Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 951/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 zq,  art. 31zo ust. 10, ust. 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 75 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej A.J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...].01.2021 r. A. J. (dalej: "Skarżąca"), prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r. We wniosku tym Skarżąca zaznaczyła, że rodzaj prowadzonej przez nią przeważającej działalności gospodarczej oznaczony jest wg PKD kodem 93.21.Z. i oświadczyła, że jest to kod przeważającej działalności na dzień 30.09.2020r. Ponadto we wniosku Skarżąca oświadczyła, że jej przychód uzyskany w miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek, t.j. w listopadzie 2020r., jest niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019r.

Po rozpatrzeniu tego wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia [...].01.2021 r., wydaną na podstawie art.31 zq ust.7 ustawy z dnia 2.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020r., poz.1842 ze zm., dalej: "ustawa o COVID 19") w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r.o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2020r.,poz.266 ze zm.), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020r.

Organ wskazał na art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C,82.30.Z,85.51.Z,85.52.Z, 85.53.Z,85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Organ wskazał, że Kod PKD przeważającej działalności na 30 listopada 2020r. lub 31 października 2020 r. jest 93.29.B nie jest zgodny na wniosku i w rejestrze CEDIG w listopadzie 2020 r., brak możliwości porównania spadku przychodu z tego samego rodzaju PKD i w związku z powyższym, nie przysługuje Skarżącej prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję, w której domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzut naruszenia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji szeregu przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art.7 kpa w zw. z art.77 kpa i art.80 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i brak dokonania analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony postępowania i naruszenia przepisów prawa materialnego, t.j. art.31 zo ust.10 ustawy 0 COV1D-19, które to naruszenia miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Według Skarżącej kod PKD przeważającej prowadzonej przez nią działalności na dzień 30.09.2020r. był tożsamy z kodem działalności prowadzonej w listopadzie 2019r. i pomimo zmiany kodu PKD w październiku 2020r. nie zmieniła rodzaju faktycznie prowadzonej działalności. Jak wskazuje od początku prowadzenia swej działalności gospodarczej zarejestrowana jest w CE1DG pod kodem przeważającej działalności 93.21.Z - Działalność Wesołych Miasteczek i Parków Rozrywki, a w październiku 2020r. dokonała zmiany porządkującej kodu PKD na kod bardziej odpowiadający jej faktycznie prowadzonej działalności, t.j. na kod oznaczony jako 93.29.B - Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, gdzie indziej niesklasyfikowana. Skarżąca podnosi przy tym, że oba kody PKD prowadzonej przez nią przeważającej działalności / zarówno przed październikiem 2020r. jak i po październiku 2020r. /, są kodami PKD działalności, co do których przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1.11.2020r. do 30.11.2020r.

Dlatego też w ocenie Skarżącej spełniła wszystkie przesłanki do zwolnienia jej z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1.11.2020r. do 30.11.2020r., określone w art. 31 zo ust.10 ustawy o COVID 19, gdyż: była zgłoszona jako płatnik do dnia 30.06.2020r., przychód uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r., działalność przeważająca prowadzona w listopadzie 2020r. była faktycznie tą samą działalnością, którą prowadziła w listopadzie 2019r., zaś oba kody PKD z listopada 2019r. i z listopada 2020r. są do siebie zbliżone i są kodami PKD działalności, co do których przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020r.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości, jako nieuzasadnionej podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając zaskarżoną decyzję, odmawiającą stronie skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za przedmiotowy okres, według podanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez Skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ stwierdził, iż wskazany przez Stronę we wniosku kod PKD 93.21.Z nie został potwierdzony w CEDIG na dzień 30 listopada 2020 r.

Natomiast Skarżąca podkreśla, że działalność gospodarcza oznaczona kodem PKD 93.29.B była i jest faktycznie przeważającym rodzajem prowadzonej działalności - o czym świadczą dokumenty załączone do skargi.

Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że w świetle obowiązującego stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie

tj. art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.2l.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.2l.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.5l.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.2l.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.O4.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Aby dokonać prawidłowej wykładni przepisów art. 31zo ust. 10 oraz ust. 11 ustawy o COVID-19 w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na daty, którymi posłużył się ustawodawca. Przepisy te obowiązują od 30 grudnia 2020 r. i dotyczą płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, enumeratywnie wskazanymi w przepisie kodami (w tym kodem PKD 47.82.Z). Chodzi o cztery daty wynikające z art. 31zo ust. 10 ww ustawy: na dzień 30 września 2020 r.; do dnia 30 czerwca 2020 r.; w listopadzie 2020 r.; w listopadzie 2019r.

Podkreślenia wymaga, że ZUS uznał, że kod PKD 93.21.Z nie figurował w rejestrze wśród kodów na dzień 30 listopada 2020 r.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że z punktu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest zinterpretowanie zawartego w art. 31 zo ust. 10 i ust. 11 ustawy o COVID zwrotu "rodzaj przeważającej działalności" - w kontekście celów i funkcji wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w powiązaniu z systemem klasyfikacji PKD.

Klasyfikacja ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.), dalej: "rozporządzenie PKD". Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t. j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".

Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio (...) - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących".

Ustawa o COVID 19 wraz z innymi aktami z nią związanymi należącym do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie tzw. "Tarczą Antykryzysową", opiera się na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Zaproponowane rozwiązania prawne mają na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.

Pakiet wprowadzonych regulacji prawnych pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Jak wskazuje się w rozporządzeniu przewidziane w nim zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 31zy ust. 10 ustawy o COVID-19 wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzącym na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" wskazanymi w tym przepisie kodami, których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w podanych miesiącach.

W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa była wyżej należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku ustawodawca ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.

Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego dla innych celów i funkcji jest nieprawidłowy. Może bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem,

a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia.

Dlatego, wsparcie, o którym mowa w ustawie o COVID-19 w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca.

Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie jest zatem, jak przyjmuje organ, jedyną przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale tylko środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności.

Co należy podkreślić z całą stanowczością, jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a mającymi pełne zastosowanie w sprawie (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID-19 oraz art. 123 u.s.u.s.). Z uwagi na cel ustawy o COVID-19 organ powinien bowiem dążyć do udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.

Jak trafnie dostrzeżono w orzecznictwie, odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych art. 76 § 3 k.p.a. Obalenie tego domniemania może nastąpić na podstawie wszystkich środków dowodowych, jakie przewiduje kodeks (por. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 81 k.p.a.).

W sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez Skarżącą działalności nie zostało przeprowadzone mimo, że Skarżąca we wniosku wskazała kod PKD na dzień 30 września 2020 r. jak tego wymagał art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 oraz druk wniosku - 93.21.Z; złożyła oświadczenie we wniosku o uzyskiwaniu niższego przychodu za miesiąc składania wniosku w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.

W skardze Skarżąca podnosiła, iż dokonana w dniu 20 listopada 2020 r. zmiana kodu PKD z 93.21.Z na 93.29.B nie spowodowała zmiany charakteru prowadzonej działalności. Skarżącą od początku zarejestrowania jej w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej pod kodem działalności przeważającej 93.21.Z - Działalność Wesołych Miasteczek i Parków Rozrywki prowadzi działalność gospodarczą jako firma eventowa, realizująca wydarzenia firmowe, imprezy integracyjne, pikniki firmowe, eventy dla instytucji. W październiku 2020 roku Skarżąca dokonała zmiany porządkującej kodu PKD poprzez zmianę kodu PKD na kod bardziej odpowiadający jej faktycznie prowadzonej działalności tj. na kod oznaczony jako 93.29.B, przy czym Skarżąca nie dokonała jakiejkolwiek zmiany co do rodzaju faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej. W jej ocenie możliwe jest porównanie spadku przychodu, albowiem nie zmieniło się źródło uzyskiwanych przychodów a oba określenia rodzaju działalności mieści się w powołanych podstawach art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID.

Wyjaśnienie tej okoliczności, czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego konsekwencji prawnych jest, zatem w sprawie niezbędne dla praworządnego zrealizowania celu i funkcji udzielanego wsparcia w tej sprawie. Organ takich ustaleń nie poczynił kierując się błędną wykładnią prawa materialnego stąd Skarżąca nie miała możliwości przedstawienia swojego stanowiska i złożenia stosownych wyjaśnień i przedstawienia dokumentacji będącej w jej posiadaniu, o czym organ winien stosownie do art. 9 i 79 a k.p.a. pouczyć stronę.

Ponadto ZUS nie odniósł się do faktu, że oba kody PKD: 93.21.Z i 93.39.B prowadzonej przez Skarżącą działalności były zgodnie z art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 objęte wsparciem.

W konsekwencji uchybienie powinnościom wynikającym z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 7 i 8 oraz art. 31zy ustawy o COVID-19 miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu ZUS będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną. W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez Skarżącą przesłanek zwolnienia przez rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez nią rzeczywistej przeważającej działalności w miesiącu listopadzie 2020 r. Następnie dokonawszy niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które właściwie uzasadni, kierując się treścią art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów z dokumentów w postaci 13 faktur VAT wystawionych przez Skarżącą w 2019 i 2020 roku - celem ustalenia, iż rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącą po zmianie kodu PKD w październiku 2020 roku jest taki sam jak w przypadku działalności gospodarczej prowadzonej przed zmianą kodu PKD wskazać należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Postanowienie to należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.

W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż organ jak wskazano, nie podjął się wyjaśnienia okoliczności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ustalenie tej kwestii mające znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powinno być dokonane przez organ w postępowaniu administracyjnym, na co wskazał sąd w zaleceniach dla organu co do kierunku przeprowadzenia ponownego postępowania. Ocena ta nie mogła być dokonana Sąd gdyż wówczas stan faktyczny sprawy i okoliczności mające znaczenie dla zastosowania zwolnienia ustalałby Sąd a nie zobowiązany do tego organ administracji publicznej (art. 7 i art. 77 kpa).

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. O kosztach postepowania orzeczono po myśli art. 200 i 205 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów w kwocie [...]zł na którą to kwotę składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa(17zł)oraz wynagrodzenie pełnomocnikastronybędącego adwokatem w wysokości [...] zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).