Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1000/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. i K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. P. i K. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. P. i K. P. (określanych dalej jako skarżący) od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] odmówił zwrotu części nieruchomości, położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o powierzchni 0,19 ha, stanowiącej własność Gminy [...].

Stan prawny, poprzedzający wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 1 marca 2017 r. Z. P. wystąpił do Starosty Powiatowego w [...] o zwrot części działki, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], nr [...] o powierzchni 0,19 ha, stanowiącej własność Gminy [...].

Ww. pismo zostało uzupełnione pismem z dnia 19 marca 2010 r., poprzez złożenie wniosku przez drugiego ze skarżących, tj. K. P., który również wystąpił o zwrot części działki, stanowiącej własność Gminy [...], zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...].

Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], odmówił zwrotu części nieruchomości, położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,19 ha, stanowiącej własność Gminy [...], dla której VI Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że część przedmiotowej nieruchomości, o której zwrot ubiegają się spadkobiercy Państwa Z. i L. P., została wykorzystana pod tereny budownictwa mieszkaniowego, co przedstawia mapa zaewidencjonowana za nr [...].

Zgodnie z prowadzoną dla obrębu [...] ewidencją gruntów i budynków, działka oznaczona nr [...] o pow. 0,19 ha, opisana jest jako droga. W rejestrze gruntów sporządzonym w 1978 r. jako osoba władająca przedmiotową działką - wpisany jest podmiot Urząd Gminy [...] - drogi powszechnego użytkowania.

Organ wywodził, że na działce nr [...], której zwrotu w części domagają się Z. P. i K. P. zostały zrealizowane inwestycje celu publicznego, tj. położenie jezdni asfaltowej, wybudowanie chodników i ścieżek rowerowych, latarni, sieci wodociągowej, ciepłowniczej, kanalizacji deszczowej i ściekowej w ciągu drogi publicznej. Tym samym stanowi to przeszkodę realizacji roszczeń skarżących o zwrot nieruchomości. Podał, że lokalizacja działki czyni z niej ciąg komunikacyjny, realizujący cele publiczne określonej grupy osób - stanowi dojazd do posesji i pól do niej przyległych.

Starosta [...] zwrócił także uwagę na zapis w akcie notarialnym Rep. A nr [...], zawartym dnia [...] kwietnia 1973 r. - umowa sprzedaży, na podstawie, którego Z. P. stał się właścicielem działki nr [...] o pow. 0,20 ha, iż wnioskodawca zobowiązał się "...do rozpoczęcia właściwej budowy na przedmiotowej działce w ciągu lat trzech od dnia dzisiejszego... ", ze skutkiem przejęcia działki na własność Skarbu Państwa.

Organ stwierdził, że Z. P. jest właścicielem działki [...], a działka nie została przejęta na własność Skarbu Państwa. Z tego względu cel wywłaszczenia zrealizowany został w terminie, a przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Organ wziął pod uwagę także oświadczenia Sołectwa oraz sołtysa wsi [...], oświadczenia Wójta Gminy [...], a także zgormadzony materiał dowodowy, z których wynika, że przedmiotowa droga wybudowana została w latach siedemdziesiątych, pod budownictwo mieszkaniowe.

Z tego względu działka oznaczona w ewidencji gruntów i budynków nr [...] stanowi część terenów budowlanych, co skutkuje brakiem spełnienia warunku, umożliwiającego zwrot części nieruchomości.

Od powyższej decyzji Starosty [...], skarżący Z. P. i K. P., pismem z dnia 7 listopada 2016 r. złożyli odwołanie do Wojewody [...].

W odwołaniu podnieśli, iż zwrot części nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,19 ha, stanowiącej własność Gminy [...] toczy się już od 2008 r.

Skarżący stwierdzili, iż organ I instancji zignorował wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroki o sygn. akt IV SA/Wa 1369/11 z dnia 13 stycznia 2012 r. oraz sygn. akt IV SA/Wa 2988/15 z dnia 7 stycznia 2016 r., bowiem organ nie zgromadził wymaganej przepisami prawa budowlanego dokumentacji, dotyczącej budowy drogi i pomimo tego po raz drugi odmówił skarżącym zwrotu nieruchomości.

Uznali, iż o zrealizowaniu celu wywłaszczenia w terminie, w żaden sposób nie świadczy wybudowanie na terenie nieruchomości sieci energetycznej, jak i sieci wodociągowej.

Odnieśli się do tego, że sieć energetyczna została położona na działce po dniu 16 stycznia 2014 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Wójta Gminy [...] do P. S.A. z dnia 16 stycznia 2014 r., w którym to piśmie Wójt Gminy [...] dopiero wyraża zgodę na lokalizację tejże sieci na przedmiotowej działce. Wskazali, że Starosta [...] nie wykazał, że sieć wodociągowa została położona na działce nr [...] w terminach określony w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518, ze zm.), zwanej dalej: "u.g.n.". Zdaniem skarżących sieć została położona w ostatnich latach, zaś cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach wskazanych w art. 137 u.g.n., w związku z czym nieruchomość powinna zostać skarżącym zwrócona.

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. P. i K. P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) – określanej dalej jako K.p.a., w zw. z art. 9a u.g.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego, wywłaszczona nieruchomość, o której zwrot ubiegają się spadkobiercy, tj. Z. P. i K. P. została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, pod budownictwo mieszkaniowe, którego niezbędnym elementem jest droga. W związku z czym nie stała się ona zbędna na cel, określony w uchwale nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1971 r. o ustaleniu granic terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa we wsi [...], gromada [...].

Podział terenu budowlanego we wsi [...] został skonkretyzowany na mapie wykonanej dnia [...] lutego 1972 r. przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...], przyjętej do ewidencji za nr [...]. Przejmowany ww. uchwałą teren został przeznaczony pod działki budowlane, która miała stanowić ciąg komunikacyjny (drogę), jako niezbędny element, należący do infrastruktury terenu budowlanego we wsi [...].

W ocenie Wojewody [...] termin określony w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie miał zastosowania, z uwagi na to, iż prace związane z realizacją celu wywłaszczenia nastąpiły przed dniem 1 stycznia 1998 r, co potwierdza pismo sołtysa wsi [...] oraz Rady Sołeckiej Sołectwa [...], które wpłynęło do Starostwa w [...] dnia 11 kwietnia 2013 r. Z pisma wynika, że w końcu lat 70, przy obecnej ul. [...] w [...] powstały działki budowlane i wytyczono drogę jako dojazd do gruntów rolnych położonych za działkami.

Organ II instancji stwierdził, że budownictwo mieszkaniowe wraz niezbędną infrastrukturą (drogą) na działce nr [...] zostało zrealizowane i tym samym został zrealizowany cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona.

W ocenie organu odwoławczego, nieruchomość nie stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n, a jako taka nie podlega zwrotowi.

Pismem z dnia 13 marca 2017 r. Z. P. i K. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili błędy w ustaleniach faktycznych, tj.:

- niewłaściwe przyjęcie, że celem wywłaszczenia dokonanego uchwałą była budowa na nieruchomości drogi, jako niezbędnego elementu budownictwa mieszkaniowego;

- błędne przyjęcie, że na nieruchomości została wybudowana droga, przez co osiągnięty został cel wywłaszczenia;

- błędne przyjęcie, że załącznikiem do uchwały jest mapa z dnia [...] czerwca 1971 r. wykonana przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...], zaewidencjonowana za numerem [...].

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a, poprzez nieustalenie, jakie są granice oraz powierzchnia części nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący, jak również niesporządzenie odpowiedniej mapy, na której byłaby zaznaczona część nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący;

- naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy część nieruchomości, której zwrotu domagają się skarżący, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2016 r.;

2) zobowiązanie właściwego organu do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji, na mocy której skarżącym zostanie zwrócona żądana przez nich część nieruchomości;

3) zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie orzeka jednak co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku i nie przyznaje odpowiednich świadczeń, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności przepisy art. 136 - 142 zawarte w rozdziale 6 działu III u.g.n., które regulują tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n., w którym przewidziano, że ma to miejsce gdy:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 u.g.n.

Podnieść wypada, że w myśl przepisu art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami zatytułowanego "Zwrot wywłaszczonych nieruchomości", art. 136 - art. 142 u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych przez Skarb Państwa m.in. na podstawie art. 5 i 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.).

Przechodząc do wykładni przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji należy wskazać, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi być poprzedzone ustaleniem, na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona oraz dokonaniem identyfikacji wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terenie, a także ustaleniem sposobu jej zagospodarowania oraz dokonaniem oceny, czy wywłaszczona nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Wiążącym w sprawie wyznacznikiem działania organu, poza przytoczonymi wyżej przepisami, jest ocena prawna zaprezentowana w wyrokach wydanych w tej sprawie (wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroki o sygn. akt IV SA/Wa 1369/11 z dnia 13 stycznia 2012 r. oraz sygn. akt IV SA/Wa 2988/15 z dnia 7 stycznia 2016 r.), stosownie do art. 153 P.p.s.a.

Zgodnie bowiem z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W ostatnim z tych wyroków Sąd wskazał, że organ "oceniając czy rozpoczęto realizację drogi, musi stwierdzić jej legalne zrealizowanie, a nie samowolne użytkowanie części gruntu jako przejazdu. Istnienie bowiem na nieruchomości śladów używania gruntu jako dojazdu do posesji, nie przesądza o realizacji (bądź rozpoczęciu realizacji) drogi wewnętrznej. Droga w każdym wypadku, w tym również droga wewnętrza stanowi budowlę (art. 4 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), do której realizacji znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.). Tylko zatem ustalenie na podstawie dokumentacji zgromadzonej w toku stosownych postępowań administracyjnych, że cel publiczny (czy to polegający na budowie drogi wewnętrznej, czy publicznej, czy też budownictwa mieszkaniowego) umożliwi dokonanie oceny czy cel wywłaszczenia został zrealizowany i w jakim terminie. Przy czym samo ustalenie, że dokonano formalności nie będzie wystarczające. Musi zostać ustalone, że czynności faktyczne polegające na podjęciu robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, zostały podjęte.

W rozpoznanej sprawie ustaleń powyższych nie poczyniono, co uzasadnia przyjęcie że zarzut dotyczący błędnego ustalenia iż na nieruchomości została wybudowana droga zasługuje na aprobatę. Organ w szczególności nie wykazał jakie to dokumenty świadczą o wybudowaniu drogi. Wskazane oświadczenia jej użytkowników przesądzają co prawda o faktycznym wykorzystywaniu spornego gruntu jako dojazdu, jednak nie mogą świadczyć o zrealizowaniu w tym miejscu budowli w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów prawa".

Odnośnie do przytoczonego zalecenia Sądu wypada wskazać, że słusznie skarżący wywodzili, iż organ nie zrealizował tego wymogu.

Należy podkreślić, że zalecenia Sądu odnosiły się nie tylko do warstwy faktycznej sprawy, poprzez wytkniecie niewystarczających ustaleń w tym zakresie. Sąd uwarunkował bowiem wynik postępowania od wyniku ustaleń faktycznych. Stwierdził wszakże wyraźnie, że "tylko zatem ustalenie na podstawie dokumentacji zgromadzonej w toku stosownych postępowań administracyjnych, że cel publiczny (czy to polegający na budowie drogi wewnętrznej, czy publicznej, czy też budownictwa mieszkaniowego) umożliwi dokonanie oceny czy cel wywłaszczenia został zrealizowany i w jakim terminie".

W aktach sprawy brak ustaleń odnośnie do budowy drogi (w rozumieniu budowli) na podstawie dokumentacji. Mimo to organ w zaskarżonej decyzji wywodził, iż do protokółu z oględzin z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] września 2016 r. (karty 91-100 oraz 460-464 akt sprawy) zostały dołączone zdjęcia, z których wynika iż w terenie na działce nr [...] istnieje droga gruntowa, ogólnodostępna, porośnięta trawą, która nie została zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych, co pozwala na stwierdzenie, że wywłaszczona nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, tj. pod budownictwo mieszkaniowe, którego niezbędnych elementem jest droga (strona 5 i 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Słuszny jest zatem wywiedziony w tym zakresie zarzut skarżących. Organ mimo niestwierdzenia dokumentów, na podstawie których wybudowanoby drogę i ustaleniu, iż ma ona jedynie charakter gruntowy (nie doszło do wybudowania drogi a teren jest porośnięty trawą), uznał iż zrealizowany został cel wywłaszczenia, co nie koresponduje z zaleceniem Sądu, zawartym w zacytowanej wyżej ocenie prawnej. Sąd bowiem wyraźnie wskazał, że "samo ustalenie, że dokonano formalności nie będzie wystarczające. Musi zostać ustalone, że czynności faktyczne polegające na podjęciu robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, zostały podjęte". Przesądza to o wadliwości zaskarżonej decyzji, wynikającej z nierespektowania art. 153 P.p.s.a.

Ponadto Sąd wyjaśnia, że zgodnie z wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I OSK 361/08 (Lex nr 516045) niedopuszczalnym jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, bowiem przedmiotowa działka nie została zaliczona do dróg publicznych. Przepis art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 450, ze zm.) przewiduje, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z treści art. 2a tej ustawy wynika zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści.

Powyższy przepis określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób enumeratywny. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt III CZP 72/06 (Lex nr 196346) Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu, gdyż własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być, więc obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich osoby te nie mogą też tymi nieruchomościami faktycznie władać w sposób prowadzący do zasiedzenia.

Taka sytuacja faktyczna nie została stwierdzona w rozpatrywanej sprawie.

Wskazywana przez organ mapa, zaewidencjonowana za nr [...] nie jest wystarczająca do uznania, że zrealizowany został cel nieruchomości, przy przyjęciu wykładni wskazanej przez WSA w Warszawie w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2988/15 z dnia 7 stycznia 2016 r.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że organ nie przeanalizował dostępności do drogi publicznej działek, na których powstała zabudowa w ramach zrealizowania celu publicznego. Z pisma Sołtysa wsi [...], które wpłynęło do starosty w dniu 11 kwietnia 2013 r. wynika (na co zwracali uwagę skarżący w skardze – str. 5), że w końcu lat 70-tych, przy obecnie ul. [...] w [...] grunty rolne przylegające do drogi zostały przekształcone na działki budowlane. Wytyczono drogę, jako dojazd do gruntów rolnych, położonych za tymi działkami.

Organ, potwierdzając te ustalenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wykazał, że przedmiotowa droga gruntowa służy obsłudze działek budowlanych, w tym znaczeniu, że zrealizowany został cel wywłaszczenia. Brak jest przeanalizowania wskazanego stanu rzeczy zarówno pod kątem zrealizowania celu wywłaszczenia (wobec niewybudowania drogi), jak i funkcjonalnej niezbędności na cel wywłaszczenia (zasadność zwrotu istnieje, jeżeli nieruchomość stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu).

Ponadto organ wywodził, że na przedmiotowej działce znajdują się podziemne instalacje, jednak nie powiązał ani ich przebiegu, ani daty ich realizacji, ani ich przeznaczenia (obsługi konkretnych nieruchomości) ze zrealizowaniem celu wywłaszczenia. Brak jest zatem jednoznacznych ustaleń dotyczących daty powstania tych instalacji, jak również ich celu, co narusza art. 7 i 77 oraz art. 80 K.p.a.

Wreszcie organ nie przeanalizował możliwości zwrotu części nieruchomości.

Reasumując Sąd stwierdza, że organ nie wykazał, iż doszło do budowy drogi. Ponownie orzekając powinien ocenić tak ustalony stan faktyczny, zgodnie z zaleceniami Sądu, zawartymi w wyroku z dnia sygn. akt IV SA/Wa 2988/15 z dnia 7 stycznia 2016 r., ani nie wskazał, by podziemne instalacje stanowiły realizację celu wywłaszczenia.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały zarówno z opisanym powyżej naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem przepisów postępowania (w tym art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a., w związku z art. 153 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 K.p.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 P.p.s.a.