Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1623/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na rzecz G. L. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

G. L. (dalej również "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej również "NGOŚiGW", "Organ") z dnia [...] czerwca 2023r., w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W dniu [...].07.2022 r. NFOŚiGW i P. S. A. zawarły umowę o zachowaniu poufności. W dniu [...].12.2022 r. NFOŚiGW i P. S. A. zawarły umowę o współpracy, w związku z finansowaniem projektu polegającego na budowie i eksploatacji Elektrowni [...] "[...]".

W dniu [...].04.2023 r. NFOŚiGW i P. S. A. podpisały aneks nr [...] do ww. umowy o współpracy.

Pismem z dnia 25.05.2023 r. (data wpływu do NFOŚiGW: 09.06.2023 r.) Pani G. L. wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści umowy z dnia [...].12.2022 r. o współpracy pomiędzy NFOŚiGW a P. S. A.

Organ po rozpatrzeniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy odmówić udostępnienia umowy o współpracy z dnia [...].12.2022 r., z uwagi na fakt, że przedmiotowy dokument objęty jest tajemnicą przedsiębiorcy.

Organ wskazał, że umowa o współpracy, o której udostępnienie wystąpiła Wnioskodawczyni, była poprzedzona zawarciem w dniu [...].07.2022 r. umowy o poufności pomiędzy NFOŚiGW, a P. S.A. Bezspornym jest fakt, że spółka P. podjęła niezbędne działania w celu zachowania poufności informacji zawartych w umowie o współpracy z dnia [...].12.2022 r. umieszczając w jej treści art. 8 zawierający zapis o zachowaniu poufności wszystkich kwestii związanych z negocjowaniem oraz wykonaniem niniejszej umowy i odsyłający, w tym zakresie, do umowy o zachowaniu poufności z dnia [...].07.2022 r. Z treści umowy o poufności wynika zaś, że każda ze stron jest zobowiązana do zachowania w poufności i nieujawniania jakiejkolwiek osobie trzeciej, bez uprzedniej pisemnej zgody drugiej strony, informacji poufnych oraz niewykorzystywania informacji poufnych w celu innym niż określony w umowie. Za informacje poufne uznaje się, z zastrzeżeniem wyjątków opisanych w umowie, informacje o prowadzonych rozmowach/negocjacjach, wszelkie informacje i dane dotyczące stron lub spółek z grup kapitałowych stron, w szczególności wszelkie informacje finansowe, techniczne, operacyjne, administracyjne, biznesowe, korporacyjne, handlowe ujawnione ustnie, wizualnie, pisemnie lub w formie elektronicznej albo w jakiejkolwiek innej formie, przekazywane w ramach umowy.

Organ wskazał, iż w dniu 13.05.2023 r. do NFOŚiGW wpłynęła wiadomość elektroniczna pochodząca z P. S.A. informująca o objęciu ochroną na poziomie "tajemnicy spółki" dokumentów wynikających z współpracy z NFOŚiGW na rzecz projektu polegającego na budowie i eksploatacji Elektrowni [...] "[...]".

Pani poseł G. L. wystąpiła na początku maja 2023 r. o udostępnienie przedmiotowej umowy, powołując się przy tym na art. 19 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. NFOŚiGW zgodnie z zapisami umowy o poufności, w dniu [...].05.2023 r., a następnie w dniu [...].05.2023 r. wystąpił o stanowisko P. S.A. w zakresie możliwości udostępnienia umowy o współpracy z dnia [...].12.2022 r. osobie trzeciej. W odpowiedzi na powyższą prośbę w dniu 17.05.2023 r. oraz w dniu 23.05.2023 r. ww. podmiot poinformował, iż umowa o współpracy z dnia [...].12.2022 r. w całości, wraz z załącznikami, jest objęta tajemnicą spółki wobec czego należy chronić jej treść przed nieuprawnionym dostępem. Dodatkowo wyjaśniono, że w P. S.A. przedmiotowy dokument od momentu podpisania był oznaczony klauzulą "CHRONIONE w P. S.A.", a następnie w maju 2023 r. został objęty ochroną na poziomie tajemnicy spółki. W konsekwencji pismem z dnia [...].05.2023 r. nr [...] NFOŚiGW poinformował, że nie jest możliwe udostępnienie przedmiotowego dokumentu z uwagi na fakt objęcia dokumentu tajemnicą przedsiębiorcy. Dodatkowo, NFOŚiGW wskazał, że art. 19 ust. 1 ustawy w wykonywaniu mandatu posła i senatora nie ma zastosowania do NFOŚiGW, gdyż nie jest wymieniony w katalogu podmiotów opisanych tym przepisem. Zgodnie bowiem z treścią art. 400 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z poźn. zm). Narodowy Fundusz jest państwową osoba prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z poźn. zm.). Art. 9 pkt 14 tej ustawy stanowi zaś, że sektor finansów publicznych tworzą inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, instytutów działających w ramach Sieci Badawczej [...], banków oraz spółek prawa handlowego. Stosownie zaś do art. 386 pkt 3 POŚ Narodowy Fundusz jest instytucją ochrony środowiska. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że NFOŚiGW nie mieści się w żadnej z kategorii podmiotów (tj. organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, a także spółek z udziałem Skarbu Państwa oraz zakładów i przedsiębiorstw państwowych i samorządowych), o jakich mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora.

Następnie, w związku z wpływem w dniu [...].06.2023 r. wniosku Pani G. L., występującej jako osoba fizyczna, o udostępnienie informacji publicznej, NFOŚiGW wystąpił do P. S. A. w dniu [...].06.2023 r. o potwierdzenie ww. stanowiska o braku możliwości udostępnienia przedmiotowego dokumentu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwagi na objęcie tego dokumentu tajemnicą przedsiębiorcy.

Stanowisko P. S.A. nie uległo zmianie w tej kwestii (wiadomość elektroniczna z dnia 20.06.2023 r.). Nie budzi zatem wątpliwości, iż P. S.A. przejawiła wolę utajnienia przedmiotowej umowy i zawartych w niej informacji z uwagi na okoliczność, iż zawiera ona informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy.

W ocenie Organu spełniona została zatem przesłanka formalna, polegająca na zastrzeżeniu przez Spółkę o statusie spółki prawa handlowego (przedsiębiorstwo) informacji ujętych w umowie, jako informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które nie mogą podlegać udostępnieniu, w tym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Organ rozważając drugi z elementów tajemnicy przedsiębiorcy, tj. merytoryczny zakres wnioskowanych do udostępnienia informacji, NFOŚiGW dokonał analizy przedmiotowej umowy w kontekście wskazanych powyżej przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy przedsiębiorcy. W ocenie NFOŚiGW umowa wraz z załącznikami stanowiącymi jej integralną część, objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa (P. S.A.), w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, bowiem zawiera informacje m.in.: o miejscu realizacji przewidywanego projektu, harmonogramie realizacji projektu, przewidywanych kosztach projektu, procedurze i sposobach działania Spółki, organizacji Spółki, analizie wrażliwości nakładów inwestycyjnych i IRR dot. projektu oraz określa zasady współpracy. Zdaniem Organu, niewątpliwie są to informacje mające wartość gospodarczą, które zostały poddane szczególnym rygorom ochrony w procedurach wewnętrznych Spółki oraz w zawartych przez nią umowach. Zdaniem Spółki przedmiotowa umowa takie plany o charakterze biznesowym określa. Niewątpliwe zaś plany biznesowe mogą mieć duże znaczenie gospodarcze dla Spółki (np. ze względu na zaangażowane kwoty w ich utworzenie i realizację przedsięwzięcia).

Ponadto, umowa o współpracy wraz z załącznikami, jako całość tworzy, w tym przypadku, nierozerwalny zbiór informacji. Jakkolwiek niektóre dane w niej zawarte samoistnie mogą nie stanowić wartości gospodarczej, to w tym określonym kontekście umownym, w ramach opisanych zobowiązań i oświadczeń, stanowią jeden konglomerat danych objętych tajemnicą i już sam fakt zawarcia umowy może stanowić dla Spółki wartość gospodarczą. Organ wskazał, iż umowa o współpracy z dnia [...].12.2022 r. ma charakter warunkowy, co oznacza że do jej realizacji niezbędne jest spełnienie przez strony szeregu warunków zawieszających w postaci określonych czynności do wykonania po każdej ze stron w wyznaczonych terminach (m.in. uzyskania odpowiednich zgód). Ujawnienie takich informacji osobie trzeciej mogłoby znacząco utrudnić realizację zadań, a w skrajnych przypadkach nawet je uniemożliwić. Oznacza to w ocenie NFOŚiGW, że informacje zawarte w umowie spełniają dyspozycję art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ujawnienie tych informacji mogłoby niekorzystnie wpłynąć na konkurencyjność przedsiębiorstwa (tj. P. S.A.), wartość tego przedsiębiorstwa oraz na prawidłową realizację przewidywanego przedsięwzięcia.

G. L. wniosła skargę na decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2023r., w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Zaskarżonej decyzji zarzucała:

1. naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (zwana dalej: u.z.n.k.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że umowa o współpracy z dnia [...] grudnia 2022 r. zawarta pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a P. S.A. jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy, podczas gdy informacje zawarte w tej umowie nie mają obiektywnie charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej ani innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, a zatem treść umowy nie stanowi informacji chronionej tajemnicą przedsiębiorcy,

2. naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwana dalej: u.d.i.p.) poprzez jego błędne zastosowanie i nieudostępnienie informacji publicznej Skarżącej, w sytuacji gdy treść umowy o współpracy z dnia [...] grudnia 2022 r. zawarta pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a P. S.A nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, albowiem informacje w niej zawarte nie mają obiektywnie charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej ani innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą,

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie wyrażające się uznaniem, że treść umowy współpracy z dnia [...] grudnia 2022 r. zawarta pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a P. S.A. stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, w sytuacji gdy informacje zawarte w umowie nie mają obiektywnie charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej ani innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą;

W sytuacji nieuwzględnienia ww. zarzutów, ewentualnie zaskarżonej decyzji zarzucała:

4. naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez ich błędne zastosowanie i nieudostępnienie chociażby częściowej treści umowy współpracy z dnia [...] grudnia 2022 r. zawartej pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a P. S.A., w sytuacji gdy co najmniej część informacji zawartych w umowie nie ma charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej ani innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, a zatem w tej części nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy i w takim zakresie umowa winna zostać udostępniona.

W oparciu o powyższe zarzutu Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Skarżącej odmowa udzielenia odpowiedzi z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy powinna wynikać z dwóch łącznie występujących przesłanek: a) formalnej (polegającej na podjęciu działań w celu zachowania tajemnicy przedsiębiorcy), oraz b) materialnej (polegającej na wykazaniu realnego i obiektywnego wpływu ujawnienia informacji na sytuację podmiotu). Spełnienie jedynie przesłanki formalnej tj. istnienia klauzuli tajności/poufności w samej umowie (lub odrębnej umowie o poufności) nie jest wystarczające dla przyjęcia, że jej treść jest objęta tajemnicą przedsiębiorcy uzasadniającą odmowę dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Elementy umowy, które wskazuje organ jako informacje rzekomo objęte tajemnicą przedsiębiorcy to: miejsce realizacji przewidywanego projektu, harmonogram realizacji projektu, przewidywane koszty projektu, procedura i sposób działania Spółki, organizacja Spółki, analiza wrażliwości nakładów inwestycyjnych i IRR dotyczące projektu. W ocenie Skarżącej powyższe informacje nie mają obiektywnie charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą.

Zdaniem Skarżącej ich udostępnienie nie wpłynie negatywnie na sytuację gospodarczą stron umowy. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych sektor finansów publicznych tworzą między innymi organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki, a także inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, instytutów działających w ramach Sieci Badawczej [...], banków oraz spółek prawa handlowego.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a zatem informacja dotycząca zawierania przez niego umów nie może być objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, bowiem jest jednostką sektora finansów publicznych, a co za tym idzie gospodarka finansowa tego podmiotu jest jawna.

W ocenie Skarżącej przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, nie sposób uznać, że umowa współpracy zawarta między NFOŚiGW a P. S.A, stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, bowiem nie zawiera ona informacji mających obiektywnie charakteru informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej ani innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą. Co więcej, informacje te zostały już częściowo upublicznione w artykule prasowym.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej także: "p.p.s.a.").

Skarga rozpoznawana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że NFOŚiGP wydając sporną decyzję administracyjną, dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej też jako "u.z.n.k."). Zdaniem Sądu, związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, miała wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.).

Należy wskazać, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca regulacją prawną uszczegóławiającą realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W niniejszej sprawie okolicznością niesporną było to, że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania wspomnianej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez skarżącą informacje mieściły się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki dysponowania majątkiem publicznym (umowa zawarta z jednostką sektora finansów publicznych) o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

Natomiast, zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. Na podstawie powyższych regulacji przyjmuje się, że każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnosząca się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadza przepis art. 5 cyt. ustawy.

W świetle art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Na podstawie art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Jak wynika z treści powołanego przepisu, a także z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, zaś ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy podmiot zobowiązany zasadnie przyjął, że żądana przez Skarżącą informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Innymi słowy, istotą sporu w niniejszej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Według Sądu, uznać należy, że organ administracji publicznej lub inny podmiot zobowiązany, wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnicę przedsiębiorstwa", winien uwzględnić to, że ustawa o dostępie informacji publicznej nie zawiera definicji tego pojęcia. Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Warto zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa stanowiska, jeśli idzie o rozumienie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcia tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z pierwszym z nich pojęcie tajemnica przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., utożsamia się z pojęciem tajemnica przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2950/14). Zgodnie z drugim stanowiskiem, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. i przyjmuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej, jako niepoznawalnej dla osób trzecich (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 192/13 i z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. I OSK 511/13).

W niniejszej sprawie, skład Sądu opowiada się za pierwszym z ww. stanowisk co do rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd w tej kwestii podziela też pogląd, co do rozumienia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy wyrażony m.in. w wyroku WSA w Warszawie z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1882/16, czy też w wyroku WSA w Warszawie z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 118/17 oraz w wyroku WSA w Warszawie z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 43/17.

Warto w tym miejscu przytoczyć też pogląd Sądu Najwyższego co do znaczenia pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Otóż według wykładni Sądu Najwyższego zawartej w wyroku z 28 lutego 2007 r., sygn. akt V CSK 444/06, tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności".

Nie ulega wątpliwości, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej, jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji, jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę, jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, że informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności (tak też WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28.02.2024r., sygn. II SA/Wa 1335/23).

Zgodnie z art. 11 u.z.n.k., że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. m.in. A. Michalak, Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji /w:/ M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z 7 marca 2003 r. sygn. akt I CKN 89/01.

Natomiast, w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy, jak to już wyżej podkreślano, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Należy zatem przyjąć, iż wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które przykładowo: świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają więc wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest, to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu. Ponadto, podkreślenia wymagało to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy też choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie treści umowy z dnia [...].12.2022r. w współpracy, zawartej pomiędzy NFOŚiGW a P. S.A.

W ocenie NFOŚiGW umowa wraz z załącznikami stanowiącymi jej integralną część, objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa (P. S.A.), w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, bowiem zawiera informacje m.in.: o miejscu realizacji przewidywanego projektu, harmonogramie realizacji projektu, przewidywanych kosztach projektu, procedurze i sposobach działania Spółki, organizacji Spółki, analizie wrażliwości nakładów inwestycyjnych i IRR dot. projektu oraz określa zasady współpracy. Niewątpliwie są to informacje mające wartość gospodarczą, które zostały poddane szczególnym rygorom ochrony w procedurach wewnętrznych Spółki oraz w zawartych przez nią umowach.

Sąd analizując ww. umowę wraz z załącznikami nie dostrzegł jednak tych elementów, przesądzających o występowaniu w sprawie tajemnicy przedsiębiorcy (materiał niedostępny dla strony Skarżącej). Umowa i załączniki zawierają ogólne reguły i zasady współpracy wskazanych w niej podmiotów. Odnosząc ich treść do treści decyzji z dnia [...].06.2023r. należy wskazać, iż NFOŚiGW nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji czemu elementy umowy i załączników stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Uzasadnienie decyzji odwołuje się do pojęć ogólnych z bogato cytowanym orzecznictwem sądowoadministarcyjnym. Nie wyjaśnia natomiast kwestii zasadniczych, związanych z tą konkretną sprawą. Każda umowa o charakterze komercyjnym (handlowym) będzie zawierała podział obowiązków miedzy jej stronami. Powyższe stanowi bowiem kwestie zasadnicze tego typu umów, nie stanowi to jednak automatycznie o wystąpieniu w sprawie tzw. tajemnicy przedsiębiorcy. Również w zawartym w umowie z dnia [...].12.2022r. pkt [...] "Poufność" (str.10) strony określiły, iż poufnością zostaną objęte kwestie w zakresie negocjacji i realizacji ww. umowy a nie sama jej treść. Należy zatem przyjąć, iż również strony umowy nie uznały za celowe objęcie zasadą poufności treści umowy i załączników.

Jak wskazano na wstępie, wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że NFOŚiGP wydając sporną decyzję administracyjną, dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zdaniem Sądu, związana z tym uchybieniem nastąpiła niewłaściwa ocena norm prawa materialnego, która miała wpływ na ostateczny wynik sprawy(art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.).

Mając to wszystko na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku (pkt 1). Orzeczenie w sprawie kosztów (pkt 2) oparte jest na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez Skarżącą wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej będącego adwokatem (480 zł).