Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 422/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 & 1 pkt 3; art. 149 & 1a; art. 154 & 6
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia odwołania E. W. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej E. W. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 października 2016 r. E. B. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej również: Ministra") w sprawie nierozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. znak [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Skarżąca wniosła o:

- zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania decyzji rozpoznającej odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

- stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

- przyznanie od Ministra na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,

- zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wskazaną decyzją z dnia [...] marca 2014r. Wojewoda [...] ustalił zwaloryzowane odszkodowanie w kwocie 4.697,29 zł za nieruchomość wywłaszczoną orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1952r.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła zarówno skarżąca, jak i Prezydent Miasta [...].

Pismem z dnia 10 marca 2015r. Minister poinformował skarżącą, że odwołanie zostanie rozpatrzone w przewidywanym terminie 15 czerwca 2015r.

Dalej skarga przywołuje brzmienie przepisów art. 12 § 1 k.p.a. , art. 35 §1 i 3 i 5 k.p.a. i wywodzi, że organy winny załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminie jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Dalej skarżąca twierdzi, że nastąpiło rażące naruszenie prawa, gdyż organ przekroczył terminy wynikające z k.p.a. znacznie i niezaprzeczalnie. W niniejszej sprawie organ po ponad roku poinformował o niezałatwieniu sprawy i po ponad półtora roku od wyznaczenia tego terminu nie wydał decyzji odwoławczej.

Jeśli chodzi o żądanie sumy pieniężnej to podyktowane jest ono prewencyjnym działaniem kary.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że w dniu [...] listopada 2016r. wydał decyzję rozstrzygającą obydwa odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu.

Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa była uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał złożonych przez skarżącą oraz Prezydenta Miasta [...] odwołań od decyzji Wojewody [...] w ustawowym terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., nie wskazując przy tym skarżącej przyczyn tej zwłoki. Bezsporne jest przy tym, że akta zostały przesłane do Ministra w dniu 16 kwietnia 2014r. Organ ten jedynie w piśmie w dnia 10 marca 2015r. powołując art. 36 § 1 k.p.a. poinformował o zwłoce w rozpatrzeniu odwołań i wyznaczył przewidywany termin ich załatwienia na dzień 15 czerwca 2015r. Do dnia wskazanego decyzja nie została wydana.

Jak wynika z akt administracyjnych organ jednokrotnie zawiadomił strony o zwłoce w załatwieniu sprawy (art. 36 k.p.a.), przy czym nie wynika z akt, aby przeprowadził jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające. Sprawa czekała bez żadnych czynności procesowych.

Faktem jest natomiast, że w dniu 25 listopada 2016 r. Minister wydał decyzję rozpatrującą odwołania w ten sposób, że uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji nie zgromadził kompletnych i oryginalnych akt sprawy wywłaszczeniowej zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1952r. Uchylenie nastąpiło po wniesieniu skargi na bezczynność do WSA w Warszawie, ale przed wydaniem wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym bezczynność będąca przedmiotem skargi przestała istnieć, gdyż po wniesieniu skargi organ załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W konsekwencji powyższego postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie wyznaczenia organowi terminu do rozpatrzenia odwołań stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (pkt 1 wyroku ).

Wydanie jednak przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się zbędne w całości. Art. 149 § 1a) p.p.s.a. stanowi bowiem, że oprócz czynności stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności konieczne jest także stwierdzenie czy owa stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto jak stanowi z kolei art. 149 § 2 p.p.s.a Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku bezprzedmiotowości nałożenia na organ zobowiązania do wydania rozstrzygnięcia z uwagi na jej wykonanie, Sąd winien rozstrzygnąć pozostałe kwestie, w szczególności, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na uwadze, że organ pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu odwołań (odwołania zostały przekazane do organu odwoławczego najpóźniej w dniu 16 kwietnia 2014r. , co oznacza, że powinny one zostać rozpatrzone do dnia 16 maja 2014r.). Tymczasem organ nie podjął żadnych czynności procesowych, a jedynie dopiero w dniu 10 marca 2015r. (po upływie prawie roku) wystosował pismo z określeniem przewidywanego terminu załatwienia spraw. Termin ten nie został dotrzymany i dopiero w dniu [...] listopada 2016r. organ wydał decyzję – po wpłynięciu skargi na bezczynność. W ocenie Sądu ze względu na upływ ponad dwóch lat, brak jakichkolwiek czynności podejmowanych przez organ, jak również na treść decyzji z dnia [...] listopada 2016r. i powody uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa noszącego znamiona rażącej bezczynności Ministra. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a p.p.s.a.

Skarga zawiera wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej, co znajduje oparcie w art. 149 § 2 p.p.s.a..

Sąd przyznał od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. Zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 k.p.a. sumę taką wymierza się do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS, które to wynagrodzenie aktualnie wynosi – zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2017 r. - kwotę 4047,21 zł (MP z 2017 r., poz. 183). Powołane przepisy nie regulują zasad określania przez Sąd odpowiedniej dla danego rodzaju naruszenia kwoty, jaka winna się należeć stronom. Stąd decyzja Sądu w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Przyjąć trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwota 1000 zł będzie miała charakter adekwatny do stopnia bezczynności organu. Jak wskazano wyżej, bezczynność Ministra ma charakter rażący, zwłaszcza w świetle obiektywnych uwarunkowań związanych z obciążeniem organu. Sąd wziął również pod uwagę okoliczność wydania decyzji przez Ministra niezwłocznie po wniesieniu skargi.

O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania w łącznej kwocie 597 zł składają się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł [art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r, poz. 1800)] i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.