Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 366/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 194
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 6a ust. 1 i 2, art. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 52 poz 268
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 21
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: § 67, § 68 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Sędziowie WSA Teresa Liwacz, Leszek Kleczkowski, Protokolant Joanna Synakiewicz, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J. i L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wójt Gminy T. ustalił dla M. J. i L. J. łączne zobowiązanie pieniężne na 2004r. obejmujące podatek od nieruchomości od budynku mieszkalnego, garażu (komórki, szopy) oraz gruntów pozostałych o powierzchni 900 m kw. i podatek rolny od gruntów o powierzchni 10,99 ha (3,6375 ha przeliczeniowych).

Od powyższej decyzji M. i L. małżonkowie J. złożyli odwołanie. Zarzucili w nim naruszenie przez organ podatkowy prawa materialnego, administracyjnego i podatkowego przez błędną interpretację oraz niewłaściwe stosowanie. Zdaniem odwołujących organ podatkowy podobnie jak w roku ubiegłym wyłączył zabudowaną działkę w T. z obszaru gospodarstwa rolnego, a tym samym ogólny obszar gospodarstwa został pomniejszony o 0,09 ha.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że M. i L. J. są właścicielami nieruchomości położonej w obrębie wsi K. o powierzchni 10,99 ha oraz o powierzchni 0,09 ha położonej w T. Zgodnie z art. l ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Wymieniona ustawa za gospodarstwo rolne uważa obszar gruntów, o których mowa w przytoczonym wyżej przepisie o łącznej powierzchni przekraczającej l ha lub l ha przeliczeniowy, stanowiący własność osób znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 ustawy). Pojęcie użytków rolnych zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Rozporządzenie to jest przepisem wykonawczym do prawa geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z którym dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią podstawę do realizacji podatków. Uprawnia to do stwierdzenia, że za użytki rolne należy uznać tylko grunty określone w § 68 powołanego rozporządzenia. Z załączonego do akt sprawy zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 07 stycznia 2004 r. sporządzonych przez Starostwo Powiatowe w R. wynika, że działka nr [...] o powierzchni 0,0900 ha otrzymała oznaczenie "B". Tak oznaczone grunty według § 68 ust. 3 pkt l rozporządzenia wskazują, że są to grunty zabudowane - tereny mieszkaniowe. Nie stanowią więc użytków rolnych, nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego i nie mogą być opodatkowane podatkiem rolnym. Podlegają one natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na co wskazuje jednoznacznie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). W związku z tym wydaną decyzję organ uznał za odpowiadającą prawu. Wskazał, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowią: budynek mieszkalny o powierzchni 96 m kw., budynki pozostałe o powierzchni 25 m kw., grunty pozostałe - 900 m kw. Przywołał uchwałę Rada Gminy T. z dnia [...] nr [...], którą ustalono stawki podatkowe na 2004r. w następującej wysokości:

-od l m kw. powierzchni użytkowej od budynków mieszkalnych – [...] zł,

- od 1 m kw. powierzchni użytkowej od budynków pozostałych – [...] zł,

- od 1 m kw. gruntów pozostałych – [...] zł.

W ocenie organu odwoławczego wymiar łącznego zobowiązania podatkowego został ustalony zgodnie z przepisami prawa.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. podatnicy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zarzucili naruszenia prawa materialnego, administracyjnego i podatkowego przez błędną interpretację. Wskazali, że są właścicielami gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 11,08 ha, w skład którego wchodzą grunty rolne kilku działek ewidencyjnych położone we wsi K. oraz działka zabudowana we wsi T. o powierzchni 0,09 ha o numerze ewidencyjnym [...].Nieruchomości te są ściśle związane z działalnością rolniczą, gdyż w tym wyłącznie celu są wykorzystywane, a podatnicy innej działalności nie prowadzą.

Grunty rolne we wsi K. z chwilą ich nabycia w 1990r. połączone zostały administracyjnie z zabudowaną działką w T. o numerze ewidencyjnym [...] położoną na gruntach rolnych i stanowiły jednolity obszar gospodarstwa. W ewidencji gospodarstw rolnych w Urzędzie Gminy w T. stanowiły jednolite gospodarstwo rolne, od którego każdego roku ustalany był podatek rolny.

W 2003r. Wójt Gminy T. działając w złej wierze bezprawnie oddzielił zabudowaną działkę w T. od gospodarstwa i umieścił ją w rejestrze nieruchomości odrębnie po to, aby nałożyć podatek od nieruchomości zamiast podatku rolnego. Sprawa ta dwukrotnie była rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., które dwukrotnie uchyliło decyzję Wójta przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednakże nie zostały podjęte żadne czynności. W roku bieżącym Wójt wydał decyzję na łączne zobowiązanie pieniężne i podobnie jak w roku ubiegłym nałożył podatek od nieruchomości, z tym że zabudowaną działkę w T. Nr [...] wyłączył z ogólnego obszaru gospodarstwa rolnego, co spowodowało pomniejszenie jego obszaru o 0,09 ha. W styczniu bieżącego roku Urząd Gminy w T. zwrócił się do geodety powiatowego z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów na podstawie wykazów podatkowych i planu zagospodarowania przestrzennego. We wniosku z wykazem nieruchomości skierowanym do geodety powiatowego Urząd Gminy umieścił adnotację o sposobie wykorzystania poszczególnych działek w obrębie objętym tym samym planem zagospodarowania przestrzennego. Przy działce nr [...] w wykazie nie dokonano adnotacji, iż jest ona wykorzystywana rolniczo i wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, pomimo że uchylona została decyzja, na podstawie której działkę tę oddzielono od gospodarstwa rolnego. Skarżący podali, że w innych przypadkach w obrębie tego samego obszaru objętego planem zagospodarowania przestrzennego takie adnotacje zostały umieszczone, a obszary tych gospodarstw nie zostały pomniejszone o powierzchnie zabudowanych działek. Nie nałożono także na właścicieli tych działek podatku od nieruchomości. W ten sposób na terenie zabudowy mieszkaniowej objętej tym samym planem występują różne sytuacje dotyczące klasoużytków oraz opodatkowania. Przyczyną takiego stanu są nierzetelne informacje przekazywane przez Urząd Gminy, a dotyczące wykorzystywania poszczególnych nieruchomości oraz niewłaściwa interpretacja przepisów. Narusza to zasady równości wobec prawa oraz stanowi manipulację przepisami dla celów podatkowych. Podkreślili, że wcześniej działka położona w T. o numerze [...] figurowała w ewidencji jako budowlana na użytkach rolnych, wchodziła w skład gospodarstwa i wykorzystywana była w celach rolniczych. Zmiana symbolu w oznaczeniu w niczym nie zmieniła stanu faktycznego. Nieruchomość ta w dalszym ciągu wykorzystywana jest w taki sposób, jak do czasu zmiany symbolu. Zdaniem skarżących zabudowaną działkę wyłączono z ewidencji, a obszar gospodarstwa pomniejszono bezprawnie. Czynności takich dokonano w stosunku do niektórych tylko nieruchomości znajdujących się w obrębie objętym tym samym planem zabudowy przestrzennej posiadających taki sam status. Ponadto o statusie gospodarstwa decyduje norma obszarowa. Wskazana ustawa nie upoważnia nikogo do zmiany statusu poprzez zmniejszenie normy obszarowej dla celów podatkowych. Zdaniem podatników, Wójt interpretując przepisy ustaw w dowolny sposób w celu wyrażenia osobistego stosunku do niektórych osób naruszył nie tylko prawo, lecz także zasady współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji lub postanowienia organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie organy podatkowe ustaliły podatek od nieruchomości od gruntu stanowiącego działkę oznaczoną numerem [...], o powierzchni 0,09 ha, położoną w T., czy też należało opodatkować podatkiem rolnym, jak wnoszą skarżący.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z powyższego wynika, że obowiązuje zasada, zgodnie z którą podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, chyba że są opodatkowane podatkiem rolnym lub leśnym. Aby zatem opodatkować dany grunt podatkiem od nieruchomości trzeba w pierwszej kolejności ustalić czy nie podlega on opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Wszystkie zatem użytki rolne bez względu na to czy stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako grunt orny (oznaczony symbolem "R") nie podlega podatkowi od nieruchomości, chyba że jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Od każdego użytku rolnego bez względu na jego powierzchnię uiszczany jest podatek rolny. O tym czy jest to użytek rolny, decydują zapisy w ewidencji gruntów. Na konieczność ustalania charakteru gruntu wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Również na podstawie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawą do wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Na podstawie § 67 tego rozporządzenia użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane, użytki ekologiczne, nieużytki, grunty pod wodami i tereny różne.

Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, czyli u starosty. Danych tych nie może zmienić organ podatkowy.

Podkreślić należy, że za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Z powyższej zatem definicji wynika, że w skład gospodarstwa rolnego mogą wchodzić użytki rolne, a nie tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B".

W przedmiotowej sprawie grunty stanowiące własność L. J. i M. J., oznaczone jako działka numerem [...], położone w T. nie stanowią użytków rolnych. W aktach sprawy jest bowiem kopia wypisu z ewidencji gruntów wydana przez Starostwo Powiatowe w R., z której wynika, że są to grunty oznaczone symbolem "B". Zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 wyżej wymienionego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków symbolem "B" oznaczone są tereny mieszkaniowe zaliczone do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. W związku z tym Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., iż brak jest podstaw do opodatkowania tak oznaczonych gruntów podatkiem rolnym. Zasadnie organy podatkowe przyjęły, że grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkowi rolnemu.

Sąd zauważa jednak, iż z kopii zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów nadesłanej przez Starostwo Powiatowe w R. wynika, że dotyczy ona zmiany numer 34 z dnia 07 stycznia 2004r. Z powyższego wynika, że zmiana charakteru gruntów z użytku rolnego na tereny mieszkaniowe miała miejsce dopiero w styczniu 2004r. W takiej sytuacji należałoby przyjąć, iż obowiązek w podatku od nieruchomości powstał dopiero od 1 lutego 2004r., natomiast za miesiąc styczeń podatnicy obowiązani byliby do uiszczenia podatku rolnego. Zgodnie bowiem z art. 6a ust. 2 ustawy o podatku rolnym obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Wprawdzie w skardze strony podnoszą, że w 2003 r. Wójt Gminy T. "oddzielił zabudowaną działkę w T. od gospodarstwa i umieścił w rejestrze nieruchomości oddzielnie po to by nałożyć podatek od nieruchomości zamiast rolnego", jednakże z materiału dowodowego przedłożonego Sądowi nie wynika, aby istniały podstawy do przyjęcia, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał wcześniej niż od 01 lutego 2004r.

Uchylenie decyzji nastąpiło zatem z innych przyczyn niż wskazane w skardze przez M. J. i L. J., jednakże Sąd nie jest związany skargą.

Jednocześnie podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia i kontroli sądowej była wyłącznie decyzja w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego, a nie zagadnienie prawidłowości dokonanych zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.