Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 956/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2009 nr 5 poz 27
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów  owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia  do uznania.
article: art. 141 par. 4, art. 176 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. w P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 298/23 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w P.W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 listopada 2022 r. nr 80/CE/D/GROiW/2022/ARiMR w przedmiocie pomocy finansowej w związku z utworzeniem grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. Sp. z o.o. w P.W. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 298/23 oddalił skargę Z. Sp. z o.o. w P.W. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 listopada 2022 r. nr 80/CE/D/GROiW/2022/ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oraz wymierzenia kary.

Z. Spółka z o.o. w P. W.zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 roku, DRR-W0.6700.14.2022.ASRBzaj w całości. Wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

I. Na podstawie art. 174 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) poprzez oddalenie skargi do WSA w Warszawie oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR w Warszawie z dnia 25 listopada 2022 r. w całości, pomimo, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące przeanalizowanie materiału dowodowego w sprawie, niepodjęcie wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności oraz wydanie rozstrzygnięcia bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, a także z uwagi na nienależyte uzasadnienie decyzji, zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiało dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

2. art. 50 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie merytorycznego i wyczerpującego rozpoznania wszystkich sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów, skierowanych przeciwko zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji brak dokonania należytej kontroli przez WSA w Warszawie oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co w konsekwencji bardzo utrudnia, a wręcz uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 153 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegającego na lakonicznym i niewystarczającym wskazaniu przez Sąd jakie okoliczności przesądziły o wydaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia a także nie uwzględnienie kompleksowej oceny dokonanej przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt. V SA/Wa 3714/21, skutkiem czego uzasadnienie nie zawiera wyczerpującego wywodu w zakresie wystąpienia siły wyższej w postaci gradu i deszczu nawalnego, która miała miejsce w 2016 roku i jej wpływu na niewykorzystanie przedmiotowych 370 szt. skrzyniopalet;

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, tj.

1. § 2 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1823) przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż stanowią one podstawę prawną wskazującą na konieczność przyjęcia przez organ, podczas przyznawania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej, powierzchni działek deklarowanej przez rolnika, nawet w przypadku gdy są one odmienne od rzeczywistych;

2. art. 61 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.05.2017 r., str. 4) w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2020 r., poz. 1701) - polegające na niewłaściwym zastosowaniu w zakresie nałożenia na stronę kary w wysokości 147 094, 42 z tytułu włączenia do wniosku o przyznanie pomocy finansowej kosztów niekwalifikowalnych w postaci plastikowych skrzyniopalet, mimo iż przedmiotowe urządzenia zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i spełniały pozostałe kryteria przyznania pomocy finansowej określone w ww. przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a strona skarżąca wykazała, że na datę składania PDU i wniosku o dofinansowanie zasadnie włączyła kwotę zakupu skrzyniopalet do kosztów kwalifikowanych;

3. błędne zastosowanie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27), w związku z art. 111 rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE.L. 2011.157.1) poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że Grupa celowo zawyżyła we wniosku część kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na zakupie skrzyniopalet plastikowych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w punkcie I.1. petitum skargi kasacyjnej należy wskazać na jego niezasadność. Otóż sam zarzut został skonstruowany w sposób bardzo ogólny. W skardze kasacyjnej nie ma natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia ww. zarzutu. Skarga kasacyjna nie spełnia zatem standardu wynikającego z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Ponadto, zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć między innymi na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej autor nie wykazał w ogóle, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał w ogóle, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odnosi się również do zarzutów zawartych w punktach I.2 i I.3 petitum skargi kasacyjnej.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Sąd w zaskarżonym wyroku w uzasadnieniu nie zawarł wyczerpującego wywodu w zakresie wystąpienia siły wyższej, która miała miejsce w 2016 r. i wpływ na niewykorzystanie 370 sztuk skrzyniopalet. Otóż okoliczności te zostały przeanalizowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na stronach 13 i 14. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te zostały zaprezentowane w sposób przejrzysty i niebudzący wątpliwości. Sąd I instancji wykonał zatem zalecenia wynikające z wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3714/21 i nie naruszył art. 153 p.p.s.a.

Już tylko na marginesie należy wskazać, że jeżeli według skarżącej kasacyjnie stan faktyczny ustalony przez organy administracyjne i przyjęty przez Sąd I instancji był wadliwy, to należało kwestionować ustalenia faktyczne. W orzecznictwie powszechnie przyjęto, że za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie sposób skutecznie podważać ustalenia stanu faktycznego w sprawie.

Również niezasadne okazały się zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego.

Niezasadny jest zarzut zawarty w punkcie II.1. petitum skargi kasacyjnej dotyczący wadliwej wykładni § 2 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2017 r., poz. 1823). Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 pkt 2 plan dochodzenia do uznania jest opracowywany na okres nie dłuższy niż 5 lat i zawiera w szczególności informacje o powierzchni upraw poszczególnych gatunków owoców i warzyw, wielkości zbiorów, ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw oraz kierunków ich dystrybucji, dotyczące roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o wstępne uznanie - na podstawie oświadczeń złożonych przez każdego z producentów owoców i warzyw wymienionego w wykazie, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2); prognozę powierzchni upraw i wielkości produkcji poszczególnych gatunków owoców i warzyw oraz ilości i wartości sprzedanych owoców i warzyw - dla każdego roku realizacji planu dochodzenia do uznania (pkt 9).

Wyżej powołana regulacja dotyczy informacji, jakie powinny wynikać z planu dochodzenie do uznania. Przepis ten nie był i nie mógł być zatem zastosowany przez organy administracyjne, jak też przez Sąd I instancji na etapie postępowania w przedmiocie przyznawania pomocy finansowej.

Ponadto z konstrukcji zarzutu wynika, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne związane z ustaleniem powierzchni działek, od której zależy wysokość dofinansowania. Natomiast zarzutem naruszenie prawa materialnego nie sposób skutecznie kwestionować ustaleń faktycznych w sprawie.

Również niezasadne okazały się zarzuty zawarte w punkcie II.2. petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze, w skardze kasacyjnej w ogóle nie uzasadniono ww. zarzutów. Po drugie, w skardze kasacyjnej zaskarżono zastosowanie przepisów tam wymienionych. Zasadą jest natomiast, że w przypadku zarzutu sformułowanego jako zarzut niewłaściwego zastosowania prawa brak jest podstaw prawnych do skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie.

Ponadto również w tym przypadku z konstrukcji zarzutu wynika, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne związane z zakwestionowaniem włączenia do kosztów kwalifikowanych przez skarżącą wydatków związanych z zakupem plastikowych skrzyniopalet.

Niezasadne okazały się także zarzuty zawarte w punkcie II.3. petitum skargi kasacyjnej. Już na wstępie warto zaznaczyć, że w sprawie w ogóle nie miał zastosowania § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. Nr 5, poz. 27). Ponadto w uzasadnieniu skargi nie wykazano na czym miało polegać naruszenie wykładni art. 111 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. Wreszcie zarzucając błędne zastosowanie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wskazano, o jaki konkretnie akt wykonawczy chodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast zastępować autora skargi kasacyjnej w zakresie konstruowania zarzutów.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).