Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1273/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153, 170
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Z. i C. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 130/17 w sprawie ze skargi B. Z. i C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 listopada 2017 r., sygn. II SA/Kr 130/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi C. Z. i B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (dalej: SKO w T., Kolegium, organ odwoławczy) z [...] listopada 2016 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia – oddalił skargę.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu [...] maja 2010 r. do organu I instancji wpłynął wniosek B. i C. Z. z [...] kwietnia 2010 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą (zbiorniki paliwowe podziemne, zbiornik LPG, instalacje paliowe, pawilon z biurami, magazynem, kioskiem, myjnia automatyczną) i wjazdami na działce nr [...] przy ul. [...] w T.

Wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z [...] marca 2011 r. Burmistrz T. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (dalej: RDOŚ w K.) oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS w T.) o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Przystępując do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko organ I instancji podał jednocześnie do wiadomości, że postępowanie to jest prowadzone z udziałem społeczeństwa i każdy ma prawo składania uwag i wniosków wskazując 21-dniowy termin ich składania.

PPIS w T. opinią sanitarną z [...] kwietnia 2011 r. zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie. RDOŚ w K. postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. uzgodnił pozytywnie realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...] oraz odmówił uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego zbiornika LPG na działce nr [...] w T. przy ul. [...].

W decyzji z [...] października 2011 r. Burmistrz T. ustalił, na wniosek B. i C. Z., środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i wjazdami na działce nr [...] w T. przy ul. [...] oraz odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie podziemnego zbiornika LPG na działce nr [...] w T. przy ul. [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. i M. S. oraz M. H.

SKO w T., rozpoznając odwołanie M. i M. S. w decyzji z [...] grudnia 2011 r., umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na fakt, że osoby te, według oceny Kolegium, nie były stronami postępowania.

Skargę na powyższą decyzję do WSA w Krakowie wnieśli M. S. i M. S.

Rozpoznając zaś odwołanie M. H. SKO w T. w decyzji z [...] stycznia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza T. z [...] października 2011r. Decyzja ta została także zaskarżona do WSA w Krakowie przez M. S., M. S. oraz M. H.

Rozpoznając skargę na decyzję SKO w T. z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego WSA w Krakowie wyrokiem z 21 maja 2012 r., sygn. II SA/Kr 324/12, uchylił decyzję SKO w T. przesądzając, że M. i M. S. powinni być stronami tego postępowania.

Skargę kasacyjną na ten wyrok wniosło SKO w T.

Wyrokiem z 26 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA w Krakowie, z tym zastrzeżeniem, że błędnym było, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzenie przez WSA w Krakowie, że M. i M. S. przysługuje przymiot stron, bowiem tę kwestię rozstrzygnąć powinien organ odwoławczy.

W konsekwencji powyższych orzeczeń, WSA w Krakowie wyrokiem z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15, w wyniku rozpatrzenia skargi M. S. i M. S. oraz następców prawnych M. H.: M. K., A. H., E. Z. i S. H.i, uchylił decyzję SKO w T. z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza T. z [...] października 2011 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO w T. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] listopada 2016 r. uchyliło decyzję Burmistrza T. z [...] października 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

B. Z. i C. Z. zaskarżyli decyzję SKO w T. z [...] listopada 2016 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, przede wszystkim art. 28 k.p.a., a w szczególności art. 6,7,10 § 1 i 2, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a., i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wykazując zasadność wniesienia niniejszej skargi podnieśli na wstępie, że potwierdzają przytoczony przez organ opis stanu faktycznego oraz przebieg zarówno postępowania administracyjnego, jak też sądowoadministracyjnego, odstępując od ich przytaczania. Następnie zwrócili uwagę na poglądy NSA w Warszawie oraz WSA w Krakowie w kontekście okoliczności faktycznych sprawy.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z 28 listopada 2017 r., sygn. II SA/Kr 130/17, wskazał, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez WSA w Krakowie, który wyrokiem z 31 marca 2016 r. , sygn. II SA/Kr 1426/15, uchylił decyzję SKO w T. z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza T. z [...] października 2011 r. W uzasadnieniu WSA w Krakowie podniósł przede wszystkim, że organ II instancji rozpoznając jedynie odwołanie M. H., naruszył art. 7, art.77 k.p.a. w z art. 28 k.p.a. Wskazał wobec tego, że przy ponownym rozpoznaniu organ odwoławczy zastosuje się do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2014 r. wydanym w sprawie sygn. II OSK 2324/12, dokona analizy akt administracyjnych i argumentów przytoczonych w odwołaniach na okoliczność, czy w przedmiotowym postępowaniu M. i M. S. przysługuje przymiot strony, a oceny tej dokona stosując się do poglądów prawnych wyrażonych ww. powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie stwierdził, że jeśli uzna, że przymiot strony przysługuje tym podmiotom, rozpozna odwołania wszystkich odwołujących się, przy czym w przypadku M. H. z udziałem jego następców prawnych. Powyższe skutkuje według Sądu I instancji konicznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a.

Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd I instancji stwierdził, że nie jest ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r., a więc i w tym przede wszystkim wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 26 lutego 2014 r. Według Sądu I instancji, po wydaniu ww. orzeczenia, nie ziściła się żadna z przesłanek wpływających na utratę mocy wiążącej tych rozstrzygnięć. Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził bowiem uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie oceny raportów z 2009 r. i 2010 r. sporządzonych co do przedmiotowej inwestycji i stwierdził, że porównanie obu raportów o oddziaływaniu na środowisko prowadzi do stwierdzenia, że ustalenia z nich wynikające wskazują na to, że emisje, takie jak hałas czy zanieczyszczenie środowiska, nie przekroczą ustalonych standardów, a uciążliwość inwestycji zamknie się w granicach terenu inwestycji. Przy czym organ miał na uwadze, że w raporcie z 2010 r. w zakresie poziomu hałasu, czego właśnie najbardziej obawiają się odwołujący, przeprowadzone obliczenia wykazują wyższy poziom niż ustalony w raporcie z 2009 r., w którym to postępowaniu status strony został bez żadnych wątpliwości przyznany także M. S. i M. S. Dalej, także zgodnie z zaleceniami Sądu, organ ocenił zebrany materiał dowodowy i wskazał dlaczego uznaje, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu przysługuje wskazanym wyżej podmiotom.

Analizując przyjęte stanowisko Kolegium, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania pomijając właścicieli działek o numerach [...] i [...], Sąd I instancji doszedł do przekonania, że jest ono w stanie faktycznym niniejszej sprawy prawidłowe.

W skardze kasacyjnej B. Z. i C. Z. (dalej: skarżący kasacyjnie) zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji.

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego przez organ administracji materiału dowodowego, wydanie wyroku na podstawie okoliczności faktycznych, które nie znajdują potwierdzenia w aktach postępowania przed organem administracji;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie lakonicznego, ogólnego uzasadnienia wyroku, brak stosownych ocen prawnych, a ponadto zaniechanie wykazania przyczyn, dla których wyartykułowany w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, brak przedstawienia stanu sprawy adekwatnego do ujawnionego w aktach postępowania przed organem administracji, ponadto przedstawienie go sprzecznie z treścią akt sprawy;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez przyjęcie za element stanu faktycznego sprawy okoliczności faktycznych, co do których skarżący nie mieli możliwości wypowiedzenia się w toku postępowania;

4) art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 153 i 170 p.p.s.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. brak zastosowania się przez organ administracji do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 2324/12 oraz wyroku WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r. w sprawie sygn. II SA/Kr 1426/15, jak też nieuzasadnione przyjęcie, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia ww. ocen prawnych: naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art., 6,7,10 § 1 i 2,75 § 1,77 § 1,80 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji mimo istnienia naruszenia przez organ wskazanych norm postępowania;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 28 k.p.a. poprzez nieuzasadnione okolicznościami stanu faktycznego przyjęcie, że właściciele działek nr [...] i [...] położonych w T. posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji, w której nie stwierdzono, aby przedmiot postępowania dotyczył jakiegokolwiek interesu prawnego tychże właścicieli czy też aby planowana inwestycja w jakikolwiek sposób, czy to normatywny, czy też ponadnormatywny, miałaby oddziaływać na ww. nieruchomości;

2) art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym odstąpieniu przez WSA w Krakowie do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez ten sąd w wyroku z 31 marca 2016 r. w sprawie sygn. akt. II SA/Kr 1426/15, jak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt. II OSK 2324/12, skutkujące uznaniem, że właścicielom działek nr [...] i [...] położonych w T. przysługuje status strony postępowania administracyjnego, mimo że okoliczności faktyczne sprawy nie uległy zmianie od dnia wyrokowania w ww. sprawach, a które to okoliczności WSA w Krakowie i NSA w Warszawie uznały uprzednio za niewystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia ww. kwestii wskazując na konieczność poczynienia dalej idących ustaleń pozwalających na ocenę, czy właściciele działek nr [...] i [...] położonych w T. posiadają interes prawny w uczestniczeniu w sprawie jako strona;

3) art. 153 i 170 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że organ zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania określonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 2324/12 oraz wyroku WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r. w sprawie sygn. II SA/Kr 1426/15, mimo że z akt sprawy administracyjnej wynika, że organ nie poczynił żadnych idących ustaleń faktycznych w stosunku do stanu sprawy z [...] lutego 2014 r. i [...] marca 2016 r., a zatem nie poczynił ustaleń pozwalających na obiektywną ocenę, czy właściciele działek nr [...] i [...] położonych w T. posiadają interes prawny w uczestniczeniu w sprawie jako strona;

4) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na nie uzasadnionym przyjęciu, że interes prawny, na który powołują się właściciele działek nr [...] i [...] położonych w T. stanowi interes konkretny, aktualny, sprawdzalny i obiektywnie uprawniający ich do występowania w sprawie w charakterze strony postępowania.

Na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o:

I. Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

II. Zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

Jednocześnie oświadczono, że skarżący zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.

W skardze kasacyjnej powołano fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 2324/12 i wyjaśniono, że w następstwie zapadłego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku zapadłym dnia 31 marca 2016 r. w sprawie o sygn. II SA/Kr 1426/15 podzielił w całości wskazany wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący kasacyjnie uważają, że wbrew ustaleniom Sądu I instancji organ administracji nie zastosował się zarówno do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2014 r. w sprawie sygn. II OSK 2324/12, jak też do nakreślonych w uzasadnieniu ww. orzeczenia wskazań co do dalszego toku postępowania.

Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak też uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jedyną czynnością, jaką organ przeprowadził w następstwie zapadłych orzeczeń sądów administracyjnych, było porównanie raportów oddziaływania na środowisko sporządzonych przez inwestorów w 2009 r. i 2010 r. Jednakże z porównania tego organ nie wyprowadził wniosków istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj. kryteriów determinujących ustalenie zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Nadal w aktach postępowania administracyjnego nie ma jakiegokolwiek dowodu, innego niż sporządzony przez inwestorów "raport", który pozwalałby organowi na poczynienie właściwych ustaleń co do zakresu oddziaływania inwestycji, względnie ustaleń stwierdzających wadliwość bądź też prawidłowość ustaleń "raportu". Ustalenia poczynione przez organ nie wypełniają wskazań NSA w Warszawie, a ponadto można je uznać za sprzeczne z oceną prawną wyrażoną przez ten Sąd. Skarżący kasacyjnie podkreślają, że Sąd I instancji nie wyjaśnił braku zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze, a ukierunkowanych na zwrócenie Sądowi uwagi na istotne naruszenie art. 153 i 170 p.p.s.a. Według skarżących kasacyjnie, zasadny jest także zarzut braku dopuszczenia w toku postępowania administracyjnego dowodu z opinii biegłego specjalisty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej powołano podstawę kasacyjną uregulowaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. określa czas orzekania i podstawy wyrokowania (sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy) i stwierdzić należy, że nie służy on podważaniu stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym, a zaaprobowanego przez sąd. Przepis ten nakłada na sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera natomiast żadnych unormowań wskazujących na sposób analizy akt sprawy. Oznacza to, że nie można za pośrednictwem tego rodzaju zarzutu kwestionować prawidłowości stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji jako podstawa rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2019 r., sygn. II OSK 814/18, LEX nr 2642035).

W kontekście tego co zostało napisane wyżej skarżący kasacyjnie błędnie zarzucają Sądowi I instancji naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego przez organ administracji materiału dowodowego oraz wydanie wyroku na podstawie okoliczności faktycznych, które nie znajdują potwierdzenia w aktach postępowania przed organem administracji. Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, przedstawionym na str. 3 skargi kasacyjnej, Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd I instancji zrealizował także w niniejszej sprawie wynikający z art. 133 p.p.s.a. nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Sąd I instancji na str. 16 uzasadnienia wyroku wyjaśnił, z jakich powodów zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, w tym w szczególności zarzut braku powołania biegłego celem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości odwołujących się. Sąd I instancji wskazał jednocześnie, że do organów administracyjnych prowadzących postępowanie należy ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu i organ z tego obowiązku wywiązał się zgodnie z zaleceniami sądów. W słusznej ocenie Sądu I instancji zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie właściwego ustalenia kręgu stron tego postępowania.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd I instancji kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie przepisów postępowania wymaga zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wykazania, że stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie, stawiając zarzuty naruszenia przepisów postępowania, nie wykazali, że podniesione w skardze kasacyjnej uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie ma jakichkolwiek rozważań pozwalających uznać, że w rozpoznawanej sprawie wpływ taki w ogóle miał miejsce, a ponadto, że miał charakter istotny.

Usprawiedliwionych podstaw nie mają zatem zarzuty procesowe, dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.6, 7,10 § 1 i 2, 75 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a. W związku z takimi zarzutami zauważyć należy, że o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy. Wbrew argumentacji skarżących kasacyjnie w niniejszej sprawie dla ustalenia czy planowane przedsięwzięcie ma wpływ na działkę M. i M. S. nie są wymagane wiadomości specjalne.

Wskazać należy, że w toku postępowania przed organem II instancji przeprowadzono analizę dwóch raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W wyroku z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Niewątpliwie organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie zweryfikował w wymagany sposób dokumentacji złożonej przez inwestora, a zwłaszcza wykonanych na jego zlecenie raportów z 2010 roku, w których autor stwierdził, że uciążliwości w zakresie funkcjonowania stacji paliw zamkną się w granicach przedmiotowej działki. Większa wnikliwość organu w ocenie wymienionych dokumentów była konieczna w rozpatrywanej sprawie z uwagi na to, że skarżący już przed organem pierwszej instancji wnosili o dopuszczenie ich do udziału w sprawie z powołaniem na dokumentację zebraną we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym co do przedmiotowej inwestycji. Również w odwołaniu, wskazując na tożsamość obu postępowań podnosili, że w pierwszej sprawie – umorzonej wskutek cofnięcia wniosku przez inwestora – uznano ich za strony w oparciu o sporządzony wówczas raport z 2009 r., zgodnie z którym nieruchomość skarżących leży w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W takim stanie sprawy niedopuszczalne było pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy i niewyjaśnienie różnic w raportach sporządzonych co do przedmiotowej inwestycji".

W wyroku z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15, WSA w Krakowie wyjaśnił, że w ponownym postępowaniu organ odwoławczy zastosuje się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2014 roku, wydanym do sygnatury II OSK 2324/12, dokona analizy akt administracyjnych i argumentów przytoczonych w odwołaniach na okoliczność, czy w przedmiotowym postępowaniu M. S. i M. S. przysługuje przymiot strony, a oceny tej dokona stosując się do przytoczonych powyżej poglądów prawnych NSA. Jeśli uzna, że przymiot strony podmiotom tym przysługuje, rozpozna odwołania wszystkich odwołujących się, przy czym w przypadku M. H. z udziałem jego następców prawnych.

Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących prawa materialnego wskazać należy, że nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a.

Niezastosowanie się przez Sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ art. 153 p.p.s.a. należy uznać za przepis prawa materialnego. Kształtuje on bowiem rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Stanowisko, wedle którego przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny, a jego naruszenie może być podnoszone w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., prezentowane jest także w judykaturze (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2902/15, LEX nr 2406696).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach – mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku, i co istotne mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że nie jest trafny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., ponieważ zarówno SKO w T. w decyzji z [...] listopada 2016 r., znak: [...], jak i Sąd I instancji – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – zastosowali się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych przez NSA w wyroku z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12, oraz w wyroku WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15.

Nie można podzielić stanowiska skarżących kasacyjnie, którzy stwierdzili, że Sąd I instancji odstąpił od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyrokach: NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12 oraz WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15.

Obowiązek podporządkowania sie ocenie prawnej (stan związania) powodował, że Sąd I instancji w obecnie zaskarżonym wyroku mógł (powinien) jedynie powołać się na tę ocenę i nie miał podstaw, aby wypływające z niej (oceny prawnej) wnioski dodatkowo (samodzielnie) aprobować, bądź też kwestionować zasadność ich sformułowania. Wyrażonej ocenie prawnej, w takim samym zakresie, obowiązany był również podporządkować się organ odwoławczy. Dlatego też w zaskarżonym wyroku nie było miejsca na roztrząsanie aspektów sprawy, które wskazali w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie, poddając w wątpliwość uznania, że właścicielom działek nr [...] i [...] położonych w T. przysługuje status strony postępowania administracyjnego.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 170 p.p.s.a. Przepis art. 170 p.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyrok NSA z 31 sierpnia 2016 r., sygn. I GSK 1810/14, LEX nr 2142103). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona ponownie badana.

Wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie odstąpił od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez Sąd w wyroku z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12. Sąd I instancji już na samym wstępie rozważań przedstawionych w uzasadnieniu wyroku na str. 12 wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma okoliczność, że sprawa ta była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez WSA w Krakowie, który wyrokiem z 31 marca 2016 r., sygn. II SA/Kr 1426/15, uchylił decyzję SKO w T. z [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza T. z [...] października 2011 r. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu Sąd podniósł przede wszystkim, że organ II instancji rozpoznając jedynie odwołanie M. H., naruszył art. 7, art. 77 k.p.a. w z art. 28 k.p.a. i wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zastosuje się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12 i dokona analizy akt administracyjnych i argumentów przytoczonych w odwołaniach na okoliczność, czy w przedmiotowym postępowaniu M. i M. S. przysługuje przymiot strony, a oceny tej dokona stosując się do poglądów prawnych wyrażonych w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Te ustalenia, zawarte w uzasadnieniach ww. wyroków były wiążące dla Sądu I instancji. Sąd I instancji nie naruszył zatem normy prawnej wynikającej z treści art. 170 p.p.s.a.

Sąd I instancji na str. 13 uzasadnienia wyroku wyraźnie stwierdził, że powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz 170 p.p.s.a. Na str. 14 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wskazał, że dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, stwierdził, że nie jest ono obarczone wadą wynikającą z braku uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z 31 marca 2016 r., w tym przede wszystkim wskazań NSA zawartych w wyroku z 26 lutego 2014 r.

Na str. 15 uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wyjaśnił ponadto, że analizując przyjęte stanowisko Kolegium dotyczące tego, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania pomijając właścicieli działek o numerach: [...] i [...], Sąd I instancji zasadnie uznał, że jest ono w stanie faktycznym niniejszej sprawy prawidłowe.

Nie nie doszło także do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, według którego wobec braku udziału właścicieli ww. działek w postępowaniu przed organem I instancji jako zgodną z prawem należało uznać decyzję kasatoryjną Kolegium, bowiem uchybienie organu I instancji nie mogło być naprawione na etapie postępowania odwoławczego, gdyż udział tych stron dopiero na etapie postępowania odwoławczego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.

Sąd I instancji zasadnie uznał, że zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, w tym w szczególności zarzut braku powołania biegłego celem oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości odwołujących się M. S. i M. S. Do organów administracyjnych prowadzących postępowanie należy ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu i organ z tego obowiązku wywiązał się zgodnie z zaleceniami sądów. Zgromadzony materiał dowodowy był zatem wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie spornej okoliczności, a to właściwego ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania.

Wskazać należy, że SKO w T., zgodnie z zaleceniami NSA, dokonało porównania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego na etapie postępowania prowadzonego w 2009 r. z wniosku B. i C. Z. z [...] grudnia 2008 r. z raportem sporządzonym na etapie postępowania wszczętego wnioskiem inwestorów z [...] kwietnia 2010 r. Kolegium wyjaśniło, że w raporcie z 2010 r. poziomy hałasu są wyższe niż w raporcie przedstawionym w 2009 r. Odwołujący w postępowaniu w 2009 r. zostali uznani za strony postępowania, a w 2010 r. nie uwzględniono ich za strony postępowania. Uwzględniając powyższe SKO w T. zasadnie nie znalazło podstaw do stwierdzenia, że M. i M. S. nie mają interesu prawnego w tym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził jasny i jednoznaczny pogląd w wyroku z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2324/12, według którego nie do przyjęcia jest takie działanie organu prowadzące do tego, że w przypadku tej samej inwestycji w dwóch tożsamych przedmiotowo postępowaniach, bez wskazania wyraźnej przyczyny, różnie ustalony zostaje krąg stron postępowania. Kolegium uznało, że M. i M. S. jako właściciele odpowiednio działek nr [...] o [...] są stronami przedmiotowego postępowania. Działki te znajdują się ok. 70 m od działki nr [...] i, jak wynika z mapy ewidencyjnej, działki te znajdują się w obrębie zabudowy mieszkaniowej. Z tego powodu posiadają interes prawny w tym, aby korzystać z ochrony przed nadmiernym hałasem oraz innymi oddziaływaniami z terenu, na którym zostanie zrealizowane przedsięwzięcie. W niniejszym postępowaniu Kolegium prawidłowo ustaliło, że M. i M. S. taki interes mają. Organ odwoławczy zasadnie wziął pod uwagę fakt, że w poprzednim postępowaniu interes prawny odwołujących nie był kwestionowany, oraz że działki odwołujących znajdują się relatywnie blisko terenu objętego planowanym przedsięwzięciem, które może wpływać na interes prawny M. i M. S. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, sam fakt realizacji inwestycji w relatywnie niedalekiej odległości wynoszącej w niniejszej sprawie 70 m od granic działek odwołujących wskazuje, że należy uwzględnić ich żądanie dotyczące uczestniczenia w postępowaniu.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.