fakt, że przedmiotowe ujęcie eksploatowane od 1953 roku, nie miało wpływu na ocenę stanu JCWP [...] od [...] Potoku do [...] z [...] od granicy państwa, która w aktualnym Planie Gospodarowania Wodami dla obszaru dorzecza Wisły została oceniona jako część wód w stanie dobrym. Wyniki badań i oceny stanu wód powierzchniowych prowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie wg stanu na rok 2015 wskazują na bardzo dobry stan ekologiczny oraz dobry stan chemiczny tej JCWP."

Jak już wyżej wskazano, pobór wody z [...] Stawu dla schroniska PTTK odbywa się nieustająco od 1954 r. w ten sam sposób, ze stała praca taranu wodnego. Oznacza to, że również we wskazanym w operacie hydrologicznym okresie 2009 r. – 2011 r. ujęcie to działało w taki sposób i na takich zasadach jakie są planowane na przyszłość, w ramach niniejszego postępowania. Skoro zatem w sferze faktycznej, dotyczącej rzeczywistej ilości poboru wody z [...] Stawu nic się nie zmieni, stan ten jest stały od lat, to analizy wykonane przez dr inż. R. K. oraz mgr. Inż. M. P. w Końcowym Operacie Hydrologicznym, dotyczące korelacji sumy opadów z wahaniami zwierciadła wody w [...] Stawie w okresie od września 2009 r. do stycznia 2011 r. oraz wynikające z tych analiz wnioski pozostaną aktualne, niezależnie od tego, jaka wielkość poboru wody zostanie przyjęta w założeniach operatu.

Innymi słowy, przedstawione w operacie hydrologicznym wahania zwierciadła wody w [...] Stawie uwzględniały (bo musiały) pobór wody w pełnym zakresie tj. Qmax.s = 0,002243 m3/s Qśr.d = 188,984 m3/dobę Qmaxh = 8,0748 m3/h Q dop.r = 68 979 m3/rok.

Jeśli zaś chodzi o operat wodnoprawny, to na jego str. 13 – 17 (zakres korzystania z wód) przedstawiona została zarówno cała ilość wody pobieranej z ujęcia wody, jak i ilość wykorzystywana dla celów pitnych i socjalno – bytowych oraz ilość wód pobranych i niewykorzystanych – odprowadzanych do potoku [...] w dolinie [...]

Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że w żadnym wypadku w niniejszej sprawie nie ziściły wskazane przez organ II Instancji w zaskarżonej decyzji przesłanki z art. 138 § 2 Kpa. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie, ale także powinien istnieć funkcjonalny i merytoryczny związek przesłanki pierwszej (naruszenie przepisów postępowania zaskarżoną decyzją) i przesłanki drugiej (konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie).

Jeżeli organ II Instancji uważa, że operat hydrologiczny powinien zostać z innych względów niż wskazane w zaskarżonej decyzji, uzupełniony o inne niż dotychczas wykonane analizy, związane z ilością całkowitego poboru wód, to nie ma żadnych przeszkód, aby przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe we własnym zakresie, bo to nakazuje mu zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 16 kpa. Polega ona na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy przez dwa organy administracyjne różnych instancji, a nie wyłącznie na kontroli postępowania i decyzji organu I Instancji przez organ II instancji.

Z tego względu zaskarżona sprzeciwem decyzja została uchylona na zasadzie art. 151a p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.