Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 848/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 1-8
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2011r. spraw ze skarg M. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...} września 2010r. nrnr: [...], [...], [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010r. nrnr: [...],[...],[...],[...] 2) określa, że wszystkie uchylone decyzje nie mogą być w całości wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 848/10

Uzasadnienie

Przedmiotem skarg w przedmiotowych sprawach - połączonych przez Sąd do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (na rozprawie w dniu 15 marca 2011r.) - są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2010r. nr nr:

1) [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.W. od decyzji tego Kolegium z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r., utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2010r.,

2) [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. W. od decyzji tego Kolegium z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r., utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2010r.,

3) [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. W. od decyzji tego Kolegium z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r., utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2010r.,

4) [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.W. od decyzji tego Kolegium z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009r., utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2010r.,

Powyżej opisane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta P., ustalając M. W. łączne zobowiązania pieniężne za lata: 2006, 2007, 2008 i 2009 - decyzjami opisanymi co do dat i numerów powyżej - do podstawy wymiaru tegoż zobowiązania przyjął powietrznię 0,0271 ha (jako podlegającą opodatkowaniu stawkami podatku rolnego), natomiast stawki podatku od nieruchomości naliczono od: budynków mieszkalnych 108,38m2 oraz pozostałych budynków 6,80m2. Decyzje te, wobec niewniesienia od nich odwołań stały się ostateczne.

Prezydent Miasta P. poinformował (informacja z dnia 15 listopada 2005r. - Dz.U. Województwa P. z dnia 7 grudnia 2005r., Nr 155, poz. 2816), że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków Miasta P. obręb nr 212, stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Wobec tego działka nr 814 w obrębie 212 Miasta P., będąca własnością M. W., a ujęta i opodatkowana w wyżej opisanych decyzjach ustalających łączne zobowiązania pieniężne - o powierzchni 0,0281ha zmieniła swoją kwalifikację z rolnej na tereny mieszkaniowe, a więc - według Prezydenta Miasta P. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego - począwszy od 2006r. nieruchomość ta powinna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości (ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. z 2006r., Nr 121, poz. 844 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa z 1991r.), a nie na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r., Nr 136, poz. 969 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa z 1984r.). Ponadto organy wskazują, że brak było przesłanek wynikających z art. 6c ustawy z 1984r. do ustalenia podatniczce wysokości należnego zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.

Prezydent Miasta P. - powołując się na art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływana dalej jako: Ordynacja podatkowa) - złożył wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o stwierdzenie nieważności swoich, wyżej opisanych, decyzji ustalających M. W. łączne zobowiązania pieniężne za lata: 2006, 2007, 2008 i 2009, argumentując jak wyżej to przedstawiono (chodzi o zmianę kwalifikacji działki nr 814, obręb 212).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzjami z dnia [...] lipca 2007r. nr nr: [...], [...], [...] i [...], powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 248 § 1, § 2 pkt 1 i § 3 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. w przedmiocie ustalenia M. W. łącznego zobowiązania pieniężnego za lata: 2006, 2007, 2008 i 2009.

W uzasadnieniu swoich decyzji Kolegium wskazując te okoliczności, które były przedstawione we wniosku, a zostały opisane powyżej w niniejszym uzasadnieniu, podniosło że w tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że decyzje Prezydenta Miasta P. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę nieważności decyzji, określoną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Odwołanie od tych decyzji wniosła M. W., argumentując że decyzje te zostały wydane w trybie nadzwyczajnym i jako przesłankę ich wydania wskazano rażące naruszenie prawa przez organ I instancji. Z treści uzasadnień decyzji Kolegium w żaden sposób nie wynika na czym polegało owo "rażące naruszenie prawa". Odwołująca się wskazała na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jej zdaniem potwierdzają, że stwierdzenie Kolegium: "decyzja Prezydenta Miasta P. została wydana z rażącym naruszeniem prawa" jest daleko niewystarczające, gdyż podatniczka nie została poinformowana jaka norma prawna została złamana. Traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. Dodano, że podatniczka, działając w zaufaniu do zgodności z prawem rozstrzygnięć organu, czyniła zadość nakładanym na nią obowiązkom podatkowym. Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji będzie ustalenie obowiązku podatkowego w wyższej wysokości, a obarczenie tym wyższym zobowiązaniem będzie wynikiem winy pracownika organu, spowodowanej jego niewiedzą. Zaakceptowanie takiej sytuacji nie ma nic wspólnego z jedną z naczelnych zasad rządzących postępowaniem podatkowym - pogłębianiem zaufania obywateli do organów podatkowych. Procedura stwierdzenia nieważności jest trybem wyjątkowym i nie może być "lekiem" na brak kompetencji pracowników administracji samorządowej.

Wskazując kierunek weryfikacji odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji Kolegium.

Kolegium, decyzjami będącymi przedmiotem skarg w niniejszych sprawach, utrzymało w mocy swoje własne decyzje z dnia [...] lipca 2010r.

Kolegium w uzasadnieniach decyzji z dnia [...] września 2010r. przyjęło stan faktyczny ustalony w decyzjach z dnia [...] lipca 2010r. i wskazało, że zaskarżone rozstrzygnięcia, jako właściwe merytorycznie i znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach podatkowych - nie podlegają eliminacji z obrotu prawnego.

Zgodnie "z naczelną treścią przepisu art. 120 (zasada legalności)" Ordynacji podatkowej organy administracji podatkowej działają na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Działanie na podstawie prawa w postępowaniu podatkowym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ podatkowy zdolności prawnych do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową tworzącą możliwość prawnej eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami dotyczącymi przede wszystkim naruszenia prawa materialnego. Na skutek poważnego naruszenia prawa decyzja ta istnieje tylko pozornie, a stwierdzenie nieważności wynika z konieczności obalenia domniemania zgodności z prawem. Przesłanka z art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zachodzi w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z 17 września 1997r., III SA 1425/96). Wskazuje się także, że wówczas gdy organ podatkowy ma pewną swobodę decyzji, rażące naruszenie prawa musi mieć charakter szczególny (wyrok NSA z dnia 5 lipca 1996r. III ARN 19/96, OSNAPiUS 1997, Nr 4, poz. 44).

Zgodnie z art. 1 ustawy z 1984r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy z 1991r. wskazuje katalog gruntów, budynków, ich części, budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Na podstawie ujawnionych w sprawie okoliczności faktycznych, w tym przede wszystkim zawartego w aktach sprawy wyciągu z ewidencji gruntów wynika, że Prezydent Miasta P. podatek skarżącej naliczył nieprawidłowo - tak jak to opisano powyżej w uzasadnieniu. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi w ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006r. III SA/Wa 912/04). Dane zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, którego byłyby z nimi sprzeczne (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 maja 2009r. I SA/Rz 37/09). W weryfikowanym przypadku brak było podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania w sprawie przepisów ustawy z 1984r., w tym także do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego.

Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem (podjętą decyzją). Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (wyrok NSA z dnia 3 maja 2003r. III SA 2395/01). Kolegium stwierdziło istnienie takiej sytuacji w weryfikowanych przypadkach.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2010r. wniosła skarżąca.

Skarżąca, zaskarżając w całości decyzje, wskazała, że uzasadnienia decyzji w żaden sposób nie spełniają wymogu konieczności ustosunkowania się organu do zarzutów zawartych w odwołaniu. Kolegium nie wykazało rażącego naruszenia prawa, co narusza art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Zarzucono również, że uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie zawierają wskazań co do faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione i dowodów którym dał wiarę, nie zawierają również uzasadnienia prawnego - tak sporządzonego, aby realizowało jedną z zasad postępowania podatkowego - zasadę przekonywania.

Wskazano na wyroki NSA i podkreślono, że obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa - jest wyraźne wskazanie jaki konkretnie przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące.

Powtórzono również argumenty podniesione w odwołaniach od decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2010r., a dotyczące między innymi tego, że to nie z winy skarżącej błędnie ustalono podatek.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławczego podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, przytaczając argumentację i rozważania jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie.

Nie budzi sporu między stronami, że instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji następuje wyjątkowo, a podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji są enumeratywnie wymienione w art. 247 § 1 pkt 1 do 8 Ordynacji podatkowej.

Ta wyjątkowość stwierdzenia nieważności decyzji wynika z normy prawnej, której ustawodawca nadał tak doniosłe znaczenie, że usytuował ją wśród zasad ogólnych postępowania podatkowego umieszczając ją redakcyjnie w dziale IV Ordynacji podatkowej - "Postępowanie podatkowe", rozdział I "Zasady ogólne", w art. 128. Art. 128 stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie (tj. w Ordynacji podatkowej - przypis Sądu) oraz w ustawach podatkowych (stosownie do art. 3 pkt 1 Ordynacji przez ustawy podatkowe rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta P. ustalających skarżącej łączne zobowiązania pieniężne, wskazało na podstawę stwierdzenia nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Zauważyć należy, że kwestia ostateczności i związanej z nią trwałości decyzji wydanych w postępowaniach administracyjnych jest również uregulowana w kodeksie postępowania administracyjnego. Ta kwestia prawna była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, a także przedmiotem rozważań doktryny i piśmiennictwa. Spornym w orzecznictwie i doktrynie jest również rozumienie ustawowego terminu: "rażące naruszenie prawa".

Powyższa uwaga oznacza, że dla rozważań, które Sąd poczyni w związku z wniesionymi skargami przez M.W., znaczenie mieć będą wypracowane stanowiska w orzecznictwie i doktrynie. Dodać również należy, że sięganie do orzeczeń i poglądów dotyczących uregulowań kodeksu postępowania administracyjnego jest również dopuszczalne, z tego względu iż jest to uregulowanie w tym zakresie tożsame z uregulowaniem zawartym w Ordynacji podatkowej.

Sąd wskaże na kilka orzeczeń Sądu Najwyższego i NSA, które w jego ocenie, pozwolą właściwie skontrolować decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w zakresie: czy w sprawach wystąpiły przypadki rażącego naruszenia prawa, które pozwoliły stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta P.

NSA w wyroku z dnia 26 października 1992r. III SA 907/92 stwierdził, że wzruszenie ostatecznej decyzji będącej wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji, powinno być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania, uwzględniającego w pełni przepisy art. art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a., a także wypełniającego zawarte w art. 1 Konstytucji RP wskazanie o stosowaniu w praktyce zasad demokratycznego państwa prawnego. Wyrok ten został wydany w sprawie celnej i NSA wskazał także, że dla oceny czy w konkretnej sprawie nastąpiło naruszenie prawa i to w sposób "rażący", może mieć znaczenie, czy zaniżenie wymiaru cła wskutek zastosowania niewłaściwej stawki celnej było wynikiem błędu organu celnego, dysponującego obowiązującymi w tej kwestii przepisami. W wyroku z dnia 8 czerwca 1992r. III SA 241/92 NSA wypowiedział pogląd, że "wśród szczegółowych zasad wynikających z koncepcji demokratycznego państwa prawnego Trybunał Konstytucyjny wymienia między innymi zasadę zaufania obywatela do prawa i zasadę zaufania obywatela do państwa (TK 5/91)". Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 sierpnia 1992r. - I PA 5/92 - wyraził pogląd, że: "stosunki między jednostką a organem administracji reglamentującym jej sytuację w poważnym stopniu odeszły dziś od modelu, w którym wyłącznie legalność działania była brana pod uwagę przy ocenie prawidłowości i prawnej relewantności władczych działań administracji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 1993r. III ARN 56/93 (OSNC 1994/5/116) wskazał, że pogląd iż dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez decyzję celną może być wystarczająca tylko okoliczność, że zastosowana została niewłaściwa taryfa celna powinien być uznany za sprzeczny z zasadami ogólnymi, wyrażonymi w przepisach art. art. 7, 8 i 9 K.p.a., a także fundamentalną zasadą państwa prawa oraz wynikającą z niej zasadą ochrony zaufania.

W wyroku z dnia 21 października 1992r. (V SA 86/92 i V SA 436 - 466/92) NSA wskazał, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z kolei wyroku z dnia 27 maja 1988r. (NSA 22 - 28/88 i NSA 187/88) NSA stwierdził, że rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie jego naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa powinna zawierać powołanie konkretnych przepisów prawa i wyjaśnienie, na czym polegało ich rażące naruszenie (wyrok NSA z dnia 8 września 1987r. - NSA 417/87). Oczywistość naruszenia prawa nie jest wystarczającym warunkiem do uznania tego naruszenia za rażące. Różni się ono bowiem od zwykłego naruszenia prawa cechami, które powodują, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z 26 lipca 1987r. - NSA 929/86 i wyrok NSA z 6 września 1984r. - II S/NSA 737/84). NSA podkreślił w ostatnio powołanym wyroku, że "rażące naruszenie prawa" powinno być traktowane jako wyjątkowe i wymagające - dla jego stwierdzenia - szczególnie wnikliwego postępowania.

Zasada wykładni zgodnej z Konstytucją RP (wyrok SN z dnia 24 czerwca 1993r. III ARN 33/93) nakazuje w procesie wykładni danego przepisu stałe konfrontowanie odczytywanego znaczenia normy prawnej z podstawowymi zasadami porządku prawnego, a fundamentalnym instrumentem oceny zgodności z prawem konkretnego działania organu jest wykładnia systemowa. Konstytucja RP przewiduje fundamentalne wolności obywatelskie, zasady praworządnego państwa.

Sąd w związku z tym podkreśla, że w art. 2 Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997r. stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym Państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Z zaprezentowanych orzeczeń NSA i SN wynika, że przy honorowaniu zasady wykładni przepisów ustawy zgodnie z przepisami ustawy zasadniczej, interpretacja jednej z podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej) - rażącego naruszenia prawa - musi być tak rozumiana, że podstawa ta zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana z punktu widzenia wymagań praworządności. Takie stwierdzenie nie może nastąpić tylko wskutek ustalenia oczywistości naruszenia prawa, ale musi uwzględniać również okoliczności, leżące po stronie organu, który wydając decyzję naruszył prawo. Badanie przyczyn naruszenia prawa jest uzasadnione poprzez wykładanie przepisów Ordynacji podatkowej zgodnie z Konstytucją, a w szczególności art. 2 Konstytucji. Organy podniosły i nie budzi to wątpliwości, że informacja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2005r. o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta P. - obręb nr 212, stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym (na podstawie art. 13 pkt 10 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005r., Nr 190, poz. 1606) z dnia 7 grudnia 2005r., a więc nikt, łącznie z organem, nie może powoływać się na nieznajomość tej informacji. Podkreślić należy tożsamość organu, który zamieścił urzędową informację i organu podatkowego ustalającego łączne zobowiązanie pieniężne (Prezydent Miasta P.).

Na akceptację zasługuje pogląd podkreślony przez skarżącą, że płacąc należny podatek, działała w zaufaniu do organu podatkowego - samorządowego (wziąć należy również pod uwagę, że skarżąca, jak podniosła w skardze jest w podeszłym wieku i ma 88 lat). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swoich rozstrzygnięciach odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. nie rozważyło kwestii wpływu tych okoliczności na ocenę czy doszło do rażącego naruszenia prawa.

W ocenie Sądu, mimo iż doszło do naruszenia prawa, brak podstaw do stwierdzenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa, skoro u jego podstaw legło niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organ podatkowy. Samo Kolegium bowiem w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji i w odpowiedziach na skargi podkreśliło, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych; nie zaś przepisami prawa. Wskutek błędnie ustalonego stanu faktycznego decyzje Prezydenta Miasta P. naruszają przepisy ustaw podatkowych tj. ustaw z: 1991r. i 1984r. Niemniej jednak trzeba zauważyć, że w procesie subsumcji, a więc przesądzenia czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje hipotezę danego przepisu nie doszło do naruszenia prawa materialnego. W ustalonym bowiem stanie faktycznym zastosowano właściwe przepisy. Na marginesie należy zauważyć, że błędy w zakresie stanu faktycznego mogą być, co do zasady, eliminowane, w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami, w ramach instytucji wznowienia postępowania.

Rekapitulując powyższe uwagi Sąd stwierdza, że skoro nastąpił błąd w ustaleniach faktycznych, a jednocześnie nie nastąpił błąd w subsumcji tak ustalonego stanu faktycznego; że błąd ten był wynikiem przeoczenia czy zaniechania organu podatkowego; że skarżąca wykonała wszystkie obowiązki nałożone na nią przez przepisy ustaw podatkowych i wynikające z decyzji ustalających łączne zobowiązania pieniężne, to mimo naruszenia prawa przy wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta P., nie wystąpiła sytuacja, którą możnaby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Jak wyżej wspomniano, odwołując się do orzecznictwa NSA i SN, rażące naruszenie prawa różni się od zwykłego naruszenia prawa cechami, które powodują, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji z punktu widzenia praworządnego państwa. Decyzje Prezydenta Miasta P. ustalające łączne zobowiązanie pieniężne - pozostając w obrocie prawnym - są do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności państwa. Jedną z zasad państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej jest, aby każdy adresat normy prawnej miał pewność, że organy państwa (samorządowe) potraktują go tak samo jak każdego innego adresata tej samej normy prawnej. Mogłoby się wydawać, że w stanach faktycznych niniejszych spraw zasada państwa prawnego i zasady sprawiedliwości społecznej nakazują, aby każdy z właścicieli nieruchomości które stanowią tereny mieszkaniowe (budowlane) był z tytułu takiej własności podatnikiem podatku od nieruchomości. Pogłębiona jednak odpowiedź na tak sformułowane pytanie - w realiach przedmiotowych spraw - nakazuje podkreślić, że budowanie i ugruntowywanie zasady zaufania jednostki do organów państwowych czy samorządowych realizowana jest również poprzez takie rozstrzygnięcia, że jeżeli dana jednostka, z wyłącznej winy organu (jego pracownika), została obciążona w istocie niższym podatkiem niż należało, to każdy z obywateli znajdując się w takiej sytuacji musi mieć pewność, że nie poniesie ujemnych dla siebie konsekwencji z powodów leżących po stronie organu, gdy zastosuje się do decyzji wydanej wskutek naruszenia prawa. Nie budzi wątpliwości, że wskutek naruszenia prawa przez organ, podatek nie został ustalony w należnej wysokości, ale skarżąca jako podatnik nie może ponosić konsekwencji takiego działania.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa i w związku z tym brak było podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P., ustalających łączne zobowiązania pieniężne, co zobowiązywało Sąd do uchylenia zaskarżonych decyzji - z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Ponieważ to naruszenie prawa materialnego zaistniało również w decyzjach "pierwszoinstancyjnych" wydanych przez Kolegium, to Sąd - na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchylił również decyzje Kolegium z dnia [...] lipca 2010r., gdyż wyeliminowanie z obrotu prawnego również tych decyzji jest niezbędne do końcowego załatwienia spraw.

Sąd orzekł również po myśli art. 152 p.p.s.a.

Brak było podstaw do orzekania o kosztach postępowania sądowego, gdyż skarżąca została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych.