Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 635/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Grażyna Firek (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008r. sprawy ze skargi Ł.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 635/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [....] , działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. nr 98 póz. 1071 z 2000 r. - z późn. zm.) w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) Starosta K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Ł.K. do którego dołączyły się B.K. I D.K. , w sprawie zwrotu działki nr ..........położonej w obrębie ....... jedn. ewid........., w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat. .......b. gm. kat. .........

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu .......1999 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek Ł. K. o zwrot działki nr ... Obr........m. K. odpowiadającej wywłaszczonej części parceli....... b.gm.kat......... We wspomnianym wniosku jako wnioskodawcy wymienieni zostali także M.M. i S.K. , którzy jednak nie podpisali złożonego wniosku, ani nie dołączyli stosownych pełnomocnictw dla Ł.K. . W dniu ........2006 r. do wniosku o zwrot w/w działki dołączyły się B.K. oraz .D.K.

Następnie organ l instancji wskazał, ze został postanowieniem z dnia [....] przez Wojewodę .......wyznaczony do załatwienia sprawy zwrotu działki nr ......., położonej w obr. ..... jedn. ewid......m......, w granicach wywłaszczonej części parceli ł. kat. ......b. gm. kat........., prowadzonej z wniosku Ł.K. .

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ł instancji ustalił, że część parceli l.kat. ......o pow. .......m2 pół. w b.gm.kat. ....... obj. Iwh........ kw........, została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia ........1958 r. nr .......dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zakresie rozbudowy szkół na terenie m. K. , że parcela l. kat. ......pół. w b.gm.kat. .......w dacie wywłaszczenia stanowiła współwłasność następujących osób: R.K. w 1/4 cz., B.K. w 1/4 cz., Ł.K. w 1/4 cz. oraz K.K. w % cz., że na

podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla m. K. w K. z .........1971 r. sygn. akt II Ns 1148/71 spadek po R.K. nabyły dzieci B.K. , Ł.K. (tożsama z Ł.K. -dowód odpis skrócony aktu małżeństwa w nr........, wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w K. ) oraz K.K. po 1/3 cz., że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] z .........1987 r. sygn. akt ł Ns 965/87/S spadek po B.K. nabył w całości syn S.K. , że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] spadek po S.K. nabyły: żona B.K. i córka D.K. po [....] ., że aktem notarialnym - umową darowizny z dnia ........1983 r. sygn. akt A II nr 7885/83 K.K. darował swój udział wynoszący % cz. + 1/12 cz. tj. łącznie 1/3 cz. w działce nr...... Obr........., swojej siostrze .Ł.K.

Organ l instancji wskazał także, iż z dokumentacji geodezyjnej wynika, iż działka nr ......o pow. .......m2 odpowiada wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część parceli l.kat......... Równocześnie Starosta K. ustalił, iż sprawa zwrotu wywłaszczonej części parceli nr .....b.gm.kat. .......na rzecz poprzednich właścicieli i ich spadkobierców była już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z ........1995 r. nr ..........o odmowie zwrotu tej nieruchomości wchodzącej w skład działki nr ....... obr......... W/w decyzja została wydana w trybie art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. W uzasadnieniu w/w decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości, opierając na ustaleniach z wizji terenowej z dnia ......1994 r., stwierdzono że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot użytkowana była wówczas zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Od w powyższej decyzji strony złożyły odwołanie do Wojewody K. , jednocześnie wnosząc o zawieszenie " postępowania odwoławczego z uwagi na okoliczność wniosku w Urzędzie Rejonowym w K. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z ........1958 r. nr .........o wywłaszczeniu części parceli l. kat. .......b.gm.kat. ........". Wojewoda K. postanowieniem z dnia [....] zawiesił w/w postępowanie. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [....] odmówił uchylenia ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady

Narodowej w m. K. z dnia [....] a Wojewoda ........decyzją z dnia [....] umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [....] orzekającej o odmowie zwrotu wywłaszczonej części parceli l. kat. ........b.gm.kat......, wchodzącej w skład działki nr ..... obr. ....., zawieszone postanowieniem Wojewody K. z dnia ........1995 r. ......z uwagi na to, że żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie tego postępowania, mimo upływu 3 lat od daty jego zawieszenia. W/w decyzja został zaskarżona przez stronę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w K. Skarga została jednak oddalona przez Sąd w wyroku z 26 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1454/00 i tym samym zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z ........1995 r. nr .........o odmowie zwrotu wywłaszczonej części parceli l. kat. ......b.gm.kat......., wchodzącej w skład działki nr ..... obr. ..........., Organ l instancji podkreślił, że ta ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego K. z dnia [....] wiąże erga omnes również po wejściu w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zatem obecnie nie można orzekać w tym zakresie, a postępowanie o zwrot działki nr ......obr. ...... jedn. ewid. ..........prowadzone na ponowny wniosek Ł..K. , do którego dołączyły się B.K. i D.K. musiało zostać umorzone. Naruszenie tej reguły przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy kolejną decyzją , zd. organu, godziłoby bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych określoną w art. 16 § 1 k.p.a. oraz uzasadniałoby zarzut nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., który to przepis zawiera jedną z generalnych zasad postępowania administracyjnego wyrażającą się w stwierdzeniu, że decyzja rozstrzygająca sprawę już poprzednio będącą przedmiotem innej decyzji ostatecznej zostaje dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. W tej sytuacji postępowanie w sprawie zwrotu działki ....., położonej w obrębie ..... jedn. ewid.........., w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat. ......b. gm. kat. ......na rzecz Ł.K. , B.K. I D.K. , zd. Starosty K. , wszczęte w dniu .......1999 roku jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu, zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kodeks postępowania administracyjnego.

Dodatkowo organ l instancji podkreślił, że nie został wyznaczony przez Wojewodę ..........do rozstrzygnięcia kwestii wznowienia postępowania wywłaszczeniowego, która została załatwiona ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego K. z dnia [....], ale do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości.

Od powyższej decyzji odwołania wniosły D.K. i B.K. zarzucając, iż działki będące przedmiotem sprawy nie są wykorzystywane zgodnie z celem wywłaszczenia. Odwołanie wniosła również Ł.K. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego J.S. wskazując, iż z wniosku strony toczyły się dwa postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jak i o wznowienie i "nie wiadomo czy mają one to samo oznaczenie sprawy czy też różne ". Równocześnie strona podniosła zarzuty dotyczące bezprawności działania PRN ..........w 1958 r. skoro decyzji o wywłaszczeniu nie doręczono właścicielom ani nie zapłacono odszkodowania, a także dotyczące braku realizacji celu wywłaszczenia - szkoły nie rozbudowano do tej pory zaś wszelkie wcześniejsze działania dyrekcji placówki oświatowej należało ocenić jako pozorowane. Zarzuciła także iż właściciele opłacali podatek od nieruchomości od całej działki nr ...... aż do 2000 r. oraz, że w toku postępowania nie został uznany za zasadny wniosek o przeprowadzenie wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [....] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2004r. nr 261 póz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. nr 98 póz. 1071 z 2000 r. - z późn. zm.) - po rozpatrzeniu powyższych odwołań Wojewoda .........utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozpatrując wniesione odwołania oraz całość materiału dowodowego sprawy organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że przedmiotem nin. postępowania odwoławczego była kwestia umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu działki nr......., położonej w obrębie .......... jedn. ewid............, w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat.......... gm. kat. ........i w ocenie organu II instancji dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy decydujące znaczenie miał fakt, iż sprawa zwrotu

wywłaszczonej części parceli I. kat. .......b.gm.kat........, wchodzącej w skład działki nr ......obr. ...... (stanowiącej obecnie parcelę ......położoną w obrębie ..... jedn. ewid.........) na rzecz poprzednich współwłaścicieli była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia organów administracji publicznej oraz sądu administracyjnego. Bowiem w sprawie o zwrotu nieruchomości oznaczonej jako parcela nr .........b.gm.kat. ..........wchodzącej w skład działki nr ...... obr. ......, ......., Kierownik Urzędu Rejonowego w K. wydał w dniu [....] o odmowie zwrotu w/w parceli na rzecz poprzednich współwłaścicieli, od w powyższej decyzji strony złożyły odwołanie do Wojewody K. , jednocześnie wnosząc o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na okoliczność wniosku w Urzędzie Rejonowym w K. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia ........1958 r. nr .......o wywłaszczeniu części parceli l. kat. .......b.gm.kat. ......i Wojewoda K. postanowieniem z dnia ........1995 r. nr .........zawiesił w/w postępowanie, by następnie decyzją z dnia [....] umorzyć postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia .........1995 r. z uwagi na okoliczność, że żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie tego postępowania, mimo upływu 3 lat od daty jego zawieszenia. Organ odwoławczy wskazał także, że w/w decyzja został zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w K. i skarga została wyrokiem z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1454/00 oddalona , a tym samym zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [....] o odmowie zwrotu wywłaszczonej części parceli l. kat. ..... b.gm.kat. ......, wchodzącej w skład działki nr........., stała się ostateczna. Przedmiotowa sprawa zwrotu na rzecz poprzednich współwłaścicieli, jak wywodził dalej organ odwoławczy, została już zatem ostatecznie rozstrzygnięta na podstawie przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Następnie organ odwoławczy powołując się na treść art. 16 § 1 Kpa, który stanowi, iż:"Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych." podkreślił, że przepis ten ustanawia ogólną

zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych., która powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i przypadkach wprost określonych w Kpa lub przepisach szczególnych, do których kodeks odsyła w art. 163 oraz, że ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją o odmowie zwrotu naruszałoby wyżej opisaną zasadę trwałości decyzji administracyjnych i tym samym prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, wynikającą z przepisu art. 156 § 1 pkt. 3 Kpa, co skutkować musiałoby obowiązkiem organów administracji stwierdzenia jej nieważności.

Wskazał również, że przedmiot sprawy administracyjnej, rozumiany jest jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (lub jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II). Tak rozumiany przedmiot postępowania istnieje jeżeli spełniona jest m.in. przesłanka stanowiąca, iż nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). "Dopóki orzeczenie rozstrzygające daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie (wyrok NSA z 19 czerwca 2000 r. l SA/Ka 2247/98, niepubl.)." Wskazał też, że sprawa administracyjna traci swój prawny byt, w złożeniu definitywnie, z chwilą gdy będąca jej istotą możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron w stosunku administracyjnoprawnego zostaje zrealizowana, a jej miejsce w obrocie prawnym zajmuje decyzja ostateczna, której trwałość jest chroniona zasadą wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa ; zasada ta, choć literalnie odnosi się do samej decyzji, implikuje w istocie trwałość autorytatywnie skonkretyzowanej normy indywidualnej i oznacza, że w normę tę nie można ingerować bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Zmiana prawnych elementów, wywodził dalej organ odwoławczy, które uprzednio kształtowały rozstrzygniętą już sprawę administracyjną, sama przez się nie ma tu zatem żadnego znaczenia; aby powstała nowa sprawa administracyjna, konieczne jest bowiem nie tylko zaistnienie tej zmiany, ale także - a raczej przede wszystkim - związanie z nią wspomnianego upoważnienia. U podstaw zagadnienia "powagi rzeczy osądzonej" każdorazowo musi znaleźć się ustalenie tożsamości sprawy administracyjnej, tej w której zapadło już ostateczne rozstrzygniecie administracyjne i tej zainicjowanej "nowym"

wnioskiem strony, a sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach prawa materialnego i zaktualizowana na skutek zaistnienia określonych okoliczności faktycznych możliwość autorytatywnej konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Elementy faktyczne i prawne, które tworzą tę sprawę i jednocześnie wyznaczają jej tożsamość, mogą ulegać różnym zmianom w toku procesu jurysdykcyjnego, wobec czego do jej pełnego ukształtowania dochodzi dopiero w momencie wydania ostatecznej decyzji. Z drugiej strony - i to również warto tu zauważyć - zmiany przepisów oraz zdarzenia faktyczne, które mają miejsce po wydaniu aktu jurysdykcji, są już poza granicami rozstrzygniętej sprawy, co nie oznacza , że zawsze kreują nową sprawę administracyjną i stanowią o możliwości podjęcia nowej decyzji stosowania prawa. Tożsamość sprawy istnieje gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy tego samego przedmiotu i dotyczy tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów, chyba że w prawa strony zbywalne i dziedziczne wejdą jej następcy prawni albo wprawdzie zmieni się struktura i nazwa organu, ale pozostanie niezmieniona właściwość rzeczowa czy nowy organ wejdzie w kompetencje drugiego, który przestał działać; tożsamość podmiotowa sprawy zostaje zachowana bez względu na zmiany (następstwo prawne) stron dysponujących prawami refleksowymi.

Odnosząc powyższe rozważania prawne do okoliczności nin. postępowania organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia te same podmioty w zakresie tego samego przedmiotu (działka nr ......, położona w obrębie.......w........, w granicach wywłaszczonej części parceli 1. kat. .......b. gm. kat..........) domagały się ponownie konkretyzacji normy prawnej, która już raz została w stosunku do nich i w odniesieniu do tej samej nieruchomości skonkretyzowana ostateczną decyzją administracyjną powyższego dlatego postępowanie w sprawie zwrotu działki nr......, położonej w obrębie ....... jedn. ewid. .......m. K. , w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat. ......b. gm. kat. .......na rzecz poprzednich współwłaścicieli i ich spadkobierców, wszczęte ponownie wnioskami stron złożonymi w 1999 r. i 2006 r., na identycznej podstawie materialnoprawnej, podlegało, jako bezprzedmiotowe, umorzeniu, gdyż wydana w tym postępowaniu ponowna merytoryczna decyzja naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa. Odnosząc się do zarzutów stron dotyczących "wykorzystywania przedmiotowej

nieruchomości niezgodnie z celem wywłaszczenia" i uznania za nieuzasadniony wniosek o przeprowadzenie wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości w toku postępowania przed organem l instancji organ odwoławczy podkreślił, iż z przyczyn proceduralnych tj. zaistnienia przesłanki umorzenia postępowania w postaci res iudicatae - "powagi rzeczy osądzonej", nie było możliwe dokonanie takich ustaleń albowiem stanowiłoby to naruszenie powyższej zasady, która stanowi barierę dla powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Wskazał także, iż zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego przez Prezydium Rady Narodowej w m. K. i decyzji z dnia ........1958 r. nr .........o wywłaszczeniu część parceli l.kat. ........o pow. .......m2 pół. w b.gm.kat. .........obj. Iwh ..... cd. kw. ......na rzecz Skarbu Państwa dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zakresie rozbudowy szkół na terenie m. K. , wydanej przez ten organ nie mogły być przedmiotem niniejszego postępowania. Kwestionowanie bowiem prawidłowości w/w decyzji i postępowania wywłaszczeniowego może odbywać się jedynie w postępowaniach nadzwyczajnych tj. wznowieniu postępowania lub stwierdzeniu nieważności tej decyzji administracyjnej.

Równocześnie organ zauważył, iż nie jest uzasadniona wątpliwość co do toczących się postępowań albowiem Prezydent Miasta K. wystąpił do Wojewody ........o wyłączenie go od załatwienia sprawy zwrotu działki nr .......położonej w obr. ..... jedn. ewid. ........w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat. .......b. gm. kat........, prowadzonej z wniosku Ł.K. i postanowieniem z dnia [....] Wojewoda ......wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu działki nr ......, położonej w obr........ jedn. ewid. ......m. K. , w granicach wywłaszczonej części parceli l. kat....... b. gm. kat......, prowadzonej z wniosku Ł.K. . Natomiast co do wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z .......1958 r. nr .........dotyczącego wywłaszczenia części parceli ...... kat. ......b.gm.kat. ......organ wskazał, że takie postępowanie zostało zakończone decyzją z dnia [....], którą Kierownik Urzędu Rejonowego w K. odmówił uchylenia ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. z [....]

W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Ł.M. nie precyzując wniosków co do treści oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wniesieniem skargi zarzuciła, że decyzja organu odwoławczego , jak i poprzedzająca decyzja organu l instancji naruszając przepisy prawne , a to : art. 16 Kpa poprzez wielokrotne podkreślenie w uzasadnieniu decyzji , że ostateczność decyzji administracyjnych jest bezwarunkowa, art. 145 §1 pkt 1 i 5 Kpa , art. 154 i 155 Kpa poprzez pominięcie tych przepisów przy rozpoznawaniu sprawy, art. 136 i nast. Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 261 poz.2603/ poprzez całkowite pominiecie argumentów odwołania o zbędności wywłaszczonej działki dla celów wskazanych w decyzji o wywłaszczeniu. Skarżąca zarzuciła także, iż decyzja Starosty K. z jego upoważnienia została podpisana przez mgr inż.H.S. , która także podpisywała z upoważnienia Kierownika Urzędu wszystkie pisma , decyzje i postanowienia w toku postępowania toczącego się w Urzędzie Rejonowym w K. w 1994 i 1995 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/, a także stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 151 tej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Skarga jest nieuzasadniona.

Okolicznością bezsporną w nin. sprawie było, że nieruchomość objęta nin. postępowaniem została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia .......1958 r. nr ......dla realizacji narodowych planów gospodarczych w zakresie rozbudowy

szkół na terenie m. K. , że sprawa zwrotu wywłaszczonej części parceli nr ..... b.gm.kat. .......na rzecz poprzednich właścicieli i ich spadkobierców była już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z [....] o odmowie zwrotu tej nieruchomości wchodzącej w skład działki nr ..... obr......., a w/w decyzja została wydana w trybie art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, że od w powyższej decyzji strony złożyły odwołanie do Wojewody K. , jednocześnie wnosząc o zawieszenie * postępowania odwoławczego z uwagi na okoliczność wniosku w Urzędzie Rejonowym w K. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z .......1958 r., a Wojewoda K. postanowieniem z dnia [....] zawiesił w/w postępowanie. Bezspornym było także, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [....] odmówił uchylenia ostatecznego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia [....] a Wojewoda .......... decyzją z dnia [....] umorzył postępowanie odwoławcze od powyższej decyzji zawieszone postanowieniem z dnia [....] . , z uwagi na to, że żadna ze stron nie zwróciła się o podjęcie tego postępowania, mimo upływu 3 lat od daty jego zawieszenia, a wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w K. skarga od powyższej decyzji została oddalona wyrokiem z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1454/00.

Z akt sprawy wynika , że po wniosku z dnia ........1999 r. o zwrot przedmiotowej nieruchomości /k........ akt adm./ pełnomocnik Ł.K. złożył wniosek z dnia ......2002 r. określony jako wniosek o wznowienie postępowania prowadzonego przez Urząd Rejonowy w K. pod sygn. .........oraz o zwrot działki objętej decyzją o wywłaszczeniu z dnia .........1958 r. jako zbędnej na cel wywłaszczenia /k....... akt adm./. Następnie wezwano więc pełnomocnika o wskazanie na jakiej podstawie w rozumieniu art. 145 § 1 Kpa domaga się wznowienia postępowania oraz w jakim terminie okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania stały się znane , które to wezwanie pełnomocnik otrzymał w dniu ........2003 r. /k. ..... akt adm./ oraz wezwano o jednoznaczne sprecyzowanie czy złożony wniosek dotyczy zwrotu nieruchomości czy też wznowienia postępowania, które to wezwanie pełnomocnik otrzymał w dniu .......2005 r. /k....... akt adm./ .W aktach sprawy brak jest

pism , które stanowiłyby odpowiedź na wskazane wyżej wezwania natomiast znajduje się postanowienie Wojewody ........z dnia [....] o wyznaczeniu Starosty K. do załatwienia sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości, a oraz pismo pełnomocnika radcy prawnego J.S. którym przedłożył oświadczenia B.K. i D.K. o dołączeniu się ich do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Z powyższego wynika zatem , że przedmiotem nin. postępowania i rozstrzygnięcia był wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i zarzuty skargi odnoszące się do niezastosowania w jego toku zasad z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 oraz art. 154 i 155 Kpa należało uznać jako nieuzasadnione. Nie jest możliwe bowiem w jednym postępowania rozstrzyganie kwestii dotyczących zwrotu nieruchomości, uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 kpa czy wznowienia postępowania. Każdy z tych przedmiotów musi być odrębnie rozstrzygany, inne bowiem warunki formalne oraz przesłanki materialne decydując prowadzeniu takich postępowań i ich rozstrzyganiu.

Podkreślić należy , że granice nin. postępowania sądowego wyznaczone zostały decyzją o umorzeniu postępowania o zwrot nieruchomości , a zatem decyzją o charakterze formalnym. Ocenić zatem należało czy w nin. sprawie istotnie zachodziła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania określona w art. 105 Kpa.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2005 r. sygn.akt II SA/Kr 2031/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził : "l. Zasadniczy problem prawny, który pojawił się w rozpatrywanej sprawie i od którego rozstrzygnięcia zależy możliwość uznania skargi za zasadną, istnieje nie tylko w odniesieniu do kwestii dopuszczalności ponownego orzekania w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej powoływana jako u.g.n.), zostały wydane ostateczne decyzje administracyjne. W związku z niezwykle niestabilnym systemem polskiego prawa administracyjnego materialnego, w zakresie którego podstawowe ustawy zostają zastępowane nowymi regulacjami najczęściej co kilka lat, a z większymi lub mniejszymi ich nowelizacjami mamy do czynienia nawet kilkakrotnie w ciągu roku, problem ma charakter znacznie ogólniejszy i dotyczy decyzji podejmowanych w wielu sprawach administracyjnych. Można go sformułować w sposób następujący: jaki wpływ na obowiązywanie w czasie ostatecznej decyzji administracyjnej będzie wywierać odpadnięcie (uchylenie,

zupełna lub częściowa zmiana) podstawy prawnej decyzji administracyjnej, czyli determinanty prawnej stosunku prawnego, który w tej decyzji został autorytatywnie skonkretyzowany?

II. Problem ten dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego (dalej: SN) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) nie doczekał się szerszej analizy, ujmującej zagadnienie w całej jego złożoności i z uwzględnieniem wszystkich konsekwencji, które wiążą się z przyjęciem takiego, czy innego rozwiązania.

W wyroku z dnia 6.07.2001r., III RN 116/00, OSNAP 2001, nr 22, póz. 656 SN przyjął, że "nie zachodzi stan rzeczy osądzonej, gdy właściciel wystąpił o zwrot wywłaszczonej nieruchomości opierając żądanie na podstawie art. 216 w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, póz. 741 ze zm.; obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 46, póz. 543), jeżeli wcześniej wystąpił z żądaniem zwrotu tej samej nieruchomości, ale na innej podstawie (art. 69 ust. 1 i 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dmą 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jednolity tekst: Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 ze zm.)."

Wyrok SN został wydany w rezultacie uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej Prezesa NSA od wyroku tego Sądu, w którym NSA rozpatrując skargę na decyzję umarzającą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, w odniesieniu do której pod rządami ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 ze zm.; powoływana dalej jako u.g.g. i w.n.) została wydana decyzja o odmowie jej zwrotu oddalił skargę przyjmując, że powtórne rozpoznawanie po wejściu w życie u.g.n. sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją o odmowie zwrotu nieruchomości wydanej na podstawie art. 69 ust. 1 i 4 ustawy z 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, póz. 127 ze zm.; powoływana dalej jako u.g.g. i w.n.) naruszałoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) i prowadziłoby tym samym do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W ocenie NSA nowy stan prawny powstały z dniem wejścia w życie u.g.n. jest taki sam jak ten, w którym została wydana decyzja o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Nowa ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera jednakże przepisów szczególnych, pozwalających na prowadzenie postępowań zakończonych przed jej wejściem w życie odmową zwrotu

nieruchomości, wydaną na podstawie art. 69 u.g.g. i w.n. Ponieważ jednocześnie nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy, nie było podstaw do ponownego prowadzenia postępowania w tej sprawie.

Uwzględniając rewizję nadzwyczajną SN uchylił powyższy wyrok NSA i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W bardzo lakonicznym uzasadnieniu swojego wyroku SN podzielił pogląd Prezesa NSA, że w rozpoznawanej przez NSA sprawie brak było podstaw do stwierdzenia stanu rzeczy osądzonej (rei iudicatae), nie można bowiem zasadnie mówić o tożsamości roszczenia strony skarżącej z roszczeniem, które pomiędzy tymi samymi stronami było uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji, skoro wobec zmiany stanu prawnego (utrata mocy obowiązującej u.g.g. i w.n. i wejścia w życie u.g.n.) w rozpoznawanej sprawie roszczenie strony skarżącej opierało się na przepisach art. 216 w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n., a nie -jak uprzednio - na podstawie art. 69 ust. 3 u.g.g. i w.n.

III. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela powyższego poglądu Sądu Najwyższego. Argumentację SN trudno uznać za przekonującą nie tylko ze względu na niejasne w tym kontekście znaczenie pojęcia roszczenie, ale także ze względu na brak odniesienia do złożonej problematyki związania w czasie ostateczną decyzją w sytuacji, gdy odpadła lub uległa zmianie jej podstawa prawna.

W literaturze przedmiotu powszechnie akceptowany jest pogląd, że zniesienie lub nowelizacja przepisów, na podstawie których wydano decyzję administracyjną, co do zasady nie ma bezpośredniego wpływu na prawny byt tej decyzji ani na jej moc wiążącą w czasie (zob. T. Woś: Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie, Warszawa 1978, s. 116 i n. oraz powołaną tam literaturę). Decyzja oraz wynikająca z niej norma indywidualna żyją niejako własnym życiem i są odporne na zmiany w zakresie ich determinant prawnych. Pomiędzy normami generalnymi i relewantnymi z ich punktu widzenia faktami z jednej strony, a w pełni konkretnymi uprawnieniami i obowiązkami z drugiej strony nie ma na gruncie prawa administracyjnego bezpośredniej zależności właśnie dzięki temu, że zawsze oddziela je autorytatywny akt jurysdykcji (por. A. Chełmoński: Typy norm materialnego prawa administracyjnego i ich rola w kształtowaniu sytuacji prawnej jednostki, AUW No 167, Przegląd Prawa i Administracji II, Wrocław 1972, s. 74). Zmiana stanu prawnego może prowadzić do utraty przez ten akt mocy wiążącej i tym samym do zniesienia kreowanej przezeń normy indywidualnej tylko wtedy, gdy nowe przepisy tak stanowią

(por. T. Woś: Moc wiążąca..., s. 117). Dla spowodowania tego skutku ustawodawca nie może zatem poprzestać na uchyleniu wcześniejszej ustawy, lecz musi odnieść się również - bezpośrednio lub w sposób konkludentny (T. Woś: jak wyżej, s. 117-119; zobacz również przykłady sytuacji, w których utrata mocy wiążącej przez decyzje ostateczne następuje w sposób konkludentny i wynika z całokształtu nowego unormowania danej materii, podawane przez J. Borkowskiego: Zmiana i uchylanie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 179 i n. oraz T. Wosia: Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej (art. 162 k.p.a.), PiP 1992, z. 7, s. 53-54) do wydanych na jej podstawie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych.

Charakterystyczny przykład rozwiązania normatywnego, potwierdzającego przestawioną generalną zasadę dotyczącą mocy wiążącej w czasie ostatecznych decyzji administracyjnych zawiera art. 65 ust 1 pkt 2 ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.), który z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (aktu prawa miejscowego) łączy skutek w postaci wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego zawierających ustalenia inne niż wynikające z tego planu. Zgodnie z postanowieniami art. 65 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji winno nastąpić w trybie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Podobna konstrukcja prawna zawarta była w art. 35 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 ze zm.).

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera żadnych przepisów odnoszących się do wydanych przed jej wejściem w życie i istniejących w obrocie prawnym rozstrzygnięć indywidualnych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stwierdzić zatem należy, że ostateczna decyzja w przedmiocie zwrotu nieruchomości (zarówno orzekająca o zwrocie, jak i odmawiająca zwrotu, czy też umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu), wydana pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, czy też wcześniej podczas obowiązywania ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wiąże erga omnes również po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. T. Woś: Wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Warszawa 2004, s. 253).

IV. Skoro decyzje w przedmiocie zwrotu nieruchomości wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowały moc wiążącą, dopuszczalności ponownego orzekania w tym przedmiocie nie można uzasadnić inaczej, jak tylko przez przyjęcie założenia, że przepisy u.g.n. kreują nowe sprawy administracyjne, inne od tych, które zostały już rozstrzygnięte (na tę konsekwencję, w kontekście analogicznego zagadnienia powstałego na tle innych przepisów wskazuje T. Woś: Glosa do wyroku SN z 3.06.1993 r, IIIARN27/93, OSP 1995, nr 3, póz. 50, s, 114-115).

Takie założenie, które nie zmierza do zakwestionowania bytu prawnego uprzednio wydanych decyzji, lecz do ograniczenia zakresu ich obowiązywania, zdaje się przyjmować w powoływanym wyżej wyroku SN stwierdzeniem o braku tożsamości roszczeń, nie wskazując jednak żadnych argumentów mających za nim przemawiać. Tymczasem założenie nie jest zasadne.

Po pierwsze, nie można podzielić poglądu SN, że roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przewidziane w art. 69 ust. 3 u.g.g. i w.n. i w art. 136 ust. 3 u.g.n. są różne. Wszystkie istotne elementy konstrukcyjne tego roszczenia są identyczne. W szczególności identyczna jest w obu tych przepisach podstawa materialnoprawna roszczenia, a mianowicie "zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". W tym kontekście art. 137 ust. 1 u.g.n. niczego nie zmienia. W przepisie tym ustawodawca jedynie (i chwała mu za to) po raz pierwszy w polskim prawie wywłaszczeniowym pokusił się o sformułowanie legalnej definicji stanu zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, a więc zdefiniował pojęcie nieostre, w odniesieniu do którego dotąd (pod rządami u.g.g, i w.n.) trud ustalenia treści spoczywał na orzecznictwie Ń SA i doktrynie.

Po drugie, sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach prawa materialnego i zaktualizowana na skutek zaistnienia określonych okoliczności faktycznych możliwość autorytatywnej konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (por. T. Woś: Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu posterowania administracyjnego, AUW No 1022, Prawo CLXVIll, Wrocław 1990, s. 334; T. Kiełkowski: Sprawa administracyjna, Kraków 2004, s. 32 i n.). Elementy faktyczne i prawne, które tworzą tę sprawę i jednocześnie wyznaczają jej tożsamość, mogą ulegać różnym zmianom w toku procesu jurysdykcyjnego, wobec czego do jej pełnego ukształtowania dochodzi

dopiero w momencie wydania ostatecznej decyzji (por. J. Zimmermann: Problem "beneficium noyorum" w postępowaniu administracyjnym, PiP 1987, z. 5, s. 64-65). Z drugiej strony - i to również warto tu zauważyć - zmiany przepisów oraz zdarzenia faktyczne, które mają miejsce po wydaniu aktu jurysdykcji, są już poza granicami rozstrzygniętej sprawy (por. J. Świątkiewicz: Nowe okoliczności w sprawie jako przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 1963, z. 4, s. 649; B. Adamiak: Wznowienie postępowania administracyjnego, AUW No 1093, Przegląd Prawa i Administracji XXVI, Wrocław 1990, s. 46). Nie oznacza to jednak, że zawsze kreują nową sprawę administracyjną i stanowią o możliwości podjęcia nowej decyzji stosowania prawa (por. T. Kiełkowski: Sprawa administracyjna w ujęciu dynamicznym, Casus 2001, nr 21, s. 25).

Sprawa administracyjna traci swój prawny byt, w założeniu definitywnie, z chwilą, gdy będąca jej istotą możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego zostaje zrealizowana, a jej miejsce w obrocie prawnym zajmuje decyzja ostateczna, której trwałość jest chroniona zasadą wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Zasada ta, choć literalnie odnosi się do samej decyzji, implikuje w istocie trwałość autorytatywnie skonkretyzowanej normy indywidualnej i oznacza, że w normę tę nie można ingerować bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Zmiana prawnych elementów, które uprzednio kształtowały rozstrzygniętą już sprawę administracyjną, sama przez się nie ma tu zatem żadnego znaczenia; aby powstała nowa sprawa administracyjna, konieczne jest bowiem nie tylko zaistnienie tej zmiany, ale także - a raczej przede wszystkim - związanie z nią wspomnianego upoważnienia (por. J. Filipek: Granice między normami prawa materialnego a normami postępowania w prawie administracyjnym [wj Administracja publiczna w państwie prawa. Księga jubileuszowa dla profesora Jana Jendrośki, AUW No 2154, Prawo CCLXVI, Wrocław 1999, s. 101)..;

V. Jest oczywiste, że takiego upoważnienia nie mogą zawierać przepisy regulujące w; danym czasie określoną instytucję, gdyż ustawodawca - ustanawiając te przepisy -raczej nie może antycypować ich nowelizacji i od razu wiązać z nią określonych skutków [choć istnieje, przynajmniej teoretycznie, możliwość zamieszczenia w ustawie upoważnienia zezwalającego zawczasu na "dostosowywanie" decyzji ostatecznych do ewentualnych przyszłych zmian relewantnych przepisów niższej rangi (przepisów wykonawczych, aktów prawa miejscowego) - np. w sytuacji

podobnej do tej, która objęta jest hipotezą powołanego wcześniej art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym]. Kluczowe znaczenie zi tego punktu widzenia mają przepisy przejściowe w których ustawodawca często przesądza w sposób wyraźny lub dorozumiany o losach uprzednio skonkretyzowanych uprawnień i obowiązków, dysponując przy tym dość szeroką (choć uwarunkowaną potrzebą ochrony praw nabytych) gamą możliwości, od ich pozostawienia w niezmienionym kształcie, poprzez modyfikację, do całkowitego wyeliminowania z obrotu prawnego (zob. np. art. 71-73 ustawy z 2.07.2004 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 173, póz. 1808; art. 14-18 ustawy z 6.09.2001 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Dz. U. Nr 126, póz. 1382 ze zm.). Jednak nie sama gama tych możliwości jest najważniejsza, lecz to, że wchodzą w rachubę dwa sposoby ich realizacji: albo przez ingerencję w moc wiążącą lub treść normy indywidualnej bezpośrednio w drodze aktu normatywnego (zob. np. art. 227 ustawy z 16.07.2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, Dz. U. Nr 171, póz. 1800 ze zm.), albo przez ustanowienie upoważnienia dla organu administracji publicznej do dokonania takiej ingerencji w drodze nowej decyzji stosowania prawa (zob. np. art. 142 ust. 4 ustawy z 4.02.1994 r.- Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. Nr 27, póz. 96 ze zm.; art. 224 ust. 1 ustawy z 3.07.2002 r. - Prawo lotnicze, Dz. U. Nr 130, póz. 1112 ze zm.). Upoważnienie takie, otwierające możliwość weryfikacji kolejnym aktem istniejącej normy indywidualnej, stanowi wówczas podstawę nowego stosunku administracyjnoprawnego i nowej sprawy administracyjnej. Nie może natomiast być mowy o powstaniu nowej sprawy administracyjnej w sytuacji, gdy zmiana elementów prawnych sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną nie została przez ustawodawcę powiązana ani ze zniesieniem autorytatywnie skonkretyzowanych uprawnień i obowiązków (pozbawieniem decyzji ostatecznej mocy wiążącej), ani z upoważnieniem dla organu administracji do ich weryfikacji w ramach czynności jurysdykcyjnych. Powstaniu nowej sprawy administracyjnej i tym samym możliwości wydania nowej decyzji z uwzględnieniem aktualnego stanu prawnego sprzeciwia się wówczas zakaz ne bis in idem.

Zastawienie zakazu ne bis in idem z kwestią powstania nowej sprawy administracyjnej może wydawać się kontrowersyjne, gdyż tradycyjnie jest on

postrzegany wyłącznie przez pryzmat tej sprawy, która jest już rozstrzygnięta; o niej nie wolno orzekać po raz drugi. To tradycyjne ujęcie nie oddaje jednak w pełni istoty rzeczy -przeciwnie - rozumiane nazbyt dosłownie, prowadzi do nieporozumień, ponieważ skłania do przyjęcia, że punktem odniesienia dla ustalenia granic rei iudicatae jest właśnie sprawa i ogół elementów ją kształtujących, a zmiana któregokolwiek z nich czyni wspomniany zakaz bezprzedmiotowym. Tymczasem! sprawa, która wówczas była "niepowtarzalnym splotem prawa i faktu" (J. Zimmermann: Administracyjny tok instancji, Kraków 1986, s. 13), stała się z chwilą jej rozstrzygnięcia nie mającą większego znaczenia zaszłością i w rzeczywistości nie ona, lecz wchodząca do obrotu prawnego norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej oraz zakres sytuacji, w których działał będzie zakaz ne bis in idem (por. T. Woś: Moc wiążąca.., s. 109). Dopóki wspomniana norma pozostanie w obrocie prawnym, zakaz ten będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Dla stwierdzenia identyczności rei wystarczy zatem tożsamość podmiotów (adresata lub adresatów normy indywidualnej), uprawnień i obowiązków (dyspozycji normy indywidualnej) oraz - jeśli są one zrelatywizowane do określonego przedmiotu (określonej rzeczy) - tego przedmiotu. Identyczność rei będzie zatem zachowana mimo zmiany determinanty prawnej, która wprawdzie uzasadniła podjęcie danej decyzji stosowania prawa, ale nie jest objęta jej treścią.

VII. Ustalenia dotyczące mocy wiążącej w czasie i ich konsekwencje zwykle odnosi się do decyzji pozytywnych, z których wprost wynikają określone normy indywidualne. W związku z "historią" postępowania w sprawie, której dotyczy zaskarżona decyzja, powstaje pytanie czy można je w równym stopniu odnosić także do decyzji odmownych (negatywnych)... . Decyzja odmowna, mimo swojej specyfiki, nie ma wyłącznie znaczenia procesowego, lecz jest aktem administracyjnym o charakterze materialnym, wydawanym w wyniku czynności jurysdykcyjnych i rozstrzygającym sprawę co do istoty (por. J. Zimmermann: Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 147). Zawiera autorytatywne stwierdzenie! organu administracji co do normy indywidualnej, tyle że jest ono ujęte negatywnie i oznacza, iż sytuacja prawna określonego podmiotu nie może być ukształtowana zgodnie z jego żądaniem (por. T. Woś; Moc wiążąca..., s. 151). Decyzja odmowna

tworzy, podobnie jak decyzja pozytywna, stan rzeczy osądzonej, a jej trwałość jest chroniona zasadą wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. T. Woś: por. wyżej, s. 152). Zasada ta stanowi zatem przeszkodę do ponownego rozstrzygania kwestii zwrotu określonej nieruchomości na podstawie u.g.n. także wówczas, gdy na podstawie przepisów dotychczasowych została rozstrzygnięta w sposób negatywny.

VI. W świetle powyższych ustaleń stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w przywoływanym wyżej wyroku jawi się jako błędne, ..."

Sąd w składzie rozpoznającym nin. sprawę w pełni podzielił przytoczone wyżej stanowisko ,a wskazane argumenty uznał za własne.

W konsekwencji Sąd uznał, że istotnie w nin. sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania z art. 105 Kpa i rozstrzygnięcie organów administracyjnych orzekających w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody .........należało ocenić jako prawidłowe. Ten sam bowiem podmiot domagał się ponownie konkretyzacji normy prawnej, która już raz została w stosunku do niego i w odniesieniu do tej samej nieruchomości skonkretyzowana ostateczną decyzją. Ustawa o gospodarce nieruchomościami ani nie wyeliminowała tej decyzji z obrotu prawnego, ani nie ustanowiła upoważnienia dla organu administracji publicznej do ingerencji w jej moc wiążącą w drodze czynności jurysdykcyjnych. W konsekwencji nie było podstaw do przyjęcia, że w związku z wejściem w życie tej ustawy rozstrzygnięta już kwestia zwrotu określonej nieruchomości przekształca się w nową sprawę administracyjną.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Sąd uznał za chybiony zarzut pominięcia przy rozpoznaniu sprawy art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez pominiecie argumentu o zbędności wywłaszczonej działki dla celów wywłaszczenia , skoro zachodziła bezprzedmiotowość postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości i brak było podstaw do merytorycznej oceny przesłanek odnoszących się do jej zwrotu.

Za nieuzasadniony uznał Sąd także zarzut odnoszący się do wyłączenia od rozpoznania sprawy organu odwoławczego lub urzędnika mgr inż. H.S. , która z up. Kierownika Urzędu- Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Gruntami podpisywała wszystkie istotne pisma, decyzje i postanowienia w toku postępowania toczącego się w Urzędzie Rejonowym w K. w 1994 i 1995 r.

Przesłanki uzasadniające wyłączenie pracownika lub organu od udziału w postępowaniu enumeratywnie zostały wymienione w art. 24 i 25 Kpa i żadna z przesłanek w nich wymienionych w nin. sprawie nie zachodziła.

Mając na uwadze przytoczone wyżej względy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.