Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 243/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 ust. 1, art. 101
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Koszalina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D.M. w sprawie wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2014 r. (data stempla pocztowego) Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Prezydentem Miasta Koszalin, w sprawie wniosku D.M. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wniosku Prezydent m.st. Warszawy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że D.M., przebywając na hospitalizacji w Samodzielnym Wojewódzkim Zespole Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w Warszawie, zwróciła się z wnioskiem o skierowanie jej do domu pomocy społecznej. W wywiadzie środowiskowym oświadczyła, iż chce skierowania jej do placówki na terenie województwa mazowieckiego, a także, iż nie ma możliwości powrotu do swojego miejsca zamieszkania z uwagi na konflikt rodzinny. Prezydent wskazał, iż wnioskodawczyni ma adres zameldowania przy ul. H. w Koszalinie, jednak od 7 sierpnia 2009 r. przebywa w Schronisku "[...]" przy ul. L. w Warszawie. W ocenie organu oznacza to, że D.M. jest osobą bezdomną, a organem właściwym do rozpoznania jej wniosku winien być Prezydent Miasta Koszalin, bowiem na terenie tego miasta miała ona ostatnie zameldowanie na pobyt stały.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Koszalin wskazał, iż D.M. jest w ¼ współwłaścicielem lokalu przy ul. H. w Koszalinie, a nie zamieszkuje tam z powodu zaburzeń psychicznych, zatem nie jest osobą bezdomną. Z zebranych dokumentów wynika niezbicie, że wyjechała ona z Koszalina w 2007 r. i nie ma zamiaru powrócić do tego miasta, określając Warszawę jako swoje centrum życiowe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Prezydent m.st. Warszawy jak i Prezydent Miasta Koszalin uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku D.M.

Art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) jako organ wydający decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wskazuje organ gminy właściwej dla osoby mającej być skierowaną w dniu jej kierowania. Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, zaś art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji miejsca zamieszkania, jednak w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż przez miejsce zamieszkania rozumie się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pogląd ten odwołuje się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego i zawartej w art. 25 tego Kodeksu definicji miejsca zamieszkania.

Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 K.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09).

Z akt sprawy wynika, że D.M. co najmniej od 7 sierpnia 2009 r. zamieszkuje na terenie Warszawy, gdzie przebywa w Schronisku "[...]" przy ul. L. Ponadto kilkukrotnie zadeklarowała, że nie zamierza wracać do Koszalina, ani opuszczać Warszawy. Oznacza to, że za zasadny można uznać pogląd, iż uczyniła ona Warszawę ośrodkiem swojej aktywności życiowej, koncentrując w nim swoje interesy.

Wobec powyższego wskazać należało na Prezydenta m.st. Warszawy jako na organ właściwy do rozpoznania wniosku D.M., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.