Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 332/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 2-5, art. 24 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: art. 365
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2014 roku nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2014 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U z 2010r. Nr 193 poz. 1287 ze zmianami, dalej równeiż jako “ustawa"), Starosta [...] odmówił wydania wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu mapy ewidencyjnej i wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działek oznaczonych nr ewidencyjnymi [...],[...] oraz [...] obręb ewidencyjny [...], powiat [...], zawierających się w powierzchni [...] ha wykazanej w KW Nr [...] Tom [...] Karta [...] (dawna KW) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku A. G. - reprezentowanej przez radcę prawnego B. R., z dnia 20 listopada 2014 r. o wydanie wypisu z rejestru gruntów, wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej i wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych, dla działek oznaczonych numerami [...] położnych w obrębie [...], gmina [...], celem złożenia wniosku o założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości.

Organ wyjaśnił, iż mając na uwadze, że wnioskodawczyni nie jest właścicielem ww. działek, pismem z dnia 24 listopada 2014 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku o wskazanie interesu prawnego w dostępie do danych identyfikujących właściciela lub władającego nieruchomością objętą wnioskiem.

Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. pełnomocnik strony uzupełnił wniosek informując, że ogranicza swoje podanie do działek nr [...] oraz [...]. Ponadto wskazał, że jego mocodawczyni ma interes prawny w dostępie do danych osobowych właścicieli ww. działek, gdyż nabyła spadek po zmarłej W. B. Powołał się na złożone do akt sprawy postanowienie sądowe stwierdzające nabycie spadku. Organ wyjaśnił, iż również W. B. nie jest ujawniona w operacie ewidencyjnym jako właściciel ww. nieruchomości.

W ocenie Starosty wskazana przez wnioskodawcę podstawa nie stanowi interesu prawnego. Organ wyjaśnił, iż kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r. I OSK 560/2006, Gazeta Prawna 2007/137 str. A11). Ponadto, zgodnie z art. 250 k.p.a., sąd powszechny może zażądać od organu administracji publicznej wydania określonych dokumentów, na które wskaże strona postępowania. Dotyczy to także wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej. Nie ma więc potrzeby, aby strona samodzielnie ubiegała się o ich wydanie. Tak więc, interes prawny nie zachodzi, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 290/10.

Ponadto organ zauważył, że Starosta nie ma możliwości sporządzenia wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych. Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne uprawnione w tym zakresie są osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii z zakresem uprawnień zawodowych, o którym mowa w art. 42 i art. 43 pkt 2 ustawy.

Pełnomocnik A. G. wniósł w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji, żądając jej uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 24 ust. 5 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że uprawniony spadkobierca nie ma interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do wnioskowanych wypisów i wyrysów; naruszenie art. 24 ust. 2 i 4 ww. ustawy przez ich niezastosowanie i nieudzielenie informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, które są jawne i każdy, z zastrzeżeniem ust. 5 może żądać ich udostępnienia; naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz.U z 2012r. poz.1460) poprzez jego niezastosowanie i nieudzielenie pomocy wnioskodawczyni w zakresie informacji o rodzaju i sposobie działań niezbędnych do uzyskania tytułu prawnego do zajmowanych przez nią nieruchomości i ujawnienia tych praw w księgach wieczystych; naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie wzięcie i nie skonfrontowanie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przed jej wydaniem, a także naruszenie art. 11 k.p.a.; naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez wydanie decyzji dotkniętej uchybieniami w zakresie braku właściwego uzasadnienia faktycznego odnoszącego się do danej konkretnej, indywidualnej sprawy i wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione czy dowodów na których się oparł.

Zdaniem odwołującej przedmiotowe rozstrzygnięcie powinno dotyczyć sprawdzenia istnienia interesu prawnego w zakresie wnioskowanych wypisów i wyrysów. Wykładnia gramatyczna i celowościowa art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy uprawnia Starostę do wydania wnioskowanych wypisów i wyrysów. Użyte w art. 24 ust. 5 pkt. 3 ustawy pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak definicji legalnej, uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu, a odwołująca, jako uprawniony spadkobierca, na podstawie postanowienia Sądu Rejowego w S. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej W. B., złożyła do Sądu Rejonowego w S. wniosek o wpisanie nowych właścicieli do księgi wieczystej nieruchomości położonej w Nojewie Kw. Nr [...] tom [...] k.[...]. Treść żądania udokumentowała postanowieniem Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] 2014 r. sygn. akt. [...]. Zgodnie z zarządzeniem Sądu Rejonowego w S., aby dokonać wpisu prawa własności na rzecz odwołującej oraz innych uczestników postępowania, konieczne jest przedłożenie oryginału wypisów i wyrysów oraz wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych Starosty [...] nieruchomości wpisanej w księdze dawnej [...] Tom [...] Karta 77, albowiem konieczne jest założenie dla nieruchomości objętej księgą dawną nowej księgi wieczystej. Zgodnie z posiadanymi przez odwołującą informacjami, nieruchomości wpisane w księdze dawnej [...] Tom [...] Karta [...] obecnie widnieją w ewidencji pod nr działek [...] oraz [...]. Odwołująca jako osoba uprawniona do złożenia wniosku do Sądu ws. wpisania nowych właścicieli do księgi wieczystej dla ww. nieruchomości, zobowiązana jest dołączyć dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości, którymi są wypis z ewidencji gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej gruntów lub mapy zasadniczej. Wynika to wprost z przepisu § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 122, z późn. zm.). Nadto, interes prawny odwołującej wynika wprost z realizowania przez nią prawa własności, o spornym wprawdzie charakterze, to jednak korzystającej z ochrony przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Z regulacji art. 24 ust. 2 i 4 ustawy wynika a contrario, że dane ewidencji gruntów i budynków nie zawierające danych osobowych podmiotów, o których mowa powyżej, a także wypisy z operatu ewidencyjnego nie zawierające takich danych, mogą być udostępniane każdemu. Dotyczy to w szczególności wyrysów z mapy ewidencyjnej (które co do zasady nie zawierają danych osobowych), a także wypisów z operatu ewidencyjnego, niezawierających danych osobowych właściciela nieruchomości. Dane te mogą bowiem być udostępniane tylko na żądanie podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 - 3 Prawa geodezyjnego. Za dane osobowe należy przy tym uznać wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - Dz. U. Nr 101/02 poz. 926 z późn. zm.). Wynika stąd, że nawet w razie niewykazania przez odwołującą posiadania interesu prawnego (jak przyjął w swojej decyzji Starosta Szamotulski), o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, organ nie mógł odmówić wydania jej wyrysu z mapy ewidencyjnej dotyczącego przedmiotowych działek, ani też wypisu z rejestru gruntów dotyczącego tych działek, zawierającego wymienione dane nie mające charakteru danych osobowych.

Ponadto, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U.2012.1460 j.t.), starostowie mają obowiązek prowadzenia działań zmierzających do udzielenia pomocy mieszkańcom w zakresie informacji o rodzaju i sposobie działań niezbędnych do uzyskania tytułu prawnego do zajmowanych przez nich nieruchomości i ujawnienia ich praw w księgach wieczystych. Starosta ma obowiązek prowadzenia działań zmierzających do udzielenia pomocy mieszkańcom w zakresie informacji o rodzaju i sposobie działań niezbędnych do uzyskania tytułu prawnego do zajmowanych przez nich nieruchomości i ujawnienia ich praw w księgach wieczystych. W przedmiotowej sprawie Starosta miał wiedzę, iż istnieją rozbieżności między aktualnym stanem podmiotowym wykazanym w ewidencji gruntów, a stanem księgi wieczystej dawnej, na podstawie której Sąd Rejonowych w S. stwierdził nabycia spadku po zmarłej W. B., wyrażonym w nieruchomości o powierzchni 11,3297 ha, położonej w Nojewie Kw. Nr [...] tom [...] k.[...], obręb ewidencyjny [...], powiat [...]. Starosta nie udzielił żadnych informacji niezbędnych do ustalenia zgodności ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454 ze zm.). Z art. 20 ustawy wynika, że ewidencja gruntów i budynków gromadzi dane przedmiotowe - obejmujące opisowe i graficzne informacje o gruntach, budynkach i lokalach, bez względu na osobę właściciela, oraz dane podmiotowe - obejmujące informacje o osobach fizycznych i prawnych oraz jednostkach organizacyjnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki i lokale lub ich części. Rozróżnienie to znalazło odzwierciedlenie w art. 24 ustawy. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego przepisu, każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Przepis ust. 5 art. 24 ustawy stanowi, że: "Starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie: (1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami łub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; (2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; (3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie. Z przedstawionej regulacji wynika, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a więc informacje przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 3 i 4 powyższej ustawy, są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów zawierające dane osobowe właścicieli, czyli podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy, oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane osobowe, starosta udostępnia tylko na żądanie podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt. 1) i pkt. 2), a na żądanie innych podmiotów - tylko w przypadku wykazania się w tym zakresie interesem prawnym. Wypis i wyrys z rejestru ewidencji gruntów i budynków zawiera dane podmiotowo-przedmiotowe.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik A.G. wystąpił do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków z wnioskiem o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencji gruntów i budynków dla działek o numerach [...] oraz [...] zawierających się w dawnej księdze wieczystej Kw. Nr [...] Tom [...] Karta [...], położonych w [...] o powierzchni [...] ha oraz o sporządzenie wykazu zmian danych ewidencyjnych dla przedmiotowych działek. Następnie pismem z 12 grudnia 2014 r. poinformował, że ogranicza swój wniosek do wydania wypisu i wyrysu dla działek nr [...]. Do wniosku zostało dołączone postanowienie Sądu Rejonowego w S. z [...] 2014 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po W. B. Z treści postanowienia wynika, ze A. G. - wnioskodawczyni - dziedziczy po zmarłej, [...] części wchodzącego w skład spadku gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Postanowienie nie wymienia, jakie działki wchodzą w skład dziedziczonego gospodarstwa. Ponadto z odpisu księgi wieczystej [...] tom [...] k.[...]w dziale I jako oznaczenie nieruchomości wskazano tylko, że jest to nieruchomość położona w [...] o obszarze [...] ha. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków formalnych ,wnioskodawczyni składając wniosek o wydanie wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowych działek nie wskazała żadnego dokumentu (aktu notarialnego, decyzji administracyjnej, wyroku sądu) z którego wynikałoby, że działki o numerach wykazanych we wniosku wchodzą w skład gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem spadku po zmarłej W. B. Dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy powiązana została nie tylko z prawem własności, lecz także z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu.

Organ następnie wyjaśnił, że pojęcie interesu prawnego nie jest w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne określone, ale w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie dominującym jest pogląd, że źródłem interesu prawnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny. Jego istotną cechą jest także realność (aktualność). Bezspornym jest, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku prowadzi do powstanie interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych z ewidencji gruntów i budynków. Niemniej jednak z materiału zebranego w aktach sprawy wynika, że zarówno spadkodawczyni - W. B. jak i spadkobierczyni - A. G., nie jest ujawniona w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel wnioskowanych działek ani osoba władająca nimi. W ewidencji gruntów i budynków i budynków działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, działka nr [...] stanowi własność Miasta i Gminy P., natomiast działka [...] stanowi własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...]. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów z których by wynikał tytuł prawny wnioskodawczyni do wskazanych we wniosku działek.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, iż do sporządzenia wykazu zmian danych ewidencyjnych dla przedmiotowych działek oraz sporządzania wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych uprawnione są osoby wykonujące samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii.

A. G., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca powtórzyła zarzuty i argumentację przytoczone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem Skarżącej przedmiotowe rozstrzygnięcie powinno dotyczyć sprawdzenia istnienia interesu prawnego w zakresie wnioskowanych wypisów i wyrysów. Wykładnia gramatyczna i celowościowa art. 24 ust. 5 pkt 3 p.g.k uprawnia Starostę [...] do wydania wnioskowanych wypisów i wyrysów. Skarżąca podniosła, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca jako osoba uprawniona do złożenia wniosku do Sądu ws. wpisania nowych właścicieli o księgi wieczystej dla ww. nieruchomości zobowiązana jest dołączyć dokumenty stanowiące odstawę oznaczenia nieruchomości, którymi są: wypis z ewidencji gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej gruntów lub mapy zasadniczej. Interes prawny skarżącej w uzyskaniu dostępu do dokumentów zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działek nr [...], [...] oraz [...] obręb ewidencyjny [...], wynika wprost z .realizowania .przez nią prawa własności, o spornym wprawdzie charakterze, to jednak korzystającej z ochrony przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zdaniem skarżącej ograniczenia określone w art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne dotyczą danych ewidencji gruntów i budynków zawierających dane osobowe podmiotów oraz wypisów z operatu ewidencyjnego, zawierających wyżej określone dane osobowe. Dane ewidencji gruntów i budynków nie zawierające danych osobowych podmiotów, a także wypisy z operatu ewidencyjnego nie zawierające takich danych, mogą być zatem udostępniane każdemu. Dotyczy to w szczególności wyrysów z mapy ewidencyjnej, (które co do zasady nie zawierają danych osobowych), a także wypisów z operatu ewidencyjnego niezawierających danych osobowych właściciela nieruchomości. Dane te mogą bowiem być udostępniane tylko na żądanie podmiotów wmienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 - 3 Prawa geodezyjnego. Za dane osobowe należy przy tym uznać wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - Dz. U. Z 2014 r. poz. 1182 z późn. zm.). Wynika stąd, że nawet w razie niewykazania przez Skarżącą posiadania interesu prawnego, organ nie mógł odmówić wydania jej wyrysu z mapy ewidencyjnej dotyczącego przedmiotowych działek, jak i wypisu z rejestru gruntów dotyczącego tych działek, zawierającego wymienione dane nie mające charakteru danych osobowych.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uczestniczący w rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 11 czerwca 2015 r. pełnomocnicy skarżącej oraz organu, podtrzymali dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a dokonując kontroli jej legalności sąd, stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co nakazuje ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193 poz. 1287 ze. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 20 ust. 1 wymienionej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Z kolei, stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Jak wynika z art. 24 ust. 2 ustawy, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Jawność, o której mowa, oznacza jednakże, że informacje zawarte w ewidencji nie mają charakteru informacji w rozumieniu prawa niejawnych – co nie oznacza jednak powszechnego do nich dostępu. Jeśli chodzi zaś o udostępnianie przez starostę informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, to powyższe działanie, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, przybiera formę m. in. wypisów z rejestrów, kartotek i wykazów tego operatu (pkt 1) oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej (pkt 2).

Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym (art. 24 ust. 4 ustawy). Jednakże, jak wynika z art. 24 ust. 5 ustawy, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, jedynie na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów (karty akt 14-16 akt administracyjnych) nieruchomości oznaczone numerami działek: [...], [...], [...] stanowią odpowiednio własność: Skarbu Państwa, Miasta i Gminy P. oraz Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...]. Zarówno skarżąca jaki i jej zmarła matka - W. B., nie figurują w ewidencji jako właściciele tej nieruchomości, ani nią nie władają – wobec czego skarżąca nie jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy uprawnionych do uzyskania żądanych danych. Z tych też względów uzyskanie przedmiotowych dokumentów przez skarżącą jest uzależnione od wykazania jej własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie (art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy), co prawidłowo przyjęły rozstrzygające sprawę organy.

Należy przy tym wyjaśnić, że pojęcie "interes prawny", użyte w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, a także nie zostało zdefiniowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak definicji legalnej tego pojęcia, uzasadnione jest przyjęcie jego rozumienia w znaczeniu bezpośrednim, zgodnie z którym jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego, jakim w tym przypadku jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie swój interes prawny w uzyskaniu żądanych dokumentów z operatu ewidencji geodezyjnej skarżąca w pierwszej kolejności wywodzi z treści prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po W. B., w którym to orzeczeniu stwierdzono, że w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne położone w [...], o pow. [...] ha. Nie budzi wątpliwości Sądu, że chodzi w tym przypadku o gospodarstwo rolne, które w 1947 r. w drodze dokumentu nadania ziemi z dnia 8 października 1947 r. stało się własnością ojca skarżącej – J. B.. Powyższe w sposób oczywisty, z racji tożsamej powierzchni gruntów, wynika z załączonego do akt poświadczonego skróconego odpisu księgi wieczystej Kw. Nr [...] tom [...] k.[...]. Na tej podstawie skarżąca złożyła wniosek o uzyskanie wpisu prawa własności nieruchomości, które wpisane były do księgi wieczystej Kw. Nr [...] tom [...] k.[...] jako własność J. B., na swoją (oraz pozostałych spadkobierców wymienionych w postanowieniu Sądu Rejonowego) rzecz. W opinii Sądu skarżąca wykazała zatem swój indywidualny interes prawny do pozyskania żądanych wypisów i wyrysów. W obrocie prawnym pozostaje bowiem postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego treści wynika, w zestawieniu z wyżej opisanym poświadczonym wypisem z księgi wieczystej, że dotyczy tych samych gruntów, a skarżąca należy do kręgu osób, które mogą na tej podstawie wykazywać uprawnienie do uzyskania wpisów do księgi wieczystej.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r. poz. 707) dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu w księgach wieczystych są m.in. orzeczenia sądowe. Mogą to być orzeczenia zarówno konstytutywne, jak i deklaratoryjne, a sąd nie może badać merytorycznej zasadności tych orzeczeń - co uzasadnia się treścią art. 365 k.p.c. stanowiącego, że prawomocne orzeczenie sądowe wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy (w tym sąd wieczystoksięgowy). Sąd wieczystoksięgowy bada tylko przesłanki formalne, przede wszystkim, czy dane orzeczenie jest prawomocne i czy zawiera wszystkie dane potrzebne do dokonania wpisu. Jeżeli natomiast orzeczenie jest na tyle niepełne i to w taki sposób, że nie można dokonać wpisu z przyczyn technicznych, to sąd oddala wniosek o wpis.

W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że na etapie rozpatrywania wniosku o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków nie podlega zatem ocenie, czy wniosek, jaki skarżąca złożyła do ksiąg wieczystych i na potrzeby uzupełnienia którego wystąpiła z wnioskiem do Starosty [...] o wydanie wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, zostanie przez sąd wieczystoksięgowy pozytywnie rozpatrzony. W konsekwencji uznać należy, że skarżąca wskazała przepis stanowiący podstawę jej interesu prawnego w żądaniu uzyskaniu wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów.

Za chybione Sąd uznał natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Starostę art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, które w tym przypadku nie mają zastosowania. Celem tej ustawy miało być bowiem ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz organów innych niż starosta, a wykonujących prawo Skarbu Państwa. W tym zakresie, na dzień wydania zaskarżonych decyzji, uwidoczniony w ewidencji stan prawny działek objętych wnioskiem skarżącej jest taki, że kwestia porządkowania ujawniania państwowej własności nieruchomości w księgach wieczystych jest na tym etapie zamknięta.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł, jak punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy i wysokość kosztów sądowych poniesionych przez skarżącą (punkt II sentencji). O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na mocy art. 152 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji zobowiązany jest uznać interes prawny skarżącej i w konsekwencji merytorycznie rozpatrzeć złożony przez nią wniosek.