Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 213/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 274 pkt 4, art. 35 ust. 3 pkt 1 oraz art. 389 pkt 1, art. 403 ust. 1, art. 268 ust. 1 pkt 1 oraz art. 298 pkt 1 , art. 270 ust. 1, art. 35 ust. 1 i ust. 2 , art. 274 pkt 2 lit. za, art. 403 ust. 1 i art. 415 pkt 1, art. 35 ust. 1, ust.2 i ust. 3 pkt
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: § 5 ust. 1 pkt 40, § 5 ust. 1 pkt 27, § 5 ust. 1 pkt 40 i 41, § 5 ust. 1 pkt 27 i pkt 40 lit. c,
journal: Dz.U. 2017 poz 2502
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P. G. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. P. na decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie

Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia

29 grudnia 2021 r. nr SZ.RUO.4701.1.31.2020.MB po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 października 2020 r.,

nr SZ.ZUO.1.470.1919.3.2020.BM w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za usługi wodne, uchylił tę decyzję w części tj. w zakresie pkt II sentencji, dotyczącego dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał tę decyzję w mocy w pozostałym zakresie.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu 20 marca 2019 r. organ I instancji na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268, ze zm.),

dalej: "u.p.w." oraz § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

(Dz. U. z 2017 r., poz. 2502, ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie j.s.o.",

ustalił w formie informacji kwartalnej, dla P.

Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżąca"), za IV kwartał 2018 r., opłatę zmienną w wysokości 89 zł za pobór wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód

- na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G., udzielonego przez Starostę Kamieńskiego decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r.,

znak: Boś.6341.69.2017.FKT.

Zawiadomieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. organ I instancji poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. Następnie zawiadomieniem z dnia 10 lipca 2019 r. zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania w sprawie.

W dniu 20 sierpnia 2019 r. organ I instancji wydał decyzję, którą umorzył w całości postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka w toku

postępowania, tj. w dniu 12 lipca 2019 r. dokonała zapłaty ustalonej opłaty zmiennej za badany okres. W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że postępowanie

stało się bezprzedmiotowe.

W dniu 25 czerwca 2019 r., na podstawie art. 334, 335 i 336 u.p.w., przeprowadzono kontrolę w zakresie korzystania przez Spółkę z wód

oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach na podstawie ustawy

Prawo wodne. Postępowanie obejmowało m.in. ujęcie wód podziemnych w miejscowości G..

Przeprowadzona kontrola wykazała, iż Spółka, w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę, prowadzi działalność polegającą na pobieraniu wód podziemnych i dostarczaniu wody dla gospodarstw domowych oraz pozostałych odbiorców prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych.

W dniu 10 lutego 2020 r. organ I instancji na podstawie art. 61 § 4

ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.), dalej: "k.p.a." zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie określenia prawidłowej wysokości opłaty zmiennej

za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych. Natomiast w dniu

2 marca 2020 r. postępowanie zostało zakończone.

W dniu 22 października 2020 r. organ I instancji wydał decyzję, w której w punkcie I określił Stronie za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości 129 zł za pobór wód podziemnych w miejscowości G., gm. K. oraz w punkcie II określił Stronie wysokość dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. w kwocie 40 zł za pobór wód podziemnych w miejscowości G., gm. K. .

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pobór wód przez Stronę mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o. Zwrócił uwagę, że w załączniku nr 2 do protokołu kontroli Spółka wykazała ilość wody pobranej w wysokości 1.303 m3 oraz ilość wody sprzedanej w wysokości 1.015 m3. Różnice ilości wody pobranej do ilości wody sprzedanej ogółem Spółka wyjaśniała comiesięcznym odczytem wodomierzy.

Spółka przedłożyła również uzupełnienie do protokołu kontroli za pismem

z dnia 14 sierpnia 2019 r., w którym dokonała szczegółowego podziału sprzedanej wody z ujęcia G. na wodę sprzedaną do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz wodę sprzedaną do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Organ I instancji ustalił, że ilość sprzedanej wody z ujęcia G. w IV kwartale 2018 r. zgodnie z przedstawionym przez Spółkę szczegółowym wykazem struktury sprzedaży wody wyniosła do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi

344 m3 (dla gospodarstw domowych), a ilość wody pobranej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody wyniosła 671 m3 (dla odbiorców pozostałych), co dało łącznie ilość sprzedanej wody w wysokości 1.015 m3. W związku z brakiem danych dotyczących ilości wody pobranej z ujęcia G. z podziałem na wodę pobraną do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz wodę pobraną do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi, organ I instancji oszacował ilość pobranych wód podziemnych z tego ujęcia. Oszacowanie zostało dokonane na podstawie zestawienia sprzedaży całkowitej w m3 za IV kwartał 2018 r. stanowiącego załącznik do pisma z dnia 14 sierpnia 2019 r. Ilość pobranej wody z podziałem na grupy odbiorców

(dla gospodarstw domowych oraz dla pozostałych odbiorców) wykonano metodą wypracowaną przez organ I instancji.

Organ I instancji ustalił, że ilość wody pobranej w IV kwartale 2018 r. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi wyniosła 442 m3 (tj. 33,89% całkowitego poboru wody), a ilość wody pobranej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody wyniosła 861 m3 (tj. 66,11% całkowitego poboru wody), co daje 1.303 m3 wody pobranej, tj. ilość podaną w protokole kontroli z dnia 25 czerwca 2019 r.

Po dokonaniu podziału wód podziemnych, organ I instancji określił wysokość opłaty zmiennej za badany okres za pobór wód podziemnych: do celów zbiorowego zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi wg stawki wynoszącej 0,068 zł za m3, określonej w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c rozporządzenia w sprawie j.s.o. oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody wg stawki wynoszącej 0,115 zł za m3, określonej w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o.

Zdaniem organu I instancji wpłacona przez Spółkę opłata zmienna w wysokości 89 zł nie pokryła wysokości opłaty zmiennej określonej w toku przeprowadzonego postępowania. Opłata ta została określona w kwocie 129 zł. W konsekwencji na podstawie art. 74a O.p. wysokość dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r., wyniosła 40 zł.

Na decyzję organu I instancji, pismem z dnia 16 listopada 2019 r., Strona złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości i zarzucając naruszenie art. 272 ust. 1 i ust. 2 u.p.w. oraz art. 156 § 1 pkt 3, art. 35 § 1 i art. 7a § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 29 grudnia 2021 r. uchylił decyzję organu I instancji w części tj. w zakresie pkt II sentencji, dotyczącego określenia dopłaty w opłacie zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz utrzymał tę decyzję w mocy w pozostałym zakresie.

W motywach decyzji, organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w sprawie sprowadza się do dokonania oceny, czy prowadzony przez Stronę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 29 grudnia 2017 r. pobór wód podziemnych, dokonywany jest jedynie do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (określonych w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o.), do których stosuje się preferencyjną stawkę opłat, czy w związku z rozdziałem pobranych wód podziemnych również do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (określonych w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o.).

Następnie organ odwoławczy wskazał, że u.p.w., jak i wydane na jej podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie j.s.o. nie zawierają definicji legalnej "zbiorowego zaopatrzenia w wodę". W związku z tym konieczne było dokonanie wykładni w oparciu o regulację prawną należącą do innej gałęzi prawa, która taka definicję przewiduje.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na definicję legalną "zbiorowego zaopatrzenia w wodę" znajdującą się, jak słusznie zauważyła również Strona, w art. 2 pkt 21

ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028), dalej: "u.z.z.w.". Zgodnie

z tą regulacją "zbiorowe zaopatrzenie w wodę" to działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 2 pkt 4 u.z.z.w. przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Natomiast w art. 2 pkt 3 u.z.z.w. stwierdzone zostało, że każdy, kto korzysta z usług wodociągowo - kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym jest odbiorcą usług.

Zdaniem organu odwoławczego, regulacje u.z.z.w. potwierdzają, że odbiorcy usług nie korzystają z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, lecz korzystają z usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę korzysta z wymienionej usługi wodnej na podstawie i warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, albo pozwoleniu zintegrowanym. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy dotyczące opłat za usługi wodne odnoszą się wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych

(a nie odbiorców usług wodociągowo – kanalizacyjnych, którzy pozostają poza ukształtowanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym stosunkiem administracyjnym) i to aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód wpływa na kształt obowiązków opłatowych ciążących na tych podmiotach.

Organ odwoławczy zauważył, że fakt, iż działalność polegająca na zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi może być

prowadzona wyłącznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, nie oznacza że jedynym celem poboru wody przez Spółkę jest cel wskazany

w art. 274 pkt 4 u.p.w. Podkreślił, że Spółka w ramach prowadzonej działalności zaopatruje w wodę zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne,

jak i prowadzące działalność gospodarczą. Pozwolenie wodnoprawne, którym Spółka dysponuje nie przewiduje ograniczenia, co do poboru wód jedynie w celu dostarczania wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w przypadku, gdy pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę, to celem poboru wód jest określony w art. 274 pkt 4 u.p.w. oraz

w § 5 ust. 1 pkt 40 i 41 rozporządzenia w sprawie j.s.o. pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczona do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych (por. definicja wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zawarta w art. 16 pkt 70 u.p.w. oraz art. 2 pkt 18 u.z.z.w.). Użycie przez ustawodawcę we wskazanych przepisach pojęcia "ludność" oznacza, że wymieniony cel poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne realizuje się wyłącznie w odniesieniu do wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę jednej kategorii odbiorców usług, tj. ludności (gospodarstw domowych), z wyłączeniem wód pobranych w celu zbiorowego zaopatrzenia innych niż ludność podmiotów, tj. podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, czy podmiotów publicznych.

Zdaniem organu odwoławczego z brzmienia analizowanych przepisów wynika wprost, że to kategoria odbiorców usług, którym dostarczana jest pobrana woda, wpływa na określenie celu poboru wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne.

Organ odwoławczy uznał, że pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów mieści się w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Zdaniem organu odwoławczego, wskazana w powołanych przepisach sekwencja następujących po sobie czynności od strony przedmiotowej odpowiada bowiem definicji "zbiorowego zaopatrzenia w wodę". Znajduje też odzwierciedlenie w sekcji E dział 36 Polskiej Klasyfikacji Działalności, pt. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, a ponadto została wpisana w dziale 3 Krajowego Rejestru Sądowego spółki. Istotne znaczenie ma również to, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę obejmuje też wszystkie procesy technologiczne, które są pośrednio lub bezpośrednio związane z ujmowaniem wody, jej uzdatnianiem lub dostarczaniem, jeżeli pomiędzy danego rodzaju zdarzeniem (sytuacją), a ujmowaniem, uzdatnianiem i dostarczaniem wody istnieje związek przyczynowo skutkowy. Zdaniem organu odwoławczego zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych oraz prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód z art. 274 pkt 4 u.p.w., ponieważ nie polega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, choćby było dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy.

Organ odwoławczy stwierdził, że brzmienie definicji legalnej "zbiorowego zaopatrzenia w wodę" określonej w art. 2 pkt 21 u.z.z.w., nie przesądza o tym, jakoby przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjne pobierały wodę wyłącznie w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. W tym zakresie odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez naruszenie zakazu powagi rzeczy osądzonej i wszczęcie przez organ

I instancji postępowania w sprawie, co do której postępowanie zostało przeprowadzone i zakończone ostateczną decyzją, podkreślił, że okazał się on niezasadny. Zwrócił uwagę, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego,

co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie taka sytuacja nie zaistniała, ponieważ w obrocie prawnym nie funkcjonują dwie decyzje ostateczne określające Stronie wysokość opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. za pobór wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r.

Organ odwoławczy uznał, że nie było również zasadne stanowisko Strony w zakresie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 7a § 1 k.p.a. Zawarta w tej regulacji zasada dotyczy sytuacji, w których wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, dokonana zgodnie z zasadami i dyrektywami wykładni, wynikającymi z prawoznawstwa, prowadzi do kilku możliwych rezultatów. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez Stronę, iż art. 274 pkt 4 u.p.w. stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 274 pkt 2 lit za u.p.w., co powoduje, że przepis art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w., nie obowiązuje w tej sytuacji, gdyż jest uchylany przez przepis szczególny, organ odwoławczy wskazał, że twierdzenie to jest nieprawidłowe. Stwierdził, że między powołanymi przepisami nie zachodzi żadna sprzeczność, gdyż normują one odrębne od siebie sytuacje - wskazują bowiem na odmienne cele poboru wody, które w żaden sposób się nie wykluczają.

W zakresie zarzutu dotyczącego uchybienia przepisowi art. 35 § 1 k.p.a., organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 21 § 3 O.p. Wskazał dalej, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej i powołał przepisy art. 21 § 1 pkt 2 i art. 68 § 1 O.p. Niemniej organ odwoławczy zauważył, że postępowanie organu I instancji przeprowadzone zostało z naruszeniem terminu, wynikającego z przepisu art. 35 § 3 k.p.a., bowiem wszczęte ono zostało w dniu 10 lutego 2020 r., natomiast decyzję wydano w dniu 22 października 2020 r. Niezakończenie sprawy w terminie nie spowodowało jednak negatywnych skutków dla Strony.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji słusznie określił Stronie wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r. w podziale na poszczególne cele, tj. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, równocześnie biorąc pod uwagę jednostkowe stawki opłaty określone odpowiednio w § 5 ust. 1 pkt 40 lit. c i § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 300 ust. 1 u.p.w. ustawodawca zamieścił odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do ponoszenia opłat za usługi wodne, a także przyznał uprawnienia organów podatkowych m.in. Wodom Polskim. Odwołał się także do art. 21 § 3 O.p. wskazując na upoważnienie do wydania decyzji, w której określa się wysokość zobowiązania podatkowego, w przypadku zaistnienia właściwych przesłanek. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 21 § 3 O.p. do opłat za usługi wodne wymaga uwzględnienia tej różnicy i przyjęcia, że jeżeli właściwy dyrektor zarządu zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego stwierdzi, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji rocznej lub informacji, to obowiązany jest do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne. Zdaniem organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ, do wydania decyzji określającej dla Strony wysokość opłaty zmiennej za okres lV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż informacje przedłożone przez Stronę - na podstawie art. 552 ust. 2a pkt 2 u.p.w.

(w oświadczeniu będącym podstawą ustalenia wysokości opłaty zmiennej w pierwotnej informacji, zawierały odmienne wskazania niż ustalenia poczynione przez organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu, z uwzględnieniem wyników kontroli gospodarowania wodami).

Organ odwoławczy podzielił przyjęty przez organ I instancji sposób dokonania

(w drodze oszacowania) wyliczenia ilości pobranych wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G. w podziale na poszczególne grupy odbiorców, która uwzględniona została do określenia wysokości opłaty zmiennej

za IV kwartał 2018 r. w zaskarżonej decyzji (tj. 442,00 m3 dla gospodarstw domowych, jaką to ilość należy przypisać do celu odpowiadającego stawce opłaty określonej

w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o. oraz 861,00 m3 jaką to ilość należy przypisać do celu odpowiadającego stawce opłaty określonej w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o).

Organ odwoławczy dostrzegł, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji omyłkowo przywołał niemający zastosowania w niniejszej sprawie przepis prawa,

tj. art. 74a O.p., jednakże z przywołanych podstaw prawnych, sentencji i uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji jest określenie Stronie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r., w wysokości innej niż opłata ustalona w informacji z dnia 20 marca 2019 r., uwzględniającej wyłącznie preferencyjną stawkę opłaty wskazaną w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o. Organ odwoławczy uznał, że dostrzeżona omyłka nie miała charakteru istotnego, rzutującego na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia.

Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na przyznane organowi I instancji uprawnienie, zgodnie z art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 300 ust. 1 u.p.w. mógł on wydać decyzję, zawierającą wyłącznie rozstrzygnięcie w postaci określenia wysokości należnej opłaty zmiennej. Tym samym informacja o tym, że Strona dokonała wpłaty tytułem opłaty zmiennej na podstawie informacji z dnia 20 marca 2019 r.,

a więc w wysokości innej niż określona w decyzji i wystąpiła różnica między tymi kwotami (kwota 40 zł) nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i powinna znaleźć

się w uzasadnieniu decyzji, co też miało miejsce w niniejszym przypadku. Organ odwoławczy uznał, że sentencja decyzji wydanej przez organ I instancji nie jest prawidłowa, lecz nieprawidłowość ta nie powinna skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Punkt II sentencji decyzji organu I instancji dotyczący określenia wysokości dopłaty winien zostać wyeliminowany z sentencji, co też stanowiło podstawę uchylenia decyzji przez organ odwoławczy w części dotyczącej tego punktu z konsekwencją w postaci umorzenia postępowania w tym zakresie.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, decyzja organu I instancji w zakresie punktu I sentencji tj. ustalenia wysokości opłaty zmiennej okazała się zasadna.

W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję organu odwoławczego, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

1) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 6 1 pkt 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie skutkujące brakiem wydania przez organ odwoławczy decyzji uchylającej w całości decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie przed organem I instancji w całości, albowiem decyzja organu I instancji dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zatem zachodzi powaga rzeczy osądzonej (rozstrzygniętej) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w każdym z powyższych przypadków;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, utrzymującej w części w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, gdy nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do wydania orzeczenia o ww. treści;

3) art 272 ust. 1 i ust 2 u.p.w., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r.

za pobór wód podziemnych w miejscowości G., z uwzględnieniem celów

na jaki pobierana jest woda, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia w sprawie j.s.o.;

4) art. 274 pkt 1 lit. za u.p.w. w zw. z § 5 ust 1 pkt 27 lit a oraz § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że część wód pobieranych z ujęcia objętego decyzją jest wykorzystywana do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, a nie wyłącznie do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi;

5) art. 552 ust 2 pkt 2 u.p.w. poprzez nieuprawnione ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej;

6) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla Strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie obowiązku;

7) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji

gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca uszczegółowiła powyższe zarzuty.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko opisane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r.

poz. 2095 ze zm.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie

trzech sędziów.

Zastępca Przewodniczącej Wydziału I zarządzeniem z dnia 5 maja 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie

trzech sędziów, z uwagi na brak zgody wszystkich stron postępowania na przeprowadzenie rozprawy na odległość.

Zasadniczym przedmiotem sporu jest zasadność określenia decyzją

z dnia 22 października 2020 r. przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach

za IV kwartał 2018 r. opłaty zmiennej w wysokości 129,00 zł za pobór wód podziemnych w miejscowości G., tj. w wysokości odmiennej od tej ustalonej w informacji z dnia 20 marca 2019 r. i opłaconej przez Skarżącą.

Zgodnie z ustalonymi w toku postępowania okolicznościami sprawy, Skarżąca wykazała jedynie pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia

przez ludzi (podlegający opłacie w stawce preferencyjnej), bez wykazania poboru wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Organy uznały jednak, że udzielone Skarżącej pozwolenie wodnoprawne

z dnia 29 grudnia 2017 r. nie ogranicza celu poboru wód podziemnych jedynie do realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (określonych w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o.), lecz w związku z rozdziałem pobranych wód podziemnych obejmuje również pobór do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (określonych w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o.).

Sąd dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, w pierwszej kolejności zwraca uwagę na zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skarżąca podniosła, że rozpoznając sprawę organ odwoławczy pominął fakt, iż w dniu 20 sierpnia 2019 r. została wydana przez Dyrektora Zarządu Zlewni w Gryficach decyzja umarzająca w całości postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokość opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Kamieńskiego z dnia 29 grudnia 2017 r. Skarżąca stwierdziła, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje wydane wobec Skarżącej i dotyczące tej samej opłaty (tj. decyzja z dnia

20 sierpnia 2019 r. oraz decyzja z dnia 22 października 2020 r.). Podkreśliła ona,

że ponowne wszczęcie postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za IV kwartał 2018 r. przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym oznacza, że kolejny raz rozpoznano sprawę już ostatecznie rozstrzygniętą.

Organ odwoławczy wyjaśnił natomiast, że mimo słusznego stwierdzenia

przez Skarżącą, iż w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie decyzje, to jednak tylko jedna z nich stanowi decyzję merytoryczną, określającą wysokość opłaty zmiennej za pobór wód, druga decyzja jako umarzająca postępowanie, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie zawiera rozstrzygnięcia, które w sposób bezpośredni określałoby Skarżącej możliwy do zrealizowania obowiązek. Zdaniem organu odwoławczego, Skarżąca nie ma racji wskazując, że w sprawie nie zaszły żadne zmiany podmiotowe ani prawne, które uzasadniałyby ponowne wszczęcie postępowania i wydanie

nowej decyzji.

Sąd wskazuje, mając na uwadze ww. kwestię, że organ decyzją z dnia

20 sierpnia 2019 r. zakończył postępowanie wszczęte w związku z nieuiszczeniem

przez Spółkę opłaty zmiennej za pobór wód. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego sprawy w trakcie postępowania (wszczętego w dniu 4 czerwca 2019 r., zgodnie z zawiadomieniem doręczonym Spółce w dniu 5 czerwca 2019 r.) opłata została przez Spółkę uiszczona, co spowodowało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, że istotą rozstrzygnięcia w tym postępowaniu był właśnie brak zapłaty ciążącej na Spółce opłaty za pobór wód. Zatem dokonanie zapłaty w trakcie postępowania stało się podstawą do umorzenia postępowania.

Natomiast w dniu 2 marca 2020 r. wszczęto postępowanie (zawiadomieniem

z dnia 2 marca 2020 r., doręczonym Spółce w dniu 4 marca 2020 r.), które zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji określającej opłatę zmienną za pobór wód podziemnych.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela stanowisko

wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym uzasadnione było wszczęcie i przeprowadzenie ponownego postępowania, które tym razem toczyło się w zakresie wysokości opłaty za pobór wód. W tych okolicznościach, organ I instancji wydał decyzję merytoryczną rozstrzygającą co do istoty sprawy.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji stwierdza nieważność decyzji, jeżeli dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Powyższa przyczyna stwierdzenia nieważności to tzw. res iudicata. W związku z tym ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie zasady res iudicata, istotne znaczenie ma tożsamość obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami, a zatem podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Ponadto res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Istotne jest zatem zaistnienie tożsamości sprawy w zakresie podmiotu, przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego

jak i faktycznego (por. wyroki NSA: z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 341/18;

z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 787/14; z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt

II OSK 931/09).

Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, aby stwierdzić istnienie tożsamości sprawy, należy ustalić, czy mamy do czynienia z nowymi okolicznościami, nie będącymi przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czy też okolicznościami stanowiącymi podstawę ustalenia stanu faktycznego w sprawie już rozstrzygniętej, mając przy tym na względzie złożone dowody. Co istotne, niezmienność stanu faktycznego przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać wyłącznie w odniesieniu do tzw. faktów prawotwórczych, czyli takich, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sprawy będą bowiem tożsame wówczas, gdy m.in. stan faktyczny, który był podstawą rozstrzygnięcia o ich meritum, okazał się taki sam. Innymi słowy, chodzi o taki stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia sprawy ujętego w decyzji administracyjnej; okoliczności faktyczne, które były podstawą do stwierdzenia konkretyzowanych w decyzji uprawnień i obowiązków (por. R. A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014, s. 162-163).

W tym miejscu wskazać należy, iż na konieczność ustalenia tożsamości sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, aby rozważyć skutki zakazu ponownego rozstrzygania tej samej sprawy, z uwagi na sankcję nieważności decyzji (res iudicatae) zwraca uwagę piśmiennictwo (por. R. A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014, s. 123; M. Jaśkowska, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2106, s. 910 i n.). W literaturze procesu administracyjnego wskazuje się nadto, że przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. odgrywa rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia, przy czym zauważa się, że chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających sprawę co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 15 wydanie, Warszawa 2017, s. 879). W doktrynie prawa administracyjnego nie budzi wątpliwości, że hipoteza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. obejmuje decyzje ostateczne rozstrzygające sprawę co do istoty, zaś w przypadku decyzji o umorzeniu postępowania dopuszcza się w oznaczonych warunkach możliwość ponownego wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji merytorycznej w sprawie, w której postępowanie uprzednio umorzono (por. A. Matan, w: Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym, System prawa administracyjnego procesowego,

Tom II, część 5, red. B. Adamiak, s. 618 i n.). Innymi słowy, w przypadku gdy uprzednio umorzono postępowanie administracyjne, nie zawsze będzie zachodził stan

powagi rzeczy rozstrzygniętej ostatecznie, takie też stanowisko prezentowane

jest w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt

II OSK 2906/17 i powołane tam orzeczenia).

Sąd stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 22 października 2020 r.

Jak już bowiem wyżej, Sąd wyjaśniał decyzja z dnia 22 października 2020 r. stanowiła rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a takiej cechy nie ma decyzja ostateczna

z dnia 20 sierpnia 2019 r.

Mając powyższe na względzie, prawidłowo w sprawie przyjęto, iż decyzja organu z dnia 20 sierpnia 2019 r. nie stworzyła res iudicata, a w związku z tym stanowisko Skarżącej co do braku podstaw do wydania w stosunku do Skarżącej decyzji z dnia 22 października 2020 r., w świetle art. 156 § 1pkt 3 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia.

Przechodząc do oceny istoty sporu w niniejszej sprawie, Sąd wskazuje, że pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych stanowi usługę wodną,

na którą jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, w którym ustalony zostaje

m.in. cel korzystania z wód przez adresata pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie Skarżącej należy odróżnić cel poboru od dalszych losów pobranej wody. W przypadku przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego działającego w oparciu o przepisy u.z.z.w., cel taki jest zdeterminowany już w momencie poboru wody z ujęcia/studni głębinowej. Przedsiębiorstwo nie ma wpływu na dalsze losy wody. Zdaniem Skarżącej cel poboru wody, a nie jej definitywny odbiorca, czy też faktyczny sposób wykorzystania przez odbiorcę wody, decyduje o tym, którą ze stawek wskazanych w rozporządzeniu w sprawie j.s.o. obciąża przedsiębiorstwo. Skarżąca podniosła, że organ nie przeanalizował w sposób należyty treści zezwolenia wodnoprawnego na pobór przez Spółkę wód podziemnych z przedmiotowego ujęcia, wskazując jedynie, że określony w zezwoleniu cel poboru wody nie został ograniczony do jej dostarczania wyłącznie gospodarstwom domowym.

Natomiast, w ocenie organów obu instancji, Skarżąca w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę zaopatruje zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne, jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Skarżąca dysponuje pozwoleniem wodnoprawnym dla ujęcia w miejscowości G., na pobór wód podziemnych bez ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych. Na poparcie przedstawionej przez organ odwoławczy tezy powołał on przepisy

§ 5 ust. 1 pkt 40 i 41 rozporządzeniu w sprawie j.s.o. i art. 274 pkt 4 u.p.w. Zdaniem organu odwoławczego z przepisów prawa wynika wprost, że to kategoria odbiorców usług, którym zostanie dostarczona pobrana przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne woda wpływa na określenie celu poboru wód przez to przedsiębiorstwo.

Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych stanowi usługę wodną, na którą jest wymagane pozwolenie wodnoprawne (art. 35 ust. 3 pkt 1 oraz art. 389 pkt 1 u.p.w.), w którym ustalony

zostaje m.in. cel korzystania z wód przez adresata pozwolenia wodnoprawnego

(art. 403 ust. 1 u.p.w.).

Poboru wód dokonuje podmiot korzystający z usługi wodnej i to na nim ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne (art. 268 ust. 1 pkt 1 oraz art. 298 pkt 1 u.p.w.), która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 u.p.w.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 i ust. 2 u.p.w., usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego, zwykłego oraz szczególnego korzystania z wód, do których dostęp jest zapewniony na zasadach określonych w u.p.w. Przepis art. 35 ust. 1 u.p.w. odnosi się do jednej z form korzystania z wód przez gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą w postaci usług wodnych. Przepis ten swoim zasięgiem obejmuje podmioty korzystające z usług wodnych i nie dotyczy odbiorców usług wodociągowo - kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne. Zatem, określone w u.p.w. zasady dostępu do usług wodnych, do których zalicza się przepisy dotyczące opłat za usługi wodne, odnoszą się wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych (a nie do odbiorców usług wodociągowo - kanalizacyjnych, którzy pozostają poza ukształtowanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym stosunkiem administracyjnoprawnym) i aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód powinna wpływać na kształt obowiązków w zakresie opłat, obciążających te podmioty. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w judykaturze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1269/20).

W wyroku NSA z dnia 2 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 4152/21 stwierdzono, że pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, a pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi odpowiada celowi określonemu

w art. 274 pkt 4 u.p.w. Ustawodawca w u.p.w. zawiera normy prawne, z których wynika, że cel korzystania z wód jest ustalany w pozwoleniu wodnoprawnym i stanowi jego obligatoryjny element (warunek), a naruszenie tego warunku może skutkować odebraniem lub ograniczeniem prawa do korzystania z wód, to dokonując oceny celów poboru wód, o których mowa w przepisach art. 274 pkt 2 - pkt 4 u.p.w., należy rozumieć je tak samo, jak cele, o których mowa w art. 403 ust. 1 i art. 415 pkt 1 u.p.w., tj. jako skierowane do podmiotów korzystających z usług wodnych. Nie do pogodzenia z założeniem aksjologicznej spójności systemu prawa byłaby sytuacja, w której opłaty za usługi wodne stanowiące daniny publiczne należne za korzystanie z wód byłyby naliczane z uwzględnieniem celu lub celów odmiennych od przyjętego w akcie administracyjnym celu lub celów poboru wód, mimo że ustawodawca nie nadał im odmiennego znaczenia.

Zdaniem Sądu, prawidłowa zatem wykładnia przepisów art. 274 pkt 2 - pkt 4 u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 27 i pkt 40 lit. c rozporządzenia w sprawie j.s.o. z uwzględnieniem ich relacji do art. 35 ust. 1, ust.2 i ust. 3 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 298 pkt 1, art. 389 pkt 1, art. 403 ust. 1 oraz art. 415 pkt 1 u.p.w. prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy gospodarstwa domowe, podmioty publiczne oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a także prowadzące działalność rolniczą nie korzystają z usług wodnych, lecz korzystają z usług wodociągowo - kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, to cel poboru wód należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, a nie wiązać go ze sposobem wykorzystania wód przez odbiorcę tych usług. Skoro także jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne jest jednym z zasadniczych elementów, które wpływają na wysokości opłaty za usługi wodne, to powiązanie celu poboru wód z podmiotem korzystającym z usługi wodnej,

a nie z odbiorcą usług wodociągowo - kanalizacyjnych zapewnia prawidłowe ustalenie daniny publicznej na podstawie niebudzących wątpliwości danych dotyczących ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu poboru wód przez podmiot korzystający z usług wodnych oraz według tych samych zasad dla wszystkich podmiotów pozostających w relewantnej sytuacji prawnej. Tym samym, ustalenie przez organ tego w jaki sposób finalni odbiorcy wykorzystywali wodę dostarczaną przez podmiot korzystający z usług wodnych byłoby dla sprawy irrelewantne. Istotny pozostaje cel poboru wód przez Skarżącą, a nie faktyczny cel wykorzystania wód przez jego odbiorców.

Nadto, dostrzec należy, że u.p.w., jak i wydane na jej podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie j.s.o. nie zawierają definicji legalnej terminu "zbiorowe zaopatrzenie w wodę". Jednak, definicja legalna "zbiorowego zaopatrzenia w wodę" znajduje się w art. 2 pkt 21 u.z.z.w., który stanowi, że jest nią działalność polegająca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody, prowadzona przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Zgodnie także z art. 2 pkt 4 u.z.z.w., przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495

oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Przepis art. 2 pkt 3 u.z.z.w. wyjaśnia także, że każdy, kto korzysta

z usług wodociągowo - kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia

w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym jest odbiorcą usług.

Przywołane regulacje u.z.z.w. również wskazują, że odbiorcy usług nie korzystają z usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, lecz korzystają z usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę korzysta z wymienionej usługi wodnej na podstawie i warunkach określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, albo pozwoleniu zintegrowanym. Przepisy dotyczące opłat za usługi wodne odnoszą się natomiast, jak już wskazano, wyłącznie do podmiotów korzystających z usług wodnych

i to aktywność tych podmiotów dotycząca zakresu i celu korzystania z wód winna wpływać na kształt obowiązków związanych z wysokością opłat, obciążających te podmioty.

Zatem, okoliczność, że działalność polegająca na zbiorowym zaopatrywaniu w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi może być prowadzona wyłącznie

przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, nie oznacza, że jedynym celem poboru wody przez taki podmiot jest cel wskazany w art. 274 pkt 4 u.p.w. Skarżąca w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania

w wodę zaopatruje bowiem zarówno gospodarstwa domowe, podmioty publiczne,

jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Pozwolenie wodnoprawne

z dnia 29 grudnia 2017 r. zostało udzielone Skarżącej na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G., składającego się ze studni

Nr 1 (dz. ew. nr [...], obręb G.) i Nr 2 (dz. ew. nr [...], obręb G.) eksploatowanych przemiennie, oraz na odprowadzanie ścieków (wód popłucznych) do ziemi ze stacji uzdatniania wody w miejscowości G., gmina K. , powiat k. , województwo z. . Przedmiotowa decyzja nie zawiera wskazania i ograniczenia, że jedynym celem poboru będzie dostarczenie wody wyłącznie gospodarstwom domowym, z wyłączeniem pozostałych odbiorców, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych. Z tego względu nie można uznać, że wyłącznym celem poboru wody przez Skarżącą jest zbiorowe zaopatrywanie ludności, w ramach realizacji zadań własnych gminy, w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi.

Nadto, w sprawie organ przeprowadził w dniu 25 czerwca 2019 r. na podstawie przepisów art. 334, art. 335 i art. 336 u.p.w., kontrolę gospodarowania wodami dla potrzeb weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód pobieranych przez Skarżącą, na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego. Przeprowadzona kontrola wykazała, iż Skarżąca, w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę, prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych do celów dostarczenia wody zarówno dla gospodarstw domowych, jak i pozostałych odbiorców, co jest zgodne z zatwierdzonymi dla tego podmiotu taryfami dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.

W konsekwencji, prawidłowo organy obu instancji oceniły, że skoro pobór wód jest dokonywany przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w obu celach, tj. w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę oraz do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, to celami poboru wód są: określony w art. 274 pkt 4 u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o. pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tj. wodę przeznaczoną do picia, przygotowania żywności lub innych celów domowych

(por. definicja "wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi", zawarta w art. 16 pkt 70 u.p.w. oraz art. 2 pkt 18 u.z.z.w.) oraz pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów w celu określonym w art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.

Przedstawione stanowisko znajduje poparcie w doktrynie prawa, gdzie wskazuje się, że ustawodawca wyraźnie chciał zastosować ochronę mieszkańców zużywających wodę przeznaczoną do spożycia, wyodrębniając w art. 274 pkt 4 u.p.w. - jako osobną regulację - górną jednostkową stawkę opłaty za pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. (por. red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski, Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, Legalis, 2017, wyd. 1). Natomiast, pobór wód przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne w celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów mieści się w celu określonym

w art. 274 pkt 2 lit. za u.p.w. oraz w § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o., tj. do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Wskazana w powołanych przepisach sekwencja następujących po sobie czynności od strony przedmiotowej odpowiada bowiem definicji zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Znajduje też odzwierciedlenie w sekcji E dział 36 Polskiej Klasyfikacji Działalności, pt. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, a ponadto została wpisana w dziale 3 Krajowego Rejestru Sądowego Skarżącej. Zatem, zaopatrzenie w wodę podmiotów publicznych oraz prowadzących działalność gospodarczą nie odpowiada celowi poboru wód

z art. 274 pkt 4 u.p.w., jako że nie polega na dostarczaniu ludności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, choćby było dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne i to w ramach realizacji zadań własnych gminy.

Reasumując, Skarżąca przez to, że jest przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym, w rozumieniu art. 2 pkt 4 u.z.z.w., nieprawidłowo wywodzi, iż każdy dokonywany przez nią pobór wody mieści się w granicach zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, podczas gdy część świadczonych przez Skarżącą usług w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody nie odnosi się do ludności, lecz do innych podmiotów.

Prawidłowość powyższego stanowiska Sądu potwierdza również najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazał bowiem NSA w wyrokach z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4088/21 oraz

III OSK 4089/21, przedsiębiorstwo wodociągowe prowadząc działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę dokonuje ujmowania, uzdatniania i dostarczania wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi. W tej sytuacji, spójne z normami u.z.z.w. są normy u.p.w. i rozporządzenia w sprawie j.s.o., które odrębnie ustalają stawki opłat zmiennych dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odrębnie dla celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Drugi z tych celów jest zatem węższy, a normy z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia w sprawie j.s.o. stanowią wyjątek względem normy z § 5 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o.

i w związku z tym należy je intepretować w sposób ścisły oraz zgodnie z zasadą

lex speciali derogat legi generali. Oznacza to, że niniejsze stawki z § 5 pkt 40 i 41 rozporządzenia w sprawie j.s.o. mogą być zastosowane wyłącznie w wąskim zakresie, w którym gminy (lub działające w jej imieniu i na jej rzecz przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne) realizują zadania własne polegające na zbiorowym zaopatrzeniu ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ustawodawca w przepisach u.p.w. i w przepisach rozporządzenia w sprawie j.s.o. posłużył się dodatkowo pojęciem "ludności" i należy uznać to za zabieg celowy, który potwierdza konieczność wąskiego rozumienia powołanych przepisów. Ponadto (...) nie można pomijać, że nie każda woda ujmowana, uzdatniana i dostarczana przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne, jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Nie kwestionując stanowiska spółki, że spółka prowadzi tylko jedną formę poboru wody, w ramach jednego procesu technologicznego, to jednak mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, że różny jest cel "wykorzystania" tej wody i w konsekwencji różna powinna być stawka opłaty zmiennej. Powyższy pogląd NSA wyrażono także w szeregu innych, najnowszych wyroków (por. wyroki z dnia

13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4137/21 i sygn. akt III OSK 4121/21). Jak wskazał nadto NSA stawka opłaty zmiennej nie została zróżnicowana w oparciu o odbiorcę końcowego, ale właśnie ze względu na stanowiący podstawę tego zróżnicowania cel poboru wody. Wskazywany "odbiorca końcowy" ma tu znaczenie wyłącznie z punktu widzenia oszacowania wody pobieranej na różne cele (por wyrok NSA z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III OSK 4099/21).

Za nieuprawnione zatem należało ocenić zarzuty naruszenia prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, bowiem organy obu instancji przepisy te prawidłowo zinterpretowały i także zastosowały w sprawie, gdyż wysokość opłaty zmiennej została w sprawie ustalona w wysokości uzależnionej od ilości wód pobranych w IV kwartale 2018 r. oraz rodzaju i przeznaczenia wody

i jej średniego niskiego przepływu, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych i opiewała na iloczyn jednostkowej stawki opłaty - w zależności od celu poboru

- i ilości pobranych wód, wyrażonej w m3, czyli zgodnie z przepisami określonych

w art. 274 pkt 4 u.p.w. i § 5 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia w sprawie j.s.o. w celu zbiorowego zaopatrzania ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi,

jak i - zgodnie z przepisami art. 274 pkt 2 za u.p.w. i § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia w sprawie j.s.o. - w celach poboru, uzdatniania i dostarczania wody pozostałym odbiorcom. Opłata zmienna została obliczona prawidłowo jako suma: iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (0,068 zł za 1 m3 - cel 40) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania i ilość pobranych wód podziemnych oraz iloczynu jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (0,115 zł za m3

- cel 27) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania i ilość pobranych wód podziemnych.

Z uwagi na powyższe, Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że brzmienie przedstawionych regulacji nie przesądza o tym, że Skarżąca pobiera

wodę wyłącznie w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi i w konsekwencji argumenty dotyczące zarzutu skargi związane

z tą kwestią, uznał za nieuzasadnione.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia art. 552 ust. 2a pkt 2 u.p.w., Sąd podkreśla, że w obecnie obowiązującej u.p.w. wprowadzono opłaty zmienne między innymi za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Wysokość opłaty zmiennej za pobór tych wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272

ust. 1 u.p.w.). Zgodnie z art. 272 ust. 11 u.p.w., ustalenie ilości pobranych wód odbywa się na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych. Jednocześnie art. 552 ust. 2 u.p.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia

31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: (1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; (2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; (3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Ponadto zgodnie z art. 273 ust. 1 u.p.w. podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację przysługuje reklamacja, jeśli podmiot nie zgadza się z wysokością opłaty, a w razie nieuznania reklamacji wydawana jest decyzja, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 8 u.p.w.). Natomiast w razie uznania reklamacji organ przekazuje podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne, nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne.

W przedmiotowej sprawie, Skarżąca w oświadczeniu z dnia 11 lutego 2019 r. podała ilość pobranych wód ogółem, tj. 1303 m3. Natomiast w piśmie z dnia

14 sierpnia 2019 r. przedstawiła strukturę sprzedaży wody w IV kwartale 2018 r. w rozbiciu na poszczególne grupy odbiorców, zgodnie z wymaganiami zawartymi w punkcie I protokołu kontroli z dnia 25 czerwca 2019 r. W tym zakresie przedstawiła wynik dla ujęcia G. , w którym sprzedaż w m3 wynosiła dla gospodarstw domowych 344, dla spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych 0, dla działalności gospodarczych 671, dla podmiotów publicznych 0, co łącznie dało

1015 m3. Ponadto poinformowała, że wykonanie elektronicznego wyciągu z systemu bilingowego odbiorców usług prowadzących działalność gospodarczą zgodnie z wymaganiami zawartymi w punkcie II protokołu kontroli okazało się technicznie niemożliwe.

Wobec braku danych pochodzących od Skarżącej odnoszących się do precyzyjnej ilości pobieranej wody na określone cele, organ wykonał kontrolę gospodarowania wodami dla potrzeb weryfikacji i ustalenia wielkości oraz celu korzystania z wód pobranych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości G. przez Skarżącą. Wobec tego, że kontrola wykazała, że Skarżąca w ramach zbiorowego zaopatrywania w wód, prowadzi działalność polegającą na ujmowaniu wód podziemnych do celów dostarczenia wody zarówno dla gospodarstw domowych,

jak i pozostałych odbiorców (tj. prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych).

W myśl art. 272 ust. 13 u.p.w., w sytuacji, gdy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne pobiera wody podziemne lub wody powierzchniowe do różnych celów lub potrzeb, jest obowiązany zapewnić odrębny pomiar ilości wody pobieranej dla tych celów i potrzeb, przy czym na mocy art. 552

ust. 2 pkt 2 u.p.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych. Regulacja art. 552 ust. 2a i następne u.p.w., która weszła w życie z dniem 20 września 2018 r., miała charakter wyłącznie doprecyzowujący, wskazujący dodatkowe sposoby pozyskania przez właściwe organy informacji, na podstawie których można było określić w prawidłowej wysokości opłatę zmienną za korzystania z usług wodnych.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 300 u.p.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Instytucja szacowania uregulowana jest natomiast w art. 23 o.p. który znajduje się właśnie w dziale III tej ustawy.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że przyjęta przez organ administracji szacunkowa metoda ustalania wysokości opłaty zmiennej, przy prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa ma swoje umocowanie prawne, albowiem faktycznie dane zastosowane w zakresie wyliczenia procentowego przy metodzie szacowania, były jedynymi danymi, na podstawie których można było ustalić realizację celów poboru w zakresie spożycia wody przez mieszkańców i do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Pamiętać przy tym należy, że dowodem,

w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niewątpliwie pozyskanie danych przez organy było zatem prawidłowe. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 1066/11 przesłanką oszacowania podstawy opodatkowania na podstawie przepisu art. 23 § 1 pkt 1 O.p. jest brak danych koniecznych do ustalenia podstawy opodatkowania. Nie ma przy tym znaczenia jakie są przyczyny braku tych danych.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji metoda szacowania opierała

się na obliczeniu procentowego udziału wody sprzedanej dla gospodarstw domowych

oraz dla pozostałych odbiorców w ilości wody sprzedanej ogółem. I tak woda sprzedana gospodarstwom domowym w ilości 344 m3 stanowiła 33,89% sprzedaży ogółem, a woda sprzedana pozostałym odbiorcom w ilości 671 m3 stanowiła 66,11% sprzedaży ogółem. Tak proporcja została zastosowana do podziału ilości pobranej wody z ujęcia do dwóch analizowanych w sprawie celów poboru wody podziemnej. Wobec danych uzyskanych przez organ, ilość wody pobranej w IV kwartale 2018 r. do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi wyniosła 442 m3, a ilość wody pobranej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody wyniosła 861 m3, co łącznie daje 1303 m3 (ilość ta wynika z protokołu kontroli).

Zdaniem Sądu, zgodzić się należało ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż organ podczas wydawania decyzji z dnia 29 grudnia 2021 r. nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 274 pkt 2 lit. za oraz art. 552

ust. 2a pkt 2 u.p.w.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że obciążenie Skarżącej opłatą zmienną za pobór wód podziemnych w sposób w jaki to uczynił organ, było w ocenie Sądu uzasadnione okolicznościami sprawy. Żaden ze wskazanych w zarzutach skargi przepisów u.p.w., jak i u.z.z.w. czy też rozporządzenia w sprawie j.s.o., mających zastosowanie w sprawie nie został naruszony.

Przechodząc do zarzutów skargi naruszenia przepisów postępowania, przypomnieć należy, że z art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika, że naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uwzględniania skargi, jedynie wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja w punkcie I sentencji uchylała decyzję organu I instancji w części, tj. w zakresie punktu II dotyczącego określenia dopłaty w opłacie zmiennej za badany okres i umarzała w tym zakresie postępowanie, Sąd wyjaśnia, że rozstrzygnięcie w tej kwestii również jest prawidłowe. Słusznie bowiem organ odwoławczy dostrzegł, że decyzja organu winna zawierać wyłącznie rozstrzygnięcie w postaci określenia wysokości należnej opłaty zmiennej. W tych okolicznościach informacja o różnicy pomiędzy kwotą uiszczoną przez Skarżącą i nową kwotą opłaty zmiennej, powinna znaleźć się w uzasadnieniu. Tak się rzeczywiście stało, jednakże dodatkowo organ I instancji zamieścił tę informację w sentencji decyzji, co było nieprawidłowe. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że mimo wadliwości rozstrzygnięcia w tym zakresie, nieprawidłowość ta nie skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.

Mając na uwadze powyższe, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia art. 7a § 1 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem nie zostały one naruszone w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić organom, że nie rozpatrzyły całego posiadanego materiału dowodowego, czy też błędnie ustalono stan faktyczny w sprawie. Organ szczegółowo przedstawił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczył przepisy, które w sprawie miały zastosowanie. Ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że Skarżąca pobierała wody podziemne na dwa cele, a nie jak twierdziła, wyłącznie w zakresie zbiorowego zapatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. W istocie stan faktyczny w sprawie nie budził wątpliwości, bowiem Skarżąca nie kwestionowała ilości pobranej wody, a jedynie zasadność obciążenia jej wyższą stawką opłaty zmiennej, z tytułu poboru wody na cele poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Rozbieżność stanowisk organu i Skarżącej sprowadzała się zatem w istocie do wykładni obowiązujących przepisów u.p.w. i u.z.z.w., nie zaś ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Nie można także podzielić zasadności zarzutu naruszenia przepisu

art. 7a § 1 w k.p.a., który znalazłby zastosowanie tylko w razie "wątpliwości co do treści normy prawnej", jednak takie w sprawie nie wystąpiły.

Zdaniem Sądu, o czym była już mowa powyżej, nie budzi wątpliwości, że Skarżąca w ramach prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę zaopatruje nie tylko mieszkańców, lecz również podmioty publiczne i podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a zatem organy słusznie przyjęły, że pobór wód podziemnych następuje na dwa cele, objęte różnymi stawkami.

Sąd zauważa także, iż WSA w Szczecinie wydawał już rozstrzygnięcia w sprawach analogicznych, dotyczących powyższej kwestii spornej (tak m.in. prawomocne wyroki WSA w Szczecinie z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 820/21, II SA/Sz 879/21) i w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko w nich zawarte. Przedstawiona zatem powyżej ocena prawna zaskarżonej decyzji pozostaje w zgodności z argumentami podniesionymi w uzasadnieniach wskazanych wyroków.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - orzeczenia.nsa.gov.pl.