Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1812/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 195 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi V. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego V. T. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela U. V. T. (V. T.), dalej także "skarżącego" albo "cudzoziemca", reprezentowanego przez panią A. R. od decyzji Wojewody [...] (dalej także "Wojewody") z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. W dniu [...] lipca 2015 r. skarżący zwrócił się do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako podstawę ubiegania się o przedmiotowe zezwolenie skarżący wskazał swoje polskie pochodzenie, podając, że jego dziadek był Polakiem.

2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda odmówił udzielenia zainteresowanemu wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. poz.1650 z późn. zm.), wskazując że skarżący nie wykazał posiadania związków z polskością w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz.U. z 2014 r., poz.1392 z późn.zm.).

3. W dniu 29 grudnia 2015 r. pełnomocniczka cudzoziemca wniosła do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje:

Składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały skarżący przebywał w Polsce na podstawie wizy krajowej o symbolu [...] wydanej w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez konsula we [...], ważnej od dnia 27.08.2014 r. do dnia 26.08.2015 r., na czas pobytu 365 dni.

Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe.

Art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1392).

W myśl w/w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:

1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej,

2) wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniającą warunek określony w ust. 1 pkt 2.

Art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji stanowi, że warunek określony w ust. 1 pkt 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów. Stosownie do postanowień art. 197 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów, o których mowa w art. 195 ust. 1.

W trakcie postępowania przed organem I instancji skarżący dołączył do akt sprawy m.in. własny akt urodzenia, w którym wskazana jest [...] narodowość jego rodziców oraz akt urodzenia matki - pani O. N., z którego wynika, iż pan W. N.

( dziadek cudzoziemca ) był narodowości polskiej.

W związku z powyższym, należy zgodzić z ustaleniami organu i instancji, iż cudzoziemiec udokumentował, iż co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej.

Sporną kwestią w sprawie jest natomiast istnienie związków skarżącego z polskością, która to okoliczność stanowiła podstawę odmowy udzielenia cudzoziemcowi żądanego zezwolenia na pobyt stały.

W dniu [...] listopada 2015 r. skarżący wyraził zgodę na przeprowadzenie przesłuchania w języku polskim, a następnie złożył zeznania do protokołu przesłuchania celem ustalenia, czy wykazuje swoje związki z polskością, w szczególności przez kultywowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów.

W toku przeprowadzonej rozmowy cudzoziemiec zeznał, że w jego domu rodzinnym rozmawiano tylko w języku [...] i [...], a zapytany dlaczego nie rozmawiano po polsku odpowiedział: " bo nie znało się polskiego, dlatego nie mówili". Skarżący zapytany, od kiedy mówi po polsku zeznał, iż: " pierwsze moje spotkanie z polskim było w 2012 r., ale to było niedługo. Ja pojechałem na praktykę, studiowałem w [...]. W 2013 r. już pojechałem do [...], ale był tam niedługo - około 3 miesiące". W trakcie dalszej rozmowy ustalono, że cudzoziemiec uczęszczał od 2010r., na kursy j. polskiego, bo tak chciała jego matka. Skarżący stwierdził również, że ma starszą siostrę, ale ta nigdy nie uczyła się języka polskiego, natomiast jego matka zaczęła uczyć się języka polskiego dopiero cztery lata temu. Po raz pierwszy skarżący przyjechał do Polski w 2010 r. i wówczas wiedział, że jego rodzina ma polskie pochodzenie, lecz nie mówił po polsku: " kiedy jechał na praktykę dali nam słowa byśmy się nauczyli jak rozmawiać z ludźmi. To było bardzo mało, znał tylko jak jest "dzień dobry" i potem już gadali coś.". Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody [...], iż wnioskodawca zaczął się uczyć języka polskiego nie z chęci posługiwania się językiem przodków, a tylko i wyłącznie z powodu planowanej emigracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a do znajomości polskiego języka w domu rodzinnym zainteresowanego nie przykładano wagi. Na pytanie: "Dlaczego zdecydował się Pan zostać w Polsce ?" cudzoziemiec odpowiedział, iż; "po prostu bardzo podoba mnie tutaj, podobają mnie ludzie, mam dużo koleg, piękny jest kraj, spodobało mnie tutaj że [...]y bardzo sportywni ludzie i motywują mnie bym ja też takim się stał".

W trakcie przesłuchania skarżący został również rozpytany o kwestie związane z historią i tradycją naszego kraju jak również o kwestie dotyczące wydarzeń Polski współczesnej. Cudzoziemiec zadeklarował, iż jest wyznania rzymsko - katolickiego oraz stwierdził, iż uczęszczał na [...] do kościoła, gdzie msze odprawiane były w języku polskim, jednak nie zna on żadnej modlitwy po polsku. Zainteresowany zapytany o polskie tradycje i zwyczaje obchodzone w jego domu rodzinnym odpowiedział : "Boże Narodzenie, Wigilię, Wielkanoc i 01.11.", jednak nic wiedział co to jest opłatek, nie znał zwyczaju wkładania siana pod obrus, nie wiedział co oznacza środa popielcowa i co to jest święconka. Cudzoziemiec nie zna słów hymnu Polski, a zapytany o słowa odpowiedział: " znam. Autor Józef od rana znał a teraz nie wiem. Tytuł jaki? marsz Dąbrowski. Autor Wybicki. Jeszcze Polska nie zginęła". Następnie zapytany o okoliczności, w których po raz pierwszy usłyszał hymn polski, odpowiedział: " śpiewał ze swoim współlokatorem [...] na jego urodziny i wtedy ja poznał hymn (,.,) W tym roku". Zainteresowany wie, kiedy obchodzimy w Polsce Dzień Konstytucji, lecz wiedzę na ten temat uzyskał: "chyba w tym roku też". Zdaniem cudzoziemca Dzień Niepodległości jest w Polsce obchodzony 11.07, a wiedzę na ten temat uzyskał stosunkowo niedawno: " kiedy był w [...] to w ten czas, poszli my do centrum by zobaczyć jak ludzie to świątkują, ale to było trochę trudne, bo dużo agresji było". Skarżący potrafi wskazać najważniejsze daty czy wydarzenia w historii Polski, lecz jest to wynikiem intensywnej nauki, podjętej w ostatnim czasie. Zapytany od kiedy i dlaczego uczy się historii Polski odpowiedział: " z ciekawości, bo w każdej historii jest różny wzgląd na rzeczy. (...) Chyba 2 lata temu".

Należy zgodzić się ze zdaniem organu I instancji, iż chęć nauki historii polskiej przez wnioskodawcę jest spowodowana chęcią uzyskania zezwolenia na pobyt stały w Polsce. Wnioskodawca nauczył się więc najważniejszych dat czy faktów, zresztą sam wskazuje, iż nabył o nich wiedzę w okresie ostatnich dwóch lat, a zatem wiedzy na temat historii Polski na pewno nie wyniósł z domu rodzinnego.

Zainteresowany oświadczył, iż nigdy nie należał do polskich organizacji na [...]., oraz stwierdził, iż jego matka dopiero w tym roku zapisała się do Domu Polaków na [...] z powodu chęci zamieszkania na terytorium naszego kraju RP — jak wskazał cudzoziemiec " ja myślę, że to poszło ode mnie, matka też chciałaby tutaj zamieszkać, kiedy ona tutaj to musiałaby nauczyć się polskiego, to najlepiej tam. dwa dni temu chodzili z tego Związku na cmentarz sprzątać i mi opowiadała o tym

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz treść art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, która jest pomocniczym aktem prawnym w niniejszym postępowaniu, należy zgodzić się z oceną organu I instancji, iż skarżący nie wykazał związków z polskością. Wprawdzie cudzoziemiec wykazał, iż jego dziadek miał polskie pochodzenie, jednak pomimo deklaracji o posiadanych związkach z polskością, zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że takie związki istnieją. Z zeznań strony nie wynika, aby w jej domu rodzinnym była pielęgnowana polska mowa i kultywowane polskie tradycje czy zwyczaje oraz była przekazywana wiedza o Polsce i pochodzeniu przodków. Z materiału dowodowego nie wynika, aby sam wnioskodawca miał wolę i potrzebę kultywowania związków z polskością zarówno w domu rodzinnym, jak i poza nim. Wprawdzie podczas przesłuchania cudzoziemiec wykazał się dostateczną znajomością polskiej historii, świąt narodowych czy znaczących dla narodu polskiego wydarzeń i postaci historycznych, jednakże należy podkreślić, iż wiedzę tą posiadł stosunkowo niedawno. Na pytanie: " Co Pan rozumie pod pojęciem narodowość ? cudzoziemiec odpowiedział: "To kim ja siebie uważam " a na pytanie: " Od kiedy czuje się Pan Polakiem"? udzielił odpowiedzi, iż : " od kiedy przyjechał tu na studia". Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż cudzoziemiec mimo swojej deklaracji dot. polskiego pochodzenia we wniosku o udzielenie mu przedmiotowego zezwolenia podał, iż jest narodowości [...].

W związku z powyższym należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, iż w przypadku skarżącego nie można mówić o podjęciu działań w kierunku wykazania i podtrzymania związków z polskością, albowiem: " Cudzoziemiec nie posiada wiedzy na temat Polski, jej kultury i historii, która stanowi efekt wysiłków motywowanych świadomością polskości. Ocena zebranego materiału dowodowego wskazuje na to, że Wnioskodawca nie podejmował w rzeczywistości samodzielnych wysiłków mających na celu zachowanie polskości. Sam fakt znajomości języka polskiego nie może być uznany za wyraz pielęgnacji polskości, a jego nauka jest raczej środkiem niezbędnym do podjęcia w Polsce nauki czy zatrudnienia i funkcjonowania na terytorium naszego kraju. Zdaniem organu wysiłki na rzecz zachowania polskości powinny obejmować także wiedzę na temat tego, który z przodków cudzoziemca był Polakiem i w jaki sposób rodzina weszła w posiadanie obywatelstwa obcego państwa. To bowiem wskazywałoby na to, skąd czerpała motywację do rzekomych działali na rzecz zachowania swojej świadomości narodowej. Zeznania Cudzoziemca wskazują, że nie był wychowany w polskiej tradycji kulturowej, językowej i religijnej. Nawet na chwilę obecną cudzoziemiec nie posiada dostatecznej motywacji w zakresie poznania kraju swoich przodków. Stąd procedura administracyjna przewidziana dla umożliwienia zezwolenia na pobyt stały w Polsce przez osoby, które posiadają polskie pochodzenie i odczuwają silną więź narodową z krajem przodków, traktowana jest przez niego w sposób instrumentalny. Cudzoziemiec dopiero zapoznaje się z tradycjami i historią, jednak zabiegi te nie mogą zmienić braku autentycznych więzi z polskością i braku wychowania w duchu polskości.

Powyższe okoliczności uzasadniają stwierdzenie, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy zawartej w art. 197 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ("udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi... "), podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.).

IV. Pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego K.K., wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] kwietnia 2016 r. w całości, podnosząc przeciwko zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:

I. prawa procesowego:

1) art.7 k.p.a. poprzez brak dokonania samodzielnej oceny materiału dowodowego przez organ oraz ograniczenie się wyłącznie do analizy akt sprawy i w konsekwencji powielenie treści decyzji organu I instancji;

2) art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, bowiem organ, w razie powzięcia wątpliwości co do związków z polskością Skarżącego, winien przeprowadzić w trybie art. 136 kpa uzupełniające postępowanie dowodowe;

3) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę zeznań skarżącego złożonych przed organem I instancji w dniu [...] listopada 2015 r. i uznanie, że skarżący nie wykazuje związków z polskością;

4) 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienie się przez organ do zarzutów powołanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r.;

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, pomimo iż w sprawie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego.

II. prawa materialnego:

6) art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. 2014, poz. 1392) w zw. z art. 195 ust 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013, poz. 1650) f : poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, źe wykazanie związków z polskością następuje wyłącznie ze względu na wskazane w ww. przepisie okoliczności, mimo iż ww. przepis zawiera przykładowe okoliczności, poprzez które można wykazać | związki z polskością, a zatem nie jest wykluczone udowodnienie związków z polskością w inny sposób.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z przepisem art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach: "do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. " Przepis, do którego odsyła ww. przepis o cudzoziemcach stanowi o przesłankach, na podstawie których możliwe jest stwierdzenie polskiego pochodzenia cudzoziemca. Jednak wskazany przepis ustawy o repatriacji jest przepisem prawa materialnego i nie stanowi o trybie stwierdzenia polskiego pochodzenia cudzoziemcy. Jak stwierdził Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r., sygn. akt OPS 6/00 "Skoro brak jest przepisów szczególnych o trybie stwierdzania polskiego pochodzenia, to w ramach ogólnego postępowania administracyjnego o legalizację pobytu cudzoziemca fakt jego polskiego pochodzenia powinien być sprawdzony, przeanalizowany i zweryfikowany w ramach ogólnego postępowania dowodowego (art 7, 77, 107 kpa)". Organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, na podstawie którego możliwe jest dostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy tj. przeprowadził dowody: z dokumentów załączonych do wniosku o zezwolenie na pobyt stały oraz z zeznań skarżącego. Jednakże dokonał swobodnej oceny dowodu z zeznań skarżącego. Organ w postępowaniu odwoławczym, mimo podniesienia przez skarżącego szeregu zasadnych zarzutów, do których organ w załączonej decyzji w ogóle się nie odniósł, zaniechał, wobec powziętych wątpliwości, przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, przeto nie był w stanie samodzielnie ocenić związków z polskością skarżącego. W związku z powyższym organ naruszył zasady postępowania dowodowego tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., gdyż ograniczył się wyłącznie do analizy akt sprawy, nie odniósł się i nie ocenił zasadności zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu i mimo powzięcia wątpliwości co do związków z polskością skarżącego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego.

2. Skarżący podnosi, że zadeklarowanie przez niego we wniosku o zezwolenie na pobyt stały narodowości [...] nie przesądza o braku przynależności skarżącego do Narodu Polskiego. Uzupełnienie formularza wniosku o zezwolenie na pobyt stały poprzez wskazanie narodowości innej niż polska nie stanowi braku spełnienia przesłanki zadeklarowania narodowości polskiej. Stwierdzenie polskiego pochodzenia, w tym również deklaracji przynależności do danego narodu, zgodnie z wyżej wskazanym mechanizmem stwierdzania pochodzenia polskiego, winno być stwierdzone na podstawie ogólnego postępowania dowodowego. Skarżący nie był wcześniej stroną postępowania administracyjnego przed polskimi organami, toteż zgodnie z treścią przepisami art. 9 i art. 11 k.p.a., powinien zostać poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na jej prawa i obowiązki oraz o zasadności przesłanek, którymi organy będą się kierować przy wydaniu decyzji. Zatem organ i instancji winien wyjaśnić mu jakie znaczenie będą mieć składane przez niego oświadczenia i udzielane informacje. Nadto skarżący był przekonany o obowiązku wskazania we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały danych z paszportu, a więc danych dotyczących obywatelstwa. Skarżący był przeświadczony, iż podając narodowość polską rozumianą jako obywatelstwo oświadczyłby nieprawdę. Poza tym kierował się obowiązującym na [...] zwyczajem, iż w oficjalnych pismach, tam gdzie jest to wymagane, wskazuje się narodowość ustaloną na podstawie narodowości swojego ojca. Niezależnie od powyższego skarżący na pytanie o swoją narodowość zadane w toku przesłuchania z dnia [...] listopada 2011 r. odpowiedział: że jest "Polak". "uważa się Polakiem (...) tylko ;; urodził się w [...]" (odpowiedź na pytanie nr 38 i nr 41 - protokół przesłuchania Skarżącego z dnia [...] listopada 2015 r.).

Należy również podkreślić, iż przynależności do jednego narodu nie wyklucza członkostwa we wspólnocie innego narodu. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego "narodowość to przynależność do danego narodu, poczucie tej przynależności." Tak też pojęcie narodowości rozumie skarżący, co wynika z treści protokołu przesłuchania (odpowiedź na pytanie 42 protokołu przesłuchania). Bezsprzecznie z całokształtu materiału dowodowego wynika, że Skarżący wykazuje poczucie przynależności do Narodu Polskiego i jest narodowości polskiej.

3. Skarżący wykazuje związki z polskością zarówno obecnie, jak i w przeszłości. Związki te są przez niego wzmacniane i pogłębiane. Skarżący spontanicznie i bezwarunkowo pielęgnuje związki z polskością, natomiast twierdzenia Organu o instrumentalnym traktowaniu polskiego pochodzenia przez Skarżącego, stanowią niczym nie poparte domniemania organu. Błędne są twierdzenia Organu, iż Skarżący nie wykazywał związków z polskością w czasach gdy mieszkał na [...]. Skarżący podczas przesłuchania zeznał, iż p polskim pochodzeniu dziadka dowiedział się w wieku ok 5-6 lat. Praktycznie cała rodzina od strony dziadka skarżącego była pochodzenia polskiego. Poza dziadkiem skarżącego i jedną z sióstr dziadka, cała rodzina o polskim pochodzeniu powróciła w 1960 r. do Polski. Powodem pozostania dziadka skarżącego na [...] było zawarcie małżeństwa z obywatelką [...] - babcią skarżącego (odpowiedź pytanie nr 4 i pytanie Jńr 5 protokołu przesłuchania z [...] listopada 2011 r.). Skarżący ponadto podczas przesłuchania opowiedział historię polskiej części swojej rodziny (odpowiedź na pytanie nr 6 i nr 20 protokołu przesłuchania). Historią swojej rodziny skarżący interesował się na długo przed planowanym przyjazdem do Polski (odpowiedź na pytanie nr 21 protokołu przesłuchania). Rodzina, która pozostała na[...] utrzymywała kontakt z tą częścią rodziny skarżącego, która powróciła do Polski Matka skarżącego zaszczepiła u skarżącego związki z polskością. Posłała go na kurs językowy, przekazywała mu wiedzę o historii rodziny, w domu skarżącego obchodzono święta i zwyczaje według polskiej tradycji. W domu skarżącego znajdowała się literatura w języku polskim i podręczniki edukacyjne do języka polskiego (odpowiedź na pytanie nr 43 protokołu przesłuchania). Skarżący utrzymywał również kontakty z innymi osobami pochodzenia polskiego (odpowiedź na pytanie nr 57 protokołu przesłuchania). Skarżący aktualnie zna język polski w mowie i piśmie w stopniu zaawansowanym. Jeszcze w czasach pobytu na [...] podjął się nauki języka polskiego na jednym z kursów. Okoliczność znajomości języka polskiego, której Organ w ogóle nie zweryfikował, świadczy o związkach Skarżącego z polskością. Matka skarżącego również zna język polski. Skarżący jest wyznania rzymskokatolickiego, a więc wyznania dominującego w Polsce, u rodzinny skarżącego obchodzone jest Boże Narodzenie, Wielkanoc, Wszystkich Świętych. Podczas Wigilii skarżący spotyka się z rodziną przy wigilijnym stole, na którym znajduje się 12 bezmięsnych potraw. Skarżący zna symbolikę potraw. W trakcie świąt Bożego Narodzenia w domu rodzinnym śpiewano modlitwy , wręczano prezenty, które znajdowały się pod choinką (odpowiedź na pytanie nr 77 protokołu przesłuchania). W dniu 1 listopada wraz z rodziną skarżący udaje się na cmentarz oddać pamięć zmarłym bliskim. Z kolei w Wielkanoc Skarżący wraz z rodziną święci jajka i składa wzajemne życzenia. Podczas Wielkanocy spożywa potrawy rybne i | inne charakterystyczne dania dla tego święta (odpowiedź na pytanie nr 59 protokołu ¡przesłuchania). Wszystkie święta katolickie w polskiej tradycji były corocznie obchodzone w domu babci. Skarżący nie dokształcał się w zakresie wiedzy o polskiej kulturze i tradycjach, wskazał te tradycje, które faktycznie są kultywowane w jego domu rodzinnym (odpowiedź na pytanie nr 80 protokołu przesłuchania). Z zebranego materiału powodowego niewątpliwie wynika, że w domu rodzinnym skarżącego, jak i obecnie, podczas zamieszkiwania skarżącego już w Polsce, kultywowane tradycje i zwyczaje mają typowo polski charakter.

Skarżący wykazuje się znakomitą znajomością historii Polski. Mimo iż pytania zadawane podczas przesłuchania skarżącego w znacznej części dotyczyły historii i wiedzy o postaciach historycznych, co według poglądów orzecznictwa wiedza w tej materii nie ma kluczowego znaczenia dla ustalenia związków cudzoziemca z polskością (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV Sa/Wa 2810/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2902/13), to Skarżący wykazał się wiedzą, którą zapewne nie posiada niejeden obywatel Polski, w szczególności, iż "Należy w tym kontekście mieć na uwadze wiek wnioskodawczym i stawiać wymagania odnosząc je do przeciętnej wiedzy osób danego pokolenia - obywateli Polski rówieśników wnioskodawcy, mając też na uwadze, że Cudzoziemka przebywa na obczyźnie i np. możliwości mimowolnego przyswajania pewnych informacji jest w jej przypadku ograniczona w przeciwieństwie do osób wzrastających w kraju i objętych chociażby obowiązkowym systemem edukacji". (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

4 marca 2014 r., sygn. akt IV Sa/Wa 2902/13). Skarżący wie kim był Józef Piłsudski, jaki urząd piastował i jakie wydarzenia historyczne są związane z tą postacią; zna polskie legendy (np. o Smoku Wawelskim) i przysłowia; wie kim byli: Mikołaj Rej i jaki ma wkład w polską literaturę, Mikołaj Kopernik, Wisława Szymborska, Andrzej Duda, Karol Wojtyła; zna istotne daty historii Polski jak np. chrzest czy koronacja Bolesława Chrobrego; posiada wiedzę w przedmiocie wydarzeń, |e miały miejsce w Katyniu; zna okoliczności i tło historyczne związane z podpisaniem Konstytucji 3 Maja; wie jak wygląda godło polski, jaki jest tytuł i kto jest piórem hymnu polski (wbrew twierdzeniom Organu Skarżący nie był pytany o treść Polski) - odpowiedzi na pytania nr 45, 49, 50, 53, 64, 69-71 i 75 przesłuchania skarzącego. Zna historię pogranicza polsko-[...] (odpowiedź na pytanie nr 65 przesłuchania skarżącego). Należy zatem stwierdzić, iż ocena zeznań skarżącego jest nazbyt rygorystyczna, a Organ zupełnie pomija korzystne dla skarżącego odpowiedzi.

Wbrew twierdzeniom organu skarżący podejmował i podejmuje samodzielne wysiłki w celu zachowania polskości, a pogląd o instrumentalny traktowaniu związków z polskością jest nieprawdziwy. Z zeznań skarżącego bezsprzecznie wynika, że wiedzę o swoim pochodzeniu powziął na długo przed swoim przyjazdem do Polski, a więzi z polskością utrzymywał na długo przed pomysłem podjęcia studiów na terenie Polski. Skarżący podejmując kursy języka polskiego nie myślał jeszcze o przyjeździe do Polski, ówcześnie planował studia na [...] (odpowiedź na pytanie nr 17 i nr 27). Skarżący oświadczył ponadto, iż języka polskiego uczyłby się nawet jeśli nie przyjechałby do Polski (odpowiedź na pytanie nr 28). Na pytanie gdzie dowiedział się o tym, że Mikołaj Rej jako pierwszy pisał w języku polskim odpowiedział: "ja to prostu czytał", Z kolei na pytanie o przyczyny nauki historii Polski Skarżący odpowiedział, że uczy się z ciekawości (odpowiedź na pytanie nr 63 przesłuchania skarżącego). Z powyższego wynika, iż organ dokonał swobodnej oceny materiału dowodowego nie uwzględniając: poziomu znajomości języka polskiego, szerokiej wiedzy skarżącego o Polsce i spontanicznych, wynikających z zainteresowania samego skarżącego działań polegających na nauce historii, rozwijania znajomości języka polskiego (chociażby poprzez kontynuowane w języku polskim w [...] studia), czytaniu polskiej literatury i oglądaniu telewizji polskiej, odbywanych podróży po Polsce (np. do Krakowa i Warszawy, gdzie z własnej inicjatywy przyglądał się obchodom Dnia Niepodległości). Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 03 września 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 909/2008, kultywowanie polskości, to nie tylko działania dziadków i rodziców. To także postawa dzieci, które dostrzegając polskie korzenie - chcą do nich sięgać - tak jak skarżąca podejmują naukę języka polskiego w R, a także studia w naszym kraju. Czy trzeba większego zaangażowania, aby spełnić przesłankę, której - zdaniem. Organów

skarżąca nie spełniał" Uzasadnione jest zatem "zdobywanie " wiedzy i pogłębianie związków z polskością przez samego skarżącego.

Organ kompletnie pominął okoliczności dotyczące wiedzy o Polsce i o bezwarunkowych związkach z polskością przedstawiając w wybiórczy sposób wybrane przez siebie odpowiedzi Skarżącego udzielone podczas przesłuchania. Fragmenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji Organu skargi są wyrwane z kontekstu i w żadnym wypadku nie dają pełnego obrazu "polskości" skarżącego.

Ponadto pracownik organu I instancji zadawał pytania skarżącemu tylko w zakresie okoliczności wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji, mimo iż przepis ten nie zawiera katalogu zamkniętego sposobów wykazania związków z polskością. Organ pominął inne okoliczności takie jak podjęcie studiów w Polsce, utrzymywanie kontaktów na [...] z innymi osobami pochodzenia polskiego. Zatem de facto organ przyjął, iż udowodnić związki z polskością można wyłącznie na podstawie okoliczności wskazanych w ww. przepisie." Wykazanie związku z polskością może bowiem nastąpić w inny sposób niż wskazany w ustawie, a wiec nie tylko przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 04 marca 2014 r., IV Sa/Wa 29/13).

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem procesowym z dnia 18 lipca 2016 r., Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 28 kwietnia 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza Szefa Urzędu oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.195 ust.1 pkt 3 w związku z art.195 ust.2 oraz art.197 ust.2 ustawy o cudzoziemcach poprzez wadliwe zastosowanie tychże przepisów, skutkujące odmową udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt stały w związku z niewykazaniem przez skarżącego polskiego pochodzenia stosownie do art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 532, z późn. zm.), w sytuacji w której pochodzenie takie skarżący wykazał.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Zgodnie z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP, osoba, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Ponieważ ustawa zasadnicza nie zawiera szczegółowych mechanizmów pozwalających na realizację tego prawa podmiotowego, należy posiłkować się ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz ustawą z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji.

Z treści art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wynika, że zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Z kolei art. 195 ust. 2 ww. ustawy stanowi, iż do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1-3 ustawy o repatriacji.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej oraz wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniającą warunek określony w ust. 1 pkt 2 art. 5 ustawy o repatriacji (ust. 2 tego artykułu).

2. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że: (-) niespornym w niniejszej sprawie jest to, że dziadek skarżącego ze strony matki W. N. posiadał narodowość polską, (-) orzekające w sprawie organy powzięły natomiast wątpliwość, czy skarżący spełnia drugi z warunków, wskazanych w art.5 ust.1 ustawy o repatriacji, decydujących o polskim pochodzeniu, tj. czy wykazuje związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów.

W ocenie Sądu organy przyjęły zbyt rygorystyczne kryteria oceny tego aspektu sprawy, w efekcie nietrafnie wywodząc, że przedmiotowego związku skarżący nie wykazał. Jakkolwiek nie sposób odmówić racji organom, że zeznania skarżącego, złożone przez niego przed organem I instancji, charakteryzują się do pewnego stopnia chaotycznością, czy też nieścisłościami (lukami) w części, w której skarżący omawiał praktyczne przejawy kultywowania polskości przez siebie samego i jego rodzinę oraz odpowiadał na pytania z zakresu polskiej historii, kultury czy obyczajowości, niemniej uchybienia te nie mają charakteru dyskwalifikującego wiarygodność zainteresowanego. Sąd przychyla się do stanowiska skargi, że dostatecznie intensywny związek skarżącego z polskością wynika z szeregu okoliczności, które skarżący szczegółowo wskazał organom w toku postępowania administracyjnego, a które nie zostały przez te organy należycie dostrzeżone: (-) skarżący zna dokładnie historię polskiej części swojej rodziny, (-) interesował się tą historią na długo przed planowanym przyjazdem do Polski, (-) rodzina, która pozostała na [...] utrzymywała kontakt z tą częścią rodziny skarżącego, która powróciła do Polski, (-) matka skarżącego zaszczepiła u skarżącego związki z polskością, posłała go na kurs językowy, przekazywała mu wiedzę o historii rodziny, (-) w domu skarżącego obchodzono święta i zwyczaje według polskiej tradycji, (-) w domu skarżącego znajdowała się literatura w języku polskim i podręczniki edukacyjne do języka polskiego, (-) skarżący utrzymywał również kontakty z innymi osobami pochodzenia polskiego, (-) skarżący aktualnie zna język polski w mowie i piśmie w stopniu zaawansowanym, jeszcze w czasach pobytu na [...] podjął się nauki języka polskiego na jednym z kursów, (-) matka skarżącego również zna język polski, (-) skarżący jest wyznania rzymskokatolickiego, a więc wyznania dominującego w Polsce, u rodzinny skarżącego obchodzone jest Boże Narodzenie, Wielkanoc, Wszystkich Świętych, (-) w domu rodzinnym skarżącego, jak i obecnie, podczas zamieszkiwania skarżącego już w Polsce, kultywowane tradycje i zwyczaje mają typowo polski charakter, (-) skarżący wykazuje się znajomością historii Polski, (-) z zeznań skarżącego bezsprzecznie wynika, że wiedzę o swoim pochodzeniu powziął na długo przed swoim przyjazdem do Polski, a więzi z polskością utrzymywał na długo przed pomysłem podjęcia studiów na terenie Polski, (-) skarżący podejmując kursy języka polskiego nie myślał jeszcze o przyjeździe do Polski, ówcześnie planował studia na [...]. W świetle tych okoliczności przyjęcie przez organy, że skarżący traktuje związki z Polską instrumentalnie nie znajdują wystarczającego oparcia w materiale dowodowym. W efekcie powyższego nie można uznać, że skarżący nie wykazał swojego związku z polskością stosowanie do art.5 ust.1 ustawy o repatriacji. Powyższe przesądza o wadliwości obu wydanych w sprawie decyzji.

3. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, przyjmując że skarżący wykazał spełnienie się w jego przypadku przesłanki posiadania polskiego pochodzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów (pkt II wyroku) natomiast Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.