Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 468/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 150, art. 162, art. 163
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischką, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 marca 2024 r., nr 2201-IEW.4121.5.2024.ARS, 2201-IEW.4123.13.2024.ARS w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 25 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150, art. 162 § 1-2, art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: "O.p.", w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w Gdyni z 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej W. S. jako członka zarządu R. Sp. z o. o., solidarnie ze spółką oraz prezesem zarządu K. P., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej "Naczelnik", "organ

I instancji) decyzją z 21 grudnia 2022 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej W. S. (dalej: "Skarżący") jako członka zarządu R. Sp. z o. o., solidarnej ze spółką oraz prezesem zarządu K. P., za jej zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług. Decyzja została doręczona 11 stycznia 2023 r. w trybie art. 150 O.p.

Pismem z 13 marca 2023 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Strona wskazała, że dnia 7 marca 2023 r. powzięła informację o dokonaniu przez Drugi Urząd Skarbowy w Gdyni zajęcia rachunku bankowego na skutek wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r.

Skarżący podkreślił, że ww. rozstrzygnięcie nie zostało mu doręczone. Strona zaznaczyła, że w okresie po 9 sierpnia 2022 r., tj. po złożeniu przez nią pisma zawierającego wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego, wedle jej wiedzy, nie podjęto żadnej próby doręczenia przedmiotowej decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r. W skrzynce pocztowej nie pozostawiono także żadnego awizo, w którym pojawiłaby się informacja o konieczności podjęcia przesyłki poleconej w najbliższym urzędzie pocztowym. Listu zawierającego przedmiotową decyzję nie pozostawiono także – w trybie przepisów wprowadzonych w związku z rozpowszechnieniem wirusa SARS-CoV-2 – w skrzynce Skarżącego ze skutkiem doręczenia i stosowną adnotacją. Strona podkreśliła, że monitorowała korespondencję w tym czasie, bowiem wiedziała, że toczy się wobec niej postępowanie w przedmiotowej sprawie, czego potwierdzeniem jest złożenie obszernych wyjaśnień z dnia 9 sierpnia 2022 r., złożenie wniosków dowodowych w tym piśmie oraz niezwłoczna reakcja po powzięciu wiedzy o zajęciu rachunku bankowego i zapoznanie się z aktami sprawy

w celu wyjaśnienia przyczyn tego zdarzenia.

Skarżący podniósł, że wniósł stosowną reklamację w zakresie niedoręczenia mu przesyłki zawierającej decyzję, jednakże na dzień złożenia wniosku

o przywrócenie terminu, przedmiotowa reklamacja nie została jeszcze rozpoznana. Ponadto, Strona wskazała, że przynależna do jego adresu placówka pocztowa została zlikwidowana. Pismem z 6 kwietnia 2023 r. P. S.A. poinformowała Skarżącego, że w dniu 28 grudnia 2022 r. listonosz podjął próbę doręczenia przedmiotowej przesyłki i ze względu na nieobecność adresata lub osoby uprawnionej do odbioru (brak reakcji na sygnał domofonu), pozostawił w skrzynce oddawczej zawiadomienie z informacją o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Zawiadomienie powtórne terminowo wygenerowane z systemu po jego otrzymaniu listonosz doręczył do skrzynki oddawczej adresata. W związku z powyższym, brak jest podstaw do stwierdzenia, że zawiadomienia awizo nie zostały złożone do oddawczej skrzynki pocztowej.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor Izby") postanowieniem z 5 maja 2023 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w Gdyni z 21 grudnia 2022 r.

Następnie postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r. Dyrektor Izby odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał, że decyzja została wysłana za pośrednictwem P. na adres zamieszkania Skarżącego, tj. [...]. Pierwsze awizo wystawiono dnia 28 grudnia 2022 r., natomiast powtórne dnia 5 stycznia 2023 r., jednak tej przesyłki Strona nie odebrała i dnia 17 stycznia 2023 r. została ona zwrócona do organu I instancji.

Wobec powyższego, decyzja została doręczona dnia 11 stycznia 2023 r., czyli

z upływem 14 dni licząc od dnia pierwszego awizo, tj. dnia 28 grudnia 2022 r. Na potwierdzenie swojego stanowiska, organ wskazał na pismo P. z dnia

6 kwietnia 2023 r. o rozpatrzeniu skargi Skarżącego. Następnie organ zwrócił uwagę, że po odebraniu zawiadomienia z dnia 27 września 2022 r. Skarżący stawił się

w dniu 24 października 2022 r. w siedzibie organu I instancji. Ww. zawiadomieniu organ I instancji wskazał m.in. treść art. 200 O.p., zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W ocenie Dyrektora IAS Strona mogła się zatem spodziewać, że w kolejnej korespondencji może zostać przesłana decyzja organu I instancji.

W ocenie organu argument Skarżącego o likwidacji palcówki pocztowej jest nietrafiony, ponieważ placówka pocztowa położona w Gdyni przy ul. [...] nie uległa ani zawieszeniu, ani likwidacji, co potwierdza e-mail z dnia 29 marca 2023 r. przesłany przez P.

W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 613/23 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku

z 5 maja 2023 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 614/23 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z dnia 5 maja 2023 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sąd wskazał na zaistniałe wątpliwości związane z doręczeniem decyzji organu I instancji w trybie zastępczym, które nie zostały wyjaśnione w trakcie przeprowadzonego postępowania oraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, dopiero wyjaśnienie powyższych kwestii dotyczących prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji i ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przesądzi

o istnieniu przedmiotu w zakresie orzekania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania i ponownym rozpoznaniu wniosku Skarżącego. Jeżeli bowiem okaże się, że decyzja nie została skutecznie doręczona Skarżącemu i nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanie się bezprzedmiotowy.

W konsekwencji przedwczesne było orzekanie przez organ w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – bez prawidłowego ustalenia kwestii uchybienia terminu, co skutkowało naruszeniem w niniejszej sprawie art. 162 § 1 i § 2 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Gdańsku postanowieniem z 25 marca 2024 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 21 grudnia 2022 r. została wysłana za pośrednictwem P. na adres zamieszkania, tj. [...]. Pierwsze awizo wystawiono 28 grudnia 2022 r., natomiast powtórne awizo 5 stycznia 2023 r., jednak tej przesyłki Skarżący nie odebrał i 17 stycznia 2023 r. została ona zwrócona do organu I instancji. Wobec powyższego decyzja została doręczona 11 stycznia 2023 r., czyli z upływem 14 dni licząc od dnia pierwszego awizo, tj. 28 grudnia 2022 r.

Powyższą okoliczność potwierdza przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (dowodowe), nakazane organowi odwoławczemu wyrokiem z 17 października 2023 r. W wyniku jego przeprowadzenia zawiadomieniem z 7 marca 2024 r nr BWK.RDOK-PO.0500.13905.2024.AG P. S.A. poinformowała, że przesyłka polecona nr [...], "po nieudanej próbie doręczenia w dniu 28 grudnia 2022 r., została awizowana i zdeponowana do wydania w agencji pocztowej zlokalizowanej przy ul. [...]. Powtórne awizo o możliwości odbioru awizowanej przesyłki zostało doręczone w dniu 5 stycznia 2023 r. Blankiety zawiadomień listonosz doręczył do oddawczej skrzynki pocztowej adresata".

Odzwierciedleniem ustalonego powyżej stanu faktycznego jest opis koperty,

w której znajdowała się sporna przesyłka listowa, tj. decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 21 grudnia 2022 r. Na kopercie widnieją pieczęcie

z datą pierwszego i drugiego awiza, tj. 28 grudnia 2022 r. oraz 5 stycznia 2023 r.,

a także data zwrotu przesyłki poleconej do organu podatkowego, tj. 17 stycznia 2023 r. Powyższe, w ocenie organu dowodzi, wbrew twierdzeniom Skarżącego, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 21 grudnia 2022 r. została doręczona w trycie zastępczym (zgodnie z art. 150 O.p.), tj. 11 stycznia 2023 r.

(z upływem 14 dni licząc od dnia pierwszego awizo). Zatem 14-dniowy termin do złożenia środka zaskarżenia od ww. decyzji mijał 25 stycznia 2023 r. Tymczasem przedmiotowe odwołanie zostało nadane w placówce P. S.A. w dniu

13 marca 2023 r. i wpłynęło do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni 16 marca 2023 r., tj. 46 dni po terminie.

Organ podkreślił, że w trakcie prowadzenia przez organ postępowania została do Strony wysłana następująca korespondencja:

- wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 12 kwietnia 2023 r. do uzupełnienia braków formalnych i postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, odebrane 18 kwietnia 2022 r. przez pełnoletniego domownika,

- postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 maja 2023 r. odmawiające stwierdzenia uchybienie terminowi do złożenia odwołania od ww. decyzji z 21 grudnia 2022 r. oraz odmawiające przywrócenia terminu do jego złożenia, które to nie zostały odebrane (pierwsze awizo 10 maja 2023 r., powtórne awizo 18 maja 2023 r.).

Z powyższego zestawienia wynika, że co do zasady przesyłki adresowane do Skarżącego były odbierane po pozostawieniu do dyspozycji przez operatora pocztowego awiza, bądź też przesyłki nie były odbierane (szczególnie od momentu zapoznania się przez Stronę w dniu 24 października 2022 r. w organie

I instancji ze zgromadzonym materiałem dowodowym). Wątpliwym przy tym jest, aby doręczyciel po 24 października 2022 r. prawie każdorazowo nie pozostawiał

w wyznaczonym miejscu awiza, a taką argumentacją posłużył się Skarżący, twierdząc o niedoręczeniu decyzji z 21 grudnia 2022 r. Powyższe postępowanie może świadczyć o biernej postawie i wybiórczym odbiorem korespondencji od organów podatkowych w zależności od etapu danego postępowania, pomimo że, Strona wiedziała o prowadzonym postępowaniu. Nie została odebrana przede wszystkim korespondencja zawierające orzeczenia kończące dane postępowanie

w organie podatkowym, co może sugerować świadome działania.

Tym samym nieodebranie korespondencji, z przyczyn tylko znanych Stronie, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że decyzja z 21 grudnia 2022 r. została niedoręczona. Działanie Skarżącego świadczy o niedołożeniu należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc

o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) błąd w ustaleniach faktycznych i pominięcie faktu, że placówka "właściwa" dla Skarżącego została zawieszona lub podlegała likwidacji w czasie (o ile zaistniała) próby doręczenia przesyłek zawierających sporne orzeczenia, przy jednoczesnym zweryfikowaniu innej placówki, niż ta, którą wskazywał Skarżący (tj. Strona wskazywała na likwidację placówki przy ul. [...], czyli poprzedniej właściwej placówki, zaś organ zweryfikował informację w przedmiocie placówki pocztowej przy ul. [...], tj. aktualnej placówki obsługującej rejon miejsca zamieszkania Skarżącego) i pominięcie faktu, że w spornym okresie mogło dojść do błędów przy doręczeniach, na które Skarżący nie miał żadnego wpływu;

2) błąd w ustaleniach faktycznych i niezasadne ustalenie, że Skarżący celowo nie podejmował korespondencji, podczas gdy takie ustalenie jest całkowicie nielogiczne, bowiem brak podjęcia korespondencji, zwłaszcza celowy, nie jest dla Skarżącego źródłem jakichkolwiek korzyści - co zdaje się sugerować organ w zaskarżonych postanowieniach;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 21 grudnia 2022 r., która nie została doręczona Stronie tego postępowania, pomimo ziszczenia się przesłanek uzasadniających takie przywrócenie terminu i dochowanie przez Stronę wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu (tj. dokonanie czynności, której wniosek dotyczył - wniesienie odwołania);

4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w postaci art. 150 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie

i uznanie, że w odniesieniu do doręczenia Skarżącemu spornej przesyłki zasadnym było zastosowanie tzw. fikcji doręczenia i pozostawienie w aktach postępowania, ze skutkiem doręczenia, decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego, podczas gdy

w jego skrzynce pocztowej, ani na drzwiach jego lokalu, nie pozostawiono informacji

o próbie doręczenia (awizo) oraz nie dokonano tego ponownie, po upływie terminu do pozostawienia tzw. "ponownego zawiadomienia";

5) art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. - w związku

z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz niepełną i nierzetelną analizę zgromadzonego materiału dowodowego oraz niezebranie w sprawie materiału wystarczającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego poprzez machinalne uznanie, że w zakresie doręczenia Skarżącemu spornej przesyłki zasadnym było zastosowanie tzw. fikcji doręczenia i pozostawienie w aktach postępowania, ze skutkiem doręczenia, decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego, podczas gdy

w jego skrzynce pocztowej, ani na drzwiach jego lokalu, nie pozostawiono informacji

o próbie doręczenia (awizo) oraz nie dokonano tego ponownie, po upływie terminu do pozostawienia tzw. "ponownego zawiadomienia" oraz pominięcie okoliczności zgłoszenia przez Skarżącego reklamacji w odniesieniu do niedoręczenia mu korespondencji z I US w Gdyni, jednocześnie, w ramach tego zarzutu - niepełne zastosowanie się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

i nieprzeprowadzenie wyjaśnień i postępowania dowodowego w sposób wszechstronny i pełny, pomimo wskazania przez ten Sąd w wyroku uchylającym poprzednie postanowienia, w jaki sposób należy zbadać okoliczności związane

z doręczeniem spornych przesyłek do Skarżącego, co organ uczynił jedynie powierzchownie, nie wyjaśniając całokształtu niniejszej sprawy, ze zbadaniem kwestii dwóch różnych placówek pocztowych włącznie - tj. w odniesieniu do art. 153 p.p.s.a.;

6) art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz niepełną i nierzetelną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że Skarżący ponosi winę za uchybienie terminowi na złożenie odwołania, pomimo iż przedstawione okoliczności w treści wniosku

o przywrócenie terminu dowodzą, że okoliczności, które spowodowały przekroczenie tego terminu nie nastąpiły z winy Strony i w konsekwencji, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu skargi, Strona wskazała, że rozstrzygnięcie Naczelnika nie zostało Stronie skutecznie doręczone oraz nie istnieją podstawy do uznania, że zasadnym było zastosowanie wobec niego fikcji doręczenia poprzez uznanie, że

w sposób zawiniony (a nawet celowy, co zdaje się sugerować organ w treści zaskarżonych orzeczeń) nie podjął przesyłek w terminie. Skarżący wskazuje, że przebywa stale pod adresem: ul. [...], zaś w sytuacjach, kiedy musi opuścić miejsce zamieszkania, pozostaje w nim jego małżonka, uprawniona wszak do odbioru korespondencji jako dorosły domownik.

W okresie po 9 sierpnia 2022 r., tj. po złożeniu przez Stronę pisma zawierającego wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego w sprawie,

w której wydano decyzję, nie podjęto żadnej próby doręczenia decyzji z 21 grudnia 2022 r. W skrzynce pocztowej nie pozostawiono także żadnego awizo, w którym pojawiłaby się informacja o konieczności podjęcia przesyłki poleconej w najbliższym urzędzie pocztowym. Organ pobieżnie i bez zbadania wszechstronnie i szczegółowo okoliczności, które wedle wskazania WSA w Gdańsku winien zbadać, ponownie wydał identyczne rozstrzygnięcie, nie podejmując realnych starań w celu ustalenia

w sposób niebudzący wątpliwości, że to Skarżącego obciąża wina w niniejszej sprawie. Tym samym, znaczna część niniejszej skargi odnosi się do tożsamych argumentów, użytych przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarżący monitorował korespondencję w tym czasie, bowiem wiedział, że toczy się postępowanie z jego udziałem. Potwierdza to złożenie obszernych wyjaśnień

z 9 sierpnia 2022 r., złożenie wniosków dowodowych w tym piśmie (zdaniem Strony w sposób oczywisty istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) oraz niezwłoczna reakcja Strony po powzięciu wiedzy o zajęciu rachunku bankowego i zapoznanie się z aktami sprawy, w celu wyjaśnienia przyczyn tego zdarzenia.

Argumenty podnoszone wobec Skarżącego, że niemożliwym jest, aby monitorował korespondencję, bowiem wcześniej zdarzyło mu się nie odebrać przesyłki są przy tym chybione i wręcz krzywdzące. Skarżący był aktywny

w postępowaniu przed organem I instancji, zapoznał się z aktami, wypowiedział na piśmie oraz odbierał korespondencję w jego toku, zaś ewentualny zwrot pojedynczych listów świadczyć może jedynie o fakcie, że już wcześniej występowały problemy z jej doręczeniem. Kiedy Skarżący z innych źródeł powziął wiedzę

o korespondencji kierowanej do niego w spornych postępowaniach, niezwłocznie podejmował działania, mające na celu zapoznanie się z treścią tych przesyłek (choćby zapoznanie się z aktami sprawy czy też podjęcie próby przywrócenia terminu/ponownego złożenia odwołania).

Przywrócenie terminu w niniejszej sprawie było zatem w pełni uzasadnione

i konieczne. Skarżący może się jedynie domyślać, że przedmiotowa kwestia mogła stanowić konsekwencję likwidacji placówki pocztowej, która wcześniej obsługiwała jego rejon zamieszkania. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji problemów organizacyjnych P.

Organ zweryfikował jaka placówka obecnie obsługuje rejon zamieszkania Skarżącego i ustalił, że nie została ona zawieszona lub zlikwidowana. Ustalenia te poczynił wobec AP ul. [...], która jednak rozpoczęła obsługę przesyłek pocztowych po likwidacji AP ul. [...], w odniesieniu do której Skarżący podnosił swoje zarzuty. Oczywistym jest, że aktualnie działająca i obsługująca obszar zamieszkania Skarżącego placówka pocztowa nie została zlikwidowana, jednak zarzut taki nigdy po stronie Skarżącego nie został podniesiony. Organ ponownie odnosi się do rzekomych zarzutów Strony, których ten nie podnosił. Zarzutem było wskazanie - czego organ nie zweryfikował w ogóle - że w okresie ewentualnych prób doręczenia spornej korespondencji do Strony, wcześniejsza placówka skarżącego, tj. AP ul. [...] była "wygaszana", co rodziło szereg problemów z doręczaniem korespondencji do adresatów tego rejonu. Koniecznym z tych względów było zatem faktyczne, wyczerpujące i rzeczowe zweryfikowanie czy nieprawidłowości w doręczeniu oraz brak takiego doręczenia korespondencji do strony mógł wynikać właśnie z tych zmian rejonowych po stronie P. Organ zaś jedynie pobieżnie ustalił treść tzw. "zwrotek" i na tym zakończył postępowanie dowodowe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z 17 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 613/23 uchylił poprzednio wydane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 maja 2023 r.

w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto wyrokiem z tego samego dnia w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 614/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienie z dnia 5 maja 2023 r.

w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Kontrola zaskarżonego postanowienia wymaga zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej "p.p.s.a." ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą

w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponadto art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Strona postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (skarżący lub organ administracji) niezadowolona z wyroku ma prawo wnieść skargę kasacyjną. Jeśli jednak tego nie uczyni musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi wynikającymi z brzmienia zacytowanego wyżej art. 153 p.p.s.a.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności

z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, w tym wykonania przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych

w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie orzeczeniu sądu, należy zauważyć, że organ nie do końca zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu z dnia 17 października 2023 r.

w sprawie i sygn. akt I SA/Gd 614/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 469/24 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z dnia

5 maja 2023 r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, ponownie uznając, że ustalenia organu, zgodnie z którymi decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącemu skutecznie, zostały dokonane

z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz 191 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał na zaistniałe wątpliwości związane z doręczeniem decyzji organu I instancji w trybie zastępczym, które nie zostały wyjaśnione w trakcie przeprowadzonego postępowania oraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego Sąd uznał, że naruszono art. 150 O.p. poprzez przedwczesne stwierdzenie, że doręczenia decyzji dokonano w trybie zastępczym. Opisane wyżej uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wobec braku wykazania przez organ w sposób nie budzący wątpliwości pozostawienia Stronie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki, ze wskazaniem

w którym urzędzie pocztowym - decyzja nie mogła zostać uznana za skutecznie doręczoną.

Z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie przez organ wskazanych powyżej okoliczności, nie została ostatecznie przesądzona kwestia, czy w istocie decyzja organu I instancji z dnia 21 grudnia 2022 r. została Skarżącemu skutecznie doręczona i w konsekwencji, czy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania.

W związku z powyższym w sytuacji, gdy organ wykaże po przeprowadzeniu stosownych czynności, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, dopiero wówczas może przystąpić do oceny wniosku

o przywrócenie terminu pod kątem pozostałych przesłanek określonych w art. 162

§ 1 O.p. W konsekwencji należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie organ przedwcześnie stwierdził, że zachodzą podstawy do oceny wniosku o przywrócenie terminu, skoro nie wykazał, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu, dopiero wyjaśnienie powyższych kwestii dotyczących prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji i ewentualnego uchybienia terminu do wniesienia odwołania, przesądzi o istnieniu przedmiotu

w zakresie orzekania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania i ponownym rozpoznaniu wniosku Skarżącego. Jeżeli bowiem okaże się, że decyzja nie została skutecznie doręczona Skarżącemu i nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanie się bezprzedmiotowy. Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania

w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 O.p. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że, aby złożyć wniosek

o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest bezprzedmiotowy. Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia

o stwierdzeniu uchybienia terminowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 705/21).

W konsekwencji przedwczesne było orzekanie przez organ w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – bez prawidłowego ustalenia kwestii uchybienia terminu, co skutkowało naruszeniem w niniejszej sprawie art. 162 § 1 i § 2 O.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu, mając przy tym na uwadze konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania przez Dyrektora IAS w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i wytyczne dla organu zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 września 2024 r. sygn. I SA/Gd 469/24.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.

z 2023 r. poz. 1935). Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest to dopuszczalne, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym

i zabezpieczającym, na które służy zażalenie – co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.