Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 598/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 201 § 1 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 2 oraz § 18 ust 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/15 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Burmistrza A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia uchylić postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/15 i zasądzić od Burmistrza A. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/15, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Burmistrza A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdził bezczynność Burmistrza A. w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I), umorzył postępowanie w pozostałej części (pkt II) oraz zasądził od Burmistrza A. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III).

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ uwzględnił skargę Stowarzyszenia [...] po jej wniesieniu do Sądu, a więc pomimo tego, że organ pozostawał w stanie bezczynności, niniejsze postępowanie sądowe stało się obecnie bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bezczynność Burmistrza A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ jedenastomiesięczna bezczynność organu wynikła nie z braku działania, ale z wadliwości zaadresowania odpowiedzi z dnia 13 lutego 2014 r. i nieuzasadnionemu, w związku z tym, jego przekonaniu o udzieleniu odpowiedzi na wniosek w dniu 13 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez adwokata, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zawarte w punkcie III w/w wyroku.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., polegające na nieprawidłowym wyliczeniu i zasądzeniu stronie skarżącej niepełnych, poniesionych przez nią, kosztów postępowania.

Wskazując na powyższe Stowarzyszenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, poprzez zasądzenie od Burmistrza A. na rzecz strony skarżącej całości poniesionych kosztów w niniejszej sprawie, tj. kwoty 340 zł, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia wskazało, iż postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania powinno uwzględniać także koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej, bowiem do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie. Wyjaśniło, że na kwotę 340 zł składa się wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata (240 zł).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniosek o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli w sytuacji gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swojej właściwości uwzględni skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 201 § 1 p.p.s.a., por. także uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FZ 84/11).

W świetle art. 205 § 2 p.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują szczegółowych zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych.

Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461), podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokackie z tytułu zastępstwa prawnego stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości sprawy. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c cyt. rozporządzenia, stawka minimalna adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w niniejszej sprawie wynosi 240 zł.

Wskazać należy, iż w treści skargi do Sądu pierwszej instancji zawarto wniosek o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, zaś autorem skargi był profesjonalny pełnomocnik – adwokat. W tej sytuacji, w ramach rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w przypadku umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji powinien był orzec o zwrocie wpisu od skargi oraz wynagrodzeniu pełnomocnika w osobie adwokata oraz poczynionych przez niego wydatkach. Tymczasem w punkcie trzecim wyroku z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/15 Sąd pierwszej instancji zasądził od organu na rzecz strony skarżącej jedynie kwotę 100 zł, która stanowiła równowartość uiszczonego wpisu od skargi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł, jak sentencji postanowienia. Zasądzona od Burmistrza A. na rzecz Stowarzyszenia [...] kwota 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje koszty sądowe – wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego adwokata reprezentującego stronę skarżącą w kwocie 240 zł. Z akt sprawy nie wynika fakt uiszczenia przez pełnomocnika strony skarżącej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, dlatego też zwrot tej kwoty nie został zasądzony.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach, na podstawie art. 209 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach.