Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1613/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3,  art. 3 ,  art. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska (spr.), Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. K., K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi J. K. i K. K. (dalej: "podatnicy" lub "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia podatnikom wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 15.480 zł.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco:

2.1. Burmistrza Miasta i Gminy Z. (dalej również "organ pierwszej instancji"), decyzją z dnia 11 marca 2016 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 21 § 1, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 1c, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej "u.p.o.l."), uchwały Rady Miejskiej w Z. Nr [...] z dnia 17 października 2014 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2014 r., poz. 5356), ustalił podatnikom wysokość podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 15.480 zł.

2.2. Podatnicy odwołali się od tej decyzji i zakwestionowali w całości wydane orzeczenie organu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie. Do odwołania dołączyli szereg załączników.

2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej również "organ odwoławczy" lub "Kolegium"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 u.p.o.l., decyzją z dnia 31 maja 2016 r. (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia 11 marca 2016 r. w sprawie ustalenia podatnikom wysokości podatku od nieruchomości na 2015 r. w kwocie 15.480 zł.

3. Zaskarżona decyzja została wydana na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego:

Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził szeroko zakrojone postępowanie dowodowe mające na celu dokładne ustalenie parametrów przedmiotu opodatkowania (powierzchnia gruntu, powierzchnia użytkowa budynku i wartość budowli) istotnych z punktu widzenia prawidłowego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów (wypisu z ewidencji gruntu) ustalono, że powierzchnia nieruchomości należącej do podatników (działka nr [...], nr mapy [...], obręb nr [...], Z. - miasto) wynosi 1359 m2. Podatnicy w złożonych informacjach wykazali grunt o powierzchni 1366 m2.

Kolegium wskazało, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., dalej "p.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jednakże wskazana reguła związania danymi ewidencyjnymi, dla ustalenia kwestii

istnienia obowiązku w podatku od nieruchomości, nie ma mocy absolutnej, zwłaszcza w odniesieniu do niektórych ujmowanych w ewidencji danych. Ewidencja gruntów nie może np. przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Za właściwe trzeba uznać stanowisko, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości, nawet przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2013 r., poz. 707). Natomiast stwierdzenie oczywistych wad ewidencji gruntów i budynków uprawnia, a nawet obliguje, organ podatkowy do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania, a co za tym idzie również podstawy opodatkowania. W takim przypadku o zastosowaniu określonej normy podatkowej zawartej w u.p.o.l., decydować będzie stan faktyczny nieruchomości, do którego ustalenia zobligowany jest organ podatkowy (art. 122 O.p.) przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych - art. 180 § 1 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12).

Kolegium wyjaśniało, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stanowi, iż podstawą opodatkowania dla budynków lub ich części jest powierzchnia użytkowa. Budynkiem jest natomiast obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W myśl art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. "Pełną" powierzchnię należy brać pod uwagę tylko w przypadku pomieszczeń, których wysokość przekracza 2,20 m.

Kolegium również zauważało, że ustawodawca opracował autonomiczną definicję powierzchni użytkowej budynków dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nie jest ona tożsama z definicją powierzchni użytkowej stosowaną w budownictwie. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., powierzchnią użytkową budynku lub jego części jest powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych. Za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Z takiego a nie innego uregulowania kwestii obliczania powierzchni użytkowej budynków może wynikać, że powierzchnia ujęta w różnego rodzaju dokumentach sporządzanych na potrzeby innych postępowań niż podatkowe (np. budowlanych) będzie się różnić od tej, która winna zostać wskazana w decyzji podatkowej.

Kolegium podkreśliło, że na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego organ pierwszej instancji wykorzystał wiedzę specjalną biegłego z zakresu ustalenia powierzchni użytkowej budynku stron. Wykonane zostały dwie inwentaryzacje pomiarowe budynku: jedna w dniu 5 maja 2015 r. (parter i I piętro) i druga w dniu 11 czerwca 2015 r. (piwnice). Kolegium zastrzegło, że rzetelność dokonanych pomiarów nie budzi jego wątpliwości. Zostały przeprowadzone w trakcie prawidłowo udokumentowanych czynności procesowych organu podatkowego. K.K. uczestniczył w tych czynnościach, miał też możliwość zgłaszania zastrzeżeń do ustaleń poczynionych podczas pomiarów.

Kolegium podkreśliło, że ustalając wartość znajdujących się na nieruchomości budowli, organ podatkowy powołał biegłego, który w operacie szacunkowym dokonał wyceny wartości odtworzeniowej utwardzonej płytami betonowymi powierzchni działki - stanowiącej chodniki, wjazdy oraz miejsca parkingowe. Ustalenia dokonane w tym zakresie, nie budzą żadnych zastrzeżeń zarówno co do ich aspektu formalnego jak i materialnego.

Kolegium wskazało, że w oparciu o zebrane w ten sposób parametry przedmiotu opodatkowania organ podatkowy, po zastosowaniu właściwych, wynikających z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 17 października 2014 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. stawek podatkowych, dokonał ustalenia wysokości podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze akcentowało, że nie ma zastrzeżeń odnośnie kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji dokonał ustaleń dotyczących osoby podatników, przedmiotu opodatkowania oraz zastosował właściwe stawki podatku od nieruchomości.

4. Podatnicy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o uchylenie decyzji organu odwoławczego z dnia 31 maja 2016 r. oraz decyzji organu pierwszej instancji z dnia 11 marca 2016 r. W uzasadnieniu skarżący zażądali interpretacji zgodnej z prawem oraz wyjaśnienia:

"1. Dlaczego nastąpiła zmiana powierzchni działki?

Kto ma prawo zmieniać powierzchnię gruntu. WG. SKO C. - jest to dobrze. Dlaczego SKO mataczy.

2. Bzdury a raczej stek bzdur z interpretacji decyzji SKO. Np. z treści, "wjazd na miejsca parkingowe".

3. Popieram w 100% swoje deklarację podatkowe co do powierzchni którą używam do celów prowadzenia działalności gospodarczej - od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej tj. od 1990r. do 01 czerwca 2015r. w którym to momencie zmuszony byłem zawiesić działalność."

Zdaniem skarżących wszystkie działania organu pierwszej instancji "zmierzają w kierunku zatuszowania przestępstwa - grabieży - bezkarności usunięcia słupków granicznych" na ich posiadłości.

5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 187 w zw. z art. 191 O.p. m.in. poprzez brak zgromadzenia w sposób wyczerpujący niezbędnego materiału dowodowego i dokonanie subiektywnej jego oceny oraz pominięcie stanu technicznego nieruchomości podczas wydania spornego rozstrzygnięcia,

- art. 173, w zw. z art. 121 i art. 123 O.p. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania składania zastrzeżeń do protokołu oraz brak odczytania protokołu z dokonanych czynności związanych z pomiarami nieruchomości dokonanych w dniu 18 grudnia 2014 r., a tym samym uniemożliwienie stronie zapoznania się z treścią protokołu oraz pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie,

- art. 123 w zw. z art. 121 O.p. poprzez nieuwzględnianie zgłaszanych podczas postępowania uwag skarżących, dotyczących stanu technicznego nieruchomości, brak weryfikacji zastrzeżeń biegłego pojawiających się w treści opinii dotyczących ww. stanu technicznego nieruchomości,

- art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię na skutek przyjęcia, że sam fakt posiadania gruntu przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą determinuje opodatkowanie tej nieruchomości podatkiem w wyższej stawce, bez uwzględnienia np. stanu technicznego nieruchomości, w tym przypadku jej części, tj. piwnicy.

Pełnomocnik skarżących, uzasadniając swoje stanowisko podkreślał, że analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż biegły sporządzający opinię został powołany wyłącznie do dokonania określonych czynności, tj. ustalenia powierzchni użytkowej budynku (postanowienie z dnia 13 kwietnia 2015 r. [...]), oraz do ustalenia wartości budowli (postanowienie z dnia 13 kwietnia 2015 r. Fin [...]), a tym samym nie był on powołany na okoliczność oceny stanu technicznego nieruchomości. Niemniej jednak, pełnomocnik zauważał, że sam biegły w swej opinii z dnia 11 czerwca 2015 r. w tabeli na stronie 3 podkreślił, iż w opracowaniu nie określono stanu technicznego budynku, na podstawie oględzin nieruchomości stwierdzono jednak, że w poziomie piwnic znajdowały się liczne zawilgotnienia świadczące o wysokim poziomie wód gruntowych. Zdaniem pełnomocnika, już powyższa wzmianka wskazuje, iż tylko wizualna ocena stawia pod znakiem zapytania stan techniczny piwnic. Ponadto pełnomocnik wskazał, że skarżący kilkukrotnie podnosili fakt złego stanu technicznego piwnic i bezzasadność brania ich powierzchni pod uwagę podczas wyliczeń powierzchni użytkowej budynku, o czym wzmiankę poczynił sam biegły w swym piśmie z dnia 19 maja 2015 r. kierowanym do gminy Z.: "Powodem tego było oświadczenie Właściciela, że (...) pomiarów piwnic, a jego zdaniem powierzchni tej nie wliczą się do powierzchni użytkowej budynku".

W ocenie pełnomocnika, powyższe okoliczności stawiają pod znakiem zapytania czynności podejmowane przez organ pierwszej instancji, który w świetle obowiązujących przepisów był zobligowany wziąć pod uwagę stan techniczny nieruchomości, szczególnie wobec zastrzeżeń stron oraz biegłego. W takiej sytuacji zasadnym było powołanie biegłego do oceny stanu technicznego piwnic pod kątem ich zdatności do wykorzystania w prowadzeniu działalności gospodarczej. Podkreślił, iż biegły, który nie miał w zakresie zlecenia takiej analizy, sam zwrócił uwagę na złe warunki techniczne piwnicy.

Odnosząc się do twierdzeń organu, że wyłączeniu spod przedmiotowego podatku podlegają tylko nieruchomości, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych i których niezdatność do wykorzystania w tym celu ma charakter trwały, pełnomocnik zauważał, iż nawet uznając taką argumentację za właściwą, to i tak organ pierwszej instancji ani tym bardziej Kolegium nie zweryfikowało, czy przypadkiem w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Pełnomocnik podnosił również, iż w świetle powyższych okoliczności skarżący mają również uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości pomiarów powierzchni użytkowej ich nieruchomości.

Ponadto podnosząc dalsze zarzuty, pełnomocnik wskazał, że wbrew obowiązkowi protokół z oględzin nieruchomości skarżących nigdy nie został im odczytany oraz, że nie mieli oni możliwości zapoznania się z jego treścią, co stanowi poważne uchybienie, tym bardziej iż w ocenie skarżących miał on ostatecznie wpływ na treść decyzji. Zdaniem pełnomocnika, powyższe potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy:

- protokół z czynności z dnia z dnia 18 grudnia 2014 r. - treść przedmiotowego protokołu jest przez skarżących kwestionowana, ale sam protokół również nie zawiera wzmianki o jego odczytaniu;

- notatka służbowa z dnia 18 grudnia 2014 r. - treść powyższej notatki jest kwestionowana przez skarżących, ona jednak również nie zawiera wzmianki o ewentualnym odczytaniu protokołu;

- pismo skarżącego z dnia 18 grudnia 2014 r. kwestionującego prawdziwość protokołu z dnia 18 grudnia 2014 r., gdyż taka treść nigdy nie została stronie odczytana, ani nawet pozostawiona do wglądu.

Niezależnie od powyższego, skarżący, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnieśli o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonych decyzji.

6. Postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej także: p.p.s.a.). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO ustalająca skarżącym wymiar w podatku od nieruchomości za 2015 r.

Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1390/15 (CBOSA), orzekał w przedmiocie podatku od nieruchomości skarżących za rok 2014. Mając powyższe na względzie, w pełni podzielając ocenę prawną Sądu wyrażoną w powołanym wyżej wyroku, w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła rozważania prawne w nich zawarte.

Stan faktyczny sprawy jest tylko po części sporny. W ocenie Sądu, z uwagi na jego nakreślenie przy okazji prezentowania stanowiska stron i organów, brak jest konieczności jego powielania. Sąd za prawidłowe uznaje ustalenia organów podatkowych i przyjmuje je jako własne.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi stwierdzić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l, w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

- grunty;

- budynki lub ich części;

- budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. stanowi, że podstawą opodatkowania dla budynków lub ich części jest powierzchnia użytkowa. Budynkiem zaś jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Stosownie do postanowień art. 4 ust. 2 u.p.o.l., powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Całości powierzchni należy brać pod uwagę w przypadku pomieszczeń, których wysokość przekracza 2,20 m.

Podkreślenia wymaga i to, że definicja powierzchni użytkowej budynków dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości ma charakter autonomiczny i nie jest ona tożsama z definicją powierzchni użytkowej stosowaną w budownictwie. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., powierzchnią użytkową budynku lub jego części jest powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych. Za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny oraz poddasza użytkowe. Powyższe prowadzi do rozbieżności pomiędzy powierzchnią obliczaną dla potrzeb podatkowych od tej, która przyjmowana jest np. w dokumentacji budowlanej.

Stosownie zaś do postanowień art. 3 u.p.o.l., podatnikami, co do zasady, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Mając zatem na uwadze powyższe oraz zarzuty skarżących, przyjdzie w pierwszej kolejności wskazać, że z danych z ewidencji gruntów wynika, iż powierzchnia nieruchomości należącej do skarżących (działka nr [...]) wynosi 1359 m2. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zatem dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości. Skarżący zaś nie przedstawili dowodów mogących podważyć wiarygodność danych z ewidencji gruntu. Samo twierdzenie o bezprawnym zagrabieniu części działki przy modernizacji targowiska oraz odmowa podpisania protokołu z oględzin z dnia 29 lutego 2016 r. i z dnia 18 grudnia 2014 r. nie są wystarczające.

Z kolei w zakresie sporu o powierzchnię użytkową budynku skarżących przyjdzie podkreślić, że wobec zaistniałego sporu organ podatkowy pierwszej instancji powołał biegłego, który wykonał dwie inwentaryzacje pomiarowe budynku: jedna w dniu 5 maja 2015 r. (parter i I piętro) i druga w dniu 11 czerwca 2015 r. (piwnice). Sąd podziela stanowisko Kolegium i stwierdza, że nie dopatrzył się w fakcie powołania biegłego, ani w jego i organu podatkowego pierwszej instancji działaniach naruszeń prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. Biegły dokonał bowiem stosownych pomiarów z udziałem podatnika, który jednak odmówił podpisania protokołu, ale i nie podważył żadnym przeciwdowodem tego dowodu. W ocenie Sądu przeprowadzone w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji czynności dowodowe, w tym opinia biegłego, są prawidłowo udokumentowane i nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonych decyzji. Odnotowania wymaga przy tym i to, że biegły w operacie szacunkowym dokonał wyceny wartości odtworzeniowej utwardzonej płytami betonowymi powierzchni działki - stanowiącej chodniki, wjazdy oraz miejsca parkingowe. Sąd podziela przy tym stanowisko Kolegium, że ustalenia dokonane w tym zakresie, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organów podatkowych.

Mając zaś na uwadze zarzuty dotyczące braku podstaw do opodatkowania części powierzchni, w tym piwnicy, przyjdzie jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca w powołanym przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. przewidział wyjątek, w którym przedmiot opodatkowania, mimo że znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, nie będzie obciążany stawką podatku od nieruchomości dotyczącą gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek ten stanowią grunty, budynki oraz budowle, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem ustalenie, jak rozumieć sformułowanie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany, ze względów technicznych, do prowadzenia działalności gospodarczej oraz jak przekłada się to na ustalone w toku postępowania okoliczności stanu faktycznego. Ustawodawca definiując pojęcie gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą nie wyjaśnił pojęcia "względów technicznych", a także nie dokonał odesłania do przepisów prawa budowlanego. W związku z brakiem ustawowej definicji w pierwszej kolejności należy odwołać się do potocznego rozumienia pojęcia "techniczny", a tym samym odnosić je należy do twierdzeń strony skarżącej co do stanu nieruchomości, niepozwalającego na ich wykorzystanie do prowadzonej działalności. Przez użyte w powołanym przepisie określenie, że grunty "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć sytuację, w której nieruchomość jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana, to jest nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej. Analizowane "względy" muszą mieć charakter techniczny, a zatem nie np. prawny, finansowy czy faktyczny oraz mogą się one odnosić zarówno do gruntów, budynków, jak i budowli. W ocenie Sądu, wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, oznacza to, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku nie tylko w prowadzonym przedsiębiorstwie, ale do żadnej innej działalności gospodarczej, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Pogląd, że względy techniczne w sposób trwały, a wręcz nieodwracalny muszą wyłączać możliwość wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a charakter przeszkody w wykorzystywaniu nieruchomości nie może być determinowany wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania jest ugruntowany w orzecznictwie (por. m. in. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1714/14, LEX nr 2118163). W orzeczeniu tym NSA stwierdził także, iż wymóg odnoszenia "względów technicznych" do wszelkich rodzajów działalności gospodarczej wynika z literalnej treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który formułując definicję legalną ab initio odnosi się w definiendum ogólnie do działalności gospodarczej poprzez zwrot: "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Następnie w przepisie tym po użyciu łącznika definicyjnego w postaci myślnika "-", w definiensie podano znaczenie definiowanego wyrażenia nawiązując w końcowym fragmencie do wyrażenia definiowanego poprzez zaimek wskazujący "tej". Zaimek ten odnosi się zatem do działalności gospodarczej jako formy aktywności każdego podmiotu wymienionego w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., a nie do konkretnego zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez określonego podatnika.

Wbrew twierdzeniom skarżących, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby przedmiotowe piwnice nie mogły być wykorzystywane przez skarżących w działalności gospodarczej ze względów technicznych – w rozumieniu wskazanym powyżej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznaje zarzuty naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. za bezzasadne

Z przyczyn wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu za chybione Sąd uznaje również zarzuty naruszenia art. 187 O.p. w zw. z art. 191 O.p. Zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 187 § 1 O.p., obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, spoczywa na organach orzekających. Przyjęta natomiast w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję, by w ramach tej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności. Organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien między innymi kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Zdaniem składu orzekającego, omówionych wyżej zasad postępowania w niniejszej sprawie nie naruszono, Sąd za prawidłowe uznał zatem ustalenia faktyczne, jakie poczyniły organy podatkowe.

Ze względów wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu Sąd za bezzasadne uznaje również zarzuty naruszenia art. 173 O.p. w zw. z art. 121 i art. 123 O.p. oraz zarzuty naruszenia art. 123 O.p. w zw. z art. 121 O.p.

Stosownie do przepisu art. 173 § 1 O.p. protokół sporządza się tak, aby z jego treści wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Zgodnie zaś za § 2 art. 173 O.p. protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.

W toku postępowania, w dniu 29 lutego 2016 r., przeprowadzono oględziny nieruchomości należącej do skarżących, stwierdzając, że stan faktyczny nie uległ zmianie od ostatnich oględzin, które miały miejsce w dniu 18 grudnia 2014 r. Nie stwierdzono żadnych zmian w zakresie rozbudowy, dobudowy, rozbiórki budynku, który nadal jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, protokół z oględzin spełnia wymogi z art. 173 § 1 O.p. Z treści protokołu bowiem wynika, że podatnik – K.K. był obecny podczas oględzin, jednakże odmówił podpisania protokołu z uwagi na odmowę oględzin działki, wskazując przy tym na sporne granice działki. Protokół został odczytany wszystkim osobom biorącym udział w czynnościach oględzin. Podatnik otrzymał kopię protokołu. Organy podatkowe przyjęły jednak do opodatkowania działkę o powierzchni 1359 m2 – powierzchnię wynikającą z ewidencji gruntów. Stanowisko to, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również zastrzeżeń podatnika powołującego się na sporne granice działki, należy uznać za prawidłowe.

Z uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1390/15 (wydanym w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r.), wynika, że w ocenie WSA protokół z dnia 18 grudnia 2014 r. również spełnia ww. wymogi z § 1 art. 173 O.p. WSA podkreślił, że przy spisywaniu kwestionowanego przez skarżących protokołu z dnia 18 grudnia 2014 r. był obecny podatnik, który jednak odmówił jego podpisania. Zdaniem WSA, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak wzmianki o odczytaniu protokołu należy uznać za uchybienie niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Strona znała treść protokołu - wnosiła do niego zastrzeżenia, a do tak zgromadzonego materiału dowodowego i stanowiska stron organy się odniosły, albowiem stanowisko stron nie zostało pominięte.

Tym samym nie sposób uznać, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżących przepisów art. 173 w zw. z art. 121 i art. 123 O.p. Zdaniem Sądu, w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p. oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym, o której stanowi art. 123 O.p.

Ze względów wyżej już wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu w sprawie nie doszło również do naruszenia odrębnie zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 123 w zw. z art. 121 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na kontrolowane rozstrzygnięcie i w konsekwencji skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że w toku postępowania wykonano dwie inwentaryzacje pomiarowe budynku skarżących – pierwsza w dniu 5 maja 2015 r. (parter i piętro) oraz druga w dniu 11 czerwca 2015 r. (piwnice). Czynności te zostały prawidłowo udokumentowane, a uczestniczący w nich K.K. miał możliwość zgłaszania zastrzeżeń do poczynionych w ich trakcie ustaleń.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny. Organy podatkowe dokonały ustaleń dotyczących osoby podatników, przedmiotu opodatkowania oraz zastosowały właściwe stawki podatku od nieruchomości.

Z tych też względów Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, a nie dopatrzywszy się zasadności zarzutów skargi ani naruszenia innych przepisów prawa skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.