Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3228/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 134, art. 58 par. 1 i 2, art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz G. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2024 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało sprostowane postanowieniem z dnia 10 września 2024 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:

Decyzją [...] z dnia [...] maja 2023 r. Prezydent [...] ustalił wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą, lub zniszczeniem pojazdu marki [...] numer rejestracyjny [...] oraz zobowiązał do ich zapłaty Skarżącego.

Decyzja została wyekspediowana na adres: ul. P., [...] W. i uznana za doręczoną w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej: "k.p.a.", w dniu 9 czerwca 2023 r.

Pismem złożonym w dniu 29 grudnia 2023 r. Strona wniosła podanie z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2023 r., wskazując, że korespondencja w sprawie była wysyłana na niewłaściwy adres.

W treści podania Skarżący wskazał, że nie odebrał pojazdu ze względu na barierę językową i nieznajomość toku postępowania. Podniósł nadto, że nie wiedział, iż pojazd może odebrać oraz że brak karty pobytu uniemożliwił mu wykup ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. znak [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 10 września 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "Kolegium"):

- na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania,

- na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołania wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Prawidłowe pouczenie w tym zakresie było zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta [...]. Wyjaśniło także, że uznało, iż zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego. Została ona wysłana na adres: ul. P., [...] W. i doręczona w sposób zastępczy, po dwukrotnym awizowaniu.

Kolegium wyjaśniło, że w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. powiadomił Prezydenta [...], że Skarżący figuruje w ewidencji podatników pod adresem ul. P. w W. Z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 24 maja 2024 r. wynika, że dane te wprowadził Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. na podstawie mandatu karnego. Zdaniem Kolegium pozwala to przyjąć, że Skarżący wskazał lub nie protestował przeciwko zamieszczeniu w mandacie karnym ww. adresu. Wysłanie zaskarżonej decyzji na wskazany adres było uprawnione. W konsekwencji Kolegium wskazało, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 28 czerwca 2023 r. Odwołanie zostało wniesione w dniu 29 grudnia 2023 r. A zatem po upływie terminu do jego wniesienia.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że wraz z odwołaniem Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że nie wiedział o decyzji, bo korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres.

W ocenie Kolegium, w sprawie Skarżący jako okoliczność uchybienia terminu wskazał kierowanie korespondencji do miejsca, w którym nie przebywał. Adres ten jednak figurował w rejestrze danych urzędów skarbowych na podstawie danych z mandatu karnego. Zmusiło to Kolegium do stwierdzenia, że decyzja była wysłana na odpowiedni adres, a strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W konsekwencji Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Skargę na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo uprawdopodobnienia faktu nieotrzymania przesyłki od organu;

2) art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy organ uprzednio zastosował już art. 59 § 2 k.p.a.,

3) art. 7, 8, 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie - zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy - polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, bezpodstawnym ustaleniu, że adres ul. P., [...] W. jest adresem zamieszkania, pobytu Skarżącego, co doprowadziło do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2023 r. została Skarżącemu doręczona prawidłowo.

Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że skuteczność doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 44 k.p.a., uzależniona jest od zachowania czterech przesłanek wynikających z treści tego przepisu. Kwestie o których mowa w tym przepisie nie zostały przez organ dokonane prawidłowo. Prezydent [...], jak i Kolegium powołało się na okoliczność, iż ww. adres, który rzekomo został podany przez Skarżącego jako jego adres zamieszkania, w trakcie wystawiania mandatu karnego przez stosowne organy, uznać należy za jego adres zamieszkania. Skarżący pismem z dnia 27 marca 2024 r. w odpowiedzi na zapytanie organu wskazał, iż nigdy nie podawał nikomu takiego adresu, a także pod takowym adresem nie zamieszkiwał. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że Skarżący jest cudzoziemcem, który nie posługuje się w pełni językiem polskim ani w mowie, ani w piśmie. We wszelkich czynnościach wymagających znajomości języka korzysta z pomocy osób trzecich. Nie wiadomo, czy funkcjonariusz, który wystawiał mandat karny, ww. adresu nie wskazał samowolnie, czy też adres ten został podany przez osoby towarzyszące Skarżącemu.

Dalej Skarżący podniósł, że do nieodebrania przez niego przesyłki nie doszło z jego winy, skoro wskazywany przez organy adres w ogóle nie jest znany Skarżącemu. Jak wynika z analizy akt sprawy, Skarżący zamieszkiwał pod wieloma adresami, jednakże zawsze w tych miejscach dokonywał czynności zameldowania, co prowadzi do wniosku, że gdyby Skarżący faktycznie zamieszkiwał pod adresem P. w W., to również by się zameldował. Nadto Strona podniosła, że nieruchomość znajdująca się pod ww. adresem jest nieruchomością wielolokalową.

Strona zwróciła także uwagę, że w sytuacji gdy wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy w pierwszej kolejności powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. Skoro postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera już samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, wydawanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. jest zbędne.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o jego oddalenie.

Wskazując na zasadność odrzucenia skargi jako złożonej po terminie Kolegium wyjaśniło, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres Skarżącego podany przez niego jako adres do korespondencji. W związku z tym skierowana na ten adres przesyłka została uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. z dniem 23 lipca 2024 r. Skarżący nie poinformował Kolegium o swoim pobycie w Zakładzie Karnym. O fakcie tym organ został poinformowany przez osobę trzecią. Wysłanie ponowne postanowienia z dnia [...] lipca 2024 r. na adres Zakładu Karnego nie powodowało zatem, że otworzył się ponownie termin do wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 22 sierpnia 2024 r. Skarga nadana w urzędzie pocztowym w dniu 29 sierpnia 2024 r. winna zatem ulec odrzuceniu jako wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia.

Wnosząc zaś o oddalenie skargi Kolegium podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie.

Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W sytuacji gdy skarga zostanie wniesiona po upływie ww. terminu, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W sprawie niniejszej zaskarżone postanowienie Kolegium doręczane było Skarżącemu dwukrotnie. Po raz pierwszy przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została wysłana na adres podany przez Stronę w toku postępowania przed organem odwoławczym i wróciła do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tym czasie Skarżący przebywał już w Zakładzie Karnym. Natomiast po raz wtóry przesyłka została skierowana na adres Zakładu Karnego, w którym Skarżący został osadzony, i odebrana w dniu 5 sierpnia 2024 r.

Podanie o przywrócenie terminu zostało wniesiona do organu w dniu 29 grudnia 2023 r., a z akt sprawy wynika, że Skarżący w Zakładzie Karnym przebywał od kwietnia 2024 r.

W orzecznictwie sądów jednolicie wskazuje się, że aby doszło do skutecznego doręczenia korespondencji w trybie art. 44 k.p.a., adresat tej przesyłki musi pod tym adresem zamieszkiwać. Jedynym dopuszczalnym sposobem doręczenia pisma osobie pozbawionej wolności jest uczynienie tego na adres zakładu, w którym adresat przebywa, za pośrednictwem jego administracji. Doręczenia pisma w inny sposób jest nieskuteczne, niezależnie od wiedzy organu o fakcie pozbawienia adresata wolności (por. wyrok SN z 22.08.2007 r. III KK 1/07; wyrok SN z 26.11.2003r. III KK 347/04; wyrok NSA z 5.10.2021 r. I GSK 206/21; wyrok WSA w Warszawie z 18.12.2023 r. V SA/Wa 1462/23). Z samej istoty pozbawienia wolności wynika, że jest ono niezależne od woli osoby pozbawionej wolności zarówno co do czasu trwania jak i miejsca pobytu, a ponadto niejednokrotnie może ono ograniczać swobodę w podaniu do wiadomości organu miejsca pobytu w czasie pozbawienia wolności (por. wyrok WSA w Warszawie z 27.03.2012 r. III SA/Wa 1869/11 i przywołane tam orzecznictwo).

W takiej sytuacji faktycznej i prawnej, zdaniem Sądu, przesyłki wyekspediowanej po raz pierwszy na adres podany przez Stronę we wniosku o przywrócenie terminu, nie można uznać za doręczoną skutecznie w trybie art. 44 k.p.a. Tym samym stanowiska organu odwoławczego o skuteczności doręczenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 44 k.p.a. sąd nie podzielił. A zatem termin do wniesienia skargi należało liczyć od daty doręczenia Stronie postanowienia na adres Zakładu Karnego. Postanowienie to zostało odebrane przez administrację Zakładu Karnego w dniu 5 sierpnia 2024 r. W tej sytuacji skarga wniesiona w dniu 29 sierpnia 2024 r. została wniesiona z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do jej odrzucenia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przechodząc zaś do merytorycznej oceny kontrolowanego postanowienia, pod względem jego zgodności z prawem, Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć przy tym trzeba, że przedmiotem kontroli w tej sprawie jest postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy art. 134 i art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a.

Stosownie do treści art. 134 k.p.a. "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.".

Warunkiem stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jest ustalenie, że decyzja organu I instancji została doręczona, jednoznaczne ustalenie daty, w jakiej doręczenie to nastąpiło oraz jednoznaczne ustalenie daty złożenia środka odwoławczego.

Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 k.p.a. "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.". Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin - § 2 art. 58 k.p.a.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji została skierowana do Skarżącego na prawidłowy adres, który figurował w rejestrze danych urzędów skarbowych na podstawie danych z mandatu karnego. Ustalenie to determinowało przyjęcie, że decyzja organu I instancji została Stronie doręczona w trybie art. 44 k.p.a., a kolejno – iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał także, że Strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Zdaniem Kolegium decyzja została wysłana na odpowiedni adres, zatem twierdzenie Strony, że została ona wysłana na adres pod którym nie przebywał nie uzasadnia braku winy w uchybieniu terminu.

W okolicznościach niniejszej sprawy kwestia doręczenia Stronie decyzji organu I instancji wymagała dodatkowych ustaleń wobec faktu, że Skarżący podnosił, iż decyzja została do niego wyekspediowana na nieprawidłowy adres. Z akt sprawy wynika, że w trakcie interwencji podczas której odholowano pojazd będący w posiadaniu Strony, funkcjonariusze Policji nie ustalili adresu do korespondencji (zob. pismo z 19.02.2019 r. k. 20). Adres na jaki organ I instancji kierował korespondencję adresowaną do Skarżącego został ustalony w wyniku podjętych przez ten organ działań. Z treści pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wynika, że Strona figuruje w ewidencji podatników [...] Urzędu Skarbowego [...] z adresem zamieszkania: [...] W. ul. [...].

Z dalszych wyjaśnień pozyskanych już przez Kolegium od ww. organu wynika, że Skarżący został odnotowany w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatnika (CRP KEP) na podstawie mandatu karnego (por. pismo z 24.05.2024 r.).

Sam Skarżący wskazywał zaś, co podtrzymał w treści skargi, że pod ww. adresem nigdy nie mieszkał i nie wie dlaczego taki adres został przez organ podany.

Nie budzi wątpliwości, że decyzja organu I instancji wysłana na adres: W., ul. [...], została uznana przez Kolegium za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu "12.06.2023 r.". Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione dnia 29 grudnia 2023 r. Jak wynika z pism Strony informację o wydanej decyzji Skarżący uzyskał telefonicznie w dniu 28 grudnia 2023 r., po zainicjowanym z jego strony kontakcie w związku z odebraniem upomnienia.

Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę. Według art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również – w razie jego nieobecności – innym osobom (sąsiadowi lub dozorcy domu), w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej przez okres 14 dni i zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (§ 1 pkt 1 i § 2), w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, konieczność powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).

Nie budzi przy tym wątpliwości, że podstawy do zastosowania art. 44 k.p.a. zachodzą wówczas gdy nie można dokonać doręczenia właściwego ani zastępczego.

Skuteczne doręczenie pisma na podstawie art. 44 k.p.a. jest uzależnione od zgodnej z prawem próby doręczenia pisma na zasadach określonych w art. 42 lub art. 43 k.p.a., w tym w szczególności na prawidłowy adres osoby, do której pismo jest kierowane. Doręczenie powinno nastąpić w miejscu, gdzie adresat mieszka aktualnie, a nie w mieszkaniu, w którym mieszkał w przeszłości. Warunkiem zastosowania omawianej regulacji jest bowiem to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w inny sposób przewidziany w ustawie. Doręczenie w trybie zastępczym jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości (por. postanowienie SN z 22.03.1995 r. II CRN 4/95; por. wyrok NSA z 22.10.2010 r.

II FSK 1071/09 wydany na gruncie art. 150 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu analogicznym jak art. 44 k.p.a.).

A zatem zarówno z punktu widzenia stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jak i z punktu widzenia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, konieczne jest ustalenie faktu doręczenia decyzji. W odniesieniu do pierwszego – termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji; a w odniesieniu do instytucji przywrócenia terminu – merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu może być podjęte wyłącznie wówczas, gdy termin został naruszony.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja organu I instancji została skierowana na prawidłowy adres. Jak wskazano, funkcjonariusze Policji w trakcie interwencji podczas której samochód będący w posiadaniu strony został odholowany na parking strzeżony, nie ustalili ani miejsca zamieszkania Strony, ani adresu do korespondencji. Wynika to wprost z treści pisma Komendy Policji. Organ I instancji ostatecznie posłużył się adresem pozyskanym z rejestrów prowadzonych przez organy podatkowe, wprowadzonym do rejestru w związku z odnotowanym mandatem karnym. Jednakże z treści tego pisma nie wynika kiedy konkretnie zdarzenie skutkujące wystawieniem mandatu karnego miało miejsce, co jest związane z oceną aktualności tego adresu, zwłaszcza w sytuacji gdy Strona przeczy by pod tym adresem kiedykolwiek mieszkała.

Ponadto w grudniu 2023 r. Skarżący odebrał upomnienie, na co sam wskazuje w piśmie z dnia 29 grudnia 2023 r. Po odebraniu tego upomnienia Skarżący skontaktował się z organem I instancji. Powyższe sugeruje, że wskazywane przez niego upomnienie mogło dotyczy sprawy niniejszej dotyczącej kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu.

W aktach sprawy brak jest ustaleń pod jakim adresem zostało owo upomnienie Stronie doręczone, co mogłoby być pomocne przy ocenie aktualności adresu pod jaki decyzję kierował organ I instancji.

W tej sytuacji Sąd uznał, że Kolegium nie przeprowadziło wyczerpujących czynności pozwalających na niebudzące wątpliwości ustalenie czy decyzja organu

I instancji została skierowana na prawidłowy adres. W konsekwencji przedwczesne było stwierdzenie, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania i merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Z możliwości jaką daje przepis art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać wyłącznie strona, której organ doręczył decyzję i która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w ustawowym terminie. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie (por. wyroki NSA: z 14.12.2007r. II OSK 1759/06; z 24.11.2010 r. II OSK 1762/09; z 5.12.1997 r. I SA 1329/95; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 1996, s. 565).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Niewykazanie przez Kolegium, że adres pod który organ I instancji wyekspediował przesyłkę zawierającą decyzję był pełnym i aktualnym adresem zamieszkania lub adresem do korespondencji Skarżącego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ winien przeprowadzić czynności wyjaśniające, nakierowane na ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy organ I instancji kierował korespondencję na aktualny wówczas adres zamieszkania Skarżącego, a dopiero potem ocenić czy Strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, a w sytuacji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, rozpatrzeć wniosek o jego przywrócenie. Może się bowiem okazać, że organ I instancji skierował decyzję organu I instancji na adres znany organowi z ewidencji podatników, lecz faktycznie nieaktualny.

Końcowo w odniesieniu do zarzutów skargi, Sąd zauważa, że w aktualnym orzecznictwie wskazuje się, iż ostateczny charakter postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w toku postępowania administracyjnego (art. 134 k.p.a.) nie stoi na przeszkodzie wydaniu tego postanowienia w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nawet bezpośrednio po wydaniu ostatnio powołanego postanowienia. Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ odwoławczy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 23.02.2021 r. I OSK 2378/20). W ocenie Sądu, co do zasady nie stanowi również naruszenia prawa sytuacja, w której organ jednym postanowieniem orzeknie zarówno w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jak i w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z powyższych przyczyn w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w powiazaniu z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964). Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonej opłaty od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości przewidzianej ww. rozporządzeniem (480 zł) oraz zwrot uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).