Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 432/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3 i art. 4 pkt 15 lit. c
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 839/13 w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od G.D. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 839/13 oddalił skargę G.D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), po rozpoznaniu wniosku G.D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego.

W uzasadnieniu decyzji podał, że z przedłożonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż G.D. uległ wypadkowi, pełniąc służbę w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. W dniu [...] 2009 r. podczas rotującej się zmiany do kraju, w trakcie załadunku bagaży do śmigłowca w bazie [...] poczuł silny ból w dolnej części kręgosłupa, w wyniku którego nastąpiło zaostrzenie przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa [...] u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa [...] oraz przebytym leczeniem operacyjnym przestrzeni [...] w 2003 r. Trwały uszczerbek na zdrowiu spowodowany opisanym zdarzeniem wyniósł 7%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zostało mu przyznane odszkodowanie.

W ocenie organu opisany wypadek z dnia [...] 2009 r. nie mieści się w określonej w art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa, niezbędnej do przyznania mu w oparciu o art. 3 tej ustawy statusu weterana poszkodowanego. Opisane wyżej zdarzenie nie zaistniało bowiem podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Fakt zaistnienia wypadku żołnierza podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny pozostającej bez związku z realizacją zadań kontyngentu, nie stanowi samoistnej przesłanki do przyznania mu statusu weterana poszkodowanego, albowiem zdarzenie to musi powstać w okolicznościach ściśle określonych w ustawie. Potwierdza to definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" podejmowanymi bezpośrednio w celu realizacji zadań, dla których zostały powołane kontyngenty, która została wprowadzona do ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w celu odróżnienia od pojęcia "wypadku" określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.).

Minister Obrony Narodowej, odnosząc się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego stwierdził, że są one niezasadne. Przedmiotową sprawę rozpatrywał w oparciu o całościowy materiał dowodowy, przed wydaniem decyzji kierował się wynikającą z art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po wszechstronnym i dogłębnym zbadaniu materiału dowodowego oraz rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśniono przyczyny i podstawy rozstrzygnięcia. W sprawie nie naruszono również art. 10 § 1 K.p.a.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, poprzez uznanie, że wypadek, który zdarzył się w dniu [...] 2009 r. podczas udziału skarżącego w misji poza granicami kraju w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego [...], nie sposób jest uznać za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c cyt. ustawy, tj. przy wykonywaniu innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań podczas służby poza granicami kraju, a tym samym wadliwym odmówieniu nadania G.D. statusu weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa, pomimo tego, że jego udział w misji poza granicami kraju nastąpił na podstawie skierowania wyższych przełożonych, a doznany uszczerbek na zdrowiu nastąpił na skutek wypadku zaistniałego podczas wykonywania zadań i obowiązków służbowych poza granicami, tj. na polecenie wyższych przełożonych (załadunek bagaży do śmigłowca), z tytułu którego skarżącemu przyznano świadczenia odszkodowawcze, a tym samym zaistniałe w okolicznościach niebudzących wątpliwości, że wypadek ten należało zaliczyć do pozostającego w związku z wykonywaniem czynności mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa Państwa, a także określonych w akcie tworzenia kontyngentu.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości obu wydanych w sprawie decyzji, zobowiązanie organu do przekazania do Sądu całości akt postępowania administracyjnego, wystosowanie zobowiązania z ramienia Sądu do Ministra Obrony Narodowej lub Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych [...] do dostarczenia do Sądu kopii (odpisu) rozkazu o skierowaniu skarżącego na misję oraz kopii (odpisów) dokumentów związanych z tworzeniem aktu kontyngentu wojskowego [...] w okresie, w którym skarżący został skierowany, jako dowodów istotnych w sprawie, od których analizy zależy wyjaśnienie wątpliwości mających znaczenie w przedmiotowej sprawie oraz zaliczenie ich na poczet materiału dowodowego i przeprowadzenie w sprawie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podał, że na misję poza granicami państwa został skierowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 oraz z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 października 2008 r. na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wydał postanowienie o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...] (M.P. Nr 76, poz. 675). Następnie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 kwietnia 2009 r. wydał kolejne postanowienie zmieniające postanowienie o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...] (M.P. 2009 nr 22, poz. 278). W powyższych postanowieniach znalazły się zapisy, z których wynika, że żołnierze skierowani do PKW [...] wykonywali tam czynności mające na celu zapewnianie bezpieczeństwa tego państwa, a także, że czynności zlecane im przez dowódcę kontyngentu wojskowego lub/i ich bezpośrednich przełożonych, były czynnościami wykonywanymi w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza określonych w akcie tworzenia kontyngentu wojskowego.

W ocenie skarżącego, wypadek z dnia [...] 2009 r. nie był zdarzeniem losowym, potknięciem się, czy też przewróceniem w czasie wolnym od zajęć służbowych (przykładowo gra w siatkówkę, czy też inne zajęcia, w których biorą udział żołnierze kontyngentu w czasie wolnym od wykonywania czynności służbowych), lecz zaistniał podczas wykonywania czynności ściśle związanych z elementami działań wojennych, za które należy uznać załadunek i rozładunek śmigłowca. Jest to typowa czynność zaopatrzeniowa, której nie sposób przypisać innej kwalifikacji niż ta, o której mowa w 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 2 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni; 2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni. Natomiast, stosownie do art. 3 cytowanej ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący w okresie od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2009 r. uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. W dniu [...] 2009 r. skarżący w bazie [...] w [...] ok. godz. [...] podczas załadunku bagaży do śmigłowca poczuł silny ból w dolnej części kręgosłupa, w wyniku czego nastąpiło zaostrzenie przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa [...] u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa [...] oraz przebytym leczeniem operacyjnym przestrzeni [...] w 2003 r., skutkujące trwałym 7 % uszczerbkiem na zdrowiu.

Wskazał, że istota sporu między stronami dotyczy kwalifikacji tego wypadku i określenia, czy mieści się on w definicji wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa. Ustalenie tej okoliczności ma bowiem wpływ na uzyskanie, bądź nie, przez skarżącego statusu weterana poszkodowanego.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analiza treści art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa prowadzi do wniosku, że wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa to zdarzenie nagłe i zewnętrzne, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało w sytuacjach w nim wskazanych. Przy czym zauważyć należy, iż definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku, określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. Niewątpliwie wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r.

W rozpoznawanej sprawie strony różnią się co do rozumienia zawartego w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa określenia "innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza". Dla wyjaśnienia tego pojęcia istnieje potrzeba dokonania jego wykładni, aby zrozumieć je zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. M. Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki". Warszawa 2008, Wydawnictwo Lexis Nexis, str. 61 i nast.). Wykładnia prawa jest dokonywana wedle utrwalonych reguł i kryteriów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1685/11 (publ. http://cbois.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro w rozpoznawanej sprawie pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do wykładni celowościowej. Przy dokonywaniu tego procesu wskazówkę może stanowić uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa (Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754), w którym podano, że projekt szanuje normę wynikającą z art. 19 Konstytucji RP, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych, bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci, z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa, tak aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do art. 3 w/w ustawy, wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji, czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie ewakuowanej do kraju z innych powodów medycznych, niezwiązanych z wypadkiem lub chorobą nabytą w rejonie działania poza granicami państwa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których został powołany kontyngent. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów kontyngentu, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.

Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mają bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze, zaproponowane przez skarżącego, określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu, doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia – na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem kontyngentu.

Podkreślić należy, iż ustawodawca osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 lit a-c ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, zagwarantował odpowiednią ochronę ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową. W tym przypadku skarżący, w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej otrzymał odszkodowanie.

Sąd pierwszej instancji uznał, że powyższe uprawnia do stwierdzenia, iż wypadek, któremu uległ skarżący, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 lit a-c ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa. Skarżący nie działał bowiem w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego. Minister Obrony Narodowej dokonał prawidłowej wykładni art. 4 pkt 15 lit. c tej ustawy i trafnie ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje. Zasadnie przyjął, że opisany w protokole powypadkowym wypadek skarżącego jest "zwykłym" wypadkiem, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano z Polski Kontyngent Wojskowy. Czyni to zarzuty skargi niezasadnymi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł G.D., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie art. 4 pkt 15 lit. c w zw. z art. 2 pkt 1 oraz art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), poprzez uznanie, że wypadek, któremu uległ skarżący w dniu [...] 2009 r. na misji poza granicami kraju – w czasie pełnienia służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] – nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 cyt. ustawy i oddaleniu skargi, gdy tymczasem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, celu misji na którą został skierowany skarżący, a także okoliczności, w jakich zdarzył się wypadek, wynika wprost, że winno się go ocenić jako wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c cyt. ustawy, tj. powstały w związku z wykonywaniem innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań mających na celu zabezpieczenia sojuszniczego państwa (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt. II SA/Wa 773/13).

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że skoro z protokołu powypadkowego oraz zeznań świadków wynika, że wypadek skarżącego zdarzył się podczas wykonywania przez niego zadań związanych z załadunkiem śmigłowca, a zatem zadań stricte związanych z celem kontyngentu, to powinno być on podstawą do nadania mu statusu weterana poszkodowanego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Istota podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa uznał, że wypadek, któremu uległ G.D., nie wyczerpuje definicji wypadku określonego w tym przepisie, ponieważ zdarzenie to nie pozostaje w bezpośrednim związku z innymi działaniami wykonywanymi przez żołnierza w ramach powierzonych zadań. W konsekwencji stwierdził, że organ prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania statusu weterana poszkodowanego, określonego w art. 3 cyt. ustawy.

Stosownie do treści art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze.

Do przyznania żołnierzowi statusu weterana poszkodowanego na podstawie art. 4 pkt 15 lit. c cyt. ustawy konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: wypadek musi mieć charakter nagły, zostać wywołany przyczyną zewnętrzną, spowodować uszczerbek na zdrowiu, zaistnieć podczas lub w bezpośrednim związku z działaniami związanymi z wykonywaniem innych zadań przez żołnierza, niż opisane w art. 4 pkt 15 lit. a i b.

W rozpoznawanej sprawie, zawarte w powołanym przepisie ustawy wskazanie na bezpośredni związek wypadku z wykonywanymi zadaniami oznacza, że wypadek jest następstwem realizacji przez żołnierza wyznaczonych zadań, dla których wysłano do [...] Polski Kontyngent Wojskowy. Specyfika tych zadań jest odmienna od normalnych, zwykłych obowiązków służbowych żołnierzy i niesie ze sobą realne zagrożenie dla ich życia i zdrowia. Nie oznacza to jednak, że każdy wypadek, jakiemu uległ żołnierz tego Kontyngentu pozostawał w związku z zadaniami realizowanymi przez ten Kontyngent. Niewątpliwie zadania wykonywane przez żołnierzy tego Kontyngentu miały charakter szczególny i tę cechę należy traktować jako kryterium kwalifikacji określonego zdarzenia jako wypadku w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem, ale o wypadek pozostający w ścisłym związku z zadaniami realizowanymi w ramach Kontyngentu.

Zauważyć należy, iż ustawodawca, definiując w art. 4 pkt 15 lit. a-c powołanej ustawy pojęcie wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa wskazuje opisane w nim działania, które są charakterystyczne dla czasu wojny (uderzenie na przeciwnika, odparcie jego uderzeń, zamach). Oznacza to, że dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. c omawianej ustawy, w tym kontekście, wypadkiem będzie tylko takie zdarzenie, które jest bezpośrednio związane z realizacją konkretnych zadań kontyngentu. Tym samym uznać należy, że w sytuacji, gdy wypadek żołnierza nastąpił w ramach zwykłego wykonywania przez niego zadań służbowych, bez związku ze szczególnym charakterem zadań realizowanych przez kontyngent, to sam fakt, iż wypadek miał miejsce poza granicami kraju, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że zdarzenie jest wypadkiem, o którym mowa w powołanym przepisie cyt. ustawy.

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku: z wykonywaniem obowiązków służbowych, lub poleceń przełożonych (pkt 1), albo z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych (pkt 2); z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem (pkt 3); z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią (pkt 4); z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2 (pkt 5).

W niniejszej sprawie jest niesporne, że skarżący uczestniczył w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] i w dniu [...] 2009 r. w bazie [...] podczas załadunku bagaży do śmigłowca poczuł silny ból w dolnej części kręgosłupa, w wyniku czego nastąpiło zaostrzenie przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa [...] u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa [...] oraz przebytym leczeniem operacyjnym przestrzeni [...] w 2003 r., skutkujące trwałym, 7 % uszczerbkiem na zdrowiu. Niewątpliwie do wystąpienia tego zdarzenia w żaden sposób nie przyczyniły się jakiekolwiek działania prowadzone przez Polski Kontyngent Wojskowy w [...]. Wypadek nie pozostawał zatem w związku funkcjonalnym z zadaniami, jakie zostały postawione przed żołnierzami w/w Kontyngentu. Brak ten nie pozwalał uznać zdarzenia skarżącego za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c powołanej ustawy i przyznać mu w oparciu art. 3 tej ustawy status weterana poszkodowanego. Zaostrzenie u skarżącego przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa, będące następstwem dźwignięcia bagażu podczas załadunku śmigłowca poza granicami państwa nie pozostaje w jakimkolwiek związku z "innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań" przez Polski Kontyngent Wojskowy w [...]. Mógł nastąpić wszędzie, w każdym miejscu i w czasie pełnienia służby wojskowej. Zdarzenie to mieści się natomiast w pojęciu wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową i skarżący z tytułu uszczerbku będącego następstwem upadku odszkodowanie otrzymał.

Zauważyć należy, iż cytowany już art. 3 omawianej ustawy wyraźnie określa, kto może być "weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa". Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że uszczerbek na zdrowiu wskutek tego wypadku musi nastąpić w wyniku działań, dla realizacji których utworzono kontyngent. Działania te należy pojmować jako przyczynę powodującą wypadek i wywołującą uszczerbek. Chodzi zatem o konkretne czynności składające się na zadania kontyngentu i służące realizacji postawionych przed nim celów.

W rozpoznawanej sprawie o wypełnieniu działań Polskiego Kontyngentu Wojskowego na terenie [...] nie stanowi jakiekolwiek zachowanie (zdarzenie), które doprowadziło do wypadku skarżącego, ale tylko takie, które nie wystąpiłoby, gdyby skarżący nie wypełniał w tym momencie zadań w ramach tego Kontyngentu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując wykładni art. 4 pkt 15 lit. a-c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa prawidłowo odwołał się do uzasadnienia jej projektu. Powszechnie przyjmuje się, że weteran to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych szkód zasługuje na szczególne uhonorowanie i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby definiowanie wypadku w sposób opisowy wynikający z art. 4 pkt 15 lit. a-c cyt. ustawy. Wystarczyłoby bowiem posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagłe zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach kontyngentu poza granicami państwa.

Ponadto zauważyć należy, iż omawiana ustawa różnicuje pojęcie weterana działań poza granicami państwa (art. 2) od pojęcia weterana poszkodowanego w działaniach poza granicami państwa (art. 3). Uzasadnione wydaje się wyrażenie poglądu, że szersze uprawnienia przysługujące weteranowi poszkodowanemu, w stosunku do uprawnień weterana, mają rekompensować szkody doznane przez żołnierza w wyniku działań bojowych lub nawet szeroko pojętych działań stabilizacyjnych podejmowanych w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200, art. 204 pkt 1, art. 209 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).