Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 318/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 87, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1, art. 189h par. 4 pkt 1 i par. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), , Protokolant st. sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 roku sprawy ze skargi D. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 grudnia 2022 r. nr BP.501.2143.2022.0993.GD11.321162 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. G. kwotę 376 (trzysta siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 grudnia 2022 r., nr BP.501.2143.2022.0993.GD11.321162, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust 3, ust 7, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201), powoływanej dalej jako "u.t.d.", lp. 1.12, lp. 5.2, lp. 5.7, lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie nr 561/2006", art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów, art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1473), Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 17 października 2022 r., nr WITD.DI.0152.X1276/11/21-DUT o nałożeniu na D.G. kary pieniężnej w wysokości 9 400 zł.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, że 14 stycznia 2021 r., na autostradzie A1 w miejscowości P. przeprowadzono kontrolę drogową zespołu pojazdów zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull o nr rej. [...] którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca M.Ż., wykonywał krajowy transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy D.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe A. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z zezwolenia nr 5/2014 na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielonego przedsiębiorcy. Przebieg kontroli został opisany w protokole z 14 stycznia 2021 r. Podczas kontroli stwierdzono naruszenia: niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. za każdy dokument, przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją administracyjną z 8 kwietnia 2021 r., nr WITD.DI.0152.XI1276/11/21 nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zakwestionował sumowanie kar cząstkowych za naruszenia czasu pracy oraz zarzucił naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Decyzją z 25 czerwca 2021 r., nr BP.501.699.2021.1278.GD11.48913 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 8 kwietnia 2021 r.

Po rozpoznaniu skargi skarżącego na tę decyzję wyrokiem z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 25 czerwca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 8 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że organ błędnie dokonał sumowanie kar cząstkowych za poszczególne naruszenia czasu pracy.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 17 października 2022 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 9 400 zł.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez nałożenie sankcji za delikty administracyjne niestwierdzone w toku kontroli drogowej;

- art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie sprawy, przejawiające się nierozpatrzeniem możliwości zastosowania art. 189f § 1 k.p.a.

Skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji nałożył karę za naruszenie określone w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., które to naruszenie nie zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej. Czym innym jest możliwość obniżenia kary na podstawie art. 189d k.p.a., a czym innym nienakładanie kary za naruszenie na podstawie art. 92c u.t.d.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję z 17 października 2022 r. odnośnie naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli, dokumentów przewozowych, skontrolowanych wykresówek, że skarżący 14 stycznia 2021 r. wykonywał przewóz drogowy rzeczy, w trakcie którego kierowca nie był wyposażony przez przedsiębiorcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 u.t.d., tj. w zaświadczenia o działalności dokumentujące aktywność kierowcy w okresie objętym kontrolą. Powyższe naruszenie zostało stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego 14 stycznia 2021 r. podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull o nr rej.[...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca M.Ż. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy D.G. Kontrola obejmowała okres od 17 grudnia 2020 r. do 14 stycznia 2021 r. Oznacza to że za powyższy okres kierowca powinien posiadać przy sobie dokumenty w postaci wykresówki lub zaświadczenia dokumentujące jego aktywność w okresie kontroli. Podczas kontroli kierowca okazał wykresówki z: 6, 7, 8, 12, 13 i 14 stycznia 2021 r. Stan faktyczny polegający na niewyposażeniu kierowcy w zaświadczenia o działalności dokumentujące aktywność kierowcy od 17 grudnia 2020 r. do 6 stycznia 2021 r. oraz od 8 stycznia 2021 r. do 12 stycznia 2021 r. kontrolujący zakwalifikowali jako naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg kontroli drogowej został opisany w protokole z 14 stycznia 2021 r. W ocenie organu drugiej instancji skarżący nie udowodnił, że niewyposażenie kierowców w wymagane dokumenty spowodowane było okolicznościami, na które nie miała wpływu lub nie mógł im zapobiec. Organ drugiej instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę powyższe nakłada na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (2 x 500 zł za każdy nieokazany dokument) za naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. w dokumenty dokumentujące aktywność kierowcy w okresie objętym kontrolą.

Odnośnie naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ drugiej instancji stwierdził, że nakłada na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 3 750 zł za naruszenie polegające na polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone.

Organ drugiej instancji za udowodnione uznał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci skontrolowanych wykresówek, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli, że kierowca M.Ż:

- prowadził pojazd od godziny 15:40 6 stycznia 2021 r. do godziny 05:00 8 stycznia 2021 r. przez 16 godzin i 15 minut. Kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 godzin i 16 minut w stosunku do normy dziesięciogodzinnej. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 1 250 zł;

- prowadził pojazd od godziny 01:40 12 stycznia 2021 r. do godziny 09:20 14 stycznia 2021 r. przez 21 godzin i 40 minut. Kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 11 godzin i 40 minut w stosunku do normy dziesięciogodzinnej. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 2 500 zł.

Odnośnie naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ drugiej instancji stwierdził, że nakłada na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 4 200 zł za naruszenie polegające na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej. Organ drugiej instancji za udowodnione uznał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci skontrolowanych wykresówek, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli, że kierowca M.Ż:

- o godzinie 15:40 6 stycznia 2021 r. rozpoczął nowy dwudziestoczterogodzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 10 minut nieprzerwanego odpoczynku 7 stycznia 2021 r. w okresie od godz. 11:30 do godziny 15:40. Kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 50 minut. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 1 650 zł;

- o godzinie 15:40 7 stycznia 2021 r. rozpoczął nowy dwudziestoczterogodzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 40 minut nieprzerwanego odpoczynku 8 stycznia 2021 r. w okresie od godz. 05:00 do godziny 12:40. Kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 20 minut. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 350 zł;

- o godzinie 01:40 12 stycznia 2021 r. rozpoczął nowy dwudziestoczterogodzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku 12 stycznia 2021 r. w okresie od godz. 09:35 do godziny 15:25. Kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 10 minut. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 1 100 zł;

- o godzinie 01:40 13 stycznia 2021 r. rozpoczął nowy dwudziestoczterogodzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. 13 stycznia 2021 r. kierowca odebrał jedynie 5 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 09:00 do godziny 14:30. Kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 30 minut. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 1 100 zł.

Odnośnie naruszenia lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ drugiej instancji stwierdził, że nakłada na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 450 zł za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Organ drugiej instancji stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci skontrolowanych wykresówek, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli, że kierowca M.Ż.:

- przekroczył 12 stycznia 2021 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 37 minut. 12 stycznia 2021 r. kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 7 minut od godziny 01:40 do godziny 08:10. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 350 zł;

- przekroczył 13 stycznia 2021 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 25 minut. 13 stycznia 2021 r. kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 55 minut od godziny 14:25 do godziny 19:50. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za naruszenie wynosi 100 zł.

Suma kar pieniężnych nałożonych na skarżącego za naruszenia ujawnione w związku z kontrolą drogową utrwaloną w protokole kontroli z 14 stycznia 2021 r. wynosi 9 400 zł.

Organ drugiej instancji stwierdził, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenia przewozowe, listy przewozowe, itp. z których wynikałoby jednoznacznie, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W odwołaniu skarżący ograniczył się do wyjaśnienia, że zapewnił kierowcy odpowiednie szkolenia z czasu prowadzenia pojazdów w momencie zatrudnienia. Do stwierdzenia, że zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od ukarania przedsiębiorcy wymagane jest wykazanie przez stronę, że właściwie planowała poszczególne zadania przewozowe tak, aby możliwe było ich wykonanie bez naruszenia norm czasu pracy, podejmowała wystarczające środki mające na celu dyscyplinowanie kierowców, w tym sprawowała bieżący nadzór nad działaniem kierowców oraz bieżąco kontroluje ich cały czas pracy. Chodzi o to żeby przedsiębiorca czuwał nad kierowcami już w trakcie realizowania przez nich zadań przewozowych reagował i wpływał na nich tak, aby nie dochodziło do powstawania naruszeń.

W ocenie organ drugiej instancji art. 92c u.t.d. nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

D.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję.

W skardze tej skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji lub stwierdzenie nieważności oraz o zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrotu kosztów opłaty sądowej.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

I. przepisu materialnego, tj. art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sprawie przejawiające się nałożeniem kary za delikty administracyjne niestwierdzone podczas kontroli drogowej;

II. przepisów proceduralnych, tj. art. 28, art. 107 § 1, art. 113 § 1 oraz art. 11, art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odmienne niż w poprzednich rozstrzygnięciach wydanych na gruncie niniejszej sprawy oznaczenie strony, powodujące niepewności podmiotu uznanego wcześniej stroną postępowania co do jego obecnej sytuacji prawnej;

III. normy materialnej, tj. art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w związku z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej pomimo upływu 2 lat od ujawnienia stanu faktycznego stanowiącego naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, lecz nie z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Kontrolując zaskarżoną decyzję sąd stwierdził, że została ona wydana naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że adresatem zaskarżonej decyzji i stroną postępowania administracyjnego, w którym została wydana, jest skarżący. W komparycji zaskarżonej decyzji na skutek oczywistej omyłki pisarski błędnie wpisano nazwisko skarżącego, tj. "G" zamiast "G1". Omyłkę tę organ drugiej instancji sprostował postanowieniem z 17 marca 2023 r. wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.

Odnośnie naruszenia art. 92c ust. 3 u.t.d. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania administracyjnego pomimo upływu dwóch lat od ujawnienia stanu faktycznego stanowiącego naruszenie prawa wskazać trzeba, że zarzut ten okazał się niezasadny. W rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w okresie od dnia wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na poprzednio wydaną decyzję Głównego Inspektora Transporty Drogowego z 25 czerwca 2021 r. (tj. od 23 lipca 2021 r.) do dnia następującego po uprawomocnieniu się wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 778/21 wyroku z 22 lutego 2022 r., co miało miejsce 15 kwietnia 2022 r. (k. 11, 43 akt sprawy sygn. akt III SA/Łd 778/21). Jak stanowi art. 189h § 4 pkt 1 oraz § 5 pkt 1 k.p.a. bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej; termin przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego albo sądu powszechnego właściwego do rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej, albo odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, oddalenia skargi kasacyjnej, albo uchylenia przez Sąd Najwyższy zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.

Oznacza to, że tak w dacie wydania zaskarżonej decyzji (8 grudnia 2022 r.), jak i w dacie jej doręczenia skarżącemu termin, o którym stanowi art. 92c ust. 3 u.t.d. jeszcze nie upłynął.

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie zapadł już prawomocny wyrok sądu administracyjnego, tj. wskazany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21, wskazać trzeba na normę prawną wynikającą z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Ocena prawna stanowi wyjaśnienie treści przepisów prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku mających zastosowanie w sprawie, jak i zbadaniu prawidłowości zastosowania przez organ tychże przepisów w sprawie poddanej kontroli sądu.

Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku oznacza, że ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych czy odmiennych poglądów będących w sprzeczności z uprzednio wyrażonym. Ocena prawna traci bowiem moc jedynie w sytuacji zmiany prawa, czy istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które zaistniały już po wydaniu wyroku, jak również w sytuacji wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego taką ocenę prawną. Podobnie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku wiążą sąd i organy administracji orzekające w danej sprawie.

W orzecznictwie podkreśla się, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowiłaby prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2007 r., IV SA/Wa 625/07). Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się przede wszystkim do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 24 czerwca 2008 r., I SA/Wr 1890/07). Zasada, w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97/OSNP 1999/1/2).

Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza zatem, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97). Co więcej, również sąd administracyjny kontrolujący wydaną następnie decyzję przez organ także jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3068/18: "Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Przenosząc powyższe zasady na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i orzekaniu organy administracji obu instancji były związane oceną prawną i wytycznymi wynikającymi z prawomocnego wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21. Z akt sprawy, w tym z uzasadnień decyzji organów administracji obu instancji nie wynika, aby zachodziły podstawy uzasadniające odstąpienie od tej oceny i wskazań.

W wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 sąd za prawidłowe uznał poczynione przez organy obu instancji ustalenia co do popełnienia przez skarżącego stwierdzonych w dniu kontroli drogowej naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym., tj. niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument; przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut, 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut.

W wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 sąd podzielił stanowisko organu dotyczące zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. z lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych kierowca nie okazał zaświadczenia o działalności kierowcy od 17 grudnia 2020 r. do 6 stycznia 2021 r. i od 8 stycznia 2021 r. do 12 stycznia 2021 r. Sąd podzielił stanowisko organu o zasadności nałożenia kary 1 000 zł (2x500 zł) z lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd za prawidłowe uznał też stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisów art. 92b i art. 92c ust. 1 u.t.d. Ocenił, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających właściwą organizację czasu pracy kierowcy wykonującego kontrolowany przewóz. Nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowców nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy nie mógłby przewidzieć. Nawet jeśli przekroczeń czasu pracy i nierejestrowania swoich okresów aktywności dokonali pracujący u strony kierowcy bez jego zgody i wiedzy, to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za osoby, którymi posługuje się przy wykonywaniu swojej działalności. Skarżący powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowców takich nagannych zachowań. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by skarżący organizował jakiekolwiek szkolenia dotyczące obowiązków kierowców, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżący nie przedstawił także obowiązującego w przedsiębiorstwie regulaminu pracy kierowców ani wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie systemu kontroli, który miałby zapobiec naruszeniom przepisów przez kierowców.

W wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 sąd za nieprawidłowe jednakże uznał sumowanie kar z poszczególnych punktów lp. 5.2., 5.7 i 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Sąd ocenił, że organy błędnie wyliczyły kary pieniężne w następujących przypadkach:

- lp. 5.2, tj. przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 6 godzin 15 minut (6 stycznia 2021 r. do 8 stycznia 2021 r.) – ustalono karę w wysokości 1 550 zł z lp. 5.2.1, 5.2. i 5.2.3, podczas gdy należało nałożyć karę w wysokości 1 250 zł (tylko z lp. 5.2.3); także – dla przekroczenia o 11 godzin i 40 minut (12 stycznia 2021 r. – 14 stycznia 2021 r.) zamiast kwoty 2 800 zł, należało ustalić karę w wysokości 9x250 zł = 2 250 zł (tylko lp. 5.2.3).

- lp. 5.7, tj. skrócenia wymaganego skróconego odpoczynku dziennego – zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej – dla przekroczenia o 4 godziny i 50 minut (6 stycznia 2021 r. – 7 stycznia 2021 r.) zamiast kwoty 2 150 zł z lp. 5.7.1, 5.7.2 i 5.7.3 należało wymierzyć karę w wysokości określonej w lp. 5.7.3. 3x550 zł, tj. 1 650 zł. Następnie dla skrócenia o 1 godzinę i 20 minut (7 stycznia 2021 r. – 8 stycznia 2021 r.) wymierzono karę z lp. 5.7.1 i 5.7.2 w wysokości 500 zł, a należało tylko z lp. 2 tj. kwotę 350 zł. Z kolei dla skrócenia o 3 godziny i 10 minut (12 stycznia 2021 r. – 13 stycznia 2021 r.) nałożono karę w wysokości 1 600 zł za lp. 5.7.1, 5.7.2 i 5.7.3, tymczasem kara powinna być nałożona tylko z lp. 5.7.3 2x550 zł, czyli 1 100 zł. W zakresie skrócenia o 3 godziny i 30 minut (13 stycznia 2021 r. – 14 stycznia 2021 r.) organ nałożył karę na podstawie lp. 5.7.1, 5.7.2 i 5.7.3 w kwocie 1 600 zł, tymczasem powinien tylko na podstawie lp. 5.7.3. 2x550, czyli 1 100 zł.

- lp. 5.11, tj. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – dla przekroczenia o 1 godzinę i 37 minut, (12 stycznia 2021 r.) zamiast kwoty 700 zł należało wymierzyć karę zgodnie z 5.11.3, tj. w wysokości 350 zł; natomiast za przekroczenie o 25 minut (13 stycznia 2021 r.) prawidłowo nałożono karę w wysokości 100 zł (lp. 5.11.1).

Sąd stwierdził, że organy administracji błędnie wyliczyły kary pieniężne w opisanych wyżej kilku przypadkach skrócenia wymaganego skróconego odpoczynku dziennego, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin. W tych przypadkach organy sumując kary przewidziane w lp. 5.2.1. 5.5.2, 5.2.3., 5.7.1., 5.7.2. i 5.7.3 oraz 5.11.1, 5.11.2, 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d. za te same naruszenia, dokonały bowiem nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania tego samego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 sąd ocenił zatem poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne oraz dokonaną przez organy administracji wykładnię przepisów prawa materialnego i sposób ich zastosowania. Sąd uznając za błędne wyliczenie przez organy administracji kar pieniężnych za wskazane wyżej naruszenia określone w lp. 5.2, lp. 5.7, lp. 5.11 i szczegółowo wskazał, w jakiej wysokości kary powinny być nałożone za poszczególne naruszenia.

Organy administracji ponownie rozpoznając sprawę zastosowały się do powyższej oceny i wskazań zawartych w prawomocnym z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21, lecz w niepełnym zakresie.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie z Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 11 godzin i 40 minut przez kierowcę M.Ż. w okresie od 0:40 12 stycznia 2021 r. do 9:20 14 stycznia 2021 r. w wysokości 2 500 zł. Tymczasem w uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21 sąd jednoznacznie i wyraźnie ocenił, że za to naruszenie "należało ustalić karę w wysokości 9x250 zł = 2 250 zł (tylko Ip.5.2.3.)", a więc o 250 zł niższą niż kara uznana za prawidłową w zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego wyroku wynika zatem, że suma kar za naruszenia z Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. jaka powinna być nałożona na skarżącego to 3 500 zł (1 250 zł + 2 250 zł). Organ drugiej instancji za uzasadnione jednakże uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za te naruszenia łącznie w wysokości 3 750 zł (s. 6-7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), a więc w kwocie o 250 zł wyższej niż to wynika ze wskazań sądu. W konsekwencji powyższego suma wszystkich kar nałożonych na skarżącego zaskarżoną decyzją była wyższa o 250 zł, gdyż wyniosła 9 400 zł. Tymczasem gdyby organy administracji zastosowały się w pełni do oceny prawnej i wskazań sądu, to suma ta wszystkich kar wyniosłaby 9 150 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie wyjaśnił, dlaczego zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji co do nałożenia na skarżącego za naruszenia z Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. kary pieniężnej "15x250 zł", tj. łącznie w wysokości 3 750 zł, a w konsekwencji tego kar pieniężnych za wszystkie naruszenia ujawnione w następstwie kontroli drogowej 14 stycznia 2022 r. łącznie w wysokości 9 400 zł zamiast w wysokości 9 150 zł.

Skutkiem naruszenia przez organ administracji art. 153 p.p.s.a. poprzez niepełne zastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 778/21, jest naruszenie nie tylko przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a.), ale także naruszenie przepisów prawa materialnego (Ip. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 376 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

d.j.