Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SO/Wa 341/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny -art.55 ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Boniecka – Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanawia : oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

P.S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny, za nieprzekazanie do Sądu skargi z [...] czerwca 2015 r., wniosku z [...] maja 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z [...] maja 2015 r. nr [...]. Skarga wpłynęła do Kolegium 29 czerwca 2015 r. (data prezentaty).

Odpowiadając na ww. wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jego oddalenie. Wskazało, że P.S. nadsyła do Kolegium liczną korespondencję. Poinformowało, że od każdej otrzymanej decyzji – pozytywnej bądź odmownej – P.S. złożył odwołanie, a następnie od każdego z otrzymanych rozstrzygnięć składał wnioski o :

- sprostowanie oczywistej omyłki – opuszczenie litery w imieniu członka składu orzekającego,

- uzupełnienie pouczenia poprzez podanie policyjnego adresu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

- sprostowanie oczywistej omyłki poprzez sprostowanie nieprawidłowego zapisu imienia członka składu orzekającego – w sytuacji, gdy wśród członków składu nie było osoby o takim imieniu,

- sprostowanie omyłki polegającej na opuszczeniu znaku "/" w treści decyzji,

- stwierdzenie nieważności kolejnych decyzji Kolegium oraz organu I instancji, w tym decyzji, które już nie istniały w obrocie prawnym,

- "wygaśnięcie" wszystkich decyzji – organu I i II instancji - wydanych w sprawach z jego wniosku,

- wznowienie postępowania w stosunku do decyzji I i II instancji.

Organ zaznaczył, że od każdego rozstrzygnięcia P.S. składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym wnioski takie składał także od tych postanowień, od których taki środek nie przysługiwał, co skutkowało koniecznością wydania postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Ponadto, domagał się przesłania mu informacji, ile jego spraw znajduje się w Kolegium i jakie są to sprawy. Składał kolejne wnioski o wyłączenie wszystkich członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] etatowych i pozaetatowych. Jako załączniki często przesyłał kompletne teksty aktów prawnych, w tym Konstytucji RP. Domagał się także wszczęcia postępowań nadzwyczajnych (art. 145, 156, 162 k.p.a.) w stosunku do orzeczeń formalnych (sprostowań, uzupełnień w trybie art. 111 k.p.a., postanowień o odmowie wyłączenia członka kolegium od orzekania). Składał też wnioski o udzielenie informacji publicznej, w tym w sprawach, które nie stanowią informacji publicznej.

Organ wskazał, że początkowo rozpatrzył wszystkie wnioski P.S. Przy czym większość żądań tylko pozornie odnosiła się do merytorycznych orzeczeń Kolegium. W istocie każde orzeczenie organu generowało kolejne wnioski i żądania, mające formalną tylko podstawę w przepisach procedury administracyjnej. Podania, które nie dotyczyły spraw, o jakich mowa w art. 1 ust. 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jak również wnioski, których treść była identyczna z wnioskami już wcześniej rozstrzygniętymi (wniosek o sprostowanie, o wyłączenie, o podanie numerów i przedmiotów wszystkich postępowań zarejestrowanych w Kolegium) zostały zgromadzone w segregatorach i pozostały nierozpoznane. Kierując się treścią art. 239 § 1 k.p.a. Kolegium pozostawiało kolejne, powtarzające się żądania wnioskodawcy bez biegu. Organ podkreślił, że w Kolegium znajduje się 25 segregatorów, zawierających różne wnioski P.S., a kolejne pisma stale wpływają do organu. Podał, że od grudnia 2013 r. do [...] kwietnia 2015 r. do Kolegium wpłynęło 281 spraw wnioskodawcy, a liczba ich stale rośnie. Przy czym przedmiotem skarg nie jest żadna merytoryczna sprawa administracyjna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę Sądowi wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.

Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości, określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę z dnia [...] czerwca 2015 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Skarga ta, jak wynika z prezentaty organu, wpłynęła w dniu 29 czerwca 2015 r. Od tej daty rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął w dniu 29 lipca 2015 r. Tymczasem przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Sądu w dniu 31 marca 2016 r. (data prezentaty Sądu).

Wskazać należy, że z powołanego przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd może orzec o wymierzeniu grzywy, lecz nie jest do tego w sposób bezwzględny zobligowany. Z tego też względu przed nałożeniem grzywny powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy, związanych z przekazaniem skargi do Sądu.

Zaznaczyć należy, że przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu Sądu orzekającego. Jak wyżej zaznaczono Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.

W ocenie Sądu, choć wskazane opóźnienie w przekazaniu skargi nie zasługuje na aprobatę, to jednak oprócz samego faktu naruszenia terminu przekazania skargi sądowi, przy rozstrzyganiu o nałożeniu grzywny należy wziąć pod uwagę również przyczyny niewypełnienia przez organ ww. obowiązku. Przepisy dopuszczające wymierzenie organowi grzywny mają bowiem na celu dyscyplinowanie organów, jak również stosowanie wobec nich finansowych środków represyjnych, a Sąd, orzekając o zasadności wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy, związanych z nieterminowym przekazaniem skargi, a tym samym wziąć pod uwagę stopień winy organu.

W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi, choć znaczne, to jednak w przekonujący sposób zostało przez organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnione i usprawiedliwione. Skarżący wnosząc bardzo dużo wniosków do organu administracji publicznej, a w konsekwencji i skarg do sądu administracyjnego, powinien liczyć się z tym, że pisma te mogą nie w każdym przypadku być rozpoznane, czy też przekazywane do sądu w terminach wynikających z przepisów prawa. Organ wyjaśnił, że ze względu na liczne pisma skarżącego pozostawił kolejne, powtarzające się żądania, bez biegu. Podkreślił, że w Kolegium znajduje się 25 segregatorów, zawierających wnioski P.S. o, dotyczące m.in. sprostowania oczywistych omyłek, uzupełnienia pouczenia, stwierdzenia nieważności decyzji, wygaśnięcia decyzji, wznowienia postepowań, wyłączenia członków Kolegium. Ponadto, wnosił on odwołania, wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy i podania o udzielenie informacji publicznej. Organ zaznaczył, że P.S. inicjuje tak dużą liczbę spraw, że jego działania sparaliżowały prace organu w bardzo poważnym stopniu. Przy czym znaczna ilość składanych wniosków nie jest nakierowana na ochronę jego uprawnień, lecz w dużej części ich celem jest wszczęcie jak największej liczby postępowań. Fakt ten jest Sądowi znany z urzędu, gdyż skarżący inicjuje także liczne postępowania przed Sądem. W chwili obecnej w tutejszym Sądzie znajduje się ponad 1300 jego spraw.

Podnieść należy, że niedotrzymanie terminu przekazania akt sądowi można uznać za usprawiedliwione, gdy niedochowanie terminu przez organ jest w znacznej mierze następstwem działań strony, nakierowanych nie na realne załatwienie sprawy, lecz na dezorganizację prawidłowego funkcjonowania organu. Zdecydowanie większość pism kierowanych przez wnioskodawcę do organu nie jest żądaniem rozpoznania jego sprawy, lecz mnożeniem spraw, które jedynie pozornie mają charakter sprawy administracyjnej.

Wyżej powołane działanie wnioskodawcy należy uznać za nadużycie prawa do sądu. Koncepcja zakazu nadużycia prawa do sądu jest przyjmowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zakłada się, że inicjowanie postępowań sądowych, które nie służą ochronie naruszonych praw, a stanowią cel sam w sobie, uznane być musi za nadużycie prawa do sądu (zob. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 175/14 – dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem niezasługującym na ochronę nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14).

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu

z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 605/16 wydanym po rozpoznaniu zażalenia P.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SO/Wa 379/16, którym oddalono wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego działania P.S. nie zasługują na ochronę prawną, ponieważ nie są nakierowane na obronę jego interesu prawnego, a zatem stanowią nadużycie przysługującego mu prawa do terminowego załatwienia jego sprawy.

Skoro z treści art. 55 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd może orzec o wymierzeniu grzywy, jednak nie jest do tego bezwzględnie zobligowany, to biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności sprawy Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.