Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 972/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono sprzeciwy
Powołane przepisy: article: art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2, art. 49
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwów Towarzystwa [...] w O. oraz G. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 6 lipca 2023 r. znak: SKO.OŚ/4170/20/2023 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciwy.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Olesno decyzją z 10 listopada 2022 r. znak 6220/3-7/21-22, po rozpatrzeniu wniosku G. " Sp. z o.o. z siedzibą w W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Instalacji do produkcji alkoholu etylowego o wydajności 1000 l/h wraz z kotłownią paliw alternatywnych" na części działek nr [...] oraz [...] (obszar ok. 1,5 ha) w miejscowości W., gmina Olesno.

W szczególności organ I instancji ustalił rodzaj i miejsce przedsięwzięcia, istotne warunki wykorzystywania terenu, wymagania dotyczące ochrony środowiska i ocenę ustaleń zwartych w raporcie oddziaływania na środowisko. Opisał też uzyskane w toku postępowania uzgodnienia.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm.), dalej "u.u.i.ś.".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że w wyniku wniosku ww. spółki zostało wszczęte postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Planowane przedsięwzięcie polegać miało na budowie dwóch różnych instalacji wraz z elementami współtowarzyszącymi, tj. instalacji do produkcji alkoholu etylowego o wydajności 1000 l/h oraz instalacji do przygotowania oraz spalania paliwa alternatywnego.

Wójt stwierdził, że zgodnie z art. 79 u.u.i.ś przed wydaniem decyzji przeprowadzono procedurę udziału społeczeństwa. Podano do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury poprzez umieszczenie 10 października 2022 r. ogłoszeń na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu oraz na stronie internetowej BIP gminy Olesno. Termin składania uwag i wniosków określono od 10 października 2022 r. do 9 listopada 2022 r.

Organ I instancji uznał, ze inwestycja jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który na tym obszarze przewiduje strefę oznaczoną symbolem M11RPU – tereny bazy produkcji rolno hodowlanej, przetwórstwa rolno spożywczego oraz produkcji kostki brukowej i innych materiałów budowlanych a także innej produkcji nierolniczej.

W charakterystyce przedsięwzięcia stanowiącej załącznik do ww. decyzji stwierdzono m.in., że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na stan środowiska w otoczeniu. Działalność nie będzie się wiązała z powstaniem znaczących źródeł emisji. Uwzględniono również ewentualną kumulację emisji z istniejącym zakładem, co nie doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnych stężeń i standardów.

Decyzja stała się ostateczna.

W dniu 10 marca 2023 r. G. K. wskazując, że jest właścicielem działek nr [...] i nr [...] położonych w W. i graniczących z działkami nr [...] oraz [...], na których miała być realizowana ww. inwestycja, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją Wójta Gminy Olesno z 10 listopada 2022 r. Podniósł, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Czuje się pominięty, a inwestycja będzie oddziaływać na jego działki.

Wójt postanowieniem z 10 marca 2023 r. znak: 6220/3-8/21-23 wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją Wójta z 10 listopada 2022 r. uznając, że G. K. jako właściciel działek nr [...] posiada legitymację procesową w sprawie. Wskazał, że o ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację ww. przedsięwzięcia dowiedział się 23 lutego 2023 r. na zebraniu wiejskim w miejscowości W.. Zatem zdaniem organu wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu miesiąca od dnia dowiedzenia się o przedmiotowej decyzji, czyli zgodnie z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775), dalej "K.p.a.".

Wójt Gminy Olesno decyzją z 16 maja 2023 r., znak: 6220/3-13/21/23, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania:

1. uchylił ww. decyzję Wójta Gminy Olesno z 10 listopada 2022 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie "Instalacji do produkcji alkoholu etylowego o wydajności 1000 l/h wraz z kotłownią paliw alternatywnych" na części działek nr [...] oraz [...] (obszar ok. 1,5 ha) w miejscowości W., gmina Olesno.

2. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia,

3. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Według art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1.

Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny i obowiązujące w tym względzie przepisy, zdaniem organu I instancji należało wznowić postępowanie zgodnie z wnioskiem, ponieważ w sprawie wydano decyzję, która jest ostateczna, a wniosek o wznowienie postępowania spełniał wymagania formalne (w tym powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), wpłynął w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. i nie wskazywał w odniesieniu do wnioskodawcy na oczywisty brak przymiotu strony.

Wójt wskazał, że istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty.

Organ I instancji stwierdził, że w wyniku wznowienia przeprowadzono postępowanie administracyjne, w tym 15 marca 2023 r. zamieszczono ogłoszenie o możliwości udziału społeczeństwa w dniach 16 marca 2023 r. – 14 kwietnia 2023 r. Do urzędu wpłynęło pismo Starostwa Powiatowego w Dąbrowie Tarnowskiej z 14 marca 2023 r. przekazujące "Petycje" mieszkańców: W., G., D. G., A., P. Ż., N., Z., Ć., O., S., O., O., P. D., C. i N. (brak podpisów) skierowaną do Starosty – nazwaną wnioskiem o wznowienie postępowania.

W dniu 23 marca 2023 r. wpłynęło pismo inwestora o możliwości rezygnacji z kotłowni paliw alternatywnych na rzecz kotłowni gazowej.

W dniu 28 marca 2023 r. wpłynęły "Protesty" mieszkańców gminy Ż. (bez podpisów).

W ramach konsultacji społecznych skierowano do Wójta szereg sprzeciwów przeciwko inwestycji. W sumie według organu wpłynęło ponad 1600 podpisanych sprzeciwów okolicznych mieszkańców z zastrzeżeniami co do inwestycji. Podniesiono też, że już obecna działalność inwestora powoduje dużą uciążliwość dla środowiska i mieszkańców (emisja fetoru, zanieczyszczenie wód cieku W. i gleby).

W dniu 28 marca 2023 r. stowarzyszenie "Towarzystwo O. wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wójt postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Z kolei postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. Wójt dopuścił do udziału w postępowaniu organizację ekologiczną "Z. E. E.". Z. E. E. przedstawiło uwagi do inwestycji.

Stowarzyszenie "Towarzystwo O. " przedstawiło swoje stanowisko wnosząc o wydanie decyzji o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia. Zwróciło uwagę m.in. na błędny jego zdaniem opis w raporcie procesów w zakresie gospodarowania odpadami, co obszernie uzasadniło. Podniosło, że zgodnie z m.p.z.p. dopuszczalne przeznaczenie na "inną produkcję nierolniczą" jest przeznaczeniem dodatkowym dla tego obszaru.

Wójt uzasadniając decyzję z 16 maja 2023 r. wskazał dalej, że planowane przedsięwzięcie wykracza poza m.p.z.p. (który tylko częściowo obejmuje działkę nr [...]). Ponadto w planie dopuszczono zabudowę parterową, a w projekcie zaplanowano zabudowę parter plus piętro, co jest niezgodne z m.p.z.p., dopuszczającym zabudowę parterową.

Kolejno organ I instancji opisał orzecznictwo dotyczące uwarunkowań środowiskowych związanych z emisją odoru. Podsumowując stwierdził, że inwestycja nie spełnia łącznych przesłanek do wydania decyzji pozytywnej.

Inwestor wniósł od powyższej decyzji odwołanie podnosząc w obszernym uzasadnieniu, że w sprawie nie były spełnione przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, organ I instancji wykroczył poza zakres wznowionego postępowania, a wydana w sprawie decyzja jest błędna. Zaskarżył również postanowienie Wójta z 10 marca 2023 r. wznawiające postępowanie, wnosząc o uchylenie decyzji i postanowienia. Zarzucił kwestionowanym rozstrzygnięciom naruszenie art. 148, art. 145 § 1 pkt 3 i § 2 pkt 4, art. 49, art. 151, art. 15, art. 16, art. 50, art. 8, art. 7, art. 77, art. 10, art. 15, art. 80, art. 79a i art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 5 K.p.a., oraz art. 38, art. 85 i art. 80 u.u.i.ś. Inwestor podniósł przede wszystkim, że wniosek o wznowienie G. K. został złożony po terminie, to jest po 27 grudnia 2022 r. (14 dni od publicznego ogłoszenia decyzji). Wskazał, że we wznowionym postępowaniu nie ujawniono nowych dowodów i faktów nieznanych dotychczas organowi. Zarzucił bezkrytyczne powielenie argumentacji Towarzystwo O. i bezpodstawne uznanie, że zamierzenie jest sprzeczne z m.p.z.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 6 lipca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/20/2023, na podstawie art. 138 § 2, art. 148, art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 K.p.a., uchyliło decyzję I instancji – Wójta Gminy Olesno z 16 maja 2023r., znak: 6220/3-13/21/23 - w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Uregulowana w K.p.a. procedura wznowienia postępowania przebiega bowiem dwuetapowo.

Pierwszy wstępny jej etap polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy we wniosku wskazano podstawy wznowienia z art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Dopiero spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 K.p.a.

W konsekwencji, w przypadku ustalenia, że w podaniu o wznowienie postępowania nie określono przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 K.p.a., organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).

Powyższe oznacza, że organ obowiązany jest z urzędu badać zarówno, czy wnioskodawcy wskazali podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 K.p.a., jak i czy zachowali termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, który zdeterminowany jest podaną w podaniu podstawą wznowienia.

Ciężar wskazania podstawy wznowienia jak i ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., spoczywa zatem na stronie domagającej się wznowienia postępowania. Strona musi wyjaśnić, nawet w sposób opisowy, na podstawie której z przesłanek domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego oraz kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.) lub dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).

W sytuacji zatem - jak to ma miejsce w rozpoznawanym przypadku - kiedy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania liczy się od daty powzięcia przez stronę wiadomości o decyzji. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja.

Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiada informacje, czego dana decyzja dotyczy. Dowiedzenie się o decyzji oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia. Jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, iż 10 marca 2023 r. G.. K. - właściciel działek nr [...] i nr [...] graniczących z działkami inwestycyjnymi, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta z 10 listopada 2022 r. Wnioskodawca wskazał, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.

Wójt postanowieniem z 10 marca 2023 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wójta z 10 listopada 2022 r. uznając, że G. K. ma legitymację procesową w sprawie. O ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia dowiedział się 23 lutego 2023 r. na zebraniu wiejskim w miejscowości W..

W niniejszej sprawie doręczenie decyzji z 10 listopada 2022 r. miało miejsce w trybie art. 74 ust. 1a u.u.i.ś. Organ odwoławczy przywołał treść ww. przepisu oraz art. 49 K.p.a. Stwierdził dalej, że występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania, tak jak i inne strony postępowania, nie otrzymał decyzji na piśmie, ale doręczenie nastąpiło w trybie ww. przepisów, poprzez obwieszczenie. W aktach sprawy znajdują się: obwieszczenie o wydanej decyzji z 10 listopada 2022 r. oraz informacja o wydaniu decyzji zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej.

Zatem zdaniem organu odwoławczego powyższego decyzja została prawidłowo upubliczniona i weszła do obrotu prawnego.

Organ II instancji zauważył, że zgodnie z art. 49b K.p.a.:

§ 1. W przypadku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a o decyzji lub postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, na wniosek strony, organ, który wydał decyzję lub postanowienie, niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, udostępnia stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie.

§ 2. Jeżeli decyzja lub postanowienie, o których mowa w § 1, nie mogą być udostępnione stronie w sposób lub formie określonych we wniosku, organ powiadamia o tym stronę i wskazuje, w jaki sposób lub jakiej formie odpis decyzji lub postanowienia może być niezwłocznie udostępniony.

Tak więc każda ze stron mogła wystąpić o udostępnienie odpisu decyzji i wówczas obowiązkiem organu było niezwłoczne jej udostępnienie w sposób i w formie określonych we wniosku.

Z akt sprawy wynika, że G. K. , ani też żaden z innych podmiotów, nie występował o wydanie odpisu decyzji.

W orzecznictwie przyjmuje się, że kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 49 K.p.a., uznającej obwieszczenie o decyzji za równoważne jej doręczeniu (wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., sygn. II OSK 2517/10).

Nie można wykluczyć, iż data dowiedzenia się przez stronę o decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia może być zupełnie inna, niż data fikcyjnego doręczenia tej decyzji przy zastosowania trybu obwieszczeń (art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy). A skoro tak, oczywistym jest, iż organ, do którego wpłynie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, na wstępie zobligowany jest m.in. ustalić, czy strona zachowała termin przewidziany w art. 148 § 2 K.p.a. przy użyciu stosownych środków dowodowych (art. 75 § 1 K.p.a.).

Niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 K.p.a. Z jednej strony, po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia decyzje uznawane byłyby za ostateczne. Z drugiej strony każda ze stron postępowania mogłaby domagać się wznowienia postępowania twierdząc, że skoro faktycznie decyzji jej nie doręczono, to nie brała udziału w postępowaniu (wyrok NSA z 4 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 1058/20).

W kwestii obliczania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku, gdy nastąpiło doręczenie decyzji przez obwieszczenie, w orzecznictwie wyrażono stanowisko, że zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tak więc data faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie data fikcyjnego jej doręczenia, stanowi punkt odniesienia dla oceny, czy wnoszący podanie zachował jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Jeżeli zatem strona o wydanej decyzji dowiedziała się np. poprzez doręczenie jej tej decyzji w trybie informacji publicznej, to od daty tego zdarzenia, a nie od daty, w którym nastąpiło fikcyjne doręczenie decyzji, liczyć należy termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a.

W niniejszej sprawie organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania, które miało by na celu zweryfikowanie złożonego przez G. K. podania o wznowienie postępowania. Treść tego podania jest następująca:

"Jestem właścicielem działek nr [...] położonych we wsi W.. Na zebraniu wiejskim w dn. 23.02.2023r. dowiedziałem się, że w sąsiedztwie moich działek planowana jest budowa gorzelni wraz z kotłownią paliw alternatywnych. Z tego co się dowiedziałem to ta inwestycja będzie sąsiadować z moimi działkami a jak dotąd nie dostałem żadnej informacji w tej sprawie, a tym bardziej żadnej decyzji. Czuję się pominięty w tej sprawie ponieważ inwestycja na pewno będzie oddziaływać na moje działki. Dlatego proszę Wójta o wznowienie tej sprawy tak abym mógł brać w niej udział."

Z cytowanej wyżej treści nie wynika, ani o jakiej decyzji dowiedział się G. K., jaka jest jej data, jaki jest znak sprawy, a także jakie jest rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji. Z treści podania nie wynika nawet, że chodzi tutaj o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Niewątpliwie, jeżeli w trakcie zebrania wiejskiego, na którym G. K. miał dowiedzieć się decyzji takie informacje były komunikowane, to wiedzę o tym powinni uzyskać również inni uczestnicy. Jeżeli z zebrania tego sporządzony został protokół, to powyższe dane dotyczące decyzji powinny być odnotowane w protokole. Możliwe jest również przesłuchanie świadków na okoliczność, czy w trakcie zebrania mówiono o dacie, przedmiocie rozstrzygnięcia, ewentualnie o treści decyzji, o której miał dowiedzieć się G. K.

Jeżeli postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w tym zakresie nie doprowadzi do jednoznacznych ustaleń, to organ II instancji wskazał na możliwość następujących czynności dowodowych, na które wskazuje orzecznictwo: "Generalnie dochowanie przedmiotowego terminu powinien wykazać wnioskodawca, aczkolwiek nie zwalnia to organu od podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających. Wszak również na tym etapie działa zasada prawdy obiektywnej oraz pozostałe kodeksowe zasady ogólne, które implikują aktywną rolę organu. Trzeba też zauważyć, że okoliczność dochowania terminu, którego bieg rozpoczyna się a tempore scientiae, jest - jako przedmiot dowodu - dość specyficzna. Jeżeli wnioskodawca twierdzi, że w określonym momencie dowiedział się o relewantnym zdarzeniu (przyczynie wznowienia, wydaniu decyzji), to na ogół kluczowe staje się pytanie, czy nie nastąpiło to wcześniej. Właściwe tylko pozytywną odpowiedź na to pytanie można wykazać "zwykłymi" środami dowodowymi, odpowiedzi negatywnej - tj. tego, że ktoś odnośnej wiedzy wcześniej nie miał - w zasadzie udowodnić się nie da. Powoduje to, że przy weryfikacji dochowania terminu z art. 148 K.p.a. szczególnego znaczenia nabiera kompleksowa ocena wszystkich okoliczności sprawy oraz twierdzeń wnioskodawcy co do daty i okoliczności pozyskania istotnych informacji. Zanegowanie tych twierdzeń nie zawsze może zasadzać się na konstatacji o ich niewykazaniu; częstokroć musi bazować na miarodajnym ustaleniu przez organ, że wnioskodawca miał owe informacje wcześniej. W kontekście weryfikacji dochowania terminu z art. 148 K.p.a. - zwłaszcza gdy brak innych dowodów pozwalających na poczynienie jednoznacznych ustaleń - jako przydatny jawi się też subsydiarny dowód z przesłuchania strony (art. 86 K.p.a.) względnie składanego w warunkach odpowiedzialności karnej oświadczenia z art. 75 § 2 K.p.a. W świetle regulacji kodeksowych dowody te wymagają współdziałania strony (wspomniane oświadczenie nawet jej wniosku), ale organ nie powinien rezygnować z próby ich pozyskania. Ewentualny brak współdziałania strony w tej mierze oczywiście również może być brany pod uwagę przy ocenie materiału dowodowego" – tak WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 1297/18.

Tak więc orzecznictwo wskazuje na możliwość wykazania zachowania terminu poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, czego w sprawie nie uczyniono.

Lektura uzasadnienia, zdaniem Kolegium, prowadzi do wniosku, iż organ I instancji zupełnie bezkrytycznie przyjął kilkuzdaniowe podanie G. K. jako prawidłowo złożony wniosek o wznowienie postępowania, nie poddając tego wniosku żadnej własnej ocenie.

Tak więc pierwszą z okoliczności, którą należy ustalić przy ponownym rozpoznaniu sprawy to okoliczność, czy faktycznie G. K. mógł dowiedzieć się o decyzji, to jest o rozstrzygnięciu, dacie jej wydania, ewentualnie znaku sprawy, w trakcie zebrania wiejskiego, na które powołuje się złożonym wniosku o wznowienie postępowania.

Organ I instancji pominął również zagadnienie ustalenia, czy G. K. jest stroną niniejszego postępowania. W aktach sprawy brak jest wykazu stron postępowania. Co prawda powołano się na numery działek, które stanowią własność G. K. (według jego twierdzeń), ale brak jest w aktach sprawy takiej mapy, z której wynikałoby, gdzie znajdują się działki G. K. w stosunku do terenu inwestycji. Na uwadze trzeba mieć treść art. 74 ust. 3a u.u.i.ś., który to przepis określa, kto może być stroną postępowania przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. W tym zakresie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji zdawkowo wskazał, iż wniosek złożony został przez wnioskodawcę, co do którego nie występował "oczywisty brak przymiotu strony" (str. 8 uzasadnienia), co w świetle kolejnego zdania uzasadnienia, skutkować ma uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem nowego orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty.

Wreszcie organ odwoławczy zauważył, że rację ma inwestor, iż zakres wznowionego postępowania nie jest tożsamy z zakresem postępowania w pierwszej instancji. Kolegium przywołało obszernie argumenty, które znalazły się w odwołaniu od decyzji, a które uznało za prawidłowe.

I tak, z naruszeniem art. 148 § 2 K.p.a. organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie wydania decyzji praktycznie od początku, czym w ocenie inwestora naruszył art. 151, art. 15 i art. 16 w zw. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Podkreśliło, że w wyniku wznowionego postępowania, a zwłaszcza na skutek wniesionego odwołania, nie ujawniono nowych nieznanych dotychczas organowi i mających wpływ na wydanie decyzji faktów i dowodów. Dodatkowo należy mieć na względzie fakt, ze wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz podstawą wznowienia i za niedopuszczalne należy uznać ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, albowiem organ orzekający w trybie nadzwyczajnym jest związany podstawą wznowienia i nie może ponownie rozpoznać sprawy w jej całokształcie jak w postępowaniu zwykłym, wychodząc poza ustawową przesłankę, na podstawie której wznowił postępowanie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest słuszny pogląd, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Konkludując przywołane stanowisko organ II instancji podkreślił, że organ przy wznowieniu postępowania jest związany treścią wniosku o wznowienie i nie jest uprawniony do ponownego badania kwestii, które wcześniej już rozstrzygnął. W niniejszej sprawie organ dokonał z kolei ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, tyle że w tym samym stanie faktycznym i prawnym orzekł zupełnie odmiennie, odmawiając wydania korzystnej dla inwestora decyzji. Z czysto praktycznych względów organ wydając uprzednio pozytywną decyzję na realizację inwestycji ocenił już przecież te same przesłanki i zagrożenia. Ujawnienie się nowej strony, która znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, nie zmienia faktu, że oddziaływanie na sąsiadujące z inwestycją nieruchomości zostało już merytorycznie rozstrzygnięte w pierwotnym postępowaniu. Skoro zatem wówczas organ nie dostrzegał zagrożenia dla nieruchomości sąsiednich to kuriozalnym wydaje się obecnie forsowanie zupełnie odmiennego stanowiska. Podobnie prezentuje się kwestia w zakresie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania, trudnym do wyjaśnienia wydaje się fakt, iż sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie stwierdzono przy wydawaniu decyzji z 10 listopada 2022 r., a już w zaskarżonej decyzji takie niezgodności stwierdzono. Zaznaczenia przy tym wymaga, że plan zagospodarowania w tym okresie się nie zmienił.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że organ I instancji naruszył granice rozpoznania istoty sprawy w wyniku wznowionego postępowania. Sprawa prowadzona jest niejako od początku, co jest niewłaściwe. Organ powinien ograniczyć zakres badania jedynie w zakresie wskazanym we wniosku o wznowienie.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie może traktować pominięcia strony jako okoliczności, która dawałaby możliwość rozstrzygnięcia sprawy w takim zakresie, w jakim miałoby to miejsce w zwykłym postępowaniu. Przypomniał, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem nadzwyczajnym i w związku z tym ustalenie, że jedna ze stron pozbawiona została prawa do uczestniczenia w postępowaniu powoduje tylko i wyłącznie usunięcie tego uchybienia poprzez zapewnienie udziału takiej stronie we wznowionym postępowaniu. Nie oznacza to natomiast możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania rozstrzygającego złożony przez wnioskodawcę wniosek. We wznowionym postępowaniu usuwa się tylko te uchybienia, które miały miejsce w postępowaniu głównym. W tym wypadku organ I instancji ustalił, że uchybieniem miałoby być pominięcie strony. W związku z tym należy stronie zapewnić czynny udział, co nie jest równoznaczne z możliwością ponownego rozstrzygnięcia sprawy zupełnie odmiennie niż w decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przyjęcie innego stanowiska godziłoby w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, a także pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z istotą wznowienia postępowania.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja wydana została przedwcześnie. Przed rozstrzygnięciem sprawy należy ustalić kwestie formalne, o których mowa wyżej, a przy zasadności wznowienia postępowania zbadać jedynie kwestię spełnienia przesłanki, na którą powołuje się wnioskodawca G. K. , to jest przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Stowarzyszenie Towarzystwo O. z siedzibą w O. a także G. K. wnieśli na powyższą decyzję Kolegium z 6 lipca 2023 r. sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie:

- art. 109 § 1 w zw. a art. 49 § 1 K.p.a. i z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w zw. z art. 145 § 1 K.p.a., poprzez stwierdzenie doręczenia decyzji stronom, podczas gdy w przedmiotowej sprawie jest zaledwie 5 stron wliczając w to wnioskodawcę, co doprowadziło do braku skutku doręczenia przez obwieszczenie i konieczności traktowania decyzji Wójta Gminy Olesno z 10 listopada 2022 r. jako decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, a wobec tego brakiem podstaw do uchylenia decyzji Wójta z 16 maja 2023 r. w trybie art. 138 § 2 K.p.a.;

- art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z art. 44 ust. 1 i art. 79 ust. 1 u.u.i.ś., poprzez uchylenie decyzji Wójta, jako wydanej na skutek postępowania wykraczającego poza granice podstaw wznowienia postępowania, w sytuacji gdy Wójt dokonał odmiennej - prawidłowej - wykładni prawa w granicach interesu procesowego strony wnoszącej o wznowienie oraz na skutek stanowiska organizacji społecznej, której udział jest tego rodzaju postępowaniach jest gwarantowany.

Wobec powyższego stowarzyszenie wniosło o uchylenie decyzji Kolegium i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem, a także o rozpoznanie sprawy bez przeprowadzania rozprawy.

W uzasadnieniu sprzeciwu stowarzyszenie podniosło, że wyjątki od doręczania decyzji na piśmie i w oryginale, jak choćby przewidziany w art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., muszą mieć wyraźnie umocowanie w ustawie i mogą zostać wdrożone jedynie, gdy w okolicznościach danej sprawy są spełnione te ustawowe warunki. W przedmiotowej warunki określone w art. 74 ust. 3 nie zaistniały. Na mapie stanowiącej załącznik do wniosku z zaznaczonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia, widocznym jest, że w tym obszarze znajdują się następujące działki o nr ewidencyjnych, które zgodnie z informacją przekazaną skarżącemu przez mieszkańców, należą do niżej wymienionych osób:

- 42 - Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna P. w W. (w upadłości), - 4/6 - W. , - 26/1 - Gmina Olesno (władanie), - 41/2 - W. - 40/2 - W. - 39/2 - Ł. W., - 38/2 - W. , - 37/2 - W. , - 36/2 - W. , - 83 - G. K., - 1285 - G. K., - 84 - W. , - 63 - Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna P. w W. (w upadłości). - 1103 Skarb Państwa we władaniu Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych.

W świetle powyższych ustaleń liczba stron nie przekracza 10, tym bardziej, że Gmina Olesno, jako że postępowanie prowadzone jest przez jej organ zarządzający, traci charakter strony. Mając na uwadze powyższe nie można mówić o doręczeniu decyzji Wójta z 10 listopada 2022 r. przez dokonanie obwieszczenia w trybie art. 49 § 1 K.p.a.

Decyzje administracyjne niedoręczone zaliczane są do decyzji nieistniejących. Wobec niedoręczenia stronom postępowania, za wyjątkiem wnioskodawcy, wskazanej decyzji nie weszła ona do obrotu prawnego i tym bardziej nie stała się ostateczna. Dlatego brak było uwarunkowań do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Tylko bowiem postępowania zakończone decyzją ostateczną można wznowić. Wobec takiego braku SKO nie powinno uchylać do ponownego rozpoznania w trybie art. 138 § 2 K.p.a., lecz uchylić decyzję z 16 maja 2023 r. i umorzyć postępowanie wskazując jednocześnie na konieczność doręczenia decyzji Wójta z 10 listopada 2022 r. wszystkim stronom postępowania na piśmie w trybie art. 109 § 1 K.p.a.

Uzasadniając drugi zarzut stowarzyszenie zastrzegło, że podnoszony jest on z daleko posuniętej ostrożności, jedynie na wypadek nie uwzględnienia pierwszego zarzutu. Rozpoznanie sprawy w ramach wznowienia, ograniczone do podstaw wznowienia nie może wypaczać sensu tego postępowania, ani też kolidować z normami szczególnymi modelującymi owe postępowanie. Natomiast w zaskarżonej decyzji SKO w Tarnowie przejawia się pogląd, jakoby wznowienie postępowanie na podstawie wniosku G. Krupy nie mogło w istocie doprowadzić do zmiany treści decyzji. Taka interpretacja art. 151 § 1 K.p.a. stoi w sprzeczności z treścią art. 146 § 2 K.p.a., a więc jest contra legem.

Udział Towarzystwo O. w przedmiotowym postępowaniu jest wynikiem starań mieszkańców, w tym wnoszącego o wznowienie postępowania o udzielenie merytorycznej pomocy w ochronie ich interesów. Co więcej charakter planowanego przedsięwzięcia istotnie ingeruje w prawo własności stron postępowania i korzystanie z tych nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem określonym jako pierwsze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – produkcji rolno hodowlanej. Stała ekspozycja na zanieczyszczenia, nawet emitowane w niewielkiej ilości, z instalacji termicznego przekształcania odpadów stanowi ryzyko kumulacji szkodliwych substancji w glebie i roślinach oraz przenikania ich do żywności powodując ryzyko obniżenia jej jakości. Należy przy tym wziąć pod uwagę także możliwe emisje w warunkach, w których instalacja nie musi spełniać norm emisyjnych np. w czasie awarii.

Zatem zmiana oceny materiału dowodowego oraz interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach procesowego interesu strony pominiętej przy wydawaniu decyzji. To że argumentacja ta została wyeksponowana przez organizację społeczną nie przeszkadza do zmiany decyzji, gdyż to na organie ciąży zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. ciężar zgromadzenia i oceny dowodów. Organ na każdym etapie sprawy powinien dążyć do realizacji zasady prawdy materialnej. Z kolei w świetle art. 79 ust. 1 i art. 44 ust. u.u.i.ś. postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia organ zapewnia możliwość udziału społeczeństwa, która wyraża się między innymi przez udział organizacji społecznych. Niezależnie od tego, że postępowanie toczyło się na skutek wznowienia, organ musiał dopuścić Towarzystwo O. do udziału w nim i wziąć pod uwagę jego stanowisko przy dokonywaniu rozstrzygnięcia. Zatem SKO w Tarnowie nie miało podstaw do uchylenia decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a., ale powinno ją utrzymać w mocy.

Z kolei G. K. w swoim sprzeciwie podniósł, że Kolegium przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Wójtowi, w uzasadnieniu decyzji precyzując wskazówki co wtórnego procedowania. Z zaprezentowanymi wytycznymi skarżący się nie zgadza. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

I. naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych;

1. zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 K.p.a., wedle której organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności, a wszelkie czynności przez nie podejmowane winny zmierzać do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w sytuacji w której Kolegium wskazuje organowi, który będzie ponownie rozpoznawał sprawę, iż co do meritum sprawa nie powinna być ponownie rozstrzygnięta, a jedynie należy poinformować prawidłowo strony postępowania, co prowadzi do fikcyjnego przyznania legitymacji procesowej stronie pominiętej w pierwotnej formie postępowania, bowiem jej uczestnictwo, z góry powziętym założeniem, nie odniesie wpływu na ostateczny kształt decyzji.

2. zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony wyrażonej w art. 81a K.p.a., zgodnie z którą - jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, takie wątpliwości bezsprzecznie jawią się w postępowaniu wznowionym przez Wójta, co do dotrzymania terminu i legitymacji procesowej skarżącego, mimo to Kolegium prezentuje narrację stanowiącą instrukcję dla organu mającego ponownie procedować, aby odmówić uczestnikowi skarżącemu prawa do pełnej realizacji swoich uprawnień w postępowaniu,

3. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 K.p.a., w sytuacji, w której w uzasadnieniu organu wydającego decyzję bezpodstawnie wskazano, jakoby skarżący wniósł wniosek o wznowienie postępowania po terminie, podważając zasadność wznowienia postępowania, co więcej wyznacza tor ponownego rozpatrywania sprawy wykluczając inne rozstrzygnięcie co do meritum niż pierwotne, czyniąc wszelkie potencjalne czynności procesowe skarżącego nic nieznaczącymi, pozbawionymi mocy prawnej, ponad to uznanie, iż skarżący mógł powziąć wiadomość o postępowaniu z gminnego obwieszczenia, jednakże inni uczestnicy zostali poinformowani przez organy Gminy,

4. art. 10 § 1 K.p.a., bowiem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z narracji prowadzonej w uzasadnieniu należy wnioskować, iż Kolegium skłania się do pominięcia stanowiska skarżącego i ewentualne przyznanie "wstecznego" prawa strony bez wpływu na decyzję ostateczną podjętych potencjalnie przez niego czynności, wypaczając tym samym sens instytucji wznowienia postępowania,

5. art. 49 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że winno się przyjąć, iż skarżący powziął wiadomość o postępowaniu z obwieszczenia, w sytuacji, w której w przedmiotowej sprawie innych uczestników postępowania informowano w sposób bezpośredni, co dopuszcza dalsza część redakcyjna cytowanego przepisu, tj. "innej formie zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości...",

6. art. 148 § 1 K.p.a., poprzez błędną wskazówkę dla organu procedującego pierwotnie jakoby istniała możliwość braku legitymacji procesowej dla skarżącego, z uwagi na niedotrzymanie terminu, co stoi w kontrapozycji do stanu faktycznego i obowiązujących przepisów w odniesieniu do położenia procesowego innych uczestników postępowania,

7. art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, w sytuacji, w której Kolegium wyraża preferencje pominięcia potencjalnych czynności procesowych skarżącego wskazując orzecznictwo, które przemawia, aby nie przeprowadzać postępowania wznowionego w sposób zupełny, mimo, iż nie ma on wiedzy na temat środków procesowych, które potencjalnie może wystosować skarżący, który do tej pory został tych możliwości pozbawiony a w jego ocenie mogą realnie mieć wpływ na wynik sprawy, organ tym samym nie dąży do ustalenia prawdy obiektywnej, a do "fikcyjnego" włączenia pominiętego uczestnika bez ewentualnej zmiany decyzji,

8. art. 109 § 1 w zw. z art. 49 § 1 K.p.a. i z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. w zw. z art. 145 § 1 K.p.a., poprzez stwierdzenie doręczenia decyzji stronom, podczas gdy w przedmiotowej sprawie jest zaledwie 5 stron wliczając w to wnioskodawcę, co doprowadziło do braku skutku doręczenia przez obwieszczenie i konieczności traktowania decyzji Wójta z 10 listopada 2022 r. jako decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, a wobec tego brakiem podstaw do uchylenia decyzji Wójta z 16 maja 2023 r. w trybie art. 138 § 2 K.p.a.,

9. art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez uchylenie decyzji Wójta z 16 maja 2023 r., jako wydanej na skutek postępowania wykraczającego poza granice podstaw wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy Wójt dokonał odmiennej - prawidłowej - wykładni prawa w granicach interesu procesowego strony wnoszącej o wznowienie oraz na skutek stanowiska organizacji społecznej, której udział jest tego rodzaju postępowaniach jest gwarantowany.

Skarżący poparł też stanowisko Towarzystwo O., które pośrednio działa także na jego rzecz.

W odniesieniu do wyżej wskazanych zarzutów skarżący wniósł o zmianę decyzji wydanej w sprawie o sygn. akt. SKO.OŚ/4170/20/2023 i utrzymanie decyzji Wójta, ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania z możliwością pełnego ustalenia stanu faktycznego po przyjęciu stanowiska skarżącego, umożliwienia mu podjęcia wszelkich czynności prawnych jako strona postępowania z uwzględnieniem ich w wydaniu decyzji ostatecznej i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący obszernie rozwinął ww. argumentację, przywołując tezy z orzecznictwa i literatury. Dodał, że wnosząc wniosek o wznowienie postępowania działał sam bez pełnomocnika mającego profesjonalną wiedzę prawniczą, nie znał wymagań co do wniosku o wznowienie, terminu, zasad wypracowanych przez doktrynę w przedmiocie ustalania momentu powzięcia przez niego informacji o przeprowadzonym bez udziału strony postępowaniu, jednakowoż abstrakcyjne wydają się ustalenia jakoby podjęcie decyzji o budowie spalarni odpadów pod osłoną gorzelni w tak bliskim sąsiedztwie jego nieruchomości bez jego uczestnictwa było w pełni zgodne z prawem.

Godzi to także w uprawnienia skarżącego w sferze prawa własności, gdyż jak było wskazywane w wielu interwencjach w związku z planowaną inwestycją, pewne jest, iż funkcjonowanie spalarni implikować będzie liczne immisje dla nieruchomości w bliskim sąsiedztwie, zanieczyszczenie środowiska i uniemożliwienie wykorzystania działek zarówno co do możliwości ich zabudowy, uprawy czy przeznaczenia na cel rekreacyjny.

W przedmiotowym postępowaniu nie uwzględniono, iż inni uczestniczy pozyskali informacje o wydaniu uwarunkowań środowiskowych dla planowanej budowy spalarni w inny sposób niż obwieszczenie w urzędzie gminy, a dla skarżącego uznano ten sposób za właściwy. W kontekście zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, ich równego traktowania, proporcjonalności i bezstronności jest to nieakceptowalne. Organy administracji nie mogą kierować się przy podejmowaniu decyzji własnymi przekonaniami, jak również poglądami. Organy administracji publicznej mają obowiązek udostępniać informacje dotyczące swoich działań, polityk, procedur i decyzji. Informacje te powinny być łatwo dostępne dla obywateli i umożliwiać zrozumienie i ocenę działań administracji publicznej. Organy administracyjne powinny również zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w procesach decyzyjnych, na przykład poprzez konsultacje publiczne. Zasada pogłębiania zaufania publicznego nakłada na organy administracji publicznej obowiązek działać odpowiedzialnie i z szacunkiem dla praw jednostek. Organy te powinny być poddawane nadzorowi, a osoby, które padły ofiarą nadużyć lub niewłaściwego postępowania ze strony administracji, powinny mieć możliwość dochodzenia swoich praw. Nadto organy winny mieć postawę otwartej komunikacji i wyrażać wolę dialogu. Istotą jest, aby działania podejmowane były zgodne z zasadami etyki. Proponowane przez SKO rozwiązanie jest dalekie od powyższych postulatów.

Urzeczywistnienie aktywności strony w postępowaniu polega na inicjowaniu postępowania, wypowiadaniu się w zakresie przedmiotu postępowania, dostępie do akt sprawy, prawie do uczestniczenia w czynnościach organu - w rekomendowanym rozwiązaniu SKO poucza niejako organ rozpatrujący ponownie, aby ten pominął owe czynności.

Kolejno należy wziąć pod wzgląd, że organ procedujący sugeruje, iż można by domniemać, że skarżący mógł dowiedzieć się z obwieszczenia o planach wydawania uwarunkowań środowiskowych dla "W. " i zakłada bez przeprowadzenia w tym przedmiocie postępowania wyjaśniającego, iż inni uczestnicy w ten sposób właśnie powzięli te informacje, nie sprawdzając w żaden sposób, czy w przedmiotowym stanie faktycznym nie ma zastosowania dalsza część przepisu art. 49 K.p.a., tj. "innej formie zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości...", należy bowiem w tym zakresie sprawę zbadać i przyjąć tożsamy sposób uzyskania informacji dla wszystkich uprawnionych w występowaniu w charakterze strony.

Kwintesencją instytucji doręczenia przez obwieszczenie z art. 49 K.p.a. jest to, by informacja o pewnej czynności procesowej, podejmowanej przez organ administracji publicznej, w ramach konkretnego postępowania administracyjnego została ogłoszona w sposób zapewniający łatwy, publiczny do niej dostęp, a tym samym w sposób zapewniający stronie możliwość łatwego (tzn. niewymagającego ponadstandardowego nakładu sił i środków) zapoznania się z jej treścią.

Zapoznanie się z jej treścią wiąże się z koniecznością dokonania przez zainteresowany podmiot czynności faktycznych, które umożliwią poznanie treści decyzji. A zatem niewątpliwie podmiot taki jest w gorszej sytuacji procesowej od sytuacji tej strony postępowania, której decyzja zostaje doręczona bezpośrednio lub na skutek doręczenia zastępczego.

Obowiązek zebrania materiału dowodowego nałożony poprzez art. 77 § 1 K.p.a. obliguje organ do czynnego działania w postępowaniu wyjaśniającym, polegającego na poszukiwaniu dowodów pozwalających na dojście do prawdy obiektywnej. Wynikający z art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek zostanie zrealizowany także w sytuacji, gdy to strona (strony) postępowania dostarczy materiał dowodowy, który w ocenie organu będzie wystarczający do dokonania rozstrzygnięcia lub wymagać będzie jedynie uzupełnienia. Natomiast w przypadku, gdy brak będzie inicjatywy strony (najczęściej w postępowaniach podejmowanych z urzędu), żeby spełnić wspomniany obowiązek, to organ będzie musiał w całości zebrać materiał dowodowy.

Drugim z obowiązków nałożonych na organ administracji na gruncie art. 77 K.p.a. jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości w przedmiocie trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.

Konkluzja decyzji SKO wskazuje konieczność pominięcia tego etapu przy uczestnictwie strony pierwotnie pominiętej w przedmiotowej sprawie. W pełni uzasadnione jest wznowienie postępowania i ponowne wnikliwe jego przeprowadzenie z możliwością uczestnictwa wszystkich stron.

W procedurze pozyskania zgody na budowę spalarni kontekst społecznych konsultacji ma charakter znaczący i obliguje do ich przeprowadzenia prawo. Inwestor w procesie pozyskiwania zgód i pozwoleń dopuszcza się innych licznych naruszeń, chcąc rozpocząć działalność spalarni mimo ogromnych szkód jakie niesie to przedsięwzięcie dla mieszkańców. Wskazane w sprawie naruszenie nie jest jedynym, którego się dopuszczano. W tym kontekście niestosownym zdaje się pouczenie SKO, jakoby sprawy nie rozpatrywać ponownie co do meritum. W ocenie skarżącego podejmowane przez niego czynności procesowe i materiał dowodowy bezsprzecznie będą miały wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do dwóch ostatnich zarzutów skarżący podniósł, że wyjątki od zasady doręczania decyzji na piśmie i w oryginale, jak choćby przewidziany w art. 74 ust. 3 u.u.i.ś. muszą mieć wyraźnie umocowanie w ustawie i mogą zostać wdrożone jedynie, gdy w okolicznościach danej sprawy są spełnione te ustawowe warunki. W przedmiotowej warunki określone w art. 74 ust. 3 nie zaistniały. Skarżący powielił w tym zakresie argumentację stowarzyszenia.

Skarżący skonkludował, że wobec niedoręczenia stronom postępowania, za wyjątkiem wnioskodawcy, wskazanej decyzji, nie weszła ona do obrotu prawnego i tym bardziej nie stała się ostateczna. Dlatego brak było uwarunkowań do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Tylko bowiem postępowania zakończone decyzją ostateczną można wznowić. Wobec takiego braku SKO nie powinno uchylać do ponownego rozpoznania w trybie art.138 § 2 K.p.a., lecz uchylić decyzję z 16 maja 2023 r. i umorzyć postępowanie wskazując jednocześnie na konieczność doręczenia decyzji Wójta z 10 listopada 2022 r. wszystkim stronom postępowania na piśmie w trybie art. 109 § 1 K.p.a.

W odpowiedzi na sprzeciwy Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o ich oddalenie.

Postanowieniem z 6 października 2023 r. sygn. II SA/Kr 978/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 64b § 1 w zw. z art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", połączył dwie sprawy wszczęte odrębnie wniesionymi sprzeciwami do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 972/23, bowiem sprzeciwy dotyczyły tej samej zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2a w zw. z art. 64a P.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają sprzeciwy od decyzji, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej ocenia co do zasady jedynie zachowanie przesłanek wydania tego rodzaju decyzji (art. 64e P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a.). Zatem, co istotne z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy, obszerność raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz szeroko zakrojone protesty społeczne, należy szczególnie podkreślić, że wszelkie kwestie wykraczające poza zakres określony w art. 64e P.p.s.a. nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie.

Ważną okolicznością w sprawie było również i to, że decyzja Wójta z 16 maja 2023 r. oraz zaskarżona sprzeciwami decyzja Kolegium z 6 lipca 2023 r., wydane zostały w nadzwyczajnym trybie – po wznowieniu postępowania na wniosek G. K., który uważa się za pominiętą przez organ I instancji stronę postępowania. Dodatkowo, jak słusznie wskazano w postanowieniu z 10 marca 2023r. wznawiającym postępowanie, postanowienie to podlega kontroli wraz ze złożeniem odwołania od decyzji kończącej wznowione postępowanie.

W myśl art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12 powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przypadku gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasatoryjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a., lecz również wskazać, dlaczego nie mógł wydać decyzji merytorycznej, chociażby korzystając z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w uzasadnieniu okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a., określającego wymogi dla uzasadnienia faktycznego decyzji oraz realizacji wynikającej z art. 11 K.p.a. zasady przekonywania (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 1086/14).

Zaznaczyć trzeba, że decyzja organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. może być wydana również w sytuacji, w której organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania tak, że sprawa nie została wyjaśniona.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że podejmując decyzję w II instancji, poddaną w wyniku przedmiotowych sprzeciwów ograniczonej kontroli Sądu, organ odwoławczy musiał rozpocząć ocenę decyzji Wójta z 16 maja 2023 r. od prawidłowości postępowania organu I instancji w pierwszym etapie dwuetapowego w swoim charakterze postępowania wznowieniowego.

Jak słusznie wskazał bowiem organ II instancji, pierwszy wstępny etap badania sprawy po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, musi polegać na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej w rzeczywistości decyzją ostateczną, która weszła do obrotu prawnego, czy we wniosku wskazano podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 K.p.a.

Dopiero łączne spełnienie ww. przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 K.p.a. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 K.p.a.

W konsekwencji, w przypadku ustalenia, że w podaniu o wznowienie postępowania nie określono przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 K.p.a., organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).

Powyższe oznacza, że organ obowiązany jest z urzędu badać zarówno, czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 K.p.a., jak i czy zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, który zdeterminowany jest podaną w podaniu podstawą wznowienia.

Podkreślić należy, że ciężar wskazania podstawy wznowienia jak i dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania. Strona musi wyjaśnić, choćby w sposób opisowy, na podstawie której z przesłanek domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego oraz kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.) lub dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).

Przy tym zaznaczyć trzeba, jak słusznie wskazało Kolegium, że choć generalnie dochowanie przedmiotowego terminu powinien wykazać wnioskodawca, nie zwalnia to organu od podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających.

W sytuacji zatem - jak to ma miejsce w rozpoznawanym przypadku - kiedy wniosek o wznowienie postępowania oparty został ewidentnie, jak to słusznie przyjął organ I instancji, na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania liczy się od daty powzięcia przez stronę wiadomości o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.).

Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.

Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o którym mowa jest w art. 148 § 2 K.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi zatem o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiada informacje, czego dana decyzja dotyczy. Dowiedzenie się o decyzji oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu rozstrzygnięcia. Jest to pewne zdarzenie określane jako akt wiedzy.

W tym zakresie należy wskazać, że G. K. wskazując, że jest właścicielem działek nr [...] i nr [...] graniczących z działkami inwestycyjnymi, składając wniosek o wznowienie postępowania 10 marca 2023 r. podniósł, że dowiedział się, iż w sąsiedztwie jego działek planowana jest budowa gorzelni wraz z kotłownią paliw alternatywnych, jak dotąd nie dostał żadnej informacji w tej sprawie, czuje się pominięty, a inwestycja na pewno będzie oddziaływać na jego działki. Dlatego prosi Wójta o wznowienie tej sprawy tak aby mógł brać w niej udział.

Takie określenie przedmiotu sprawy zakończonej decyzją Wójta z 10 listopada 2022 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, wbrew stanowisku Kolegium, uznać należy za wystarczające na potrzeby identyfikacji postępowania, które wznowić chciał wnioskodawca. Tożsamość kwestionowanej decyzji potwierdziły zresztą niezbicie pozostałe okoliczności i następne czynności w sprawie.

Pozostawało zatem ustalenie przez organ I instancji po pierwsze, kiedy wnioskodawca dowiedział się o wydaniu kwestionowanej decyzji, co pozwoliłoby stwierdzić, czy rzeczywiście złożył wniosek w wymaganym ustawą terminie miesięcznym. Po drugie, czy rzeczywiście powinien był być uznany za stronę postępowania.

Odnośnie terminu, w którym wnioskodawca dowiedział się o wydaniu spornej decyzji, słusznie Kolegium wskazało, że organ I instancji winien był poddać wskazywaną przez wnioskodawcę datę i przebieg zebrania wiejskiego weryfikacji, choćby poprzez przesłuchanie strony, czy uzyskanie protokołu zebrania lub zeznań świadków.

Badając powyższe kwestie organy słusznie wzięły pod uwagę, że w niniejszej sprawie, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja I instancji wydane w postępowaniu wznowieniowym, dotyczyły postępowania ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, które posiada szereg swoistych, szczególnych regulacji, w stosunku do typowego, zwykłego postępowania administracyjnego.

I tak, jak słusznie wskazał organ I instancji, zgodnie z art. 74 ust. 3a u.u.i.ś (lex specialis do art. 28 K.p.a.) stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:

1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;

2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub

3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.

Choć, jak podnosił inwestor, przedmiotowe zamierzenie ma być zlokalizowane jedynie na części działek [...] oraz [...] (szczególnie działka nr [...] jest znacznie większa), to z mapy załączonej do raportu środowiskowego jednoznacznie wynika, że zarówno działka nr [...] jak i nr [...] znajdują się w odległości mniejszej niż 100 m od granic terenu inwestycji. Niewątpliwie zatem właściciel m.in. działek nr [...] powinien być stroną postępowania zakończonego decyzją z 10 listopada 2022 r. Nie jest zatem zasadny zarzut Kolegium, jakoby w aktach sprawy nie znajdowała się mapa, z której wynikałoby, gdzie znajdują się ww. działki w stosunku do terenu inwestycji.

Niemniej jednak, organ I instancji nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że właścicielem działek nr [...] jest rzeczywiście G. K. (np. wypis z rejestru gruntów, czy księgi wieczystej nieruchomości).

Co prawda, uregulowanie art. 74 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś., że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć m.in. wypis z rejestru gruntów lub inny dokument, w postaci papierowej lub elektronicznej, wydany przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, pozwalający na ustalenie stron postępowania, zawierający co najmniej numer działki ewidencyjnej oraz, o ile zostały ujawnione: numer jej księgi wieczystej, imię i nazwisko albo nazwę oraz adres podmiotu ewidencyjnego, obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, o którym mowa w ust. 3a zdanie drugie, z zastrzeżeniem ust. 1a, wyłączone jest właśnie przepisem art. 74 ust. 1a u.u.i.ś.

Stosownie zaś do art. 74 ust. 1a u.u.i.ś. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w 2022 r.), jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 10, nie wymaga się dołączenia dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6. W razie wątpliwości organ może wezwać inwestora do dołączenia dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, w zakresie niezbędnym do wykazania, że liczba stron postępowania przekracza 10.

Powyższe jednak nie wyłącza obowiązku organu weryfikacji statusu strony, jako właściciela działek położonych w odległości 100 m od granic terenu inwestycji, przy badaniu spełnienia formalnych warunków złożonego wniosku o wznowienie postępowania.

Z kolei odnośnie wątpliwości między stronami odnośnie prawidłowości doręczania kwestionowanej decyzji I instancji, należy wskazać, że organ I instancji stosował w sprawie art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 K.p.a.

W myśl zaś art. 49 K.p.a.:

§ 1. Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

§ 2. Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.

Organ I instancji nie wykazał, że w sprawie rzeczywiście status strony postępowania ma więcej niż 10 osób. Dodatkowe wątpliwości budzi w tym zakresie akcentowana w sprzeciwach kwestia, że na mapie stanowiącej załącznik do wniosku z zaznaczonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia, w tym obszarze znajdują się działki o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (łącznie 14 działek, z których niektóre mają tego samego właściciela).

W świetle powyższych wątpliwości należało uznać, że organ I instancji nie wykazał, by liczba stron postępowania przekraczała 10, co dowodziłoby ostateczności decyzji Wójta z 10 listopada 2022 r. i właściwości obranego wyjątkowego trybu doręczania decyzji poprzez obwieszczenie.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że sprzeczna wewnętrznie jest argumentacja podnoszona przez strony kwestionujące przedmiotową inwestycję, które z jednej strony wskazują na mniejszą niż 10 liczbę stron postępowania, na które oddziaływać ma przedsięwzięcie lub na których działkach, w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a z drugiej strony powołują się na konieczność ochrony setek, jeśli nie tysięcy mieszkańców okolicznych miejscowości (nota bene wskazywanych jako strony postępowania), co do których inwestycja ma istotnie ingerować w ich prawo własności i korzystanie z ich nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, określonym jako pierwsze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego – produkcji rolno hodowlanej. Podnoszono również stałą ekspozycję na zanieczyszczenia z instalacji termicznego przekształcania odpadów z ryzykiem kumulacji szkodliwych substancji w glebie i roślinach oraz przenikania ich do żywności powodując ryzyko obniżenia jej jakości.

Również skala protestów wobec planowanej inwestycji może, choć nie musi, wskazywać na jej potencjalnie większy obszar oddziaływania.

Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jest zgodna z prawem, bowiem zaszła sytuacja, w której organ I instancji nie przeprowadził we właściwy sposób wstępnego badania wniosku o wznowienie, naruszając przepisy postępowania.

Skoro w niniejszym przypadku po wznowieniu postępowania Wójt nie zweryfikował we właściwy sposób terminowości wniosku o wznowienie i przymiotu strony wnioskodawcy, całkowicie przedwczesne i niedopuszczalne byłoby wypowiadanie się przez Sąd co do merytorycznej treści decyzji Wójta z 16 maja 2023r.

Okoliczności dostrzeżone przez organ odwoławczy i opisane w uzasadnieniu zaskarżonej sprzeciwami decyzji zasadnie okazały się przyczyną zastosowania rozstrzygnięcia kasatoryjnego, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczne jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania.

Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, odnośnie obszernie poruszanej przez strony postępowania kwestii koniecznego i dopuszczalnego zakresu postępowania wznowieniowego, że zagadnienie to jest niejednoznacznie oceniane w judykaturze, czego wyrazem są przywoływane przez strony orzeczenia sądów.

Niemniej jednak należy stwierdzić, że z jednej strony niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, lecz postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle określone konkretną podstawą wznowienia. Istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończeniu postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu ustaleń w niemal nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę, a w konsekwencji do przedłużania postępowania. Ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty jest ograniczone stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu bowiem naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia.

Z drugiej jednak strony, organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie może, a nawet powinien odnieść się do kwestii podnoszonych przez pominiętą uprzednio stronę postępowania, czy dopuszczone do udziału organizacje społeczne. W tym kontekście zmiana oceny materiału dowodowego może mieścić się w granicach procesowego interesu strony pominiętej przy wydawaniu decyzji, o ile jest to poparte konkretnym materiałem dowodowym.

Sam fakt, że argumentacja została wyeksponowana z jednej strony przez organizację społeczną, a z drugiej np. przez inwestora, nie przeszkadza do uwzględnienia jej w merytorycznej ocenie poprawności wcześniej wydanej decyzji, zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Wbrew argumentacji sprzeciwu nie jest bowiem tak, że Kolegium w niniejszej sprawie nakazało Wójtowi niezmierzanie do wyjaśnienia stanu faktycznego, a jedynie poinformowanie prawidłowo strony postępowania, co rzeczywiście mogłoby prowadzić do fikcyjnego przyznania legitymacji procesowej stronie pominiętej w pierwotnej formie postępowania, bowiem jej uczestnictwo, w z góry powziętym założeniu, nie mogłoby odnieść wpływu na ostateczny kształt decyzji.

Organ musi mieć tu na uwadze również szczególną rolę przyznaną przez ustawodawcę w tego typu postępowaniach udziałowi społeczeństwa. Organ I instancji może również rozważyć stanowisko inwestora, sugerujące modyfikację wniosku inwestycyjnego w zakresie zamiany kotłowni paliw alternatywnych na rzecz kotłowni gazowej.

Podsumowując, wynik przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a. jest pozytywny, mimo pewnych błędnych sformułowań w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprzeciwy natomiast okazały się bezzasadne.

Organ odwoławczy przekazując sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia sprostał również obowiązkowi wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Uzasadnienie poddanej kontroli sądowej decyzji nie narusza w istotnym zakresie art. 107 § 3 K.p.a.

Końcowo ponownego zaakcentowania wymaga, że zgodnie z art. 64e P.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie nie był uprawniony do badania meritum sprawy administracyjnej, nie mógł zatem przesądzić w tym postępowaniu o wyniku sprawy administracyjnej. Ocenie w niniejszym postępowaniu, z woli ustawodawcy, który tak ukształtował instytucję sprzeciwu, podlegało wyłącznie zastosowanie przez Kolegium art. 138 § 2 K.p.a.

Rolą Sądu była ocena, czy przy dokonanych przez organ założeniach materialnoprawnych, zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej. Ocena założeń materialnoprawnych może być natomiast dokonana dopiero na podstawie ewentualnej skargi na decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie.

Z powyższych względów sprzeciwy, jako bezzasadne, podlegały oddaleniu, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.