Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 977/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 140mb, art. 140n ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 1047
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 7a par. 1, art. 7b, art. 8, art. 107 par.3, art. 189c
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 134, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 14, art. 15, art. 16,
journal: Dz.U. 2023 poz 1394
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor Sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2024 r., nr SKO.40.780.2024.dr w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Nyskiego z dnia 5 stycznia 2024 r., nr KT.II.5410.6.1445.2023.AP, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego P. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. G. (dalej także: strona, wnioskodawca, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2024 r., nr SKO.40.780.2024.dr, uchylająca w całości decyzję Starosty Nyskiego z dnia 5 stycznia 2024 r., nr KT-II.5410.6.1445.2023.AP, i orzekająca o wysokości kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki [...], nr VIN: [...], nr rej [...].

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że decyzją z 5 stycznia 2024 r., nr KT.1I.5410.6.1445.2023.AP, Starosta Nyski (dalej także: Starosta) nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia w terminie 60 dni od dnia nabycia pojazdu marki [...], nr VIN: [...], nr rej [...], tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 31 ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Organ pierwszej instancji ustalił, strona nabyła używany pojazd w dniu 7 marca 2023 r., co wynika z faktury nr [...] z tego samego dnia, tj. 7 marca 2023 r. Według organu pierwszej instancji w sprawie wystąpiła okoliczność wydłużonego terminu na zawiadomienie, tj. 60 dni, a zatem termin na zawiadomienie o nabyciu ww. pojazdu upływał w dniu 8 maja 2023 r. W ocenie organu pierwszej instancji naruszenie prawa nie było znikome, a na stronę nie została wcześniej nałożona kara pieniężna za takie naruszenie, tym samym nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ pierwszej instancji wziął pod uwagę, że strona nie poniosła korzyści finansowych w związku z niezawiadomieniem o nabyciu pojazdu.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona wniosła od niego odwołanie. Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. Starosta Nyski przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wraz z aktami sprawy nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.

Przytoczoną na wstępie decyzją Kolegium. Uchyliło w całości decyzję pierwszoinstancyjna z dnia 5 stycznia 2024 r., nr KT-II.5410.6.1445.2023.AP, i orzekło o wysokości kary pieniężnej w kwocie 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.

Przechodząc do zważań organ odwoławczy przypomniał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia Starosty stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm.), dalej: p.r.d. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Mimo zmiany treści ww. przepisu z dniem 1 stycznia 2024 r., w sprawie należy stosować przepisy w dotychczasowym brzemieniu, w myśl art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1394). Stosownie do treści art. 140mb pkt 2 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140mb, nakłada w drodze decyzji administracyjnej starosta (art. 140n ust. I i 2 p.r.d.). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.).

Kolegium stwierdziło, że kwestia uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d wymaga przy tym odniesienia się do regulacji szczególnych, związanych z zaistniałą w badanym okresie na terytorium kraju sytuacją epidemiczną. Stosownie bowiem do treści § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze RP stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 433 ze zm.) od dnia 14 marca 2020 r. w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 zaczął obowiązywać na obszarze RP stan zagrożenia epidemicznego [do 20 marca 2020 r. - por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze RP stanu zagrożenia epidemicznego, Dz. U. z 2020 r. nr 490], Z kolei od dnia 20 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2022 r. obowiązywał na obszarze RP stan epidemii wprowadzony mocą § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze RP stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.), odwołany mocą § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027), stąd od dnia 16 maja 2022 r. do odwołania obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego.

Dalej wyjaśnił organ odwoławczy, że stan zagrożenia epidemicznego został odwołany z dniem 1 lipca 2023 r. na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Jak wynika z treści art. 3li ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dodanym ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. Dz.U. z 2020 r. poz. 568) w okresie od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, tj. od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone m.in. w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a art. 140mb p.r.d. stosuje się z uwzględnieniem tego terminu. Jednocześnie w art. 3li ust. 2 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (zwanej dalej ustawą covidową), ustawodawca wprowadził zasadę, iż przepis ust. 1 stosuje się do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Wskazana nowelizacja weszła w życie z dniem 31 marca 2020 r. (por. art. 101 ustawy zmieniającej) zatem termin dotyczący obowiązku zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu uległ wydłużeniu do 180 dni, w tych wypadkach, gdy sprowadzenie pojazdu miało miejsce od 1 marca 2020 r. Z omawianej regulacji szczególnej art. 31i ustawy covidowej w zakresie przedłużenia terminu na zawiadomienie o zbyciu/nabyciu pojazdu do 180 dni mogły zatem skorzystać osoby (podmioty), które dokonały takich czynności w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Od 1 stycznia 2021 r. ponownie obowiązywał zasadniczy termin na dokonanie przedmiotowych czynności, wynoszący 30 dni. Ponadto, od dnia ogłoszenia w dniu 1 lipca 2021 r. ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, obowiązywał art. 31ia ustawy covidowej, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 wydłuża się do 60 dni termin określony m.in. w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a art. 140mb p.r.d. stosuje się z uwzględnieniem tego terminu. Pojazd został nabyty w dniu 7 marca 2023 r., w związku czym mamy do czynienia z wydłużeniem terminu.

Niezależnie od wskazanych wyżej unormowań dotyczących wydłużenia i wstrzymania biegu terminu na zawiadomienie o zbyciu/nabyciu, ustawodawca przewidział dodatkowe mechanizmy ochronne mające na celu zabezpieczenie interesów uczestników obrotu prawnego przed negatywnymi skutkami upływu w okresie stanu epidemii terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Jak bowiem wynika z treści art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covidowej w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, (2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, (3) przedawnienia, (4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, (5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, (6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).

Przenosząc powyższe na grunt analizowanego stanu faktycznego Kolegium zważyło, iż pojazd został nabyty w dniu 7 marca 2023 r. W sprawie znajduje zatem zastosowanie pierwsza z omówionych regulacji szczególnych tj. art. 31ia ustawy covidowej, co oznacza, iż termin do zawiadomienia wynosił 60 dni i przypadał na dzień 8 maja 2023 r. Zawiadomienia Strona dokonała natomiast w dniu 4 lipca 2023 r., a więc 57 dni po upływie przewidzianego ustawą terminu. Nie została z kolei wypełniona przesłanka przewidziana w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, mianowicie Zdaniem organu odwoławczego strona uchybiła terminowi prawa administracyjnego, którego niezachowanie skutkowało popadnięciem w opóźnienie, jednak uchybienie miało miejsce po odwołaniu stanu epidemii. W ocenie organu drugoinstancyjnego Starosta - rozpoznając sprawę - prawidłowo uwzględnił jej materialnoprawne granice, wyznaczane nie tylko przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale także przepisami działu IV ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej k.p.a., zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne". Choć bowiem z brzmienia art. 340n ust. 2a p.r.d. wynika związany charakter decyzji wydawanych w przedmiocie kary pieniężnej za niedokonanie stosownego zgłoszenia o zbyciu lub nabyciu pojazdu ("starosta nakłada kary"), to jednak przedmiotowa sankcja jest administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b k.p.a., co oznacza, iż w sprawach wymierzania tego rodzaju kar pieniężnych zastosowanie znajdują także regulacje ogólne zawarte w przepisach k.p.a.

Następnie wskazało Kolegium, że zgodnie z art. 189a § 1 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (Dział IVA). Jak stanowi art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Zaznaczyło następnie, że z powyższego wynika, iż przywołane regulacje k.p.a. mają charakter uzupełniający w stosunku do regulacji przewidzianych w ustawach szczególnych, zgodnie z zasadą, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali). Innymi słowy przepisy k.p.a. w zakresie reguł nakładania kar i udzielania ulg w ich wykonaniu są przepisami ogólnymi. Jeżeli więc jakiś aspekt dotyczący kar administracyjnych został uregulowany w przepisach odrębnych, przepisy k.p.a. w tym zakresie nie będą miały zastosowania, a jeżeli przepisy szczególne nie regulują jakiejś kwestii, to zastosowanie znajdą w tej części przepisy k.p.a. W odniesieniu do będącej przedmiotem niniejszego postępowania kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu ustawa Prawo o ruchu drogowym (będąca przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a.) przewiduje jedynie przesłanki wymiaru kary (por. art. 140n ust. 4 p.r.d.), co oznacza, iż w pozostałym zakresie zastosowanie znajdują przywołane regulacje ogólne k.p.a.

W ocenie Kolegium prawidłowo zatem organ pierwszej instancji rozważył, czy w sprawie zachodziły przesłanki liberalizujące postępowanie w przedmiocie nałożenia sankcji administracyjnej tj. czy w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od ukarania przewidziane w art. 189f ust. 1 pkt 1 k.p.a.

Jednocześnie organ odwoławczy podzielił dokonaną przez Starostę ocenę ustalonego stanu faktycznego w tym zakresie, widząc jednak przesłanki do zweryfikowania wysokości nałożonej kary. Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

W pierwszej kolejności Kolegium wskazało, iż okolicznością bezsporną jest fakt zaprzestania naruszenia prawa przez stronę poprzez zawiadomienie - w dniu 4 lipca 2023 r. – o nabyciu ww. pojazdu. Tego rodzaju ustalenie zaś otwiera drogę do analizy drugiej z przesłanek odstąpienia od ukarania, jaką jest znikomość wagi stwierdzonego naruszenia. Podkreśliło przy tym, iż ustawodawca, odwołując się do "znikomej wagi naruszenia prawa" nie sprecyzował, czym powinien kierować się organ przy dokonywaniu oceny znikomości naruszenia prawa, stąd niejednokrotnie wskazuje się na posiłkowe zastosowanie rozwiązań przewidzianych w przepisach prawa karnego poprzez ocenę rodzaju i wagi naruszonego dobra, sposobu i okoliczności popełnienia czynu, postaci zamiaru, motywacji sprawcy, rodzaju naruszonych reguł ostrożności i stopnia ich naruszenia.

Zdaniem organu odwoławczego niewątpliwie zatem ocena wagi naruszenia prawa wymaga odniesienia się do celu wprowadzonych regulacji przewidujących obowiązek zawiadomienia oraz dobra prawnie chronionego naruszonego niewykonaniem tego obowiązku. Jak wynika z uzasadnienia ustawy wprowadzającej sankcje za niedopełnienie przedmiotowego obowiązku, podstawowym celem nowelizacji była poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Zasadniczym skutkiem niedokonania zawiadomienia w terminie jest zatem czasowa niezgodność danych rejestrowych ze stanem faktycznym, bowiem wykonanie przez właściciela pojazdu obowiązku zawiadomienia ma na celu zabezpieczenie przez sytuacjami, w których mimo przeniesienia własności samochodu, pojazd ten nadal jest zarejestrowany na zbywcę i to on figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i innych dokumentach urzędowych jako właściciel tego pojazdu. Niedopełnienie powyższego obowiązku godzi zatem w pewnego rodzaju funkcje gwarancyjne rejestrów publicznych. Przy ocenie znikomości naruszenia prawa należy zatem zdaniem zespołu orzekającego uwzględnić choćby sam okres opóźnienia, wynoszący w rozpoznawanym przypadku 57 dni, co nie świadczy o szczególnej uporczywości w niewypełnieniu prawnego obowiązku. Nie sposób przy tym odstąpić od kary z uwagi na motywację Pana P. G., który nie powołał się na usprawiedliwiające okoliczności przekroczenia terminu, będące niezależne od strony i świadczące o podejmowaniu starań w załatwieniu sprawy.

W ocenie Kolegium w okolicznościach badanej sprawy nie sposób przyjąć, by dobro prawnie chronione przez ustawodawcę przedmiotowymi regulacjami, doznało szczególnego uszczerbku bądź by było istotnie zagrożone, z uwagi na to, że organ ostatecznie uzyskał informację o przejściu prawa własności, które zostało odnotowane, stąd zasadnym jawi się wymierzenie stronie kary w kwocie 250 zł - w niespełna najniższym możliwym wymiarze - uwzględniając przy tym, że nie uzyskała ona żadnych korzyści finansowych w związku z naruszeniem, które było w tym przypadku pierwszym tego typu naruszeniem. Finalnie, jak skonstatowało Kolegium, zawiadomienie o nabyciu pojazdu miało miejsce.

Jednocześnie wskazało, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Co istotne, w niniejszej sprawie wszczęcie nastąpiło w chwili doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania - w dniu 17 listopada 2023 r. - z kolei o zakończeniu mowa, dopiero po rozpatrzeniu sprawy przez organ drugiej instancji, stąd jednoznacznie w sprawie mają zastosowanie przepisy "dotychczasowe", penalizujące brak zawiadomienia o nabyciu pojazdu.

W skardze wniesionej – jak wskazano na wstępie – do tut. Sądu na powyższą decyzję, skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na jej treść jak i sformułował zarzutu nieważności postępowania wskazując na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U z 2023 r. poz. 1394), poprzez przyjęcie, iż do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o których mowa w art 140 mb ustawy Prawo o ruchu drogowym zmienianej w art. 2 wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 tycznia 2024 r. stosuje się przepisy ustawy zmieniającej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że został ukarany karą pieniężną za zdarzenie z roku 2023 r., tj. w roku 2024, czyli z mocą wsteczną;

2) art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1251), który od 1 stycznia 2024 r. nie nakłada na nabywcę pojazdu obowiązku zawiadamiania Starosty o jego nabyciu, a tym samym doszło do depenalizacji zaniechania nabywcy pojazdu.

Autor skargi sformułował także zarzut nieważności postępowania powołując art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bez jego uzasadnienia w jej petitum. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie w całości, oraz zwrot kosztów procesowych. Nadto sformułował wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął sformułowane w jej petitum zarzuty. Powtórzył dotychczasową argumentację zawartą we wniosku, akcentując, że w sprawach wszczętych w 2023 r. i przed 2023 r., w których na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymierzono karę pieniężną sprawa toczy się do zakończenia według przepisów dotychczasowych, dotyczy to odwołań. Czyli przepis proceduralny ma zastosowanie do sytuacji wszczęcia i wymierzenia kary w 2023 r. i przed 2023 r. W jego ocenie rozumienie przepisu proceduralnego wykazane przez organ powodowałoby, że można byłoby karać obywateli w nieskończoność. I nie ma tu znaczenia kto zakańcza rozpatrzenie sprawy czy organ I instancji czy II instancji. Jego zdaniem takie rozumowanie w swym uzasadnieniu prezentuje Kolegium, jak byśmy mieli z dwoma różnymi zakończeniami sprawy. A przez to można odnieść wrażenie, że decyzja została wydana w innej sprawie, niż ta, w której toczy się postępowanie przed organem. Stanowisko takie – jak wskazał – wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1079/08.

W ocenie strony skarżącej nie można wymierzyć kary pieniężnej na podstawie przepisu wstecznego, który obowiązywał do 31 grudnia 2023 r. Skoro nowy przepis od 1 stycznia 2024 r. znosi penalizację czynu. Decyzję wymierzającą karę pieniężną wydano po 1 stycznia 2024 r., albowiem w dniu 5 stycznia 2024 r. Zatem, jak stwierdził, decyzja została wydana wbrew przyjętej we wszystkich krajach cywilizacji zachodniej rzymskiej zasadzie, że prawo nie może działać wstecz. W opinii skarżącego organy obu instancji wydały decyzje, choć było to niedopuszczalne. W decyzjach rozstrzygnięto bowiem o sytuacji prawnej osoby, na podstawie nieistniejącego w roku 2024 przepisu prawa materialnego tj. art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Kontynuując ten wywód podniósł, że z momentem wejścia w życie nowych przepisów wygasają przepisy starej ustawy. Niedopuszczalne jest więc wymierzanie kary według starych przepisów. Gdy organ administracyjny kieruje decyzję do osoby której od 1 stycznia 2024 r. nie można ukarać za niezawiadomienie organu o nabyciu pojazdu, to rażąco narusza prawo w rozumieniu art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W takim przypadku istnieje więc podstawa do stwierdzenie nieważności decyzji. Tego rodzaju decyzja godzi bowiem w zasadę praworządności. Wadliwość nie może być też konwalidowana przez powoływanie się na przepis proceduralny. Taka sytuacja prowadzi do nieważności postępowania, którą Sąd powinien brać pod uwagę z urzędu.

Podsumowując zaznaczył, że sąd nie dokonuje merytorycznej oceny zarzutów. Kluczowe w sprawie jest to, że sąd z urzędu bada, czy decyzja administracyjna jest dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi, które prowadziły do nieważności. Organ pierwszej instancji wydając decyzję skierował ją do osoby której od 1 stycznia 2024 r. nie można ukarać za niezawiadomienie organu o nabyciu pojazdu co niewątpliwie stanowi rażące naruszenie prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak też wskazuje na wystąpienie przesłanki nieważnościowej o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a i nie zmieni tego reguła kolizyjna lex specialis derogat legi generali. Na którą powołuje się organ. Decyzja wydana bez podstawy prawnej to decyzja wydana poza zakresem regulacji prawnej obowiązującej po 31 grudnia 2023 r. Przedmiotowa decyzja wydana została bez podstawy prawnej na podstawie przepisów, które w dacie wydania decyzji już nie obowiązywały. Podstawa prawna decyzji jest warunkiem zarówno dopuszczalności jej wydania, jak i jej prawidłowości. Błędne ustalenia w tym względzie powodują bowiem wydanie decyzji bez podstawy materialnoprawnej, co stanowi ciężką wadliwość decyzji administracyjnej. Na zakończenie skonkludował, że w dniu 5 stycznia 2024 r. i 28 maja 2024 r. brak było przepisu prawa materialnego uzasadniającego wydanie decyzji w sprawie. Brak podstawy prawnej decyzji administracyjnej stanowi jej ciężką wadliwość. W jego ocenie nie jest możliwym tolerowanie mocy obowiązującej decyzji wadliwej, na mocy której jednostka została ukarana karą pieniężną. Zanegował także stanowisko organu, iż w sprawie ma zastosowanie klauzula kolizyjna lex specialis derogat legi generalis.

Ponadto jego zdaniem nie można też pominąć w sprawie art. 189 c k.p.a o stosowaniu ustawy względniejszej dla stron, który ma zastosowanie do zmiany normatywnej w przepisach odrębnych regulujących administracyjne kary pieniężne. Przepis ten, jak zaznaczył, nakazuje stosowanie ustawy nowej, czyli ustawy obowiązującej w czasie wydawania decyzji. Co powoduje w sprawie, że mamy do czynienia ze zniesieniem administracyjnej kary pieniężnej czyli jej administracyjnej depenalizacji, co sprawia że nowa ustawa jest względniejsza dla strony. Stwierdzenie nieważności decyzji jest w takim przypadku konieczne, bez względu na to, czy do naruszenia prawa doszło w postępowaniu przed Starostą Nyskim lub Samorządowym Kolegium Odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Zaznaczył, że w sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w chwili doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czyli 17 listopada 2023 r., natomiast zakończenie nastąpiło dopiero w chwili wydania zaskarżonej decyzji przez Kolegium, stąd bezspornym jest, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., penalizujące brak zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu. Mając na uwadze powyższe oraz podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 935), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez stronę oraz organ, żadna zatem ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Dalej wskazać trzeba, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Tym samym w pierwszej kolejności przyjdzie wyjaśnić, że kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, organy dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

W dalszej kolejności zaś jawi się ogólna uwaga, podnoszona zarówno przez organy jak i stronę, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe zasady odpowiedzialności administracyjnej za niezawiadomienie przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwego starosty o zbyciu tego pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni (zmiany wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. poz. 1394 ze zm.), dalej jako ustawa nowelizująca.

Nadto wskazania wymaga z uwagi na zarzuty skargi, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.

Równocześnie podkreślenia wymaga, że wprowadzone zmiany – co ważne – w szczególności dotyczą wysokości administracyjnej kary pieniężnej, która może zostać nałożona na podmiot, który dopuścił się takiego naruszenia. Aktualnie brak jest możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Niemniej Sąd ma na względzie, że w toku orzekania przez organy administracji publicznej o karach pieniężnych za zaniechanie wskazanego obowiązku mogą pojawić się uzasadnione wątpliwości dotyczące tego, jakie zasady odpowiedzialności stosować w stosunku do podmiotów, które dopuściły się naruszenia prawa przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, czego dowodzi niniejsze postępowanie. Zwłaszcza, że przepisy intertemporalne, ze względu na sposób ich zredagowania, nie są jednoznaczne.

Porządkując zakres normatywny wskazania wymaga, że od 1 stycznia 2020 r. do Prawa o ruchu drogowym zostały dodane art. 140mb i art. 140n (przepisy te zostały dodane na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. poz. 1579]). Zgodnie z tymi regulacjami kto, będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 1000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, należało uwzględnić zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 tej ustawy). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w sprawach dotyczących nakładania kar pieniężnych na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym należało stosować instytucję odstąpienia od wymierzenia kary uregulowaną w art. 189f k.p.a. (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2261/20; wyrok WSA w Rzeszowie z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1444/21; wyrok NSA z 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 1056/23).

Organem właściwym do orzekania w sprawie kary jest starosta, a organem odwoławczym – właściwe samorządowe kolegium odwoławcze. Tymczasem, w ustawie zmieniającej przepisy przejściowe (art. od 14 do 16) stanowią, że: w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym (art. 14). Do postępowań o rejestrację pojazdów, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym (art. 15). Nadto do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym (art. 16). Jeśli zbycie, nabycie pojazdu nastąpiły jeszcze w 2023 r. lub termin na powiadomienie o zbyciu czy nabyciu upłynął też w 2023 r. Podstawą w przepisach przejściowych będzie już art. 14 ustawy zmieniającej. Mocą art. 140n ust. 6 p.r.d. zmieniony został art. 2 pkt 10 lit. b ustawy zmieniającej. Dodano przepis wyraźnie wyłączający stosowanie przy nakładaniu kar przepisów art. 189d–189f k.p.a. Skoro zatem ustawodawca nie wyłączył ze stosowania art. 189c k.p.a., zgodnie z którym jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony – to w takiej sytuacji organ został zobligowany do oceny, które z przepisów jako względniejsze dla strony powinien zastosować.

Jak wskazano powyżej od 1 stycznia 2024 r. zasady odpowiedzialności administracyjnej za powyższe naruszenia uległy zmianie. Ustawodawca w szczególności zniósł obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu i zastąpił go obowiązkiem złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni od nabycia pojazdu. Pozostał natomiast obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie nieprzekraczającym 30 dni u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone i jednostki organizacyjne – u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu. Doprecyzowano także, że w przypadku współwłasności pojazdu dla skuteczności zawiadomienia o zbyciu pojazdu wystarczającym jest zawiadomienie przez jednego ze współwłaścicieli pojazdu. Kluczowe – dla istoty sporu – jest to, że za niezawiadomienie właściwego starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie ustawodawca przewidział obecnie karę w sztywnej wysokości 250 zł, którą należy nałożyć na podmiot, który dopuścił się zaniechania. Ponadto do orzekania o tego rodzaju karach pieniężnych wyłączono możliwość zastosowania przepisów art. 189d–189f k.p.a., ale – o czym powyżej – nie wyłączono art. 189 c k.p.a. Regulacja ta została wprowadzona przy okazji dużej nowelizacji k.p.a. w 2017 r. na wzór tej, która obowiązuje przy odpowiedzialności karnej i karnej skarbowej. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej k.p.a., wprowadzenie do polskiego porządku prawnego ogólnych zasad nakładania i wymierzania administracyjnych kar pieniężnych poprzez dodanie działu IVa k.p.a., w tym także art. 189c k.p.a., ma zapewnić jednolite standardy traktowania jednostek oraz zagwarantować, że wymierzane kary będą racjonalne i odpowiadające wadze popełnionego naruszenia (Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 1183, Sejm VIII kadencji, https://www.sejm.gov.pl/sejm8.nsf/druk.xsp?nr=1183). W uzasadnieniu podkreślono, że administracyjna kara pieniężna powinna być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia i odpowiadającą celom, dla których jest stosowana, a przesłanką wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej powinno być wystąpienie subiektywnego elementu zawinienia.

Podsumowując dotychczas podniesione, jako prawidłowa jawi się konstatacja, że w przypadku wszczęcia pod rządami znowelizowanego Prawa o ruchu drogowym postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podmiot, który nie dopełnił obowiązku zawiadomienia właściwego starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o zbyciu pojazdu, gdy uchybienie temu obowiązkowi nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r., co do zasady należy stosować przepisy nowe. Organy zobowiązane są jednak uwzględniać zasadę wynikającą z art. 189c k.p.a., nakazującą stosowanie ustawy obowiązującej poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy naruszenia prawa.

Tym samym w ocenie Sądu kluczowa w przedmiotowej sprawie jest norma prawna wyrażona w art. 189c k.p.a., który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony, czego w sprawie organy nie oceniły. W literaturze fachowej podnosi się, że oznacza to, iż rozpoznając tego typu sprawy, organy administracji publicznej powinny każdorazowo dokonać oceny, która z regulacji będzie w danym stanie faktycznym względniejsza dla sprawcy naruszenia prawa. Stosowanie ustawy korzystniejszej nie może polegać na ocenianiu konkurujących ustaw z punktu widzenia korzystności dla późniejszego adresata decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy, bowiem wskazanie regulacji względniejszej wymaga przede wszystkim ustalenia całokształtu konsekwencji, jakie pociąga za sobą zastosowanie każdej z porównywanych z punktu widzenia art. 189c k.p.a. ustaw (tak: C. Siermińska-Warczak, Studia Prawnoustrojowe, UWM, s. 465 i n., Problemy w zakresie orzekania o administracyjnej karze pieniężnej za brak zawiadomienia o zbyciu pojazdu po nowelizacji Prawa o ruchu drogowym. Studia Prawnoustrojowe, (66), https://doi.org/10.31648/sp.10448, a także przywołana tam literatura).

Uwagi te są istotne albowiem, o czym szerzej powyżej, po pierwsze – kara z art. 140mb pkt 2 p.r.d. nie ma charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny, to należy rozważyć, czy nałożenie kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel ustawowy – poprawy warunków obrotu pojazdami, czy nie naruszałoby wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu; po drugie – skoro po nowelizacji przepisów Prawo o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia 2024 r. ustawodawca w ogóle zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem zgłoszenia nabycia pojazdu, przyjmując za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy nałożenie tego obowiązku wyłącznie w związku ze zbyciem pojazdu, to zdaniem Sądu, świadczy o tym, że niezgłoszenie nabycia pojazdu zostało przez samego ustawodawcę ocenione jako nieistotne z punktu widzenia realizacji celów informacyjnych, w tym zapewnienia aktualności i integralności danych zawartych w rejestrach, o których była mowa wyżej. W ocenie Sądu również ta okoliczność prawna powinna zostać wzięta pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości deliktów ujawnionych w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wskazać należy także, że ustawodawca w Kodeksie postępowania administracyjnego unormował dwie nowe zasady: rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.) oraz współdziałania organów administracji publicznej (art. 7b k.p.a.). Przy czym w niniejszej sprawie istotna staje się powinność organów wyznaczona art. 7a k.p.a., stanowiąca w § 1, że we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistnienie swoje znalazła zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate). Zasada ta pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 k.p.a. Takie unormowanie wynika z tego, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie "przyjaznej interpretacji prawa" ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i jego konstytucyjności. Nie może przy tym budzić jakichkolwiek wątpliwości, że zasada in dubio pro libertate przenika całe prawo administracyjne, a niejednoznaczność przepisów prawa nie powinna rodzić negatywnych konsekwencji dla stron postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie przysługującego stronie uprawnienia. Przez "korzyść strony" należy rozumieć optymalne dla niej rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. O tym, który wynik wykładni jest korzystny (a w razie kilku potencjalnie odpowiadających interesom strony sposobów interpretacji przepisów – najbardziej korzystny), powinno decydować stanowisko strony, wynikające z treści jej żądania lub wskazane w toku postępowania, nie zaś dowolna ocena organu. Ocena organu może doprowadzić do kilku możliwych rezultatów interpretacyjnych, dając organowi możliwość uznania różnych rezultatów za prawidłowe według własnego uznania, jednak w świetle przepisu art. 7a § 1 k.p.a. organ powinien uznać za jedynie słuszny ten rezultat, który da najkorzystniejsze dla strony rozstrzygnięcie. Na zakończenie podkreślić również należy, że – jak już wyżej zostało wskazane – organy tak I jak i II instancji w uzasadnieniu decyzji nie przeprowadziły całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, tym samym ich rozstrzygnięcia nie spełniają normatywnych wymogów uzasadnienia decyzji, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W powyższym kontekście organy orzekające w sprawie w uzasadnieniu decyzji nie zawarły normatywnych elementów, zwłaszcza w aspekcie przesłanek z art. 189c k.p.a.

W konsekwencji tego zaniechania ich uzasadnienia – biorąc pod uwagę ww. wzorzec normatywny – są niepełne i niespełniające wymogów ustawowych.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit.c P.p.s.a. w zw. z jej art. 135, uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.