Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 2/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3 i 4, art. 50  ust. 6
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lipca 2012r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy pkt 2 i pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], 2. stwierdza nieważność pkt 2 i pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w pkt 1 niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta T., w imieniu którego działał Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. na podstawie art. 7 pkt 5 i 6, art. 50 ust. 2, 3, 5 i 7, art. 96 ust. 1, 2, art. 106 ust. 1, 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm., zwanej w skrócie "u.p.s."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") i uchwały nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] czerwca 2011 r. przyznał skarżącemu Z. G. pomoc w formie usług opiekuńczych – pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych – w okresie od [...] października 2011 r. do [...] kwietnia 2012 r. w wymiarze 5 godzin dziennie w dni robocze oraz w wymiarze 2 godzin w soboty (pkt 1), ustalił odpłatność za 1 godzinę świadczonych usług w wysokości 2,15 zł (pkt 2) wskazał, podmiot świadczący usługi (pkt 3), warunki płatności (pkt 4) i rezygnacji z usług (pkt 5), a ponadto odmówił skarżącemu zwolnienia z odpłatności za świadczone usługi (pkt 6).

Organ I instancji ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo, jest inwalidą II grupy i został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżący osiąga dochód w wysokości 980,42 zł (w tym: renta inwalidzka - 634, 64 zł, zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł oraz dodatek mieszkaniowy - 192, 78 zł), zaś kryterium dochodowe zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 u.p.s. wynosi 477 zł. Organ wskazał, że opłatę naliczył zgodnie z uchwałą Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, trybu ich pobierania oraz zasad zwrotu wydatków za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. Organ zaznaczył, że całkowity koszt 1 roboczogodziny wynosi 10,75 zł, a różnicę pokrywa Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie.

Organ wskazał określone w § 5 pkt 1 ww. uchwały przypadki, w których możliwe jest zwolnienie z opłat i stwierdził, iż sytuacja skarżącego nie odpowiada żadnemu z nich, wobec czego zwolnienie z opłat było niemożliwe.

W odwołaniu skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie zasad współżycia społecznego i wniósł o przyznanie mu pomocy nieodpłatnie. Wskazał, że od dwóch lat korzystał z pomocy nieodpłatnie, a w tym czasie jego sytuacja materialna dodatkowo uległa pogorszeniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T.

Podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji oraz uznając spełnienie przez skarżącego przesłanek do przyznania pomocy w postaci usług opiekuńczych Kolegium wskazało, że stosownie do ustawy o pomocy społecznej szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania określa rada gminy w drodze uchwały. W przedmiotowej sprawie podstawą ustalenia odpłatności była uchwała nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, trybu ich pobierania oraz zasad zwrotu wydatków za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. Przepis § 4 tej uchwały stanowi, że osoby korzystające z usług opiekuńczych ponoszą odpłatność za 1 godzinę usług w zależności od posiadanego dochodu określonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej, według tabeli stanowiącej załącznik do uchwały. Organ I instancji ustalił skarżącemu odpłatność w wysokości 20 % całkowitej ceny za 1 godzinę usług, która wynosi 10,75 zł, co zdaniem Kolegium jest zgodne z przepisami u.p.s. oraz ww. uchwały.

W skardze do sądu administracyjnego Z. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ II instancji czynności zmierzających do dokładnego ustalenia sytuacji życiowej skarżącego oraz realnych kosztów jakie ponosi w związku z zakupem lekarstw i codzienną egzystencją.

Skarżący przedstawił swoją sytuację zdrowotną oraz zaznaczył, że z renty musi pokryć koszty eksploatacyjne mieszkania, a ponadto zakupić lekarstwa, na które wydaje połowę przyznanej mu renty.

Ponadto skarżący zarzucił organowi błędne zaliczenie do jego dochodu otrzymywanego dodatku mieszkaniowego, a w konsekwencji – błędne ustalenie wysokości dochodu skarżącego. Według skarżącego po potrąceniu niezbędnych kosztów pozostaje mu faktyczny dochód w wysokości 351,49 zł a ponadto na koncie bankowym ma zadłużenie w wysokości 2474 zł.

Zdaniem skarżącego organ dopuścił się także naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego poprzez nieuznawanie powszechnych wartości i reguł obyczajowych zwyczajowo przyjętych w sytuacji, w jakiej jest skarżący. Jeżeli bowiem przez dwa ostatnie lata skarżący korzystał z pomocy nieodpłatnie, a przez ten czas jego sytuacja życiowa uległa znacznemu pogorszeniu, to organ pierwszej instancji odmawiając zwolnienia z kosztów pomocy przyczynia się do konieczności dokonania przez skarżącego wyboru pomiędzy zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych a skorzystaniem z opieki, której potrzebuje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazał skarżący.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu, tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę naruszenia prawa zaistniałe w postępowaniu administracyjnym.

Stosownie do art. 36 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej usługi opiekuńcze są jednym z niepieniężnych świadczeń z pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.s., który był podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanej przez Sąd decyzji administracyjnej – osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia ww. przesłankę przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych. Jest to okoliczność bezsporna pomiędzy stronami. Zdaniem Sądu w tym zakresie zaskarżona decyzja Kolegium, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodnie z prawem i nie podlegają uchyleniu.

W istocie zatem sporna pomiędzy stronami jest kwestia odpłatności, do jakiej został zobowiązany skarżący za przyznane mu usługi opiekuńcze w tym ewentualne zaistnienie przesłanek do zwolnienia z tej opłaty.

W tym względzie należy wskazać, iż ustawodawca przyjął jako zasadę odpłatne świadczenie usług opiekuńczych, przy czym określenie szczegółowych warunków ustalenia odpłatności zostało powierzone radzie danej gminy. Wynika to z art. 50 ust. 6 u.p.s., zgodnie z którym rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Organ pomocy społecznej, ustalając odpłatność za usługi opiekuńcze jest zatem związany zasadami określania odpłatności za takie usługi, ustalonymi w uchwale przez właściwą radę gminy i tylko na podstawie takiej uchwały może być określona odpłatność w konkretnej wysokości.

W przedmiotowej sprawie podstawą określania wysokości opłaty jak też ewentualnego stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki do zwolnienia z opłaty, jest uchwała nr [...] Rady Miasta T. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, trybu ich pobierania oraz zasad zwrotu wydatków za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (Dz. Urz. Woj. [...] z 2011 r., Nr [...], poz. [...]). Stosownie do § 3 tej uchwały w decyzji o przyznaniu pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych określa się wykonawcę usług, wysokość odpłatności, którą ponosi świadczeniobiorca za 1 godzinę przyznanych usług oraz sposób jej uiszczania. Zgodnie zaś z § 4 uchwały "osoby korzystające z usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych ponoszą odpłatność za 1 godzinę usług w zależności od posiadanego dochodu określonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej, według tabeli stanowiącej załącznik do uchwały". W owej tabeli prawodawca lokalny w kolumnach z lewej strony wskazał kolejne przedziały "procentowego dochodu według kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej" (poczynając od przedziału "0,01 do 100,00" a kończąc na przedziale "640,01 do 100.000") natomiast w kolumnach z prawej strony określił "wysokość odpłatności w procentach od ceny usługi za 1 godzinę usług" z podziałem na przypadki osoby samotnej i "w rodzinie", przyporządkowując poszczególnym przedziałom dochodu (tj. przedziałom z lewej strony tabeli) odpowiednią liczbę procentu od 0 (dla "procentowego dochodu" w przedziale od 0,01 do 100,00) do 100 (dla "procentowego dochodu" w przedziale "640,01 do 100.000"). Przy takiej konstrukcji tabeli ustalenie wysokości opłaty za 1 godzinę usługi opiekuńczej wymaga zatem znajomości kryterium dochodowego, dochodu (w rozumieniu przepisów u.p.s.) osoby ubiegającej się o przyznanie usługi oraz "ceny usługi za 1 godzinę usług". W treści uchwały nie została jednakże określona owa "cena usługi za 1 godzinę usług".

W tym miejscu należy wskazać, że ustanowiona na podstawie art. 50 ust. 6 u.p.s. uchwała Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również ich pobierania – jest aktem prawa miejscowego (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 637/04 i z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 600/04, WSA w Poznaniu z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 25/05 oraz WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 193/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro uchwała ta ma charakter aktu prawa miejscowego, powinna spełniać wymogi prawne ustanowione dla tej kategorii źródeł prawa. Punktem wyjścia tych wymogów jest regulacja art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.

Art. 94 Konstytucji RP stanowi, że organy jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie ustaw i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. Ponadto normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.

Przesłanki zgodności z prawem uchwały rady gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie z owym przepisem prawa, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia nieważności takiego aktu jest zatem uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Postanowienia uchwały rady gminy będącej aktem prawa miejscowego, nie mogą naruszać przepisów ustawy zawierających delegację do ich podjęcia, przepisów Konstytucji RP oraz innych ustaw pozostających w pośrednim, bądź bezpośrednim związku z regulowaną materią (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 851/11, opubl. w CBOSA).

Dokonując oceny legalności we wskazany wyżej sposób uchwały Rady Miasta T. nr [...], stanowiącej podstawę prawną zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, iż § 3 i § 4 tej uchwały naruszają w sposób istotny przepis art. 50 ust. 6 u.p.s. Z przepisu tego (wyżej już cytowanego) wynika upoważnienie rady gminy do określenia:

— szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi,

— szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat,

— trybu ich pobierania.

Istotnym elementem odpłatności za usługi opiekuńcze jest cena za te usługi, zaś z przepisu art. 50 ust. 6 u.p.s. wynika dla rady gminy obowiązek ustalenia w uchwale podjętej na jego podstawie m.in. szczegółowych warunków odpłatności za usługi, o jakich mowa w tym przepisie prawa (por. ww. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 851/11). Analizowana uchwała w § 3 i § 4 nie określa przesłanek kształtowania ceny za usługę, umożliwiając tym samym w tym zakresie dowolność rozstrzygania organowi pomocy społecznej. Tak też się stało w kontrolowanej sprawie, gdzie w decyzji organu I instancji wskazano cenę za 1 godzinę usługi, nie wskazując jednocześnie, co było podstawą ustalenia takiej a nie innej ceny. Przesłanki ustalenia tej ceny nie wynikają jednocześnie z ww. uchwały Rady Miasta.

Sąd Administracyjny jest uprawniony - na podstawie art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - do odmowy zastosowania w sprawie aktu rangi podustawowej, a więc także aktu prawa miejscowego ustanowionego przez organ jednostki samorządu terytorialnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 119/06). Kierując się tą zasadą Sąd w przedmiotowej sprawie uznał, iż uchwała Rady Miasta T. z dnia [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., jako naruszająca w istotny sposób art. 50 ust. 6 u.p.s. w zakresie ustalenia przesłanek kształtujących cenę za 1 godzinę usługi opiekuńczej, nie mogła być podstawą prawną ustalenia odpłatności za usługi opiekuńcze przez organ administracji. W rezultacie, wobec braku stosownej podstawy prawnej – na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd stwierdził nieważność tej części decyzji, która zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty za usługi opiekuńcze, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w części, w jakiej utrzymuje w mocy pkt 2 i pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] września 2011 r. oraz konsekwentnie - pkt 2 i pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] września 2011 r.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa odnośnie tej części rozstrzygnięcia w której następuje przyznanie skarżącemu usługi, co oznacza, iż ma on prawo do tych usług, aczkolwiek, ze względu na brak podstawy prawnej do określenia wysokości odpłatności za przyznane usługi – są one przyznane skarżącemu nieodpłatnie.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że są one niezasadne.

Niezasadny jest zarzut naruszenia zasad określonych w art. 5 Kodeksu cywilnego. W tym zakresie należy wskazać, że postępowanie administracyjne toczy się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, pośród których brak jest odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że w postępowaniu administracyjnym, które kreuje stosunki administracyjnoprawne (a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie) nie istnienie możliwość powołania się na te zasady. Działanie organów administracji publicznej nie może być oceniane przez pryzmat ujętych w art. 5 k.c. klauzul generalnych z tego powodu, że przepis ten, jako zawarty Kodeksie cywilnym, odnosi się do stosunków cywilnoprawnych między osobami fizycznymi i osobami prawnymi (zob. art. 1 Kodeksu cywilnego), a nie stosunków administracyjnoprawnych między tymi osobami, a organami administracji publicznej. Ponadto nie można na zasadach współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 Kodeksu cywilnego opierać wykładni przepisów prawa publicznego - prawa administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 113/07; z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 124/11, publ. CBOSA).

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Z przepisów tych wynika obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże celem czynności dowodowych podejmowanych w postępowaniu ma być ustalenie tych okoliczności, które są niezbędne do załatwienia sprawy (tak art. 7 k.p.a.), a nie wszystkich okoliczności, na które wskazuje strona. W zakresie sytuacji finansowej wnioskodawcy istotną kwestią w kontrolowanej sprawie był jego dochód. Co należy uważać za dochód zostało przez ustawodawcę ściśle zdefiniowane w art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (obecnie: przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; Dz.U.z 2008, Nr 164, poz. 1027), oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Stosownie zaś do art. 8 ust. 4 u.p.s. o dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Z powyższego wynika, iż "faktyczny dochód", na który wskazuje skarżący, tj. kwota jaka pozostaje mu po potrąceniu niezbędnych kosztów utrzymania, nie jest "dochodem" którego zakres zdefiniował ustawodawca i którego wartość mogłaby decydować – przy zgodnym z prawem brzmieniu uchwały rady gminy - o zakresie odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Odnośnie kwestii odliczenia od dochodu dodatku mieszkaniowego Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1249/08, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 563270), że "katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są na gruncie ustawy o pomocy społecznej zamknięte. Zarówno katalog odliczeń, jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu dodatku mieszkaniowego. W żadnym przepisie ustawy nie postanowiono, iż kwota dodatku mieszkaniowego nie polega zaliczeniu do dochodu bądź, że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu." W takiej sytuacji, skoro ani przytoczone wyżej przepisy, ani też żadne inne przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują przy ustalaniu dochodu możliwości odliczenia dodatku mieszkaniowego, w stanie faktycznym mającym miejsce w rozpatrywanej sprawie trafnie przy ustalaniu wysokości dochodu skarżącego organy uwzględniły kwotę przyznanego skarżącemu dodatku mieszkaniowego.

Pomimo jednakże braku zasadności argumentacji skarżącego, mając na względzie brak podstawy prawnej dla tej części rozstrzygnięć organów obu instancji, które dotyczą odpłatności przyznawanej usługi opiekuńczej, a nie kwestionując jednocześnie zgodności z prawem samego przyznania usługi ani co do zasady (tj. w przypadku gdyby istniały podstawy prawnej do określenia wysokości opłaty) braku spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia z odpłatności - Sąd postanowił jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a.