Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 270/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3, art. 38, art. 74 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 148 § 1 i § 2, art. 145 § 1 pkt 4, art. 49, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I uchyla zaskarżone postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 2014r. znak: [...] w części w jakiej orzeczono o odmowie wznowienia na wniosek M. M. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014r. nr [...], II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy W., działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z 148 § 1 i § 2 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako "K.p.a."), z powołaniem art. 38 oraz art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. i P. K., M. i P. M., K. K., K. S., D. i D. K., M. i S. P. oraz M. i W. B. reprezentowanych przez radcę prawnego M. M. postanowił odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej o łącznej obsadzie wynoszącej 210,5 DJP, 7 silosów paszowych, biologicznej oczyszczalni ścieków sanitarnych i niezbędnej infrastruktury towarzyszącej na działce nr geod. 124, obręb B., K. W..

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy W. określił środowiskowe uwarunkowania dla opisanego powyżej przedsięwzięcia. Decyzja powyższa stała się ostateczna w dniu [...] marca 2014 r.

Dnia [...] czerwca 2014 r. do Urzędu Miasta i Gminy we W. wpłynął, złożony w wniosek od mieszkańców G. W.: A. i P. K., M. i P. M., K. K., K. S., D. i D. K., M. i S. P. oraz M. i W. B. reprezentowanych przez radcę prawnego M. M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2014 r. Jako przyczynę wznowienia postępowania wnioskodawcy podali brak udziału w postępowaniu bez własnej winy, wskazując z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wnioskodawcy nie byli stronami postępowania w sprawie wydania powyższej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Następnie organ I instancji zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 38 oraz art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią. Obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w G. W. w dniach [...] – [...] marca 2014 r., na tablicy ogłoszeń w B. w dniach [...] – [...] marca 2014 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu miasta i Gminy we W. w dniach [...] – [...] marca 2014 r. Ponadto, informacja o wydaniu decyzji została opublikowana w dniu [...] marca 2014 r. w dwutygodniku "[...]" oraz w portalu [...].

Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podania o wznowienie postępowania, wnioskodawcy wskazali, że: "Pismo informujące o wydaniu i uostatecznieniu się decyzji zostało doręczone na adres sołtys G. W. dnia [...] maja 2014 r., o czym w tym samym dniu, sołtys poinformowała zainteresowanych mieszkańców". Jak podniesiono, obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało doręczone do Sołtysa Sołectwa G. W. już w dniu [...] marca 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Ponadto Sołtys potwierdził wywieszenie obwieszczenia na tablicy informacyjnej w miejscowości G. W. w terminie od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r. Wobec powyższego za nieprawdziwą uznano informację podaną przez wnioskodawców, jakoby Sołtys dowiedziała się o wydanej decyzji w dniu [...] maja 2014 r.

Stosownie do treści art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Każdy zaś (nie tylko strony) ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Jednym z przepisów szczególnych, do których odsyła art. 49 K.p.a., jest art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Mając na uwadze powyższe organ I instancji uznał, że dopuszczone szczególnym przepisem publiczne ogłoszenie decyzji lub podanie do publicznej wiadomości informacji o decyzji z upływem czternastu dni od dnia jego dokonania wywiera skutki równoważne z doręczeniem decyzji stronom lub powiadomieniem o niej społeczeństwa. W przypadku wzruszanej decyzji wymaganego podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji dokonano na długo przed złożeniem przez wnioskodawców podania o wznowienie postępowania w sprawie. Dzień następujący po dniu upływu czternastodniowego terminu od ogłoszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był dla wnioskodawców pierwszym dniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z upływem czternastodniowego terminu nastąpił, na mocy art. 49 K.p.a. w związku z art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyżej cytowanej ustawy, skutek w postaci prawnie skutecznego powiadomienia adresatów obwieszczenia, w tym wnioskodawców, o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2014 r., a co za tym idzie prawnie relewantnego "dowiedzenia się" przez te podmioty o decyzji środowiskowej w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a. Tym samym podanie o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło z uchybieniem terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli reprezentowani przez radcę prawnego M. M. – M. i S. P., D. i D. K., K. K. i K. S., M. i P. M. oraz M. i W. B., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co tym samym narusza zasadę działania w granicach prawa organów administracji publicznej, którą bezwzględnie powinny przestrzegać organy administracji publicznej; naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co tym samym narusza zasadę praworządności, którą bezwzględnie powinny przestrzegać organy administracji publicznej; naruszenie art. 8 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co tym samym narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, którą bezwzględnie powinny przestrzegać organy administracji publicznej; naruszenie art. 148 § 2 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż termin na złożenie podania o wznowienie postępowania minął, w przypadku kiedy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczony jest od momentu dowiedzenia się przez stronę o przedmiotowej decyzji; naruszenie art. 38 w zw. z art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie iż podanie do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią jest równoznaczne z powzięciem informacji przez wnioskodawców, podczas gdy ustawa nie przypisuje tej czynności takiego domniemania w kontekście obliczania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania; naruszenie art. 49 K.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie iż termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczony jest od momentu wywieszenia obwieszczenia na tablicy ogłoszeń, opublikowania w dwutygodniku "[...]" oraz na portalu [...], w przypadku kiedy termin ten jest niezależny od wskazanego terminu i liczony jest od momentu dowiedzenia się przez stronę o decyzji będącej przedmiotem wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, odwołując się do stanowiska sądów administracyjnych oraz doktryny, że w niniejszej sprawie organ jedynie podał do publicznej wiadomości o sprawie w formie obwieszczenia na podstawie art. 38 i art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Powoływanie się przez organ administracji na fakt udostępniania informacji o decyzji i jednocześnie wskazanie, iż tym samym od tego momentu są liczone wszelkie terminy jest nieuzasadnione, bowiem z faktem dokonania wskazanej czynności nie łączą się żadne domniemania związane z powzięciem informacji o decyzji, tu w szczególności dowiedzenia się o wydanej decyzji. Charakter udostępniania informacji o decyzji na podstawie art. 38 oraz art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz charakter doręczenia decyzji na podstawie art. 74 ust 3 powyższej ustawy w zw. z art. 49 K.p.a. jest odmienny. Wyjątkowy charakter doręczania decyzji stronom na podstawie art. 49 K.p.a. stanowi swoisty wyjątek od ogólnych zasad doręczania decyzji stronom, i jako taki inkorporuje w sobie domniemania związane z doręczeniem decyzji stronom. Natomiast w przypadku podania informacji o wydaniu decyzji do publicznej wiadomości odwołanie się do art. 49 K.p.a. ma jedynie charakter posiłkowy, co wiąże się z faktem, iż prawodawca nie przypisuje domniemań do tego rodzaju czynności, ale jedynie wskazuje na sposoby poinformowania społeczeństwa o wydanej decyzji, z którą to mogą się zapoznać i zgłosić swoje uwagi, wnioski.

W dalszej części zażalenia podniesiono, że obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w G. W. w dniach [...] – [...] marca 2014 r., na tablicy ogłoszeń w B. , w dniach [...] – [...] marca 2014 r., na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy we W. w dniach [...] – [...] marca 2014 r., jak również informacja o wydaniu decyzji została opublikowana w dniu [...] marca 2014 r. w dwutygodniku "[...]" oraz w portalu [...]. Nie sposób się jednak zgodzić z twierdzeniem organu, jakoby dzień następujący po dniu upływu czternastodniowego terminu do ogłoszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był dla wnioskodawców pierwszym dniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zgodnie z orzecznictwem oraz doktryną, nie ulega wątpliwości, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją liczony jest od dnia, w którym strona rzeczywiście i faktycznie dowiedziała się o wydanej decyzji, a nie jest zależny od doręczenia decyzji czy też jakiegokolwiek domniemania. Nie można w jakikolwiek sposób przyjąć, iż istnieje domniemanie związane z podaniem do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji, bowiem ogranicza to prawa podmiotowe strony, a wiec stanowi rażące naruszenie prawa.

Wnioskodawcy dowiedzieli się o wydanej decyzji dopiero dnia [...] maja 2014 r. bowiem dopiero w tym czasie została przekazana wnioskodawcom informacja przez sołtysa wsi i jednocześnie przedstawione zostało pismo z dnia [...] maja 2014 r. w dniu [...] maja 2014 r. Nie ma tu żadnego znaczenia fakt, iż informacja o wydaniu decyzji została podana do publicznej wiadomości, skoro istnieje szereg powodów, dla których wnioskodawcy nie mogliby dowiedzieć się o jej wydaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...], po rozpoznaniu zażalenia M. M. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że na wniosek B. K. decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. określił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 budynków inwentarskich do chowu trzody chlewnej, biologicznej oczyszczalni ścieków sanitarnych i niezbędnej infrastruktury towarzyszącej na działce nr geod. 124, obręb B., gmina W..

W toku postępowania informowano społeczeństwo o prowadzonym postępowaniu w trybie obwieszczeń wywieszanych na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Miasta i Gminy W., sołectwach, w tym sołectwie G. W., w publikacji [...]. Mieszkańcy G. W. przesłali za pośrednictwem sołtysa protest przeciwko inwestycji. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. doręczonym sołtys G. W. w dniu [...] marca 2014 r. organ I instancji przesłał informację o wydaniu przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sołtys potwierdził, iż obwieszczenie o wydaniu decyzji i o możliwości zapoznania się jej treścią zostało wywieszone na tablicach informacyjnych w G. W. w dniach 7 marca do [...] marca 2014 r. Informacja o wydanej decyzji pojawiła się również w "[...]" nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. i stronie [...].

W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. i [...] kwietnia 2014 r. sołtys Gutowa W. podała, iż mieszkańcy wsi G. W. podtrzymują swój protest wobec inwestycji i podała powody takiego stanowiska. Kolejnym pismem z dnia [...] maja 2014 r. sołtys G. W. w nawiązaniu do pisma z dnia [...] września 2013 r. i decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wniosła w imieniu mieszkańców o uznanie ich za strony postępowania i informowanie o wszystkich podjętych działaniach. W odpowiedzi na to pismo organ pismem z dnia [...] maja 2014 r. poinformował, że postępowanie w sprawie zostało zakończone i decyzja z dniem [...] marca 2014 r. stała się ostateczna.

W dniu [...] maja 2014 r. M. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wraz z odwołaniem i wnioskiem o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Wniosek został rozpoznany w innym postępowaniu.

W dniu [...] czerwca 2014 r. pani M. M. działając przez pełnomocnika złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją z powodu zaistnienia okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2014 r. z uwagi na wniesienie wniosku po upływie miesięcznego terminu na wniesienie podania liczonego od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że skarżąca jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. a mianowicie okoliczność, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do treści art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Skarżąca podaje, iż o decyzji dowiedziała się w dniu [...] maja 2014 r. a zatem złożenie wniosku w dniu [...] czerwca 2014 r. nastąpiło z zachowaniem miesięcznego terminu. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów a zatem termin dowiedzenia się o decyzji wynika jedynie ze złożonego oświadczenia.

Zdaniem Kolegium, zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, a organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Przedstawienie przez stronę dowodów na wskazywane przez nią okoliczności nie zwalnia organu administracyjnego z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz rzeczowego przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika aktywny udział sołtysa G. W. i jego mieszkańców w sprawie. W oceni organu II instancji trudno dać wiarę oświadczeniu, iż dopiero w dniu [...] maja 2014 r. strona dowiedziała się o decyzji od sołtysa G. W.. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. doręczonym sołtys G. W. w dniu [...] marca 2014 r. organ I instancji przesłał informację o wydaniu przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sołtys potwierdził, iż obwieszczenie o wydaniu decyzji i o możliwości zapoznania się jej treścią zostało wywieszone na tablicach informacyjnych w G. W. w dniach [...] – [...] marca 2014 r. W kolejnych dniach sołtys kierował do organu I instancji liczne pisma, powołując się za każdym razem na działanie w imieniu mieszkańców, co sugeruje iż do zaznajamiania mieszkańców z okolicznościami sprawy w tym wydaniem decyzji faktycznie dochodziło. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. i [...] kwietnia 2014 r. sołtys G. W. podała, iż mieszkańcy wsi G. W. podtrzymują swój protest wobec inwestycji i podała powody takiego stanowiska. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. sołtys G. W. w nawiązaniu do pisma z dnia [...] września 2013 r. i decyzji z dnia [...] marca 2014 r. wniosła w imieniu mieszkańców o uznanie ich za strony postępowania i informowanie o wszystkich podjętych działaniach.

W tych okolicznościach przyjąć należało, że data [...] maja 2014 r. była najprawdopodobniej kolejnym zaznajomieniem mieszkańców z pismem organu I instancji i poinformowaniem, że decyzja z dniem [...] marca 2014 r. stała się ostateczna. Trudno domniemywać, iż tak aktywny sołtys informujący o piśmie z dnia [...] maja 2014 r. mieszkańców w tym samym dniu, w którym je odebrał – pominął milczeniem wszystkie poprzednie pisma i obwieszczenia i działał bez wiedzy i woli mieszkańców.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności wynikający z akt sprawy, faktyczne zaangażowanie w sprawę sołtysa a nadto fakt, że społeczeństwo G. W. poinformowano o treści decyzji obwieszczeniem wywieszonym w dniach od [...] do [...] marca 2014 r. Kolegium nie dało wiary oświadczeniu, iż o decyzji strona dowiedziała się dopiero w dniu [...] maja 2014 r. a strona nie przedstawiła dowodów ani takich faktów na potwierdzenie tej okoliczności, które mogłoby doprowadzić organ do przekonania, że rzeczywiście o decyzji dowiedziała się dopiero w dniu [...] maja 2014 r. Okoliczności tych nie potwierdziła np. sołtys G. W., ani dokonywane przez nią czynności – udokumentowane w aktach sprawy. Organ daje wiarę temu, iż w dniu tym wnioskodawca mógł dowiedzieć się o ostateczności decyzji, jako nowym fakcie, ale sama wiedza o decyzji w przekonaniu organu nastąpiła, co najmniej w dniu [...] marca 2014 r. a na pewno przed dniem [...] marca 2014 r. wynikającym z pisma sołtysa G. W..

Złożenie zatem wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014 r. w dniu [...] czerwca 2014 r. nastąpiło po upływie miesięcznego terminu o dokonania tej czynności zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uznało, iż stanowisko organu I instancji jest prawidłowe i nie jest obarczone wadami, które wymagałyby jego uchylenia bądź zmiany.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M. reprezentowana przez radcę prawnego M. M.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz z art. 80 K.p.a. polegające na przekroczeniu przez organ zasady prawdy obiektywnej oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy uwzględnienia zażalenia skarżącej i utrzymania w mocy postanowienia wydanego przez Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014r.; naruszenie art. 16 K.p.a. poprzez jest niezastosowanie, co skutkowało brakiem rozpoznania całokształtu przedmiotowej sprawy uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w tym w szczególności brak wzięcia po uwagę pism kierowanych przez sołtysa do organu I instancji w zakresie objęcia postępowaniem pominiętych mieszkańców w tym skarżącej, co doprowadziło do braku poczynienia własnych ustaleń i oparciu rozstrzygnięcia jedynie na ustaleniach błędnie poczynionych przez organ I instancji; błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niezasadnym przyjęciu, iż skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i utrzymania w mocy kwestionowanego postanowienia organu I instancji i braku wznowienia postępowania, o które wnioskowała skarżąca. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia organu I instancji – Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu skargi przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania konkludując, że pismo informujące o wydaniu i uostatecznieniu się decyzji zostało doręczone na adres sołtys G. W. dopiero w dniu [...] maja 2014 r. Wcześniej zainteresowani mieszkańcy, w tym również wnioskodawcy, wiedzieli jedynie o tym, iż takie postępowanie prawdopodobnie się toczy, jednak nie umożliwiono im wzięcia udziału w postępowaniu w charakterze strony. Skarżących poprzez działania organu I instancji nie zostali w ogóle dopuszczenia do udziału w sprawie, pomimo faktu posiadania interesu tak faktycznego jak i przede wszystkim prawnego. Skarżąca wskazuje, że gdyby organ rozpoznający sprawę wziął pod uwagę treść pism sołtysa, na które powołuje się w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, doszedłby do słusznego stanowiska, iż termin na złożenie skargi został zachowany,

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. Nr 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016, po. 718), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dokonana przez Sąd w niniejszym postępowaniu kontrola prawidłowości wydanych rozstrzygnięć dotyczą tzw. etapu wstępnego postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Na tym etapie nie bada się jeszcze prawidłowości przebiegu postępowania, którego dotyczy wniosek wznowieniowy, a jedynie sprawdza, czy zaistniały ustawowe przesłanki do wznowienia tego postępowania. Uzasadniając odmowę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją środowiskową organy stwierdziły, iż Wnioskodawczyni nie dochowała ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakreślonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. W myśl tych przepisów podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), z tym że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Rozpoznając niniejszą sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (postanowienia). W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim – o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia, czy chociażby jej kopii. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 sygn. akt II OSK 714/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 sygn. akt II OSK 547/07 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń, orzeczenia. nsa.gov.pl.). Podkreślić przy tym należy, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Okoliczność powyższa nie zwalnia organu administracyjnego, stosownie do treści art. 7 K.p.a. i art. 9 K.p.a. od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii i nie zwalnia organu z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Zatem organy administracji, oceniając zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie, obowiązane były wziąć pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i na jego podstawie zweryfikować twierdzenia strony w tym względzie.

W tym miejscu podkreślenia dodatkowo wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że nie można utożsamiać daty doręczenia decyzji, ustalonej zgodnie z przepisem art. 49 K.p.a., z dniem dowiedzenia się przez stronę o decyzji oraz dniem dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z treścią art. 49 K.p.a. sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie jest dostępne publicznie, powoduje, że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym. Jest to rozwiązanie procesowe umożliwiające prowadzenie postępowań administracyjnych, w których występuje duża liczba podmiotów. Jednakże przyjęcie, zgodnie z art. 49 in fine K.p.a., doręczenia stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowidzeniem się przez stronę o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.), czy też z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Konsekwentnie, kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 49 K.p.a., uznającej obwieszczenie o decyzji za równoważne jej doręczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2517/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1191/14 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń, orzeczenia. nsa.gov.pl). Innymi słowy, to, że w postępowaniu środowiskowym organ dopełnił obowiązku informowania społeczeństwa o wszczętym postępowaniu, możliwości składania uwag czy w końcu o wydanej decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią, nie rodzi automatycznie skutku w postaci powzięcia informacji o decyzji przez stronę postępowania, zaś data upublicznienia informacji nie jest datą powzięcia wiedzy o wydaniu decyzji przez stronę postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że brak dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wynikał w ocenie organów, z faktu, że pismo informujące o wydaniu i uostatecznieniu się decyzji zostało doręczone na adres sołtys G. W. dnia [...] maja 2014 r., który, zdaniem organu, poinformował w tym samym dniu zainteresowanych mieszkańców. Ponadto, obwieszczenie o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało doręczone do Sołtysa Sołectwa G. W. już w dniu [...] marca 2014 r. i było następnie wywieszone na tablicy informacyjnej w miejscowości G. W. w terminie od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2014 r. Jak podkreślono, w odwołaniu do treści art. 49 K.p.a. w związku z art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, publiczne ogłoszenie decyzji lub podanie do publicznej wiadomości informacji o decyzji z upływem czternastu dni od dnia jego dokonania wywiera skutki równoważne z doręczeniem decyzji stronom lub powiadomieniem o niej społeczeństwa. Konsekwentnie, dzień następujący po dniu upływu czternastodniowego terminu od ogłoszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był dla wnioskodawców pierwszym dniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stanowisko powyższe uznać należy za błędne, a wyciągnięte na tej podstawie wnioski za przedwczesne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że istotnie stosownie do treści art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią. Podanie do publicznej wiadomości informacji związanych z prowadzonym postępowaniem środowiskowym służy realizacji jednego z celów ustawy, jakim jest poinformowanie społeczności lokalnej o toczącym się postępowaniu, jednakże, co istotne, nie daje przymiotu strony tego postępowania. Jest to bowiem forma zagwarantowania możliwość uczestniczenia w postępowaniu, w tym również zapoznania się z treścią decyzji kończącej postępowanie. Taką samą rolę pełni art. 8 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, zgodnie z którym organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy. Inna sytuacja ma miejsce, w sytuacji, o jakiej mowa w art. 74 ust. 3 powołanej powyżej ustawy, zgodnie z którą decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest doręczona w trybie określonym w art. 49 K.p.a., gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

Niewątpliwie przy realizacji obowiązku, o jakim mowa w art. 38 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie organy są uprawnione posiłkowo do stosowania art. 49 K.p.a. Jednakże, jak powyżej wskazano, dopełnienie obowiązku informowania społeczeństwa o wszczętym postępowaniu, możliwości składania uwag czy w końcu o wydanej decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią w trybie art. 49 K.p.a., nie rodzi automatycznie skutku w postaci powzięcia informacji o decyzji przez stronę postępowania, zaś data upublicznienia informacji nie jest datą powzięcia wiedzy o wydaniu decyzji przez stronę postępowania. Nie można zatem, jak uczyniły to organy, przyjąć, że dzień następujący po dniu upływu czternastodniowego terminu od ogłoszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był dla wnioskodawców pierwszym dniem miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W konsekwencji, rozpoznając złożony przez skarżącą wniosek w przedmiocie organy zaniechały wyjaśnianie, kiedy faktycznie dowiedziała się oni o decyzji z dnia [...] marca 2014 r., naruszając tym samym przepis art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Z analizy akt sprawy nie wynika bowiem, aby organy przeprowadziły jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Zauważyć nadto należy, iż organy wadliwie przyjęły nieznajdujące jakiegokolwiek oparcia w przepisach prawa bądź zasadach doświadczenia życiowego domniemanie, iż dowiedzenie się o przedmiotowej decyzji przez Sołtysa G. W. i podejmowanie przez tą Sołtys działań w imieniu bliżej nieokreślonych mieszkańców G. W. mających na celu wstrzymanie realizacji inwestycji jest dowodem na okoliczność, iż o decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] marca 2014 r. w tej samej co Sołtys dacie dowiedziała sie także M. M..

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gmin W. z dnia [...] czerwca 2014 r., w części jakiej odmówiono wznowienia postępowania na wniosek M. M..

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy – kierując się normą zawartą w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uwzględni ocenę prawną i wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku, a w szczególności przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, kiedy to konkretnie skarżąca M. M. (a nie inne osoby) dowiedziała się o decyzji z dnia [...] marca 2014 r.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2015 poz.1804 ze zm.).