Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 653/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 130a ust. 10
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]([...] złotych [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2017 r. Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie zwrotu J. J. kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem m. in. pojazdów marki V. nr rej. [...], F. nr rej. [...] i P. nr rej. [...] odholowanych na parking położony w K. przy ul. [...] na nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie [...].

Jako podstawę prawną decyzji powołano:

- art. 104 K.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "K.p.a.",

- art. 130a ust. 1, 2, 5c, 10 i 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.), dalej: "P.r.d.".

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Do odwołania strona załączyła m.in. kopie pism:

- z [...] października 2013 r. skierowanych do Komendy Miejskiej Policji w [...] i I Urzędu Skarbowego w [...] zatytułowane "wniosek" o niezwłoczne podjęcie decyzji odnośnie pojazdów zabezpieczonych przez Komendę Miejską Policji w [...] na przedmiotowym parkingu (k. 118 i 188 v akt adm.),

- z [...] czerwca 2014 r. skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że do chwili obecnej nikt nie zajął stanowiska w sprawie dotyczącej samochodów (k. 117 akt adm.).

Decyzją z [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Po 328/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu odwoławczego i decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku wskazano m. in, co następuje.

Trzy pojazdy (V. nr rej. [...], F. nr rej. [...] i P. nr rej. [...]), dalej: "przedmiotowe trzy pojazdy", zostały usunięte przez skarżącego i zdeponowane na jego parkingu stosownie do dyspozycji pomiotu określonego w art. 130a ust. 4 pkt 1 P.r.d. Z zaświadczenia wydanego przez Komendanta Miejskiej Policji w [...] z [...] sierpnia 2014 r. wynika, że do usunięcia tych pojazdów doszło z uwagi na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 130a ust. 1 i 2 P.r.d. Nie ma zatem wątpliwości, że do dyspozycji usunięcia pojazdów z drogi doszło w trybie art. 130a ust. 1, 2 i 4 P.r.d.

Odnosząc się argumentacji organów obu instancji, że strona powinna wykazać inicjatywą dowodową w celu wykazania, że spełnia przesłanki do uzyskania żądanego wynagrodzenia Sąd zaznaczył, że w świetle art. 7 K.p.a. w sytuacji, gdy dany środek dowodowy niezbędny do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o wymogu przedstawienia posiadanych dowodów. Skarżący wezwany do przedłożenia stosownej dokumentacji wyjaśnił w piśmie z [...] października 2016 r., że dokumentację związaną z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą posiada jego była żona, która mimo uzyskania stosownego orzeczenia sądowego nie chce jej zwrócić. Twierdzenia skarżącego dotyczące kłopotów z wyegzekwowaniem orzeczeń sądowych od byłej żony uprawdopodabnia dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, opisująca przebieg przekazania pojazdów pracownikom Wydziałowi Gospodarowania Mieniem Urzędu Miejskiego w [...] z posesji przy ul. [...] w K.. Nie można zatem zarzucać skarżącemu, że nie podejmował działań zmierzających do wykazania swojego uprawnienia do otrzymania wynagrodzenia za czynności związane z usunięciem pojazdów i dozorem nad nimi.

Odnosząc się do kwestii wysokości wynagrodzenia za sprawowany dozór Sąd zauważył, że skarżący wniósł o kwotę [...]zł, natomiast nie wnosił o zwrot kosztów dozoru, jak też o zwrot kosztów lub wynagrodzenie za samą czynność usunięcia pojazdów. Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. ani żaden inny przepis nie określają precyzyjnie, jak należy obliczyć należność za dozór, a wynagrodzenie i zwrot koniecznych wydatków jest uzależnione od konkretnego dozorcy i pojazdu. Wydatki muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru konkretnego pojazdu, gdyż ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym, konkretnym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór. Skoro ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozorca nie wykaże wydatków poniesionych w związku z dozorem, to w tym zakresie organ powinien się oprzeć się na art. 836 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459), dalej: "K.c.", który stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie, albo w taryfie przechowawcy, to należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Jeżeli zatem strona dozorująca nie wykaże, jakie poniosła konieczne wydatki związane z dozorem, to organ sam powinien ustalić te wydatki, opierając się na dyspozycji art. 836 K.c., który znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy dozorca nie wyliczył poniesionych przez siebie kosztów dozoru.

Podnoszona przez organ pierwszej instancji okoliczność niepodjęcia przez stronę czynności, do których zobligowane były podmioty sprawujące dozór nad usuniętymi pojazdami, w przypadku nieodebrania tych przez właściciela w terminie 6 miesięcy, wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z nr 134, poz. 1133), dalej: "rozporządzenie z 2002 r." i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. nr 191, poz. 1377), dalej: "rozporządzenie z 2007 r.", może mieć wpływ co najwyżej na ustalenie wysokości należnego wynagrodzenia, natomiast nie powinna rzutować na ustalenia istnienia tego uprawnienia.

Zgodnie art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599), dalej: "p.e.a.", o zwrocie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdów organ egzekucyjny (w tym wypadku starosta) orzeka w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Postępowanie w tym przedmiocie prowadzone jest na podstawie przepisów p.e.a., a przepisy K.p.a. mają jedynie odpowiednie zastosowanie (art. 18 p.e.a.).

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji decyzją z [...] września 2019 r. orzekł o ustaleniu należności z tytułu zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru tj. za odholowanie pojazdów i zapłatę wynagrodzenia za dozór pojazdów, przechowywanych na przedmiotowym parkingu w łącznej wysokości: [...] zł, na którą składa się:

1. kwota w łącznej wysokości [...] zł należna z tytułu zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za dozór pojazdów, sprawowany przez okres 6 miesięcy, począwszy od daty odholowania:

a) pojazdu marki V. nr rej. [...] odholowanego [...] lipca 2006 r. w wysokości [...] zł,

b) pojazdu marki F. nr rej. [...] odholowanego [...] czerwca 2007 r. w wysokości [...] zł,

c) pojazdu marki P. nr rej. [...] odholowanego [...] marca 2008 r. w wysokości [...] zł;

2. kwota w łącznej wysokości [...] zł należna z tytułu zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za sprawowany od [...] lipca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. dozór:

a) pojazdu marki V. nr rej. [...] w wysokości [...] zł,

b) pojazdu marki F. nr rej. [...] w wysokości [...] zł,

c) pojazdu marki P. nr rej. [...] w wysokości [...] zł;

3. kwota w łącznej wysokości [...] zł, należna z tytułu zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za odholowanie:

a) pojazdu marki V. nr rej. [...] w wysokości [...] zł,

b) pojazdu marki F. nr rej. [...] w wysokości [...] zł,

c) pojazdu marki P. nr rej. [...] w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, co następuje.

W dniu [...] marca 2004 r. Prezydent Miasta [...] wydał zarządzenie nr [...] w sprawie wyznaczenia jednostek do świadczenia usług w zakresie usuwania pojazdów z drogi, umieszczaniu pojazdów usuniętych z drogi na parkingu strzeżonym, w załączniku do którego widnieje m. in. firma strony.

Pismem z [...] lipca 2014 r. strona zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o zabranie czterech pojazdów tj. trzech przedmiotowych pojazdów i O. nr rej. [...], zdeponowanych przez Policję na przedmiotowym parkingu.

Strona [...] czerwca 2016 r. zwróciła się z roszczeniem finansowym, dotyczącym rozliczenia należności związanych z parkowaniem samochodów odholowanych na przedmiotowy parking.

Strona zaproponowała kwotę wynagrodzenia w wysokości ponad [...] zł za przechowywanie powyższych czterech samochodów.

Pismem z [...] września 2016 r. zwrócono się do strony o przedstawienie innych umów, oprócz umowy z [...] lipca 2008 r., na podstawie których strona odholowała pojazdy. W odpowiedzi pismem z [...] października 2016 r. strona poinformowała, że nie posiada żadnej innej umowy z Policją, a wszelka dokumentacja związana z działalnością gospodarczą jest w posiadaniu byłej żony, która mimo prawomocnego orzeczenia sądu nie wydała jej stronie, zaś pozostałe umowy mogą znajdować się w posiadaniu KMP w [...] bądź KWP w [...].

Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających wysokość koniecznych wydatków poniesionych ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru powyższych pojazdów. Stawki kosztów, o których przyjęcie wnosiła strona, tj. za holowanie pojazdu (obejmujące załadowanie, przewóz i rozładowanie) [...] zł za samochód osobowy i [...] zł za motocykl oraz [...] zł za każdą rozpoczętą dobę dla samochodu osobowego i [...] zł dla motocykla za parkowanie (obejmujące przechowywanie, utrzymanie i dozór) wynikają z umowy, jaką strona zawarła [...] lipca 2008 r. z Komedą Wojewódzką Policji w [...] Stawki te nie mogą być przyjęte, gdyż nie dotyczą okresu, w którym dozór był sprawowany w sposób usprawiedliwiony okolicznościami sprawy.

Zasadnym okazało się zatem ustalenie wysokości kosztów i wynagrodzenia za okres 6 miesięcy od odholowania poszczególnych trzech przedmiotowych pojazdów, czyli od [...] lipca 2006 r. do [...] stycznia 2007 r. (V. ), od [...] czerwca 2007 r. do [...] grudnia 2007 r. (F. ), od [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. (P. i okres od dnia doręczenia Prezydentowi Miasta [...] przez stronę pisma z prośbą o odebranie przechowywanych pojazdów (chwila powzięcia wiedzy przez Prezydenta Miasta [...] o pojazdach przechowywanych na parkingu) do dnia ich odebrania przez przedstawicieli Urzędu Miasta [...] czyli od [...] lipca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r.

Ustalono wysokość stawek obowiązujących od [...] lipca 2006 r. do [...] czerwca 2015 r. u przedsiębiorców wymienionych - obok firmy strony - w wykazie jednostek wyłonionych do świadczenia usług w zakresie usuwania pojazdów z drogi i ich umieszczaniu na parkingu strzeżonym, stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2004 r. W oparciu o otrzymane od przedsiębiorcy pismo z [...] czerwca 2019 r. ustalono, że od [...] czerwca 2006 r. do [...] czerwca 2015 r. wysokość wynagrodzenia obowiązująca u tego przedsiębiorcy za usunięcie pojazdów z drogi, załadowanie, rozładowanie, przewóz na parking depozytowy wynosiła na terenie miasta [...], niezależnie od liczby przejechanych kilometrów - [...] zł za pojazd, natomiast wysokość dziennej stawki przechowywania i dozoru odholowanych pojazdów o d.m.c. do 3,5 t wynosiła [...] zł. Organ przyjął jako dowód powyższy dokument i przyjął stawki wskazane w tym piśmie za wiarygodne do ustalenia wysokości wynagrodzenia za odholowanie i dozór.

Strona nie udowodniła, że podjęła czynności, do których była zobligowana stosownie do przepisów rozporządzenia z 2002 r. i rozporządzenia z 2007 r.

Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 P.r.d. jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.

Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia z 2007 r. podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie odpowiednio do organu gminy lub właściwego miejscowo urzędu skarbowego kopię powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia.

Strona niezwłocznie po upływie terminu 6 miesięcy na odebranie pojazdu powinna była zatem powiadomić urząd skarbowy oraz Policję, która wydała dyspozycję odholowania pojazdu, zaś z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, aby to uczyniła.

W rezultacie niewywiązania się z powyższego obowiązku informacyjnego przyjęto następujący okres, za który zostały ustalone koszty, tj. okres 6 miesięcy od odholowania poszczególnych pojazdów i okres od dnia doręczenia Prezydentowi Miasta [...] przez stronę pisma z prośbą o odebranie przechowywanych pojazdów do dnia ich odebrania przez przedstawicieli Urzędu Miasta [...], czyli od [...] lipca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r.

Strona na poparcie wysuwanych roszczeń finansowych nie przedstawiła dowodów pozwalających ustalić wysokość kosztów poniesionych ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru, w szczególności pozwalających ustalić wysokość rzeczywistych, konkretnych i wykazanych wydatków przez nią poniesionych, w tym kosztów przewozu, załadowania, rozładowania, przechowywania, utrzymania i dozoru odholowanych pojazdów. W związku z tym przyjęto wysokość stawek ustalonych na podstawie art. 836 K.c. tj. [...] zł za odholowanie jednego pojazdu i [...] zł za każdą rozpoczętą dobę przechowywania i dozoru odholowanych pojazdów z uwzględnieniem ograniczeń czasowych. Przepis art. 836 K.c. stanowi, że jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji z [...] września 2019 r. zarzucając naruszenie:

1. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez:

a) nierozstrzygnięcie o całości roszczeń skarżącego,

b) oparcie orzeczenia na ustaleniach sprzecznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie,

c) oparcie rozstrzygnięcia na niepoprawnie ocenionym materiale dowodowym,

d) brak przekonującego wyjaśnienia zasadności przesłanek orzeczenia;

2. art. 102 p.e.a. przez odmowę przyznania wynagrodzenia w oparciu o przesłanki nie zawarte w tym przepisie;

3. § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. i rozporządzenia z 2002 r. przez błędną ich interpretację prowadzącą do przyjęcia, że brak wykonania obowiązku wskazanego w tych przepisach zawsze pociąga za sobą odmowę przyznania wynagrodzenia dozorcy.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że:

1. nie uwzględniono kwoty [...]zł, do zapłaty której sąd cywilny zobowiązał stronę z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowego parkingu;

2. nieprzedstawienie przez stronę dowodów na poinformowanie Policji i Urzędu Skarbowego o upływie terminu odbioru pojazdów w latach 2007-2008 nie oznacza, że nie doszło do poinformowania tych podmiotów, gdyż:

a) dokumentację strony posiada była żona i nie chce mu jej zwrócić,

b) strona monitowała różne podmioty o sytuacji związanej z pojazdami, o czym świadczą:

- kopie pism załączonych do odwołania od decyzji z [...] maja 2017 r.,

- kopie pism załączonych do niniejszego odwołania ([...].); z urzędu Sądowi wiadomo, że są to m. in. pisma:

- z [...] lutego 2009 r. skierowanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do strony o wyjaśnienie, jak strona będzie nadal wykonywała umowę z [...] lipca 2008 r. z sytuacji rozwiązania przez właściciela nieruchomości umowy jej użyczenia na parking,

- z [...] kwietnia 2009 r. skierowanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do strony zawierające wypowiedzenie umowy z [...] lipca 2008 r.,

- z [...] stycznia 2014 r. skierowanego przez stronę do KMP w [...] o zabranie pojazdów,

- z [...] lutego 2014 r. skierowanego przez stronę do KWP w [...] o podjęcie stosownej decyzji co do zabezpieczenia pojazdów,

- z [...] maja 2014 r. skierowanego przez stronę do KGP o zabranie pojazdów;

powyższe, biorąc pod uwagę również pismo z [...] października 2013 r., jest wystarczające dla przyjęcia wykonania obowiązku informacyjnego przewidzianego przez przepisy rozporządzeń z 2002 r. i 2007 r. jeszcze przed przyjętym przez organ terminem [...] lipca 2014 r.

3. zaniżono stawki za przechowywanie trzech przedmiotowych pojazdów, gdyż wzięto je z uchwały Rady Miasta [...] z 2003 r. w wysokości [...] zł za każdy dzień, natomiast umowa z P. z [...] lipca 2008 r. przewidywała stawki w wysokości [...] zł za każdy dzień, a ponadto należne mu wynagrodzenie powinno obejmować cały okres wykonywania dozoru (od odholowania pojazdów do [...] czerwca 2015 r.), a nie tylko pierwsze 6 miesięcy od odholowania pojazdu i następnie jedynie od [...] lipca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] września 2019 r.

Organ odwoławczy zgodził się z metodyką przyjętą do obliczania wynagrodzenia, to jest za pierwsze 6 miesięcy i okres od zawiadomienia właściwych organów (24 lipca 2014 r.) do odebrania pojazdów (8 czerwca 2015 r.).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że są one bezzasadne i nie mogą mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. W kontekście motocykla marki H. wskazało, że już w postępowaniu przed Sądem motocykl nie był jego przedmiotem, natomiast samochód O. jest przedmiotem postępowania przed Starostą [...]

Zarzut dotyczący kwoty wynagrodzenia został uznany za niezasadny, ponieważ szczegóły jego ustalenia zostały szczegółowo przedstawione.

Prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Po 647/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję organu odwoławczego.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, co następuje.

Organ odwoławczy nie uwzględnił oceny prawnej i nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania zawartych w poprzednim wyroku o sygn. akt II SA/Po 328/18.

Kolegium nie rozpoznało odwołania w zakresie wymaganym przez art. 11 i art. 15 K.p.a.

Skarżący nie kwestionował faktu pominięcia w sprawie motocykla. W zakresie samochodu O. uznał, że w sprawie toczącej się przed Starostą [...] zapadłe rozstrzygnięcie jest poza przedmiotem niniejszego postępowania.

Kolegium poprzestało na ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ pierwszej instancji w zakresie metodyki ustalenia wysokości kosztów i wynagrodzenia związanych z dozorem usuniętych pojazdów, po czym skwitowało, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji - co do okresu, za jaki należy naliczyć owe należności, co ma decydujące znaczenia dla sprawy, nie czyniąc przy tym własnej, samodzielnej oceny. Stwierdzenie, że sprawa przyznania wynagrodzenia za dozór "została w sposób obszerny i wyczerpujący przedstawiona powyżej" jawi się jako przedwczesne, ponieważ Kolegium dokonało tylko oceny (aprobaty) na rzecz przyjęcia przez Prezydenta Miasta [...] okresu, za jaki naliczono wnioskowaną należność. Organ odwoławczy zaniechał ustaleń co do przyjętych stawek, które na podstawie art. 836 K.c. miałyby stanowić podstawę wyliczenia wynagrodzenia, a było to podnoszone w treści odwołania. Taka postawa Kolegium prowadzi do wniosku, że w zasadzie kwestia naliczenia należności została ograniczona do postępowania jednoinstancyjnego, ponieważ organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, nie uczynił tej kwestii przedmiotem swojego postępowania.

Organ odwoławczy powinien jasno wyartykułować, czy organ pierwszej instancji spełnił obowiązek nałożony przez sąd administracyjny w wyniku dokonania uprzedniej kasacji jego decyzji. Powołanie się na związanie zapadłym wyrokiem powinno skłonić Kolegium do przedstawienia owych obowiązków i wskazanie, w jaki sposób nastąpiło ich wykonanie.

Kolegium nie odniosło się wyczerpująco do zarzutów skarżącego. Brakiem, który razi najbardziej, jest nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do argumentacji na stronach 3 i 4 odwołania, gdzie skarżący obszernie wywodził, z powołaniem na konkretne, załączone do akt dokumenty (dołączone do poprzedniego odwołania datowanego na [...] czerwca 2017 r. – k. 118-124 akt adm.), że istnieją podstawy, aby należne mu wynagrodzenie za dozór pojazdów naliczać od daty wcześniejszej aniżeli [...] lipca 2014 r. Kolegium do tej części argumentacji w ogóle się nie odniosło. Niezbędne jest poszerzenie stanowiska organu w odniesieniu do zarzutów odwołania i dokonanie oceny związanego z tym materiału dowodowego.

Rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze jest zatem przedwczesne, przez co Sąd powstrzymuje się od oceny ich zasadności nie przesądzając jednocześnie na ten moment, czy ustalone należności finansowe z tytułu usunięcia pojazdów i sprawowanie nad nimi dozoru oraz przyjętej metodyce odpowiadają prawu.

Decyzją z [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] września 2019 r.

Jako podstawę prawną decyzji powołano m. in. art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, co następuje.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 102 § 2 p.e.a. stanowiący, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.

Jak wynika z art. 102 § 4 p.e.a. na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy dozorcy zażalenie. Również Sąd wskazał, że rozstrzygnięcia organów administracji wydano z naruszeniem tego przepisu, bowiem zamiast postanowienia wydano decyzje. Tymczasem rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] ponownie przyjęło formę decyzji. Błąd ten jest jednak nieistotny, gdyż nie maj wpływu na wynik sprawy. Strona nie zarzuciła tego błędu w odwołaniu.

Przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków powinno być odpowiednie do okoliczności konkretnej sprawy. Wydatki powinny być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru, a ustalona należność odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym na wykonywanie konkretnego dozoru przez konkretny podmiot. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wysokość koniecznych wydatków poniesionych ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru nad przedmiotowymi pojazdami.

Wykonując zalecenia Sądu organ pierwszej instancji zaznaczył, że Starosta [...] postanowieniem z [...] września 2014 r. uznał się organem właściwym do prowadzenia postępowania dotyczącego pojazdu O. . W związku z tym organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przedmiotem postępowania jest przyznanie wynagrodzenia za dozór oraz zwrot wydatków związanych z usunięciem z drogi trzech przedmiotowych pojazdów.

Co do zasady ciężar udowodnienia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia leży po stronie danego podmiotu sprawującego dozór. W związku z tym, jeżeli nie wykaże on tych wydatków, nie przedstawi stosownych dokumentów ani nie wykaże sposobu uch wyliczenia - spowoduje to przerzucenie tego ciężaru na organ, ale ze skutkiem ewentualnych niekorzystnych dla strony wyliczeń.

Co do łącznej kwoty należności przyznanych stronie z powyższych tytułów w przypadku sprawowania dozoru nad pojazdem przez dłuższy okres powinny być uwzględniane stawki abonamentowe, a nie dobowe. Stawki przyjęte przez organ pierwszej instancji są dla strony korzystne, bowiem przyjęto stawki dzienne.

Organ pierwszej instancji zwrócił się do innych podmiotów lokalnych prowadzących podobny rodzaj działalności z zapytaniem o ich stawki ponoszone przez właścicieli pojazdów z tytułu pozostawienia ich na danym parkingu strzeżonym oraz kosztów holowania od lipca 2006 r. do czerwca 2015 r. Podmioty, do których zwrócono się z tym zapytaniem, były jednostkami wyznaczonymi w zarządzeniu Prezydenta Miasta [...] nr [...]. Uzyskano dwie odpowiedzi, z których wynika, że koszt za usunięcie pojazdu z drogi wynosił [...] zł - dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, natomiast wysokość dziennej stawki przechowywania i dozoru tak usuniętego pojazdu wynosiła [...] zł.

Przyjęty przez organ pierwszej instancji okres 6 miesięcy wynikał z ówczesnej treści przepisu art. 130a ust. 10 P.r.d., zgodnie z którym pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. W konsekwencji 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu V. (26 lipca 2006r.), tj. 184 dni daje kwotę [...]zł - w myśl przyjętej stawki dobowej w wysokości [...] zł. Analogicznie dla pojazdu F. S. odholowanego w [...] czerwca 2007 r. okres 6 miesięcy to 183 dni, a więc kwota [...]zł, natomiast dla pojazdu marki P. usuniętego [...] marca 2008 r. 6 miesięcy to 184 dni, a więc kwota [...]zł. Łączna kwota należna z tytułu zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za dozór przedmiotowych pojazdów, sprawowany przez okres 6 miesięcy to [...] zł - i jest to kwota prawidłowo wyliczona przez organ pierwszej instancji.

Kwota łączna [...] zł z tytułu odholowania trzech przedmiotowych pojazdów wynika z faktu, że koszt holowania pojedynczego pojazdu ustalono na poziomie [...] zł. Taka kwota została uwzględniona w decyzji organu pierwszej instancji i jest ona prawidłowa.

Z kolei łączna kwota [...]zł z tytułu zwrotu wydatków i zapłaty wynagrodzenia za dozór nad przedmiotowymi pojazdami, sprawowany od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. została obliczona jako liczba dni (319), stawki dziennej za przechowywanie pojazdu ([...] zł) oraz liczby pojazdów (trzy). Przyjęty okres ustalono od dnia wystąpienia strony do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o zabranie przedmiotowych samochodów z jego parkingu do dnia ich zabrania, co nastąpiło [...] czerwca 2015 r.

Po upływie każdorazowego z powyższych 6 miesięcznych terminów strona winna była powiadomić właściwe organy o ewentualnym nieodebraniu poszczególnych pojazdów. Skoro uczyniła to dopiero [...] lipca 2014 r., to dopiero od tego dnia Prezydent Miasta [...] powziął wiedzę o konieczności odebrania przedmiotowych pojazdów z parkingu strony i dopiero od tej daty zasadne jest przyznanie stronie wynagrodzenia za dozór nad tymi pojazdami.

Organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania. Zebrał materiał dowodowy w sposób prawidłowy, obszerny i wystarczający. Organ nie rozstrzygnął co prawda sprawy w zakresie, w jakim wnosił pełnomocnik strony, jednakże nie było ku temu przesłanek - co zostało również w pełni uzasadnione w decyzji. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Organ prawidłowo zastosował te przepisy i ustalił prawidłową kwotę zwrotu poniesionych wydatków i wynagrodzenia z tytułu usunięcia przedmiotowych pojazdów z drogi, ich przechowywania na parkingu strzeżonym oraz wynagrodzenia za dozór nad nimi.

Do kwoty należnej stronie nie można włączyć kwoty [...]zł, którą strona musi uiścić z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, gdyż nie można jej uznać za wydatek konieczny. Gdyby bowiem strona wywiązała się należycie ze swoich obowiązków i powiadomiła Prezydenta Miasta [...] o nieodebraniu przedmiotowych pojazdów przez ich właścicieli, to organ odebrałby te pojazdy jeszcze przed wypowiedzeniem odwołującemu umowy użyczenia. Najpóźniejszy termin na odbiór pojazdu przez właściciela (pojazdu marki P. ) upłynął [...] marca 2008 r. Co prawda okres od tej daty do [...] stycznia 2009 r. to 311 dni, jednakże 319 dni, które upłynęły od zgłoszenia strony do faktycznego odbioru pojazdów nastąpiło z opóźnieniami wynikającymi z faktu, że strona nie miała dostępu do parkingu. Próba przejęcia pojazdów nastąpiła już [...] kwietnia 2015 r.

Strona, za pośrednictwem adwokata, wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego z [...] lutego 2021 r., podnosząc zarzuty jak zreferowane wyżej zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2019 r. oraz zarzucając naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji;

2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Skarżący uiścił kwotę [...]zł tytułem wpisu od skargi i kwotę [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż narusza art. 153 p.p.s.a. i wskazane w skardze przepisy K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.).

Przede wszystkim organ odwoławczy, wbrew wskazaniom co do dalszego postępowania zawartym w ostatnim z wyroków Sądu, nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2019 r., a szczególnie do wszystkich argumentów zawartych na stronach 3 i 4 tego odwołania, i w tym kontekście nie dokonał oceny całego materiału dowodowego.

Na stronach 3 i 4 tego odwołania skarżący podniósł, że:

1. nie uwzględniono kwoty [...]zł, do zapłaty której sąd cywilny zobowiązał stronę z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowego parkingu;

2. nieprzedstawienie przez stronę dowodów na poinformowanie Policji i Urzędu Skarbowego o upływie terminu odbioru pojazdów w latach 2007-2008 nie oznacza, że nie doszło do poinformowania tych podmiotów, gdyż:

a) dokumentację strony posiada była żona i nie chce mu jej zwrócić,

b) strona monitowała różne podmioty o sytuacji związanej z pojazdami, o czym świadczą kopie pism załączonych do:

- odwołania od decyzji z [...] maja 2017 r.; z urzędu Sądowi wiadomo, że jest to m. in. pismo z [...] października 2013 r. skierowane do Komendy Miejskiej Policji w [...] i I Urzędu Skarbowego w [...] zatytułowane "wniosek" o niezwłoczne podjęcie decyzji odnośnie pojazdów zabezpieczonych przez Komendę Miejską Policji w [...] na przedmiotowym parkingu (k. 118 i 188 v akt adm.),

- niniejszego odwołania (k. 260v-256 akt adm.); z urzędu Sądowi wiadomo, że są to m. in. pisma:

- z [...] lutego 2009 r. skierowane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do strony o wyjaśnienie, jak strona będzie nadal wykonywała umowę z [...] lipca 2008 r. z sytuacji rozwiązania przez właściciela nieruchomości umowy jej użyczenia na parking,

- z [...] kwietnia 2009 r. skierowane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do strony zawierające wypowiedzenie umowy z [...] lipca 2008 r.,

- z [...] stycznia 2014 r. skierowane przez stronę do KMP w [...] o zabranie pojazdów,

- z [...] lutego 2014 r. skierowane przez stronę do KWP w [...] o podjęcie stosownej decyzji co do zabezpieczenia pojazdów,

- z [...] maja 2014 r. skierowane przez stronę do KGP o zabranie pojazdów.

Skarżący w odwołaniu argumentował, że powyższe pisma są wystarczające aby przyjąć, że przewidziany przez przepisy rozporządzeń z 2002 r. i 2007 r. obowiązek informacyjny został przez niego wykonany przed przyjętym przez organ terminem [...] lipca 2014 r.

Odnośnie pierwszej z wyżej wskazanych kwestii (nieuwzględnienia kwoty [...]zł, do zapłaty której sąd cywilny zobowiązał stronę z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowego parkingu) organ odwoławczy odniósł się do niej. W ocenie Sądu prawidłowo nie uwzględnił jej w zasądzonej kwocie wynagrodzenia, bowiem zasądzono ją wskutek skierowanego przeciwko skarżącemu pozwu cywilnego, co nie przekłada się na przedmiotowe koszty dozoru. W wyroku z [...] października 2018r. w sprawie II SA/Po 328/18 wyjaśniono, że do usunięcia i zdeponowania pojazdów doszło w trybie art. 130a ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1270 z późń. zm.) oraz, że z tego tytułu należy naliczyć wynagrodzenie i dokonać zwrotu poniesionych kosztów związanych z usunięciem pojazdów z drogi i wykonywaniem dozoru. W przypadku jeśli strona nie wykaże jakie poniosła konieczne wydatki związane z dozorem, to organ sam powinien ustalić te wydatki stosownie do art. 836 k.c., który to przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy dozorca nie wyliczył poniesionych przez siebie kosztów dozoru. Ponadto zwrócono uwagę, iż organ uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania dozorcy usprawiedliwionych okolicznościami kwot. Za dozór stosowane były stawki ryczałtowe albo dobowe. W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyjęcia stawki dobowej (20 zł za dobę dozoru jednego pojazdu) i organ również przyjął stawki dobowe (10 zł za dobę dozoru jednego przyjazdu). Tym samym stawki dobowe uznać należy za miarodajne dla ustalenia rzeczywistych kosztów sprawowanego dozoru nad pojazdem. Inne poniesione koszty związane z procesem cywilnym i rozliczeniami z rodziną skarżącego, nie mogą stanowić kwot, które dodatkowo uznać, by można za koszty sprawowanego dozoru. W tym miejscu wskazać należy, że stawki dobowe wynikające z umowy skarżącego z policją z [...] lipca 2008r. nie obejmują usług holowania i parkowania pojazdów objętych dyspozycją art. 50a ust. 1 i art. 130 a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. (k. 13 akt adm.). Skarżący zawarł z Prezydentem Miasta [...] umowę z dnia [...].09.2004r. dotyczącą usuwania i umieszczania na parkingu pojazdów w przypadkach określonych w art. 130 a ust. 1 i 2 w/w ustawy (k. 228-229 akt adm), w której w § 8 przewidziano opłaty wynikające z uchwały Rady Miejskiej [...] z [...].10.2003r. Ustalenie tych stawek na podstawie umowy, przy braku wykazania, zmiany umowy w tym zakresie, stanowić mogą podstawę wyliczenia kosztów za odholowanie i dozór pojazdów.

Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast do drugiej z powyższych kwestii, tj. dlaczego przyjął, że obowiązek informacyjny, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzeń z 2002 r. i 2007 r., mający wpływ na wysokość wynagrodzenia (vide: zapadły w niniejszej sprawie pierwszy wyrok o sygn. akt II SA/Po 328/18), skarżący dopełnił dopiero [...] lipca 2014 r. Skarżący w odwołaniu twierdził, że uczynił to znacznie wcześniej, już w latach 2007-2008, a brak dowodów na tą okoliczność spowodowany jest nieudostępnieniem mu ich przez obecnego ich dysponenta. Poza tym, do wniesionych w sprawie odwołań załączał wyżej wzmiankowane dokumenty, które zdaniem skarżącego świadczą o wcześniejszym niż [...] lipca 2014 r. poinformowaniu stosownych podmiotów o nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 P.r.d.(wypowiedzenie umowy przez policję z [...] kwietnia 2009r (k. 264, 264v akt adm., pismo skarżącego z [...].10.2013r. do KMP w [...] o odebranie pojazdów, pismo skarżącego do Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...].02.2014 i do Komendanta Głównego Policji, pismo skarżącego do Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...].01.2014r. k. 266, 266v, 267v akt adm..) Organ odwoławczy ponownie w żaden sposób nie podjął tego wątku, pomijając milczeniem argumenty skarżącego. Nie rozważył celowości wyjaśnienia, czy w dokumentach policji nie znajdują się wcześniejsze pisma skarżącego o odebranie pojazdów, skarżący podnosił bowiem, że z przyczyn od niego niezależnych nie ma dostępu do dokumentacji związanej z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Powyższe stanowi o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów K.p.a. dotyczących zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego, a także o brakach uzasadnienia zaskarżonej decyzji (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przewidującego obowiązek organu wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Sąd na obecnym etapie nie przesądza zatem, kiedy powyższy obowiązek informacyjny został przez skarżącego wykonany. Będzie to rzeczą organu odwoławczego, który ponownie rozpatrując sprawę odniesie się do wszystkich zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu, a przede wszystkim wyjaśni i uzasadni, czy i dlaczego wyżej powołane pisma załączone przez skarżącego do odwołania mogą czy nie mogą stanowić wykonania wzmiankowanego wyżej obowiązku informacyjnego.

Sąd w wyroku o sygn. akt II SA/Po 647/20 przesądził, że skarżący nie kwestionował kwestii wynagrodzenia z tytułu odholowania i dozorowania motocykla H. .

Z kolei forma zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (decyzja) nie została zakwestionowana przez Sąd w drugim z wyroków wydanych w sprawie, stąd kwestia ta nie może mieć wpływu na wynik sprawy.

Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd w pkt 1. sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota [...]zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.