Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 675/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 146, art. 152
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2011r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz odmowie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął w dniu 28 kwietnia 2005 r. wniosek S. M. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku tym producent rolny zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 6,04 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębie K., gmina S.. Strona wnioskowała również o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 5,64 ha.

W dniu 22 marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do producenta rolnego wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr 768 oraz w sprawie powierzchni działek rolnych C, D, A, E i B położonych na działce ewidencyjnej nr 772/1. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 3 kwietnia 2006 r. S. M. złożył oświadczenie, w którym poinformował, iż na powierzchni działki ewidencyjnej nr 768 prowadzi działalność rolniczą oraz podtrzymał deklaracje powierzchni gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 772/1.

Na podstawie przeprowadzonych kontroli wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 20 kwietnia 2006 r. przyznał S. M. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w łącznej wysokości 2951,45 zł. Na płatność tą składała się jednolita płatność obszarowa w wysokości 1359 zł oraz uzupełniająca płatność obszarowa w wysokości 1592,45 zł.

Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie rolnym S. M. w dniu 4 lipca 2007 r. wykazała, iż na działce ewidencyjnej nr 768 nie była prowadzona działalność rolnicza na dzień 30 czerwca 2003 r. (stwierdzono las). Producent nie został powiadomiony o kontroli oraz nie brał udziału w czynnościach kontrolnych, a raport został mu przekazany przesyłką poleconą w dniu 9 lipca 2007 r.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR , na podstawie art. 149 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa postanowieniem wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 20 kwietnia 2006 r., a następnie rozstrzygnięciem z dnia [...], uchylił decyzję z dnia 20 kwietnia 2006 r. oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.

Rozpatrując odwołanie S. M. od powyższej decyzji Dyrektor podał, że bezspornym jest, iż w dniu 4 lipca 2007 r. w trakcie przeprowadzania weryfikacji na miejscu zgodności danych znajdujących się we wniosku, ze stanem faktycznym stwierdzono, iż na powierzchni działki ewidencyjnej nr 768 znajduje się las, co oznaczało, że działka rolna A zadeklarowana we wniosku na rok 2007 nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Zatem działka rolna A, położona na działce ewidencyjnej nr 768 nie kwalifikuje się do jednolitej płatności obszarowej, w związku z naruszeniem art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., w myśl którego do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Potwierdzeniem powyższych ustaleń są zdjęcia wykonane przez inspektorów terenowych w trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu, z których wynika iż na powierzchni zgłoszonej do płatności znajduje się las, a nie jak pierwotnie deklarował S. M. -"ziemniaki". Kwestią decydującą o zastosowaniu wykluczeń z tytułu umyślnego popełnienia nieprawidłowości było oświadczenie z dnia 3 kwietnia 2006 r., w którym strona potwierdziła, iż na powierzchni działki ewidencyjnej nr 768 prowadzi działalność rolniczą, w związku z czym, potrzymała swoją pierwotną deklarację. Również własnoręczny podpis złożony na wniosku z dnia 28 kwietnia 2005 r. stanowił potwierdzenie zgodności danych znajdujących się we wniosku ze stanem zagospodarowania powierzchni zgłoszonych do płatności. Ponadto strona oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 oraz zobowiązała się do utrzymania obszarów rolnych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Ponieważ organ I instancji uznał, iż wyniki kontroli z dnia 4 lipca 2007 r. w kontekście złożonego przez stronę wniosku oraz oświadczenia, stanowiły naruszenie popełnione celowo, zastosowano art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, a skoro różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wynosiła 0,15 ha, co stanowi 2,55 % powierzchni stwierdzonej, S. M. został pozbawiony możliwości otrzymania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.

Odnosząc się do kwestii "omyłkowego" zgłoszenia do dopłat działki nr 768 organ odwoławczy stwierdził, iż uchybienie skarżącego nie ma charakteru oczywistej omyki w rozumieniu art. 19 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Działka nr 768 została bowiem zgłoszona przez stronę wraz ze wskazaniem jej powierzchni. Ponadto wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, świadomie potwierdził, iż na powierzchni działki rolnej A, zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr 768 prowadzi działalność rolniczą.

Na koniec Dyrektor podał, że wykluczenie nie miałoby zastosowania, gdyby strona poinformowała, że wniosek jest nieprawidłowy bądź nastąpiły zmiany od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji, mające wpływ na wysokość płatności oraz podkreślił, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają uznaniowości w ustaleniu prawa do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na tę decyzję S. M. wskazał, że nie było jego celem oszukanie organu. Zaznaczył, ze jest osobą starszą, schorowaną i nie widział jakiej działki dotyczy jego oświadczenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzji została wydana w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Tymczasem w niniejszej sprawie decyzja ostateczna, kończąca postępowanie, które następnie zostało wznowione, została doręczona S. M. w dniu 26 kwietnia 2006 r., natomiast zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w dniu 12 sierpnia 2011r., a więc niewątpliwie po upływie 5-letniego terminu o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone między innymi w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2010r. w sprawie III SA/Wr 258/10 (Lex nr 757884), iż dla zachowania terminów zakreślonych w art. 146 § 1 kpa konieczne jest wydanie decyzji przez organy obu instancji, jeśli orzeczenie organu I instancji poddane zostało kontroli instancyjnej. Dopiero bowiem drugoinstancyjne rozstrzygnięcie powoduje ostateczne załatwienie sprawy, także w postępowaniu wznowieniowym. W świetle utrwalonego stanowiska zarówno prezentowanego w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji nie ogranicza się tylko do skontrolowania prawidłowości decyzji organu niższej instancji, ale - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności - ma obowiązek ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę. Dlatego też w licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na to, że po upływie terminów określonych w art. 146 kpa ( określanych wręcz jako terminy przedawnienia) organ administracji traci uprawnienie do orzekania w kwestii uchylenia decyzji (przykładowo wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009r. sygn. II OSK 124/09, z dnia 25 czerwca 1999 sygn. IV SA 1018/97, WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2005r. sygn. VII SA/Wa 463/05). Zgodnie z art. 151 § 2 kpa w takiej sytuacji, to jest gdy w dacie orzekania przez organ po wznowieniu postępowania upłynął już okres o jakim mowa w art. 146 kpa, organ, o ile ustali, że faktycznie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania skutkujące uchyleniem decyzji, winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Skoro w niniejszej sprawie organ odwoławczy po upływie 5-cioletniego terminu, o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa orzekł w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji, decyzja ta, jako wydana z naruszeniem art. 152 w zw. z art. 146 § 1 kpa podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione wyżej rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Stosownie do art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Z kolei punkt trzeci wyroku wydano w oparciu o art. 200 p.p.s.a.