Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1360/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 6, § 8 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w T. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 29 czerwca 2023 r. nr SP.906.1.21.2023.JW w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej: "PPWIS", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 29 czerwca 2023 r. nr SP.906.1.21.2023.JW, utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS", "Organ I instancji") z 5 maja 2023 r. nr PSP.440-1-11/19 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.

W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836; dalej: "rozporządzenie").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Pismem z 30 maja 2017 r. Z. K. została skierowana na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] przez specjalistę neurologii.

W dniu 17 września 2019 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u Z. K. choroby zawodowej z poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych (zespołu cieśni w obrębie nadgarstka).

W toku oceny narażenia zawodowego ustalono, że Z. K. była zatrudniona od [...] lipca 2004 r. do 2019 r. w L. sp. z o.o. Oddział w [...] na stanowisku szwaczka, szwaczka/krojczy. Praca szwaczki wykonywana w pozycji stojącej przy maszynach szwalniczych, wysokość blatów maszyn szwalniczych jest regulowana. Z. K. pracowała w ww. zakładzie przy różnych operacjach szwalniczych, tj. szyła różne poszycia. Natomiast praca na stanowisku szwaczka/krojczy wykonywana w pozycji stojącej przy maszynach szwalniczych z możliwością poboru i użycia siedziska, przy maszynach szwalniczych wysokość blatów maszyn szwalniczych jest regulowana. Do obowiązków Z. K. należało: w ciągu ostatnich 5 lat szycie amresta, tj. poszycia podłokietnika, a w latach poprzednich Z. K. szyła również poszycia z materiału lub ze skóry. Praca w grupie około 20-25 osób (szycie poszyć), 2-4 osób (szycie amresta).

Praca rozpoczyna się od sprawdzenia stanowiska pracy (ustawienia maszyny, wymiana igły, próbne szycie, zmiana - wymiana nici). Rozpoczęcie pracy, tj. pobór elementów do łączenia z pudła. Zszycie elementów polega na równym przyłożeniu elementów do siebie (wg punktów odniesienia) przetrzymaniu elementów, włożeniu pod prowadnik i zszyciu na maszynie. Element jest wyjmowany i sprawdzany każdorazowo wzrokowo oraz za pomocą linijki 1 na 5 sztuk. Szwaczka nabija lub wszywa numer identyfikacyjny pracownika. Tak połączony i sprawdzony element jest przekazywany do innej szwaczki, aż do prawidłowego wykonania całej sztuki szytego elementu. Na zmianę wykonuje się około 220-260 szt. poszycia, 80 szt. amresta (liczba uszytych na zmianie amrestów/poszyć uzależniona jest od wielkości elementów oraz ilości osób szyjących w grupie). Czasochłonność wykonywanych czynności oraz powtarzalności wynika od rodzaju elementu szytego, wielkości łączonych elementów, rodzaju i ilości elementów doszywanych. Przy szyciu występują różnorodne ruchy w tym ruch: zginania-prostowania nadgarstków, ruchy zakręcania i odkręcania, chwytania i przytrzymywania palcami. Są to ruchy powtarzalne, trudno określić ilość wykonywania tych ruchów na zmianę roboczą, jak również ruchy te są przerywane innymi partiami ruchów np. pobierania elementów, przekazywania elementów do innych szwaczek, wymiana nici, igieł itp.

W niniejszej sprawie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] przeprowadzono postępowanie diagnostyczno-orzecznicze, które obejmowało: badania laboratoryjne, konsultacje specjalistów w dziedzinie neurologii, ortopedii oraz przeprowadzono wnikliwą analizę zgromadzonej dokumentacji medycznej.

W trakcie ww. czynności ustalono, że Z. K. była narażona na ruchy powtarzalne, wymagające zaangażowania kończyn górnych przez ok. 15 lat w firmie L. Sp. z o.o. Z wywiadu przeprowadzonego przez WOMP w [...] wynika, że pierwsze dolegliwości bólowe pojawiły się w 2010 r. i początkowo były powiązane z dolegliwościami bólowymi wynikającymi z choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Prowadzona była farmakoterapia i rehabilitacja. Początkowo dolegliwości pojawiły się w ręce lewej, później w prawej. Brak poprawy oraz pojawienie się dodatkowych objawów klinicznych (mrowienie, słabe ręce, ból rąk w porze nocnej utrudniający wypoczynek) były powodem rozszerzenia diagnostyki, m.in. o badanie elektromiograficzne. Badaniem EMG przeprowadzonym w 2016 r. rozpoznano neuropatię czuciowo-ruchową nerwu pośrodkowego lewego ręki lewej, natomiast po roku badanie EMG w obrębie ręki prawej potwierdziło cechy zaburzeń przewodnictwa nerwowego na wysokości kanału nerwu pośrodkowego. Przeprowadzone konsultacje specjalistyczne potwierdziły obustronny zespół cieśni nadgarstka. Lekarze orzecznicy WOMP w [...] po analizie dokumentacji medycznej Z. K. wykluczyli udział innych ogólnoustrojowych schorzeń mających wpływ na rozwój i przebieg zespołu cieśni nadgarstka.

Wobec powyższego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał w dniu [...] marca 2023 r. orzeczenie lekarskie w sprawie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u Z. K.

W związku z powyższym, po analizie ww. orzeczenia lekarskiego, narażenia zawodowego oraz warunków pracy, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z 5 maja 2023 r. nr PSP.440-1-11/19 stwierdził u Z. K. chorobę zawodową: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji zakład L. sp. z o.o. (dalej: "Strona skarżąca", "Spółka") złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie:

1. art. 77 § 1 i art 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia Z. K., wyrażające się zaniechaniem:

- ustalenia przyczyny powstania u Z. K. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy była ona związana wyłącznie z wykonywaną pracą, zwłaszcza biorąc pod uwagę wyniki badań, będących podstawą wydania orzeczenia lekarskiego, mogące świadczyć o występowaniu u tego pracownika schorzeń, mających istotny wpływ na rozwój zespołu cieśni w obrębie nadgarstka;

- weryfikacji, czy wobec stwierdzenia przez lekarzy orzeczników obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, istniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u Z. K.;

2. art 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:

- wskazuje na występowanie u Z. K. pozazawodowych czynników etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka, co oznacza, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a wystąpieniem choroby zawodowej zostało podważone. W konsekwencji brak podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej;

- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, a następnie diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u Z. K. zespół cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta ostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem;

- nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przez podjęciem pracy w L. Sp. z o.o., Oddział w [...], a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których wstępowało narażenie zawodowe.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez: ustalenie czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u Z. K., zażądanie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane przez art. 84 k.p.a. uzasadnienie i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, PPWIS w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 29 czerwca 2023 r. nr SP.906.1.21.2023.JW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej kolejności Organ II instancji wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o chorobie zawodowej należy do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Powołany w sprawie biegły właściwy lekarz medycyny pracy - zatrudniony przez medyczną jednostkę orzeczniczą, po analizie zespołu dolegliwości strony, zapoznaniu się z przedstawionymi przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej danymi dotyczącymi warunków i środowiska pracy, rodzaju narażenia na czynniki chorobotwórcze i czasu ekspozycji, orzeka czy rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych. Ma on również odpowiedzieć Organowi na pytanie, czy ustalony w postępowaniu rodzaj czynników narażenia i długość narażenia mogą, z medycznego punktu widzenia stanowić przyczynę stwierdzonej choroby oraz określić stopień prawdopodobieństwa tego faktu. Pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym. Aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze musi ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową. Po drugie musi stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym. Po trzecie musi ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. Jedynie spełnienie wszystkich powyższych przesłanek pozwala organowi administracyjnemu na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy, natomiast brak którejkolwiek z przesłanek obliguje Organ do wydania decyzji nie stwierdzającej choroby zawodowej.

W razie ustalenia przez właściwego lekarza medycyny pracy biegłego, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, lekarz i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową.

Organ odwoławczy podkreślił również, że związek przyczynowy między narażeniem na czynnik chorobotwórczy, a chorobą jest objęty domniemaniem wzruszalnym. Zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy chorobę zawodową stwierdza się tylko w razie ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Oznacza to, że organ administracji w razie pozytywnego rozpoznania winien uznać, że za zawodowe źródło dolegliwości strony jest bardziej prawdopodobne niż źródło pozazawodowe.

W ocenie PPWIS, Z. K. była w środowisku pracy narażona na obciążenia narządu ruchu. Warunkiem potwierdzenia w środowisku pracy narażenia zawodowego koniecznego do powstania zespołu cieśni nadgarstka jest stwierdzenie wykonywania podczas czynności zawodowych przez zainteresowaną ruchów monotypowych w obrębie nadgarstków w zakresie zginania i prostowania w tym stawie oraz ruchów skręcania lub odkręcania z jednoczesnym używaniem siły. W niniejszej sprawie takie narażenie zostało potwierdzone w dochodzeniu przez Organ I instancji na stanowisku szwaczki, szwaczka/krojczy. Ponadto biegli skłonili się do twierdzenia, że takie obciążenie mogło spowodować chorobę nadgarstków. Rozpoznali oni chorobę w sensie medycznym i powiązali ją z ww. narażeniem zawodowym. Wobec powyższego pierwsza przesłanka została w przedmiotowej sprawie spełniona.

Choroba jaką biegli rozpoznali u zainteresowanej mieści się w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie wywołana jest przyczynami zawodowymi. Jednocześnie biegli nie dopatrzyli się innych chorób współistniejących, które mogłyby wywołać lub przyczynić się do powstania tej choroby. Wobec powyższego, Organ odwoławczy w niniejszej sprawie stwierdził zaistnienie związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem zawodowym w środowisku pracy, a dolegliwościami zainteresowanej.

Z kolei zgodnie z treścią orzeczenia lekarskiego, przeprowadzone postępowanie diagnostyczno-orzecznicze w WOMP w [...] obejmowało badania laboratoryjne, konsultacje specjalistów z zakresu neurologii, ortopedii oraz analizę zgromadzonej dokumentacji medycznej z podmiotów leczących i diagnozujących Stronę. Biegli analizując okres narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, rodzaj wykonywanych czynności zawodowych oraz obecność objawów klinicznych potwierdzonych obiektywnymi badaniami (EMG) uznali, że środowisko pracy przyczyniło się do rozwoju zespołu cieśni nadgarstka.

Odnosząc się do zarzutu Spółki odnośnie zaniechania zebrania i dołączenia do akt sprawy dokumentacji medycznej strony, z okresu przed podjęciem pracy w jej zakładzie, PPWIS uznał go za niewłaściwy, gdyż na etapie wydawania orzeczenia lekarskiego dokumenty medyczne gromadzone są przez lekarza orzecznika, to on jako biegły przyjmuje co jest istotne a co nie jest, w rozstrzygnięciu sprawy. Organy inspekcji sanitarnej nie gromadzą dokumentacji medycznej, nie mają również wpływu jaką dokumentację przyjmuje biegły.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł L. sp. z o.o. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ww. decyzję w całości.

Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

1. art. 77 § 1, art. 7 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia Z. K. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem:

- ustalenia przyczyn powstania u Z. K. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni nadgarstka, a także ustalenia czy było ono związane wyłącznie z wykonywaną pracą, zwłaszcza biorąc pod uwagę wyniki badań, będących podstawą wydania orzeczenia lekarskiego, mogące świadczyć o wystąpieniu u tego pracownika schorzeń, mających istotny wpływ na rozwój zespołu cieśni nadgarstka;

- weryfikacji, czy wobec stwierdzenia przez lekarzy orzeczników obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, istniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u Z. K.;

2. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z [...] czerwca 2022 r. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to:

- wskazuje na wystąpienie u Z. K. pozazawodowych czynników etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka, co oznacza, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym, a wystąpieniem choroby zawodowej zostało podważone. W konsekwencji brak było podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej;

- zostało sporządzone w sposób ogólnikowy, lakoniczny i nie zawiera nawet podstawowych danych o badaniach przeprowadzonych w ramach rozpoznania choroby zawodowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u Z. K. zespołu cieśni nadgarstka o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem;

- nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w L. Sp. z o.o., Oddział w [...], a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe;

3. § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

4. art. 235¹ kodeksu pracy, poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udowodnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy u skarżącego.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.: sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli wyżej zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stwierdzająca u Z. K. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół ciaśni nadgarstka.

Zgodnie z art. 235 ¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezopornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że stwierdzony u badanej zespół ciaśni nadgarstka pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wykonywaną pracą przez co stanowi chorobę zawodową.

Jak wykazało przeprowadzone przez Organ postępowanie Z. K. zatrudniana jest u Strony skarżącej od [...] lipca 2004 do nadal, na stanowisku szwaczka krojczy. Lekarz orzecznik orzeczeniem z [...] kwietnia 2023 r. na podstawie analizy karty oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonego wywiadu, a także postępowania diagnostyczno – orzeczniczego stwierdził u wyżej wymienionej istnienie choroby zawodowej tj.: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół ciaśni w obrębie nadgarstka.

W świetle powyższego w ocenie Sądu Organ prawidłowo wydał decyzję potwierdzającą istnienie u Z. K. choroby zawodowej. Przesądzenie przez specjalistyczny podmiot występowania choroby zawodowej stanowiło koronny dowód tej okoliczności. Opina jak każdy dowód podlega swobodnej ocenie, niemniej jednak Sąd nie znalazł podstaw do jej podważenia, co zostanie niżej szczegółowo omówione.

Choroba ciaśni nadgarstka została wymieniona jako choroba zawodowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z 2022 r., poz. 1836; dalej: rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych")- załącznik w poz. 20/1. Nie ulega również wątpliwości, że choroba została stwierdzona w czasie zatrudnienia wyżej wymienionej na opisanym stanowisku, a więc w okresie także przewidzianym w rozporządzeniu. Zgłoszenia dokonano w 2019 r., podczas gdy jak wykazało postępowanie, pierwsze oznaki choroby wystąpiły już w 2010 r. Zebrany przez Organ materiał dowodowy potwierdza również w sposób pewny istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem choroby, a wykonywaną pracą.

Wyjaśnia to sporządzona w tym celu opinia.

Opinia ta wbrew postawionym zarzutom odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, a jej wnioski są logiczne i konkretne, właściwe dla tego rodzaju dowodu.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych:

1. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

2. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do:

5) sposobu wykonywania pracy - określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego.

Znajdujące się w aktach administracyjnych orzeczenie zawiera wszystkie wymagane elementy. Lekarz orzecznik dokonując oceny schorzenia wziął pod uwagę kartę narażenia zawodowego, jak również poddał wyżej wymienioną badaniom laboratoryjnym, konsultacjom specjalistów w dziedzinie neurologii, ortopedii uwzględniając przy tym całość dokumentacji medycznej dostarczonej przez badaną. Badana zarówno w dacie przyjęcia do pracy, jak również podczas kolejnych badań, które były przeprowadzana raz na rok lub raz na dwa lata, nie miała przeciwskazań do wykonywania pracy.

Dopiero warunki pracy i zakres wykonywanych czynności spowodowały powstanie u wyżej wymienionej obustronnego zespołu ciaśni nadgarstka. Wykluczono przy tym udział innych schorzeń ogólnoustrojowych mających wpływ na rozwój i przebieg zespołu cieśni nadgarstka.

W ocenie Sądu wbrew zarzutom nie można zgodzić się z zarzutem braku obiektywizmu, czy też braku wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Jak wynika z karty narażenia zawodowego badana zatrudniona była na stanowisku szwaczki krojczego przy zszywaniu elementów skórzanych, doszywaniu do nich różnych elementów i filcu, rzepów, taśm podwieszek z plastiku i pasów, a więc materiałów o dużej gramaturze. Przy wykonywaniu pracy wykonywała ruchy zginania- prostowania nadgarstków, ruchy zakręcania i odkręcania, chwytania i przytrzymywania palcami, były to ruchy powtarzalne, przy czym nie można było określić ilości ruchów przypadających na jedna zmianę. Badana wskazywała również podczas przesłuchania, że pracy towarzyszyła presja czasu z uwagi na to, że wykonywana była na akord. Była to praca zmianowa 8 godzin na dobę, w pozycji stojącej przy maszynach szwalniczych z możliwością poboru i użycia siedziska.

W cenie Sądu karta narażenia zawodowego wskazywała na to, że Skarżąca przy wykonywaniu pracy najbardziej miała obciążone ręce w tym nadgarstki.

Wbrew zarzutom lekarz orzecznik stwierdził w sposób jednoznaczny, że nie istniało żadne inne podłoże powstania tej choroby, wykluczył współistnienie schorzeń.

Również to twierdzenie jest wiarygodne. Z przedstawionych dokumentów lekarskich wynika, że badana podejmując pracę nie miała żadnych schorzeń. Dolegliwości związane ze stwierdzoną chorobą powstały w 2010 r. Początkowo stwierdzono, że były powiązane z dolegliwościami bólowymi wynikającymi z choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Brak postępów w leczeniu spowodował, że poddana została specjalistycznemu badaniu EMG, które potwierdziło istnienie choroby zawodowej w postaci cieśni nadgarstka.

W świetle powyższego niesłuszne są twierdzenia skargi dotyczące istnienia u badanej chorób współistniejących. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, wbrew zarzutom nie wykazał ani też nie wywołał wątpliwości co do istnienia u badanej istnienia schorzeń współistniejących. Dolegliwości które pojawiły się u badanej zostały błędnie zdiagnozowane jako zwyrodnienie kręgosłupa, potem zweryfikowane jako właśnie cieśń nadgarstka.

Bez wpływu na dokonane przez Organy ustalenia jest podnoszona przez Stronę skarżącą kwestia braku ustaleń dotyczących poprzednich okresów zatrudnienia.

Skoro z ustaleń w sposób bezsporny wynika, że dolegliwości związane ze stwierdzoną chorobą zawodową pojawiły się u badanej w 2010 r., Skarżąca pozostawała w zatrudnieniu u Strony skarżącej od 2004 r., a lekarz orzecznik stwierdził, że panujące w zakładzie pracy warunki w tym sposób wykonywanej pracy czynności przy jej wykonywaniu stanowiły bezpośrednią przyczynę powstania stwierdzonego schorzenia to bezzasadne było szukanie tych przyczyn u innego pracodawcy.

Prawidłowości rozstrzygnięcia nie przekreśla również fakt, że jak pisze

Strona skarżąca w orzeczeniu lekarskim brak jest szczegółowego odniesienia się i wyjaśnienia czy Organ zwracał się do placówek medycznych, w których leczyła się badana o nadesłanie dokumentacji, co zdaniem Strony skarżącej sugeruje, że lekarz orzecznik wydał orzeczenie bez zapoznania się z tą dokumentacją. Z przedstawianego i opisanego już wcześniej orzeczenia lekarskiego wynika, że badana została poddana badaniom laboratoryjnym i pełnej diagnostyce.

Orzeczenie lekarskie, jak wynika z wcześniej powołanego § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.

Wszystkie te elementy zawiera orzeczenie. Należy również pamiętać, że orzeczenie lekarskie w postępowaniu orzeczniczym w sprawach chorób zawodowych korzysta jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności i autentyczności, a zatem zakresem tego domniemania objęte są także twierdzenia i wnioski medyczne z przeprowadzonych badań specjalistycznych (m.in. badań laboratoryjnych, obrazowych i neurologicznych). Szczegółowa dokumentacja ze specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzanych w ramach postępowania orzeczniczego z zakresu medycyny pracy nie jest załączana do akt administracyjnych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy (w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika) jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Rzecz jednak w tym, że w przedmiotowej sprawie organy administracji sanitarnej trafnie uznały, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia i nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych czynności dowodowych. Podkreślić należy, że Organy administracji sanitarnej nie są uprawnione do wkraczania w sferę ustaleń i ocen medycznych orzeczników, lecz jedynie mogą żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczeń lekarskich albo poddać te orzeczenia weryfikacji przez jednostki orzecznicze wyższego stopnia. Ocena w tym zakresie pozostawiona jest uznaniu organów, które zawsze jest odnoszone do specyfiki danej sprawy.

Sąd z urzędu stwierdza, że przed tutejszym Sądem toczyło się szereg spraw ze skargi Spółki na decyzje stwierdzające chorobę zawodową w postaci cieśni nadgarstka także u innych pracowników. Wszystkie skargi ostały oddalone ( sygn. akt II SA/Rz 177/12, II SA/Rz 913/18, sygn. akt 136/20, sygn. akt II SA/Rz 570/20, sygn. akt II SA/Rz 827/20, sygn. akt II SA/Rz 1146/21, sygn. akt II SA/Rz 1393/21, sygn. akt II SA/Rz 1468/22.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.