Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2561/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2,  art. 105, 77, 138  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 53  ust. 1   pkt 1
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości i umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, J. i A. C. od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] – uchylił ww. orzeczenie z dnia [...] września 1952 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] września 2001 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1953 r., nr [...]. Orzeczenie to utrzymało w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], stanowiącej własność małżeństwa J. i A. C. oraz J.C. W wyniku stwierdzenia nieważności decyzji organu drugiej instancji pozostało do rozpatrzenia odwołanie J. i A. C. z dnia 26 września 1952 r., które do organu pierwszej instancji wpłynęło w dniu 27 września 1952 r.

Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] uchylił orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r, nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Minister stwierdził, iż z akt administracyjnych wynika, że orzeczenie z dnia [...] września 1952 r. zostało doręczone J. i A. C., zaś ze względu na nieznany adres zamieszkania J.C. orzeczenie było wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniach od [...] października do [...] października 1952 r. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 (Dz. U. Nr 20, poz. 138) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. Nr 86, poz. 776). Podstawy prawne wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz wydania orzeczenia z dnia [...] września 1952 r. przestały obowiązywać, gdyż dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. utracił moc z dniem 5 kwietnia 1958 r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70), natomiast rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r. utraciło moc z dniem 31 stycznia 1952 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchiomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25). W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, skoro przepisy stanowiące podstawę prawną do wydania decyzji ostatecznej o wywłaszczeniu utraciły moc, to postępowanie wywłaszczeniowe stało się bezprzedmiotowe. Z tego względu organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...] września 1952 r. i umorzył postępowanie.

Skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa wniósł P.S., zarzucając nieważność postępowania wynikającą z faktu wzdaniawydanej decyzji skierowanej m.in. do strony, która nie żyje; naruszenie przepisów postępowania, poprzez nie uwzględnienie przesłanek bezwzględnej nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1952 r.; naruszenie przepisów postępowania przez bezpodstawne przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania, a w konsekwencji umorzenie postępowania (art. 105 k.p.a.) i tym samym nie rozpoznanie istoty sprawy (art. 77 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1263/07 uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było wobec osoby nieżyjącej – A.S., która zmarła w 2004 r., a zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Natomiast postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] września 1952 r. (pierwsza instancja) prowadzone było wobec J.C., który zmarł w S. w 1945 r. Sąd stwierdził, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1952 r. nie zostało doręczone stronie, ani nie zostało ogłoszone - a zatem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania, co oznacza, że orzeczenie z dnia [...] września 1952 r. nie stało się ani ostateczne, ani prawomocne, ani wykonalne. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji publicznej, który podejmuje decyzję, jest nią związany od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia stronom. Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie, ani doręczenie decyzji, to nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków. Jeżeli więc współwłaściciel nieruchomości w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. [...] września 1952 r., nie żył, to organ administracji nie mógł mu doręczyć decyzji przesyłką listową, ani też nie mógł uznać decyzji za doręczoną przez ogłoszenie.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 217/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2007 r. i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że w niniejszej sprawie z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, iż orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w M. przy ul. [...], stanowiącej własność małżeństwa J. i A. C. i J.C., zostało doręczone J. i A. C. W dniu 27 września 1952 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło odwołanie J. i A .C. z dnia 26 września 1952 r. od powyższego orzeczenia. NSA stwierdził, że doręczenie J. i A. C. - stronom postępowania wywłaszczeniowego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. nr [...] oznacza wprowadzenie tej decyzji do obrotu prawnego. Dla wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego wystarczy doręczenie tej decyzji chociażby jednej ze stron danego postępowania administracyjnego. Zdaniem NSA, skoro orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. nr [...] zostało doręczone J. i A. C., to nie można skutecznie twierdzić - jak czyni to błędnie Sąd pierwszej instancji - że decyzja wywłaszczeniowa nie istnieje w obrocie prawnym. Ponadto NSA zauważył, że Sąd pierwszej instancji stwierdza, iż postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją (druga instancja) prowadzone było wobec osoby nieżyjącej – A.S. Sąd nie rozważył jednak, czy i jaki to miało wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Czym innym jest skierowanie decyzji w stosunku do osoby nieżyjącej, a czym innym brak udziału w postępowaniu jej następców prawnych (jeśli taki brak miał miejsce w postępowaniu administracyjnym).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn.akt I SA/Wa 539/09 stwierdził nieważność decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] z uwagi na fakt skierowania decyzji do zmarłej strony postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że bezspornie w dacie wydania zaskarżonej decyzji, czyli w dniu [...] listopada 2005 r. A.S., spadkobierczyni J. i A. małżonków C., już nie żyła. Jak bowiem wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktu zgonu A.S. zmarła [...] lutego 2004 r. Z akt sprawy wynika również, że spadkobiercami A.S. są J.S. i P.S. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 2007 r.). W dniu [...] października 2003 r. A.S. udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi G.M., prowadzącemu wspólnie z synem A.S. – P.S. kancelarię adwokacką w formie spółki cywilnej. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji została ona doręczona adwokatowi R.D. na adres Spółki Adwokackiej [...]. Organ odwoławczy doręczył zaskarżoną decyzję adwokatowi R.D., jako pełnomocnikowi A.S., R.C., A.S. i P.S. a to z uwagi na udzielenie pełnomocnictwa przez te osoby w dniu [...] października 1999 r. Jednakże z treści pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi R.D. wynika, że obejmowało ono umocowanie wyłącznie do prowadzenia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1953 r., która zakończyła się decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została zatem doręczona adwokatowi nie mającemu umocowania do prowadzenia sprawy w postępowaniu zwykłym, odwoławczym od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. Pełnomocnikiem A.S. ustanowionym w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją był adwokat G.M., któremu zaskarżonej decyzji również nie doręczono. W piśmie z dnia 13 listopada 2003 r. adwokat G.M. informował, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi R.D. wygasło i prosił o kierowanie wszelkiej korespondencji na swoje nazwisko i adres kancelarii. Z kolei z pisma Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21 listopada 2003 r. wynika, że zwraca się do adwokata G.M. o udzielenie informacji, czy pozostali spadkobiercy również ustanowili nowego pełnomocnika i czy wygasło pełnomocnictwo udzielone adwokatowi R.D. Z akt sprawy nie wynika, czy pismo powyższe zostało doręczone adwokatowi G.M. (brak dowodu doręczenia), a w każdym razie odpowiedzi na zadane przez organ odwoławczy pytanie nie ma w aktach sprawy. Organ odwoławczy nie wyjaśnił powyższej kwestii, lecz doręczył zaskarżoną decyzję adwokatowi R.D., mimo iż, jak wyżej Sąd wskazał, z treści pełnomocnictwa z dnia [...] października 1999 r. nie wynika, aby obejmowało ono również postępowanie zwykłe prowadzone z odwołania J. i A. małżonków C. Tak więc Sąd stwierdził, że to ustalenie musi prowadzić do wniosku, że zaskarżona decyzja nie została doręczona R.C., P.S. i A.S. Okoliczność, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi R.D. obejmowało prowadzenie wyłącznie postępowania nadzorczego i było to pełnomocnictwo szczególne potwierdził na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. skarżący P.S. Dalej Sąd stwierdził, że fakt niedoręczenia zaskarżonej decyzji R.C., A.S. i przedstawicielowi ustawowemu małoletniego J.S. prowadzi do stwierdzenia, że osoby te wobec niedoręczenia decyzji organu drugiej instancji pozbawieni zostali możliwości jej zaskarżenia. Powyższe ustalenia mają też konsekwencje dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w związku z prowadzeniem postępowania przez organ odwoławczy wobec nieżyjącej A.S. Skoro zaskarżona decyzja nie została prawidłowo i skutecznie doręczona spadkobiercom A.S. – P.S. i małoletniemu J.S. a także A.S. i R.C. (jako spadkobiercy J.C.) i nie brali oni udziału w postępowaniu, to w istocie fakt prowadzenia postępowania wobec nieżyjącej A.S. (a też bez udziału jej spadkobierców) ma wpływ na legalność zaskarżonej decyzji. Skierowanie bowiem decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi - w ocenie Sądu - rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co też Sąd uczynił. Sąd zalecił, aby rozpoznając ponownie sprawę organ wziął pod uwagę powyższe okoliczności i wydane rozstrzygnięcie doręczył właściwym stronom postępowania.

Minister Infrastruktury, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], uchylił orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

Minister Infrastruktury, wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie zebranych dokumentów ustalił, że stronami niniejszego postępowania są: P.S., A.S. występujący w imieniu własnym i jako przedstawiciel małoletniego J.S. oraz R.C. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lipca 1992 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J.C., A.C. i E.C.; postanowienie Sądu Powiatowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] października 1972 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J.H.; postanowienie Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] maja 1976r. sygn. akt [...]; postanowienie Sądu Powiatowego w W. z dnia [...] września 1974r. sygn. akt [...]; postanowienie Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] lutego 2007r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A.S.). Dodatkowo Minister stwierdził, że powiadomione o postępowaniu strony nie wskazały pełnomocnika, jak również nie zostały przekazane pełnomocnictwa do ich reprezentowała.

Uzasadniając zaś swoje merytoryczne rozstrzygnięcie organ drugiej instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. z 1948r. Nr 20, poz. 138) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. z 1934r. Nr 86, poz. 776). Zatem, stanowiące podstawę prawną wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. nr [...] przestały obowiązywać (dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. utracił bowiem moc z dniem 5 kwietnia 1958 r., natomiast ww. rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r. utraciło moc z dniem 31 stycznia 1952 r.). Minister podniósł, że w chwili obecnej rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji związany jest przepisami aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która odmiennie od dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. reguluje przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia oraz odmiennie określa podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie określonej nieruchomości. Organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 1 dekretu dopuszczalność wywłaszczenia była uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) zajęcia nieruchomości bez tytułu prawnego, 2) zajęcia w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r., 3) zajęcia na cele wymienione w ust. 2 tego przepisu lub w art. 2 pkt 1, 4) nieruchomość znajdowała się w dniu wejścia w życiu dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r. we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych, nieruchomość jest nadal użytkowana na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów jest przewidziana na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i została częściowo łub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej jest przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. Natomiast art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wskazuje, iż wywłaszczeniu ulegają nieruchomości położone na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przesłanki te zatem odmiennie regulują możliwość wywłaszczenia aniżeli ww. dekret z 1948 r. Tak więc, zdaniem Ministra, na odmienność przepisów dekretu 7 kwietnia 1948 r. i przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a dotyczących przesłanek dopuszczających wywłaszczenie określających w odmienny sposób cel i podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie, nie pozwala na dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego. Ponadto zdaniem Ministra, stosownie do utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jeżeli nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, jeżeli z nowych przepisów wynika inny skutek, jeżeli zaś podstawa prawna do orzekania w pierwszej instancji odpadła przed rozpatrzeniem odwołania, to organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł P.S.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, polegającą na bezpodstawności przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, a w konsekwencji umorzeniu postępowania (art. 105 k.p.a.) i tym samym nie rozpoznaniu istoty sprawy (art. 77 k.p.a.). Ponadto skarżący zarzucił, iż Minister nie uwzględnił przesłanek bezwzględnej nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r., w konsekwencji wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. i poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. lub też o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzut oparł na niespornej okoliczności, że adresatem tego orzeczenia był m. in. J.C., który w dacie wydania i doręczania orzeczenia nie żył. Zdaniem skarżącego, prowadzenie w tej sytuacji postępowania - wbrew wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. - doprowadziło do rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...], nie narusza prawa.

Wskazaną decyzją Minister Infrastruktury, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2, uchylił orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1952 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji.

We wniesionej skardze P.S. kwestionuje ten sposób rozstrzygnięcia, pomimo wyeliminowania z obrotu prawnego, przez organ administracji, niekorzystnej dla strony decyzji z dnia [...] września 1952 r.

Według W. Dawidowicza (Zarys procesu, 1989, s. 167) zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne w przypadku gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku, kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych. Stanowisko to, w pełni podziela Sąd. Przy czym należy zwrócić uwagę, że w razie utraty mocy obowiązującej przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, zagadnienie bytu takiej decyzji i jej skutków prawnych jest zwykle uregulowane w przepisach przejściowych ustawy uchylającej dany przepis. W sytuacji gdy przepisy ustawy uchylającej dany przepis nie zawierają takich uregulowań, a sama ustawa uchylająca weszła w życie po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, to należy uznać dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji, (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r., II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47, w którym stwierdzono, że: "Jeżeli w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a rozpatrzeniem odwołania uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie I instancji jako bezprzedmiotowe). Decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję wydaną na podstawie przepisów, które w czasie rozpatrywania odwołania już nie obowiązywały, jest dotknięta wadą nieważności z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.".

Przenosząc powyższe uwagi prawne na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym. Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. utracił moc z dniem 5 kwietnia 1958 r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, natomiast rozporządzenie z dnia 24 września 1934 r. utraciło moc z dniem 31 stycznia 1952 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Przepisy interporalne ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie regulowały stosunków jakie powstały na gruncie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. W tym zakresie Sąd stwierdza lukę prawną. Oznacza to, iż organ odwoławczy związany jest dzisiejszym stanem prawnym tj. przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (j.t. Dz. U. Z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Słusznie więc Minister wskazał, że w takiej sytuacji rozpoznanie sprawy co do istoty w sytuacji odmiennego uregulowania przesłanek wywłaszczenia uniemożliwiają prowadzenie postępowania administracyjnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż organ nie wykonał wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r. i to doprowadziło do rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] listopada 2005 r. nie została prawidłowo i skutecznie doręczona spadkobiercom A.S. – P.S. i małoletniemu J.S. a także A.S. i R.C. (jako spadkobiercy J.C.) i nie brali oni udziału w postępowaniu. Wobec tego fakt prowadzenia postępowania wobec nieżyjącej A.S. (a też bez udziału jej spadkobierców) miał wpływ na legalność zaskarżonej decyzji, gdyż skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, jest rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji Sąd zalecił, aby rozpoznając ponownie sprawę organ wziął pod uwagę powyższe okoliczności i wydane rozstrzygnięcie doręczył właściwym stronom postępowania. Zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury wytyczne te wykonał. Na podstawie wyżej cytowanych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku ustalił strony postępowania: P.S., A.S. występującego w imieniu własnym i jako przedstawiciel małoletniego J.S., R.C. Jednocześnie organ wskazał, że ustalone przez organ strony nie wskazały pełnomocnika do ich reprezentowania.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, iż adresatem orzeczenia z dnia [...] września 1952 r. był m.in. J.C., który w dacie wydania i doręczania orzeczenia nie żył (zmarł w 1945 r.), i ten fakt powinien stanowić podstawę stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, zdaniem Sądu istotne znaczenie w tym zakresie ma fakt wywieszenia na tablicy ogłoszeń, w siedzibie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w dniach od [...] października do [...] października 1952 r., orzeczenia z dnia [...] września 1952 r. Sąd zauważa, iż procedurę tak (z uwagi na niewiedzę organu o faktycznym pobycie i adresie zamieszkania stron wydawanych decyzji), przewidywały przepisy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym. Regulacja w zakresie obwieszczeń decyzji umożliwiała więc organowi poinformowanie nie tylko adresatów decyzji, ale także ich ewentualnych spadkobierców, co do których wiedzy organ też mógł nie posiadać.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

2