Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 452/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi I. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 marca 2023 r., nr SKO Gd/3602/22 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących I. S. i J. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.


UZASADNIENIE

I. S. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości, w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy Kościerzyna pismem z 30 marca 2022 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy zlokalizowanej na terenie działek nr ewid. [...]-[...] położonych w miejscowości R., gmina K. Jednocześnie poinformowano o planowanym na dzień 20 kwietnia 2022 r. przeprowadzeniu dowodu z oględzin ww. działek w celu ustalenia czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.).

W wyznaczonym terminie, tj. 20 kwietnia 2022 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowych działek. Właściciele działek nie stawili się. W sporządzonym protokole ustalono, że na działce nr [...] znajduje się 7 przyczep, na działce nr [...] znajduje się 7 przyczep, natomiast na działce nr [...] znajdują się 4 przyczepy. Działki są ogrodzone, z wybitymi szambami i studniami, częściowo obsadzone. Dojazd odbywa się do działki nr [...] z drogi gminnej.

Pismem z 9 maja 2022 r. Wójt zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.

Decyzją z 27 maja 2022 r. Wójt nakazał skarżącym przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działek nr [...]-[...] położonych w miejscowości R., gmina K. zgodnie z planem miejscowym, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy K. nr IX/445/18 z dnia 17 października 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 23 listopada 2018 r. poz. [...]).

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 14 marca 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło art. 59 u.p.z.p., wskazując, że przepis art. 59 ust. 3 znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, dokonanej niezgodnie z ustaleniami planu miejscowego. Kolegium wskazało, że działki nr [...]-[...] położone w miejscowości R. objęte są postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego R. w gminie K., z wyłączeniem działek ozn. nr ewid. [...]-[..], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. nr IX/445/18 z dnia 17 października 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 23 listopada 2018 r. poz. [...]). Zgodnie z przepisami planu obszar, na którym położona jest działka nr [...], przeznaczony jest pod tereny rolnicze w strefie oznaczonej symbolem 4.R., teren publicznych dróg dojazdowych w strefie oznaczonej symbolem 4.KDD. Działka nr [...] stanowi teren lasów w strefie oznaczonej symbolem 17.ZL, podobnie jak działka nr [...] - stanowi teren lasów w strefie oznaczonej symbolem 18.ZL. Na obszarze działki nr [...] obowiązuje zakaz realizacji wszelkich form zabudowy z wyłączeniem obiektów budowlanych z zakresu infrastruktury technicznej. Na terenie działki nr [...] wzdłuż drogi oznaczonej symbolem 4.KDD wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy. Na terenach wyznaczonych nieprzekraczalnymi liniami zabudowy dopuszcza się zabudowę zagrodową obejmująca budynki mieszkalne, inwentarskie i budowle rolnicze w ramach siedliska rolniczego lub budynki związane z gospodarką leśną pod warunkiem posiadania przez inwestora odpowiednio minimum 10 ha gruntów rolnych lub leśnych położonych na obszarze gminy K. i będących własnością inwestora. Zabudowa towarzysząca obejmująca budynki gospodarcze związane ze specjalistyczną gospodarką rolną niewymagającą posiadania areału gruntów rolnych oraz budynki gospodarcze związane z działalnością rybacką pod warunkiem posiadania przez inwestora minimum 1 ha gruntów pod wodami, na których prowadzi działalność rybacką w ilości nie większej niż jeden obiekt na każde 10 ha akwenu wodnego. Z kolei teren działek nr [...] i [...] przeznaczony jest w planie pod tereny lasów, strefy 17.ZL i 18. ZL. Teren ten jest położony w granicach otuliny Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego oraz w granicach Lipuskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązują przepisy odrębne z zakresu ochrony przyrody. Wszelkie działania w tym obszarze należy uzgodnić z Zarządem Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego.

Kolegium wskazało, że w toku oględzin ustalono, że na terenie działki nr [...] zlokalizowano 7 przyczep, na działce nr [...] - 7 przyczep, a na działce nr [...] - 4 przyczepy. Działki są częściowo ogrodzone, głównie siatką. Wydzielone części działek obsadzone są roślinami. Brak podłączenia elektroenergetycznego oraz wodociągowego. Na działkach znajdują się szamba bezodpływowe i studnie oraz toalety typu toi-toi. Dojazd odbywa się z drogi gminnej. Ustalony przez organ sposób zagospodarowania ww. działek nie jest przy tym kwestionowany przez skarżących.

Zdaniem Kolegium sposób zagospodarowania na działce rolnej nr [...] i działkach leśnych nr [...] i [...] zmienia, określony w planie miejscowym, sposób zagospodarowania działki, a w konsekwencji narusza przepisy planu oraz przepisy z zakresu ochrony przyrody. Kolegium wskazało, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ma zastosowanie również w przypadkach zmiany sposobu zagospodarowania określonego terenu w inny sposób niż poprzez wykonywanie robót budowlanych, np. w wyniku urządzenia na danej nieruchomości terenu rekreacyjnego z posadowieniem przyczep kempingowych, bez realizacji obiektów budowlanych. Obowiązujące przepisy, w tym przepisy planu miejscowego, jak też przepisy ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916) oraz przepisy dotyczące Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, nie przewidują możliwości lokalizacji przyczep kempingowych (i związanych z nimi szamb, studni czy przenośnych toalet toi-toi). Natomiast zmiana zagospodarowania terenu sprzeczna z postanowieniami planu miejscowego jest niedopuszczalna. Kolegium wskazało, że właścicielami działek nr [...]-[...] położonych w miejscowości R. są skarżący. Zatem zasadnie, zaskarżoną decyzją nakazano im przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowych działek.

Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśniło, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją polega na przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego terenu tj. rolnego i leśnego (m.in. poprzez usunięcie zlokalizowanych na przedmiotowych działkach przyczep, szamb, toalet typu toi- toi, itp.).

W skardze na tak wydaną decyzję wniesiono o jej uchylenie i zarzucono, że działania Wójta zostały podjęte bez niezbędnej delegacji prawnej, a decyzja jest niemożliwa do wykonania. Wójt podjął bowiem postępowanie w sprawie legalności zabudowy, tymczasem uprawnienie prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej przysługuje jedynie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Wójt ma prawo wszcząć i przeprowadzić postępowanie wyłącznie w sprawie, która uregulowana jest w art. 59 ust. 3 u.p.z.p., tj. zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wójt nie wykazał przy tym, które z obiektów, urządzeń, pojazdów nie wymagają pozwolenia na budowę jak też, nie wyjaśnił na czym polega sprzeczność zlokalizowanych urządzeń, obiektów i pojazdów z przepisami prawa miejscowego. Zdaniem skarżących trudno uznać, by ujęcie wody, ogrodzenie, toi toi, zaparkowane przyczepy, a tym bardzie nasadzenia krzewów iglastych zmieniały sposób użytkowania przedmiotowego terenu. W decyzji nie wyjaśniono także, na czym polega zagrożenie pożarowe i epidemiologiczne. Brak też informacji do jakiego stanu przywrócić teren i w jakim zakresie. Skarżący wyjaśnili, że ujęcia wody i ogrodzenie istnieją od wielu lat, również przyczepy i toi-toi na czas sezonu letniego są parkowane od wielu lat. W ocenie strony skarżącej plan miejscowy pozwala na użytkowanie tych terenów w sposób dotychczasowy - do czasu zmiany zgodnej z planem. Nadto plan miejscowy nie zabrania budowania ogrodzenia czy lokalnego ujęcia wody. Teren lasu pozostaje lasem, a nieużytki są nieużytkami. Plan rezerwuje jedynie miejsce na cel np. drogi, o której mowa w decyzji Wójta. Skarżący podkreślili, że nakaz zrealizowania ustaleń planu nie należy do władzy Wójta, zależy to jedynie od właściciela terenu i jest to uprawnienie.

Nadto wskazali także, że Kolegium nie odniosło się do ich argumentacji poza stwierdzeniem, że zmiana sposobu zagospodarowania ma charakter oczywisty. Utrzymanie przy tym w mocy decyzji Wójta bez wytłumaczenia nie prowadzi do zaufania władzy publicznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 14 marca 2023 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gmina Kościerzyna z 27 maja 2022 r. nakazającą skarżącym, właścicielom działek ewidencyjnych nr [...]-[...], położonych w miejscowości R., gmina K., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działki, zgodnie z obowiązującym dla tego terenu miejscowym planem zagospodarowania uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z powodów odmiennych niż te, które w niej podniesiono.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.; dalej jako "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 59 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku (art. 59 ust. 2 u.p.z.p.). W przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania (art. 59 ust. 3 u.p.z.p.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości wywoływała kwestia dotycząca zakresu zastosowania przywołanego przepisu. Przedmiotem sporu pozostawało czy dotyczy on wyłącznie terenów nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zmiany zagospodarowania tego terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, a dokonana została bez wymaganej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, za czym przemawiała wykładnia gramatyczna, czy też zakres jego zastosowania powinien być szerszy. Zwrócono bowiem uwagę, że skoro ustawodawca uznał, iż zmiana przeznaczenia terenu dla którego nie ustanowiono prawa miejscowego, a więc terenu, którego przeznaczenie nie jest determinowane normatywnie, dokonana bez decyzji administracyjnej ustalającej warunki zmiany tego przeznaczenia, tj. bez aktu nie mającego charakteru normatywnego, jest swego rodzaju deliktem administracyjnym i właściwy organ administracji winien nakazać przywrócenie stanu poprzedniego - stanu z przed dokonania bezprawnej zmiany przeznaczenie, to tym większym deliktem – aktem wymagającym od organu administracji by władczo nakazał przywrócenie stanu poprzedniego, jest zmiana przeznaczenia terenu, którego przeznaczenie jest determinowane normatywnie przez treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak regulacji ustawowej normującej problematykę zmiany przeznaczenia terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niezgodnej z treścią tego planu, przemawiał za posiłkowym stosowaniem art. 59 ust. 3 u.p.z.p. do takiej sytuacji (zob. wyrok WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 195/18). Aktualnie w orzecznictwie za dominujące uznać należy stanowisko przyjmujące, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. znajduje odpowiednie zastosowanie również w przypadku zmiany zagospodarowania terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Co prawda, literalne brzmienie tego przepisu mogłoby wskazywać, że uprawnienia organu do wydania w drodze decyzji nakazów wymienionych w punktach 1 i 2 ust. 3 art. 59 u.p.z.p. odnoszą się tylko do samowolnej zmiany zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę w przypadku braku planu miejscowego, jednak wykładnia celowościowa i systemowa prowadzą do wniosku, że bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie dla którego uchwalono miejscowy plan, to takie zdarzenie prawne należy ocenić jako bezprawne. Stan taki wymaga zatem odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa w celu doprowadzenia terenu do stanu zgodnego z prawem (tak: wyrok NSA z 24 września 2019 r., II OSK 2345/18; wyrok NSA z 18 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2882/15; wyrok NSA z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 6/08). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela przedstawione stanowisko uznając, że art. 59 ust. 3 u.p.z.p. ma zastosowanie w przypadku samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym, Sąd nie podziela co do samej zasady argumentacji skarżących, którzy wskazują na brak kompetencji wójta do orzekania o nakazie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania w odniesieniu do samowolnych, gdyż niezgodnych z planem miejscowym, zmian zagospodarowania terenu, niewymagających pozwolenia na budowę.

Przechodząc do oceny zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego Sąd stwierdził, że został on w przeważającej części zebrany z naruszeniem obowiązujących przepisów, a wnioski jakie z niego wyprowadzono nie znajdują potwierdzenia w przeprowadzonych dowodach. Przede wszystkim należy zauważyć, że w aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nieruchomości, której dotyczyło postępowania, a informacja z rejestru gruntów jest jedynie niepodpisanym wydrukiem. Brak także dokumentu potwierdzającego, że nieruchomość skarżących zlokalizowana jest w określonej jednostce urbanizacyjnej i jakie konkretnie postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jej dotyczą. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego znalazło się stwierdzenie, że "Jak wynika z akt sprawy, działki nr [...]-[...] położone w miejscowości R. objęte są postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego R. w gminie K., z wyłączeniem działek geodezyjnych numer: [...]-[...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. nr IX/445/18 z dnia 17 października 2018 r., (Dz. Urz. Woj. Pom. z 23 listopada 2018 r., poz. [...])", a ponadto organ ten ustalił jednostkę urbanizacyjną i jej przeznaczenie w planie, ale w ocenie Sądu ustalenia te mają charakter dowolny i nie znajdują uzasadnienia w nadesłanych aktach organu I instancji. Znalazła się w nich bowiem jedynie nie podpisana i nie potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia fragmentu części graficznej planu miejscowego (nie wiadomo jakiego), a także wydruk części tekstowej uchwały Rady Gminy K. nr IX/445/18 z dnia 17 października 2018 r. z trzema zaznaczeniami w tekście fragmentów treści tej uchwały. W odniesieniu do nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów urzędowych w postępowaniu administracyjnym należy wskazać, że sądy wielokrotnie wskazywały na niedopuszczalność ich stosowania (zob. np. wyroki WSA w Gdańsku z 24 stycznia 2024 r., II SA/Gd 436/23 czy z 25 lutego 2019 r., II SA/Gd 15/19). W ocenie Sądu, na podstawie tak zebranego materiału dowodowego nie sposób ustalić w jakiej jednostce urbanizacyjnej znajduje się nieruchomość skarżących, ani jakie postanowienia planu miejscowego jej dotyczą. Ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie dokonane zostały z naruszeniem przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny dowodów to jest: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Stanowiący podstawę materialnoprawną wydanej decyzji art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. przewiduje, że właściwy organ administracji publicznej może w drodze decyzji nakazać właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Przesłanką nałożenia obowiązku na podstawie przywołanego przepisu jest stwierdzenie zmiany zagospodarowania terenu. Pojęcie to nie jest zwrotem normatywnym, a przypisywana mu treść kształtuje się na podstawie indywidualnego przypadku (por. wyroki WSA w Gliwicach: z 31 stycznia 2024 r., II SA/Gl 1108/23; z 25 listopada 2016 r., II SA/Gl 823/16; z 25 października 2021 r., II SA/Gl 333/21). Z tego też względu oceny, czy dane zamierzenie skutkuje zmianą zagospodarowania terenu, należy dokonywać każdorazowo indywidualnie, uwzględniając szczególne okoliczności konkretnego przypadku. Punktem wyjścia dla jej dokonania jest zidentyfikowanie zagospodarowania terenu, które występowało przed dokonaną zmianą (poprzedni sposób zagospodarowania) i zestawienie jej ze zmianą wprowadzoną przez dany podmiot (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2023 r., II SA/Wr 627/22; wyroki WSA w Gliwicach: z 29 marca 2023 r., II SA/Gl 32/23; z 15 października 2021 r., II SA/Gl 333/21; z 27 maja 2022 r., II SA/Gl 279/22). W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę systemową i funkcjonalną wykładnię omawianego przepisu i odniesienie możliwości jego zastosowania także do zmian niezgodnych z planem, nie wymagających pozwolenia na budowę (samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę), punktem wyjścia będzie ustalenie przeznaczenie terenu wynikające z postanowień planu miejscowego i zestawienie go z istniejącym zagospodarowaniem określnych nieruchomości, ustalonym na podstawie oględzin tego terenu, a także stwierdzenie, że tego typu zagospodarowanie nie wymaga pozwolenia na budowę.

Podkreślenia wymaga, że art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. stanowi o możliwości wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, a nie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z 24 września 2019 r., II OSK 2345/18). Utrzymana w mocy decyzja organu I instancji nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działki zgodnie z planem miejscowym została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Przepis ten nie przewiduje kompetencji do wydania takiego nakazu. W konsekwencji błędnej wykładni dokonanej przez organ I instancji, a zaakceptowanej przez organ odwoławczy doszło do niewłaściwego jego zastosowania.

Wydając na podstawie przywołanego przepisu decyzję organ administracji powinien nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania, a także wskazać na czym ono ma polegać. Oznacza to, że nakładane obowiązki powinny być określone w sposób jednoznaczny i precyzyjny, tak by z jednej strony adresat (adresaci) wiedział na czym polega nałożony na niego (nich) obowiązek, z drugiej strony – by możliwe byłoby wykonanie tych obowiązków w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. W okolicznościach niniejszej sprawy poprzedni sposób zagospodarowania nieruchomości determinują przepisy planu miejscowego. W sytuacji zatem, gdy na poszczególnych działkach plan przewiduje inne przeznaczenie nieruchomości (rolne, leśne), tym bardziej organ powinien wskazać jaki jest zgodny z prawem sposób ich zagospodarowania i w jaki sposób podmiot zobowiązany ma to uczynić (czy np. poprzez usunięcie przyczep, studni, itp.). W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że w wypadku niewykonania przez adresata obowiązków nałożonych na podstawie art. 59 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. mogą one być przedmiotem postępowania egzekucyjnego (por. Igor Zachariasz [w:] H. Izdebski (red.), I. Zachariasz (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2023, s. 568; A. Plucińska – Filipowicz [w:] A. Plucińska – Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, SIP LEX, t. 7 do art. 59 u.p.z.p.; dostęp: 7.04.2024 r.).

W tym miejscu należy zauważyć, że w osnowie zaskarżonej decyzji, mocą której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nakazano "przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działek nr [...]-[...] położonych w miejscowości R., gmina K., zgodnie z obowiązującym planem miejscowym". Pomijając już przedstawione wyżej uwagi dotyczące braku podstawy prawnej do orzekania o "przywróceniu sposobu użytkowania" należy zauważyć, że tak sformułowana osnowa nie wyjaśnia, w jaki sposób adresat obowiązku ma go zrealizować. W tym też zakresie Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego tj. ar. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał za wystarczające uchylenie decyzji organu odwoławczego, gdyż w ramach przysługujących temu organowi kompetencji reformatoryjnych możliwe jest usunięcie wskazanych uchybień i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ ten będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 P.p.s.a.). Organ zobowiązany będzie do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty urzędowe w zakresie przeznaczenia nieruchomości skarżących w obowiązującym na tym terenie planie miejscowym i oceny zgodności utrwalonego podczas oględzin zagospodarowania tych nieruchomości z tymi przepisami, a także oceny, czy takie zagospodarowanie wymaga pozwolenia na budowę. W razie, gdy organ uzna, że istnieją podstawy do zastosowania art. 59 ust. 3 u.p.z.p. - organ prawidłowo i precyzyjnie sformułuje obowiązek w zakresie przywrócenia sposobu zagospodarowania w odniesieniu do poszczególnych działek ewidencyjnych, zainwestowanych przez skarżących.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500 zł (wpis sądowy od skargi).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.