Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 219/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi O. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia regulaminu znaku towarowego postanawia odrzucić skargę


UZASADNIENIE

O., działając poprzez swego pełnomocnika – rzecznika patentowego B. K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę udostępnienia dokumentu z akt zgłoszenia wydana przez Urząd Patentowy RP.

Wniosek o udostępnienie kopii regulaminu znaku towarowego "bryndza", zgłoszonego za nr Z – 248134, skarżąca Spółdzielnia złożyła do Urzędu Patentowego RP dnia [...] sierpnia 2005r. pismem z dnia [...] sierpnia 2005r. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na swój interes prawny, skarżąca podała iż wskazany znak towarowy zgłoszony został jako znak wspólny gwarancyjny, a wnioskodawca jako producent bryndzy chce przeanalizować regulamin tego znaku celem sprawdzenia, czy pozwoli on wnioskodawcy na używanie nazwy "bryndza" dla produkowanego przez niego wyrobu. Ponadto, znak "bryndza" skarżąca zgłosiła do ochrony w 2003r. pod nr Z – 259477. We wniosku zastrzeżono, że w razie potrzeby, skarżąca Spółdzielnia będzie składała uwagi o braku zdolności rejestrowej, bądź złoży sprzeciw jeśli prawo ochronne zostanie udzielone.

Urząd Patentowy pismem z dnia [...] października 2005r. stwierdził, iż nie jest możliwe udostępnienie regulaminu znaku towarowego "bryndza" o nr Z – 248134, ponieważ sprawa jest w toku rozpatrywania i na obecnym etapie akta sprawy mogą być udostępnione wyłącznie za zgodą zgłaszającego.

W odpowiedzi na tak wyrażoną odmowę udostępnienia akt, skarżąca wezwała Urząd Patentowy do usunięcia naruszenia prawa, uzasadniając swoje stanowisko, naruszeniem przez organ przepisu art. 251 ust. 2 ustawy – Prawo własności przemysłowej ( p.w.p.); wobec zgłoszonego znaku upłynął już okres zastrzeżony dla utajniania informacji o tym znaku, zatem można dokumenty zgłoszeniowe udostępniać osobom, które wykażą interes prawny do ich otrzymania.

W związku z brakiem odpowiedzi urzędu, O. złożyła skargę do WSA w Warszawie, domagając się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności z dnia [...] października 2005r. i przyznania skarżącej prawa dostępu do znajdującego się w aktach zgłoszeniowych regulaminu znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego. Skarżąca zarzuciła, że działanie Urzędu Patentowego naruszyło:

- art. 251 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w związku z ust. 2 tego artykułu, a także z art. 143 zd. pierwsze oraz art. 45 ust. 1 i art. 148 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w uzależnieniu dostępu do akt zgłoszenia os zgody zgłaszającego, mimo że minął już okres w którym zgoda taka była wymagana,

- art. 251 ust. 2 p.w.p. poprzez odmowę udostępnienia skarżącej dokumentu z akt zgłoszenia – regulaminu znaku wspólnego gwarancyjnego, mimo że skarżąca wykazała swój interes prawny do uzyskania dostępu do tego dokumentu,

- oraz art. 6 Kpa. w związku z art. 252 p.w.p. i art. 251 ust. 2 oraz art. 143 – 147 p.w.p. poprzez traktowanie toczącego się postępowania jako przesłanki uniemożliwiającej udostępnienie żądanego dokumentu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że okres nieujawniania informacji, do którego odwołuje się art. 251 ust. 2 p.w.p. jest okresem poprzedzającym publikację o zgłoszeniu w Biuletynie Urzędu Patentowego, kiedy to zgoda zgłaszającego jest wymagana. Okres ten wynosi 3 miesiące i dla znaku "bryndza" Z – 248134 zgłoszonego dnia [...] marca 2002r. okres nieujawniania informacji dawno minął. Informację o zgłoszeniu opublikowano w nr [...] Biuletynu UP we wrześniu 2002r. W tej sytuacji Urząd Patentowy powinien był zastosować przepis art. 251 ust. 2 p.w.p. i nie badać, czy jest zgoda zgłaszającego, ale czy skarżąca Spółdzielnia ma interes prawny w dostępie do regulaminu znaku wspólnego. Również stanowisko organu co do niemożliwości udostępnienia akt ze względu na to, iż sprawa jest w toku rozpatrywania jest wadliwe, ponieważ organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, a brak jest przepisu zabraniającego udostępnienia akt przed zakończeniem postępowania o zarejestrowanie znaku towarowego.

Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Stwierdził, iż tryb udostępniania akt zgłoszeniowych reguluje art. 251 p.w.p. zaś udostępnianie innych dokumentów zawartych w aktach sprawy dokonywane jest na podstawie art. 73 i 74 Kpa. w związku z art. 252 p.w.p. Przepis art. 73 Kpa. przyznaje możliwość wglądu w akta sprawy stronie postępowania, a stroną postępowania w postępowaniu zgłoszeniowym przed Urzędem Patentowym jest zgłaszający, o czym stanowi art. 235 ust. 2 p.w.p. Skarżąca Spółdzielnia nie jest stroną, więc jej dostęp do akt jest ograniczony. Organ przywołał treść art. 251 ust. 1 i 2 p.w.p. i podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła zgody zgłaszającego na udostępnienie akt. W takiej sytuacji Urząd Patentowy wysłał pismo będące przedmiotem skargi, które miało jedynie charakter informacji publicznej, bowiem zgodnie z art. 74 § 2 Kpa. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ponadto, Urząd zawarł w piśmie informację, że sprawa jest w toku rozpatrywania, a więc nie mógł udostępnić i upowszechnić regulaminu, którego treść podlegała uzgodnieniom.

Dodatkowo, organ powołał się na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2002r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych ( Dz. U. z 2002r. Nr 115, poz. 998 oraz z 2005r. Nr 109, poz. 911 ), w szczególności na § 17 ust. 3 stanowiący, że od dnia ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego, dane zawarte w podaniu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 tego aktu w zakresie obejmującym treść ogłoszenia, znak przedstawiony w podaniu oraz towary, dla których znak jest przeznaczony udostępnia się osobom trzecim w bibliotece Urzędu Patentowego lub na zamówienie może zostać sporządzony wydruk zawierający te dane. Zakres treści ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego określa § 17 ust. 1 w/w rozporządzenia i brak jest wśród wymienionych danych regulaminu znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego jako dokumentu, który mógłby być przedmiotem udostępnienia osobom trzecim. Zatem skarga w zakresie naruszenia art. 251 ust. 2 p.w.p. jest bezprzedmiotowa.

Urząd stwierdził ponadto, że nie ma przeszkód do uzyskania dostępu do regulaminu po ewentualnej rejestracji znaku, dodając iż skarżąca mogła uzyskać dostęp do regulaminu w drodze zasięgnięcia informacji bezpośrednio od zgłaszającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Przedmiotem skargi jest wyrażona pisemnie dnia [...] października 2005r. przez Urząd Patentowy RP odmowa udostępnienia regulaminu znaku towarowego "bryndza" zgłoszonego pod nr Z – 248134. Organ stwierdził, że regulaminu nie można udostępnić, bowiem sprawa jest w toku rozpatrywania, zaś składający wniosek nie przedstawili zgody zgłaszającego. Dodatkowo, w odpowiedzi na skargę Urząd podkreślił, że przepis art. 251 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. – Prawo własności przemysłowej - p.w.p. ( Dz. U. z 2003r. nr 119, poz. 1117 ze zm. ) reguluje jedynie tryb dostępu do akt zgłoszeniowych, zaś inne dokumenty udostępnia się zgodnie z art. 73 i 74 Kpa. tylko stronie postępowania w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Regulamin znaku towarowego wspólnego nie jest dokumentem podlegającym ogłoszeniu i nie może być przedmiotem udostępniania osobom trzecim.

Stanowisko Urzędu Patentowego nie znajduje oparcia w przepisach ustawy Prawo własności przemysłowej oraz w przepisach Kpa.

Zgodnie dyspozycją przepisu art. 45 ust. 1 p.w.p. mającego zastosowanie do zgłoszenia znaków towarowych na podstawie art. 148 p.w.p., w okresie poprzedzającym ogłoszenie o zgłoszeniu akta dotyczące tego zgłoszenia nie mogą być bez zgody zgłaszającego ujawnione ani udostępnione osobom trzecim. Jednak przepis art. 251 ust.1 p.w.p. nakazuje Urzędowi Patentowemu udzielać informacji o zgłoszeniu m.in. znaku towarowego i udostępniać akta zgłoszenia w każdym stadium postępowania: zgłaszającemu i jego pełnomocnikowi, organom ścigania i wymiaru sprawiedliwości w związku z prowadzonymi przez nie sprawami oraz innym osobom, które przedstawią pisemną zgodę zgłaszającego. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ dla znaku towarowego "bryndza" Z - 248134 upłynął okres zastrzeżony przepisem art. 45 p.w.p. dla nieujawniania informacji o zgłoszeniu. Tak więc argumentacja organu, że skarżącej Spółdzielni nie można udostępnić akt zgłoszenia znaku towarowego, ponieważ zgłaszający nie wyraził zgody na to udostępnienie nie może znaleźć uzasadnienia. Skarżący domagał się udostępnienia regulaminu znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego dowodząc swego interesu prawnego dla takiego żądania. Tym samym, nie powołując się wprost na konkretny przepis obowiązującego prawa, wskazywał go jednak organowi poprzez omówienie, co nie było konieczne, bowiem organy administracji publicznej, niezależnie od wskazówek czy sugestii strony/uczestnika postępowania, obowiązane są stosować prawo i działać na jego podstawie.

Stosownie do treści art. 251 ust. 2 p.w.p. po upływie terminów zastrzeżonych dla nieujawniania informacji o zgłoszeniach, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, Urząd Patentowy może na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, udostępnić jej dokumenty zawarte w aktach zgłoszenia. Na tle zaprezentowanego przez organ stanowiska, że regulamin znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego nie mógłby być przedmiotem udostępnienia osobom trzecim, ponieważ nie stanowi dokumentu zgłoszeniowego należy stwierdzić, iż pogląd taki jest nieuprawniony. Cytowany przepis art. 252 ust. 2 p.w.p., regulując kwestię udostępnienia dokumentów po okresie zastrzeżonym, posługuje się terminem - "dokumenty zawarte w aktach zgłoszenia". Ustalenie, czy regulamin znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego jest dokumentem akt zgłoszeniowych nie nastręcza trudności, bowiem przepis art. 138 ust. 3 stanowi, że do zgłoszenia wspólnego znaku towarowego, wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego lub zgłoszenia znaku w celu uzyskania wspólnego prawa ochronnego dołącza się regulamin znaku. Niedołączenie regulaminu znaku skutkować musiałoby, stosownie do dyspozycji przypisu art. 42 ust. 1 p.w.p. w związku z art. 148 tej. ustawy, wezwaniem zgłaszającego przez Urząd do uzupełnieniu zgłoszenia, a w razie niewykonania wezwania - umorzeniem postępowania. Ewentualne wątpliwości co do tego, czy regulamin znaku wspólnego gwarancyjnego jest dokumentem zgłoszeniowym, czy też jak podaje Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę "innym dokumentem zawartym w aktach sprawy" dodatkowo wyjaśnia § 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2002r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych ( Dz. U. Nr 115, poz. 998 i Dz. U. z 2005r. Nr 109, poz. 911 ). Przepis ten wymienia w pkt 8) regulamin znaku ( dotyczy sytuacji, gdy zgłaszający ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na wspólny znak towarowy, wspólny znak towarowy gwarancyjny albo o udzielenie wspólnego prawa ochronnego ) jako konieczny element zgłoszenia tego znaku towarowego. Jest więc oczywiste, że regulamin znaku wspólnego gwarancyjnego stanowi niezbędny element zgłoszenia, a zatem również jest dokumentem będącym integralną częścią akt zgłoszeniowych znaku towarowego i jako taki podlega udostępnieniu w trybie art. 251 ust. 2 p.w.p. w sytuacji spełnienia przesłanki tym przepisem określonej tj. wykazania przez osobę wnioskującą o udostępnienie dokumentów zgłoszeniowych interesu prawnego. Niecelne są zatem wywody Urzędu Patentowego zawarte w odpowiedzi na skargę, że skoro regulamin znaku nie jest dokumentem zgłoszeniowym podlega on udostępnieniu. jako "inny dokument zawarty w aktach zgłoszenia", na zasadach określonych w art. 73 Kpa. jednak z uwagi na to, że skarżąca nie jest stroną postępowania udostępnienie tego dokumentu nie jest możliwe.

Za chybione należy uznać stanowisko Urzędu Patentowego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że pismo w sprawie odmowy dostępu do regulaminu skierowane do skarżącej Spółdzielni miało tylko charakter informacji publicznej z uwagi na to, iż skarżąca nie przedstawiła zgody zgłaszającego na dostęp do akt.

Należy stwierdzić, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) określa tryb i zasady na jakich udostępnia się informację publiczną, przy czym stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy, prawo do dostępu do informacji przysługuje każdemu niezależnie od tego czy legitymuje się on interesem prawnym lub faktycznym czy nie, a istnienia takiego interesu organ nie ma prawa żądać. W rozpatrywanej sprawie powołana ustawa nie może mieć zastosowania, ponieważ dochodzone przez skarżącą prawo regulowane jest innym aktem prawnym tj. ustawą – prawo własności przemysłowej.

Skarżąca Spółdzielnia domagała się udostępnienia mu jednego z dokumentów akt zgłoszeniowych – regulaminu znaku wspólnego – powołując się na art. 251 ust. 2 p.w.p. który to przepis kształtuje prawo osoby trzeciej do żądania udostępnienia dokumentów zgłoszeniowych i uzależnia realizację tego prawa wyłącznie od wykazania przez podmiot żądający udostępnienia akt interesu prawnego dla takiego żądania. Urząd Patentowy, rozpatrując wniosek skarżącej, nie rozpatrywał go w ogóle na tle cytowanego przepisu, poprzestając na twierdzeniu, że skarżąca nie posiada zgody zgłaszającego na udostępnienie akt. Tymczasem zgodę zgłaszającego na udostępnianie akt osobom trzecim przewiduje przepis art. 251 ust. 1 pkt 3) p.w.p. odnosząc ją do każdego stadium postępowania, także zastrzeżonego dla nieujawniania informacji o zgłoszeniach. Urząd Patentowy ocenił zatem żądanie skarżącej na tle art. 251 ust. 1 p.w.p. pomijając wskazywaną przez skarżącą możliwość oceny zgłoszonego wniosku ze względu na interes prawny skarżącej, o którym stanowi art. 251 ust. 2 p.w.p. i w rezultacie, jak to wynika z odpowiedzi na skargę odmówił udostępnienia regulaminu znaku jako innego dokumentu na podstawie art. 73 Kpa. ponieważ skarżąca nie jest stroną postępowania zgłoszeniowego.

Nie podlega kwestii, że w toczącym się postępowaniu o uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy, w którym zgłoszony zostaje w trybie art. 251 ust. 2 p.w.p. wniosek o udostępnienie akt, stroną postępowania jest zgodnie z treścią art. 235 ust. 2 p.w.p. zgłaszający znak do ochrony, nie zaś żądający udostępnienia akt. Fakt, że składający wniosek o udostępnienie akt zgłoszeniowych nie jest stroną postępowania zgłoszeniowego, nie może jednakże stać na przeszkodzie rozpatrzeniu przez Urząd Patentowy jego wniosku w trybie art. 251 ust. 2 p.w.p. bowiem przepis ten w sposób oczywisty odnosi się właśnie do osób trzecich.

Wiąże się to z kolejną kwestią wynikającą na tle rozpoznawanej sprawy, a mianowicie formą w jakiej winna się dokonać odmowa udostępnienia dokumentów zgłoszeniowych w trybie art. 251 ust. 2 p.w.p. Jak już to zostało wyżej powiedziane, przepis ten przewiduje sytuację, w której w trakcie trwającego postępowania zgłoszeniowego ( po okresie zastrzeżonym dla nieujawniania informacji ), którego stroną jest zgłaszający, pojawia się żądanie osoby trzeciej udostępnienia dokumentów zgłoszeniowych, ściśle związane z postępowaniem zgłoszeniowym. Żądanie takie, mimo że nie pochodzi od strony postępowania zgłoszeniowego, rozstrzyga kwestię wynikającą w toku tego postępowania.

Stosownie do art. 252 p.w.p. do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak stanowi zaś art. 123 § 1 Kpa. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia, a § 2 tego artykułu określa, że postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Kwestia ewentualnej odmowy udostępnienia akt zgłoszeniowych, w związku z brakiem wykazania interesu prawnego przez osobę składającą stosowny wniosek, o czym stanowi art. 251 ust. 2 p.w.p. winna zostać rozstrzygnięta zgodnie z zasadą przyjętą w art. 74 § 2 Kpa. tj. w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ponieważ jednak, rozstrzygnięcie dokonuje się na gruncie przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, uwzględnić należy regulacje przyjęte tą ustawą. Stosownie do art. 244 ust. 1 i 2 p.w.p. od decyzji Urzędu Patentowego stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpatrywany w Izbie Odwoławczej Urzędu Patentowego, a jak stanowi ust. 3 tego artykułu przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do postanowień. A zatem od postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentów zgłoszeniowych adresatowi odmowy przysługuje, na podstawie powołanych wyżej przepisów, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odmowa wglądu do akt zgłoszeniowych innej osobie dokonana na gruncie art. 251 ust. 2 p.w.p. oznacza, że organ nie stwierdził istnienia po stronie tej osoby interesu prawnego dla zaspokojenia jej żądania. Zgodnie z przyjętą zasadą dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 Kpa. rozstrzygnięcie, co do prawa innej osoby przewidzianego art. 251 ust. 2 p.w.p. pod określonym warunkiem, winno podlegać ponownej kontroli, co oznacza że właściwy organ ( tu – Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego art. 244 ust. 2 p.w.p. ) rozpozna sprawę od początku z uwzględnieniem przede wszystkim spełnienia przez tę osobę warunku, o którym stanowi przepis.

Dodać należy, że formy postanowienia nie wymaga pozytywne rozstrzygnięcie wniosku złożonego na zasadzie art. 251 ust. 2 p.w.p. za czym przemawia treść przepisu ust. 3 tego artykułu stwierdzającego, że o fakcie udostępnienia akt zgłoszeniowych dokonuje się adnotacji w aktach zgłoszenia. Rozwiązanie takie wydaje się oczywiste ze względu na zaspokojenie żądania innej osoby wglądu w akta zgłoszeniowe, a więc uznania interesu prawnego tej osoby, o którym stanowi powołany już art. 251 ust. 2 p.w.p.

Reasumując, odmowa udostępnienia akt zgłoszeniowych osobie trzeciej, dokonana przez Urząd Patentowy RP w związku z toczącym się postępowaniem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, podjęta w toku tego postępowania na podstawie art. 251 ust. 2 p.w.p., rozstrzygając o prawie osoby trzeciej przewidzianym przepisem ustawy, winna dokonać się w formie postanowienia tj. aktu władzy publicznej dopuszczonego przepisami postępowania, który to akt podlega kontroli instancyjnej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności przewidzianą art. 15 Kpa.

Wyrażona przez Urząd Patentowy w rozpatrywanej sprawie, w oszczędnej formie, lecz w sposób jednoznaczny odmowa udostępnienia skarżącej Spółdzielni regulaminu znaku towarowego wspólnego gwarancyjnego jest w świetle wywodów j.w. postanowieniem, które nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych dla takiego rozstrzygnięcia tj. warunków określonych art. 107 § 1 i § 3 Kpa. w związku z art. 126 Kpa. Podjęte rozstrzygnięcie nie powołuje podstawy prawnej, zawiera szczątkowe uzasadnienie i pozbawione jest pouczenia o prawie i trybie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wadliwość wydanego postanowienia nie może szkodzić interesowi skarżącego, któremu przysługuje wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w razie przywrócenia terminu - prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Izbę Odwoławczą UP. Urząd uchybił również przepisowi art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wypowiadając się w przedmiocie istnienia czy braku po stronie skarżącej interesu prawnego dla możliwości dostępu do akt zgłoszeniowych przewidzianego przepisem art. 252 ust. 2 p.w.p.

Mając na uwadze, iż skarżący wskutek braku pouczenia, bez swojej winy, jednak nie wyczerpał środków zaskarżenia Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. )