Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 89/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 15
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Zambrowie w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Upomnieniem nr 15.EP.2024 z 17 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Zambrowie przypomniał A. P. (dalej jako: "skarżący") o obowiązku poddania córki A. P., ur. [...] września 2016 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym we wskazanym w upomnieniu zakresie.

Pismem z 23 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej i poinformował, że nie uchyla się od szczepień. Celem wykonania nałożonego obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zamierza zwrócić się do lekarza o przeprowadzenie badania kwalifikującego jego dziecko do szczepień. Zawnioskował o udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być podane dziecku lub wskazanie, która instytucja je udostępni w odniesieniu do każdej szczepionki oraz całego schematu szczepień, a także udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek; o udostępnienie szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych oraz szczepionek etycznych (nieprodukowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA). Skarżący wniósł również o przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u jego dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek, którymi ma być zaszczepione, wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności wrodzonych oraz nabytych. Szczegółowe badania są konieczne szczególnie z uwagi na fakt, że w Polsce nie stworzono wiarygodnego i sprawiedliwego systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, co narusza art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżący wyjaśnił, że jako odpowiedzialny rodzic chce zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów po szczepieniu oraz upewnić się, że lekarz dopełnił swoich obowiązków, respektując jego prawa.

Ponadto skarżący, na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), wniósł o udzielenie informacji publicznej, stawiając następujące pytania:

1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci?

2. Ile wszczętych na wniosek tut. organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych?

3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego?

4. Ile upomnień tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych?

5. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonywanie szczepień ochronnych?

6. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczynano postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji było w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym?

7. Ile tutejszy organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, lub zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków?

8. Czy tutejszy organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

9. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tut. organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego?

10. Ile osób pracuje w komórce tut. organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania?

11. Czy tutejszy organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów?

12. W jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP, mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza, finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?

13. Czy organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienie przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej?

14. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?

15. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument?

16. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?

17. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny?

18. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika?

19. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć?

20. Skąd tutejszy organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku?

PPIS, pismem z 5 sierpnia 2024 r., nr EP.1331.4.2024, przesłał skarżącemu odpowiedzi na sformułowane we wniosku pytania oraz wyjaśnił dodatkowo kwestie dotyczące bezpieczeństwa szczepionek, badań oraz analiz.

Treść udzielonych odpowiedzi była następująca:

Ad. 1. 6;

Ad. 2. 4 zawieszone, 2 toczą się nadal;

Ad. 3. a) zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień: 0; b) w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego: 0 (nie było takich przypadków);

Ad. 4. 76;

Ad. 5. Skuteczność 32%, liczba rodziców: 24;

Ad. 6. Nie zdarzało się. Liczba sytuacji w każdym z ostatnich 5 lat i obecnym wynosi 0;

Ad. 7. Nie składano ww. wniosków, z wyjątkiem roku 2023, w którym to złożono 4 wnioski o zawieszenie postępowań z uwagi na rozpoczęcie szczepień. Podstawą były informacje od rodziców, które zweryfikowano podczas kontroli w gabinecie lekarza POZ;

Ad. 8. PPIS w Zambrowie nigdy nie zgłaszał wniosku o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP. Przed wszczęciem postępowania PPIS weryfikuje rejestr NOP, przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego bierze informacje tam zawarte pod uwagę;

Ad. 9. O wystosowaniu wniosku: jeśli podejmowane wcześniej działania edukacyjno-informujące nie przynoszą rezultatów. Organ nie wystosowuje wniosku o wszczęcie postępowania, gdy ustali, że powodem nieszczepienia dziecka jest np. skierowanie dziecka na konsultacje specjalistyczne, odroczenie szczepień przez lekarza specjalistę itp.;

Ad. 10. W strukturze organizacyjnej PPSE w Zambrowie nie ma wyodrębnionej komórki zajmującej się tylko szczepieniami. Zagadnienia szczepień realizowane są przez 2 komórki organizacyjne: Sekcję Epidemiologii i stanowisko pracy ds. promocji zdrowia i oświaty zdrowotnej. W Sekcji Epidemiologii pracują 3 osoby, a na stanowisku ds. promocji zdrowia i oświaty zdrowotnej: 1 osoba. Organ wymienił przy tym zadania Sekcji Epidemiologii oraz zadania Samodzielnego Stanowiska Pracy ds. Promocji Zdrowia. Wskazał, że oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych, inicjowane są również inne działania, m.in. edukacyjno-informacyjne dot. szczepień skierowane do różnych odbiorców;

Ad. 11. Tak;

Ad. 12. Odpowiedź na pytanie 1 i 3: organ działa na podstawie prawa i stosuje obowiązujące akty prawne. Żądanie dokonania analizy przepisów prawnych w tym zakresie nie mieści się w ramach zapytania o informację publiczną. Odpowiedź na pytanie 2: 0;

Ad. 13. Nie stwierdzono takich przypadków, które byłyby powodem skierowania zgłoszenia do Izby Lekarskiej;

Ad. 14. 0;

Ad. 15. Organ działa na podstawie prawa i stosuje obowiązujące akty prawne. Pytanie nie mieści się w ramach zapytania o informację publiczną;

Ad. 16. w 2024 r. 1 przypadek po szczepieniu Infanrix – IPV (szczepiona przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis); w 2023 r. 2 przypadki: 1.- Tetraxim (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis), MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce); 2. – DTP (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi), Act-HiB (przeciw haemophilus typ b), Imovax Polio (przeciw poliomyelitis), Synflorix (przeciw pneumokokom), Rotateq (przeciw rotawirusom); w 2022 r. 4 przypadki: 1. – Comirnaty (przeciwko SARS-CoV-2); 2. – Infanrix-Hexa (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, polio, zakażeniom Haemophilus influenzae tupu b (Hib); 3. – DTP (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi); 4. – BCG (przeciw gruźlicy); w 2021 r. 16 przypadków: Comirnaty – 6, AstraZeneca – 6, Janssen – 2 (przeciw wirusowi SARS-CoV-2); 1 – MMR (przeciw odrze, śwince, różyczce); po 1 przypadku po szczepieniu: Rotateq (przeciwko rotawirusom), DTP (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi), ActHib (przeciw heamophilus typ b), Euvax B (przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B), Synflorix (przeciw pneumokokom); w 2020 r. – 0; w 2019 r. – 0;

Ad. 17. Organ działa na podstawie prawa i stosuje obowiązujące akty prawne. Pracownicy PSSE nie zmieniają kwalifikacji NOP, jedynie weryfikują czy zgłoszenie spełnia określane prawem kryteria lub nanoszą poprawki, gdy lekarz zgłaszający wystąpi z taką prośbą;

Ad. 18. Odpowiedź na pytanie 1: zgodnie z dobrą praktyką kwestie prawne każdorazowo są konsultowane z prawnikiem. Prawnik udziela porad, akceptuje projekty upomnień, decyzji administracyjnych, tytułów wykonawczych, pism wychodzących itd. Pytanie 2 to prośba o informację przetworzoną, w związku z czym PPIS wezwał wnioskodawcę do wykazania w jakim zakresie występuje szczególna istotność interesu publicznego;

Ad. 19. Organ działa na podstawie prawa i stosuje obowiązujące akty prawne. Pytanie nie mieści się w ramach zapytania o informację publiczną;

Ad. 20. Organ działa na podstawie prawa i stosuje obowiązujące przepisy, tj. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych; w tym roku informację o braku realizacji obowiązku szczepień przekazało 9 podmiotów wykonujących działalność leczniczą, zobowiązanych na mocy ww. aktów prawnych do składania tych informacji (11 lekarze POZ).

Pismem z 19 sierpnia 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji, zarzucając organowi naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przez nieudzielenie informacji publicznej w sposób niewyczerpujący, tj. zgodnie z żądanym zakresem, udzielając odpowiedzi na pytania skarżącego: w jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP?; ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach?; czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?

Wobec powyższego skarżący wniósł o: zobowiązanie PPIS do udzielenia żądanej informacji publicznej w sposób wyczerpujący w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w zw. z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wskazał, że złożony w trybie u.d.i.p. wniosek będzie mógł być narzędziem do prowadzenia polemiki o zasadności szczepień dzieci w Polsce. Żądanej informacji oraz obszernych wyjaśnień udzielono w piśmie EP.1331.4.2024 przesłanym skarżącemu na wskazany adres za pośrednictwem operatora pocztowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi dotyczącej bezczynności organu, odnotować trzeba, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Stąd skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.

Art. 13 u.d.i.p. stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1), a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno–technicznej), albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy lub przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 oraz w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznej, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka–Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 314 – 315).

Z bezczynnością organu w sprawie udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że PPIS należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej.

Skład orzekający zauważa, że zakres skargi na bezczynność organu w niniejszej sprawie został zawężony przez skarżącego do udzielenia przez PPIS odpowiedzi na pytania: w jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP?; ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach?; czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów? De facto zatem strona wskazała, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie odpowiedzi na pytanie nr 12.

Sąd w niniejszym postępowaniu skupił się zatem na ocenie postępowania organu jedynie w powyższym zakresie, przyjmując jednocześnie, że zakres odpowiedzi udzielonych na pozostałe pytania może zostać oceniona w odrębnych postępowaniach. Sądowi z urzędu wiadome jest przy tym, że skarżący złożył do tut. sądu także skargę w zakresie pytania nr 18, którą WSA w Białymstoku oddalił wyrokiem z 16 października 2024 r., II SAB/Bk 90/24.

Wniosek strony z 23 lipca 2024 r. wpłynął do organu 27 lipca 2024 r., zaś wobec odpowiedzi udzielonej pismem z 5 sierpnia 2024 r., został załatwiony w ustawowym terminie. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny zakresu odpowiedzi organu na pytanie nr 12, który w przekonaniu strony skarżącej jest niewystarczający.

Na wstępie konieczne sąd obowiązany jest do przytoczenia rozważań na dotyczących zakresu dostępu do informacji publicznej w sprawach o analogicznym stanie prawnym i faktycznym.

Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy (por. wyroki NSA: z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02; z 11 grudnia 2019 r., I OSK 1846/18; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie przyjęto, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 ze zm.) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r., II SAB/Sz 119/18). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej jako: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z. podlega karze grzywny. Uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, a zatem informacja o ilości takich grzywien ma walor informacji publicznej, jako związana z działalnością wskazanych organów.

W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.). Z kolei ze wzorów tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia, jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale (to jest bez przekazywania organom inspekcji sanitarnej szczegółowych personaliów i danych dotyczących osób zaszczepionych) oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. W tym zakresie wzór wskazuje na konieczność dołączania do sprawozdania imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień, a więc z pominięciem innego rodzaju danych dotyczących tej grupy osób. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań.

Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te każdorazowo pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.

Analiza odpowiedzi złożonej przez PPIS dowodzi, że organ udzielił rzetelnej i prawidłowej, podlegającej kontroli w niniejszym postępowaniu, odpowiedzi na pytanie nr 12. W zakresie pytań cząstkowych, zawierających się w zdaniu pierwszym i trzecim (w jaki sposób organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP?; czy NOP, mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza, finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP-ów?) poinformował, że pytania te nie mieszczą się w ramach zapytania o informację publiczną. Takie stanowisko należy zaaprobować. PPIS wskazał bowiem, że organ działa na podstawie przepisów prawa i stosuje obowiązujące akty prawne, i taką odpowiedź należy uznać za wystarczającą. Ugruntowane jest stanowisko, że obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną, zaś organ w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. nie jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej. Zdaniem sądu odpowiedź na pytanie zawarte w zdaniu pierwszym nie odnosi się także do sfery faktów i stanów istniejących, które faktycznie miały miejsce, ale do hipotetycznych sytuacji, możliwości lub okoliczności, jakie mogą wystąpić, lub z jakich może skorzystać organ. Z kolei w zakresie odpowiedzi na pytanie zawarte w zdaniu drugim (ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach?), PPIS odpowiedział, że 0, co bez wątpienia stanowi odpowiedź korelującą z pytaniem i niewymagającą jakiegokolwiek doprecyzowania.

Należy zatem stwierdzić, że PPIS w Zambrowie w piśmie z 5 sierpnia 2024 r., udzielił szczegółowej odpowiedzi na postawione przez skarżącego we wniosku pytanie nr 12, mieszczącej się w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Z uwagi na powyższe nie można organowi zarzucić bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku skarżącego z 23 lipca 2024 r., zgodnie z żądaniem strony. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż odpowiedzi te – mimo że udzielone zgodnie z prawem - nie spełniają oczekiwań, nie może odnieść skutku w postaci uwzględnienia przedmiotowej skargi, która sama w sobie jest lakoniczna i sprowadza się do przytoczenia poglądów judykatury, niepopartych argumentacją adekwatną w sprawie. Kwestionując kompletność odpowiedzi organu, strona zdaje się dążyć do wstrzymania wobec niej, jako rodzica, postępowania związanego z niewywiązaniem się z obowiązku zaszczepienia swoich dzieci, prowadząc polemikę w temacie zasadności szczepień dzieci w Polsce. Zagadnienie to jednak nie jest przedmiotem sprawy, gdyż pozostaje nim jedynie ocena czy przedłożona odpowiedź organu jest wystarczająca do uznania, że organ wypełnił swój obowiązek udzielenia informacji publicznej na wniosek skierowany przez skarżącego.

Ustosunkowując się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, sąd wyjaśnia, że żaden przepis p.p.s.a. nie zawiera podstawy prawnej do zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Z uwagi na powyższe sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na oddalenie, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a..