Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1380/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Asesor WSA Anna Siedlecka, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi B. A. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie j. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm./ oraz art. 104 kpa nakazał Panu B. A. rozbiórkę budynku wybudowanego na terenie działki nr [...] obręb W. gmina B.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...] zostało wszczęte, z urzędu, postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku na terenie działki nr [...] obręb W. gm. B.

W toku postępowania wyjaśniającego /na podstawie oględzin przeprowadzonych dnia [...], oświadczeń strony oraz posiadanych dokumentów/ ustalono co następuje:

- działka nr [...] obręb W. jest przedmiotem własności Pana B. A. zam. B. ul. S. [...] i w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta B. znajduje się w zasięgu terenu o funkcji rolniczej i niewielkich działek leśnych - do utrzymania /symbol zapisu wdł. planu: 23 RP, RZ, RL/.

- w 1997 r. właściciel działki wybudował na jej terenie obiekt budowlany, odpowiadający definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jest to budynek jednokondygnacyjny o konstrukcji drewnianej, niepodpiwniczony, dach dwuspadowy drewniany kryty papą. Fundament stanowi wylana płyta betonowa /wymiary zew. obiektu: [...] m x [...] m x [...] m/.

Przedmiotowe roboty budowlane zostały przeprowadzone z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. bez wymaganej prawem decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej o pozwoleniu na budowę.

Artykuł 48 cyt. wyżej ustawy stanowi: " właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ ".

Po ustaleniu stanu faktycznego i prawnego należało orzec jak w sentencji niniejszej decyzji.

Od decyzji tej wniósł odwołanie, Pan B. A. Skarżący zarzucił organowi I instancji, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, jak również naruszenie prawa materialnego przez dowolne uznanie, że wykonana przez niego altanka stanowi budynek w rozumieniu przepisu art.3 pkt. 2 Prawa budowlanego i jako taka podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Wg oświadczenia skarżącego sporny obiekt nie jest trwale połączony z gruntem i nie posiada fundamentów przez co nie odpowiada definicji "budynku" podanej w art.3 pkt.2 Prawa budowlanego. Pan A. dostarczył do organu odwoławczego dokumenty potwierdzające fakt nabycia przedmiotowej nieruchomości, jak również umowę dzierżawy nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Po dokonaniu analizy materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie organ stwierdził co następuje. Zgodnie z art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zgodnie z ustaleniami stanu faktycznego, zapisanymi w protokole z oględzin, wymiary zewnętrzne budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynoszą [...] m x [...] m x [...] m, a jego fundament stanowi wylana płyta betonowa. Skarżący podnosi w swoim odwołaniu, że ustalenia te nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu, gdyż wybudowany przez niego budynek nie jest trwale związany z gruntem. Powyższa okoliczność nie ma jednak wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższych ustaleń, faktem bezspornym jest naruszenie przez zobowiązanego określonych norm prawnych poprzez samowolną budowę spornego budynku. Zarówno obiekt gospodarczy usytuowany na działce siedliskowej, jak i budynek tymczasowy nie związany trwale z gruntem, choć trudno zakwalifikować przedmiotowy budynek do tej kategorii, gdyż zrealizowany był on w 1997 roku, wymagają stosownego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru jego budowy. Tej czynności Pan A. nie dokonał co powoduje, że decyzja organu I instancji winna być utrzymana w mocy. Zajmując stanowisko wobec zarzutu naruszenia obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, organ odwoławczy stwierdza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie popełnił uchybień w tym względzie. Jakkolwiek Pan A. nie uczestniczył w oględzinach terenu, to jednak został o nich prawidłowo powiadomiony, a jego nieobecność wynikała z przyczyn niezależnych od organu. Na prośbę zainteresowanego, zgodnie z art.50 k.p.a. w wyznaczonym terminie składał on wyjaśnienia mające związek z prowadzonym postępowaniem oraz zapoznał się z protokołem z oględzin.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pan B. A. zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 8, 10, 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 kpa a także naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 3 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 30 ustawy Prawo budowlane z 1994r.

Przedmiotowa drewniana altanka nie wymagała pozwolenia na jej budowę ani nawet zgłoszenia budowy. W toku postępowania organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu co opisał w swoim odwołaniu. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 74, poz. 368 z p. zm./ - Sąd Administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Z art. 107 § 3 kpa wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśniające podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji organu okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Art. 107 kpa zalicza do części składowych decyzji m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną cześć decyzji.

Dlatego obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej dyspozycji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania, czyli wyjaśnienia stronie "zasadności przesłanek" rozstrzygnięcia/. Chodzi zatem także o wytłumaczenie się, dlaczego organ administracyjny dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń lub dlaczego uznał go za niewłaściwy /por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 1984r. sygn. akt SA/Po 1122/93, GAP 1986, nr 4, s. 45 oraz wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1983r., sygn. akt I SA 178/83, ONSA, nr l, poz. 51/.

Z kolei na organie II instancji spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 kpa organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 kpa.

W niniejszej sprawie wymogi te zostały w pełni spełnione przez organ odwoławczy. Nieobecność skarżącego podczas oględzin nie pozbawiła go prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./.

Zgodnie z art. 48 cytowanej ustawy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Obowiązująca aktualnie ustawa nie przewiduje procedur legalizujących samowolę budowlaną za wyjątkiem okoliczności wymienionych w :

- art. 49 Prawa budowlanego, dopuszczającego możliwość uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu wzniesionego bez pozwolenia, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy,

- art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczącego samowoli budowlanych, których budowa została zakończona przed wejściem w życie nowego prawa budowlanego, tj. przed dniem l stycznia 1995 r., lub w stosunku, do których przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się odpowiednie przepisy dotychczasowe.

Odpowiednie przepisy prawa budowlanego z 1994r. były przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, ale jego konstytucyjność względem obiektów wzniesionych po dniu l stycznia 1995r. Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował (orzeczenie TK z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt I 9/95).

W przedmiotowej sprawie organ administracji ustalił, że sporny obiekt budowlany wznoszony był, po 1995 r. W tej sytuacji przepisy art. 49 i art. 103 ust. 2 aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego nie mogą mieć zastosowania.

Organ odwoławczy zasadnie przyjął i przekonywująco uzasadnił, że budynek podlegał zgłoszeniu zamiaru wybudowania. Skarżący bezzasadnie pomija treść art. 29 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, z którego wynikał obowiązek tego zgłoszenia. Budynek, ten nie jest położony na terenie ogródków działkowych i nie jest obiektem gospodarczym o określonych tam wymiarach. Te okoliczności zostały szczegółowo rozważone i omówione w skarżonej decyzji i nie mogły być przez Sąd zakwestionowane.

Z tych też względów skarga jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.