Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1142/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 §1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 77, art.107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. G., E. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku magazynowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. G., E. G. i M. G. solidarnie kwotę 791 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 1142/12

Uzasadnienie

Przedmiotem skarg E. G., M. G. i M. G. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] nakazującą E. i M. G. dokonać rozbiórki budynku magazynowego o wymiarach 10, 0 m x 7, 10 m, zlokalizowanego na działce nr 898, położonej w K.

W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z

2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny;

W trakcie kontroli w dniu 5 maja 2010 r. przeprowadzonej w terenie PINB

stwierdził, że na działce nr 898, położonej w K. znajduje się budynek magazynowy o wymiarach 10, 0 m x 7, 10 m, konstrukcji stalowej, ze ścianami wykonanymi z blachy i dachu dwuspadowym krytym blachą. Usytuowany jest w odległości 5, 90 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400. Według oświadczenia uczestniczącego w kontroli E. G. budynek wybudowany został w latach 1980-81. Na jego budowę nie okazano pozwolenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] PINB nakazał E. i M. G. dokonać rozbiórki budynku magazynowego o wymiarach 10, 0 m x 7, 10 m, zlokalizowanego na działce nr 898, położonej w K. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 1 lipca 2010 r. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o udzielenie informacji odnośnie archiwalnych dokumentów znajdujących się w urzędzie dotyczących budowy budynków na działce E. G. oraz wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego podczas budowy budynku magazynowego. Na podstawie, uzyskanych informacji organ stwierdził, że nie udzielono pozwolenia na budowę budynku magazynowego. Nadto podał, że przesłany przy piśmie wypis i wyrys

z planu przestrzennego zagospodarowania Gminy [...] sporządzony został ze szczątkowych dokumentów znajdujących się w Urzędzie Gminy. Z dołączonego do pisma planu zagospodarowania parcel załącznika do pozwolenia na budowę innego budynku - inwestorsko - składowego z dnia [...] maja 1980 r., nr [...] wydanego przez Naczelnika Gminy [...] wynika, iż przedmiotowy budynek magazynowy nie jest naniesiony na mapie, co wskazuje, że wybudowany został w okresie po 1980 r. Organ zawrócił uwagę, że usytuowanie budynku magazynowego w odległości 5, 90 m od gazociągu wysokiego ciśnienia powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. W przypadku awaryjnego rozszczelnienia gazociągu gaz zamiast do atmosfery może migrować do budynku, a to może powodować zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Konkludując organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe zalegalizowanie samowolnie wybudowanego budynku magazynowego ze względu na usytuowanie go w odległości 5, 70 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 400 tj. niezgodnie z obowiązującymi podczas jego budowy przepisami oraz

z uwagi na niebezpieczeństwo jakie może powodować dla ludzi i mienia. PINB uznał, że nie ma konieczności rozpatrywania sprawy w zakresie zgodności wykonania inwestycji z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż usytuowanie obiektu w kolizji do gazociągu stanowi zagrożenie bezpieczeństwa. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy obiekt wybudowany został w latach 1980-81, jego stan techniczny wskazuje na istnienie od kilkudziesięciu lat - sprawę popełnionej samowoli budowlanej, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozpoznano w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (P.b. z 1974 r.).

W odwołaniu E. G., M. G. i M. G. - reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że organ nie wykazał, że przedmiotowy budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, czym naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w art. 77 i 9 k.p.a. Nadto zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, poprzez niewykazanie, że posadowienie budynku magazynowego na działce nr 898, położnej w K. powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

WINB po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia [...] października 2012 r., opisaną na wstępie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że przedmiotowy budynek magazynowy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 1980-81 i po 23 maja 1980 r., czyli

w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r - Prawo budowalne i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego. Zatem dla realizacji przedmiotowego budynku magazynowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a jego brak kwalifikuje obiekt jako samowolę budowlaną. Organ odwoławczy przychylił się również do stanowiska PINB, że usytuowanie przedmiotowego budynku magazynowego jest niezgodne

z obowiązującymi podczas jego budowy przepisami oraz powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia - więc zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w świetle postępowania wyjaśniającego, nie została zachowana podstawowa odległość, bezpieczna między gazociągiem wysokiego ciśnienia, a przedmiotowym budynkiem magazynowym, gdyż wynosi 5, 90 m. Według organu niewątpliwe niezachowanie wymaganej odległości budynku magazynowego od gazociągu wysokiego ciśnienia, narusza przepisy obowiązujące w czasie budowy przedmiotowego budynku, co uzasadnia tezę, że usytuowanie budynku w odległości o prawie połowę mniejszej niż najmniejsza z dopuszczalnych bezpiecznych odległości od gazociągu wysokoprężnego stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a więc zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r.

W skardze E. G., M. G. i M. G. – reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli o uchylenie decyzji obydwu instancji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. Art. 28 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w stosunku do M. G., który nie jest stroną tego postepowania, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.;

2. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 - Prawo budowalne z 1994 r., poprzez ich zastosowanie w sprawie i nakazanie rozbiórki budynku magazynowego, pomimo, że nie zachodzą przesłanki określone

w tym pierwszym przepisie,

3. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niezebranie w pełni materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że twierdzenie organu I instancji,

że posadowienie przedmiotowego budynku magazynowego powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia jest ewidentną nadinterpretacją. Nadto wskazali, że nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materialne dowodowym twierdzenie organu I instancji, że w przypadku awaryjnego rozszczelnienia gazociągu gaz zamiast do atmosfery może migrować do budynku, a to może powodować zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W ocenie skarżących argumentacja orzekających w sprawie organów, sprowadza się tylko do wykazania, że przedmiotowy budynek magazynowy jest posadowiony bez zachowania odpowiednich odległości od gazociągu, określonych przepisami prawa budowlanego. Tymczasem w orzecznictwie wskazuje się, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych, dotyczących sytuowania budynków, jakie obwiązywały

w czasie dopuszczenia się samowoli budowlanej przez inwestora, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia (np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt SA/Rz 753/03). Oznacza to, że organy prowadzące postępowanie muszą nie tylko wykazać fakt naruszenia przepisów technicznych, ale dodatkowo wykazać na podstawie innych okoliczności, że w konkretnym przypadku posadowienie budynku stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia. Tymczasem organy niczego takiego nie wykazały. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka do orzeczenia nakazu rozbiórki.

WINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu dotyczącego ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną.

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Adresatami decyzji nakazującej rozbiórkę budynku magazynowego są bowiem E. G. i M. G. – właściciele tego budynku.

Natomiast odwołanie rzeczywiście zostało wniesione przez pełnomocnika trzech osób: E. G., M. G. oraz M. G. Jak wynika z akt sprawy M. G. nie jest właścicielem czy współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr 898, położonej w K. Był on jedynie upoważniony do reprezentowania E. G. w trakcie kontroli, która odbyła się na działce nr 898 w K. w dniu 5 maja 2012 r., na co wyraźnie wskazuje treść pełnomocnictwa z tej daty znajdującego się w aktach sprawy. W postępowaniu administracyjnym nie legitymował się już pełnomocnictwem od któregokolwiek ze współwłaścicieli działki nr 898 i mimo iż z akt nie wynika, aby miał on interes prawny w tym postępowaniu to składał do akt pisma, a nawet ustanowił swojego pełnomocnika. Uchybieniem organu odwoławczego było w tej sytuacji rozpoznanie odwołania M. G., co nie zmienia jednak faktu, że nie jest on adresatem wydanych w sprawie decyzji. Decyzje te nie nakładają na niego żadnego obowiązku. Obowiązek rozbiórki budynku został bowiem nałożony na E. G. i M. G. Nie zachodzi więc podstawa stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd nie stwierdził też wystąpienia żadnej innej z pozostałych podstaw określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Rozpoznanie zaś odwołania M. G. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo że jest naruszeniem przepisów postępowania, w tej konkretnej sytuacji nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Brak więc było podstaw także do uchylenia zaskarżonej decyzji z tego tylko powodu.

Niesporny był w zasadzie wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy. Spór sprowadzał się do okoliczności czy przedmiotowy budynek magazynowy został wzniesiony w warunkach tzw. samowoli budowlanej, a także czy istniała podstawa do nakazania jego rozbiórki w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności czy wykazana została przesłanka przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. zwanej dalej P.b. z 1974 r.).

Nie budzi wątpliwości Sądu, że prawidłowo został ustalony okres, w którym sporny budynek został wzniesiony na działce ewidencyjnej nr 898 położonej w K. Wybudowanie tego obiektu o wymiarach 10 m x 7,10 m, konstrukcji stalowej o ścianach z blachy, dachu dwuspadowym krytym blachą, wyposażonego w instalację elektryczną w latach 1980 – 1981 (po 23 maja 1980 r., skoro nie było go na planie zagospodarowania terenu załączonym do decyzji udzielającej pozwolenia na budowę innego budynku na sąsiedniej działce nr 897/1 z tej daty) powoduje, że stosownie do art. 103 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. zwanej dalej P.b. z 1994 r.) w sprawie znajdują zastosowanie przepisy P.b. z 1974 r.

Jak wynika z pomiarów na gruncie dokonanych po lokalizacji przebiegu gazociągu, budynek magazynowy znajduje się w odległości 5,90 m od tego gazociągu.

Wbrew zarzutom skargi organy dokonały czynności mających na celu wyjaśnienie czy na przedmiotowy budynek zostało wydane pozwolenie na budowę. WINB zwrócił się bowiem pismem z dnia 15 marca 2011 r. do Wójta Gminy [...] o przekazanie mu takiego pozwolenia wraz z projektem budowlanym, w tym projektem zagospodarowania działki. Organ dokładnie opisał ten budynek, wskazał okres jego budowy. W odpowiedzi na powyższe otrzymał dokumentację pozwolenia na budowę budynku inwentarsko – składowego na działce sąsiedniej. Z treści tego pisma wynika, że tylko takie pozwolenie na budowę odszukano w archiwum. W ocenie Sądu jasne jest, że organ ten nie jest w posiadaniu innego pozwolenia na budowę, dotyczącego budynku wzniesionego we wskazanym w piśmie z dnia 15 marca 2011 r. okresie na działce nr 898 w K. W tych okolicznościach nie można czynić skutecznie organom zarzutu, że nie podjęły niezbędnych w świetle art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. działań w celu wyjaśnienia tych okoliczności. Jeśli skarżący twierdzą, że pozwolenie na budowę budynku magazynowego było wydane to powinni je przedłożyć, jeśli są w jego posiadaniu. Nie zgłaszali też żadnych dowodów dla wykazania, że takie pozwolenie zostało wydane. Brak więc w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw do podważenia prawidłowych w tym zakresie ustaleń organów.

Z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że gazociąg wysokoprężny DN 400 [...], przebiegający m.in. przez działkę ewid. nr 898 położoną w K., wybudowany został w 1960 r., a więc wcześniej niż budynek magazynowy. Potwierdza powyższe protokół z dnia 20 i 21 października 1960 r. w sprawie odbioru końcowego i przekazania tej inwestycji do użytkowania. Gazociąg jest wykonany z rur o średnicy 419 mm, o ściankach grubości 9,5 mm, przystosowany jest on do pracy pod ciśnieniem MOP 4,22 MPa. Średnia wartość ciśnienia w tym gazociągu w 2010 r. wynosiła 2,7 MPa.

Zgodnie z przepisami obowiązującego w dacie realizacji spornego budynku rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz.U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm) – konkretnie § 44 ust. 1, na jego wzniesienie potrzebne było pozwolenie na budowę.

Stosownie do art. 37 P.b. z 1974 r. _@POCZ@__@KON@_1. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

_@POCZ@__@KON@_1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

_@POCZ@__@KON@_2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Konstrukcja tego przepisu w ocenie Sądu wskazuje, że dla orzeczenia o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego w czasie jego obowiązywania konieczne jest wykazanie przez organy wystąpienia łącznie dwóch odrębnych przesłanek. Pierwszą jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Drugą zaś jest wystąpienie przynajmniej jednej z dwóch okoliczności wskazanych w pkt 1 lub 2 tego przepisu. Czym innym jest jednak wykazanie, że dany obiekt budowlany został wzniesiony niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, a czym innym wykazanie wystąpienia jednej z pozostałych przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 P.b. z 1974 r. Ustalenie przez organy, że budynek został wybudowany niezgodnie z przepisami nie wyczerpuje zdaniem Sądu żadnej z pozostałych dwóch przesłanek koniecznych dla orzeczenia nakazu rozbiórki, nawet gdy naruszenie to dotyczy norm technicznych dotyczących np. odległości budynku od innych obiektów. Normy techniczne zwykle tworzone są po to by zapewnić albo ochronę interesów innych osób, albo bezpieczeństwo np. przeciwpożarowe.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dacie realizacji budynku magazynowego istniał już gazociąg wysokoprężny, co faktycznie obligowało wznoszącego budynek do jego realizacji zgodnie z ówcześnie obowiązującymi normami, określającymi minimalne odległości sytuowania obiektów budowlanych względem gazociągu. Podmiot przystępujący do realizacji inwestycji na danym terenie, powinien respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy.

Zgodnie z treścią art. 5 obowiązującej w dacie budowy budynku magazynowego ustawy P.b. z 1974 r., obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający:

1) bezpieczeństwo ludzi i mienia,

2) ochronę środowiska,

3) niezbędne warunki zdrowotne. (...) zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno – budowlanymi i normami. w czasie budowy przedmiotowego budynku magazynowego obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Górnictwa z 18 sierpnia 1978 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 21, poz. 94), które obowiązywało od 13.09.1978 r. do 08.08.1989 r. oraz ustanowione i ogłoszone zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) normy branżowe. Normy branżowe ustanowione i ogłoszone we właściwym trybie stanowiły część porządku prawnego, od których można było odstąpić jedynie w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym w drodze decyzji organu, który normę ustanowił. Ww. rozporządzenie nie precyzowało wymaganych minimalnych odległości gazociągów od obiektów terenowych (m. in. obiektów budowlanych) zapewniających bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz warunków jakie powinny być zachowane w stosunku do obiektów terenowych, ale treścią § 5 odsyłało w tej kwestii do przepisów odrębnych tj. norm branżowych.

Taką normą mającą zastosowanie w przedmiotowej sprawie była ustanowiona przez Ministra Górnictwa i Energetyki dnia 18 marca 1971 r. jako norma obowiązująca w zakresie projektowania i budowy od dnia 1 października 1971r. (Mon. Pol. Nr 30/1971, poz. 193) norma branżowa Nr BN-71/8976-31 - odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi. Według tej normy podstawowa odległość bezpieczna (mierzona w płaszczyźnie poziomej między obrysem obiektu terenowego, a osią gazociągu) oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300 - 500 mm i ciśnieniu powyżej 2,5 do 6,4 MPa powinna wynosić 25m. Natomiast zmniejszone odległości bezpieczne obowiązujące wyłącznie dla gazociągów mających specjalne zabezpieczenia w zależności od zastosowanych zabezpieczeń specjalnych przy ciśnieniu nominalnym od 2,5 do 6,4 MPa wynoszą przy zabezpieczeniu gazociągu o oznaczeniu Zl, Z2, Z3 -15 m, natomiast przy zabezpieczeniu Z4 -10 m. Norma ta obowiązywała do dnia 31.03.1981r.

Z uwagi na ustalony okres budowy przedmiotowego budynku magazynowego (lata 1980-81 i po 23.05.1980 r.) pod rozwagę należało więc wziąć również obowiązującą od dnia 1 kwietnia 1981r. normę branżową Nr BN-80/8976-31 ustanowioną 1 lipca 1980r. przez Ministra Górnictwa i ogłoszoną pod poz. 68 w Dzienniku Norm i Miar Nr 19/1980, według której odległość podstawowa (mierzona w płaszczyźnie poziomej między obrysem obiektu terenowego, a osią gazociągu) oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych i budowli pomocniczych (stodoły, szopy itp.) od gazociągu o średnicy powyżej 300 do 500 mm i ciśnieniu powyżej 2,5 do 6,4 MPa powinna wynosić 30m. Natomiast zmniejszone odległości podstawowe pod określonymi warunkami przy ciśnieniu roboczym ponad 1,2 do 6,4 MPa wynoszą 15 m lub 10 m w sytuacji założenia odpowiedniej rury ochronnej przy ciśnieniu roboczym ponad 2,5 do 6,4 MPa.

Zdaniem Sądu dla oceny czy usytuowanie budynku magazynowego względem gazociągu stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nie mogły mieć zastosowania wprost normy branżowe, które określały m.in. minimalne odległości od gazociągu. Wykonanie bowiem budynku z naruszeniem minimalnych odległości określonych w tych normach branżowych jest wykonaniem niezgodnie z przepisami prawa obowiązującego w dacie jego budowy. Takie wykonanie obiektu może ale nie musi w każdym wypadku powodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zaistnienie takiej możliwości nie jest jednoznaczne z jej realnością, a dopiero taka sytuacja powoduje konieczność nakazania rozbiórki budynku, w myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.

Oczywistym jest, że ustawodawca musi dostrzegać ewentualne zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia związane z bliskim sąsiedztwem gazociągu i normy te są ustanawiane w celu wykluczenia ewentualnego ryzyka. Jednakże trzeba też dostrzec, że sformułowanie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. jest inne niż np. art. 50 ust. 1 pkt 2 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w którym wystarczy ustalenie możliwości spowodowania zagrożenia, co przecież nie jest zawsze tożsame z realnym zagrożeniem.

Właśnie sformułowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. w ocenie Sądu stwarza konieczność ustalenia przez organy, że wobec naruszenia przepisów regulujących minimalne odległości gazociągu od budynku zachodzi rzeczywiste niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Według Sądu takich ustaleń w niniejszej sprawie zabrakło, co powoduje, że sprawa nie została wyjaśniona zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zauważyć wypada bowiem, że organ II instancji na str. 4 decyzji, trzeci akapit podaje, iż "Ustalenie we wskazanych wyżej regulacjach prawnych wymaganych odległości obiektów budowlanych od gazociągu ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na charakter tego typu inwestycji, co uzasadnia tezę, że usytuowanie przedmiotowego budynku magazynowego w odległości o prawie połowę mniejszej niż najmniejsza z dopuszczalnych bezpiecznych odległości od gazociągu wysokoprężnego stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia".

W ocenie Sądu okoliczność przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. musi być na gruncie tej normy prawnej wykazana a nie tylko ma "uzasadniać tezę". Trzeba dodać, iż PINB podał, że podczas rozprawy administracyjnej w dniu 27 kwietnia 2011 r. przedstawiciele A. S.A. wyjaśnili, że samoistnie gazociąg nie powoduje niebezpieczeństwa, jest hermetycznie szczelnym obiektem. Niebezpieczeństwo może powodować ingerencja osób trzecich lub zdarzenia losowe, które mogą doprowadzić do rozszczelnienia gazociągu, przy niezachowanej strefie ochronnej. Brak jednakże oceny przez organy tego materiału dowodowego i dania temu wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. powoduje, że także powyższe należy uznać za uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć przy tym należy, że sam fakt bycia pracownikiem A. S.A. nie przesądza, że ktoś jest ekspertem w dziedzinie bezpieczeństwa gazociągów.

Wyżej wskazane naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że np. osoba posiadająca wiedzę specjalistyczną mogłaby wskazać, że mimo naruszenia wyżej wskazanej normy branżowej dotyczącej minimalnej odległości od gazociągu, z uwagi na konkretne ukształtowanie terenu, brak na tym obszarze wstrząsów tektonicznych, wentylację budynku magazynowego, itp., nie ma zagrożenia dla ludzi i mienia, a więc przesłanka dla orzeczenia nakazu rozbiórki nie zaistniała.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składają się: wpis od skargi, opłaty skarbowe od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenia radcy prawnego stosowne do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

W razie uprawomocnienia się tego wyroku organy przeprowadzą dowody dla ustalenia czy zachodzi druga przesłanka przewidziana w art. 137 ust. 1 P.b. z 1974 r. w pkt 2 lub ewentualnie 1, kierując się przy tym wcześniejszymi wskazaniami Sądu co do realności jej wystąpienia.