Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 3/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 817,00 (osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA Go 3/12

U Z A S A D N I E N I E

Skarżący, M.A. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2011 r., nr [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].03.2011 r., wydanej w przedmiocie określenia wartości celnej, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

Z akt sprawy wynika że :

W dniu [...].07.2008 r., P.S. działając z upoważnienia skarżącego, dokonał zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu używanego samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 1781 cm3, rok produkcji 1999. Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarowano kwotę 2.400 CHF - zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem nr [...] z dnia [...].07.2008 r.

Korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego.

W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zmianami) przekazał załączony do zgłoszenia celnego rachunek zakupu nr [...] z dnia [...].07.2008r. z zamieszczoną na nim deklaracją o pochodzeniu towaru, do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne.

Pismem nr [...] z dnia [...].03.2010 r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej, Konfederacja Szwajcarska, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować, jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny.

W toku prowadzonego postępowania do organu wpłynęła informacja od Generalnego Dyrektoriatu Ceł w Szwajcarii z dnia [...].12.2010r., iż po ponownej weryfikacji pochodzenia samochodu oraz otrzymaniu koniecznych informacji/dokumentów stwierdzono, że samochód został importowany do Szwajcarii z UE wraz z dowodem pochodzenia, a następnie eksportowany w tym samym stanie. W związku z tym załączony dowód pochodzenia został wystawiony prawidłowo.

W związku z uwagi na fakt, iż cena transakcyjna uwidoczniona na dokumencie zakupu towaru budziła poważne wątpliwości, co do jej faktycznej wysokości, po uprzednim wszczęciu postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].03.2010r. określił wartość celną importowanego pojazdu, metodą ostatniej szansy, na kwotę 20.093,0 PLN oraz dokonał wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów usług oraz podatku akcyzowego.

Po rozpoznaniu dowołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].11.2011 r., uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].03.2011 r., co do określenia wartości celnej, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu wskazał iż ze względu na niską wartość celną pojazdu organ celny l instancji zasadnie uznał, iż zaszły uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zmianami), rozporządzenia Komisji EWG nr 2454/93 z dnia 02 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zmianami) oraz ustawy z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68,póz.622) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych (rachunku, faktury) załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących określeniu wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego.

Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) ww. uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej.

W wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu. W wyniku bowiem jej porównania (2.400 CHF) z ceną tego rodzaju do importowanego pojazdu na rynku szwajcarskim ale o rok młodszego (notowania wg szwajcarskiego katalogu EUROTAXGLASS'S Personenwagen 07-08/08 s.33, strona internetowa - www.car4you.ch) wynikało, iż ceny tego rodzaju pojazdu na rynku szwajcarskim znacząco odbiegały od ceny zadeklarowanej przez stronę i kształtowały się na poziomie 7900 do 10400 CHF . Nawet uwzględniając przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...].08.2008r., wg, której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu) wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na umowie kupna - sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego.

Organ celny uznając, iż nie jest możliwe zastosowanie art.29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wobec wątpliwości co do wartości celnej towaru zastosował metodę ustalania wartości celnej określoną w art. 31 ust.1 WKC. Ustalając wartość celną zgodnie z dyspozycją przepisu art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jako punkt wyjścia przyjmując wartość pojazdu określoną w opinii nr [...] z dnia [...].06.2010 r. i przy ustalaniu wartości celnej pomniejszył je o należności celne, podatek VAT i podatek akcyzowy podobierane w związku z importem towaru.

Tak ustalona wartość celna w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zdaniem organu oddaje rzeczywistą wartość pojazdu będącego podstawą do określenia należności publiczno-prawnych. W sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy opinii biegły dokonał licznych odliczeń od ceny bazowej uwzględniając dostępne dane oraz konkretny stan techniczny wycenianego pojazdu , istniejący w chwili jego sprowadzenia do Polski.

Zgodnie z art. 31 ust 2a WKC wartość celna ustalana metodą tzw. "ostatniej szansy" nie może być określana m.in. na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie, a pojazdy marki [...] są produkowane na obszarze Wspólnoty. Toteż niedopuszczalnym byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej marki. W takiej sytuacji Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Za punkt wyjścia sporządzanej kalkulacji przyjmuje się wtedy katalogową cenę samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy, podatek VAT.

Organ dokonując obliczenia rzeczywistej wartości celnej posiłkował się opinią techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę techniki samochodowej i ruchu drogowego. Rzeczoznawca ustalił, iż najbardziej zbliżone, niemalże identyczne parametry trakcyjno-techniczne do przedmiotu importu ma samochód marki [...], wyprodukowany w Japonii, a więc poza Wspólnotą Europejską.

W sporządzonej dla potrzeb niniejszej sprawy - opinii, biegły dokonał odliczeń od ceny bazowej, uwzględniając dostępne dane oraz konkretny stan techniczny wycenianego pojazdu (m.in. na podstawie opinii załączonej do zgłoszenia celnego nr [...]), istniejący w chwili jego sprowadzenia do Polski, uwzględniając przy tym ujemne korekty z tytułu utrzymania i dbałość o pojazd.

Powyższa zmiana z uwzględnieniem korekty współczynnika importu indywidualnego wpłynęła na zmianę wartości pojazdu z kwoty 27.800 zł na kwotę 25.180 zł, co miało wpływ na ustalenie wartości importowanego pojazdu, a w konsekwencji na wartość celną, podatek akcyzowy i VAT. Dokonując odpowiedniego pomniejszenia wartości o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy, podatek VAT, ustalono wartość celną pojazdu na kwotę 18.198 PLN.

W związku z powyższym zmianie uległa podstawa opodatkowaniem podatkiem akcyzowym i podatkiem od towarów i usług oraz kwota zobowiązania podatkowego.

Skarżący we wniesionej skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania w sprawie w całości, zarzucając organowi celnemu :

1. naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 187 § 1, art. 188 ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 i art. 229 ordynacji podatkowej przez:

- brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w zakresie rzeczywistej wartości towaru celnego, co przejawia się w zawyżeniu jego wartości,

- wadliwą ocenę rzetelności danych zawartych rachunku sprzedaży towaru oraz prawidłowości wykonania wyceny przez rzeczoznawcę, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia wartości towaru i dowolnego ustalenia zawyżonej wartości towaru w oparciu o metodę ostatniej szansy,

- zaprzeczenie zasadzie dążenia do ustalenia prawdy materialnej wobec nie uwzględnienia wniosków dowodowych strony w zakresie określenia rzeczywistego zakresu szkody w pojeździe, wysokości koniecznej naprawy oraz wartości towaru oraz zaakceptowanie braku przeprowadzenie postępowania co do wartości transakcyjnej pojazdów uszkodzonych na rynku szwajcarskim,

- nie wyjaśnienie metody przyjętej dla sporządzenia opinii [...] o ile wskaźniki nią określone miały stanowić podstawę wyceny towaru w opinii, w szczególności czy wskaźniki opinii stanowią współczynnik uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego samochodu, co nie pozwalało na zastosowanie współczynnika Uzi jako bezzasadnie podwyższającego wartość pojazdu,

- wadliwą ocenę potwierdzenia kraju pochodzenia pojazdu, a co za tym idzie prawdziwości danych zawartych na rachunku nr [...], w tym również co do ceny transakcyjnej towaru,

- wadliwe zaakceptowanie opinii jako mogącej stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, pomimo że nie uwzględnia ona współczynnika stopnia uszkodzeń i współczynnika uszkodzeń ukrytych, a nadto z wyjaśnień pisemnych rzeczoznawcy z [...].05.2011 r.

- naruszenie art. 29 ust. l WKC w zw. z art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC, przez bezzasadne pominięcie wartości transakcyjnej pomimo braku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony.

- sprzeczność ustaleń organu II instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym co do istnienia uzasadnionych wątpliwości pozwalających na zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru wykazanej na rachunku nr [...] oraz tego, że wartość tego pojazdu wynosiła 18189 zł.

- naruszenie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ordynacji podatkowej przez brak zastosowania tych przepisów pomimo konieczności umorzenia postępowania w zakresie zaległości celnej oraz wobec braku dowodu na uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony.

Zdaniem skarżącego późniejsze wystąpienie do władz szwajcarskich potwierdziło preferencyjne pochodzenie pojazdu i zasadność objęcia go preferencyjną stawką celną. Ten fakt powinien prowadzić do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w tym zakresie już przez organ pierwszej instancji.

Potwierdzenie w toku postępowania preferencyjnego pochodzenia pojazdu doprowadziło w przekonaniu skarżącego do takiej sytuacji, w której żaden z elementów rachunku [...] nie został przez organ skutecznie zanegowany.

Organ nie przeprowadził bowiem żadnego postępowania dowodowego co do tego, jaka jest wartość transakcyjna pojazdów uszkodzonych powypadkowych na rynku szwajcarskim. Brak takiego postępowania dowodowego powoduje, że nie zaistniały podstawy do czynienia ustaleń w zakresie wartości towaru z pominięciem wartości transakcyjnej wskazanej na rachunku [...].

Nie mogą bowiem stanowić podstawy dowodowej w tym zakresie dane z katalogu EUROTAXGLASS'S Personenwagen 07-08/08 z tego powodu, że dane transakcyjne wykazane w tym katalogu dotyczą pojazdów nieuszkodzonych.

Nie było tym samym podstaw do obliczania wartości pojazdu w oparciu o metodę ostatniej szansy i kwestionowania wartości transakcyjnej wykazanej na rachunku [...].

Podkreślił należy, że rzeczoznawca sporządzający opinię, choć miał wykonać ją na podstawie opinii [...], to nie znał metody przyjętej do sporządzenia tejże opinii. Nie znając metodyki jej sporządzenia, wykorzystywał wskaźniki nią ustalone i przyjmował po części własne wskaźniki wbrew treści wcześniejszej opinii.

Oświadczenie rzeczoznawcy, że metoda obliczeniowa przyjęta w opinii z 2008 r. była znana jedynie jej twórcy nakazywało podjęcie przez organ odwoławczy zgodnie z wnioskiem dowodowym działań zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii celem poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie.

Metoda obliczeniowa opinii z 2008 r. ustalała współczynniki uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego pojazdu a nie wartości poszczególnego zespołu. Stąd też zastosowanie w opinii współczynnika uzj było niedopuszczalne, gdyż powielało czynność dokonaną już w 2008 r. W ten sposób znacząco zaniżano wysokość uszkodzeń oraz zawyżano wartość towaru.

Opinia nie uwzględnia również współczynników stopnia uszkodzeń oraz współczynnika uszkodzeń ukrytych, których zastosowanie również wpływałoby na ustalenie wartości pojazdu.

Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddaleniu, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty i argumenty w niej zawarte Sąd podziela.

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

W szczególności art. 78 WKC stanowi podstawę prawną do dokonania kontroli zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów po uiszczeniu przez importera należności celnych i zwolnieniu towaru. Ust. 2 tego artykułu określa zakres działań możliwych do podjęcia przez organ celny – głównie kontrolę dokumentów i danych handlowych.

W niniejszej sprawie organ celny skierował do szwajcarskiej administracji celnej wniosek o weryfikację deklaracji na rachunku pod kątem autentyczności i prawdziwości danych w niej zawartych.

Ponieważ cena transakcyjna budziła poważne wątpliwości, w świetle treści przepisu art. 78 ust. 2 WKC , organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe dotyczące importowanego przez skarżących pojazdu w zakresie określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, określenia w prawidłowej wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 lit. d) WKC Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw, w których przewidziane jest stosowanie preferencji. Takie preferencyjne środki taryfowe przewiduje Umowa zawarta między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zm.), której Protokół 3 dotyczy definicji "produktów pochodzących" oraz metod współpracy administracyjnej. Art. 16 tegoż Protokołu wyszczególnia trzy dokumenty, a przedstawienie któregokolwiek z nich daje podstawę do korzystania z preferencji taryfowych m. in. produktom pochodzącym ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty czyli także pojazdowi sprowadzonemu przez skarżących. Tymi dokumentami są: świadectwo przewozowe EUR.1,; świadectwo przewozowe EUR-MED. oraz deklaracja na fakturze lub deklaracja EUR-MED wydana zgodnie z art. 22 Protokołu 3. I taka "deklaracja na fakturze" została zawarta na rachunku nr [...] załączonym przez skarżących do zgłoszenia celnego.

Weryfikacja tej deklaracji wypadła dla skarżącego wypadła pozytywnie, toteż zastosowano stawkę celną w wysokości 0 %.

Sąd jednakże podziela argumentację skarżących zarzucających niezasadne zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru.

W myśl art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 (...).

Co jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną określa ust. 3a) art. 29 WKC, stanowiąc iż jest nią całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego.

Jeżeli jednak, w myśl art. 181a RWKC, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Z omówionych wyżej przepisów wynika, że organy celne mogą odrzucić wartość transakcyjną sprowadzonego towaru jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowiła całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę.

Odwołując się w przepisach art. 181a RWKC do pojęcia "uzasadnione wątpliwości" ustawodawca dał organom celnym szeroką swobodę kwestionowania zamieszczanych w zgłoszeniach celnych wartości transakcyjnych sprowadzanych towarów. Samo pojęcie "uzasadnione wątpliwości" jest pojęciem nieostrym, jednakże nie może prowadzić jedynie do subiektywnego odczucia tego, kto wątpliwości te powziął. "Uzasadnione wątpliwości" muszą wynikać z zebranego w każdej konkretnej sprawie materiału dowodowego i jego wyczerpującego rozpatrzenia przez organ celny, przy czym ocena zebranych dowodów winna być swobodna lecz nie dowolna.

Zatem oceniając czy w danej sprawie występują uzasadnione wątpliwości odnośnie zadeklarowanej wartości celnej, organ celny winien się oprzeć nie tylko na doświadczeniu życiowym prowadzących postępowanie celne, ale przede wszystkim na przestrzeganiu reguł procesowych zawartych w przepisach ordynacji podatkowej, m. in. w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191. Stworzenie przez ustawodawcę "luzu" decyzyjnego w tej kwestii nie może oznaczać nieograniczonej swobody organów celnych, gdyż taki sposób prowadzenia postępowania pozostawałby całkowicie poza kontrolą sądu administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż dopiero wykazanie wystąpienia uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC daje podstawę do odrzucenia przez organ celny wartości transakcyjnej sprowadzonego towaru i następnie ustalanie wartości celnej tegoż towaru w oparciu o pozostałe metody wskazane w art. 30 do 31 WKC.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał iż deklarowana wartość celna pojazdu budzi uzasadnione wątpliwości.

Powołał się na znajdujący się w aktach spraw wydruk ze strony internetowej www.car4you.ch, gdzie ceny pojazdów tego samego rodzaju, ale o rok młodszego, co przedmiot importu kształtują się na poziomie od 7.900 do 10.400 CHF (kwota ponad trzykrotnie wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu) i nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń pojazdu określonych w przedstawionej przez skarżącego opinii [...], kwota zadeklarowana przez skarżących w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości.

Zdaniem Sądu tak przedstawione argumenty, przy zebranym w sprawie materiale dowodowym, nie dają podstaw do przyjęcia, że wystąpiły w niniejszej sprawie uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

Należy wskazać na lakoniczność i pobieżność przedstawionej w zaskarżonej decyzji argumentacji organu odwoławczego.

Organ odwoławczy stwierdza, że cena sprzedaży pojazdu nie odpowiada rzeczywistej wartości rynkowej samochodu na rynku eksportu, co ma być potwierdzone, według organu odwoławczego, uzyskanymi danymi przez organ I instancji.

Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu. Jednakże w tej konkretnej sprawie organy celne obu instancji takiej rażącej rozbieżności nie wykazały. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych tłumaczenia wydruku ze strony internetowej www.car4you.ch (na ten dowód powołuje się Dyrektor w zaskarżonej decyzji) wynika, że katalog EurotaxGlass’s, który znajduje się na powyższej stronie internetowej, jest odzwierciedleniem stosunków cenowych na szwajcarskim rynku samochodów używanych, przedstawiającym ceny orientacyjne i końcowe (detaliczne) obowiązujące w stosunku do pojazdów, które są bezpieczne, nie mają usterek mechanicznych, są gotowe do jazdy, nie mają uszkodzeń karoserii ani wnętrza pojazdu, przeszły w ostatnich ośmiu miesiącach przegląd (obowiązujący urzędowo), w których przeprowadzone prace serwisowe lub inspekcyjne są udokumentowane i wykonane zgodnie z wytycznymi producenta, wyposażone są w dobre opony letnie (co najmniej 50%).

Istotnie, ceny takiego auta tego rodzaju i jednego roku młodszego, co przedmiot importu kształtują się na poziomie wskazanym przez organ. Jednakże auto sprowadzone przez skarżących, jak wynika z opinii technicznej [...], zawierało szereg uszkodzeń i braków. Wskazywała ona że auto nadaje się do eksploatacji po naprawie w warunkach warsztatowych.

Opinia zawiera informację, iż jest to auto po kolizji drogowej. Na uwagę zasługują takie z opisanych uszkodzeń, jak np. silnik nie daje się uruchomić, maska pogięta, wzmocnienie czołowe połamane, podłużnica pogięta, błotniki pogięte i porysowane itp.

Uszkodzenia te nie pozwalają na przyjęcie, że jest to auto używane, którego stan jest zgodny z opisanym wyżej stanem wycenianych aut w szwajcarskim katalogu EurotaxGlass’s. Brak jest też podstaw do pomniejszenia katalogowej wartości (wskazanej w EurotaxGlass’s) samochodu tego samego rodzaju i zbliżonym roku produkcji, co przedmiot importu o współczynniki wartości uszkodzeń przyjęte w opinii [...] na podstawie polskiej instrukcji określania wartości pojazdów na polskim rynku i przyjmowania na tak ustalanej podstawie wartości auta na rynku eksportu.

W aktach administracyjnych znajduje się również zamieszczona w katalogu INFO – EKSPERT wartość rynkowa samochodu w tej samej marce i roku produkcji, co przedmiot importu. Wprawdzie organ odwoławczy, wyjaśniając podstawy uzasadnionych wątpliwości wobec ceny transakcyjnej, na tę wartość bezpośrednio w zaskarżonej decyzji się nie powołał, mimo to trzeba zaznaczyć, iż informacje zamieszczone w tym katalogu nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania wartości transakcyjnej, ponieważ katalog ten dotyczy cen rynkowych pojazdów na rynku polskim a nie szwajcarskim.

Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten jest realizacją koncepcji otwartego postępowania dowodowego. Ustalenie stanu faktycznego wymaga zebrania informacji o faktach, a weryfikacja tych informacji odbywa się przez przeprowadzanie dowodów. Natomiast ocena uzyskanego w taki sposób dowodu odbywa się w oparciu o przepis art. 191 Ordynacji podatkowej i w ocenie tej organy celne nie są skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonują jej w sposób swobodny, ale nie dowolny, na podstawie własnego przekonania w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Tak prowadzonego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie zabrakło. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa to, że rażąca dysproporcja zaistniała między zadeklarowaną przez skarżących wartością transakcyjną pojazdu a wartościami wynikającymi z katalogu EurotaxGlass’s jest wystarczającym powodem do odrzucenia zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

Kontrolowane rozstrzygnięcie narusza art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy obu instancji niewystarczająco wykazały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 181a RWKC, tj. wystąpiły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość odpowiada wartości transakcyjnej. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy można jedynie stwierdzić, że odbiegała ona od cen rynkowych na rynku szwajcarskim aut używanych lecz w pełni sprawnych.

Organ celny powinien przeanalizować dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy pod kątem interpretacji dokonanej przez Sąd i uzupełnić postępowanie dowodowe celem ustalenia czy w przypadku sprowadzonego auta jego wartość transakcyjna odbiegała od cen rynkowych na rynku szwajcarskim. Nie wskazując organowi celnemu jakie konkretnie dowody winien w kontrolowanym postępowaniu przeprowadzić, należy zauważyć, iż w katalogu EurotaxGlass’s znajduje się odesłanie w przypadku pojazdów powypadkowych do wytycznych wyceny Szwajcarskiego Związku Rzeczoznawców ds. Pojazdów Mechanicznych. Nadto należy podkreślić, iż na okoliczność ceny transakcyjnej nabytego pojazdu i warunków dokonania transakcji kupna organ celny nie przesłuchał dotychczas skarżących, a nie można wykluczyć, iż dowód ten pomógłby w ustaleniu czy wartość transakcyjna nabytego przez nich pojazdu budzi uzasadnione wątpliwości. Jednakże dopiero po wykazaniu przez organ celny, że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC, będzie możliwe wykluczenie wartości transakcyjnej pojazdu, a następnie ustalenie jego wartości w oparciu o inne metody wskazane w WKC i odniesienie się do pozostałych zarzutów skarżących.

Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Złożyły się na nie: wpis w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłata za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 600 zł.

Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Wierchowicz