Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 1518/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Gospodarki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1165
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółki A od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 769/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Spółki A na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 23 września 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 769/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę Spółki A z siedzibą w miejscowości [...] (dalej zwanej "Skarżącą") na czynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej zwanego "Prezesem URE") w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] stycznia 2017 r Skarżąca złożyła do Prezesa URE wniosek o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

Prezes URE uznał, że wniosek zawiera braki, wobec czego pismem z [...] września 2017 r. wezwał Skarżącą do uzupełnienia tegoż wniosku. Z uwagi na nieuzupełnienie braków wniosku Prezes URE, działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 1165 ze zm.), pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpoznania, o czym zawiadomił Skarżącą pismem z [...] listopada 2017 r.

Skarżąca złożyła do WSA skargę na czynność Prezesa URE polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania jej wniosku o zmianę koncesji.

Postanowieniem z 28 czerwca 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 62/18) WSA odrzucił skargę Skarżącej. Zdaniem WSA, czynność Prezesa URE nie stanowiła ani decyzji administracyjnej, ani też żadnego z postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ppsa. WSA powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13), z której wynika, że na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. W ocenie WSA, skarga w niniejszej sprawie nie była dopuszczalna, ponieważ zaskarżona czynność nie rozstrzyga władczo o prawach lub obowiązkach w indywidualnej sprawie, natomiast Skarżąca ma możliwość ochrony swych praw przez wniesienie skargi na bezczynność organu pozostawiającego wniosek bez rozpoznania.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od postanowienia WSA z 28 czerwca 2018 r. Zarzuciła temu orzeczeniu:

a) niezastosowanie art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), czego konsekwencją było dokonanie przez WSA oceny sprawy przez pryzmat przepisów prawa procesowego obowiązujących przed 1 czerwca 2017 r., podczas gdy ocena ta powinna się opierać na przepisach obowiązujących po 1 czerwca 2017 r.,

b) wadliwe zastosowanie przez WSA art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej zwanej "kpa") w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., który to przepis statuuje definicję legalną bezczynności organu administracji publicznej, czego efektem było uznanie, że w sprawie zachodzi stan bezczynności organu, pomimo że okoliczności niniejszej sprawy w sposób oczywisty nie dają podstaw do przyjęcia, jakoby w przedmiotowym postępowaniu zrealizowały się określone ww. przepisem znamiona owej bezczynności;

c) błędne uznanie, że w niniejszej sprawie strona powinna złożyć skargę na bezczynność (na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa), co z kolei skutkowało dalszym naruszeniem przepisów postępowania, które sprowadzało się do niewłaściwego zastosowania przez WSA art. 58 § 1 pkt 6 ppsa i uznania, że skarga zasługuje na odrzucenie jako niedopuszczalna z innych przyczyn.

Postanowieniem z 29 stycznia 2019 r. (sygn. akt II GSK 1798/18) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany również "NSA") uwzględnił skargę kasacyjną Skarżącej, uchylając zaskarżone postanowienie z 28 czerwca 2018 r. i przekazując sprawę WSA do ponownego rozpoznania. NSA uznał za zasadne zarzuty naruszenia:

– art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw – ponieważ WSA, powołując się na uchwałę NSA z 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13) wydaną w oparciu o przepis ogólny - art. 64 § 2 kpa, nie odniósł się do kwestii czy uchwała ta może znaleźć zastosowanie także do przepisu szczególnego jakim jest art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, zwłaszcza w kontekście skutków prawnych jakie wynikają z treści ust. 4 i ust. 5 tegoż artykułu;

– art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 37 § 1 kpa – ponieważ WSA nie ocenił, które brzmienie art. 37 kpa należy zastosować w niniejszej sprawie - czy obowiązujące przed 1 czerwca 2017 r., czy obowiązujące po 1 czerwca 2017 r., w kontekście treści art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy WSA postanowieniem z 23 września 2019 r. ponownie odrzucił skargę Skarżącej. Podkreślił przy tym, że stosownie do art. 190 ppsa miał na uwadze te kwestie materialnoprawne i procesowe, co do których wypowiedział się NSA w postanowieniu z 29 stycznia 2019 r.

Powołując się na treść art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, WSA uznał, że w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy kpa (w tym art. 37) w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. (tj. przed wejściem w życie wspomnianej ustawy nowelizującej), ponieważ postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Skarżącej z [...] stycznia 2017 r. i nie zostało zakończone przed 1 czerwca 2017 r. W związku z tym WSA uznał, że w rozpoznawanej sprawie znajduje nadal zastosowanie uchwała NSA z 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13), która brzmi: "Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)."

Zdaniem WSA, dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia to, że zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania nie zostało wydane na podstawie art. 64 § 2 kpa, lecz na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. W obu przypadkach skutki formalnoprawne pozostawienia wniosku bez rozpoznania są bowiem w istocie tożsame.

W konsekwencji WSA uznał, że skarga złożona na czynność polegającą na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest niedopuszczalna, natomiast Skarżąca ma możliwość ochrony swych praw przez wniesienie skargi na bezczynność organu, który pozostawił jej wniosek bez rozpoznania.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od postanowienia WSA z 23 września 2019 r., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a następnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawie do dalszego prowadzenia przez WSA, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało przesądzający wpływ na wynik sprawy, polegające na:

a) wadliwej wykładni przez WSA art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw przez uznanie, że postępowanie, w oparciu o które rozstrzygał WSA zostało zainicjowane wnioskiem o zmianę koncesji w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem URE, a zatem zastosowanie miały przepisy prawa procesowego (kpa) przed 1 czerwca 2017 r., podczas gdy postępowanie sądowoadministracyjne jest zupełnie odrębnym postępowaniem, które to zostaje wszczęte w wyniku skargi do sądu administracyjnego, dlatego też właściwym było oparcie się przez WSA na przepisach po 1 czerwca 2017 r.;

b) wadliwym niezastosowaniu przez WSA art. 37 § 1 pkt 1 kpa w brzmieniu obowiązującym po 1 czerwca 2017 r., a który to przepis statuuje definicję legalną bezczynności organu administracji publicznej, czego efektem było uznanie, że w sprawie zachodzi stan bezczynności organu, mimo że okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw przyjęcia, jakoby w przedmiotowym postępowaniu zrealizowały się określone ww. przepisem przesłanki owej bezczynności;

c) błędnej wykładni art. 16 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw wyrażającej się w przyjęciu przez WSA, że instytucja pozostawienia wniosku o zmianę koncesji bez rozpoznania wyrażona w ww. przepisie jest tożsama (w szczególności pod kątem jej skutków) z instytucją pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 kpa, a zatem i można przenosić w stosunku do niej poglądy orzecznictwa i judykatury wyrażone w odniesieniu do przepisu kpa, podczas gdy obie te instytucje są zupełnie odrębne, przede wszystkim z uwagi na fakt, że w wyniku podjęcia przez Prezesa URE czynności dochodzi do wygaśnięcia koncesji strony, tj. do skutku materialnoprawnego, zaś z zastosowaniem art. 64 kpa nie wiążą się żadnego tego typu konsekwencje dla praw i obowiązków składającego podanie;

d) niewłaściwym zastosowaniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa przez uznanie, że wniesiona przez Skarżącą skarga zasługuje na odrzucenie jako niedopuszczalna z innych przyczyn.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes URE wniósł o rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdził w szczególności, że WSA prawidłowo uznał, że skarga została wniesiona na czynność w postaci pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zmianę posiadanej koncesji i jako niewłaściwy środek zaskarżenia podlegała odrzuceniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarżąca - stosownie do treści art. 176 § 2 ppsa - wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została wniesiona od postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, które niewątpliwie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Uznając że nie ma konieczności przeprowadzania rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 182 § 1 ppsa i rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

Postawione przez Skarżącą zarzuty, wyznaczające zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, są niezasadne, a w konsekwencji skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Nietrafny jest zarzut dokonania przez WSA błędnej wykładni art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw. Zgodnie z tym przepisem do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (czyli kpa), w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przed tą datą postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem Skarżącej ze stycznia 2017 r. niewątpliwie nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji lub postanowienia. Wbrew wywodom Skarżącej zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w świetle treści art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw dla ustalenia, które brzmienie przepisów kpa jest właściwe w sprawie nie mają znaczenia zdarzenia, które wystąpiły po wejściu w życie ustawy nowelizującej (1 czerwca 2017 r.). Zatem twierdzenie Skarżącej, że postępowanie administracyjne zostało zakończone zawiadomieniem z [...] listopada 2017 r. jest nie tylko błędne (skoro to zawiadomienie nie było decyzją ani postanowieniem, o których mowa w art. 16 ustawy nowelizującej), ale i nieistotne (skoro zawiadomienie nastąpiło po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, która zdeterminowała jakie brzmienie przepisów kpa ma zastosowanie w sprawie). Wobec tego WSA prawidłowo ocenił, że w postępowaniu administracyjnym, które toczyło się w tej sprawie należało stosować przepisy kpa w brzmieniu sprzed wspomnianej nowelizacji.

W świetle powyższych rozważań niezasadne jest stanowisko Skarżącej, że w sprawie zastosowanie znajdowałby art. 37 § 1 pkt 1 kpa w znowelizowanym brzmieniu, a więc określającym, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Zatem podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że nie zrealizowały się przesłanki bezczynności określone w zacytowanym przepisie, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Skarżąca stwierdziła również, że postępowanie sądowoadministracyjne jest zupełnie odrębnym postępowaniem, które to zostaje wszczęte w wyniku skargi do sądu administracyjnego, dlatego też właściwym było oparcie się przez WSA na przepisach po 1 czerwca 2017 r. Jednakże okoliczność, że Skarżąca wniosła skargę do WSA po wejściu w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw nie ma w tej sprawie znaczenia dla określenia przepisów właściwych w postępowaniu administracyjnym, ponieważ kwestę tę jednoznacznie określa art. 16 wspomnianej ustawy nowelizującej. Dlatego też – wbrew stanowisku Skarżącej zawartemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – WSA nie mógł wziąć pod uwagę stanu prawnego z dnia wniesienia skargi na czynność Prezesa URE w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o zmianę koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił również zarzutu dokonania przez WSA błędnej wykładni art. 16 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, która miała polegać na przyjęciu, że instytucja określona tym przepisem jest w istocie tożsama z instytucją określoną w art. 64 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca doprecyzowała, że zarzut ten odnosi się do ustępu 2. art. 16 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, a także do paragrafu 2. art. 64 kpa.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw wniosek, o którym mowa w ust. 1 (tj. wniosek o zmianę posiadanych koncesji w celu dostosowania ich treści do znowelizowanej definicji paliw ciekłych), nieuzupełniony w wyznaczonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki terminie w sposób spełniający wszystkie wymagane ustawą zmienianą w art. 1 warunki, pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zdaniem Skarżącej, instytucji określonych tymi przepisami (pozostawienie wniosku o zmianę koncesji bez rozpoznania oraz pozostawienie podania bez rozpoznania) nie można utożsamiać, ponieważ prowadzą do różnych skutków. W ocenie Skarżącej, zastosowanie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw prowadzi do materialnoprawnego skutku w postaci wygaśnięcia koncesji, w przeciwieństwie do zastosowania art. 64 § 2 kpa, które nie wywołuje skutków materialnoprawnych.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Skarżącej jest nieprawidłowe. Należy podkreślić, że pozostawienie wniosku/podania bez rozpoznania to w istocie odmowa jego merytorycznego rozpoznania, która sama z siebie nie rodzi skutków materialnoprawnych. Zarówno pozostawienie wniosku o zmianę koncesji bez rozpoznania na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, jak i pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa to formalnoprawny skutek nieuzupełnienia określonych właściwymi przepisami wymagań formalnych wniosku/podania.

Wbrew stanowisku Skarżącej, podjęcie przez Prezesa URE czynności polegającej na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw nie rodzi materialnoprawnego skutku w postaci wygaśnięcia koncesji. Skutek ten jest efektem nieuzupełnienia braku formalnego wniosku w wyznaczonym terminie i powstaje z mocy prawa, a mianowicie z mocy art. 16 ust. 4 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że w przypadku niezłożenia przez przedsiębiorstwo energetyczne wniosku o zmianę koncesji w terminie, o którym mowa w ust. 1, albo nieuzupełnienia go zgodnie z ust. 2, koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych, magazynowanie paliw ciekłych, przesyłanie lub dystrybucję paliw ciekłych oraz obrót paliwami ciekłymi, w tym obrót tymi paliwami z zagranicą, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy wygasają z upływem ostatniego dnia terminu do złożenia albo uzupełnienia wniosku. Natomiast pozostawienie wniosku bez rozpoznania ma tylko charakter deklaratoryjny.

Podobny skutek może zresztą wystąpić na gruncie stosowania art. 64 § 2 kpa. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest efektem nieusunięcia braków formalnych podania i samo z siebie skutku materialnoprawnego nie rodzi. Natomiast skutek materialnoprawny, np. związany z upływem materialnoprawnego terminu na złożenie określonego podania, może mieć związek z uprzednim pozostawieniem podania bez rozpoznania, ale nie sposób przyjąć, że wówczas to stwierdzenie nieusunięcia braków podania doprowadziło do upływu ewentualnego terminu materialnoprawnego.

W konsekwencji należy co do zasady podzielić stanowisko WSA wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw oraz art. 64 § 2 kpa prowadzą do tożsamych w istocie konsekwencji, polegających na pozostawieniu wniosku/podania bez rozpoznania z powodu nieusunięcia w wyznaczonym terminie braków wniosku/podania. Wobec tego przy stosowaniu pierwszego z tych przepisów uprawnione jest wykorzystanie – na zasadzie analogii – dorobku doktryny i orzecznictwa wypracowanych na gruncie art. 64 § 2 kpa.

Co istotne, pozostawienie wniosku/podania bez rozpoznania na podstawie któregokolwiek z przywołanych wyżej przepisów oznacza, że sprawa nie zostaje merytorycznie rozpoznana, a w takiej sytuacji strona, która uważa, że nie ma przeszkód w rozstrzygnięciu jej wniosku/podania, ma instrumenty prawne pozwalające na kwestionowanie ewentualnej bezczynności organu nierozpoznającego wniosku/podania. Instrumentem takim jest m.in. skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. W przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa sposób kwestionowania działań/bezczynności organu znajduje oparcie w zacytowanej przez WSA uchwale NSA z 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13), która pośrednio wiąże wszystkie sądy administracyjne stosownie do art. 269 § 1 ppsa. W sensie prawnym uchwała ta – wbrew stanowisku WSA – nie wiąże jednak w niniejszej sprawie, ponieważ sentencja tej uchwały nie odnosi się do zastosowanego w tej sprawie art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Niemniej jednak – mając na uwadze poczynione wyżej rozważania o istotnym podobieństwie skutków analizowanych przepisów o pozostawieniu wniosku/podania bez rozpoznania – uzasadnione jest stanowisko, że również w przypadku zastosowania art. 16 ust. 2 ustawy z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw stronie postępowania może przysługiwać skarga na bezczynność.

Nie jest zasadny również ostatni zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący na niewłaściwe zastosowanie przez WSA art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Z przepisu tego wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych (niż wskazane w pkt 1 – 5) przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jest to tzw. przepis wynikowy, określający sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd w razie wystąpienia określonych okoliczności – w tym przypadku stwierdzenia, że zachodzi niedopuszczalność skargi. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że skarga Skarżącej podlega odrzuceniu, ponieważ nie jest dopuszczalne zaskarżenie czynności polegającej na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W skardze kasacyjnej Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie tego stanowiska WSA, a tym samym nie można przyjąć, że WSA niewłaściwie zastosował art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się do wniosku Prezesa URE o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i art. 204 ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 ppsa), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie znajduje powodów do zainicjowania postępowania przed składem poszerzonym NSA w celu podjęcia uchwały o odmiennej treści.

PG