Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 1075/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Sędzia NSA - Kazimierz Brzeziński, Sędzia NSA - Janusz Zajda, Protokolant - Katarzyna Kotulińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. H. – właścicielki firmy"A." w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego - oddala skargę –


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego z [...] .09.1999 r. JDA SAD nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w W., objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym odzież używaną sprowadzoną z N. przez M. H. – "A." z/s w R.

Do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną obniżoną (zerową) jak dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej, na podstawie deklaracji eksportera – J. H. "A." z/s w B., umieszczonej na fakturze handlowej z [...] .09.1999 r. nr [...], stwierdzającej preferencyjne pochodzenie towaru.

W wyniku kontroli dowodów pochodzenia, przeprowadzonej przez niemieckie władze celne w firmie eksportera odzieży stwierdzono, że towary wymienione w ww. fakturze nie są towarami pochodzącymi w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

W związku z powyższym Dyrektor UC w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie i Naczelnik Urzędu Celnego w M. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...].07.2002 r. uznał przedmiotowe zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej oraz wymiaru cła i ponownie określił kwotę wynikającą z długu celnego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 18%.

Po rozpoznaniu odwołania importera Dyrektor Izby Celnej [...] w W. decyzją z [...].02.2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obciążenia strony odsetkami wyrównawczymi i w tej części umorzył postępowanie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiotowa odzież nie spełnia kryteriów pochodzenia określonych w art. 2.1a, art. 5, art. 6 i art. 7 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, ponieważ niemieckie władze celne w wyniku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towaru, w związku z tym zamieszczona na fakturze deklaracja nie może stanowić podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej.

Organ odwoławczy nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. 121, 123, 139, 140, 178 § 3, 188 i 192 Ordynacji podatkowej) uznając, że w świetle wyników dochodzenia niemieckich władz celnych organ pierwszej instancji miał podstawę prawną do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym preferencyjne pochodzenie towaru, potwierdzone na fakturze eksportera, nie odpowiadało rzeczywistości i uzasadniało wszczęcie postępowania i dokonanie korekty stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, M. H. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] w W. zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa strony do obrony i uniemożliwienie jej udziału w postępowaniu przez obrazę:

– art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez pogwałcenie podstawowych praw skarżącej i przypisanie jej błędów, które popełnili funkcjonariusze celni, co w konsekwencji spowodowało, że postępowanie przeprowadzone było w sposób nie budzący zaufania do organów celnych,

– art. 123 Ordynacji podatkowej przez całkowite pozbawienie strony możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

– art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej przez niewydanie stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów mimo, że było to niezbędne do obrony jej praw,

– art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych strony,

– art. 192 Ordynacji podatkowej przez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów,

– art. 200 Ordynacji podatkowej przez niewyznaczenie w formie postanowienia trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Skarżąca zarzuciła także fakt wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji bez posiadania odpowiednich dokumentów.

Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżąca, jako podstawę wniesionej skargi wskazała naruszenie przez organy celne przepisów Ordynacji podatkowej.

W związku z oparciem skargi na tej podstawie należy wskazać, że w myśl art. 145 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wypadku naruszenia przepisów postępowania Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu sytuacja taka nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Zawarte w skardze zarzuty dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcia zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych – w ocenie Sądu – nie dają podstawy do zakwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia organów celnych w części dotyczącej pochodzenia towaru. Wzruszenia tego rozstrzygnięcia nie uzasadnia, w szczególności podniesiony przez skarżącą argument, iż wynik weryfikacji dowodów pochodzenia, przeprowadzonej przez niemieckie władze celne jest mało konkretny i niejednoznaczny.

Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w treści pisma n. władz celnych z dnia [...].09.2001 r. nr [...] i załączonej do niego tabeli, z których wynika, że przeprowadzona w firmie eksportera kontrola wywozów wskazała, że towary objęte rachunkiem z dnia [...].09.1999 r. nr [...] "... nie są towarami preferencyjnymi w myśl Porozumienia UE/Polska".

Wbrew stanowisku skarżącej pismo to w sposób konkretny wskazuje przedmiotową fakturę i w sposób jednoznaczny stwierdza, że objęty nią towar nie był towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, a tym samym, że zamieszczona na tej fakturze przez eksportera deklaracja o pochodzeniu towaru jest nieprawidłowa.

Z treści art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego wynika, że do weryfikacji dowodów pochodzenia towarów uprawnione są wyłącznie władze celne kraju eksportu. Dokonana przez te władze weryfikacja dowodów pochodzenia prowadzona jest w ramach współpracy organów celnych państw stron Układu Europejskiego.

Wystawiony przez n. władze celne dokument weryfikacyjny ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej).

Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego pochodzi. Art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwko temu dokumentowi. Tylko przeprowadzenie przeciwdowodu jest podstawą do nieuznania faktu stwierdzonego dokumentem urzędowym. Skarżąca nie przeprowadziła dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu n. władz celnych z dnia [...].09.2001 r. nr [...]. Zgłoszony przez skarżącą w piśmie z [...].11.2001 r. wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu T2 (K-63 akt wspólnych) dotyczył zgłoszenia towaru do procedury tranzytu T2, przewidzianej Konwencją o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken dnia 26 maja 1987 r., a więc dowodu, który nie jest dokumentem stwierdzającym pochodzenie towaru. Organ celny mógł zatem nie uwzględnić żądania przeprowadzenia tego dowodu, gdyż okoliczności dotyczące pochodzenia przedmiotowego towaru zostały wystarczająco stwierdzone dokumentem n. władz celnych z [...].09.2001 r. (art. 188 Ordynacji podatkowej).

Zarzucone przez skarżącą naruszenie przez organ celny art. 178 § 3 Ordynacji podatkowej w wyniku niewydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów dokumentów dotyczących weryfikacji dowodu pochodzenia towaru, przeprowadzonej przez n. władze celne – w ocenie Sądu – nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżąca mogła ocenić znaczenie tych dokumentów przez zapoznanie się z ich treścią po otrzymaniu wezwania z dnia [...].04.2002r. i [...].06.2002r. do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wezwanie takie zostało doręczone skarżącej przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, co czyni nietrafnym zarzut naruszenia art. 192 i art. 200 Ordynacji podatkowej.

Chybiony jest także zarzut skarżącej dotyczący niewyznaczenia przez organ celny terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w formie postanowienia, gdyż skarżąca nie wykazała, że niezachowanie wezwania w tej formie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Nietrafny jest także zarzut skarżącej, że postępowanie celne zostało wszczęte bez posiadania przez organ celny odpowiednich dokumentów, gdyż z treści postanowienia z dnia [...] marca 2002 r. wynika, że postępowanie zostało wszczęte w oparciu o dokumenty weryfikacji dowodu pochodzenia, sporządzone przez n. władze celne.

Zarzut skarżącej, iż do udziału w tym postępowaniu powinna być wezwana w charakterze strony agencja celna, która dokonała zgłoszenia celnego jest nietrafny, gdyż agencja celna działała jako przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art. 253 § 1 Kodeksu celnego i zgodnie z istotą tego przedstawicielstwa działała na rzecz osoby reprezentowanej (skarżącej), a tym samym czynność zgłoszenia dokonana w granicach umocowania pociągnęła za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Oznacza to, że zgłaszającym w znaczeniu prawnym i zarazem dłużnikiem (art. 209 § 3 zd. pierwsze Kodeksu celnego) nie była agencja celna, lecz podmiot przez nią reprezentowany, czyli skarżąca (por. wyrok SN z 6 czerwca 2002 r. sygn. akt III RN 89/01, ONSP 2003/8/190).

Wzruszenia zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również podniesiony przez skarżącą zarzut, iż organ odwoławczy nie wyraził swojej opinii w kwestii użytego przez organ pierwszej instancji argumentu, że "w przedmiotowej sprawie Strona wprowadziła w błąd organy celne i poprzez świadome działanie dokonała zaniżenia kwoty długu celnego...", gdyż organ zajął w tej kwestii stanowisko, bowiem uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, których dotyczył kwestionowany w skardze fragment uzasadnienia ustalając, że podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym dotyczących pochodzenia towaru nie wynikało z zaniechania lub świadomego działania strony, ponieważ dysponując odpowiednimi dokumentami wystawionymi przez eksportera, w momencie dokonywania zgłoszenia celnego mogła nie wiedzieć, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 UE, gdyż była to w stanie wykazać jedynie weryfikacja przeprowadzona przez n. władze celne.

W związku z brakiem naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej, że postępowanie celne w sprawie zostało przeprowadzone w sposób nie budzący zaufania do organów celnych (art. 121 Ordynacji podatkowej).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.