Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 152/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1839
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi J. C., A. C., M. C. i S. C. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 8 lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej decyzji, 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżących J. C., A. C., M. C. i S. C., solidarnie, kwotę 616 (sześćset szesnaście) złotych, tytułem zwrotu wpisu od skargi, a nadto na rzecz J. C. kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

J. C., A. C., M. C. oraz S. C. (dalej zwani skarżącymi) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na czynność materialno-techniczną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwany też organem), zatytułowaną "wezwanie do zapłaty" z dnia 8 lutego 2019 r., znak [...], w przedmiocie naliczenia kosztów przechowywania broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją. Wezwanie do zapłaty nie zawierało określenia adresata pisma, natomiast zostało doręczone skarżącym.

Organ zaznaczył, że opisana broń jest własnością osoby, do której kierowane jest pismo, oraz odnotował, że postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...] stwierdził likwidację niepodjętego depozytu w postaci dwóch sztuk broni palnej myśliwskiej wraz z amunicją do niej.

Organ wyjaśnił również, powołując się na art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 284 - dopisek Sądu, dalej jako ustawa), że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji, w przypadku stwierdzenia przez sąd likwidacji niepodjętego depozytu, naliczane są od pierwszego dnia złożenia broni do depozytu do dnia uprawomocnienia się postanowienia.

W wezwaniu do zapłaty przedstawiono szczegółowe wyliczenie kosztów przechowywania broni dokonane, jak zaznaczono, stosownie do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania broni i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. nr 152, poz. 1609). Następnie organ stwierdził, że właściciel broni zobowiązany jest pokryć koszty przechowywania przedmiotowej broni w depozycie w okresie od 2 maja 2007 r. do 6 grudnia 2018 r. (dzień wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy o likwidacji niepodjętego depozytu), stanowiące kwotę 20.507,08 zł.

Jednocześnie organ wskazał, w jaki sposób należy wnieść żądaną opłatę, informując, że w przypadku nieuregulowania należności za depozyt sprawa będzie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.

Dodatkowo poinformowano, że wezwanie do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej zwana p.p.s.a.), podlegającą kontroli sądu administracyjnego.

We wniesionej w ustawowym terminie skardze do Sądu na powyższą czynność materialno-techniczną, J. C., A. C., M. C. oraz S. C. domagali się stwierdzenia jej bezskuteczności. W skardze zwarto również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi zgodzono się, że okolicznością bezsporną w sprawie jest złożenie 2 maja 2007 r., do depozytu dwóch sztuk broni z amunicją, po zmarłym spadkodawcy - ojcu skarżących – Z. C. Spadkobiercami po zmarłym było pięć osób; żona M. C. i czwórka synów (ww.skarżący). M. C., żona spadkodawcy, którego broń złożona została do depozytu zmarła [...] 2013 r.

W wyniku tego spadkobiercami po zmarłym zostali skarżący; J. C., A. C., M. C. i S. C. W skardze odnotowano także, że postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., wydanym przez Sąd Okręgowy w [...],[...] Wydział Cywilny, w sprawie sygn. akt [...], stwierdzona została likwidacja wskazanego niepodjętego depozytu. Skutkiem likwidacji depozytu Komendant Wojewódzki Policji w Opolu, czynnością materialno-techniczną dokonał naliczenia opłaty za przechowywanie depozytu. Skarżący przypomnieli, że opłata naliczona została za pełny okres przechowywania broni, a więc za okres od 2 maja 2007r. (złożenie broni do depozytu), do 6 grudnia 2018r. (likwidacja depozytu).

W przekonaniu skarżących, czynność materialno-techniczna naliczenia opłaty, dokonana została przez Komendanta Wojewódzkiego Policji nieprawidłowo.

Dowodzili, że przede wszystkim Komendant Wojewódzki Policji obliczając należną opłatę, pominął konieczność uwzględnienia okresu przedawnienia. W tej kwestii podnieśli, że wprawdzie ustawa o broni i amunicji nie reguluje kwestii przedawnienia, jednakże 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w świetle której (art. 60 pkt 7) środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, a więc również na podstawie ustawy o broni i amunicji. Skarżący argumentowali, że z art. 67 tej ustawy wynika, że do spraw dotyczących należności o których mowa w art. 60, mają zastosowanie przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, a więc przepisy które dotyczą również przedawnienia roszczeń tego typu. Z tych względów uznali, że naliczenie opłaty za depozyt w postaci broni myśliwskiej ulega przedawnieniu, zgodnie z zasadami wskazanymi w przepisach Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucili, że Komendant Wojewódzki Policji wyliczając koszty przechowywania broni, nie wziął pod uwagę przedawnienia tych roszczeń. W przekonaniu skarżących stanowisko to potwierdza ugruntowane orzecznictwo, m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 62/18, wyrok WSA w Łodzi z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1270/15.

Skarżący zwrócili także uwagę na wadliwe formalnie i faktycznie obciążenie opłatą w pełnej wysokości każdego z nich z osobna, tym samym obciążając tą samą kwotą każdego ze skarżących.

Skarżący dowodzili również, że niekwestionowaną zasadą jest niepodleganie dziedziczeniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym. Wobec powyższego, jeżeli M. C. zmarła w 2013 r., organ winien rozważyć, czy częścią opłaty naliczonej z tytułu depozytu po jej zmarłym mężu Z. C., którą miałaby uiścić M. C., powinni być obciążeni pozostali spadkobiercy. Zdaniem skarżących, możliwości takiej nie ma, a wyliczenie opłaty również w zakresie niedziedziczenia obowiązków publicznoprawnych, winno zostać odpowiednio skorygowane.

Sumując, skarżący ocenili, że czynność materialno-techniczna naliczenia opłaty była wykonana wadliwie. Nie uwzględnia ona upływu okresu przedawnienia, jak również opłata naliczona jest dla każdego ze skarżących z osobna, przez co uznać należy, iż została naliczona czterokrotnie. Według skarżących, należy również odliczyć wartość części naliczonej zmarłej M. C. opłaty, która nie podlega dziedziczeniu i której skarżący nie odziedziczyli. Skarżący oświadczyli, że nie potrafią wskazać ostatecznej kwoty opłaty, którą winien wyliczyć Komendant Wojewódzki Policji. Tak więc stwierdzenie jej bezskuteczności jest zasadne i konieczne.

Komendant Wojewódzki Policji w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, akcentując m.in., że na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt [...], stwierdzono likwidację niepodjętego depozytu i jego przejście na rzecz Skarbu Państwa broni, której skarżący byli współwłaścicielami (t. II k. akt adm. 20). Broń pierwotnie była własnością nieżyjącego Z. C. (t. I k. 87 i poprz. akt adm.). Po jego śmierci przeszła ona na własność spadkobierców. Dlatego 8 lutego 2019 r. sporządzono wezwanie o zapłatę kosztów przechowywania depozytu po 11 latach jego przechowywania w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Opolu i następnie doręczono skarżącym w różnych terminach (t. II k. 25 i następne akt adm.).

Organ zauważył, że uregulowanie kwestii przechowywania broni po jej przyjęciu do depozytu wymaga od jej właściciela złożenia tylko jednego oświadczenia woli np. o zrzeczeniu się na rzecz Skarbu Państwa lub o zniszczeniu, czego sam nie musi robić, bo wyręcza go Państwo. Można to zrobić jednym zdaniem, wysyłając oświadczenie pocztą lub przekazać przez inną osobę. Bez konsekwencji finansowych właściciel ma na to rok. Można też taki przedmiot zbyć osobie ze stosownymi uprawnieniami.

Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że opłaty za przechowywanie broni w depozycie, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji ponosi osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej oraz, że opłaty te należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych, są bowiem dochodami pobieranymi przez państwowe jednostki budżetowe (art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych). Organ odnotował również, że zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodził się ze skarżącymi, że w ustawie o broni i amunicji brak jest terminu przedawnienia powyższego roszczenia. Możliwość taką wprowadziła natomiast w art. 67 ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego - art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyliczenie omawianej opłaty jest czynnością czysto techniczną (rachunkową) i sprowadza się do ustalenia liczby dni przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty. Stawkę dzienną opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa § 11 ust. 1 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie.

Za przechowywanie broni oraz amunicji w depozycie jest pobierana opłata w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania. Określona opłata jest pobierana od każdej sztuki broni lub broni wraz z amunicją przyjętej do depozytu na podstawie protokołu przyjęcia broni i amunicji do depozytu (§ 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Stosownie natomiast do § 12 tego aktu prawnego, opłatę, o której mowa w § 11, wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy jednostki deponującej, najpóźniej w dniu odbioru broni i amunicji z depozytu.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia opłaty, organ przyjął, że zobowiązanie wynikające z opłaty za przechowywanie broni, powstaje nie z momentem złożenia broni do depozytu bądź z upływem rocznego okresu bezpłatnego jej przechowywania w depozycie, lecz z dniem doręczenia właścicielowi broni wezwania do zapłaty należności, obliczonej po zakończeniu czasu przechowywania broni. Stąd w ocenie organu, przedawnienie zobowiązania może nastąpić dopiero z końcem 2024 roku.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naliczenia opłaty w pełnej wysokości każdemu ze skarżących, podano, że Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wezwaniem do zapłaty z 8 lutego 2019 r. określił wysokość zobowiązania spadkobierców za ww. depozyt broni i amunicji w okresie od 2 maja 2007 r. do 6 grudnia 2018 r., zobowiązanie to ma więc charakter zobowiązania solidarnego. Powstała odpowiedzialność dłużników wobec wierzyciela za całość powstałego długu sprawia, że wierzyciel jest zwolniony od rozkładania długu pomiędzy wszystkich dłużników. Po spełnieniu świadczenia przez któregokolwiek dłużnika solidarnego zobowiązanie wierzyciela wygasa, a pomiędzy dłużnikami solidarnymi powstaje regres, który mogą rozliczyć między sobą. W ocenie organu, osobą zobowiązaną do zapłaty kosztów przechowywania broni złożonej do depozytu jest jej właściciel (współwłaściciel), co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Odwołując się do poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wywiódł, że z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu, przy czym dla spełnienia przesłanki z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy nie jest konieczne, aby osoba deponująca broń, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej, osobiście złożyła broń do depozytu. Przesłanka ta będzie zachowana gdy broń zostanie złożona np. przez osobę trzecią, która działa w imieniu i na rzecz osoby deponującej.

Na rozprawie przed Sądem 18 czerwca 2019 r. pełnomocnik J. C., radca prawny K. D., oświadczył, że podtrzymuje skargę oraz przedstawioną tam argumentację. Podkreślił, że w zaskarżonej czynności organ nie odniósł się do kwestii przedawnienia przedmiotowej opłaty. Powołując się na art. 21 Ordynacji podatkowej, podniósł, że przedawnienie powinno się liczyć od poszczególnych kwot, naliczanych w stosunku rocznym.

W piśmie procesowym z 6 maja 2019 r. skarżący podtrzymali dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie, precyzując, że skarga wniesiona została na czynność naliczenia opłaty przez organ. Dla skarżących nie ulega wątpliwości, że czynność ta i sporządzone wezwania skierowane do skarżących, wykonane zostały wadliwie. Dodali, że nie kwestionują prawomocnego orzeczenia o likwidacji depozytu. Brak woli zrzeczenia się depozytu na rzecz Skarbu Państwa, był w głównej mierze decyzją żony zmarłego. Późniejszy brak odbioru broni po zmarłym ojcu był zasadniczo uwarunkowany brakiem faktycznych możliwości odbioru.

Odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę argumentowali, że ponad wszelką wątpliwość organ naliczając opłatę i wzywając do jej zapłaty, nie uwzględnił solidarnego charakteru zobowiązania obecnych współwłaścicieli. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, wezwanie do zapłaty skierowane do każdego z nich, nie zawiera w sobie aspektu wykazania solidarnego zobowiązania w zakresie naliczonej opłaty. Przeciwnie, wezwania do zapłaty w sposób jednoznaczny wzywają każdego ze skarżących z osobna, do uiszczenia, wadliwie w ich ocenie, naliczonej opłaty w pełnej wysokości. Skarżący zwrócili uwagę, że dopiero w odpowiedzi na skargę organ usiłował wykazać, że zobowiązanie skarżących ma charakter solidarny.

Również całkowicie za nieuzasadnione skarżący uznali twierdzenie organu o tym, iż upływ przedawnienia roszczenia nastąpi dopiero w 2024 r. Zdaniem skarżących, stanowisko organu, że przedawnienie roszczenia do zapłaty opłaty, rozpoczyna swój bieg dopiero z dniem doręczenia wezwania do zapłaty należności obliczonej po zakończeniu czasu przechowywania broni jest sprzeczne z powszechnie przyjętymi, niekwestionowanymi w doktrynie i orzecznictwie, zasadami rozpoczęcia i biegu przedawnienia roszczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei, po myśli art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.

Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu przez "czynność", o jakiej mowa w komentowanym przepisie należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Dodać też trzeba, że kwestię zaskarżania omawianej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Przechodząc do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że J. C., A. C., M. C. oraz S. C., spadkobiercy Z. C. zaskarżyli skierowane do nich "wezwanie do zapłaty", stanowiące czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegającą na ustaleniu kosztów depozytu broni należącej wcześniej do Z. C. i zobowiązaniu skarżących, jako obecnych właścicieli broni, do opłacenia tych kosztów. Odnotowania również wymaga, że dochowanie terminu do wniesienia skargi na przedmiotową czynność nie budzi wątpliwości, zaś ustalenie w tym zakresie pozwoliło na merytoryczne jej rozpoznanie.

W związku z tym wskazać trzeba, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni ma charakter publicznoprawny i wynika z art. 23 cyt. wyżej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (nadal zwana w skrócie "ustawą"), który w ust. 1 stanowi, że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi:

1) Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1, 1a oraz ust. 3 lub art. 36 ust. 3, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę;

2) osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3;

3) osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej;

4) osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 5 oraz w art. 54.

Według ust. 2 omawianej regulacji, osoba składająca do depozytu broń, amunicję, z wyjątkiem znalazcy tej broni lub amunicji, w zakresie tej broni może wyrazić zgodę na jej zniszczenie - do protokołu przyjęcia broni oraz amunicji (pkt 1); złożyć pisemny wniosek o zniszczenie broni oraz amunicji (pkt 2); złożyć pisemne oświadczenie woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa (pkt 3). Na zasadzie art. 23 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, w przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu.

Przytoczony powyżej art. 23 ustawy określa m.in. podmioty, na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. W świetle pkt 3 ust. 1 tej regulacji, obowiązek ten obejmuje osoby deponujące broń, które weszły w jej posiadanie po osobie zmarłej. Jak słusznie wywodził tut. Sąd w wyroku z dnia 7 lipca 2016 r. (sygn. akt II SA/Op 121/16, dostępny - tak jak wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym wyroku - na stronie internetowej: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), podstawę omawianego obowiązku stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego, a drugą stroną - osoba deponująca broń w związku z brakiem pozwolenia na nią. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu i deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. Natomiast w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i zaistnienia sytuacji opisanej w art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy, wezwanie podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W okolicznościach kontrolowanej sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Opolu podał, że podstawę prawną wezwania skarżących do uiszczenia przedmiotowej opłaty stanowi art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, zatem uznał skarżących za osoby deponujące broń, które weszły w jej posiadanie po śmierci Z. C. W tym miejscu godzi się zauważyć, że wezwanie do zapłaty w swojej treści nie wskazuje, kto jest w sposób indywidualnie oznaczony adresatem powyższego pisma, jedynie zawiera adnotację, iż pismo to otrzymują J. C.. A. C., M. C., i S. C. Brak jest jednocześnie zaznaczenia, iż nałożony obowiązek ma charakter zobowiązania solidarnego.

Sąd zgodził się przede wszystkim z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, według którego z uwagi na fakt, że nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tegoż obowiązku, następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym, to przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle (por. wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2620/11 oraz z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 524/10).

Natomiast z wykładni literalnej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że "osoba deponująca" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc władała nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. Z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się bowiem stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu. Na gruncie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy powszechnie przyjmuje się, że wypełnienie określonej w nim przesłanki ma miejsce również w sytuacji, gdy broń zostanie złożona przez osobę trzecią, która jednak działa w imieniu i na rzecz osoby deponującej. Podkreślić trzeba, że ani skarżący, ani Sąd nie kwestionują obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni i amunicji przez spadkobierców.

Jednakże powiedzieć przyjdzie, że organ Policji ma obowiązek poinformować wszystkich spadkobierców, którzy weszli w posiadanie broni palnej po osobie zmarłej, że uregulowanie przez jednego ze spadkobierców kosztów związanych z przechowywaniem broni, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy o broni i amunicji, oznacza wygaśnięcie tego obowiązku względem pozostałych spadkobierców. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1525/16 (dodatkowo opubl. ONSA i wsa 2018/1/12) i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko popiera.

W niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja powiadomienia, o którym mowa w przywołanym wyroku. W zaskarżonej czynności brak jest stwierdzenia, że organ opłatą za przechowywanie broni w depozycie obciąża skarżących braci solidarnie. Nadto, nie może ujść uwadze, że wezwanie do zapłaty nie precyzowało konkretnie do kogo jest kierowane, a jedynie w tzw. rozdzielniku organ podał, że wezwanie to otrzymują wszyscy skarżący. Stąd mogły powstać uzasadnione wątpliwości, czy do uregulowania opłat zobowiązane są wszystkie osoby, które przedmiotowe pismo otrzymały, czy też którakolwiek z nich.

Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ dowodził, że skoro Komendant Wojewódzki Policji wezwaniem do zapłaty z 8 lutego 2019 r. określił wysokość zobowiązania spadkobierców za ww. depozyt broni i amunicji od 2 maja 2007 r. do 6 grudnia 2018 r., to powstałe zobowiązanie ma charakter zobowiązania solidarnego. W ocenie Sądu, odpowiedź na skargę mimo, iż pozwala poznać stanowisko organu i jego argumentację jest jedynie pismem procesowym, nie zaś rozstrzygnięciem w prowadzonym postępowaniu. Tym samym argumentacja w tym miejscu wskazana nie może zastąpić wypełnienia wymogu wynikającego z art. 107 § 3 K.p.a.

Dodatkowo podnieść przyjdzie, że Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3123/15, że opłaty za przechowywanie broni w depozycie, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych. Opłaty tego rodzaju są dochodami pobieranymi przez państwowe jednostki budżetowe (art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz. U. z 2013 r. poz. 885) na podstawie wskazanych powyżej przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, późn. zm., dalej K.p.a.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.).

Dokonując analizy ww. przepisów należy stwierdzić, że opłaty za przechowywanie broni ulegają przedawnieniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Jak słusznie zauważył organ, w ustawie o broni i amunicji brak jest terminu przedawnienia powyższego roszczenia. Taką możliwość dopiero wprowadziła ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (art. 67). Organ wyliczając koszty przechowywania broni nie rozważył kwestii przedawnienia roszczeń (por. wyroki: WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 332/18; WSA w Poznaniu z 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 62/18).

Zgodnie z treścią art. 70 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl art. 70 § 4 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W rozpatrywanej sprawie, wobec tego, że 5 letni okres wejścia w życie ustawy o finansach publicznych upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r., z tego powodu należność skarżących należałoby uznać za przedawnioną od dnia 1 stycznia 2015 r., chyba, że wcześniej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, czego jednakże nie można ustalić na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy, tzn. kiedy doręczono zobowiązanym tytuł wykonawczy wraz z zajęciem. Jeżeli wszczęcie tego postępowania miało miejsce już po zaistnieniu przedawnienia byłoby zatem bezskuteczne, a jego dalsze prowadzenie bezprzedmiotowe.

Reasumując, powiedzieć przyjdzie, że błędem organu było to, iż w zaskarżonej czynności obciążył kosztami wielokrotnie, gdyż tą samą kwotą obciążono wszystkich skarżących braci, gdyż w zaskarżonej czynności brak było stwierdzenia, iż organ obciąża skarżących solidarnie, nadto wyliczając koszty przechowywania broni organ nie wziął pod uwagę przedawnienia tych roszczeń.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku, uzasadnia art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 616 zł, ustalony stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), a nadto wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.600 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).