Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1542/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 37a, art. 89, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 918
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2007r., sygn. akt II SA/Ke 596/06 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 596/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę B. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania funkcjonariuszowi B. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie rozkazu personalnego nr[...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dniem [...] B. W. z urzędu został przeniesiony do Komendy Miejskiej Policji w K. i przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w K. W dniu [...] funkcjonariusz wystąpił o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wskazując, że zamieszkuje wraz z żoną i synem w miejscowości S. i czas jego dojazdu do miejsca pełnienia służby wynosi trzy godziny.

Zdaniem organu odwoławczego, datą pozwalającą określić powstanie prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest data powierzenia obowiązków służbowych w określonym miejscu. W rozstrzyganej sprawie Komendant Miejski Policji w K. uwzględniając fakt, że wobec B. W. toczy się postępowanie w Prokuraturze i w Sądzie nie powierzył mu obowiązków służbowych na konkretnym stanowisku. Dopóki miejsce służby policjanta nie jest wyznaczone, dopóty nie można ustalić, czy ma on mieszkanie w miejscu pełnienia służby, a tym samym czy posiada uprawnienia do pobierania przedmiotowego świadczenia na podstawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) i art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.).

Od wskazanej wyżej decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., B. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, w takim stopniu, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący pozostaje bez przydziału służbowego (nie posiada stałego miejsca pełnienia służby), a także jest zawieszony w czynnościach służbowych policjanta. Z przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wynika, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego. Definicja miejscowości pobliskiej została określona w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Wynika z niej, że jest to miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami pomocy publicznej transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.

Sąd wskazał, że wobec prowadzonych w stosunku do skarżącego postępowań, [...] Komendant Wojewódzki Policji pozostawił go do dyspozycji przełożonego, nie powierzając zarazem obowiązków służbowych na konkretnym stanowisku. Organ odwoławczy prawidłowo zatem przyjął, że datą pozwalającą określić prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest data faktycznego powierzenia obowiązków służbowych w określonym konkretnym miejscu. Skoro do powierzenia takich obowiązków nie doszło, nie można mówić o pełnieniu służby przez skarżącego.

Z przepisów zawartych w rozdziale 5 ustawy o Policji wynika poza tym, że pełnienie służby przez policjanta uzależnione jest od powierzenia mu obowiązków służbowych na określonym stanowisku w danej miejscowości. Tymczasem skarżący został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych, następnie zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych. Jego sytuacja zawodowa odpowiada więc sytuacji określonej w art. 37 a ustawy o Policji. Nie pozostaje zatem w sprzeczności z prawem, pozostawienie skarżącego do dyspozycji przełożonego bez powierzenia mu obowiązków służbowych.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. W., zaskarżając go w całości. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37a ustawy o Policji w zw. z przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, polegającą na przyjęciu, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje skarżącemu, który został przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w K. i został zawieszony w czynnościach służbowych policjanta, podczas gdy przekazanie do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w K. mimo nieokreślenia stałego miejsca pełnienia służby z uwagi na właściwość terytorialną Komendanta Miejskiego Policji w K. musi się wiązać z ustaleniem stałego miejsca pełnienia służby na terenie jego właściwości, a zatem skarżącemu musi przysługiwać równoważnik pieniężny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że żaden z powołanych przez Sąd przepisów ustawy o Policji, jak i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie wskazuje, iż równoważnik pieniężny może być przyznany jedynie czynnym funkcjonariuszom policji. Przepis art. 92 ustawy o Policji stanowi jedynie, że równoważnik pieniężny przysługuje policjantom nie posiadającym lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Niewątpliwie skarżący zamieszkując w S. i nie posiadając lokalu w K. ani miejscowościach pobliskich spełnia warunki przyznania równoważnika. Pozostaje on przy tym do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w K., a zatem mimo braku przydziału służbowego miejscem jego służby może być jedynie obszar właściwości Komendy Miejskiej Policji w K.. Ustawa o Policji nie wskazuje, że zawieszenie policjanta w czynnościach skutkuje wygaśnięciem uprawnień do otrzymania równoważnika.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., którą odmówiono skarżącemu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Uprawnienie policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ma jednak charakteru bezwzględnego i jest powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji). Z niekwestionowanych ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że skarżący B. W. został zwolniony z dotychczasowego stanowiska służbowego i przeniesiony do Komendy Miejskiej Policji w K. Wobec zawieszenia go w czynnościach służbowych policjanta pozostaje bez przydziału służbowego (nie ma stałego miejsca pełnienia służby), stąd też prawidłowo Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby.

Uregulowanie analizowanej kwestii w przepisach rozporządzenia wykonawczego prowadzi do identycznego wniosku. Według bowiem przepisu § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, nie posiadają lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej. Nie można więc zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu mylnego zrozumienia przytoczonego przepisu, bowiem skarżący rzeczywiście nie posiada miejsca pełnienia służby.

Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnej wykładni art. 37 a ustawy o Policji, to stwierdzić należy, że polega on na nieporozumieniu, gdyż zakres przedmiotowy postępowania w niniejszej sprawie nie wymagał jego stosowania przez Sąd pierwszej instancji. Zwolnienie policjanta z dotychczasowego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, nie jest równoznaczne z pełnieniem służby w miejscu siedziby tego przełożonego, jeżeli jednocześnie przeniesiony policjant zostaje zawieszony w czynnościach służbowych. Istotą instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest przecież odsunięcie go od pełnienia służby.

Wychodząc z powyższych założeń, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.