Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 543/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2006-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1997 nr 16 poz 89
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 7 lutego 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 543/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: Referent stażysta Emilia Kundera, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01.02.2006 r. sprawy ze skarg A. Sp. z o.o. w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2003 z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2002 z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2001 z dnia [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2000 z dnia 12 kwietnia 2005 r. SKO 401/345/64/05 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 1999 1. uchyla zaskarżone decyzje; 2. określa, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzjami z dnia [...] nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], określił A. Sp. z o.o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2003 r. ([...] zł), za 2002 r. ([...] zł), za 2001 r. ([...] zł), za 2000 r. ([...] zł) i za 1999 r. ([...] zł).

Od powyższych decyzji A. Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A. D., złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i uwzględnienie wniosku z dnia 03.12.2003 r. o zwrot wykazanej nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2003 r. W uzasadnieniu Spółka powołała się na stanowisko Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2003 r. w sprawie sposobu opodatkowania nieruchomości wykorzystywanych na działalność kulturalną przez samorządowe instytucje filmowe.

Decyzjami z dnia [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji określające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2003 r., 2002 r., 2001 r. i 2000 r. Odnośnie określenia zobowiązania za rok 1999 r. Kolegium decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, z uwagi na upływ 5-cio letniego terminu przedawnienie tego zobowiązania.

W motywach decyzji utrzymujących w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji Kolegium wskazało, iż Spółka A. jako zarządca nieruchomości będącej własnością Województwa M. jest podatnikiem zobowiązanym do płacenia podatku od nieruchomości. Spółka prowadzi działalność kulturalną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej, ale nie jest instytucją kultury. Stosownie zaś do art.3 ust. 2 tej ustawy działalność instytucji kultury nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów. Skoro więc Spółka A. nie jest i nie była taką instytucją to do jej działalności, zgodnie z przepisem art. 3 ust 3 tej ustawy, mają zastosowanie przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej. Stwierdzenie to, zdaniem Kolegium, wzmacnia fakt, iż Spółka A. została obecnie wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż w sprawie zastosowanie ma przepis art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w myśl którego za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt.1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności, ze względów technicznych. Tym samym, w ocenie Kolegium, skoro osoba będąca podatnikiem prowadzi działalność kulturalną, a nie jest instytucją kultury, o której mowa w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, podatek od przedmiotowej nieruchomości (w zakresie działalności kulturalnej) winien być płacony według najwyższych stawek właściwych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Od powyższych rozstrzygnięć A. Sp. z o.o. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie postanowień art. 5 ust.2 pkt. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) w związku z art. 2 i art.3 ust.1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123). Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzających ją decyzji.

W uzasadnieniu skargi Spółka, wskazując na treść art.3 ust. 1 i art.2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, stwierdziła iż bezspornym jest, iż prowadzi działalność kulturalną polegającą na jej upowszechnianiu w formie organizacyjnej kina. Dlatego, zdaniem skarżącej, skoro art.3 ust.3 stwierdza, że do działalności, o której mowa w art.1 i 2 w zakresie nie uregulowanym przepisami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej (...) stosuje się przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej, do działalności odwołującej w zakresie prowadzenia kina (jako że ten rodzaj działalności jest uregulowany przepisami) nie stosuje się przepisów o działalności gospodarczej. Zarzucając niewłaściwą interpretację art.3 ust.3 ustawy skarżąca podniosła, iż ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej reguluje jedynie kwestie organizacyjne instytucji kultury oraz organizację imprez poza stałą siedzibą osób prowadzących działalność kulturalną oraz imprez objazdowych – wskazany przepis dotyczący stosowania przepisów o prowadzeniu działalności gospodarczej musi dotyczyć innej działalności niż wymieniona w art.2, czyli m.in. działalności kin.

Do działalności osób wskazanych w art. 3 ust.1 – tj. osób prawnych, osób fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej – wymienionej w art. 2 tj. w formach organizacyjnych teatrów, oper, operetek, filharmonii, orkiestr, kin, muzeów, bibliotek, domów kultury, ognisk artystycznych, galerii sztuki oraz ośrodków badań i dokumentacji w różnych dziedzinach sztuki, nie stosuje się przepisów o działalności gospodarczej. Prowadzenie kina nie może więc być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej i przyjęcie stawki w podatku jak dla nieruchomości wykorzystywanych na działalność gospodarczą jest błędne. Takich wniosków nie może zmienić treść art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż postanowienia ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowią wobec tej pierwszej regulacji lex specialis.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ).

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Korzystając ze swych uprawnień z art. 134 ustawy P.p.s.a. Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innej przyczyny niż wskazana w jej treści.

Analiza materiału dowodowego sprawy wykazała, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie znamiennym jest, iż organ podatkowy II instancji pozbawił prawa udziału w postępowaniu ustanowionego przez stronę pełnomocnika, w szczególności poprzez niedoręczenie mu podjętych rozstrzygnięć.

W przepisie art. 136 Ordynacji podatkowej ustanowiono zasadę o możliwości działania strony przez pełnomocnika w zakresie tych wszystkich spraw, które nie wymagają osobistego działania samej strony. Potwierdzeniem ustanowienia pełnomocnika jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika. Wymaganie to jednoznacznie zostało określone w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, który nakłada na pełnomocnika obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Od chwili doręczenia pełnomocnictwa organowi prowadzącemu postępowanie pełnomocnik ten powinien być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, gdyż to zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu.

W przedmiotowej sprawie Spółka A. ustanowiła pełnomocnikiem radcę prawnego A. D., który w imieniu Spółki złożył wraz z pełnomocnictwem odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając to odwołanie pominęło pełnomocnika w postępowaniu, doręczając podjęte decyzje wyłącznie stronie, tj. Spółce A.

Tym samym należy stwierdzić, iż organ podatkowy wbrew dyrektywie wyrażonej w art. 123 §1 Ordynacji podatkowej nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Pominięcie pełnomocnika strony jest bowiem równoznaczne z pominięciem strony i uzasadnia wznowienie postępowania (vide teza wyroku NSA z 10.02.1987 r., SA/Wr 875/86 publ. ONSA 1987, Nr 1, poz.13).

Mimo bowiem, że ustanowienie pełnomocnika nie nadaje mu przymiotu strony, to od momentu umocowania pełnomocnik w pierwszej kolejności staje się legitymowanym do realizacji czynności procesowych (do czasu ewentualnego cofnięcia pełnomocnictwa). Od chwili jego ustanowienia strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 145 §2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Ordynacji podatkowej zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy podatkowe obowiązkiem doręczania pełnomocnikowi wszystkich pism procesowych, w tym decyzji (por. teza postanowienia SN z 09.09.1993 r., III ARN 45/93, publ. OSNCP 1994, Nr 5, poz.112).

W sytuacji, gdy za stronę działa pełnomocnik, doręczenie decyzji stronie nie ma znaczenia procesowego, a wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma (por. teza wyroku NSA z dnia 14 sierpnia 1996 r. SA/Gd 1686/95, Temida (CD), Sopot 2002).

Pominięcie więc pełnomocnika strony w postępowaniu przed organem II instancji czyni to stadium procesu decyzyjnego wadliwym w stopniu kwalifikowanym, skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego.

Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.