Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 47/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 i  ust. 3,  art. 28 ust. 1,  art. 29 - art. 31
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi H. K. i W. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany ogrodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej - DWINB), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. i W. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 267 - dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany ogrodowej zlokalizowanej na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (dz. nr 42 i 43, AM-31, obręb S.), zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.

Na skutek interwencji M. T. PINB dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy altany ogrodowej na terenie nieruchomości przy ul. P. we W.. Po skierowaniu informacji o tym fakcie do stron postępowania, w dniu 17 października 2013 r. przeprowadzono na przedmiotowej nieruchomości dowód z oględzin. Dokumentując zastany stan faktyczny w stosownym protokole organ ustalił, że na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. istnieje altana ogrodowa o konstrukcji drewnianej, kryta dachem stromym wielospadowym. Opisywany obiekt posiada 4 ściany (przegrody budowlane), które stanowią elementy drewniane - belki, deski. Obiekt posiada wymiary zewnętrzne (6,30 m x 5,45 m) oraz wysokość do najniższej części pokrycia - 2,32 m. W obrębie obiektu znajduje się aneks kuchenny (meble), kominek ogrodowy, zgromadzone są także wiadra, folie, materiały budowlane, taczka, stoły i krzesła drewniane. Roboty budowlane związane z budową obiektu zostały zakończone. Obecny na oględzinach kierownik budowy wyjaśnił, iż obiekt jest zapleczem budowy, powstał w latach 2002-2004, zaś inwestorem jest W. K. .

W ramach czynności wyjaśniających organ nadzoru budowlanego korespondował z Wydziałem Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. (wykonującego zadania Prezydenta W.) celem ustalenia czy na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne wydano pozwolenie na budowę względnie przyjęto zgłoszenie, na co udzielono odpowiedzi negatywnej. W toku postępowania do organu kierowane były pisma samego inwestora, uczestnika postępowania, zaś dodatkowo organ przeprowadził dowód z przesłuchania świadka na okoliczność wzniesienia obiektu oraz jego funkcji.

W oparciu o zgromadzony w sposób wyżej wskazany materiał dowodowy w dniu [...] r. PINB dla miasta W. na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową altany ogrodowej na terenie nieruchomości przy ul. P. we W. oraz nałożył na W. K. jako inwestora robót budowlanych obowiązek dostarczenia do organu nadzoru budowlanego - w terminie 3 miesięcy, od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów:

- zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem osoby sporządzającej projekt budowlany o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę).

Uzasadniając zaprezentowane w postanowieniu stanowisko PINB skoncentrował swoje rozważania na istniejącym stanie faktycznym sprawy, w tym w szczególności na charakterze obiektu. Nie podzielił on stanowiska inwestora i kierownika budowy jakoby stanowił on zaplecze budowy. Wzięto w tym względzie pod uwagę sposób wykonania obiektu jego wyposażenie (meble kuchenne, zaplecze sanitarne, murowany rożen z kominkiem), zagospodarowanie działki (zieleń, nasadzenia, dojścia), oraz zakończenie robót związanych z budową budynku mieszkalnego przy ul. P. we W. a także zeznania świadków wskazujące na funkcję rekreacyjno-wypoczynkową obiektu.

Odwołując się następnie do przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 28 ust. 1 wskazano na możliwość rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z wyłączeniem wyjątków unormowanych art. 29 -31 ustawy. Wskazując na art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane podano, iż zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki, jednakże ich budowa zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Oceniając sprawę na gruncie przepisów prawa materialnego w uzasadnieniu postanowienia PINB wyraził pogląd, że wolno stojąca altana ogrodowa istniejąca na terenie nieruchomości przy ul. P. we W. o powierzchni zabudowy 34,3 m² nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego inwestor wykonując ją bez stosownego pozwolenia, naruszył dyspozycję art. 28 Prawa budowlanego. Jednocześnie przytoczono treść przepisów ustawy wskazujących na możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej pod warunkiem spełnienia obowiązków zawartych w sentencji rozstrzygnięcia. Pouczono nadto, że przedłożenie przez inwestora w wyznaczonym terminie łącznie wszystkich dokumentów traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych natomiast w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w ww. zakresie i ich nieusunięcia we wskazanym terminie lub nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w określonym terminie - wydaje się decyzję nakazującą rozbiórkę.

Kolejnym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie przez organ nadzoru budowlanego I instancji była decyzja z dnia [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazano Waldemarowi Kasprzykowi rozbiórkę altany ogrodowej istniejącej na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (dz. nr 42 i 43, AM-31, obręb S.) - zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zamieszczając w treści decyzji istotne ustalenia poczynione w trakcie postępowania, odnosząc się też do zebranych dowodów i stanowisk uczestników postępowania organ nadzoru budowlanego stanął na stanowisku, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia inwestora jak i kierownika budowy, z których to wynika, iż altana pełni funkcję zaplecza budowy. W tym względzie przeciwstawiono tym twierdzeniom wynikające z zasad logiki i doświadczenia ustalenia dotyczące stanu faktycznego wynikającego ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odwołano się mianowicie do sposobu wykonania obiektu, jego wyposażenia, zagospodarowania działki itd. Nadto organ przywołał materiał dowodowy w postaci zeznania świadka, dokumentacji fotograficznej oraz ogłoszenia zamieszczonego w serwisie internetowym. PINB finalnie uznał, że funkcję obiektu potwierdzają zebrane dowody natomiast ,,odmienne twierdzenia podnoszone są jedynie na potrzeby niniejszego postępowania".

Podobnie jak miało to miejsce w poprzedzającym decyzję postanowieniu przeprowadzono analizę przepisów prawa materialnego dotyczących klasycznego procesu budowlanego realizowanego w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, wskazano na wyjątki opisane w art. 29-31 ustawy Prawo budowlane oraz cytując art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazano na zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Podkreślono przy tym, iż budowa tego rodzaju obiektów zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Przyporządkowując normy prawa materialnego do rozpoznawanej sprawy PINB dla miasta W. wskazując na powierzchnię zabudowy altany tj. 34,3 m² podał, że obiekt ten nie został na podstawie art. 29 ustawy Prawo budowlane zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zatem inwestor wykonując altanę bez stosownego pozwolenia, naruszył dyspozycję art. 28 ustawy. Natomiast budowa obiektu budowlanego z naruszeniem art. 28 ustawy podlega rygorom przepisów art. 48 i 49, które określają postępowanie organu nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem. W dalszej kolejności zwrócono uwagę na wydanie w dniu [...] r. postanowienia nr [...], którym nałożono na inwestora W. K. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów i podano, że nałożony obowiązek nie został wykonany. Nakaz rozbiórki jest więc konsekwencją faktu, iż inwestor pomimo upływu terminu nie przedłożył żądanych dokumentów.

Nie godząc się z wydaną decyzją H. i W. K. złożyli odwołanie, którym oprotestowali wydane rozstrzygnięcie. W szczególności podnieśli oni, że przeprowadzona w dniu 17 października 2013 r. kontrola wykazała, iż w rzekomej altanie oprócz części socjalnej, są zgromadzone materiały budowlane związane z realizacją budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wbrew stanowisku PINB obiekt pełni funkcję zaplecza budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego. Prawo budowlane ani żaden inny akt prawny nie definiuje pojęcia zaplecza budowy, zaś wyciąganie wniosków ze sposobu wyposażenia i zagospodarowania budynku zaplecza budowy jako wskazującego na konkretną funkcję użytkową jest nadużyciem Dodatkowo zrealizowanie zaplecza budowy nie wymaga ich zdaniem ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] DWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przywołaniu w jej uzasadnieniu istotnych ustaleń poczynionych w toku postępowania oraz przytoczeniu kluczowych treści decyzji pierwszoinstancyjnej, organ II instancji podzielił słuszność stanowiska PINB dla miasta W. . W ramach własnych rozważań wskazał on, iż nie ulega wątpliwości to, że w badanym przypadku mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego - altany, która poprzedzona być powinna akceptacją robót budowlanych przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej (w tym wypadku Prezydenta Miasta W. ). Jako słuszne przyjęto stanowisko PINB, że biorąc pod uwagę sposób wykonania przedmiotowego obiektu, wyposażenie (meble kuchenne, zaplecze sanitarne, murowany rożen z kominkiem) i zagospodarowanie działki (zieleń, nasadzenia, dojścia do obiektu) nie sposób uznać, aby przedmiotowy obiekt stanowił zaplecze budowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce. Nadto takie przeznaczenie obiektu wyklucza załączony do akt sprawy wydruk ze strony internetowej dotyczący oferty sprzedaży nieruchomości przy ul. P. we W., gdyż w opisie oferty wskazano na dom z ogrodem i dużą altana ogrodowa z grillem. Jako rok budowy wskazano 2004 r., a oferta zawiera także zdjęcia, na których widoczny jest przedmiotowy obiekt. Odnośnie faktycznej funkcji obiektu podano zeznania świadków oraz zdjęcia załączone przez uczestnika postępowania.

Względem twierdzeń odwołania organ II instancji uznał, że przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa obowiązują zasady logiki i racjonalność wniosków, wynikające m.in. z doświadczenia życiowego, zaś uznanie za słuszną kwalifikacji przedmiotowego obiektu dokonanej przez skarżących stałoby w oczywistej sprzeczność z tymi zasadami. DWINB podał wręcz, że ,,bezkrytycznie przyjmując prezentowane stanowisko skarżących należałoby bowiem przyjmować, że każdy obiekt budowlany, nawet np. dwupiętrowy budynek mieszkalny, jeżeli złożono w nim drabinę, taczkę i kilka pojemników po farbach jest zapleczem budowy. Z takim poglądem z oczywistych względów nie można się zgodzić".

Kontynuując uzasadnienie organ II instancji, podobnie zresztą jak uczynił to PINB dla miasta W. , przywołał i opisał regulacje Prawa budowlanego związane z prawidłowym procesem inwestycyjnym zwracając uwagę na takie elementy jak uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę i opisując okoliczności, w jakich ustawodawca inwestora z tego wymogu zwolnił. Oceniając natomiast badaną sprawę DWINB jako bezsprzeczne uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany - altana o powierzchni zabudowy przekraczającej 30 m², powstał samowolnie. Zgodnie z ustawą Prawo budowlane jego realizacja, podlegała zasadzie przewidzianej w jej art. 28 i nie była zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast organ I instancji ustalił, że inwestor przed realizacją robót nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę. Zwrócono również uwagę na wdrożenie przez PINB procedury legalizacyjnej i nałożenie na inwestora postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Podano jednak, że żądanych dokumentów nie przedłożono, a w takim stanie rzeczy jedynie przez prawo dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie jest nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

H. i W. K. oprotestowali powyższe rozstrzygnięcie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wnieśli o: - uchylenie zaskarżonej decyzji,

- wydanie postanowienia o wstrzymaniu w całości wykonania decyzji ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,

- zasądzenie kosztów postępowania.

Żądania skargi oparto na zarzutach naruszenia:

- przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane,

- przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane.

Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi skarżący nie zgodzili się z organami nadzoru budowlanego, które zanegowały możliwość uznania przedmiotowego obiektu jako zaplecza budowy. Ich zdaniem organ powołując się na wyposażenie obiektu powinien wziąć pod uwagę to, że w dniu przeprowadzenia oględzin w obrębie obiektu znajdowały się także wiadra, folie, materiały budowlane, taczka, stół, krzesła drewniane, betoniarka i farby malarskie, co zostało udokumentowane na zdjęciach wykonanych przez pracowników PINB. Argument, iż przeznaczenie obiektu na zaplecze budowy wyklucza treść oferty sprzedaży nieruchomości przy ul. P. we W. (wydruk ze strony internetowej załączony do akt sprawy), zdaniem skarżących nie powinien być uznany za przesądzający w przedmiotowej sprawie. W opisie oferty wskazano na dom z ogrodem i dużą altaną ogrodową, co zdaniem DWINB nie pozwala uznać obiektu za zaplecze budowy. Skarżący zwracają uwagę, iż obiekt został tak zaprezentowany w ogłoszeniu, aby potencjalny nabywca mógł zobaczyć, że taka altana, będzie stała na nieruchomości w przyszłości. Obecnie jest ona zapleczem budowy, ale potem po jej rozebraniu, zostanie postawiona taka sama altana, ale w celach rekreacyjnych. Ich zdaniem takie podejście wydaje się być zrozumiałe biorąc pod uwagę, że inwestorzy mieli zamiar sprzedaży nieruchomości. Jak zresztą podają w treści skargi ,,ogłoszenie o "sprzedaży domu z zapleczem budowy" wydaje się mniej przykuwać uwagę potencjalnych nabywców niż ogłoszenie "o sprzedaży domu z dużą altaną ogrodową".

Dalej skarżący jako dowód świadczący o funkcji altany jako zaplecza budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego, w której są trakcie wskazali na fakt, iż proces inwestycyjny nadal jest w toku, co zostało ponad wszelką wątpliwość stwierdzone przez PINB w sprawie dotyczącej procedury naprawczej prowadzonej w kontekście budynku mieszkalnego. Odwołując się natomiast do ustawy Prawo budowlane skarżący zauważyli, iż ani ustawa, ani inne akty prawne nie przewidują określonych parametrów, jakie miałoby spełniać zaplecze budowy, a jedynie wskazują na cechy, które takie obiekty powinny posiadać. Obiekty te, zdaniem skarżących aby zostać uznane za zaplecze budowy, powinny legitymować się ważnym pozwoleniem na budowę, być funkcjonalnie powiązane z prowadzonymi robotami budowlanymi oraz znajdować się na terenie budowy (art. 3 pkt 10 ustawy Prawo budowlane). Przedmiotowa altana spełnia powyżej wymienione wymogi, dlatego ich zdaniem możliwe jest uznanie jej za zaplecze budowy. Podali ono również, że to, w jaki sposób obiekt jest wykonany i usytuowany na nieruchomości, nie powinno mieć w takim przypadku znaczenia.

Skarżący w uzasadnieniu skargi zaprezentowali także stanowisko, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Ich zdaniem ze względu na fakt, iż przedmiotowa altana powinna zostać zakwalifikowana jako obiekt z art. 29 ust. 1 pkt 24, nie zostało uzyskane pozwolenie na jej budowę. Nadto zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obiekt ten nie wymagał również zgłoszenia właściwemu organowi. Ponadto wspomniano, iż w odniesieniu do obiektu, dla którego altana stanowi zaplecze budowy, toczy się obecnie postępowanie naprawcze, zatem proces inwestycyjny związany z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego przy u. P. we W. jest w toku. W momencie, w którym zostanie wydana decyzja zatwierdzająca projekt zamienny, zaplecze budowy będzie tym bardziej potrzebne, dlatego altana nie została do tej pory rozebrana. Wskazując na konstrukcję obiektu zadeklarowano jego rozbiórkę w momencie zakończenia robót budowlanych, dla których obecnie pełni rolę zaplecza budowy.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podając w uzupełnieniu, że zarzuty skargi pozostają bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia i nie mogą stanowić podstawy do jego uchylenia.

Ponadto postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. podjętym na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej - p.p.s.a.) tut. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne i prawne stwierdził co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie była decyzja DWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB dla miasta W. nakazującą W. K. jako inwestorowi rozbiórkę obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organy właściwe instancyjnie orzekały w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym prowadzonym w tej sprawie stosując przepisy powoływanej wcześniej ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie art. 3 pkt 7 powoływanej regulacji wyjaśnił pojęcie robót budowlanych wskazując, iż jest to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego, natomiast w przepisie art. 3 pkt 6 podał, że budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Przepis art. 3 ustawy Prawo budowlane zawiera również w pkt. 1 wyjaśnienie pojęcia obiekt budowlany, którym - stosownie do treści tego przepisu - jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury (ppkt. a, b i c).

We wskazanym wcześniej przepisie art. 29 powoływanej ustawy zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów (ust. 1) i robót budowlanych (ust. 2) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Z ustaleń faktycznych dokonanych w rozpoznawanej sprawie, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje i przyjętej w odniesieniu do przedmiotowego obiektu kwalifikacji - zdaniem Sądu właściwej - wynika, że obiekt ten nie należy do objętych regulacją art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie może skorzystać z ustanowionego tym przepisem przywileju zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co oznacza, że inwestor przed zrealizowaniem go powinien był uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Niespełnienie tego wymogu skutkuje koniecznością traktowania tego obiektu jako wykonanego w warunkach samowoli budowlanej.

Czynności wyjaśniające przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że W. K. realizując przedmiotowy obiekt nie dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Należy też wyjaśnić, że ustawa Prawo budowlane w sposób kompleksowy normuje przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych, a także zasady podejmowania w tych sprawach działań przez właściwe organy administracji publicznej. Reguluje również sposoby likwidacji samowoli budowlanej, która może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki lub legalizacji obiektu, łączącej się z koniecznością spełnienia określonych ustawowo przesłanek.

W rozpoznawanej sprawie właściwy organ nadzoru budowlanego po podjęciu czynności wymaganych przepisem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (w tym oględzin zainwestowanej nieruchomości) prawidłowo zainicjował tryb wskazany w przepisach art. 48-49 ustawy Prawo budowlane umożliwiając skarżącemu jako inwestorowi samowolnemu legalizację zrealizowanego w ten sposób obiektu.

Działając zgodnie z zasadą praworządności PINB dla miasta W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] nałożył na W. K. jako inwestora obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wskazanych w nim dokumentów, wymaganych zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że wskazane powyżej postanowienie korzysta z domniemania doręczenia, bowiem nie zostało odebrane zarówno przez inwestora W. K. jak też przez H. K. mimo dwukrotnego awizowania. Materiał sprawy uprawnia również do jednoznacznego stwierdzenia, że inwestor nie wykonał orzeczonego obowiązku, nie wnosił też o przedłużenie terminu wyznaczonego przez organ. Inwestor zignorował zatem możliwość doprowadzenia samowolnie zrealizowanego obiektu do stanu zgodności z prawem, mimo pouczenia go w treści postanowienia powyżej opisanego o materialnoprawnych konsekwencjach zarówno bezskutecznego upływu terminu jak i podporządkowania się treści postanowienia.

Niewątpliwie proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora i nie ma on obowiązku skorzystania z tej procedury, ale w takim przypadku musi liczyć się ze skutkami zaniechania w tym zakresie, wynikającymi z przepisów art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, o których skarżący został poinformowany w treści postanowienia z dnia [...] r., nr [...]. W przypadku niewykonania obowiązków orzeczonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 powoływanej ustawy organ nadzoru budowlanego uprawniony do prowadzenia postępowania legalizacyjnego pozbawiony zostaje legalnej możliwości jego kontynuowania na następnym etapie, o którym mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane i nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jest jednoznaczne, a żaden przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki w sytuacji odpowiadającej hipotezie tej normy. Należy bowiem zwrócić uwagę, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 ustawy Prawo budowlane nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W przypadku ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy Prawo budowlane, a następnie niewywiązania się inwestora z obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił właściwemu organowi wyboru, co do treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki w każdym przypadku niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1757/10, Lex nr 1134671; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1316/10, Lex nr 993060; wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Op 271/12, Lex nr 1234423).

Mimo jednoznaczności opisanych już skutków prawnych niewykonania przez inwestora nakazu zawartego w postanowieniu odnieść należy się również do zarzutów skargi, gdzie wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego twierdzenia skarżących sprowadzono w istocie do zanegowania stanowiska organu o konieczności objęcia przedmiotowego obiektu pozwoleniem na budowę oraz nieuwzględnienia przez tenże stanowiska skarżących, że stanowi on zaplecze budowy. Podniesiony zarzut należy uznać w świetle zgromadzonego przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego za nietrafny i niezasługujący na uwzględnienie. Otóż przypomnieć należy, że PINB dla miasta W. w zasadzie od momentu wszczęcia postępowania z daleko idącą skrupulatnością gromadził materiał dowodowy, przesłuchiwał świadków, występował do innych organów czy też prowadził poparte dokumentacją fotograficzną i protokołem oględziny. W świetle tak zebranego materiału dowodowego, jak zresztą zauważono w toku postępowania odwoławczego - w oparciu o zasady logiki, racjonalność wniosków i zasady doświadczenia życiowego - zasadnie nie uwzględniono stanowiska H. i W. K., że przedmiotowy obiekt jest zapleczem budowy. Po pierwsze mimo twierdzeń skarżących, że przepisy prawa materialnego nie wskazują na żadne regulacje dotyczące zaplecza budowy chociażby w kontekście jego kubatury, nie można uznać aby przedmiotowy obiekt istotnie pełnił taką funkcję jak podają skarżący. Nie wskazuje na to, co zauważyły już organy obu instancji ani jego konstrukcja, wyposażenie czy udokumentowany dowodami dotychczasowy sposób użytkowania. Nie może wpłynąć na zmianę funkcji okresowe, jak miało to miejsce w czasie oględzin, usytuowanie w obiekcie taczki, drabiny czy farby. Po wtóre precyzyjnie ustalona w trakcie postępowania kubatura obiektu czyni go podlegającym obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, czego inwestor nie dopełnił. Finalnie prawidłowo PINB dla miasta W. wydając opisane wyżej postanowienie wdrożył procedurę legalizacyjną, z której zobowiązany nie skorzystał.

Przyjdzie wreszcie odnieść się do twierdzeń skargi, gdzie wskazując na ogłoszenie zamieszczone w internecie skarżący podali, że określając obiekt altaną mieli na uwadze aspekt handlowy a nie rzeczywistą jego funkcję gdyż ,,obiekt został tak zaprezentowany w ogłoszeniu, aby potencjalny nabywca mógł zobaczyć, że taka altana, będzie stała na nieruchomości w przyszłości. Obecnie jest ona zapleczem budowy, ale potem po jej rozebraniu, zostanie postawiona taka sama altana, ale w celach rekreacyjnych". Trudno opierając się na akcentowanych przez organy zasadach doświadczenia życiowego uznać, ażeby racjonalnym było wprowadzanie potencjalnego nabywcy nieruchomości w błąd co do funkcji obiektu, czy też budowanie go jako zaplecza budowy, by następnie przeprowadzić jego rozbiórkę i wreszcie ponownie budować taki sam obiekt lecz z innym przeznaczeniem. Twierdzenia powyższe w ocenie Sądu w składzie orzekającym zdają się być mało racjonalne, a w sytuacji gdy funkcja obiektu jest istotna z punktu widzenia przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego, argumentacja skargi ma na celu wyłącznie podważenie jednoznacznych i precyzyjnych ustaleń organu. W tych okolicznościach Sąd twierdzeniom skargi nie mógł dać wiary przyjmując za właściwe i dostatecznie udokumentowane dowodami stanowisko służb nadzoru budowlanego.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji jako zgodne z prawem nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego, stosownie do przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji