Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3107/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 10 par. 1 i par. 3, 11 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity
article: par. 11 pkt 4
journal: Dz.U. 1991 nr 42 poz 188
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i  organów samorządu notarialnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. w K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 10 § 1, art. 11 pkt 1-3, 5, 7 i art. 12 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. Z. (uczestniczki, wnioskodawczyni) o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...], przy udziale Izby Notarialnej w [...], powołał M. Z. córkę J. i J. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w [...].

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2015 r. wpłynął wniosek M. Z. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 10 § 1 i 2 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy - Prawo o notariacie, organ wystąpił do Rady Izby Notarialnej w [...] o wydanie opinii. Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r., Rada Izby Notarialnej w [...] nadesłała uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., negatywnie opiniującą wniosek uczestniczki o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...], zarówno co do osoby, jak i siedziby kancelarii.

Uczestniczka w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. oświadczyła, że nie złożyła zażalenia na powyższą uchwałę.

W uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2015 r. organ wskazał między innymi, że:

Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy - Prawo o notariacie notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej. Minister Sprawiedliwości wydając decyzję administracyjną w trybie art. 10 cytowanej ustawy, nie jest w żaden sposób związany treścią tej opinii, która podlega ocenie jak każdy inny dowód. Do kompetencji Ministra Sprawiedliwości należy zatem zarówno dobór kandydatów do zawodu notariusza, jak też wyznaczenie siedzib ich kancelarii.

Wnioskodawczyni spełnia wymogi określone w art. 11 pkt 1-3, 5, 7 i art. 12 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie, co potwierdzają dokumenty dołączone do wniosku.

M. Z. ma 34 lata, posiada obywatelstwo polskie, korzysta w pełni z praw publicznych i ma pełną zdolność do czynności prawnych. W 2005 r. ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] i uzyskała tytuł magistra prawa. Od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2011 r. wnioskodawczyni była zatrudniona w kancelarii notarialnej notariusza R. W. na stanowisku asystenta. Od dnia [...] lutego 2011 r. do dnia [...] listopada 2014 r. była zatrudniona w kancelarii notarialnej notariuszy A. H. i P. H., prowadzonej w formie spółki cywilnej, na stanowisku pracownika biurowego, przy czym początkowo w niepełnym wymiarze czasu pracy, a od dnia [...] lipca 2011 r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym spełniła przesłankę, o której mowa w art. 12 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie, tj. przez okres co najmniej 4 lat wykonywała, na podstawie umowy o pracę, wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z czynnościami wykonywanymi przez notariusza w kancelarii notarialnej. Spełnienie przesłanki określonej w art. 12 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie umożliwiło

M. Z. przystąpienie do egzaminu notarialnego bez odbycia aplikacji. W dniach [...]-[...] listopada 2013 r. wnioskodawczyni przystąpiła do egzaminu notarialnego, z którego uzyskała wynik pozytywny. W dniu [...] lipca 2014 r. Minister Sprawiedliwości wydał zaświadczenie o uzyskaniu przez M. Z. statusu zastępcy notarialnego ([...]).

Odnosząc się do określonych w art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie przesłanek nieskazitelności charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza organ wskazał, że nie są one zdefiniowane w tej ustawie. Kryterium nieskazitelnego charakteru ma zagwarantować odpowiedni poziom moralny członka korporacji notarialnej, a rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu odnosi się do odpowiedniego poziomu zawodowego. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca wiedzę zweryfikowaną w trybie przewidzianym prawem, postępująca zgodnie z przyjętymi w społeczeństwie normami etycznymi, moralnymi, której dotychczasowe zachowanie w sferze zawodowej i prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego i na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata, o tych zaś nie sposób wnioskować inaczej niż z prezentowanej przez kandydata na notariusza postawy etycznej i moralnej, a także z dotychczasowego sposobu jego postępowania. Organ podkreślił, że M. Z. ukończyła studia prawnicze z wynikiem bardzo dobrym i uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego. Nie była karana, nie toczyło się przeciwko niej postępowanie dyscyplinarne. W opinii z dnia [...] marca 2015 r. notariusz A. H. stwierdził, że wnioskodawczyni była pracownikiem zaznajomionym z pracą kancelarii notarialnej i nie wymagała specjalnych szkoleń i instruktaży w tym zakresie. Do jej obowiązków należało przede wszystkim sporządzanie projektów aktów notarialnych oraz kompletowanie dokumentów. Swoje obowiązki M. Z. wykonywała rzetelnie, sumiennie i starannie, wykazując się przy tym wiedzą merytoryczną, którą umiejętnie wykorzystywała w praktyce. Opiniujący wskazał, że wnioskodawczyni posiada szeroką wiedzę z zakresu przepisów regulujących działalność spółek oraz pełnomocnictw. Jako zastępca notarialny sporządziła umowę sprzedaży oraz pełnomocnictwo, które to czynności zostały wykonane w sposób prawidłowy i nie budzący zastrzeżeń. W ocenie notariusza A. H., cechy osobowościowe wnioskodawczyni oraz bardzo dobra znajomość przepisów prawa połączona z umiejętnością ich zastosowania sprawia, że M. Z. wykazuje predyspozycje do wykonywania zawodu notariusza.

Rada Izby Notarialnej w [...] w uchwale z dnia [...] czerwca 2015 r. podniosła, że wnioskodawczyni, z uwagi na brak odbycia aplikacji notarialnej, pomimo wieloletniego zatrudnienia w kancelarii notarialnej, nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Odnosząc się do powyższej argumentacji organ wskazał, że M. Z. przystąpiła do egzaminu notarialnego w dniach [...]-[...] listopada 2013 r. bez konieczności odbycia aplikacji notarialnej, jako osoba spełniająca warunki określone w art. 12 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o notariacie. Okres rzeczywistego wykonywania w kancelarii notarialnej czynności wymagających wiedzy prawniczej został przez ustawodawcę zrównany z odbyciem aplikacji notarialnej. Stąd też, skoro brak odbycia aplikacji notarialnej nie stanowił przeszkody w dopuszczeniu M. Z. do egzaminu notarialnego, to obecnie nie może stanowić przeszkody w powołaniu jej na stanowisko notariusza.

Wnioskodawczyni, podczas ponad siedmioletniego zatrudnienia w kancelariach notarialnych, nabyła odpowiednie doświadczenie zarówno w prowadzeniu kancelarii notarialnej, jak i w zakresie dokonywania czynności notarialnych, w szczególności sporządzania aktów notarialnych. Wieloletnia praktyka w kancelarii notarialnej umożliwiła jej przystąpienie do egzaminu notarialnego bez odbycia aplikacji notarialnej, a wiedza i doświadczenie zdobyte w toku zatrudnienia skutkowały uzyskaniem pozytywnego wyniku, co pozwala przyjąć, że M. Z. jest przygotowana do wykonywania zawodu notariusza. Należy mieć na uwadze okoliczność, że w trakcie pracy w kancelarii notarialnej wnioskodawczyni przygotowywała projekty aktów notarialnych, co czyniła prawidłowo. Nie można zatem podzielić argumentacji Rady Izby Notarialnej w [...], wyrażonej w uchwale Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., że w czasie zatrudnienia w kancelariach notarialnych, M. Z. "wykonywała powierzone przez notariuszy czynności administracyjno - biurowe, w głównej mierze o charakterze technicznym". Nadto, z opinii notariusza A. H. wynika, że wnioskodawczyni, rozpoczynając pracę w prowadzonej przez niego kancelarii, była już zaznajomiona z pracą w kancelarii notarialnej i nie wymagała żadnego przeszkolenia w tym zakresie. Do jej obowiązków należało przede wszystkim sporządzanie projektów aktów notarialnych, z czym wiązała się konieczność gromadzenia dokumentów koniecznych do sporządzania aktu notarialnego. W ocenie Ministra Sprawiedliwości możliwe i celowe jest wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...]. [...] jest miastem na prawach powiatu, położonym w województwie [...], liczy około [...] mieszkańców. W [...] działało 11 172 podmiotów gospodarczych (zarejestrowanych w bazie REGON). Organ podniósł ponadto, że z przepisów ustawy - Prawo o notariacie w żadnym razie nie wynika, aby podstawą do utworzenia w danej miejscowości kolejnej kancelarii notarialnej był wzrost ilości aktów notarialnych sporządzanych w dotychczas funkcjonujących kancelariach.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła Izba Notarialna w [...]. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ocena realizacji przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu nie obejmuje oceny merytorycznego przygotowania do wykonywania zawodu notariusza oraz jego błędne zastosowanie, poprzez powołanie na stanowisko notariusza osoby, która nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a., poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasową argumentację oraz odniósł się do zarzutów odwołania wskazując między innymi, że: Jako zastępca notarialny, zatrudniony u notariusza A. H., wnioskodawczyni sporządziła umowę sprzedaży oraz pełnomocnictwo, które to czynności zostały wykonane w sposób prawidłowy i nie budzący zastrzeżeń. W ocenie notariusza A. H., cechy osobowościowe wnioskodawczyni oraz bardzo dobra znajomość przepisów prawa połączona z umiejętnością ich zastosowania sprawia, że M. Z. wykazuje predyspozycje do wykonywania zawodu notariusza. W tej sytuacji nie znajdują także żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, by wnioskodawczyni nie nabyła wystarczającego doświadczenia niezbędnego do wykonywania zawodu notariusza.

Wnioskodawczyni, podczas wieloletniego zatrudnienia w kancelariach notarialnych, nabyła odpowiednie doświadczenie zarówno w prowadzeniu kancelarii notarialnej, jak i w zakresie dokonywania czynności notarialnych, w szczególności sporządzania aktów notarialnych. Wieloletnia praktyka w kancelarii notarialnej umożliwiła jej przystąpienie do egzaminu notarialnego bez odbycia aplikacji notarialnej, a wiedza i doświadczenie zdobyte w toku zatrudnienia pozwoliło na uzyskanie pozytywnego wyniku, co pozwala przyjąć, że M. Z. jest przygotowana do wykonywania zawodu notariusza.

Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] września 2015 r. wywiodła Izba Notarialna w [...] (skarżąca). Przedmiotową decyzję zaskarżyła w całości zarzucając jej:

• naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej - k.p.a.), a mianowicie:

- art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa,

- art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym,

- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42 poz. 188) poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w [...] istnieje zapotrzebowanie na lokalizację kolejnej siedziby kancelarii notarialnej.

• naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jedn. - Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), a mianowicie:

- art. 10 § ustawy Prawo o notariacie poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza,

- art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości wymienionej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu skargi szczegółowo rozwinęła poszczególne jej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 10 § 1 prawo o notariacie notariusza powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby zainteresowanej. Natomiast właściwa rada izby notarialnej wydaje w sprawie wniosku kandydata na notariusza opinię, którą Minister Sprawiedliwości jest obowiązany od tego organu samorządu zawodowego zasięgnąć. Opinię tę należy rozumieć w kontekście regulacji z art. 106 § 1 k.p.a. - jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

Opinia, której zasięgnięcia od właściwej rady izby notarialnej jest obowiązany Minister Sprawiedliwości, nie jest ani wyrażeniem zgody przez organ samorządu zawodowego, ani wyrażeniem przez ten samorząd stanowiska w sprawie.

Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że opinia wydawana w trybie 10 § 1 prawo o notariacie, w związku z art. 106 k.p.a. przez organ współdziałający ma najluźniejszą formę współdziałania. Współdziałanie to polega na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego, ponieważ współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultacji czy też doradztwa (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 15 lutego 1999 r. OPK 14/98). Oznacza to, że taka forma współdziałania nie polega na współdecydowaniu, czy też obowiązku uzyskiwania zezwolenia lub zgody innego organu, które mają formy decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 kwietnia 1995 r. III AZP 4/95). Wyrażenie opinii ma w związku z tym zastosowanie w takich przypadkach współdziałania, w których wydanie decyzji administracyjnej, a zatem ukształtowanie jej treści należy wyłącznie do kompetencji organu administracji publicznej, który w pełni i samodzielnie odpowiada za treść decyzji, zaś organ współdziałający ma kompetencję ustawową wyłącznie do wyrażenia opinii w tej sprawie rozstrzyganej przez właściwy organ, przy czym opinia ta, jeżeli jest podejmowana w formie uchwały właściwej izby notarialnej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, powinna być wyrażona przez pełny skład rady i wymóg ten w omawianym przypadku został zachowany.

Wskazać w tym miejscu należy na stanowisko, jakie zajął w tej materii Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 maja 1999 r. III SZ1/99 stwierdzając, że przewidziane przepisami Prawa o notariacie uprawnienia uchwałodawcze samorządu notarialnego są niewątpliwie wyrazem jego samodzielności prawodawczej. Samodzielność ta może być urzeczywistniana jednakże wyłącznie w granicach ustawowego porządku prawnego rozumianego jako całość porządku prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z czym te przejawy działalności samorządu zawodowego są poddawane kontroli organów państwowych.

Minister Sprawiedliwości mając opinię Rady Izby Notarialnej w [...], jako dowód w sprawie, odniósł się do tej opinii zarówno w zakresie dotyczącym samej osoby uczestniczki postępowania, jak i do wyznaczonej siedziby jej kancelarii notarialnej w [...] uznając argumenty zawarte w opinii za nieprzekonywujące, w związku z tym dokonał samodzielnej oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, do czego miał prawo.

Zarzuty skarżącej wywodzone są na podstawie art. 10 § (w skardze brak wskazania numeru paragrafu) i art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie i wskazuje, na nieuwzględnienie w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza, a także błędne zastosowanie art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP polegające na powołaniu na stanowisko notariusza osoby, co do której zachodzą uzasadnione wątpliwości w przedmiocie dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Ponadto skarżąca wywodzi zarzuty natury procesowej.

Rozpoznając niniejszą sprawę Minister Sprawiedliwości zgromadził pełen materiał dowodowy, szczegółowo go rozważył i ocenił, zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach k.p.a. Ocena ta znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Minister Sprawiedliwości szczegółowo opisał przebieg drogi zawodowej uczestniczki oraz ocenił wszystkie przesłanki z art. 11 ustawy prawo o notariacie, w tym w szczególności przesłanki, których niespełnienie zarzuca skarżąca w skardze tj. przesłankę nieskazitelnego charakteru, wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oraz celowość wyznaczenia siedziby kancelarii w [...].

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości słusznie uznał, że kandydatka na notariusza spełnia przesłankę nieskazitelnego charakteru i wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Zarzut braku koniecznej wiedzy uczestniczki postępowania do wykonywania zawodu notariusza był, zdaniem Sądu, niedopuszczalny, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 1996 r. wydanym w sprawie [...] - wyrok ten w obecnym stanie prawnym pozostaje aktualny. Wiedza uczestniczki została ostatecznie zweryfikowana egzaminem notarialnym i danymi przedłożonymi wraz z wnioskiem o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby, z zachowaniem wymagań art. 13 prawa o notariacie.

Z zarzutem braku kwalifikacji i doświadczenia zawodowego uczestniczki postępowania do wykonywania zawodu notariusza powiązano zarzut braku dawania przez notariusza rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Uczestniczka postępowania posiada, zweryfikowaną w przewidzianym prawie trybie, wiedzę wymaganą od notariusza. Brak natomiast było kierowanych pod jej adresem konkretnych zarzutów, których wykazanie podlegałoby udowodnieniu, które to zarzuty miałyby faktycznie wskazywać, że zachowanie notariusza nie odpowiadało przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym, tak w sferze prywatnej, jak i zawodowej, składając się na wizerunek wiarygodniej osoby zaufania publicznego. Sugerowanie natomiast przez skarżącą braku dawania rękojmi do wykonywania zawodu notariusza przez uczestniczkę postępowania w żadnym przypadku nie można uznać za argument podważający skarżoną decyzję. Należy jednocześnie wskazać, że to na skarżącej ciążył ewentualny obowiązek wykazania, iż uczestniczka postępowania nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Organ administracji państwowej nie miał natomiast obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie prezentowanej tezy przez skarżącą. Jeżeli bowiem skarżąca była w posiadaniu wiedzy np. o nagannym zachowaniu uczestniczki postępowania podważającym jej wiarygodność jako osoby zaufania publicznego, powinna dowody na te okoliczności przedłożyć. Wszelkie zaś sugestie w tym zakresie pozostają prawnie obojętne. Z opinii notariuszy u których pracowała uczestniczka wynika natomiast, że posiada ona szeroką wiedzę w zakresie zarówno prawnym merytorycznym jak i funkcjonowania i prowadzenia kancelarii notarialnej, swą pracę wykonywała rzetelnie.

W myśl art. 10 § 3 p.n. Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 p.n., a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.

Stosownie do § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. Nr 42, poz. 188) w Ministerstwie Sprawiedliwości czynności z zakresu nadzoru nad notariatem w szczególności polegają na ustalaniu planu siedzib kancelarii notarialnych. Z przepisów ustawy - Prawo o notariacie, jak i z przepisów wymienionego rozporządzenia nie wynikają obowiązki Ministra Sprawiedliwości do przeprowadzania badań w zakresie zaspokojenia potrzeb na usługi notarialne w danej miejscowości. Zgodnie, bowiem z art. 10 § 1 tej ustawy notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej (rolę opinii omówiono wcześniej). Plan siedzib kancelarii notarialnych, ustalany na podstawie § 11 pkt 4 rozporządzenia, jest czynnością Ministra Sprawiedliwości z zakresu nadzoru nad notariatem i nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii. Przepisy ustawy - Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r. wydany w sprawie II GSK 491/12).

W tym zakresie Minister wskazał, że uczestniczka składając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej dokonuje autonomicznego wyboru miejsca wykonywania zawodu. Ponadto Minister podkreślił, że w [...] zauważalny jest istotny wzrost w stosunku do danych 2013 r., co skutkuje zwiększeniem intensywności obrotu gospodarczego i obrotu prawnego, co w konsekwencji prowadzi do większego zapotrzebowania na usługi notarialne. Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko.

Należy podnieść, że zagwarantowana konstytucyjnie wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, jak wynika to z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczy również zawodu notariusza. Wszelkie ograniczenia wolności wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy muszą spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych.

Sąd pragnie również wskazać, że w demokratycznym państwie prawnym pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Organ może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli wykracza to poza jego faktyczne możliwości albo pozostaje w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę. Z ustaleń organu administracji wynika, że przesłanki te nie wystąpiły.

Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji wykazał zasadność rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem poglądów wyrażonych przez Trybunał Konstytucyjny mając na względzie cele ustawy, w tym podnoszone wyżej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Minister Sprawiedliwości nie naruszył przepisów postępowania wskazanych w skardze ani przepisów ustawy - Prawo o notariacie. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.