Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 115/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 2, art. 61, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 152
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 12 grudnia 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S. F., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z 5 września 2022 r. w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z 5 września 2022 r. Wójt Gminy G. działając na podstawie art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 1 k.p.a., w związku z wydaniem decyzji z 5 września 2022 r. o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w obrębie S., gmina G., pomiędzy nieruchomością oznaczoną nr ewid.[...], a nieruchomością oznaczoną nr ewid.[...] oraz [...], ustalił wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł. Do uiszczenia tych kosztów organ zobowiązał S. F.. Ponadto ustalił 14-dniowy termin uiszczenia kosztów, liczony od dnia doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że postępowanie toczyło się z wniosku M. S. i zakończyło wydaniem 5 września 2022 r. decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Koszty tego postępowania wyniosły [...] zł i zostały ustalone na podstawie umowy z 10 listopada 2021 r. (z aneksami), zgodnie z rachunkiem wystawionym przez geodetę S. P. dla Gminy G. oraz w oparciu o koszt wypisu z rejestru gruntów. Wójt wskazał, że koszty postępowania podzielono proporcjonalnie między właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.

W zażaleniu S. F. wskazał, że wnioskodawca - M. S. - ma ustalone cztery granice działki nr [...], Gmina G. jako właściciel drogi gminnej nr [...] na szerokości działki [...] ma również ustaloną granicę na części swej drogi, a zatem koszty zgodnie z art. 262 §1 pkt 2 k.p.a. poniesione są również w interesie Gminy G.. Skarżący podniósł, że interes, poza M. S., który ma wytyczone 4 granice, mają również Starosta [...] dz. [...], S. F., K. B. i na takiej samej zasadzie jak Starosta [...] Gminy G.. A zatem podział kosztów powinien być dokonany na łącznie osiem części. Na tej podstawie skarżący uznał, że powinien ponieść koszty w wysokości [...] zł.

Rozpatrując zasadność wniesionego zażalenia SKO wskazało, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z administracyjnym postępowaniem rozgraniczeniowym, które zostało wszczęte i przebiegało zgodnie z przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Opisane postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się

z wniosku M. S. dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości położonej w Skadli, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid.[...], z nieruchomościami sąsiednimi, tj: działką nr [...] stanowiącą własność K. B., działką nr [...] stanowiącą własność S. F. i drogą powiatową - działką nr [...].

Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania organ:

1. decyzją z 5 września 2022 r. znak: [...] orzekł o rozgraniczeniu pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości S., oznaczonymi

w ewidencji gruntów jako:

- działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będąca własnością M. S.,

- działka ewidencyjna nr [...], będąca własnością K. B. na podstawie AN [...],

- działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr KI [...], będąca własnością Skarbu Państwa;

2. decyzją z 5 września 2022 r.. znak: [...] orzekł o rozgraniczeniu pomiędzy nieruchomościami położonymi w miejscowości S., oznaczonymi

w ewidencji gruntów jako:

- działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będąca własnością M. S.,

- działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr KI [...], będąca własnością S. F.,

- działka ewidencyjna nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr [...] [...], będąca własnością Skarbu Państwa;

Ustalenia przebiegu granic dokonano na podstawie zgodnego oświadczenia stron.

Organ zauważył, że w aktach znajduje się upoważnienie udzielone przez Wójta Gminy G. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych geodecie S. P., zawarta umowa na wykonanie czynności rozgraniczenia (wraz

z aneksami nr [...] i nr [...] do umowy) dotycząca rozgraniczenia wszystkich ww. działek

i wystawiony przez geodetę rachunek na kwotę [...]zł.

Z uwagi jednak na fakt, iż zarówno z postanowienia, jak i ze zgromadzonej

w sprawie dokumentacji nie wynika jednoznacznie, w jaki sposób ustalone zostały koszty dla poszczególnych granic, Kolegium wystąpiło do organu I instancji

o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego z udziałem geodety celem ustalenia kosztów rozgraniczenia poszczególnych granic (tj. pomiędzy nieruchomością nr [...] a nr [...], pomiędzy nieruchomością nr [...] a [...] oraz pomiędzy nieruchomością nr [...] a [...]), z podaniem uzasadnienia dla przyjętego podziału kosztów (tj. czy koszty dla poszczególnych granic zostały ustalone w oparciu o nakład pracy geodety przy rozgraniczaniu poszczególnych granic, czy w oparciu o metraż rozgraniczanych granic czy też w oparciu o ilość wyznaczonych punktów granicznych).

Organ przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające z udziałem geodety, z którego sporządzona została notatka służbowa. W notatce wyjaśniono, że koszty pracy geodety i wypisów z rejestru gruntów podzielone zostały proporcjonalnie między właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w oparciu o całościowy nakład pracy geodety. Koszt został podzielony na równe części dla trzech granic, tj. po [...] zł, a następnie w równych częściach po [...] zł na strony postępowania dla każdej z granic, ponieważ każda granica dotyczy dwóch działek - dwie strony postępowania. Jeżeli strona postępowania miała ustalane dwie granice, to koszt był mnożony razy dwa. Przy ustaleniu kosztów nie została wliczona Gmina jako sąsiad "trójmiedzy" ponieważ gmina nie jest stroną postępowania.

W notatce wskazano także, iż w trakcie spotkania geodeta wyjaśnił, że wyceniając koszt swojej pracy kierował się ilością rozgraniczanych działek, ukształtowaniem terenu, a nie tylko metrażem czy ilością wyznaczonych punktów granicznych, ponieważ nie da się dokładnie przewidzieć, jaki będzie potrzebny nakład pracy przy rozgraniczeniu poszczególnych granic działek. Następnie organ przedłożył pismo skierowane do geodety z prośbą o wyjaśnienie, jak z całości wynagrodzenia, tj. z kwoty [...]zł przedstawiają się koszty poszczególnych granic oraz odpowiedź geodety, w której wskazał, że koszt poszczególnych granic to:

- pomiędzy działką [...] a [...] – [...] zł,

- pomiędzy działką [...] a [...] – [...] zł,

- pomiędzy działką [...] a [...] – [...] zł.

SKO wyjaśniło, że do ustalania wysokości tych kosztów oraz zasad obciążania nimi stron tego postępowania, stosuje się przepisy k.p.a., tj. art. 262-265 tej ustawy

i stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Przy ustalaniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. znajduje zastosowanie zasada przewidziana w art. 152 k.c., zgodnie z którym właściciele nieruchomości ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Prawidłowo zatem organ I instancji obciążył wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, proporcjonalnie kosztami postępowania rozgraniczeniowego.

Odnosząc się do treści złożonego przez stronę zażalenia Kolegium wskazało, że nie ma racji skarżący wnosząc o rozdzielenie kosztów również na właściciela nieruchomości nr ewid.[...] - Gminę Gnojno. Rozgraniczenie pomiędzy działkami nr [...] nie było przedmiotem wniosku złożonego przez M. S.,

a Gmina G. nie uczestniczyła w postępowaniu na prawach strony.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. F. zarzucił:

1/ brak poszanowania obowiązującego w [...] prawa, "a nawet świadome

i rozmyśle" omijanie go dla bliżej nieznanego celu. Stosownie bowiem do art. [...] ustawy o księgach wieczystych i hipotece, właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej. Natomiast na mocy art. 2 ust. 3 ustawy, organy jednostek samorządu terytorialnego, właściwe w sprawach gospodarowania nieruchomościami, zostały zobowiązane w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (tj. do 19 listopada 2009 r.) do złożenia w sądach rejonowych wniosków o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego wraz dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu tego prawa.

Ponadto nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, pod względem prawnym, muszą być traktowane tak samo jak wszystkie nieruchomości. Dotyczy to

w szczególności:

a/ prawnego ustalenia granic nieruchomości,

b/ uregulowania własności nieruchomości zajętych pod drogi poprzez założenie ksiąg wieczystych i ujawnienie w nich prawa własności,

c/ właściwego podziału na działki ewidencyjne, prawidłowego obliczenia powierzchni oraz dokonania aktualnych i poprawnych zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Zdaniem skarżącego, w świetle wyżej przytoczonych aktów prawnych

i wynikających z nich obowiązków nałożonych na gminy przez ustawodawcę, próba tłumaczenia obywatelowi przez Kolegium, że gmina nie jest stroną postępowania, bo nie wniósł o to wnioskodawca, jest rażącym naruszeniem obowiązującego prawa

i licznych zaleceń ujętych we wnioskach pokontrolnych "Najwyższej Izby Kontrolnej", kierowanych z tego zakresu do gmin i starostw oraz innych centralnych urzędów państwa.

Wskazał, że Gmina G. nie ma uregulowanego stanu prawnego działki - drogi gminnej nr ewid.[...] we wsi S.. Nie posiada założonej księgi wieczystej dla tej nieruchomości i nie robi nic, aby stan ten zmienić - naprawić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze robi dokładnie to samo i ma "w szerokim poważaniu" obowiązujące regulacje prawne;

2/ bezpodstawne, nielogiczne, niespójne wewnętrznie uzasadnienie swojego postanowienia, w zakresie ustalenia stron postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości może być wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. W postępowaniu prowadzonym na wniosek wola strony w zasadzie decyduje o jego zakresie. Jednakże w orzecznictwie sądowym wyrażono trafny pogląd, że ustawodawca nałożył na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Nie można bowiem zaakceptować poglądu, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie rozgraniczenia nieruchomości związany jest wnioskiem strony i nie ma możliwości zbadania jego zasadności, w tym zakresu żądania, przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, tym bardziej, że żąda tego jedna ze stron, a nadto jest to ważny interes społeczny (wskazanie przebiegu drogi gminnej na tym odcinku), jak i słuszny interes obywateli art. 7 k.p.a. Dla skarżącego jest bardzo ważne, aby wiedział, dokąd sięga jego prawo własności działki nr ewid.[...] z drogą gminną nr ewid.[...] Zignorowanie przez organ istotnej wątpliwości co do zakresu żądania wniosku o rozgraniczenie przesądza o naruszeniu przez organ art. 61 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który może wpłynąć na wynik sprawy;

3/ podanie nieprawdy w zakresie dokonania rozgraniczenia na podstawie zgodnego oświadczenia stron co do działek [...] Skarżący nigdy nie złożył pisemnego oświadczenia woli bez zastrzeżeń, w rozumieniu zapisów § 12 ust. 1 rozporządzenia "Ministrów S. W. i A. oraz R. i G. Ż." z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, że zgadza się na wskazane przez geodetę punkty graniczne między działkami nr [...], w szczególności na długości około 280 m licząc od punktu 20-676 w kierunku zachodnim. Nie sporządzony został żaden akt ugody dotyczący części spornej linii granicznej, którą od wielu lat naruszał E. S. - ojciec obecnego właściciela działki nr [...] - to jest na odcinku około 280 m, licząc od drogi powiatowej nr [...].

Skarżący podniósł, że 2 maja 2022 r. spisał pisemne uwagi co do pracy, jaką wykonał geodeta przy rozgraniczeniu działki [...] wskazując, że znaki graniczne winny być utrwalone w sposób wskazany w § 17 i 18 ww. rozporządzenia Do chwili obecnej znaki geodezyjne nie zostały w wymaganej ilości i technice posadowione.

W odpowiedzi Wójt przesłał mu stanowisko S. P., którego w wielu punktach skarżący nie podziela. Wójt nie przedstawił w tej spornej sprawie żadnego swojego stanowiska jako organ upoważniony do oceny rzetelności i przydatności sporządzonej dokumentacji rozgraniczeniowej.

Pracę geodety skarżący określił jako "skandalicznie nierzetelną, sprzeczną

z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego oraz zasadami współczesnej wiedzy technicznej", a przy tym pozbawioną "uczciwej

i rzetelnej weryfikacji" przez Wójta Gminy G., który nigdy nie udostępnił skarżącemu kompletnej dokumentacji technicznej rozgraniczenia.

Z udostępnionych skarżącemu w Urzędzie Gminy G. dokumentów jednoznacznie wynika, że geodeta nie wykonał wszystkich czynności zakreślonych

§ 15 i § 23 ww. rozporządzenia Ministrów, a w szczególności nie oznaczył spornej linii granicznej według ostatniego spokojnego stanu posiadania zgodnego ze stanem istniejącym na gruncie.

W dalszej części skargi skarżący zawarł szczegółową polemikę z pracą geodety kwestionując m.in. ustalenie lokalizacji punktów granicznych, treść sporządzonych dokumentów, zmierzone odległości, powierzchnie działek i granice, użyte przyrządy pomiarowe, wskazując na braki w dokumentacji oraz brak bezstronności geodety. Podsumowując skarżący wskazał, że geodecie zupełnie nie są znane zasady należytej staranności z zakresu wykonywanej pracy rozgraniczeniowej. W ocenie skarżącego, wykazana liczba błędów, niedoróbek, pomyłek i braku wymaganych dokumentów, jakie winny być załączone do dokumentacji technicznej, "całkowicie dyskredytuje tego człowieka, jako fachowca i wykonaną przez niego pracę."

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Ponieważ przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz.259), zwanej dalej p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1

i 2 p.p.s.a.).

Poza sporem pozostaje, że na wniosek M. S. toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy pomiędzy działką stanowiącą jego własność, oznaczoną nr ewid.[...], oraz działkami nr: [...] (własność K. B.), [...] (własność skarżącego) oraz [...] (własność Skarbu Państwa).

Jak ustala organ, postępowanie to zostało zakończone dwoma decyzjami Wójta Gminy G. z 5 września 2022 r.:

1) w przedmiocie rozgraniczenia działki wnioskodawcy nr [...] z działkami nr [...] i [...] (znak: [...]) oraz

2) w przedmiocie rozgraniczenia działki wnioskodawcy nr [...] z działkami nr [...] i [...]. (znak: [...]).

Rozstrzygnięcie drugiej, wymienionej wyżej decyzji, nie obejmowało granicy pomiędzy działką wnioskodawcy, a działką skarżącego.

Przeprowadzenie czynności rozgraniczeniowych i sporządzenie w ich wyniku dokumentacji geodezyjnej, na podstawie której doszło do wydania obu decyzji, w tym decyzji o rozgraniczeniu działki nr [...] i nr [...], związane było z koniecznością poniesienia kosztów opracowania tej dokumentacji. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie ustaliło koszty postępowania rozgraniczeniowego w zakresie dotyczącym granicy działki skarżącego nr [...] z działką nr [...] M. S..

W stosunku do pozostałych stron (właścicieli pozostałych rozgraniczanych działek) wydano w tym zakresie odrębne postanowienia, które nie są przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie, choć stanowią element jej ustaleń faktycznych.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, do ustalania wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz zasad obciążania nimi stron, stosuje się przepisy k.p.a. tj. art. 262-265 tej ustawy.

Stosownie do art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.).

Przy ustalaniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. znajduje zastosowanie zasada przewidziana w art. 152 k.c., o czym jednoznacznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 (dostępnej na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko prawne wyrażone w tej uchwale Sąd orzekający podziela w całości i przyjmuje jako własne.

W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA wskazał, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego", o jakim mowa w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczy interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Zatem uznać należy, że branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie, nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.

Przepis art. 152 k.c. stanowi, że właściciele nieruchomości ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Jest on podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Z kolei wykładnia gramatyczna art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., który będzie miał zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, skłania do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracyjny. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony, a więc w przypadku kosztów rozgraniczenia koszty te obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i właściwie go zastosował w rozpoznawanym przypadku. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że koszty postępowania, na które składało się wynagrodzenie biegłego geodety S. P. oraz koszty wypisów z rejestru gruntów, poniesione zostały w interesie wszystkich stron, a więc również skarżącego, gdyż ustalenie granicy prawnej nieruchomości każdorazowo leży w interesie prawnym jej właściciela.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo rozdzielił obowiązek poniesienia kosztów postępowania proporcjonalnie pomiędzy właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.

Z akt sprawy wynika przy tym jednoznacznie, w jaki sposób zostały ustalone koszty dla poszczególnych granic. Organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie w tym zakresie dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. W jego wyniku ustalono, w oparciu o oświadczenie geodety uprawnionego S. P., który opracował dokumentację geodezyjną, że wyceniając koszt swojej pracy kierował się ilością rozgraniczanych działek, ukształtowaniem terenu, a nie tylko metrażem czy ilością wyznaczonych punktów granicznych (notatka urzędowa – k. 296 akt administracyjnych). Ponadto w piśmie z 5 grudnia 2022 r. geodeta poinformował, że koszt poszczególnych rozgraniczanych granic wyniósł po [...] zł., tj. między działką nr [...] a [...], między działką [...] a [...] oraz między działką nr [...] a [...] (k. 302).

Koszty dokumentacji geodezyjnej (7.500 zł) oraz koszty wypisów z rejestru gruntów (150 zł) podzielone zostały na trzy części, gdyż przedmiotem opracowania były trzy granice. Następnie koszty związane z ustaleniem każdej z tych granic, wynoszące po [...] zł, podzielono po połowie mając na uwadze, że każda granica dotyczy dwóch nieruchomości, co dało kwoty po [...] zł. w odniesieniu do każdej granicy. Z akt wynika, że najwyższe koszty zobowiązany jest uiścić wnioskodawca M. S., gdyż rozgraniczenie dotyczyło ustalenia trzech granic jego działki oznaczonej nr [...] (3 x [...] zł). Pozostali właściciele działek sąsiednich: nr [...], nr [...]

i nr [...] obciążeni zostali kwotami po [...] zł. Taki rozdział kosztów należy uznać za logiczny, mający oparcie w okolicznościach sprawy oraz w przepisach, tj. w art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 152 k.c. Sąd nie znalazł podstaw, aby sposób rozdziału kosztów pomiędzy właścicieli rozgraniczanych nieruchomości zakwestionować, a tym samym przyjął, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Wbrew zarzutom skargi nie sposób uznać, aby kosztami postępowania rozgraniczeniowego miała zostać obciążona Gmina G.. Podzielić należy w tym zakresie ocenę Kolegium, że rozgraniczenie pomiędzy działką nr [...], a działką nr ewid.[...] nie tylko nie było przedmiotem wniosku M. S., ale przede wszystkim ustalenie granicy między tymi działkami nie było przedmiotem żadnej

z dwóch wydanych 5 września 2022 r. decyzji. Trudno zatem uznać, aby Gmina G., która nie brała udziału w czynnościach rozgraniczeniowych i nie uzyskała decyzji ustalającej granicę działki nr [...] z działką nr [...], partycypowała w kosztach rozgraniczenia tej ostatniej. Dwa punkty graniczne przy drodze (działce nr [...]) stanowią integralną część granic między działkami nr [...] oraz nr [...], nie oznaczają natomiast, jak twierdzi skarżący, że określona została w tym postępowaniu granica między działką nr [...] i działką nr [...].

Organ nie dopuścił się także naruszenia art. 61 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co zarzuca skarga. Nie jest bowiem dopuszczalne modyfikowanie przez organ zakresu wniosku strony wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe, jeśli jest on jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie. M. S. nie domagał się ustalenia granicy między swoją działką, a działką nr [...] i w postępowaniu z jego wniosku organ nie mógł przeprowadzić rozgraniczenia pomiędzy tymi nieruchomościami. Nie zmienia tego fakt, że ustalenie przebiegu drogi gminnej jest dla skarżącego sprawą ważną. Nie ma przeszkód, aby sam wystąpił z wnioskiem o rozgraniczenie swojej działki z działką nr [...]. Okoliczność, że wniosku takiego nie składa Gmina G. pozostaje bez znaczenia prawnego w sprawie.

Jeśli chodzi o pozostałą argumentację skargi należy zauważyć, że

w przeważającej części nie odnosi się ona do treści zaskarżonego postanowienia

w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, lecz do samego postępowania rozgraniczeniowego i jego wyniku, tj. pracy geodety, umiejscowienia punktów granicznych, przebiegu granic, sporządzonego sprawozdania technicznego. Niezadowolenie strony z przebiegu ustalonej granicy nie może jednak skutkować obniżeniem kosztów postępowania rozgraniczeniowego, a w szczególności kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji geodezyjnej. W stanie faktycznym sprawy, zakończonej postanowieniem opartym na art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., organ nie był uprawniony do tego, aby badać prawidłowość przyjętej linii granicznej, podstawy prawne jej ustalenia, czy poddawać merytorycznej ocenie zawartość pracy wykonanej przez geodetę uprawnionego. Zarzuty związane z tym okolicznościami strona może zgłaszać we wniosku o przekazanie sprawy do sądu powszechnego, o jakim mowa w art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm.).

Skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 151 p.p.s.a. skargę oddalił.