Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 197/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1, art. 12a  pkt 1, art. 7 ust. 2a, art. 10a
journal: Dz.U. 2017 poz 1161
law: Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant St.sekr.sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2023 r. sprawy ze skargi Spółka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 5 ust. 1, art. 11 ust.1 i 4, art. 12 ust. 7, art. 12a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161, dalej: "ustawa", "u.o.g.r.l."), Prezydent Miasta S. po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 11 maja 2022 r., uzupełnionego na wezwanie, w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] miasta S. zezwolił A. Sp. z o.o. w S. (dalej: "strona", "wnioskodawczyni", "skarżąca"), na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej od 1 sierpnia 2022 r. gruntów rolnych przeznaczonych pod budowę zespołu jednorodzinnej zabudowy mieszkalnej wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną sklasyfikowanych jako: - Rlllb o pow. 0,5586 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,3877 ha stanowiących część działki nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,2025 ha stanowiących część działki nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,7246 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,1002 ha stanowiących część działki nr [...] obręb [...] oraz gruntów rolnych przeznaczonych zgodnie z załączonym do wniosku projektem pod pieszo-jezdnię i miejsca postojowe sklasyfikowanych jako Rlllb o pow. 0,0247 ha stanowiących część działki nr [...] obręb [...] (punkt 1).

Organ w punkcie 2 rozstrzygnięcia ustalił następujące warunki wyłączenia:

1) nie naliczył należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych o pow. 0,05 ha, sklasyfikowanych jako Rlllb dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...];

2) nie naliczył należności z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych: - Rlllb o pow. 0,5086 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,3377 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,1525 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,6746 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,0502 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...], - Rlllb o pow. 0,0247 ha stanowiących działkę nr [...] obręb [...].

Z kolei w punkcie 3 rozstrzygnięcia Prezydent określił obowiązek uiszczania opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntu wyłączonego z produkcji rolniczej podając kwoty dla oddzielnie oznaczonych działek.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał m.in.,

że w przedmiotowej sprawie ustalono, że inwestycja planowana jest w oparciu o zapisy decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z [...].03.2022r., znak [...] w związku z czym spełniony jest warunek przeznaczenia gruntów na cele inne niż rolnicze.

Wyjaśniając podstawy prawne naliczenia należności i opłat rocznych organ powołał art. 12 ust. 1 u.o.g.r.l. i wskazał, że przy naliczeniu należności i opłat rocznych za podstawę wyliczenia przyjęto kwoty wyrażone w złotych zgodnie z obowiązującymi należnościami za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych, których wysokości określono w art. 12 ust. 7 cyt. ustawy.

Wobec faktu, że inwestycja realizowana na gruncie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], w obrębie [...] dotyczy budowy domów jednorodzinnych, zgodnie z delegacją zawartą w art. 12a pkt 1 u.o.g.r.l. stanowiącą, że obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych nie dotyczy wyłączenia do 0,05 ha gruntów z produkcji rolniczej na cele budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego, organ przedstawił powierzchnię gruntów przewidzianych do wyłączenia pomniejszonych o 0,05 ha.

Następnie organ wskazał sposób obliczenia należności dla poszczególnych działek zestawiając wartości gruntów (wszystkie w klasie bonitacyjnej Rlllb), z oświadczeń spółki, z wysokością należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 u.o.g.r.l. oraz wskazując na odstąpienie od naliczenia wynikające z art. 12 ust. 6 ustawy.

Dla gruntu o pow. 0,5086 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,5086 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokość [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,5086 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Dla gruntu o pow. 0,3377 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,3377 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokości [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,3377 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Dla gruntu o pow. 0,1525 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,1525 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokości [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,1525 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Dla gruntu o pow. 0,6746 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,6746 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokości [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,6746 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Dla gruntu o pow. 0,0502 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,0502 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokości [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,0502 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Dla gruntu o pow. 0,0247 ha, działki nr [...], przy deklarowanej wartości gruntu [...] zł organ ustalił, że przewyższa odpowiednio wysokości należności wyliczonych w oparciu o art. 12 ust. 7 ustawy ([...] zł). Wskazał sposób obliczenia należności: 0,0247 ha Rlllb x [...] zł/ha Rlllb = [...] zł. Organ wskazał, że opłatę roczną ustalono w wysokości [...] zł, co stanowi 10 % należności za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych klasy Rlllb o pow. 0,0247 ha. Przestawił sposób naliczenia opłaty rocznej: Rlllb [...] zł x 10% = [...] zł.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. Sp. z o.o. w S. złożyła od niej odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 2, jego podpunktów 1-4, (w decyzji podpunkty oznaczono myślnikami: dopisek WSA), określającego warunki wyłączenia z produkcji rolnej oraz nakładającego na odwołującego obowiązek uiszczenia należności i opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej i orzeczenie co do istoty sprawy lub uchylenie w powyższym zakresie i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji bądź zmianę decyzji.

Odwołująca się zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 12a pkt 1 u.o.g.r.l. poprzez błędną wykładnię i art. 12a pkt 1 ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem wyłączenia z produkcji rolnej było w sprawie sześć gruntów - działek

rolnych klasy RIIIb nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przy czym działka nr [...] nie była przeznaczona pod budowę budynku mieszkalnego, tylko pod budowę pieszo-jezdni

i miejsc postojowych. Na potrzeby obliczenia należności i opłaty rocznej zgodnie z art. 12a ustawy organ I instancji powierzchnię każdego gruntu rolnego - za wyjątkiem działki nr [...] - pomniejszył o 0,05 ha.

Kolegium uznało za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że w przypadku działki nr [...] zastosowanie art. 12a ustawy nie było możliwe, bowiem przepis ten pozwala na wyłączenie z powierzchni grunty powierzchni 0,05 ha pod warunkiem, że grunt będzie przeznaczony pod budowę budynku, ale nie pod budowę drogi (ciągu pieszo-jezdnego).Podobnie pozytywnie oceniło zastosowanie przepisów art. 12 ust. 7 i 6 ustawy.

Odnosząc się do ustalenia przez Prezydenta wysokości opłaty rocznej

za wyłączenie z produkcji rolnej dla poszczególnych gruntów rolnych organ odwoławczy wskazał, że opłata roczna została ustalona w wysokości 10% należności ustalonej zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy po zastosowaniu art. 12a pkt 1 ustawy.

Następnie organ II instancji wskazał, że przedmiotem sporu jest sposób zastosowania przepisu art. 12a pkt 1 ustawy. W ocenie organu I instancji

w stosunku do każdego gruntu rolnego przewidzianego pod budowę budynku mieszkalnego możliwość pomniejszenia powierzchni gruntu o 0,05 ha stosuje się jednorazowo. W ocenie skarżącej natomiast jeśli planowana inwestycja zakłada budowę na gruntach rolnych więcej niż jednego budynku - w niniejszej sprawie mają to być 74 budynki - to przy ustalaniu opłaty rocznej stosuje się krotność wartości 0,05 ha w zależności od ilości planowanych budynków. Kolegium uznało, że stanowisko skarżącej jest błędne.

W ocenie Kolegium przepis art. 12a ustawy stanowi lex specialis w stosunku do regulacji zawartych w art. 12 ustawy, w związku z czym przepis art. 12a ustawy należy stosować ściśle. W treści art. 12a punkt 1 ustawy brak jest zwrotu pozwalającego na stosowanie krotności wartości 0,05 ha jeżeli inwestycja zakłada budowę na gruncie rolnym więcej niż jednego budynku mieszkalnego. Możliwość stosowania krotności jest przewidziana w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych - art. 12a pkt 2 ustawy. Skoro prawodawca wprost dopuścił taką możliwość w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych, a nie przewidział takiej możliwości w przypadku budynków mieszkalnych jednorodzinnych, to mając na względzie fakt, że przepis art. 12a ustawy stanowi lex specialis nie można rozszerzać stosowania regulacji z art. 12a pkt 1 ustawy w taki sposób, że w przypadku zamiaru budowy więcej niż jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na gruncie rolnym można stosować krotność wartości 0,05 ha. Kolegium podkreśliło, że stanowisko to znajduje również potwierdzenie w judykaturze.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że skoro wnioskodawczyni ubiega się

o wyłączenie z produkcji rolnej sześciu gruntów rolnych, z czego tylko pięć ma być przeznaczonych pod budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych,

to pomniejszenie powierzchni gruntów o wartość 0,05 ha stosuje się jednorazowo

w stosunku do każdego gruntu bez możliwości stosowania krotności w zależności

od ilości planowanych budynków.

A. Sp. z o.o. w S., działając przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję, wnosząc m.in. o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej punktu 2, podpunktów 1-4, jak i zwrot kosztów postępowania oraz zastępstwa adwokackiego.

Skarżąca zarzuciła zaskarżanej decyzji naruszenie prawa materialnego:

- art. 12a pkt 1 u.o.g.r.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

że określone w powołanym przepisie wyłączenia naliczenia należności i opłat rocznych w odniesieniu do gruntów przeznaczonych na cele budownictwa mieszkalnego do 0,05 ha są naliczane jednorazowo, tj. bez względu na liczbę budynków jednorodzinnych, w sytuacji w której prawidłowa wykładnia powołanego przepisu nakazuje przyjąć, że wyłączenie w zakresie 0,05 ha odnosi się do każdego (jednostkowego) budynku jednorodzinnego posadowionego na nieruchomości, a w konsekwencji czego na skarżącą został nałożony obowiązek uiszczenia należności i opłat, w sytuacji w której w przedmiotowej sprawie, z uwagi na liczbę budynków jednorodzinnych należności i opłaty nie powinny być w ogóle ustalane od skarżącej;

- art. 12a pkt 1 ustawy poprzez brak uwzględnienia obszarów zajętych pod infrastrukturę techniczną związaną z budownictwem mieszkaniowym, w sytuacji w której w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że do terenu, którego wyłączenie z produkcji rolniczej zwolnione jest z obowiązku uiszczenia należności zalicza się również tereny pod infrastrukturę związaną z budownictwem mieszkaniowym, w tym w szczególności drogi.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie uwzględnił stanowiska organu I instancji z pisma przekazującego odwołanie, w którym wskazano, że odwołanie skarżącej zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej błędnego naliczenia opłat związanych z wyłączeniem gruntów rolnych z produkcji rolnej w związku z budową 74 budynków mieszkalnych jednorodzinnych, niezgodnego z zapisami art. 12a pkt 1 ustawy.

Ponadto spółka podzieliła pogląd prawny WSA w Gliwicach zawarty w wyroku

z dnia 11 października 2012 roku, sygn. akt II SA/Gl 638/12, zgodnie z którym grunty przeznaczone na cele budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 12a ustawy oznaczają nie tylko teren zgodny z obrysem budynku, ale także teren szeroko pojętej, niezbędnej dla istnienia budynku infrastruktury. Stosownie do takiego rozumienia przepisu nie można wykluczyć możliwości uznania, iż do terenu, którego wyłączenie z produkcji rolniczej zwolnione jest z obowiązku uiszczenia należności i opłat zaliczyć można także drogę, której wybudowanie pomiędzy działką, na której stanie budynek, a drogą publiczną jest konieczne, zwłaszcza że inwestycja ta warunkuje dopuszczalność zabudowy działki.

Skarżąca szerokie rozumienie przepisu art. 12a ustawy dostrzega również

w piśmiennictwie, podając w przypisie odniesienie do źródła i w brzmieniu art. 146 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w pełni swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana, na podstawie art. 1 § 1 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa. Tym samym zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Jej przedmiotem uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej odwołaniem części to jest punktu 2 ppkt 1 – 4.

W istocie skarżąca zakwestionowała zasadność naliczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych decyzją Prezydenta Miasta S. z produkcji rolniczej. Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje interpretacja art. 12a u.o.g.r.l., która w ocenie skarżącej została dokonana przez organ wadliwie, co doprowadziło do ustalenia opłat w sytuacji, gdy – przy zastosowaniu wykładni zaproponowanej przez skarżącą nie było podstaw do ich naliczenia. Skarżąca w swoich wywodach podparła się wyrokami WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 638/12 i WSA w Krakowie z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 276/20 wskazując, że prawidłowa interpretacja użytego w treści art. 12a u.o.g.r.l. zwrotu "na cele mieszkaniowe" powinna być dokonywana szerzej i obejmować nie tylko grunt pod budynkiem mieszkalnym, ale także teren szeroko pojętej, niezbędnej dla istnienia budynku infrastruktury.

Zdaniem skarżącej, wadliwe jest również stanowisko organu w zakresie braku możliwości zastosowania krotności wyłączenia, o którym mowa w art. 12a pkt 1 u.o.g.r.l.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wynikającym wprost z art. 1 tego aktu, jest ograniczenie przeznaczania terenów wartościowych rolniczo, a więc gruntów o najwyższych klasach bonitacyjnych na cele nierolnicze i nieleśne. Służyć temu mają przewidziane w przepisach ustawy instrumenty, które poddają tego rodzaju wyłączenia kontroli właściwego ministra wymagając jego zgody, bądź uzależniają możliwość pominięcia zgody od wystąpienia ściśle określonych okoliczności przewidzianych w art. 7 tej ustawy.

Niewątpliwie jednym z instrumentów, które służyć mają rozważnej gospodarce gruntami o najwyższych klasach bonitacyjnych i z tego powodu najbardziej przydatnych dla celów rolniczych jest konieczność uiszczania opłat z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, których wniesienie ma stanowić swego rodzaju rekompensatę za pozbawienie ich dotychczasowej funkcji.

Jakkolwiek, z mocy art. 10a u.o.g.r.l. przeznaczenie gruntów rolnych wysokich klas bonitacyjnych, położonych w granicach administracyjnych miast jest wyłączone z konieczności uzyskania zgody właściwego ministra i nie zachodzi tu również konieczność spełnienia warunków, o których mowa w art. 7 ust. 2a tej ustawy, to jednak wyłączenie takich gruntów z produkcji rolniczej nie zostało zwolnione z obowiązku uiszczenia opłat, o których mowa w art. 12.

Przepis ten w ust. 1 stanowi, że osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do gruntów leśnych - także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Stanowi on generalną normę statuującą obowiązek uiszczenia opłat, natomiast w art. 12a przewidziano pewne wyłączenia z obowiązku uiszczania należności i opłat rocznych, które powiązano z celem, na który przeznaczane są grunty wyłączone z produkcji rolniczej.

Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego:

1) do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego;

2) do 0,02 ha, na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budynku wielorodzinnego.

Rację ma organ odwoławczy wskazując, że art. 12a stanowi lex specialis w stosunku do art. 12 u.o.g.r.l., co oznacza, że przepis ten musi być wykładany ściśle. Skoro zatem w pkt 1 przewidziano, że wyłączeniu z obowiązku uiszczania należności i opłat podlega grunt o powierzchni do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego to oznacza to, że wyłączeniu z ustalenia opłaty podlega grunt pod jeden budynek mieszkalny jednorodzinny na jednej działce, a nie jak chciałaby tego skarżąca grunt pod wszystkimi budynkami, które zamierza na tej działce wybudować. Oceny tej nie zmienia przywoływana przez skarżącą okoliczność, iż w pkt 2 ustalono inne zasady dla budynku wielorodzinnego, przy czym podkreślenia wymaga, że z treści pkt 2 wynika również, że chodzi o jeden budynek wielorodzinny.

Za taką interpretacją omawianej regulacji przemawia, w ocenie Sądu, okoliczność, iż użyto liczby pojedynczej "w przypadku budynku jednorodzinnego", a nie liczby mnogiej "budynków jednorodzinnych". Gdyby intencją ustawodawcy, któremu z pewnością znana jest okoliczność, iż na dużych działkach budowanych jest więcej budynków jednorodzinnych, to przepis ten zostałby zredagowany w ten sposób, że przewidziano by możliwość wyłączenia gruntu do 0,05 ha w odniesieniu do każdego budynku jednorodzinnego. W praktyce oznaczałoby to możliwość zastosowania przy obliczaniu zwolnienia od konieczności ponoszenia opłaty mechanizmu kompensaty, o którym mowa w skardze. Takiej możliwości omawiany przepis jednak nie przewiduje.

Dalej wyjaśnić należy, że – w ocenie Sądu, konieczność dokonywania ścisłej wykładni art. 12a u.o.g.r.l. wyklucza możliwość zastosowania wyłączenia, o którym mowa w treści tego przepisu również w odniesieniu do gruntów nieprzeznaczonych pod budowę budynków mieszkalnych, a przeznaczonych pod budowę niezbędnej infrastruktury, w tym dróg dojazdowych.

Sąd nie podzielił zatem zarzutu naruszenia art. 12a pkt 1 w sposób opisany w skardze. Na marginesie dodać należy, że w przywołanym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 184/21, Sąd ten wyjaśnił, że "nie jest już sporne stanowisko, że art. 12a u.o.g.r.l. nie może być interpretowany rozszerzająco, stanowi on bowiem lex specialis w stosunku do art. 12 tej ustawy. Jako lex specialis art. 12a musi być interpretowany ściśle ze swoim brzmieniem. Oznacza to, że art. 12a zwalnia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych w stosunku do gruntu pod konkretny budynek. Linia ta ukształtowała się począwszy od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2001 r., sygn. akt I SA 1793/00 (Lex nr 110515). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku art. 12a u.o.g.r.l. zwalnia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych w stosunku do gruntu pod konkretny budynek (do określonego ustawowo obszaru). Nie przewiduje się więc zwolnienia z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych całego gruntu pod projektowane osiedle, a więc obok gruntów pod budynki, także gruntów pod drogi dojazdowe (wewnętrzne lub publiczne). Ewentualne objęcie zwolnieniem z obowiązku uiszczenia należności i opłat także gruntów pod drogi dojazdowe na projektowanym osiedlu wymagałoby de lege ferenda specjalnej regulacji ustawowej (zob. również wyroki NSA z: 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 161/20; 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 655/10; 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1619/09 – wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA")".

Dodać należy, że NSA krytycznie ocenił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 638/12, co do wykładni art. 12a u.o.g.r.l.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie podnoszony w skardze zarzut, iż organ odwoławczy nie odniósł się do pisma Prezydenta Miasta S. z dnia 14 lipca 2022 r., w którym organ ten stwierdził, że odwołanie strony jest częściowo zasadne. Wbrew wywodom skarżącej spółki organ wyjaśnił, że stanowiskiem organu I instancji nie jest związany, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił wyczerpująco z jakich względów odwołanie nie zostało uwzględnione. Na marginesie jedynie należy dostrzec, że stanowisko organu I instancji przedstawione w piśmie z dnia 14 lipca 2022 r. jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem organ z jednej strony wskazuje, że opłaty związane z wyłączeniem gruntów z produkcji rolniczej zostały naliczone błędnie, z drugiej zaś przytacza argumentację przemawiającą za tym, że jego rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.