Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 131/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 2, art. 31zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 9, art. 10 § 1, art. 79a § 1, art. 81, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm. - dalej: usus) odmówił M. M. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 i wskazał, że kwota do zwolnienia jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłacania składek, tj. w niniejszym przypadku za maj 2020 r. na dzień [...].09.2020 r. W ocenie ZUS kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych na wyższą bądź niższą kwotę. W związku z powyższym organ przyjął, że stronie nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. powstałych po złożeniu dokumentów korygujących.

W skardze na powyższą decyzję M. M. podał, że kiedy tylko ZUS otworzył swe placówki w czasie pandemii wybrał się do jednej z nich prosząc o załatwienie sprawy, a zwłaszcza o poinformowanie, jakie dokumenty powinien złożyć ubiegając się o zwolnienie z opłacania składek. Wskazał, iż nie chce winić pracownika ZUS, który go obsługiwał, bowiem sam powinien wiedzieć, że powinien złożyć deklaracje rozliczeniowe. Zaznaczył, że w okresie od maja do września 2020r. kilkukrotnie był w placówce ZUS w sprawie dotyczącej zwolnienia z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r., lecz dopiero we wrześniu 2020 r. pracownik ZUS poinformował go, że nie złożył wymaganej deklaracji. W tej sytuacji skarżący wniósł o uwzględnienie skargi.

W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi. Organ przywołał przepisy art. 31zo ust. 1 i art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 i wyjaśnił, że skarżący wnioskiem z [...] maja 2020 r. zwrócił się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Decyzją z [...] czerwca 2020 r. ZUS umorzył postępowanie w tej sprawie z uwagi na brak nieopłaconych należności za ten okres, które podlegałyby zwolnieniu. Wskutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i wejście w życie [...] września 2020 r. ustawy z dnia 24 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423, dalej: ustawa zmieniająca) ZUS zwolnił skarżącego z obowiązku opłacenia składek za maj 2020 r. w kwocie [...]zł, gdyż takie składki znane były na dzień przyznania zwolnienia. Organ powołał ww. przepis art. 10 ustawy zmieniającej wskazując, że o zwolnieniu z opłacenia składki za maj 2020 r. skarżącego poinformowano pismem z [...] września 2020 r., co zostało potwierdzone decyzją z [...] października 2020 r. W dniu [...] października 2020 r. do organu wpłynęła korekta deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r., z której wynikało, że składka za ten okres wynosi [...] zł, a nie [...] zł (różnica [...] zł). Skarżący równocześnie zwrócił się o zwolnienie z opłacenia składki za ten okres w kwocie [...]zł. Odnosząc się do treści zaskarżonej decyzji wskazano, że odmówiono skarżącemu zwolnienia z opłacenia składek za maj 2020 r. w kwocie [...]zł, albowiem na dzień rozpoznania pierwotnego wniosku znana była jedynie kwota składek [...] zł, a w świetle art. 10 ustawy zmieniającej nie jest możliwe zwolnienie z opłacania składek w sytuacji, gdy po uzyskaniu zwolnienia kwota składek zostanie skorygowana za miesiąc zwolnienia. Prośbę o kolejne rozpatrzenie sprawy (z [...].12.2020 r.) organ potraktował jako skargę na ww. decyzję zaznaczając, że nie przedstawiono w skardze żadnych okoliczności pozwalających na jej uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). W myśl art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

Rozpoznając sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga M. M. zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji ZUS z [...] grudnia 2020 r. jest odmowa zwolnienia skarżącego jako płatnika składek z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wyłącznie za siebie za maj 2020 r. w kwocie [...]zł.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy COVID-19, które wprowadziły w czasie stanu epidemii dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych wsparcie w formie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.

W myśl art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 mającego zastosowanie wobec skarżącego, który – jak wynika z formularza wniosku – jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającą składki wyłącznie za siebie, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem [...] kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Przepis art. 31zp ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przewidywał, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia [...] czerwca 2020 r. Równocześnie, zgodnie z art. 31zq ust. 1 tej ustawy za ten sam okres płatnik zobowiązany był przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach usus, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony był z obowiązku ich składania. Przy czym warunkiem przedmiotowego zwolnienia było przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec - maj 2020 r. nie później niż do [...] czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19).

Przepis art. 31zq ust. 2 ustawy COVID-19 zobowiązywał zaś ZUS do zwalniania z powyższego obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegały należności z tytułu składek znane na dzień rozpatrzenia wniosku (art. 31zq ust. 4 ww. ustawy). Jednocześnie na mocy art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19 ZUS zobowiązany był do informowania płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Gdy płatnik utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS informację tę udostępnia się wyłącznie na tym profilu (art. 31zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19), od której płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19).

Z powołanych przepisów wynika m.in., że na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za miesiące marzec – maj 2020 r., jeżeli płatnik przed [...] kwietnia 2020 r. prowadził tę działalność i uzyskał za marzec 2020 r. przychód nie wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020r., pod warunkiem, że złożył za te miesiące w terminie do [...] czerwca 2020 r. deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne, jeżeli nie był z tego obowiązku zwolniony na mocy przepisów usus. W przeciwnym razie Zakład wydaje decyzję odmowną.

Niniejszą sprawę zainicjował wniosek M. M. z [...] maja 2020 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za wnioskodawcę jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającego składki wyłącznie za siebie za maj 2020 r. Zważywszy na datę złożenia wniosku należy stwierdzić, że skarżący dochował terminu, o którym mowa w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19.

Bezsporne jest i zostało to udokumentowane w przekazanych Sądowi aktach sprawy, że ZUS zwolnił skarżącego z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wyłącznie za siebie za maj 2020 r. na kwotę [...]zł. Wynika to zarówno z informacji z [...] września 2020 r. przesłanej przez ZUS płatnikowi na podstawie art. 31zq ust. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19, jak i wydanej przez ZUS decyzji z [...] października 2020 r. uchylającej własną decyzję organu z [...] czerwca 2020 r. o odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r. i zwalniającej z opłacania należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r.

Spór pomiędzy ZUS a skarżącym dotyczy prawidłowości wyliczenia kwot zwolnienia ze składek, tj. czy trafnie ZUS odmówił zwolnienia skarżącego z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za V 2020 r. w kwocie [...]zł , uwzględniając stan konta ZUS skarżącego na dzień [...] września 2020 r. i stwierdzając, że kwota do zwolnienia ustalana jest jednorazowo, nie może być korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych na wyższą bądź niższą kwotę, czy może powinien uwzględnić deklarację rozliczeniową (jej korektę) złożoną [...] października 2020 r.

Przypomnień należy, że skarżący pismem z [...] października 2020 r. zwrócił się do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za maj 2020r. w kwocie [...]zł, zamiast w kwocie [...]zł z powodu – jak wskazał -uzupełnionej deklaracji.

Odpowiadając na tak sformułowany wniosek płatnika, który stanowił – w ocenie Sądu - uzupełnienie w ramach tej samej sprawy pierwotnego wniosku z [...] maja 2020 r. ZUS poza przytoczeniem przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy COVIDd-19 ograniczył się do stwierdzenia, że kwota do zwolnienia ustalana jest według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie z opłacania składek, tj. w niniejszej sprawie za maj 2020 r. na dzień [...].09.2020 r. Organ dodał, że kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych na wyższą bądź niższą kwotę. Dlatego nie przysługuje skarżącemu prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. powstałych po złożeniu dokumentów korygujących.

W ocenie Sądu w obecnym stanie zgromadzonego materiału dowodowego oraz przedstawionej przez organ argumentacji nie można stwierdzić, czy prawidłowo odmówiono skarżącemu zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za V 2020 r. w kwocie [...]zł. Stanowisko Sądu podyktowane jest stwierdzonymi uchybieniami organu natury procesowej.

Sąd zwraca uwagę, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 Kpa oraz art. 123 usus, miały zastosowanie przepisy Kpa. Przepis art. 77 § 1 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien więc być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 Kpa). W myśl art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 Kpa. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 Kpa uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem a organ nie może, konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, posiłkując się oceną zaprezentowaną przez sąd w innej sprawie, nawet o bardzo zbliżonym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2858/21, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na względzie powołane przepisy postępowania i podzielając prezentowane wyżej stanowisko judykatury Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zgromadzony materiał dowodowy, jak i uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji naruszają przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Po pierwsze Sąd stwierdza, że akta sprawy nie zawierają dokumentacji rozliczeniowej, na podstawie której skarżący został zwolniony z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. na kwotę [...]zł. Ponadto decyzja ZUS z [...] grudnia 2020 r. nie posiada prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Organ nie wyjaśnił na gruncie przepisów ustawy [...] i przepisów usus dlaczego przyjął, że złożona po [...] czerwca 2020 r. deklaracja rozliczeniowa nie mogła mieć wpływu na ustaloną wysokość umarzanych składek za maj 2020 r. Odnośnie przyjęcia, iż "kwota (zwolnienia) ustalana jest jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych na wyższą bądź niższą kwotę" ZUS nie wyjaśnił podstawy prawnej swego stanowiska. Ograniczył się tylko do przytoczenia przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, pomimo, iż przesłanki zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającą składki wyłącznie za siebie (jak w przypadku skarżącego – wniosek z [...].05.2020 r.) reguluje przepis art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19. Nadto, co najistotniejsze, organ nie podał powodów uznania niedopuszczalności korekty deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r., dokonanej przez skarżącego [...] października 2020 r., czym naruszył art. 107 § 3 Kpa poprzez niepodanie podstawy prawnej swego stanowisko. W rezultacie motywy podjętego przez organ rozstrzygnięcia są nieczytelne. Nie jest zaś rolą sądu administracyjnego wyręczanie organu w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia oraz w uzupełnianiu postępowania dowodowego. Obowiązki te spoczywają na organie. Sąd nie może przy tym oprzeć się na wyjaśnieniach ZUS zaprezentowanych w odpowiedzi na skargę, bowiem nie mogą one stanowić uzupełnienia zaskarżonej decyzji.

Zaznaczyć należy, że skarżący nie zaprzecza, iż z uwagi na brak informacji od organu, pomimo kilkukrotnych wizyt w placówce ZUS w okresie V-IX 2020 r., nie złożył w terminie poprawnej deklaracji rozliczeniowej. O powyższym został poinformowany dopiero we wrześniu 2020 r. Z akt nie wynika zaś, by ZUS przed upływem terminu do złożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej wezwał skarżącego do dokonania korekty deklaracji.

Zważywszy, że na skutek wniosku z [...] maja 2020 r. ZUS zwolnił skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. na kwotę [...]zł na podstawie dokumentów rozliczeniowych – jak wskazano w informacji z [...].09.2020 r. – złożonych do [...].09.2020 r. oraz stanu konta na ten dzień, pomimo opłacenia składek, stwierdzić należy, iż z akt sprawy nie wynika, by ZUS jednocześnie poinformował skarżącego o treści art. 10 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Przepisy te, obowiązujące od [...] września 2020 r., umożliwiły zwolnienie z obowiązku opłacenia należnych składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020 r., znanych na dzień ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia składek, w przypadku złożenia do dnia [...] czerwca 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020 r., w wysokości określonej w art. 31zo ustawy COVID-19, także wówczas, gdy składki te zostały opłacone. W niniejszej sprawie ZUS pierwotnie – decyzją z [...] czerwca 2020 r. – umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] maja 2020 r. o zwolnienie z opłacenia składek za maj 2020 r. z powodu opłacenia przez skarżącego należności z tytułu składek za ten okres. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżący podniósł, iż nadpłata wynikająca z opłacenia składek jest nadpłatą za marzec 2020 r., a nie za maj 2020 r. Tymczasem ZUS dopiero w decyzji z [...] października 2020 r. uchylając swą decyzję z [...] czerwca 2020r. i zwalniając skarżącego z opłacenia należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r. na kwotę [...]zł (doręczoną skarżącemu [...].10.2020 r.) przytoczył treść regulacji art. 10 ust. 1 i 2 ww. ustawy zmieniającej.

W świetle powyższego uznać należy, iż organ w toku postępowania nie uwzględnił ciążącego nań obowiązku wskazania stronie niespełnionych lub niewykazanych przesłanek od niej zależnych ( art. 79a § 1 Kpa) i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa), co może skutkować – i w tym wypadku skutkowało - wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego. Jest to o tyle istotne, że gdyby informacja o możliwości zwolnienia ze składek za maj 2020 r., o której mowa w ww. przepisach dotarła do skarżącego wraz z informacją z [...] września 2020 r. o zwolnieniu z obowiązku opłacenia składek za maj 2020 r. na kwotę [...]zł, wówczas skarżący miałby szansę przed upływem ustawowego terminu wyjaśnić zaistniałą sytuację i przedstawić skorygowaną deklarację rozliczeniową. Organ powinien był o to zadbać zważywszy, że zgodnie z art. 9 Kpa organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, udzielając im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Uznać zatem trzeba, że naruszenie art. 9, art. 79a § 1 i art. 10 § 1 Kpa mogło mieć również istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając świadomość obciążenia ZUS ogromną ilością spraw do załatwienia i zważywszy na pandemię odbijającą się negatywnie na możliwości sprawnego działania - Sąd nie przypisuje organowi ani złej woli, ani negatywnego nastawienia do strony, ani lekceważącego stosunku do, wynikających z w/w przepisów, obowiązków. Stwierdza jedynie obiektywnie występujący stan naruszenia w/w przepisów w taki sposób i w takim stopniu, który bezpośrednio miał wpływ na pozbawienie strony skarżącej prawa otrzymania ustawowej ulgi.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 Ppsa - uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 107 § 3 Kpa, a także art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z naruszeniem ww. przepisów organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa – weźmie pod uwagę, że nie dające się usunąć wątpliwości w koniecznym dla załatwienia meritum sprawy zakresie, rozstrzygnąć należy na korzyść skarżącego, stosownie do art. 81a Kpa, mając na uwadze okoliczności towarzyszące złożeniu wniosku (stan epidemii COVID-19), charakter sprawy, a w szczególności dobro i interes strony postępowania, tj. uzna skorygowaną przez skarżącego [...] października 2020 r. deklarację rozliczeniową za maj 2020 r. jako okoliczność pozostającą poza wpływem na rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Względnie Sąd poddaje pod rozwagę organowi, czy w przypadku stwierdzenia, że skarżący utracił prawo do zwolnienia z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej w omawianym okresie i ustaleniu, że skarżący wymaganą deklarację złożył z uchybieniem terminu, nie zastosować przewidzianej art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19 (zmiana: Dz. U. z 2020 r. poz. 2255) instytucji zawiadomienia skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania przez stronę czynności kształtującej jej prawo (złożenie wymaganych dokumentów), wyznaczając termin do przywrócenia terminu do ich złożenia. Przepis ten wprost uwzględnia sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Powołany przepis wszedł w życie [...] grudnia 2020 r. i obejmuje zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono zaś od [...] marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491).