Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 108/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w części
Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 149 par. 2 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 3, art 149 par. 1 i 2, art. 3 par.2 pkt 8, art. 154, art. 54 par.3, art.200;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 65 par.1 , art.37 par. 2, art. 35 par. 1 i 3, art. 12;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.16, art. 5 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 179 poz 1843
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "A" w G. na bezczynność Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. umarza postępowanie w części dotyczącej żądania zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji, 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. grzywnę w wysokości 1 000 (jednego tysiąca) zł, 4. zasądza od Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. na rzecz skarżącego "A" w G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Gmina G. - Zarząd Dróg i Zieleni w G. pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu kanału sanitarnego w ul. [...] w G. Wskazano, że w wyniku przeglądu telewizyjnego sieci kanalizacji deszczowej w ul. [...] w rejonie skrzyżowania z ul. [...] stwierdzono jej uszkodzenie wynikające z przeprowadzenia w poprzek czynnego kanału sanitarnego. Uszkodzeniu uległy oba kanały deszczowe – miejsce kolizji zaznaczono na załączonej mapie sytuacyjno – wysokościowej z uzbrojeniem.

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pismem z dnia 28 lipca 2010 r. Zarząd Dróg i Zieleni w G. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie uszkodzenia kałanów deszczowych stanowiących własność Gminy G. Wskazano, że pomimo pisemnych i telefonicznych monitów Zarząd nie uzyskał informacji o podjętych działaniach i stanie sprawy.

Na wezwanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że wyznaczył na dzień 6 października 2010 r. oględziny, na które nie stawiła się żadna ze stron, dlatego też organ zobowiązał strony do stawienia się w siedzibie organu celem złożenia wyjaśnień. Mając to na uwadze Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał skargę Zarządu Dróg i Zieleni w G. za bezprzedmiotową.

W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. Zarząd po raz kolejny poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o niezałatwieniu przedmiotowej sprawy przez właściwy organ.

Postanowieniem z dnia 13 września 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w trybie art. 37 § 2 k.p.a., po rozpoznaniu skargi Zarządu Dróg i Zieleni w G. z dnia 1 sierpnia 2011 r., wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego termin załatwienia sprawy dotyczącej kanału sanitarnego, który uszkadza kanały deszczowe zlokalizowane w ul. [...] w G. do dnia 4 listopada 2011 r. jednocześnie zarządzając wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Pismem z dnia 14 listopada 2011 r. Zarząd Dróg i Zieleni w G. poinformował Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ciągłej bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie i braku jakichkolwiek czynności zmierzających do jej załatwienia pomimo upływu wyznaczonego terminu. Zarząd zwrócił się o interwencje w sprawie bezczynności.

W odpowiedzi na powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w piśmie z dnia 28 listopada 2011 r., że zobowiązując organ nadzoru budowanego postanowieniem z dnia 13 września 2011 r. do załatwienia sprawy w terminie do dnia 4 listopada 2011 r. wyczerpał prawne możliwości dyscyplinowania organu nadzoru budowlanego w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Wobec niedotrzymania przez organ wyznaczonego terminu poinformowano Zarząd o możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Inspektor poinformował również Zarząd o czynnościach podejmowanych w sprawie przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, m.in. o tym, że nie zdołano ustalić, czy kanał kanalizacji sanitarnej był realizowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz kto jest właścicielem kanału.

Zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego, które nie dotyczyło jednak samowolnej budowy kanału sanitarnego, lecz stanu technicznego kanału sanitarnego z uwzględnieniem kolizji z kanałem deszczowym zlokalizowanym w G. przy ul. [...]. W toku tego postępowania organ nadzoru pierwszej instancji zobowiązał Zarząd Dróg i Zieleni w G. do wykonania kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania kanału sanitarnego. Decyzję w tym przedmiocie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił kierując sprawę do ponownego rozpoznania. W następstwie tego decyzją z dnia 5 października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego kanału sanitarnego, albowiem zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego kwestia stanu technicznego kanału winna być rozpoznana w toku postępowania w przedmiocie samowolnej budowy kanału sanitarnego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 28 września 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy kanału sanitarnego w ul. [...] na terenie działki nr [...] zlokalizowanej w P. (ul. [...] oraz skrzyżowanie [...]. i ul. [...]).

Skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył Zarząd Dróg i Zieleni w G. wnosząc o zobowiązanie organu do wydanie w terminie do dnia 30 listopada 2012 r. decyzji w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu bez wymaganego zezwolenia kanału sanitarnego w sieci kanalizacji deszczowej legalnie zainstalowanej w pasie drogowym ul. [...] w G. poprzez przeprowadzenie przez przekrój kanału deszczowego instalacji sanitarnej służącej do odprowadzania ścieków sanitarnych z posesji zlokalizowanych na terenie Gminy K. Skarżący wniósł o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organ nadzoru pierwszej instancji niepotrzebnie wszczął w dniu 2 grudnia 2011 r. postępowanie w sprawie stanu technicznego kanału sanitarnego doprowadzając w konsekwencji do konieczności umorzenia tego postępowania. Nie podjął natomiast działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii zgłoszonej przez skarżącego samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu na terenie Gminy K. kanału sanitarnego bezprawnie kolidującego z siecią kanalizacji deszczowej zrealizowanej zgodnie z prawem w pasie drogowym powyżej [...] ulicy.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie twierdząc, że nie ma w niniejszej sprawie bezczynności organu. W dniu 23 października 2012 r. organ nadzoru wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego odcinka sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanego w ulicy [...] oraz w ul. [...] w Gminie K. Decyzja ta zakończyła postępowanie, którego dotyczy skarga Zarządu Dróg i Zieleni w G.

W piśmie procesowym z dnia 16 listopada 2012 r. Zarząd Dróg i Zieleni w G. podtrzymał skargę wskazując, że fakt wydania decyzji z dnia 23 października 2012 r. o rozbiórce odcinka sieci kanalizacji sanitarnej nie ma wpływu na ocenę bezczynności organu w sprawie samowolnego wykonania kanału sanitarnego. Decyzja podjęta została bowiem dopiero w następstwie zaskarżenia bezczynności organu do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a., w których ustawodawca wymienia zaskarżalne akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności.

Oceniając wniesioną w przedmiotowej sprawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w świetle dyspozycji art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. należało wziąć pod uwagę całą sekwencję zdarzeń począwszy od uzyskana przez organ informacji o wystąpieniu samowoli budowlanej, aż po wydanie rozstrzygnięcia, co też w sprawie ostatecznie nastąpiło.

Zarząd Dróg i Zieleni w G. po stwierdzeniu, w trakcie przeglądu sieci kanalizacji deszczowej zlokalizowanej na ul. [...] w G., samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu kanału sanitarnego w ul. [...] w G., co spowodowało uszkodzenie obu kanałów deszczowych, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2009 r. o podjęcie stosownych działań prawnych. Wskazany organ działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. uznał się za niewłaściwy do orzekania w przedmiotowej sprawie i przekazał ją według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. Wobec niezałatwienia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Zarząd Dróg i Zieleni w G. skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 1 sierpnia 2011 r. skargę na bezczynność organu powiatowego. Wobec potwierdzenia zarzutów Zarządu Dróg i Zieleni Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 13 września 2011 r., wydanym w trybie art. 37 § 2 k.p.a., wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego termin załatwienia sprawy dotyczącej kanału sanitarnego przy ul. [...] w G. do dnia 4 listopada 2011 r. Termin ten upłynął bezskutecznie. W następstwie kolejnych monitów ze strony wojewódzkiego organu nadzoru Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 2 grudnia 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego kanału sanitarnego w związku z kolizją z kanałem deszczowy przy ul. [...] w G. i zobowiązał Zarząd Dróg i Zieleni do wykonania kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania kanału sanitarnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku kontroli instancyjnej tego postanowienia uchylił je wskazując, że kwestia stanu technicznego kanału winna być rozpoznawana w toku postępowania w przedmiocie samowolnej budowy kanału sanitarnego. W następstwie powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 28 września 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy kanału sanitarnego ul. [...] na terenie działki nr [...] zlokalizowanego przy skrzyżowaniu ul. [...] z ulicą [...] w G. – P.. Zarząd Dróg i Zieleni w G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargą wniesioną do organu w dniu 27 września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 października 2012 r. nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanego odcinka sieci kanalizacji sanitarnej zlokalizowanego w ulicy [...] oraz w ul. [...] w Gminie K. Decyzja ta zakończyła postępowanie, którego dotyczy skarga Zarządu Dróg i Zieleni w G.

Wobec powyższego bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć, gdyż po wniesieniu skargi w dniu 27 września 2012 r. organ wydał decyzję o rozbiórce samowolnie wybudowanego odcinka sieci kanalizacyjnej.

Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie wyznaczenia organowi terminu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowej samowoli stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wydanie przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, nie powoduje, iż postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości.

Art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. (art. 149 § 2 p.p.s.a.)

Z przepisu tego wynika, że rozstrzygając skargę na bezczynność sąd podjąć może trzy rozstrzygnięcia – odnośnie zobowiązania organu do dokonania czynności, odnośnie tego czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz odnośnie wymierzenia organowi grzywny. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do dokonania czynności z uwagi na jej wykonanie, organ winien rozstrzygnąć pozostałe przewidziane w przepisie kwestie - a więc, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przypadku zgłoszonego wniosku o wymierzenie grzywny, orzec w tym przedmiocie. Ustawodawca użył w treści przepisu zwrotu "jednocześnie", co mogło by wskazywać, że orzekanie o rażącym naruszeniu prawa i grzywnie może nastąpić jedynie w razie zobowiązania organu do dokonania czynności. Takie też stanowisko przyjmowane jest w części orzeczeń sądów administracyjnych. Jednak wykładnia językowa, zdaniem Sądu, w tym przypadku pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1360/12, wskazał, że wykładnia i zastosowanie art. 149 p.p.s.a. wymaga uwzględnienia celu zmian jakie zostały dokonane ustawami z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.) oraz z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 12 lipca 2011 r.). "Ratio legis tych zmian jest rozszerzenie środków przeciwdziałania bezczynności organu i przewlekłemu prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz naruszaniu przez organ administracji terminów załatwienia spraw, a także umożliwienie efektywnego dochodzenia przez stronę postępowania odszkodowania za poniesioną szkodę od organu administracji z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa oraz ponoszenia przez funkcjonariuszy publicznych odpowiedzialności majątkowej za zaniechania prowadzące do wyrządzenia szkody na skutek rażącego naruszenia prawa. Wprowadzenie tych zmian pozostaje w ścisłym związku z Konwencją o ochronie praw człowiek i podstawowych wolności oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie przeciwdziałania przewlekłemu prowadzeniu postępowań administracyjnych i rekompensowania szkód wynikających z tego tytułu. Prawidłowa wykładnia art. 149 P.p.s.a. nie może zostać przeprowadzona w oderwaniu od celów tych zmian." (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wykładnia art. 149 p.p.s.a., zgodnie z którą, wydanie przez organ pozostający w bezczynności aktu po wniesieniu skargi wyklucza możliwość orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa przez organ, który dopuścił się bezczynności prowadziłaby do pozbawienia strony możliwości dochodzenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 k.c., za szkodę, której źródłem jest niewydanie orzeczenia lub decyzji, a także wypaczałaby sens zmian wprowadzonych wskazanymi wyżej ustawami.

Art. 4171 § 3 k.c., przewidujący odpowiedzialność władzy publicznej za szkodę wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa stanowi, że naprawienia szkody można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Regulacja ta obowiązuje od 2004 r. i była związana z wejściem w tym czasie w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2004 nr 179 poz. 1843 ze zm.). W art. 16 tej ustawy wskazano, że strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 1, może dochodzić - na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) - naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. W postępowaniu sądowym, nieskorzystanie przez stronę z możliwości złożenia skargi na przewlekłość i domagania się tą drogą przyspieszenia rozpoznania sprawy nie stanowi zatem przeszkody w dochodzeniu, po prawomocnym zakończeniu postępowania, naprawienia szkody spowodowanej przewlekłością.

Odmienne zasady obowiązują na gruncie postępowania administracyjnego, gdzie żaden przepis odrębny nie umożliwia stronie dochodzenia odszkodowania za bezczynność organu bez stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem zaniechania organu.

Przed wprowadzeniem zmian ustawodawczych w 2010 i 2011 r. uzyskanie w postępowaniu administracyjnym orzeczenia, stanowiącego prejudykat określony w art. 4171 § 3 k.c., było możliwe dopiero w razie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w trybie art. 154 p.p.s.a., na podstawie § 4 i 5 tego przepisu. Obecnie ustawodawca umożliwił stronie uzyskanie orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa już na etapie orzekania o bezczynności organu. Działanie organu pozostającego w bezczynności, który po wniesieniu skargi wyda dany akt, nie może prowadzić do pozbawienia strony prawa uzyskania wyroku stanowiącego prejudykat w postępowaniu odszkodowawczym. Organ administracji pozostający w długotrwałej bezczynności, po wniesieniu skargi mógłby wydać akt w celu uniknięcia przyszłej odpowiedzialności. Zaistnienie przesłanki tej odpowiedzialności nie może zależeć od woli organu.

Na poparcie tezy o możliwości orzeczenia o kwestii rażącego naruszenia prawa, mimo zakończenia stanu bezczynności organu, wskazać należy, że w art. 54 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wskazał, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, uwzględniając skargę w zakresie swojej właściwości, stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W tym przypadku wydanie aktu i ustanie stanu bezczynności nie powoduje braku konieczności orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa. Analogicznie oceniać należy sytuację unormowaną w art. 149 p.p.s.a.

Zatem wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2443/12, z dnia 18 września 2012 r. o sygn. akt II OSK 1953/12 www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd uznał, że w sprawie zaistniała bezczynność organu. Od momentu przekazania sprawy zgłoszonej przez Zarząd Dróg i Zieleni w G. samowoli budowlanej w zakresie kanału sanitarnego właściwemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do momentu merytorycznego rozpoznania sprawy decyzją rozbiórkową minęły 3 lata. W trakcie trwania tego postępowania organ wojewódzki wielokrotnie, zarówno w ramach procedury zażaleniowej przewidzianej w art. 37 § 2 k.p.a., jak też później już poza tą procedurą, wzywał organ powiatowy do rozpoznania sprawy. Organ powiatowy całkowicie zignorował wyznaczony mu przez organ wojewódzki termin zakończenia postępowania administracyjnego oraz obowiązek wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w tym czasie wszczął również postępowanie zmierzające do zbadania stanu technicznego kanału sanitarnego zobowiązując Zarząd Dróg i Zieleni w G. do sprawdzenia tego stanu, podczas gdy ich wniosek dotyczący budowy kanału sanitarnego, który uszkodził dwa kanały deszczowe dotyczył nie ich stanu technicznego lecz jego samowolnej budowy. Z działań tych organ powiatowy wycofał się dopiero wówczas, gdy organ wojewódzki w ramach kontroli instancyjnej decyzją z dnia 14 kwietnia 2012 r. nakazał sprawdzenie stanu technicznego kanału sanitarnego w ramach właściwego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej. Nawet wówczas, od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2012 r. do chwili wszczęcia postępowania w przedmiocie samowoli w dniu 28 września 2012 r. minęło ponad pięć miesięcy. Zwrócić należy również uwagę na okoliczność, że podjęcie przez organ działań w przedmiocie samowoli budowlanej nastąpiło dopiero następnego dnia po wpłynięciu do organu pierwszej instancji skargi skierowanej do sądu administracyjnego na jego bezczynność. Z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji od 2009 r. do czasu wszczęcia właściwego postępowania w sprawie samowoli w dniu 28 września 2012 r. nie podejmował żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji zobligowane są do niezwłocznego załatwiania spraw nieskomplikowanych, a tych wymagających postępowania wyjaśniającego w ciągu jednego miesiąca lub dwóch miesięcy w odniesieniu do spraw szczególnie skomplikowanych. Z okoliczności sprawy wynika, że organ w dacie wniesienia skargi niewątpliwie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu sprawy.

Bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Organ nie podejmował w niniejszej sprawie żadnych istotnych czynności zmierzających do jej rozpatrzenia przez okres około trzech lat. Organ pozostając w bezczynności nie informował strony o konieczności i powodach przedłużenia terminu rozpoznania sprawy, do czego obligował go przepis art. 36 § 1 i 2 k.p.a., nie wyjaśnił także w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn bezczynności. Zaniechanie rozpatrzenia sprawy doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia terminu rozpoznania sprawy wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. Stanowi to rażące naruszenie tego unormowania i godzi w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Opieszałość organu w rozpoznawaniu sprawy była wynikiem zaniedbania przez organ jego obowiązków i doprowadziła do istotnego naruszenia uprawnień stron postępowania. Inicjator postępowania – Zarząd Dróg i Zieleni w G. informował o zagrożeniach związanych z uszkodzeniem sieci kanalizacji deszczowej w związku z umieszczeniem tam kanału sanitarnego i wskazywał na konieczność przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wysokość grzywny ustalono na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, że bezczynność organu w niniejszej sprawie miała szczególnie naganny charakter. Z drugiej strony Sąd uwzględnił fakt, że organ do wpłynięciu skargi podjął działania w celu rozpatrzenia sprawy i wydał w sprawę decyzję. Wymierzona grzywna w wysokości 1 000 zł, w ocenie Sądu, spełni swą funkcję sankcji za zaniedbanie przez organ jego obowiązków i wpłynie na organ dyscyplinująco w zakresie terminowości rozpatrywania spraw administracyjnych w przyszłości.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.