Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1191/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art.135, art 200.art.205 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1191/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 8 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi A.R., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 1 sierpnia 2016 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, , I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, organu I instancji,, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej, koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).,


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżonym postanowieniem z 1 sierpnia 2016r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 31 maja 2016r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym do majątku A. R.,

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138§1 pkt 1, art. 144 w związku z art. z art. 61 a ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm., dalej- k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 599 ze zm., dalej-u.p.e.a.).

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:

Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku A. R. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Grodzki Urząd Pracy, obejmującego nienależnie pobrane świadczenie z Funduszu Pracy i Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny przesłał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienie z 20 listopada 2015r. nr [...] o zajęciu świadczenia emerytalno - rentowego. Zawiadomienie to zostało doręczone zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2015r., a w dniu 26 listopada 2015r. dłużnikowi zajętej wierzytelności.

Pismem z 14 grudnia 2015r. zobowiązana złożyła skargę na ww. czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 18 stycznia 2016r. nr [...] oddalił złożoną skargę.

Pismem z 17 maja 2016r. zobowiązana ponownie wniosła skargę na czynność egzekucyjną, dotyczącą zajęcia wierzytelności dokonanej ww. zawiadomieniem z 20 listopada 2015r. W piśmie zobowiązana wskazała, że czynność została dokonana z naruszeniem prawa, bowiem egzekwowana należność przedawniła się.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 31 maja 2016r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia.

Zobowiązana nie godząc się z ww. postanowieniem, złożyła zażalenie. W zażaleniu wskazała, że już w dniu 15 grudnia 2015r. złożyła skargę na czynności egzekucyjne na dzienniku podawczym Urzędu Skarbowego. W konsekwencji uważa, że nie uchybiła terminowi do złożenia skargi. Jednocześnie zobowiązana wini organ egzekucyjny za półroczną opieszałość w kwalifikacji pisma i jego spóźnione rozpatrzenie. Wobec powyższego zobowiązana wniosła o merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że skargę na czynności egzekucyjne - na mocy art. 54§4 u.p.e.a. wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Zobowiązana składając skargę na czynności egzekucyjne winna ją wnieść w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. W niniejszej sprawie zawiadomienie z 20 listopada 2015r. nr [...] o zajęciu świadczenia emerytalne - rentowego zostało doręczone zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2015r.

Przedmiotowa skarga na czynności egzekucyjne z 17 maja 2016r. została złożona na dzienniku podawczym Urzędu Skarbowego w dniu 19 maja 2016r. - a więc po upływie 14-dniowego terminu do jej wniesienia (termin do złożenia skargi upłynął z dniem 28 grudnia 2015r.). W powyższym zakresie organ egzekucyjny postąpił więc słusznie wydając w dniu 31 maja 2016r. postanowienie nr [...] którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, którego uchybienie pociąga ujemne skutki procesowe. W rozpatrywanym przypadku nie było zatem możliwe merytoryczne rozpoznanie wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. skargi na czynności egzekucyjne.

Powyższego nie zmienia fakt, że zobowiązana mylnie utożsamiła skargę z 17 maja 2016r. ze złożoną przez siebie wcześniej skargą z 14 grudnia 2015r. - na tę samą czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił w tym zakresie, że postępowanie wszczęte na podstawie skargi z 14 grudnia 2015r. zostało zakończone poprzez wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 18 stycznia 2016r. postanowienia nr [...] oddalającego skargę. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył jednocześnie, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia winien wskazać, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie złożonej skargi zachodzi również z tego powodu, że zobowiązana drugi raz tym samym środkiem prawnym zaskarżyła tę samą czynność egzekucyjną. Brak tej informacji w postanowieniu nie zmienia jednak tego, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i nie narusza prawa.

II.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. R. zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:

1. art. 61a k.p.a. w związku z art. 54§1 i §4 u.p.e.a. poprzez jego błędną interpretacje i w efekcie błędne zastosowanie gdyż skarżąca zachowała ustawowy termin 14 dni licząc od 14 grudnia 2015r. składając skargę na zakwestionowane czynności egzekucyjne już 15 grudnia 2015r.;

2. art. 7 k.p.a. i art. 77§1 k.p.a. poprzez niczym nie uzasadnione pomijanie materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji nierozpatrzenie całości materiału, a co za tym idzie nierozpoznanie istoty sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Uzasadniając skargę, skarżąca wyjaśniła, że w dniu 14 grudnia 2015r. odebrała zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego i już w dniu 15 grudnia 2015r., a zatem z zachowaniem 14 dniowego terminu, złożyła stosowną skargę na czynności egzekucyjne na dzienniku podawczym Urzędu Skarbowego. Tym samym skarga na czynności egzekucyjne została złożona w terminie, a zatem powinna zostać merytorycznie rozpoznana. Twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej o tym jakoby skarżąca mylnie utożsamiła wniesioną skargę z 17 maja 2016r. ze złożoną wcześniej skargą z 14 grudnia 2015r. jest, w ocenie skarżącej niedorzeczne, bowiem jak mogła skargę złożoną w dniu 15 grudnia 2015r. pomylić ze skargą z 17 maja 2016r. (a więc nie istniejącą na dzień składania skargi z 15 grudnia 2016r.).

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 dalej-p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Z art. 1§1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. 2014, poz. 1647 dalej-p.u.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1§2 p.u.s.a. wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w §1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej

Na podstawie art. 3§1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145§1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie poddanej osądowi, organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wskazując na upływ terminu do złożenia skargi o której mowa w art. 54 u.p.e.a., zaznaczając, że skarżąca nie dochowała terminu wynikającego z art. 54§4 u.p.e.a. Organ II instancji w pisemnych motywach wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji wprawdzie jest prawidłowe nie mniej jednak organ I instancji nie dostrzegł, że zobowiązana A. R. po raz wtóry złożyła skargę na tę samą czynność egzekucyjną.

Zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe.

W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.(K.p.a.). Do postanowień stosuje, zgodnie z art. 126 K.p.a. odpowiednio przepisy m.in. art. 105 K.p.a.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca dwukrotnie złożyła skargę na tę samą czynność egzekucyjną. Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego wystąpiła ze skargą o której mowa w art. 54 u.p.e.a. skutkiem czego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 18 stycznia 2015r. oddalił skargę. Z przedłożonych akt sprawy wynika, że postanowienie to nie było kwestionowane przez skarżącą. Następnie, skarżąca ponownie złożyła skargę w trybie art. 54 u.p.e.a. na tę sama czynność egzekucyjną (skarga z 17 maja 2016r.) i organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (postanowienie z 31 maja 2016r.)

Powyższe oznacza, że pomimo uprzedniego rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną, organ rozpoznał ponownie skargę na tę samą czynność egzekucyjną co było niedopuszczalne.

W świetle poglądów doktryny oraz stanowiska orzecznictwa sądowego, przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). "Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy" (wyrok NSA z 19 czerwca 2000r. sygn. akt: I SA/Ka 2247/98, niepubl.).

Zgodnie z art. 16§1 K.p.a. ostateczne są decyzje (postanowienia) od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Art. 16§1 K.p.a. ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego (B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005r., s. 101, t. 3).

Decyzja ostateczna (postanowienie ostateczne) ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski [w:] Komentarz, 2004, s. 732; wyrok NSA z 10 czerwca 1994r. sygn. akt: II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83).

Co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną (postanowieniem) powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105§1 K.p.a. Zgodnie z art. 105§1 K.p.a., organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

Niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (postanowieniem) gdyż prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata a tak się stało w tej sprawie.

W świetle powyższych rozważań organ I instancji powinien umorzyć postępowanie zainicjowane ponownie wniesioną skargą na tę samą czynność egzekucyjną czego nie uczynił. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie w oparciu o art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd zastosował także art. 135 p.p.s.a. uchylając postanowienie organu I instancji gdyż było to konieczne do końcowego załatwienia sprawy.

O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł orzeczono w oparciu o art. 200 w zw z art. 205§1 p.p.s.a.