Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 68/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2023 poz 1524
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (t. j.)
article: art. 149, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji W. w L. na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie w przedmiocie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego I. zobowiązuje Dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie do rozpatrzenia wniosku Fundacji W. w L. z dnia 8 lutego 2024 r. o ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie w sprawie wniosku wskazanego w punkcie pierwszym nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie na rzecz Fundacji W. w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W dniu 8 lutego 2024 r. Fundacja W. z siedzibą w L. (dalej także jako: Fundacja, skarżąca) zwróciła się do Dyrektora Muzeum Narodowego [...] (dalej także jako: Dyrektor, organ) z wnioskiem o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego, wskazując informacje sektora publicznego, które będą ponownie wykorzystywane: 1) rejestr umów, 2) rejestr zarządzeń, 3) rejestr pełnomocnictw i upoważnień, 4) rejestr skarg i wniosków, 5) rejestr kontroli. Zgodnie z wnioskiem dane zostaną wykorzystane w celu niekomercyjnym, jako dane szkoleniowe w trakcie warsztatów z dostępu do informacji publicznej. Skarżąca wskazała formę i sposób przygotowania informacji.

Dyrektor pismem z dnia 22 lutego 2024 r. wezwał Fundację do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ponowne wykorzystanie poprzez wskazanie zakresu informacji sektora publicznego, które będą ponownie wykorzystywane, a jeżeli są już udostępniane lub zostały przekazane, warunki ponownego wykorzystania, na jakich mają być ponownie wykorzystywane oraz źródło udostępnienia lub przekazania – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W wezwaniu wskazano, że nieusunięcie wymienionych braków w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

W tym samym dniu Fundacja odpowiedziała na ww. wezwanie, wskazując, że w ocenie skarżącej, wezwanie ma charakter pozorny, gdyż z wniosku jasno wynika, że dotyczy udostępnienia 1) rejestru umów, 2) rejestru zarządzeń, 3) rejestru pełnomocnictw i upoważnień, 4) rejestru skarg i wniosków, 5) rejestru kontroli.

Kolejnym pismem (data złożenia podpisu – 29 lutego 2024 r.) skarżąca dookreśliła, że żądanie obejmuje powyżej wymienione rejestry w całym zakresie i okresie, w jakim Muzeum Narodowe [...] (dalej także jako: Muzeum, instytucja) je posiada, włączając w to poprzedników prawnych oraz podmioty, których prawa i obowiązki Muzeum wstąpiło.

Pismem z 8 kwietnia 2024 r. Dyrektor poinformował Fundację o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wskazując, że wniosek nie spełnia niezbędnego standardu precyzji i jasności. Wyjaśnił, że dotyczy on "w istocie niedookreślonego zbioru dokumentów zawierających informacje o rozmaitej wadze i znaczeniu, a w części z pewnością nieposiadających waloru informacji publicznej lub takich, których udostępnienie podlega ograniczeniu".

Fundacja w dniu 10 kwietnia 2024 r. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego [...] w przedmiocie ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego i wniosła o zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia wniosku, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie grzywny w maksymalnym wymiarze.

W uzasadnieniu skargi, wskazała, że analogiczny wniosek był już kierowany do Muzeum, które odmówiło udostępnienia informacji. Decyzja została uchylona przez Ministra Cyfryzacji. Muzeum wezwało do uzupełnienia braków formalnych wniosku o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. W sprawie z tego wniosku Fundacja wniosła skargę na bezczynność, którą zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Lu 25/24. W związku z powyższym skarżąca uznała, że "Muzeum trzeci raz rozpatrując ten sam wniosek, dopatrzyło się w nim nowych, ale bliżej nieokreślonych braków".

Skarżąca wskazała, że Muzeum nie wyjaśniło, jakie wątpliwości występują w sprawie, co uniemożliwia uzupełnienie ewentualnych braków formalnych.

W odpowiedzi na skargę Muzeum wniosło o odrzucenie skargi a ewentualnie o jej oddalenie w całości.

W pierwszej kolejności Dyrektor podniósł, że zgodnie z art 58 ust. 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Wniosek Skarżącej o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego w zakresie: 1) rejestru umów, 2) rejestru zarządzeń; 3) rejestru pełnomocnictw i upoważnień; 4) rejestru skarg i wniosków; 5) rejestru kontroli jest przedmiotem postępowania przed sądem – sygn. akt II SAB /LU/25/24. W związku z powyższym uznał, że zachodzi tożsamość spraw i skarga podlega odrzuceniu.

Dyrektor wskazał, że Muzeum działa w oparciu o statut stanowiący załącznik do Zarządzenia Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie nadania statutu Muzeum Narodowemu [...] (Dz. Urz. MKDNiS z 2020 r. poz. 20 oraz z 2021 r. poz. 31), zgodnie z którym Muzeum jest państwową instytucją kultury wpisaną do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Ministra pod numerem RIK 122/2020. Zarządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. W odpowiedzi na skargę wskazano, że z treści złożonego wniosku wynika, że zakres żądanych informacji w żaden sposób nie został przez Fundację określony, nie ma zatem podstawy do jego realizacji. Nie odnosi się on także do żadnej konkretnej informacji publicznej ani tematu, który pozyskać i wykorzystać chce wnioskodawca. Świadczy o tym nieograniczony zakres żądanej informacji (wszelkie umowy, zarządzenia, pełnomocnictwa, upoważnienia skargi i wnioski).

Dyrektor wywodzi, że we wniosku z dnia 8 lutego 2024 r. Fundacja nie wskazuje na żadne ramy czasowe, nie precyzuje jakich konkretnie informacji żąda co oznacza żądanie informacji publicznej właściwie co do całości działalności Muzeum Narodowego [...]. W piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. skarżąca nie sprecyzowała przedmiotowego wniosku. Wskazała, że wniosek dotyczy zakresu i okresu, w jakim Muzeum je posiada włączając w to przedników prawnych muzeum oraz podmioty, w których prawa i obowiązku Muzeum wstąpiło. Zdaniem Dyrektora, w związku z tym, że Muzeum wstąpiło w prawa i obowiązki Muzeum [...] w [...] które powstało w roku 1906 r., żądanie realizacji przedmiotowego wniosku z uwzględnieniem poprzedników prawnych stoi w całkowitej sprzeczności z ustawowym obowiązkiem wynikającym z art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego tj. określenia zakresu żądanej informacji.

Zdaniem Dyrektora wniosek dotyczy niedookreślonego zbioru dokumentów zawierających informacje o rozmaitej wadze i znaczeniu, a w części z pewnością nie posiadających waloru informacji publicznej lub takich, których udostępnienie podlega ograniczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna, gdyż Dyrektor dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej Fundacji.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zakreślając ramy rozważań części merytorycznej, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 3/22).

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania w sprawie była bezczynność Dyrektora Muzeum w załatwieniu wniosku Fundacji z 8 lutego 2024 r.

Z uwagi na wniosek Dyrektora o odrzucenie skargi, sąd w pierwszej kolejności ocenił kwestię dopuszczalności nadania biegu skardze na bezczynność złożonej w niniejszej sprawie, którą to kwestię przesądził pozytywnie.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że w sposób bezwzględny nie można skutecznie w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami w tym samym przedmiocie. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby istotnie do wydania dwóch wyroków w tym samym przedmiocie, z których późniejszy ewidentnie naruszałby zasadę res iudicata.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość sprawy sądowoadministracyjnej ze sprawą toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pod sygnaturą akt II SAB/Lu 25/24. Sprawy te dotyczą różnych wniosków Fundacji – pochodzących z innych dat. Z uwagi na występujące w sprawie wątpliwości na aktualnym etapie postępowania nie sposób jednoznacznie stwierdzić, że wnioski te są identyczne lub tożsame. Kwestia ta powinna zostać wyjaśniona w toku postępowania.

Wypada także zauważyć, że nawet ewentualna tożsamość wniosków o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego nie oznacza automatycznej tożsamości spraw sądowoadministracyjnych w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Kolejny wniosek Fundacji wykreował bowiem nowy stosunek administracyjnoprawny, w ramach którego konkretny organ podejmuje odrębne działania lub ewentualnie dopuszcza się bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie, a zatem każdą ze spraw należy ocenić w kontekście konkretnych czynności podejmowanych w jej toku.

W niniejszej sprawie Dyrektor nie stwierdził we właściwej formie, że wniosek z 8 lutego 2024 r. jest tożsamy z innym, wcześniej złożonym wnioskiem i nie uczynił tej okoliczności podstawą rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym ewentualna, wywodzona przez Dyrektora tożsamość wniosków nie może stać się podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie bezczynności organu. Sąd ocenia sposób działania organu, doniosłe znaczenie mają zatem czynności podejmowane przez organ w toku postępowania, które według organy były czynnościami prowadzącymi do załatwienia sprawy.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie ocena czy Dyrektor dopuścił się bezczynności sprowadza się do weryfikacji czy wniosek Fundacji spełniał wymagania formalne niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia – w kontekście czynności organu podjętych w odpowiedzi na ten wniosek, szczególnie w związku z treścią wezwania skierowanego do strony.

Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. 2023 r., poz. 1524, dalej jako: ustawa) wniosek o ponowne wykorzystywanie zawiera nazwę podmiotu zobowiązanego (pkt 1), informacje o wnioskodawcy (pkt 2), wskazanie informacji sektora publicznego, które będą ponownie wykorzystywane, a jeżeli są już udostępniane lub zostały przekazane, warunki ponownego wykorzystywania, na jakich mają być ponownie wykorzystywane, oraz źródło udostępniania lub przekazania (pkt 3), wskazanie celu ponownego wykorzystywania (pkt 4), wskazanie formy przygotowania informacji (pkt 5) oraz sposób przekazania informacji (pkt 6 lit. a-b).

W przypadku niespełnienia wymogów formalnych wniosku wzywa się wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wraz z pouczeniem, że ich nieusunięcie w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 39 ust. 5 ustawy). Na organie, który zobowiązany jest do udostępniania lub przekazywania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystywania spoczywa ciężar zweryfikowania czy wniosek zawiera braki uniemożliwiające nadanie sprawie biegu i wskazanie ich w sposób precyzyjny. Odzwierciedlenie tego procesu logicznego powinno znaleźć się w treści ewentualnego wezwania do uzupełnienia braków. Wezwanie należy sformułować w sposób zwięzły i zrozumiały – tak, aby adresat nie miał wątpliwości, jaki brak został dostrzeżony tj. jakiej reakcji organ oczekuje.

W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków wniosku sprowadziło się do prostego, literalnego i nieskonkretyzowanego powtórzenia treści art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy. Jest to wezwanie niejasne, które może wzbudzać uzasadnione wątpliwości adresata, ponieważ z przywołanej treści przepisu nie można ustalić, jakie braki dostrzegł organ.

W myśl art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy konieczne jest wskazanie we wniosku albo informacji sektora publicznego, które będą ponownie wykorzystywane – albo, jeżeli są już udostępnione lub zostały przekazane, warunki ponownego wykorzystywania, na jakich mają być ponownie wykorzystywane, oraz źródło udostępnienia lub przekazania. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji co do zasady sam posiada wiedzę, czy informacje sektora publicznego były udostępnione lub zostały przekazane, jeżeli jednak wniosek wymaga takiego sprecyzowania, to wezwanie w tym zakresie powinno zostać sformułowane w sposób niebudzący wątpliwości, że organ oczekuje takiej informacji. Natomiast co do zasady wskazany warunek dotyczy skonkretyzowania (doprecyzowania) zakresu żądanych informacji. Strona powinna bowiem zwięźle i klarowanie wskazać, jakich danych dotyczy wniosek.

W przypadku, gdy strona nie posiada danych, które będą ponownie wykorzystywane, precyzyjne sformułowanie wniosku jest znacznie utrudnione. Każdy podmiot, do którego kierowany jest taki wniosek musi wziąć pod uwagę intencję wnioskodawcy, który nie ma pełnej wiedzy o treści i formie zgromadzonych danych. Jeżeli zatem organ dostrzega w tym zakresie brak formalny, to zobowiązany jest wskazać, w kontekście posiadanej wiedzy, na czym polega niejasność wniosku. Taka wykładnia przepisów prowadzi do faktycznego urzeczywistnienia zasady otwartości danych. W wezwaniu organ może posłużyć się alternatywą, czyli wezwać do sprecyzowania wniosku, wskazując przykładowe sposoby jego interpretacji. Istotne jest, aby strona mogła zrozumieć tok rozumowania organu i odczytać jego intencję. Organ może także wskazać okoliczności, które mają istotne znaczenie przy interpretacji wniosku (jak np. złożenie wcześniej tożsamego wniosku).

Stronom postępowania niewątpliwe znany jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 25/24, w którym rozpoznano sprawę ze skargi Fundacji na bezczynność Dyrektora w związku z wnioskiem z 19 kwietnia 2023 r. w przedmiocie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Sąd w niniejszym składzie podziela wyrażone w nim stanowisko i przedstawione poglądy. Wnioskiem z dnia 19 kwietnia 2023 r. Fundacja zwróciła się do Muzeum o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego w zakresie: 1) rejestru umów, 2) rejestru zarządzeń, 3) rejestru pełnomocnictw i upoważnień, 4) rejestru skarg i wniosków, 5) rejestru kontroli.

Z uwagi na podobieństwo wniosku z 19 kwietnia 2023 r. do wniosku z 8 lutego 2024 r. należy wskazać, że również w niniejszej sprawie wątpliwości nie wzbudza zakres wniosku w aspekcie wskazania konkretnych rejestrów. W kontekście podobieństw występujących między tymi wnioskami wątpliwości może jednak wzbudzać zakreślenie ram czasowych późniejszego wniosku oraz stosunek tych wniosków względem siebie. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd nie stwierdza wystąpienia braków formalnych wniosku, wskazuje jedynie elementy, które potencjalnie mogą wymagać weryfikacji. Prowadzą one bowiem do konkluzji, że samo wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie było bezpodstawne.

Oba wnioski z wniosku z 19 kwietnia 2023 r. oraz z 8 lutego 2024 r. są pod względem zakresu przedmiotowego ze sobą tożsame.

Nie jest więc w sprawie jasne jaki jest wzajemny stosunek tych wniosków względem siebie.

W szczególności nie jest jasne, czy skarżący nowym wnioskiem z 8 lutego 2024 r. żąda tych samych informacji co wcześniejszym, będącym nadal w toku i podlegającym rozpoznaniu, wnioskiem z 19 kwietnia 2023 r., czy też np. żąda takich informacji w odniesieniu do innego okresu, tj. co do okresu już po złożeniu wniosku z 19 kwietnia 2023 r.

Wnioskodawca, składając nowy wniosek z 8 lutego 2024 r., o tożsamym przedmiotowo charakterze, co już złożony wniosek z 19 kwietnia 2023 r., powinien niewątpliwie wyjaśnić jaki jest wzajemny stosunek tych wniosków do siebie. W sytuacji, gdy w założonym obecnie wniosku zabrakło takich informacji organ powinien wezwać do wyjaśnienia tej niedokładności, jednakże wezwanie w tym zakresie powinno być jednoznaczne i precyzyjne.

Wezwanie z 22 lutego 2024 r. jest na tyle niejasne i nieskonkretyzowane, że nie sposób uznać, że Muzeum przeprowadziło rzetelną analizę wniosku i rzeczywiście dostrzegło konkretne braki wniosku. Wypada także dostrzec, że w odpowiedzi na wezwanie Fundacja określiła okres, jakiego dotyczy wniosek, a organ nie odniósł się do stanowiska skarżącej. W szczególności nie wskazał, z jakich względów takie sprecyzowanie wniosku było (ewentualnie) niewystarczające.

Należy przyznać rację Fundacji, że stanowisko Dyrektora jest niezrozumiałe. Nie sposób bowiem ustalić ani na podstawie wezwania z 22 lutego 2023 r., ani na pisma o pozostawienia wniosku bez rozpoznania w dniu 8 kwietnia 2023 r., w czym organ doszukuje się braków formalnych wniosku, uniemożliwiających jego merytoryczne rozpoznania.

Jak wskazano powyżej wezwanie zostało skonstruowane w sposób nieprawidłowy i jest niezrozumiałe. Ponadto również pismo o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest zbyt ogólnikowe i lakoniczne. W szczególności należy podkreślić, że częściowo podniesiona została kwestia oceny merytorycznej wniosku, jako dotyczącego danych niemających charakteru informacji publicznej – ewentualne stwierdzenie tej okoliczności nie może nastąpić w ramach pozostawienia wniosku bez rozpoznania, który ma charakter wyłącznie procesowy. Pozostawiając wniosek bez rozpoznania organ stwierdza jedynie, że zawiera on wadę, która nie został usunięta, mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Nie może natomiast merytorycznie rozpoznać wniosku (nawet częściowo).

Sąd dostrzega także, że z pisma Muzeum z 8 kwietnia 2024 r. wynika, że "ogólny" charakter wniosku wywodzony jest nie tyle z jego niejasności, lecz obszerności. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, co powinno być oczywiste, nie ma – na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy – prawa do żądania od wnioskodawcy ograniczenia (zmodyfikowania) zakresu prawidłowo sformułowanego wniosku. Może jedynie wezwać do jego sprecyzowania, jeżeli nie jest jasne np. jakiego zakresu danych dotyczy wniosek – w tym okresu, z jakiego pochodzą.

Jak wskazano powyżej wywodzona przez Dyrektora tożsamość wniosków nie legła u podstaw sposobu załatwienia niniejszej sprawy. Organ nie wskazał na powyższą okoliczność ani w treści wezwania z 22 lutego 2024 r., ani pozostawiając wniosek bez rozpoznania. Z tego względu okoliczność ta nie podlega kontroli sądu.

Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że Sąd dostrzegł takie elementy wniosku Fundacji, które mogą wzbudzać wątpliwości organu, co do jego czasokresu i stosunku do już złożonego wniosku z 19 kwietnia 2023 r. Okoliczność ta wymaga zweryfikowania przez Muzeum, poprzez wezwanie wnioskodawcy do wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Na podstawie pisma z 22 lutego 2024 r. tj. wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie sposób stwierdzić, jakie braki dostrzegł organ. Wezwanie jest nieskonkretyzowane i niejasne, stanowi bezrefleksyjne powtórzenie treści przepisu. Fundacja w odpowiedzi na ww. wniosek podjęła starania uzupełnienia ewentualnych braków – z akt sprawy wynika bowiem, że strona kontaktowała się z Muzeum w celu wyjaśnienia występujących w sprawie wątpliwości.

Konsekwencją nieprawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych było bezpodstawne – gdyż wynikające z wadliwego działania organu – pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Czynność pozostawienia wniosku bez rozpoznania zwalnia z zarzutu bezczynności jedynie wówczas, gdy jest prawidłowa tj. gdy została poprzedzona zasadnym i prawidłowym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych.

W świetle powyższych rozważań, Sąd doszedł do wniosku, że pozostawienie wniosku Fundacji bez rozpoznania było pozbawione podstaw faktycznych i prawnych, a w związku z tym świadczy o bezczynności Muzeum.

Mając na względnie, że stan ten nie ustał do czasu rozpoznania skargi, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 8 lutego 2024 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Wyjaśnić należy, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Rażące naruszenie prawa to naruszenie wyraźne oraz bezsporne. W niniejszej sprawie bezczynność organu nie miała takiego charakteru, albowiem nie wynikła ze złej woli organu, a jedynie błędnego prowadzenia postępowania. Organ dążył do załatwienia sprawy. Sąd dostrzega także, że Muzeum jest instytucją kultury, a działalność w zakresie informacji sektora publicznego nie jest podstawowym zadaniem takiego podmiotu. Nie jest wyspecjalizowane w tym zakresie, zatem nie każdy błąd przybiera postać rażącego naruszenia prawa. Należy także mieć w polu widzenia, że Fundacja skierowała istotną ilość wniosków do Muzeum, co może wzbudzać wątpliwości tego podmiotu co do zakresu żądania.

O zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczają się do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 złotych, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

W konsekwencji wskazanej powyżej kwalifikacji bezczynności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie. Podkreślić należy, że z literalnej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że wymierzenie grzywny, które może nastąpić w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, zależy od uznania sądu, a więc ma charakter fakultatywny. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skoro bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, to brak jest podstaw do zastosowania wobec organu – poza zobowiązaniem do rozpatrzenia wniosku – dodatkowo środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnymi, jakim jest wnioskowana grzywna z art. 149 § 2 p.p.s.a. Za takim stanowiskiem przemawia orzecznictwo sądowe, w którym podkreśla się, że środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w sytuacjach, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20; z dnia: 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1842/17; z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17; z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 642/15; opubl. w CBOSA). Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.