Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 112/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 2 i 3, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: par. 44 ust. 2
journal: Dz.U. 1975 nr 8 poz 48
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
article: art. 332, art. 333 lit. a i b, art. 334 lit. a, art. 335 ust. 1 lit. a, art. 335 ust. 3
journal: Dz.U. 1939 nr 34 poz 216
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1939 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) nakazał K. K. rozbiórkę obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej, częściowo murowanej, o wym. 7,40 m x 3,90 m użytkowanego jako inwentarski, zrealizowanego na działce nr [...] przy ul. Z. [...] w J.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na powyższej nieruchomości znajduje się obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, częściowo murowanej o wym. 7,52 m x 3,90 m. Wskazane roboty budowlane wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, co potwierdza pismo Starosty Z. z dnia [...] lutego 2010 r., znak [...]. Ponadto obecna właścicielka nie posiada żadnych dokumentów związanych z powstaniem tego obiektu budowlanego. Poprzedni właściciel – E. C., ojciec skarżącej, – oświadczył, że obiektu budowlany konstrukcji drewnianej o wym. ok. 5,50 m x 3,90 m został postawiony przed 1959 r. przez K. C., matkę E. C. W 1973 r. doszło do pożaru tego obiektu budowlanego, w wyniku czego dokonano remontu części drewnianej i dobudowy części murowanej do granicy z działką nr [...]. Organ I instancji ustalił, że w zasobach archiwalnych Miasta i Gminy J. nie znajdują się dokumenty dotyczące powstania rozważanego obiektu budowlanego, co potwierdza pismo z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...]. Podczas ponownego przesłuchania E. C. zeznał, że obiekt budowlany konstrukcji drewnianej o wym. ok. 5,50 m x 3,90 m istniał już w 1948 r. i mógł być posadowiony przez K. C. w latach 1946-1948, bądź istniał nawet wcześniej. Świadek powtórzył zarazem swoje wcześniejsze zeznania, w tym także te dotyczące pożaru w 1973 r. i jego konsekwencjach. E. C. dodał, że omawiany budynek od początku eksploatowany był jako obiekt inwentarski. Niemniej W. R., zamieszkujący sąsiednią nieruchomość w latach 1960-1984 i ponownie od 2007 r. do chwili obecnej, wskazał w zeznaniach, że część murowana przedmiotowego obiektu budowlanego powstała w latach 2001-2002; nie posiada on natomiast wiedzy co do daty powstania części drewnianej tego obiektu. Podobne zeznania złożyła również J. R. Organ I instancji ustalił przy tym, że właścicielką działki nr [...], położonej przy ul. Z. [...] w J., jest K. K., która nabyła ją w dniu [...] listopada 1994 r. od E. C. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1994 r., nr rep. [...]. Ponadto na podstawie pisma geodety stwierdzono, że rozważany obiekt budowlany ma wymiary 7,40m x 3,90 m i znajduje się w całości na działce nr [...]. Nieruchomość skarżącej została przeznaczona w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta J. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN). Niemniej w części, w której usytuowany jest przedmiotowy obiektu budowlany, działka nr [...] została oznaczona jako tereny rolnicze (6R), dla których ustala się zakaz zabudowy z wyłączeniem obiektów budowlanych infrastruktury technicznej służących do obsługi technicznej miasta oraz obiektów budowlanych niezbędnych dla lepszego funkcjonowania istniejących na tym terenie gospodarstw rolnych. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy J. wskazał, że skarżąca prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne, jest właścicielką działki zabudowanej o powierzchni 0,0959 ha i trzech działek rolnych o powierzchni 0,0837 ha oraz dzierżawi od swoich rodziców grunty rolne o powierzchni 15,12 ha. Informacje te potwierdziła K. K. w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. W konsekwencji organ I instancji uznał, że omawiany obiekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. W toku ponownego przesłuchania W. R. podtrzymał dotychczasowe zeznania, załączając zdjęcia z 1983 r., na których nie widać zarysu przedmiotowego obiektu budowlanego, natomiast w miejscu, gdzie powinien znajdować się ten obiekt, widoczna jest – wedle oświadczenia świadka – wiśnia. Organ I instancji przesłuchał ponadto J. K., który zamieszkiwał na działce nr [...] w okresie od 1996 r. do lipca 1997 r. Z zeznań tego świadka wynika, że obiekt konstrukcji drewnianej istniał w tym czasie na nieruchomości; cześć murowana powstała natomiast jesienią 1996 r. W obiekcie tym przetrzymywano świnie. J. K. nie określił jednak, kiedy powstała część drewniana rozważanego obiektu budowlanego. Poza tym przesłuchano A. W., siostrę skarżącej, który przebywała na działce nr [...] od urodzenia do czerwca-lipca 1994 r. i następnie od grudnia 1994 r. do 1998 r. Świadek nie określiła daty powstania obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej. Załączyła ona jednak zdjęcie części drewnianej tego obiektu budowlanego, wykonane w 1996 r. w okresie wiosenno-letnim. Oceniając zeznania świadków organ I instancji odmówił wiary zeznaniom E. C., że przedmiotowy obiekt budowlany istniał już w 1959 r., a jego rozbudowy dokonano w 1973 r., gdyż twierdzenia te pozostają w sprzeczności z dowodami przedstawionymi przez W. R., tj. ze zdjęciami z 1983 r., na których nie widnieje omawiany obiekt budowlany. Wszyscy świadkowie poza J. K. nie wskazali daty powstania obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej. Wymieniony świadek stwierdził natomiast, że obiekt ten istniał już w 1996 r., co potwierdza fotografia załączona przez A. W. Na podstawie analizy tego zdjęcia organ I instancji ocenił, że deski użyte do zbudowania tego obiektu wyglądają na nowe, niezniszczone i bez śladów eksploatacji, co świadczy o powstaniu tego obiektu krótko przed zrobieniem zdjęcia, w okresie od 1995 do 1996 r. Cześć murowana powstała natomiast, zdaniem organu I instancji, jesienią 1996 r., co pozostaje w zgodzie z zeznaniami J. K. oraz faktem, że na zdjęciach A. W., zrobionych w okresie wiosenno-letnim, nie widać jeszcze tej konstrukcji. Opisane roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem zastosowanie w rozpatrywanej sprawie znalazł art. 48 powołanej ustawy – Prawo budowlane. Organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązki, których spełnienie pozwoli na legalizację samowoli budowlanej. Obowiązki te nie zostały jednak wykonane, wobec czego konieczne było wydanie nakazu rozbiórki.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. K. K. odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu [...] lipca 2011 r. otrzymała postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r. nakładające na nią szereg obowiązków. Ponieważ na takie postanowienie nie przysługuje zaskarżenie, jego kontrola możliwa jest dopiero w razie wniesienia odwołania, o co też aktualnie wnosi skarżąca. K. K. podniosła, że obiekt budowlany konstrukcji drewnianej powstał bardzo dawno temu, zapewne jeszcze w okresie, gdy żyła jej babcia, K. C., która w 1946 r. wróciła z zesłania na Syberii. Część drewniana przedmiotowego obiektu budowlanego była następnie remontowana i użytkowana przez rodziców skarżącej, W. i E. C. W budynku tym trzymana była trzoda chlewna. Skarżąca zakwestionowała poza tym wiarygodność zeznań W. i J. R., którzy pominęli w zeznaniach kwestię pożaru, w wyniku którego pierwotna szopa drewniana uległa zniszczeniu. Po tym zdarzeniu ojciec skarżącej musiał odtworzyć obiekt budowlany w celu utrzymania zwierząt. Skarżąca podkreśliła, że prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne, oraz wskazała na rachunek za zakup płyt eternitowych, które miały posłużyć do wymiany dachu. Odnosząc się do zdjęć przedstawionych przez W. R., skarżąca wskazała, że we wszystkich ogrodach rosły wiśnie, a zatem nie można stwierdzić, jak i gdzie zostały wykonane przedłożone fotografie oraz czy dotyczą one działki nr [...]. Ponadto na zdjęciu dostarczonym przez A. W. widoczna jest drewniana szopa, która stoi przy samej granicy z działką nr [...]. Nie mogło zatem dojść do zmiany wymiarów pierwotnego drewnianego obiektu budowlanego. Część murowana powstała natomiast nie jako budowa, lecz jako remont szopy, niezbędny ze względu na jej zły stan techniczny. Aby nie rozbierać konstrukcji dachu, od strony wewnętrznej szopy podmurowano narożnik o wymiarach 1,45 m x 3,10 m. Skarżąca nie potrafi określić daty zdjęcia starych desek z szopy. Niemniej w 1996 r. została przeprowadzona konserwacja omawianego obiektu budowlanego, polegająca na wymianie niektórych zużytych desek oraz zamontowaniu drzwiczek na zawiasach. Tym bardziej, że na podstawie porównania zdjęcia z 1996 r. ze zdjęciem z 2013 r. nie można jednoznacznie stwierdzić, czym się różnią deski, mimo upływu 17 lat. Skarżąca zakwestionowała ponadto informację organu I instancji o wysokości opłaty legalizacyjnej.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 powołanej ustawy – Prawo budowlane uchylił zaskarżoną decyzje w części, w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 cytowanej ustawy i art. 104 k.p.a., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organub I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił szczegółowo dotychczasowych przebieg postępowania, dodając zarazem, że zasadniczą kontrowersją, jaka wyłoniła się w niniejszej sprawie dotyczy kwalifikacji prac budowlanych wykonanych przez inwestora. Z tej perspektywy należało zatem najpierw określić datę powstania rozważanego obiektu budowlanego, a następnie ustalić, czy przy wspomnianym obiekcie budowlanym były prowadzone jakieś roboty budowlane. Organ II instancji podkreślił przy tym, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.) stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Istotne jest zarazem by obiekt budowlany był już wykończony przed nadejściem tej daty. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, że pojęcie "remontu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 8 powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. i oznacza wykonanie robót budowlanych, związanych z odtworzeniem stanu pierwotnego. Niemniej zwrot "odtwarzanie" nie dotyczy jedynie remontu, lecz odnosi się również do odbudowy, rozumianej jako wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Tym samym różnica pomiędzy remontem i odbudową polega na tym, że w przypadku odbudowy konieczne jest uprzednie rozebranie fragmentu obiektu budowlanego. W konsekwencji należy zatem uznać, w rozpatrywanej sprawie doszło do odbudowy drewnianego obiektu budowlanego po jego pożarze w 1977 r., a następnie, po 2001 r., do rozbudowy tego obiektu o część murowaną. Zarówno odbudowa, jak i rozbudowa wymagały przy tym uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Do obiektów budowlanych, które powstały przed rokiem 1994 r., lecz po 1995 r. były rozbudowywane, a wszczęcie postępowania w sprawie legalności ich budowy nastąpiło po dniu 1 stycznia 1995 r., zastosowanie znajdują przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Organ odwoławczy uznał przy tym, że dowodami na to, iż przedmiotowy obiekt budowlany został rozbudowany po dniu 1 stycznia 1995 r., są informacje zawarte w odwołaniu skarżącej, zdjęcie przedłożone przez A. W., z którego wynika, że w 1996 r. obiekt o konstrukcji drewnianej nie był rozbudowany o część murowaną, oraz plan zagospodarowania będący częścią projektu zatwierdzającego budowę garażu na działce nr [...], z którego wynika, że omawiany obiekt budowlany przylega do granicy działki. Z tej perspektywy należy zatem w ocenie organu odwoławczego uznać, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 48 powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Mimo wydania postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., zmierzającego do zalegalizowania rozważanego obiektu budowlanego, skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów. W konsekwencji konieczne stało się orzeczenie o rozbiórce tego obiektu budowlanego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., podtrzymanym następnie pismem z dnia [...] maja 2014 r., K. K. zaskarżyła powyższą decyzję organu II instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany przez jej babcię, K. C. W latach 70. obiekt ten uległ zniszczeniu w wyniku pożaru (ok. 1971/1972 r.) i został odtworzony przez ojca skarżącej do wymiarów obecnych. W konsekwencji zastosowanie w niniejszej sprawie powinny znaleźć przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., a całe postępowanie powinno być na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżąca zaznaczyła poza tym, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. przyjęto, iż do wspomnianego pożaru doszło w 1977 r., co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto skarżąca podkreśliła, że na zdjęciu z 1996 r. widać wyraźnie, że omawiany obiekt budowlany przylega bezpośrednio i całkowicie do betonowego płotu. Tym samym nie mogło następnie dojść do rozbudowy tego obiektu w kierunku działki sąsiada. Co więcej, organ II instancji przyjął, że część murowana tego obiektu budowlanego powstała w 2001 r., opierając się na zeznaniach złożonych przez W. R. Ten ostatni nie mieszkał jednak w tym czasie na terenie działki nr [...], gdyż w latach 1984-2007 zamieszkał przy ul. W. P. w J. Skarżąca podkreślił zarazem, że jej ojciec postawił od wewnętrznej strony drewnianej szopy narożnik z betonu komórkowego, zastępując zużyte deski nowym materiałem budowlanym, innym niż ten, jaki został pierwotnie użyty. Brak interwencji w elementy konstrukcyjno-nośne, niezmieniony kształt i forma obiektu budowlanego świadczą zatem, że zamiarem ojca skarżącej było dokonanie jedynie remontu, a nie przebudowy tego obiektu budowlanego. Skarżąca powołała się na rachunek nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r., wystawiony na jej ojca w związku z zakupem płyt eternitowych, co zostało pominięte w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Organ II instancji wadliwe odwołał się przy tym do mapy zasadniczej, gdyż nie odzwierciedla ona rzeczywistego przebiegu granicymiędzy działkami nr [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). Na wstępie trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 103 ust. 2 powołanej ustawy, art. 48 tejże ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów budowlanych stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 z późn. zm.). Należy przy tym podkreślić, że z perspektywy legalizacji samowoli budowlanej istotna jest chwila, w której powstała najnowsza część obiektu budowlanego, zamykająca niejako ostateczny kształt tego obiektu.

W kontekście rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie miało zatem wskazanie daty, w której powstała część murowana przedmiotowego obiektu budowlanego. W tej mierze nie ulega wątpliwości, że wspomniany element konstrukcyjny powstał już po 1995 r. Za taką konkluzją przemawiają bowiem zdjęcie zrobione przez A. W., siostrę skarżącej, w okresie wiosny-lata 1996 r., na którym widoczne są dzieci na ciągniku, a w tle znajduje się jedynie drewniana konstrukcja omawianego obiektu budowlanego, bez jego części murowanej (k. 59 akt adm. organu I instancji, k. 32 akt adm. organu II instancji). Data wykonania tej fotografii została potwierdzona przez A. W. w protokole przesłuchania z dnia [...] maja 2011 r. (k. 59 akt adm. organu I instancji) oraz przez samą skarżącą w odwołaniu z dnia [...] października 2013 r. (k. 38-42 akt adm. organu II instancji). Powyższy wniosek pozostaje ponadto w zgodzie z zeznaniami J. K., męża skarżącej (małżonkowie pozostają w separacji), złożonymi w dniu [...] marca 2011 r. (k. 55 akt adm. organu I instancji). Świadek ten zeznał bowiem, że zamieszkiwał na terenie działki nr [...] w okresie od 1996 r. do lipca 1997 r., wskazując zarazem, że część murowana rozważanego obiektu budowlanego powstała jesienią 1996 r. Tym samym nie ulega wątpliwości, że najnowsza, murowana, część przedmiotowego obiektu budowlanego powstała już po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. i to właśnie przepisy tego aktu normatywnego powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Nie można przy tym podzielić argumentacji skarżącej, w świetle której część murowana omawianego obiektu budowlanego istniała już wcześniej, a obecnie jedynie zdjęto część okrycia wykonanego z desek. Na wspomnianym zdjęciu z 1996 r. widoczny jest wyłącznie obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, obiekt ten nie dochodzi jeszcze do granicy z działką nr [...]. Tymczasem na innych fotografiach załączonych do pisma W. R. z dnia [...] listopada 2010 r. oraz do pism T. i W. R. z dnia [...] czerwca 2010 r., [...] kwietnia 2010 r. i [...] listopada 2009 r. (k. 1, 15 i 20 akt adm. organu I instancji) wyraźnie widać, że aktualnie jedna ze ścian części murowanej rozważanego obiektu budowlanego zlokalizowana jest bezpośrednio przy ogrodzeniu wyznaczającym granicę działki nr [...]. Do podobnych konkluzji prowadzi analiza dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2012 r. (k. 3 akt adm. organu I instancji). Na tej podstawie można stwierdzić, że wymieniona ściana części murowanej wskazanego obiektu budowlanego jest niemal wtopiona w ogrodzenie rozgraniczające działki nr [...] i [...]. Jednocześnie E. C. przesłuchany w dniu [...] lipca 2010 r. zeznał, że część drewniana obiektu nie posiada fundamentów, natomiast część murowana posiada fundament, zaś wszystkie prace remontowe i rozbudowa o część murowaną zostały zakończone w 1973 r. (k. 23 akt adm. organu I instancji). W konsekwencji wątpliwe wydaje się wykonanie prac budowlanych, które odpowiadałyby opisowi przedstawionemu przez skarżącą oraz pozostawienie okrycia z desek na części murowanej przez ponad 23 lata – od 1973 r. do co najmniej 1996 r., kiedy została wykonana fotografia przedstawiona przez A. W.

Nie ulega zarazem wątpliwości, że skarżąca nie legitymuje się pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem robót budowlanych zarówno w odniesieniu do części murowanej, jak i do części drewnianej przedmiotowego obiektu budowlanego. Z toku dotychczasowych rozważań wynika zarazem, że prace, w wyniku których powstała część murowana rozważanego obiektu budowlanego, powinny być zakwalifikowane jako roboty budowlane, przez co rozumie się w świetle art. 3 pkt 7 powołanej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlane, przy czym budowa oznacza, zgodnie z art. 3 pkt 6 tejże ustawy, wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę tego obiektu. Jak wynika natomiast z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy, roboty budowlane można co do zasady rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym w zakresie części murowanej rozważanego obiektu doszło niewątpliwie do samowoli budowlanej.

Niemniej zbadania wymagała kwestia, czy do wzniesienia części drewnianej tego obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenie zamiaru wykonania takich prac właściwemu organowi administracji publicznej. Trzeba zatem zauważyć, że roboty budowlane były ujmowane w art. 2 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. jako roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego, przy czym budowę rozumiano w myśl art. 2 ust. 2 tejże ustawy jako wykonanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę. Konsekwentnie zatem wykonanie obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej mieściło się w pojęciu robót budowlanych, na które art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy wymagał co do zasady uzyskania pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady, przewidziane w § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8 poz. 48 z późn. zm.), ograniczały się w istocie do budowy altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz do budowy pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Tym samym na wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej, także w razie jedynie jego odtworzenia po ewentualnym pożarze ok. 1973 r., wymagane było również uzyskanie pozwolenia na budowę, co z kolei przesądza o jego samowolnym charakterze.

Skarżąca podnosiła jednak w odwołaniu z dnia [...] października 2013 r., że rozważany obiekt budowlany mógł istnieć jeszcze w czasie, gdy nieruchomość objęła jej babcia, K. C., po drugiej wojnie światowej w 1946 r. Należy zatem zauważyć, że nawet, gdyby przyjąć powyższe stanowisko, nie uchyla ono w ogóle samowolnego charakteru wzniesienia części drewnianej przedmiotowej obiektu budowlanego. W okresie bowiem od dnia 5 marca 1928 r. do dnia 14 sierpnia 1961 r. obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. nr 34 poz. 216 z późn. zm.). Zgodnie z art. 332 powołanego rozporządzenia, na wykonanie robót budowlanych konieczne było co do zasady uzyskanie pozwolenia właściwego organu administracji publicznej. Takie pozwolenie było niezbędne w świetle art. 333 lit. a i b tego rozporządzenia do wzniesienia nowego budynku stałego lub tymczasowego, do jego nadbudowy, powiększenia, przebudowy, przeróbki lub zmiany, w wyniku których dodane zostają części nośne lub konstrukcyjne bądź części wpływające na bezpieczeństwo budynku od ognia lub stan zdrowia albo gdy zmianie ulega wygląd zewnętrzny budynku. Uzyskanie pozwolenia nie było jednak wymagane w myśl art. 334 lit. a cytowanego rozporządzenia w przypadku wzniesienia nowych parterowych budynków mieszkalnych i gospodarskich, na ich powiększenie oraz na przeróbkę parterowych budynków gospodarskich na mieszkalne w miejscowościach wiejskich poza obszarem województwa poznańskiego i pomorskiego. Niemniej zwolnienie to ogranicza się według art. 335 ust. 1 lit. a tylko do przypadku wzniesienia i powiększenia parterowych, niepołożonych od strony ulicy, altan, szop, składzików i tym podobnych budynków bez palenisk o powierzchni nie przekraczającej 12 m2 i nie wyższych niż 3 m; w odniesieniu do takich robót niezbędne było dokonanie jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji publicznej. W przypadku natomiast podrzędnych (verba legis) budynków gospodarskich, wznoszonych w miejscowościach wiejskich, takich jak kurniki, budki, o rozmiarach nie przekraczających tych z art. 335 ust. 1 lit. a wymienionego nie trzeba było na mocy art. 335 ust. 3 tego rozporządzenia ani uzyskiwać stosownego pozwolenia, ani dokonywać wspomnianego zgłoszenia.

Ze szkicu sytuacyjnego, załączonego do powołanego wcześniej protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2009 r., wynika z kolei, że wymiary części drewnianej rozważanego obiektu budowlanego wynoszą ok. 5,5 m x 3,90 m, przy wysokości 2,67 m. Tym samym powierzchnia tej części obiektu budowlanego wynosi 21,45 m, co w konsekwencji oznacza, że przekracza ona maksymalne wymiary, o jakich mowa w art. 335 ust. 1 lit. a cytowanego rozporządzenia. Tym samym nawet gdyby przychylić się do argumentacji skarżącej co do daty powstania części drewnianej przedmiotowego obiektu budowlanego, to i tak należałoby uznać, że wspomniana część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Biorąc zatem pod uwagę tok dotychczasowych rozważań, należy stwierdzić, że zarówno część drewniana, jak i murowana omawianego obiektu budowlanego stanowią samowolę budowlaną, gdyż powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie, najnowsza (murowana) część tego obiektu budowlanego powstała już po 1995 r., a zatem zastosowanie do obu elementów obiektu budowlanego powinny znaleźć przepisy aktualnie obowiązującej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Tym samym organy prawidłowo zastosowały art. 48 powołanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 tejże ustawy, właściwy organ administracji publicznej co do zasady nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Niemniej, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku takiego planu – z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, właściwy organ administracji publicznej na podstawie art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym w myśl art. 48 ust. 3 tej ustawy nakłada się jednocześnie obowiązki, od których spełnienia zależy zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej.

Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwała nr 69/2007 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 30 października 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 201 poz. 4616 z późn. zm.), działka nr [...] – w części, w której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, – oznaczona jest symbolem 6R, dla którego § 9 ust. 1 powołanej uchwały ustala zakaz zabudowy z wyłączeniem obiektów budowlanych infrastruktury technicznej służących obsłudze technicznej miasta oraz obiektów budowlanych niezbędnych dla lepszego funkcjonowania istniejących na każdym terenie gospodarstw rolnych. Informacje te potwierdza pismo Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...] (k. 25 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie z pisma Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], wynika, że skarżąca prowadzi indywidualne gospodarstwo rolne – jest właścicielką działki zabudowanej o powierzchni 0,0959 ha i działek rolnych o powierzchni 0,0837 ha, a nadto dzierżawi od swoich rodziców grunty rolne o powierzchni 15,12 ha (k. 52 akt adm. organu I instancji). Informacje te potwierdza również skarżąca w piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. (k. 51 akt adm. organu I instancji). Tym samym przedmiotowa samowola budowlana, jako zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, nadawała się do legalizacji. Słusznie zatem postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., znak [...], organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 powołanej ustawy nałożył na skarżącą obowiązki zmierzające do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Niemniej do chwili obecnej skarżąca nie wykonała tych obowiązków, a okoliczność ta jest bezsporna i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. W konsekwencji zastosowanie w niniejszej sprawie powinien znaleźć art. 48 ust. 4 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wspomnianych obowiązków, należy zastosować art. 48 ust. 1 tejże ustawy, tj. wydać decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, co też trafnie organy administracji publicznej uczyniły.

W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).