Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 185/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 168 par 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] listopada 2014 r.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji w R., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., w przedmiocie zwolnienia A. S. ze służby w Policji, z dniem [...] listopada 2014 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

W dniu 18 kwietnia 2014 r. do Komendy Powiatowej Policji w O. wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S.

z dnia [...] kwietnia 2014 r. o przedstawieniu policjantowi A. S. zarzutów popełnienia przestępstw z art. 258 § 1 kk., art. 286 § 1 lek. w zb. z art. 227 § 1 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk., art. 286 § 1 kk. w zb. z art. 227 § 1 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk., art. 13 § 1 Mc. w zw. z art. 286 § 1kk. w zb. z art. 227 § 1 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk., art. 286 § 1 kk. w zb. z art. 227 § 1 kk. z art. 65 § 1 kk., art. 18 § 3 kk. w zw. z art. 280

§ 1 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk., 286 § 1 kk. w zb. z art. 227 § 1 kk. w zw. z art. 65 § 1 kk.

Komendant Powiatowy Policji w O. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawiesił w czynnościach A.S., na okres trzech miesięcy od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r., a następnie zawieszenie to zostało przedłużone rozkazem personalnym tego organu nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. do czasu zakończenia postępowania karnego.

W dniu [...] października 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w O. sporządził zawiadomienie o prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym w celu zwolnienia [...] A. S. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w związku z uchyleniem i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2014 r. przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2014 r.

Powyższe zawiadomienie doręczono [...] A. S., który złożył pismo podtrzymujące dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnioski dowodowe złożone w toku całego postępowania.

W toku prowadzonego postępowania uwzględniono żądania strony dotyczące zapoznania z aktami postępowania, a także wystąpiono do Prokuratury Okręgowej w B. pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. o udostępnienie materiałów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego, które potwierdzą "oczywistość" popełnienia przez A. S. zarzucanych czynów.

Pismem z dnia [...] września 2014 r. ponownie wystąpiono do Prokuratury Okręgowej w B. z prośbą o udostępnienie materiałów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego.

Następnie postanowieniami Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w O. nie uwzględnił żądań strony w przedmiocie przeprowadzenia dowodów uznając, że ich przedmiotem nie są okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., po rozpoznaniu wniosku Prokuratury Rejonowej w S. zastosował wobec A. S. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] lipca 2014 r. Zastosowany środek zapobiegawczy został następnie przedłużony na okres do [...] października 2014 r. postanowieniem Sądu Okręgowego w B., który oceniając zasadność dalszego trwania zawieszenia uznał, iż przyczyny stosowane wobec A. S. nie ustały.

Ponadto pismem z dnia [...] października 2014 r. Prokuratura Okręgowa w B. poinformowała, iż okres tymczasowego aresztowania wymienionego został przedłużony do [...] stycznia 2015 r., bowiem zebrany materiał niejawny uzyskany w ramach czynności operacyjnych przez prokuraturę w wysokim stopniu uprawdopodabnia, że wyżej wymieniony podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów.

Komendant Powiatowy Policji w O., rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zwolnił A. S. - specjalistę Zespołu [...] Wydziału [...] w służbie stałej ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2014 r.

W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania potwierdził oczywistość popełnionego czynu w oparciu o materiały przekazane przez Prokuraturę Rejonową w S. oraz Sąd Rejonowy w S., z których wynika, iż:

w okresie od miesiąca stycznia 2014 r. do [...] kwietnia 2014 r. w S. województwa [...] i innych miejscowościach na terenie województwa [...], brał udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstwa w skład której wchodzili również L M., A. Z., A. W. i J. S., której celem było popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, życiu i zdrowiu oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wykonując zlecone mu w ramach grupy czynności i akceptując cele, dla których grupa została zorganizowana, a polegające między innymi na dokonywaniu przeszukań w mieszkaniach osób pokrzywdzonych, przy ich błędnym przeświadczeniu, iż osoby wykonujące tę czynność to funkcjonariusze policji, w trakcie to których działań dokonywano zaboru mienia znajdującego się w tychże mieszkaniach bądź innych pomieszczeniach gospodarczych, przy czym jako czynny funkcjonariusz Policji zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. dysponując odpowiednią wiedzą procesową wskazywał dane osób, u których dokonywane były opisane powyżej czynności przez inne osoby podające się za funkcjonariuszy policji,

w okresie do dnia [...] lutego 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, przekazał tym osobom wiedzę w zakresie danych adresowych, w efekcie czego osoby te podając się za funkcjonariuszy Policji udały się pod wskazany przez niego adres, gdzie dokonały przeszukania pomieszczeń mieszkalnych w miejscowości Z. gm. S., a następnie wykorzystując błędne przeświadczenie pokrzywdzonych co do faktu, że są funkcjonariuszami policji dokonały zaboru pieniędzy w kwocie [...] zł oraz dwóch telefonów komórkowych marki [...] czym doprowadzono M. P. oraz A. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż [...] zł.,

w okresie do dnia [...] lutego 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, przekazał tym osobom wiedzę w zakresie danych adresowych, w efekcie czego osoby te podając się za funkcjonariuszy Policji udały się pod wskazany przez niego adres, gdzie dokonały przeszukania pomieszczeń mieszkalnych w miejscowości Z., a następnie wykorzystując błędne przeświadczenie pokrzywdzonych co do faktu, że są funkcjonariuszami policji dokonały zaboru pieniędzy w kwocie [...] zł oraz [...] Euro czym doprowadzono J. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie [...] zł.,

w okresie do dnia [...] marca 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, przekazał tym osobom wiedzę w zakresie danych adresowych, w efekcie czego osoby te podając się za funkcjonariuszy Policji udały się pod wskazany przez niego adres, gdzie wykorzystując błędne przeświadczenie pokrzywdzonego L. G. co do faktu, że są funkcjonariuszami usiłowały przeprowadzić przeszukania pomieszczeń mieszkalnych w m-ci N., powiat [...] w celu dokonania zaboru ujawnionego tam mienia, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na postawę pokrzywdzonego,

w nieustalonym okresie do dnia [...] marca 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, przekazał tym osobom wiedzę w zakresie danych adresowych, w efekcie czego osoby te podając się za funkcjonariuszy Policji udały się pod wskazany przez niego adres, gdzie dokonały przeszukania pomieszczeń mieszkalnych przy ul. S. w m-ci O., a następnie wykorzystując błędne przeświadczenie pokrzywdzonych co do faktu, że są funkcjonariuszami policji dokonały zaboru pieniędzy w kwocie [...] zł, dwóch telefonów marki [...] i [...] oraz złotego łańcuszka czym doprowadzono M. S. i M. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie [...] zł,

w nieustalonym okresie do dnia [...] kwietnia 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, ułatwił innym osobom dokonanie czynu zabronionego poprzez udzielenie im informacji w zakresie danych adresowych osób posiadających środki finansowe, w efekcie czego osoby te udały się pod wskazany przez niego adres w O. przy ul. K., gdzie dokonały rozboju na osobach J. P. i J. T., w ten sposób, że po wejściu do zajmowanego przez nich mieszkania, przy użyciu przemocy w postaci uderzania ich rękoma po całym ciele, skrępowaniu i zamknięciu w pomieszczeniach piwnicznych po czym dokonali zaboru ujawnionych w mieszkaniu pieniędzy w kwocie [...] zł czym działano na szkodę J. P.,

w okresie do dnia [...] kwietnia 2014 r. będąc zatrudniony w Wydziale [...]Komendy Powiatowej Policji w O. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami i z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w ramach grupy opisanej w punkcie 1, przekazał tym osobom wiedzę w zakresie danych adresowych, w efekcie czego osoby te podając się za funkcjonariuszy Policji udały się pod wskazany przez niego adres, gdzie dokonały przeszukania pomieszczeń mieszkalnych przy ul. O. w S., a następnie wykorzystując błędne przeświadczenie pokrzywdzonych co do faktu, że są funkcjonariuszami policji zabrały 3 telefony marki [...] i [...], 2 zegarki oraz pieniądze w kwocie [...] złotych czym doprowadzono U. G., M. T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie [...] zł.

Komendant wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, niekarny, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Policjant sam musi przestrzegać prawa w najwyższym stopniu, a wszelkie jego działania, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant przeciwko któremu toczy się postępowanie karne, dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa lub przestępstw ściganych z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem narusza ważny interes służby. Wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, tym bardziej, iż aresztowanie policjanta odbiło się szerokim, negatywnym echem w lokalnych mediach. Przekłada się to na utratę zaufania do organów Państwa, szczególnie że [...]. A. S. przedstawiono zarzut udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstwa, tj. o czyn z art. 258 § 1 kk. oraz zarzut z art. 18 § 3 kk. w związku z art. 280 § 1 kk. w związku z art. 65 § 1 kk., a także pięć zarzutów z art. 286 § 1 kk. w zbiegu z art. 227 § 1 kk. w związku z art. 65 § 1 kk.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro policjantowi przedstawiono powyższe zarzuty, to nie spełnia on wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii i nie zmienia tego stanu rzeczy fakt, że postępowanie karne nie zostało jeszcze ukończone. Skoro policjant zobowiązany jest do m.in. do zachowania nieposzlakowanej opinii oraz do przestrzegania złożonego ślubowania, to taka postawa funkcjonariusza stanowi zagrożenie dla wizerunku [...] Policji, a pozostawienie A. S. w służbie negatywnie wpływa na poziom dyscypliny służbowej w jednostce.

Organ podniósł również, że w przypadku wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego albo orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu nie popełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego będzie miał zastosowanie art. 42 ustawy o Policji.

Komendant uznał, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji z uwagi na interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby.

Od przedmiotowego rozkazu strona wniosła odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. podnosząc, że jest niewinna i nie popełniła, zarzucanych jej w postępowaniu karnym czynów zabronionych, a postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji dotknięte było szeregiem błędów proceduralnych, polegających na niezapewnieniu stronie możliwości udziału w postępowaniu, nie zebraniu wyczerpująco materiału dowodowego, nie wzięciu pod uwagę dotychczasowej nienagannej służby strony, nienależytym i zbyt ogólnikowym uzasadnieniem zaskarżonego rozkazu personalnego oraz bezpodstawnym nie uwzględnieniem żądań przeprowadzenia dowodów w sprawie, które wykazałyby brak udziału strony w zarzucanych jej przestępstwach.

A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji

Organ II instancji analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy w pierwszej kolejności ustalił, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w S. po zapoznaniu się z materiałami postępowania Ds. [...] postanowił przedstawić A. S. zarzuty o czyn z art. 258 § 1 kk, o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 227§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 227§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, o przestępstwo z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kle w zb. z art. 227§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 227§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, o przestępstwo z art. 18 § 3 ldc w zw. z art. 280 § 1 ldc w zw. z art. 65 § 1 kk, o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 227§ 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk.

Organ przypomniał, że Sąd Rejonowy w S. wydał w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienie o tymczasowym aresztowaniu A. S. w postępowaniu przygotowawczym, na mocy którego zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy do dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu wymienionego postanowienia Sąd stwierdził, iż całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów. Choć w przypadku udziału w zorganizowanej grupie przestępczej istnieje konieczność dokładnego ustalenia, czy zachowanie podejrzanego wypełniło wszystkie niezbędne znamiona tego przestępstwa. Za uznaniem wypełnienia przesłanki z art. 249 § 1 kpk wskazują materiały niejawne zebrane w toku kontroli operacyjnej, które w powiązaniu z dowodami jawnymi - pozwalającymi na ustalenie miejsc działania współpodejrzanych, dat i godzin oraz sposobu działania, dają pełny obraz udziału podejrzanego w popełnieniu przestępstw. Jest to o tyle istotne, że w sprawie nie występują dowody w postaci pomówienia podejrzanego przez inne osoby, co usiłował sugerować sam podejrzany.

Następnie Sąd Okręgowy w B. wydał w dniu [...] lipca 2014 r. postanowienie o przedłużeniu okresu tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego A. S. do dnia [...] października 2014 r., wskazując w uzasadnieniu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w wysokim stopniu uprawdopodobnia, że wyżej wymieniony podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów.

Pismem z dnia 21 października 2014 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w O., iż okres tymczasowego aresztowania A. S. został przedłużony do dnia [...] stycznia 2015 r., jednocześnie, z uwagi na dobro śledztwa, odmówił udostępnienia postanowienia o przedłużeniu okresu stosowania tymczasowego aresztowania wobec A. S.

[...] Komendant Wojewódzki przywołał treść art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji i wskazał, że aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać tę drugą opcję. Decyzja taka jest zatem decyzją uznaniową przez co nakłada na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił też, że zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ograniczają trzy przesłanki w nim zawarte. Dotyczą one popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, oczywistości popełnienia czynu oraz niemożności pozostania policjanta w służbie. Organ wskazał też, że ustawa o Policji nie definiuje pojęcia oczywistości, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 i każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji obowiązków tych dopełnił. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci: postanowienia o przedstawieniu zarzutów, meldunku nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., postanowienia Sądu Rejonowego w S. o tymczasowym aresztowaniu

w postępowaniu przygotowawczym z dnia [...] kwietnia 2014 r., pisma Prokuratora Okręgowego w B. z dnia [...] maja 2014 r., postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r. Sądu Okręgowego w B. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego A. S. do dnia [...] października 2014 r. jednoznacznie wynika oczywistość popełnienia czynów zabronionych przez wymienionego, a charakter czynów i ich ciężar gatunkowy uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie.

[...] Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że ustawodawca nie uzależnia możliwości zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji od wcześniejszego rozstrzygnięcia innego organu, w tym orzeczenia w sprawie karnej. Nie nakłada również na organ Policji w postępowaniu administracyjnym obowiązku powtórnego przeprowadzenia czynności i ustalenia faktów, które zostały przeprowadzone i ustalone w postępowaniu karnym. Zatem wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę są niezasadne i nie wniosą nic nowego do sprawy zwolnienia policjanta na podstawie artykułu 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Ponadto wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 43 ust. 3 ustawy o Policji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa [...] w R. pozytywnie wypowiedział się o dotychczasowej służbie A. S. i wyraził stanowisko, w którym opowiedział się za pozostawieniem wymienionego w służbie. Jednakże Komendant Powiatowy Policji w O., biorąc pod uwagę okoliczności oraz charakter popełnionych czynów, wydał decyzję o zwolnieniu A. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Wskazał też, że dotychczasowy przebieg służby niewątpliwie ma wpływ na ocenę policjanta, jednakże biorąc pod uwagę charakter zarzucanych policjantowi czynów oraz ich ciężar gatunkowy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w O. niewątpliwie należy uznać za słuszną, gdyż z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego oraz zadania nałożone na Policję, jak chociażby obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także obowiązek przestrzegania przepisów prawa powodują, iż w formacji nie może służyć policjant, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa.

Mając powyższe na uwadze Komendant Powiatowy Policji w O. wyraził stanowisko, iż w omawianym przypadku ze względów etycznych i formalnych dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe i wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Za bezpodstawne organ uznał zarzuty strony dotyczące braku możliwości brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał również nadanie rozkazowi personalnemu wydanej w pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż miało to na celu ochronę ważnego interesu służby oraz dobrego imienia Policji poprzez usunięcie z jej szeregów funkcjonariusza, na którym ciążą zarzuty popełnienia opisanych wyżej przestępstw.

Organ odwoławczy uznał również, że Komendant Powiatowy Policji w O., stosownie do art. 107 § 3 kpa wskazał motywy jakimi kierował się podejmując zaskarżony rozkaz personalny. Uzasadnienie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. spełniło swoją rolę.

Rozkaz ten stał się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej pismem z dnia 2 grudnia 2015 r., w której wniósł o jego uchylenie.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, iż

w sprawie zachodzi przesłanka oczywistości popełnienia zarzucanego skarżącemu

w postępowaniu karnym czynu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ decyzji uznaniowej o zwolnieniu go ze służby w Policji, podczas gdy on nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, nie został złapany na gorącym ani

w bezpośrednim pościgu, a fakt tymczasowego jego aresztowania nie może być utożsamiany z przesłanką oczywistości popełnienia czynu, w szczególności zważywszy na to, iż zarówno w postępowaniu karnym jak i służbowym przesłanka ta winna być rozumiana jednakowo; b. art. 41 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji złożenia przez stronę pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby i uznania, iż interes społeczny i słuszny interes obywateli przemawia za zastosowaniem trybu fakultatywnego zwolnienia przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy, podczas gdy wobec braku przesłanki oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym, zastosowanie powinien znaleźć tryb obligatoryjnego zwolnienia ze służby na pisemne żądanie skarżącego;

2. art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nadanie decyzji, od której służy odwołanie rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, podczas gdy ze względu na wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność ścisłej wykładni jej przesłanek, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie występuje realne zagrożenie wymienionych w tym przepisie dóbr chronionych prawem;

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego w oparciu o niepełny i nierozważony w pełni materiał dowodowy;

4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa czynnego udziału

w każdym stadium postępowania, w tym uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zarówno na etapie postępowania pierwszo - jak

i drugoinstancyjnego;

5. art. 78 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie zasadnych wniosków dowodowych, mimo że ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy;

6. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny arbitralnej;

7. art. 81 k.p.a., poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, mimo faktycznego pozbawienia pełnomocnika skarżącego przez organy obu instancji możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów;

8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzję tę należało uchylić i umorzyć postępowanie lub co najmniej przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi;

9. art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej.

Skarżący podniósł, że nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, nie został złapany na gorącym uczynku ani też w bezpośrednim pościgu. Zauważył, że Prokuratura Okręgowa w B. nie udostępniła - pomimo takiego wniosku- akt postępowania przygotowawczego organowi I instancji. Akta te nie były znane także organowi II instancji. Wszelkich ustaleń faktycznych dokonano więc wyłącznie w oparciu o postanowienia o zastosowaniu i przedłużeniu tymczasowego aresztowania.

Skarżący podkreślił, że nie kwestionuje tego, że zarzucane mu czyny mają znamiona przestępstwa. Jednakże dla prawidłowości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy - niezbędne jest wykazanie, że popełnienie zarzucanych mu czynów jest oczywiste, albowiem jedynie łączne wystąpienie tych trzech elementów ustawowych - czyn ma znamiona przestępstwa, jego popełnienie jest oczywiste, popełnienie czynu uniemożliwia pozostanie w służbie - może stanowić podstawę do zwolnienia go ze służby. W ocenie skarżącego przesłanka oczywistości w toku całego postępowania nie została wykazana. Organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych, nie uwzględnił żadnych wniosków dowodowych. Poprzestał jedynie na ustaleniu, iż przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie karne oraz wskazaniu, iż zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Takie działanie jest niezgodne z ww. przepisem. Skarżący zauważył również, że rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia funkcjonariusza ze służby pozostawione jest uznaniu organów Policji, jednakże uznaniowość ta nie może być dowolna. Koniecznym jest bowiem wystąpienie przesłanek wskazanych w tym przepisie. Okoliczność ta nakłada na organ obowiązek dokładnego zbadania sprawy, przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i należytego uzasadnienia swojej decyzji.

Skarżący uznał, że w sprawie organ zgromadził jedynie dowody w postaci postanowień o zastosowaniu i przedłużeniu tymczasowego aresztowania wobec skarżącego, które jedynie uprawdopodabniają popełnienie przez niego zarzucanych mu przestępstw. Brak jest jednak jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby, iż popełnienie zarzucanych mu czynów jest oczywiste. Skarżący nie przyznał się bowiem do zarzucanych mu czynów, nie ujęto go na gorącym uczynku. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł więc jedynie na fakcie postawienia skarżącemu zarzutów i jego tymczasowym aresztowaniu. Jednakże w orzecznictwie podkreśla się, iż przesłanki oczywistości popełnienia zarzucanych czynów nie można opierać na fakcie tymczasowego aresztowania skarżącego oraz czasie trwania tego aresztowania. Przyczyny aresztowania - co wynika wprost z postanowień Sądu - takiej przesłanki nie zawierają. Jako podstawę stosowania tymczasowego aresztowania wobec skarżącego wskazuje się na wysokie prawdopodobieństwo, a nie oczywistość popełnienia zarzucanych mu czynów, natomiast czas trwania tymczasowego aresztowania podyktowany jest zawiłością sprawy i koniecznością weryfikacji materiału dowodowego, a nie oczywistością sprawstwa. W tych okolicznościach skoro przesłanka oczywistości popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów nie została wykazana - brak jest merytorycznych podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy.

Skarżący uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób tendencyjny, uniemożliwiający mu obronę praw, z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy. Organ nie przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, nienależycie oraz wyczerpującego informował o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), rozkaz z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] zapadł w oparciu o niepełny i zupełnie wybiórczo zebrany materiał dowodowy, bez umożliwienia skarżącemu obrony swoich praw.

Ponadto organ I instancji przed wydaniem rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nie zawiadomił o zakończeniu postępowania i nie udzielił terminu do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem. Postanowienie Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych zgłoszonych zarówno przez samego skarżącego jak i jego pełnomocnika zostało wydane w przeddzień wydania zaskarżonej decyzji i doręczone łącznie z ww. decyzją. Skarżący w tych okolicznościach został pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu i podjęcia obrony swoich praw. Niezaprzeczalnym jest więc, iż ww. decyzja organu I instancji, utrzymana w mocy przez organ II instancji zapadła z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Okoliczność ta świadczy także o naruszeniu art. 81 k.p.a.

Zdaniem skarżącego takie działania organu I instancji skutkowały uchyleniem wcześniejszego rozkazu, tj. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Tym razem jednak organ II instancji z zupełnie nieuzasadnionych przyczyn nie dopatrzył się żadnych naruszeń i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pomimo tego, że organ I instancji nie uwzględnił żadnego z wniosków dowodowych zgłoszonego w toku postępowania, organ II instancji nie dopatrzył się żadnych naruszeń i utrzymał decyzję w mocy. Jest to niedopuszczalne. Przyjmuje się bowiem, iż nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodów może nastąpić wyjątkowo, tj.: wówczas, gdy nie zostało to zgłoszone w toku postępowania, albo dotyczy okoliczności stwierdzonych już za pomocą innych dowodów. Natomiast jeżeli dowód jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną od tezy uznawanej przez organ winien zostać przeprowadzony. Organ I instancji tego nie uczynił. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany wybiórczo, a ustalenia faktyczne dokonane w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Skarżący zauważył, że został zwolniony ze służby z całkowitym pominięciem tego, iż przez wiele lat był wyróżniającym się i wielokrotnie nagradzanym policjantem. Na kilka dni przed aresztowaniem otrzymał on nagrodę pieniężną i wyróżnienie. Nadto jak wynika ze znajdującej się w aktach opinii był on uznawany przez swoich przełożonych za sumiennego i wzorowego pracownika. Zignorowano także stanowisko Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] w R. z którego wynika, że zasadnym jest wstrzymanie się z podjęciem decyzji o zwolnieniu skarżącego, bowiem na tak wczesnym etapie byłoby to przedwczesne i zbyt krzywdzące.

Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia ustawowych norm to jest art. 8 i 107 § k.p.a., sprowadza się do czysto teoretycznych wywodów oraz wymienienia zarzutów postawionych skarżącemu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji powołuje się jedynie na fakt tymczasowego aresztowania skarżącego oraz niejawne materiały operacyjne, do których nie miał żadnego dostępu. Organ II instancji nie wypełnił więc obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w R. wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że argumenty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Organ powtórzył ustalenia poczynione w postępowaniu odwoławczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie – Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest zasadna w tej części, w której zarzuca brak spełnienia przesłanki oczywistości popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanych mu czynów. Pozostałe zarzuty skargi są chybione.

Przypomnieć należy, że Sąd Rejonowy w S. wydał w dniu [...] kwietnia

2014 r. postanowienie o tymczasowym aresztowaniu skarżącego w postępowaniu przygotowawczym, na mocy którego zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy do dnia [...] lipca 2014 roku.

W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów. Choć w przypadku udziału w zorganizowanej grupie przestępczej istnieje konieczność dokładnego ustalenia, czy zachowanie podejrzanego wypełniło wszystkie niezbędne znamiona tego przestępstwa. Za uznaniem wypełnienia przesłanki z art. 249 § 1 kpk wskazują materiały niejawne zebrane w toku kontroli operacyjnej, które w powiązaniu z dowodami jawnymi - pozwalającymi na ustalenie miejsc działania współpodejrzanych, dat i godzin oraz sposobu działania, dają pełny obraz udziału podejrzanego w popełnieniu przestępstw. Jest to o tyle istotne, że w sprawie nie występują dowody w postaci pomówienia podejrzanego przez inne osoby, co usiłował sugerować sam podejrzany.

Następnie Sąd Okręgowy w B. wydał w dniu [...] lipca 2014 r. postanowienie o przedłużeniu okresu tymczasowego aresztowania wobec A. S. do dnia [... października 2014 r., wskazując w uzasadnieniu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w wysokim stopniu uprawdopodobnia, że wyżej wymieniony podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów.

Pismem z dnia [...] października 2014 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w O., iż okres tymczasowego aresztowania A. S. został przedłużony do dnia [...] stycznia 2015 r., jednocześnie, z uwagi na dobro śledztwa, odmówił udostępnienia postanowienia o przedłużeniu okresu stosowania tymczasowego aresztowania wobec A. S.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji – policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Organ zasadnie i przekonywująco uzasadnił przesłankę niemożności dalszego pozostawienia w służbie aresztowanego policjanta. Zarzucane mu czyny mają znamiona przestępstwa.

Jednakże dla prawidłowości zastosowania wyżej wskazanego przepisu – art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji – niezbędne jest jeszcze wykazanie, że popełnienie przez policjanta zarzucanych mu przez organy ścigania czynów jest oczywiste, albowiem jedynie łączne wystąpienie tych trzech elementów ustawowych (czyn ma znamiona przestępstwa, jego popełnienie jest oczywiste, popełnienie czynu uniemożliwia pozostanie w służbie), może stanowić podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Przesłanki zaś oczywistości organ nie wykazał.

W literaturze prawniczej, odwołującej się do judykatury sądowej, uznano, że oczywistość przestępstwa zachodzi wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu przestępczego. We wszystkich trzech wymienionych sytuacjach niezbędne jest przeprowadzenie minimum postępowania, które pozwoliłoby przyjąć, że przestępstwo jest oczywiste (np. odebranie oświadczenia od osób, które schwytały sprawcę na gorącym uczynku lub wobec których sprawca przyznał się do popełnienia przestępstwa, przyjęcie oświadczenia od osób będących bezpośrednimi świadkami przestępstwa) – patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1994 r. sygn. akt I PZP 9/94.

W niniejszej sprawie organ zgromadził jedynie dowody uprawdopodabniające popełnienie przez A. S. szeregu przestępstw, brak jednakże przekonywujących dowodów, aby stwierdzić, iż popełnienie przez niego zarzucanych mu przez organy ścigania czynów jest w niniejszej sprawie oczywiste.

Policjant nie przyznał się do żadnego z przedstawionych mu zarzutów, co jasno wynika z szeregu pism skarżącego, np. z dnia [...], [...] czy [...] czerwca 2014 r.

Skarżącego nie ujęto na gorącym uczynku, a także zgromadzone w niniejszej sprawie dowodów, które by wskazywały wprost na oczywistość popełnienia zarzucanych przestępstw.

Wszystkie te dowody wskazują na bardzo duży związek policjanta z zarzucanymi mu czynami kryminalnymi i duże prawdopodobieństwo ich popełnienia, jednakże są to całkiem inne przesłanki, mogące uzasadniać zastosowanie wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania, lecz nie są one tożsame z pojęciem oczywistości popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanych mu przestępstw.

Nie można opierać przesłanki oczywistości popełnienia zarzucanego czynu na fakcie aresztowania skarżacego oraz czasu trwania tego aresztowania, albowiem przyczyny aresztowania przesłanki takiej nie zawierają (w postanowieniu

o aresztowaniu mowa jest o wysokim prawdopodobieństwie popełnienia zarzucanych czynów, a nie o ich oczywistości), zaś długotrwałość stosowania tego środka zapobiegawczego uzasadniona jest zawiłością sprawy i co także często podkreśla organ w uzasadnieniu decyzji, rozwojowością całej sprawy karnej.

Nadto organ nie traktuje zarzucanych mu czynów odrębnie, ale wszystkie zarzucane mu przez organy ścigania czyny traktuje łącznie. Przy takim łącznym określeniu zarzutów przez organ administracji, przesłanka oczywistości powinna dotyczyć wszystkich bez wyjątku zarzutów przedstawionych policjantowi

w postępowaniu przygotowawczym. W niniejszej sprawie brak cech oczywistości popełnienia każdego z tych zarzutów.

Zawarte w skardze pozostałe zarzuty, twierdzące miedzy innymi, iż naruszono jego prawo do obrony, a także nie uzyskano opinii związku zawodowego w sprawie zwolnienia należy uznać za chybione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa do obrony należy wskazać, że organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poinformował stronę o wszczęciu przedmiotowego postępowania, rzetelnie zebrał materiał dowodowy, zagwarantował stronie udział w toczącym się postępowaniu (m. in. poprzez umożliwienie jej wglądu w akta sprawy oraz zgłaszania wniosków), zapoznał stronę ze zgromadzonym w sprawie materiałem. Skarżący miał także możliwość składania wyjaśnień w niniejszej sprawie.

Skarżący podnosi, iż nie uwzględniono podniesionego przez niego wniosku dowodowego lub zaniechano jego rozpatrzenia. W tym miejscu należy podkreślić, że skuteczność prawna żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu uzależniona jest od spełnienia następującej przesłanki – przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia i [...] listopada 2014 r. wnioski skarżącego zostały rozpoznane przez Komendanta Powiatowego Policji w O. Organ ustosunkował się do złożonych przez skarżącego wniosków dowodowych, w ten sposób, że stwierdził, iż powyższe wnioski nie mają bezpośredniego związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym, zaś okoliczności będące przedmiotem dowodów nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ I instancji dopełnił również tego wymogu formalnego. W aktach sprawy znajduje się opinia z dnia [...] czerwca 2014 r. Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] w R., ustosunkowująca się negatywnie do kwestii zwolnienia policjanta w powyższym trybie. Tak więc organy związkowe były poinformowane o postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie i wydały stosowną opinię w tym przedmiocie. Treść tych opinii nie musi akceptować rozstrzygnięcia organu.

Dlatego też, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.