Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2328/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 7  pkt 2,  art. 23  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
article: art. 20
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Komendanta Głównego Policji na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: “K.p.a.", art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) oraz w związku z art. 20 ust. 1, 2a i 2b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], nakazującą Komendantowi Głównemu Policji usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych E. S. poprzez usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji w zakresie danych wprowadzonych do tego zbioru w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego - z art. 219 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.).

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

E. S. złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę, dotyczącą przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP). Skarżący zwrócił się o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych oraz o nakazanie Komendantowi Głównemu Policji niezwłocznego usunięcia jego danych osobowych z KSIP.

W toku postępowania administracyjnego, przeprowadzonego w niniejszej sprawie, organ Ochrony Danych Osobowych ustalił, iż:

1. W dniu [...] października 2011 r. E. S. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o, cyt.: "usunięcie moich danych z Krajowego Systemu Informacji Policji oraz potwierzenie tego faktu stosownym pismem".

2. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Komenda Główna Policji odmówiła usunięcia z KSIP danych wnioskodawcy, wskazując mu szczegółowo podstawy prawne ich przetwarzania w tym zbiorze.

3. W wyjaśnieniach, złożonych Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych, jako podstawę prawną gromadzenia i przetwarzania danych osobowych Skarżącego w KSIP Komenda Główna Policji wskazała art. 20 ust. 2a ustawy o Policji, stanowiący o uprawnieniu Policji do pobierania, uzyskiwania, gromadzenia, przetwarzania i wykorzystywania w celu realizacji zadań ustawowych informacji, w tym danych osobowych m. in. osób podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, także bez ich wiedzy i zgody. Rozwinięcie powyższych norm prawnych zawarte zostało z kolei w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. Nr 170, poz. 1203), gdzie - w § 11 rozporządzenia - normodawca wskazał, iż administrator zbioru dokonuje oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach w sposób systematyczny, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat, przy czym przy dokonywaniu owej oceny informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego w rozumieniu art. 115 § 1 K.k. KSIP stanowi zbiór danych osobowych, w którym przetwarzane są informacje, w tym dane osobowe, o wszczętych i prowadzonych przez Policję postępowaniach (art. 20 ust. 2a ustawy o Policji), jak również informacje uzupełniające do powyższych danych (art. 20 ust. 2b ustawy o Policji). W przypadku skarżącego Policja przetwarza dane jedynie w podanym wyżej zakresie, w związku z przedstawieniem jemu zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego - z art. 219 K.k. Podkreślono, że celem przetwarzania danych osobowych w niniejszej sprawie jest realizacja zadań określonych w ustawie o Policji w zakresie zapobiegania kolejnych naruszeń prawa, jak też - w przypadku kolejnego naruszenia - w celach wykrywczych. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że popełnienie tego rodzaju czynu, cechującego się - zgodnie z ustawowymi jego znamionami - umyślnością, winno skłaniać do przyjęcia poglądu, że istnieje (nie można wykluczyć) ewentualnie możliwość popełnienia takiego czynu w przyszłości. Konieczne wydaje się posiadanie przez Policję wiedzy o stawianych przez Policję zarzutach popełnienia przestępstwa w przypadku czynów w niedalekiej przyszłości.

4. Komenda Głowna Policji dodała również, że kryteriami ocennymi w zakresie przydatności dla Policji danych osobowych przetwarzanych w KSIP są w szczególności: rodzaj i charakter zarzucanego czynu, wiek sprawcy i jego uprzednie rejestracje procesowe, następcze - relewantne prawnokarnie - zachowanie się osoby rejestrowanej w KSIP oraz upływ czasu od ostatniej rejestracji. “W przypadku skarżącego mamy do czynienia z zarzutem popełnienia przestępstwa w niedalekiej przyszłości - niecały rok temu. Fakt ten zdecydowanie wpływa na konieczność dalszego przetwarzania jego danych, z uwagi na ewnetualne zagrożenie popełnienia kolejnego, podobnego czynu zabronionego".

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] nakazał Komendantowi Głównemu Policji usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych E. S. poprzez usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji w zakresie danych wprowadzonych do tego zbioru w związku z postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego z art. 219 K.k.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Komendant Główny Policji wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2a, ust. 17 i ust. 17a ustawy o Policji, poprzez odstąpienie od ich zastosowania jako przepisów szczególnych i przyjęcie jako podstawę rozstrzygnięcia art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Nadto zarzucono naruszenie art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie w sprawie faktu dokonania weryfikacji informacji dotyczących wnioskodawcy przez Komendanta Głównego Policji pod kątem usunięcia danych uznanych za zbędne dla realizacji ustawowych zadań Policji w następstwie złożonego wniosku o usunięcie danych osobowych, jak również naruszenie tych przepisów poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania faktu i sposobu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych przez KGP.

W uzasadnieniu wskazano, że Generalny Inspektor pominął okoliczności, iż przepisy ustawy o Policji, na podstawie których przetwarzane są dane osobowe w KSIP, stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych i tylko one znajdują zastosowanie w omawianej sprawie. Dodatkowo zaznaczono, że informacja jest usuwana ze zbiorów policyjnych wówczas, gdy dokonywana periodycznie aktualna ocena kryminologiczna wyklucza możliwość popełnienia w przyszłości czynu zabronionego przez osobę, której informacja dotyczy. Jednocześnie wskazano, iż nie jest możliwa antycypacja indywidualnej oceny (prognozy) kryminologicznej na podstawie precyzyjnych kryteriów. Z istoty rzeczy ocena ta musi być oparta o nieostre kryteria i jest w pełni kompetentna tylko w momencie jej dokonywania.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 51 ust. 1, 3, 5 Konstytucji RP oraz art. 7 pkt 2, art. 23 ust. 1, art. 26 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Poddał także analizie treść art. 20 ust. 1, 2a, 2b i ust. 17 ustawy o Policji oraz § 1 pkt 1 - 4 oraz § 11 ust. 1 - 3 rozporządzenia z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach. Wskazał, że przepisami prawa, które regulują przetwarzanie danych osobowych przez Policję są przepisy ustawy o Policji. Przepisy te regulują kwestię przetwarzania danych osobowych, których usunięcia żądał E. S. i w związku z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią samodzielną przesłankę przetwarzania tych danych.

Generalny Inspektor zaznaczył, iż przy ocenie zasadności odmowy usunięcia danych osobowych ze zbioru KSIP zastosowanie znajdzie powołany § 11 ust. 3 ww. rozporządzenia, przewidujący możliwość usunięcia danych po dokonaniu oceny przetwarzanych informacji o osobach pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach oraz niezbędności w realizacji zadań ustawowych Policji. Powyższa regulacja jest podstawą do przetwarzania danych osobowych, ale nie wprowadza żadnych kryteriów, pozwalających na dokonanie oceny ich przydatności. Z tego względu, zdaniem organu, w obecnym stanie prawnym zastosowanie w kwestii przetwarzania danych osobowych w KSIP będą miały przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, w tym art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Również to przepisy tej ustawy będą musiały być stosowane przez Policję w sytuacji oceniania każdego przypadku żądania usunięcia danych z KSIP.

W świetle powyższych przepisów kluczowym wyznacznikiem dla oceny konieczności przetwarzania danych osobowych w KSIP jest cel gromadzenia określonych informacji, co determinuje konieczność dokonywania każdorazowej, zindywidualizowanej oceny wniosków o usunięcie danych osobowych.

Ustosunkowując się zatem do twierdzenia Komendanta Głównego Policji, iż przetwarzanie przez Policję danych osobowych osób, wobec których toczyły się postępowania karne stanowi dla tej formacji ważne narzędzie w zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, Generalny Inspektor stwierdził, że w toku niniejszego postępowania, Komendant Główny Policji nie wykazał w jaki sposób przetwarzanie danych osobowych E. S. pomogło w realizacji tego celu. Samo wskazanie, iż skarżącemu postawiony został zarzut popełnienia przestępstwa w niedalekiej przeszłości nie stanowi dla organu dowodu na powyższe twierdzenie Komendanta Głównego Policji.

Komendant Główny Policji nie wykazał również w jaki sposób przetwarzanie danych ww. przyczyniło się do realizacji któregokolwiek z zadań Policji, określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, ograniczając się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że "w przypadku skarżącego mamy do czynienia z zarzutem popełnienia przestępstwa w niedalekiej przeszłości - niecały rok temu. Fakt ten zdecydowanie wpływa na konieczność dalszego przetwarzania jego danych z uwagi na ewentualne zagrożenie popełnienia kolejnego podobnego czynu zabronionego".

Nawiązując zaś do dokonywanej przez Policję oceny kryminologicznej osób, których dane osobowe przetwarzane są w KSIP, jako podstawy do oceny ich przydatności dla realizacji zadań ustawowych Policji, Generalny Inspektor podkreślił, iż jedynym podmiotem uprawnionym do dokonywania oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu przestępczego jest sąd i w żadnym razie intencją organu do spraw ochrony danych osobowych nie jest uzurpowanie sobie prawa do oceny zasadności przetwarzania danych w tym zbiorze. Wbrew twierdzeniom Komendanta Głównego Policji Generalny Inspektor nie dokonał oceny, że roczny okres przetwarzania danych skarżącego w KSIP jest wystarczający dla realizacji przez Policję jej ustawowych zadań, ale powziął wątpliwości co do kryteriów jakimi kierował się organ Policji, podejmując decyzję o konieczności dalszego pozostawienia tych danych w ww. zbiorze.

Biorąc powyższe pod uwagę, Generalny Inspektor uznał, iż zasadne jest stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie istnieje obecnie potrzeba przetwarzania w KSIP danych osobowych E. S. i niezbędne jest nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Komendant Główny Policji złożył na powyższą decyzję z dnia [...] października 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie w całości oraz uznanie, że Komendant Główny Policji zgodnie z prawem przetwarza dane osobowe E. S.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odstąpienie od zastosowania jako przepisów szczególnych art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych.

W uzasadnieniu skargi Komendant Główny Policji podkreślił, że przepisy ustawy o Policji, regulujące problematykę przetwarzania i ochrony danych osobowych, są lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Świadczy o tym treść art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji w kontekście art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP oraz ww. przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Ewentualne żądania usunięcia danych osobowych z KSIP muszą być oceniane wyłącznie w zestawieniu z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji.

Jak podkreślił Komendant Główny Policji, nie można skutecznie zwalczać przestępczości bez nieprzerwanego prowadzenia analizy kryminologicznej, która w przypadku Policji jest jedną z podstawowych metod wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych, określaną jako “analiza kryminalna". Bez zachowania długookresowych informacji o sprawcach czynów zabronionych nie będzie można prowadzić analizy kryminalnej na poziomie strategicznym (poza wymiarem operacyjnym dotyczącym konkretnych spraw), która jest niezbędna do ustalenia skutecznego programu zwalczania przestępczości.

Skarżący zwrócił uwagę, iż kilkakrotnie już ustalono niewykrytych od kilkunastu lat sprawców zbrodni tylko dlatego, że w zbiorach policyjnych przez cały czas przechowywano informacje uzyskane bezpośrednio po ujawnieniu tych przestępstw. Trafność stanowiska GIODO, zaprezentowanego w zaskarzonej decyzji, byłaby w pełni uznana, gdyby można było wykluczyć zjawisko powrotu do przestępstwa, który wynosi ok. 40%, co oznacza, że na 10 osób skazanych aż 4 w bliskiej lub dalszej przyszłości popełnia kolejne przestępstwo. Nawet w przypadu osób skazywanych po raz pierwszy za czyny o stosunkowo niewielkiej szkodliwości społecznej jedynie na kary ograniczenia wolności, wskaźnik recydywy przekracza 15%, a więc negatywna ocena kryminologiczna dotyczy co szóstej osoby skazanej i objętej zatarciem skazania po 5 latach.

Zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Generalnego Inspektora, że dane osobowe są przetwarzane przez Policję w sposób dowolny, a tym samym wbrew zasadom określonym w art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Według powołanych przepisów dane osobowe powinny być merytorycznie poprawne i adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane oraz przechowywane w postaci umożliwiającej identyfikację osób, których dotyczą, nie dłużej niż jest to niezbędne do osiągniecia celu przetwarzania. Adekwatność danych (ich zakres) jest dyrektywnie określona przez ustawodawcę w art. 20 ust. 2b i 2c ustawy o Policji, przy czym nie gromadzi się w ogóle informacji, które nie mają przydatności wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej w postępowaniu prowadzonym wobec danej osoby. Zgodnie z art. 20 ust. 2a ustawy o Policji dane osobowe gromadzi się w celu realizacji zadań ustawowych, a więc m.in. w celu inicjowania i organizowania działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywania przestępstw i wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, współdziałania z policjami innych państw oraz policyjnymi organizacjami międzynarodowymi, a także w celu gromadzenia, przetwarzania, i przekazywania informacji kryminalnych (art. 1 ust. 2 pkt 3, 4, 7 i 8 ustawy o Policji).

Za nietrafny uznać także należy pogląd Generalnego Inspektora, że w rozpatrywanej sprawie Policja nie wykazała na ile przetwarzanie danych określonej osoby pomogło w zapobieganiu i zwlaczaniu przestępstw oraz przyczyniło się do zapobieżenia postawienia tej osobie zarzutu o charakterze prawnokarnym w terminie póżniejszym. Przetwarzane przez Policję dane osobowe są poddawane analizie kryminalnej nie tylko w związku z kolejnym zaistniałym przestępstwem, ale również na poziomie strategicznym, czy też do ewentualnego typowania sprawców czynów o zbliżonych cechach. Nie sposób przy tym oszacować (liczbowo) stopnia wpływu prewencyjnych przedsięwzięć projektowanych w oparciu o analizę kryminalną lub typującą na poziom przestępczości, jaki wystąpił po zrealizowaniu tych przedsięwzięć. Ponadto, celem przetwarzania informacji zgromadzonych w KSIP nie jest "zapobieżenie postawienia innego zarzutu w okresie późniejszym", lecz skutek poniekąd przeciwny: typowanie osób, które mogły popełnić ujawniony kolejny czyn karalny określonego rodzaju, popełniony w określonych okolicznościach.

Końcowo Komendant Główny Policji wskazał, że konstytucyjność art. 20 ust. 7 ustawy o Policji została pozytywnie oceniona przez Trybunał Konstytucyjny w wydanym w dniu 12 grudnia 2005 r. orzeczeniu o sygn. akt K 32/04.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2328/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: P.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu Sąd powołał się na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. akt K 20/12 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie m.in. niezgodności:

1) art. 20 ust. 17 w związku z art. 20 ust. 1, 2a i 2b ustawy o z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z art. 2, art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 51 ust. 4 Konstytucji RP,

2) § 11 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz. U. z 2007 r. Nr 170, poz. 1203) z art. 51 ust. 5 Konstytucji RP.

Jak wskazał Sąd, wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Wa 2328/12.

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt K 20/12 Trybunał Konstytucyjny, powołując w podstawie prawnej art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), umorzył postępowanie na skutek cofnięcia wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2328/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga, oceniana zgodnie z powołanymi zasadami, zasługuje na uwzględnienie.

Zadaniem ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) jest stanie na straży interesów osób, których przetwarzane dane osobowe dotyczą oraz przestrzeganie zakresu i trybu przetwarzania tych danych.

Omawiana ustawa w art. 1 stwierdza, że dane osobowe mogą być przetwarzane, jeżeli służy to dobru publicznemu, dobru osoby, której dane dotyczą lub dobru osób trzecich. Ochrona danych osobowych na podstawie przepisów powołanej ustawy nie powinna być oderwana od przepisów służących ochronie innych wartości. Stosownie do treści art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przez przetwarzanie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Wiążąc ten przepis z kompetencjami organów Policji w zakresie przetwarzania danych osobowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa, należy dojść do wniosku, iż przetwarzanie danych osobowych E. S. w Krajowym Systemie Informacji Policyjnej (KSIP) znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawnych.

Jak wynika z akt administracyjnych, pismem z dnia [...] lutego 2012 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] maja 2012 r., E. S. wystąpił do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych w KSIP oraz o nakazanie Komendantowi Głównemu Policji niezwłocznego usunięcia jego danych osobowych z przedmiotowego zbioru "niezależnie od tego, na jaki przepis Kodeksu karnego wskazuje KGP".

W pismach z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2012 r. Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż dane E. S. zostały wprowadzone do KSIP w związku z przedstawieniem wyżej wymienionemu, w kwietniu 2011 r., zarzutu popełnienia przestępstwa publicznoskargowego z art. 219 K.k. Postępowanie prowadzone było w Komendzie Miejskiej Policji w C. (sygn. akt [...]), a nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową w C. (sygn. akt [...]) Postępowanie zostało zakończone wyrokiem skazującym z dnia [...] września 2011 r. (sygn. akt [...]).

Legitymację prawną do przetwarzania informacji, w tym danych osobowych osób, wobec których były prowadzone postępowania przez Policję, stanowi art. 20 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) w brzmieniu nadanym art. 27 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 230, poz. 1371) i zgodnie z art. 36 ww. ustawy - obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., a więc również w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, uszła uwadze organu orzekającego.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o Policji, Policja, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, o osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość oraz o osobach poszukiwanych, także bez ich wiedzy i zgody (art. 20 ust. 2a ww. ustawy).

W świetle art. 20 ust. 2b ustawy o Policji informacje, o których mowa m.in. w ust. 1 i 2a, dotyczą osób, o których mowa w ust. 2a i mogą obejmować: 1) dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, z tym, że dane dotyczące kodu genetycznego obejmują informacje wyłącznie o niekodującej części DNA; 2) odciski linii papilarnych; 3) zdjęcia, szkice i opisy wizerunku; 4) cechy i znaki szczególne, pseudonimy; 5) informacje o: a) miejscu zamieszkania lub pobytu, b) wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku, c) dokumentach i przedmiotach, którymi sprawca się posługuje, d) sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach, e) sposobie zachowania się sprawcy wobec osób pokrzywdzonych. Wymienionych informacji nie pobiera się w przypadku, gdy nie mają one przydatności wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej w prowadzonym postępowaniu (art. 20 ust. 2c).

Okres przechowywania tych danych określono w art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, zgodnie z którym dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji ustawowych zadań Policji. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania informacji, usuwając dane zbędne.

Dane osobowe, o których mowa w ust. 17, usuwa się, jeżeli organ Policji powziął wiarygodną informację, że: 1) czynu stanowiącego postawę wprowadzenia informacji do zbioru nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia, 2) zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego, 3) osoba, której dane dotyczą, została uniewinniona prawomocnym wyrokiem sądu (art. 20 ust. 17b ustawy).

Zgodnie z art. 20 ust. 18 ww. ustawy, dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową oraz dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym osób podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które nie zostały skazane za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia.

Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych osób wymienionych w art. 20 ust. 2a ustawy o Policji w dacie wydania zaskarżonej decyzji określało ww. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (art. 35 ww. ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej).

Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, informacje przetwarza się w: (1) centralnych zbiorach informacji - przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań Policji na obszarze całego kraju, (2) wewnętrznych zbiorach informacji - przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań na obszarze właściwości miejscowej poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji lub w zakresie właściwości rzeczowej poszczególnych komórek organizacyjnych Komendy Głównej Policji, (3) zestawach zbiorów informacji - przeznaczonych do integracji i usprawniania procesów przetwarzania informacji zgromadzonych w odrębnych zbiorach.

W myśl § 8 rozporządzenia, funkcjonowanie zestawu centralnych zbiorów informacji o nazwie "Krajowy System Informacyjny Policji (KSIP)" zapewnia Komendant Główny Policji. Zauważyć należy, że informacje, jakimi dysponuje KSIP nie stanowią źródła wiedzy powszechnie dostępnej, służą wyłącznie do realizacji zadań Policji, co wynika z § 4 ww. rozporządzenia. Informacje wytworzone przez organy Policji w KSIP są zatem zamkniętym, ogólnie niedostępnym zbiorem informatycznym.

W myśl § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia, administrator zbioru zobowiązany jest do dokonania oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach w sposób systematyczny, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat. Przepis § 11 ust. 2 stanowi, iż przy dokonywaniu tej oceny informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego w rozumieniu art. 115 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.). Administrator zbioru usuwa informacje zgromadzone w zbiorze: 1) po uzyskaniu wiadomości, że zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego, 2) jeżeli uzna dane informacje za zbędne w realizacji zadań ustawowych Policji albo nie uzna ich za przydatne w prowadzonych przez Policję postępowaniach, w rozumieniu ust. 2 § 11 ust. 3 rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, przetwarzania danych osobowych osób wymienionych w art. 20 ust. 2a ustawy o Policji zostały przez ustawodawcę uregulowane w sposób kompleksowy. Nie można przy tym nie zgodzić się ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Danych Osobowych, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji ww. akty prawne nie przewidywały konkretnych kryteriów, pozwalających na dokonanie oceny przydatności danych osobowych znajdujących się w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, lecz formułowały kryteria stosunkowo ogólne (nieostre). Powyższe wskazuje, iż ocenę przydatności danych w zbiorze informatycznym prawodawca pozostawił organom Policji, albowiem to one stoją na straży porządku publicznego i znają specyfikę środowisk przestępczych. Sformułowanie zawarte w § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 5 września 2007 r. "informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego" jest nieostre, co wydaje się być celowym zabiegiem, zważywszy, iż ocenę tę należy odnosić do stanów przyszłych niepewnych, przewidywań. Nie można jednak pozbawiać Policji podstawowego instrumentu zwalczania przestępczości, jakim jest dostęp do jak najpełniejszej informacji, którą Policja sama wytworzyła w sposób legalny.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, wskazać należy, iż wobec E. S. prowadzono policyjne postępowanie wyjaśniające, wymieniony został postawiony w stan oskarżenia i prawomocnym wyrokiem sądowym został uznany winnym zarzucanego mu czynu przestępczego z art. 219 K.k. W opisanym przypadku nie miał zastosowania art. 20 ust. 2c ustawy o Policji, albowiem zebrane o wymienionym dane miały walor wykrywczy i dowodowy.

Biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, nie można zatem czynić Komendantowi Głównemu Policji zarzutu, iż bezprawnie przechowuje dane osobowe wyżej wymienionego w KSIP. To organy Policji oceniają przydatność zebranych informacji, dokonując ich weryfikacji po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji.

W przypadku E. S. brak było również podstaw do usunięcia danych osobowych z KSIP na podstawie art. 20 ust. 17b ustawy o Policji. Jak zauważył pełnomocnik Komendanta Głównego Policji, obecny na rozprawie w dniu 11 marca 2013 r., Policja nie uzyskała wiarygodnej informacji, że wyżej wymieniony został uniewinniony albo, że umorzono postępowanie na podstawie art. 17 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), co uzasadniałoby usunięcie tych danych z rejestru.

Podkreślić należy, że w omawianej sprawie okres 10 lat od dnia uzyskania informacji dotyczącej E. S. jeszcze nie upłynął. Od daty postawienia wyżej wymienionemu zarzutu z art. 219 K.k. i wprowadzenia jego danych osobowych do KSIP (kwiecień 2011 r.) do daty skierowania skargi do Generalnego Inspektora na niezgodne z prawe przetwarzanie jego danych osobowych w KSIP ([...] luty 2012 r.) upłynął w istocie relatywnie krótki okres czasu. Wymieniony dopuścił się popełnienia przestępstwa umyślnego, dlatego nie można zakładać, iż przedmiotowa informacja na obecnym etapie jest zbędna dla celów prewencyjnych, które mieszczą się w zakresie ustawowych zadań Policji (art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o Policji). To właśnie na te zadania, w myśl art. 20 ust. 17 ww. ustawy, wskazał w swoich wyjaśnieniach Komendant Główny Policji, zwracając uwagę na istotę działania formacji - zapewnienie społeczeństwu bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez oddziaływanie prewencyjne i ściganie sprawców przestępstw. Zauważył, iż niezbędnym narzędziem dla prowadzenia działań prewencyjnych jest analiza kryminalna zebranych danych osobowych nie tylko w związku z kolejnym zaistniałym przestępstwem, ale również w celu ewentualnego typowania sprawców czynów o cechach zbliżonych. Nie można przy tym, jak wskazał organ Policji, precyzyjnie określić stopnia wpływu prewencyjnych przedsięwzięć realizowanych w oparciu o analizę kryminalną lub typującą na poziom przestępczości, jaki wystąpił po zrealizowaniu tych przedsięwzięć.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, nakazująca organowi Policji usunięcie danych osobowych wyżej wymienionego z KSIP, jest, zdaniem Sądu, przedwczesna i z tego względu nieprawidłowa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 oraz art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego zasądzono na podstawie art. 200 P.p.s.a.