Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 695/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2024 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. G. decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. (nr [...] ), Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., poz. 2000, powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy pkt 2 rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] , którym Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 229 ust. 1 i ust. 4, art. 231 ust. 2, art. 226 pkt 9, art. 238 ust. 1 i art. 822 ust. 6 ustawy z dnia 1[...] marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 2305, zwana dalej u.o.o.) oraz § 9 ust. 1 i 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem MON), zwolnił ppłk T. G. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2023 r. i przeniósł do pasywnej rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] listopada 2022 r. ppłk T. G., pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku Szef Wydziału - Zastępca Szefa Oddziału, Oddział Dydaktyczny - Eksperckie Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa, złożył Dyrektorowi Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 230 u.o.o. Żołnierz wniósł o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie

z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2023 r.

Dyrektor Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa powołując się na potrzeby Sił Zbrojnych (konieczność zapewnienia ciągłości szkoleń w Eksperckim Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa), nie poparł wniosku żołnierza o skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] (pkt 2), zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy, z upływem 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza, w ostatnim dniu miesiąca, tj. z dniem [...] lutego 2023 r. Organ podał, że ze względu na potrzeby Sił Zbrojnych, nie uwzględnił wniosku żołnierza o skrócenie okresu wypowiedzenia.

T. G. w dniu [...] grudnia 2022 r. złożył odwołanie od pkt 2 rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] grudnia 2022 r., w którym zarzucił organowi I instancji nieprawidłowe przyjęcie, że nie ma podstaw do skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, zgodnie z jego wnioskiem (raportem) z dnia [...] listopada 2022 r. Odwołujący się wyjaśnił, że otrzymał propozycję zatrudnienia na stanowisku cywilnym w jednej z organizacji NATO (Agencji ds. Łączności i Informatyki) od lutego 2023 r., a nadto że wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej podyktowany jest względami rodzinnymi.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] , utrzymał w mocy pkt 2 rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji odwołał się do przepisów art. 199 ust. 5, art. 238 ust. 1, art. 226 pkt 9, art. 231 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 229 ust. 1 u.o.o., dotyczących zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek dokonanego przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oraz ewentualnego skrócenia trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i podał, że skrócenie okresu wypowiedzenia jest uprawnieniem organu właściwego do zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, z którego to uprawnienia może, ale nie musi skorzystać.

Zdaniem organu odwoławczego, Dyrektor Departamentu Kadr MON, miał prawo, kierując się potrzebami Sił Zbrojnych, rozumianymi (zgodnie z art. 2 pkt 22 lit. e u.o.o.) jako celowość m. in. zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, odmówić skrócenia żołnierzowi okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i zwolnić go z zawodowej służby wojskowej po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej przez żołnierza, w ostatnim dniu miesiąca ([...] lutego 2023 r.), a nie z dniem [...] stycznia 2023 r., tj. z upływem "skróconego" okresu wypowiedzenia, wskazanego przez żołnierza w piśmie z [...] listopada 2022 r.

T. G., działając przez pełnomocnika, w skardze do Sądu na opisaną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2023 r. zarzucił organowi naruszenie art. 231 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. e u.o.o. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego w zakresie określenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu skargi T. G. podał m. in., że pozostawał w służbie wojskowej od ponad 20 lat, był ceniony przez przełożonych i wielokrotnie nagradzany. Z uwagi na bardzo dobrą znajomość języka angielskiego oraz posiadane umiejętności i doświadczenie, kilkakrotnie wysyłany był na misje zagraniczne. W lipcu 2022 r. został wyznaczony na stanowisko w Eksperckim Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa w Warszawie, co oznaczało służbę z dala od rodziny (ponad 300 km).

Skarżący wyjaśnił, że w listopadzie 2022 r. otrzymał propozycję objęcia stanowiska cywilnego kontrolera w NATO - pracy zgodnej z jego wykształceniem, zainteresowaniami i doświadczeniem, a także umożliwiającej regularny pobyt w domu. Z uwagi na to, że termin rozpoczęcia pracy określono ostatecznie na [...] stycznia 2023 r., w dniu [...] listopada 2022 r. złożył wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, wnosząc jednocześnie o skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego (z ustawowych 3 miesięcy do 2,5 miesiąca).

T. G. stwierdził, że organ administracji powołał się na nieprawdziwą przyczynę odmowy wyrażenia zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a twierdzenie, że przeciwko uwzględnieniu jego wniosku i skróceniu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przemawia sytuacja kadrowa w Oddziale Dydaktycznym Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa w Warszawie, nie znajduje potwierdzenia w "dalszych działaniach" Dyrektora tej jednostki.

Skarżący podkreślił, że w okresie trwania postępowania został odsunięty od niemal wszystkich swoich dotychczasowych obowiązków, z dnia na dzień przestano kierować do niego jakiekolwiek dokumenty, odebrano dostęp do systemów informatycznych i zakomunikowano mu, że nie ma zastępować Szefa Oddziału Dydaktycznego podczas urlopu świąteczno-noworocznego, a wręcz nakazano wzięcie urlopu pokrywającego się z terminem urlopu przełożonego. Służbowe wiadomości mailowe przestały być do niego kierowane już w drugiej połowie listopada 2022 r., od razu po złożeniu wypowiedzenia, w grudniu 2022 r. usunięto go z e-mailowej grupy adresowej "ECSC_Wszyscy", w styczniu 2023 r. zamknięto mu dostęp do wojskowego konta, bez którego nie jest możliwe wykonywanie obowiązków służbowych.

T. G. podał, że został "odizolowany" od pozostałych pracowników. Przełożony konsekwentnie unikał z nim spotkania (choć zabiegał o nie wielokrotnie), a w lutym 2023 r. zwrócił się do jego dotychczasowych podwładnych z poleceniem nieutrzymywania z nim kontaktów, nieudzielania pomocy i informacji w jakiejkolwiek sprawie. Pomimo deklarowanych potrzeb Sił Zbrojnych i Oddziału Dydaktycznego Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa w Warszawie, nie dopuszczano go do wykonywania jakichkolwiek obowiązków służbowych, jednocześnie pozbawiając należnych dodatków (służbowego i teleinformatycznego).

Skarżący wywiódł, że organ administracji nie ma całkowitej swobody w podejmowaniu decyzji i jest obowiązany wyważyć interes publiczny z indywidualnym interesem strony. Organ powinien każdorazowo zidentyfikować interes publiczny i wyczerpująco uzasadnić, że jest on na tyle doniosły, że ma pierwszeństwo przed interesem strony postępowania.

Skrócenie okresu wypowiedzenia "nie stało w sprzeczności z jakimkolwiek interesem społecznym (potrzebami Sił Zbrojnych)", a zaskarżona decyzja naruszyła jego słuszny interes, polegający na podjęciu zatrudnienia w jednostce NATO (termin podjęcia zatrudnienia ustalono na [...] stycznia 2023 r.) Skarżący dodał, że utracił możliwość waloryzacji wynagrodzenia, a także waloryzacji emerytury od [...] marca 2023 r. (nabycie prawa emerytalnych z dniem [...] marca 2023 r. pozwoli na waloryzację emerytury od [...] marca 2024 r.)

W konkluzji stwierdził, że niewyrażenie zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej było celowe, pozbawione merytorycznego uzasadnienia, naruszało przepisy prawa i granice uznania administracyjnego. W konsekwencji stracił ofertę pracy i w dniu [...] stycznia 2023 r. (a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji) złożył oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jednak Dyrektor Departamentu Kadr MON nie wyraził na to zgody.

T. G. wniósł o uchylenie rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach w części dotyczącej daty zakończenia stosunku służbowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu, "z zaleceniem ponownego rozważenia wydania zgody na zwolnienie ze służby z dniem ...01.2023 r.(...)" oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W skardze zawarto wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżącego, zeznań świadków i dokumentów (opisu stanowiska pracy w NATO, wydruku wiadomości e-mail na okoliczność wybrania skarżącego na stanowisko w Agencji ds. Łączności i Informatyki w NATO, wiadomości z dnia [...] stycznia 2023 r. na okoliczność utraty oferty pracy, decyzji z [...] stycznia 2023 r. na okoliczność zamknięcia skarżącemu dostępu do wojskowego konta, wniosków skarżącego z [...] lutego, z [...] lutego2023 r., z [...] kwietnia 2023 r., pisma Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] lutego 2023 r,. rozstrzygnięć organu obu instancji, odwołania skarżącego od rozkazu personalnego organu I instancji, na okoliczności tam wskazane. Skarżący zwrócił się ponadto o zobowiązanie organu administracyjnego do przedłożenia do akt dokumentów objętych jego wnioskami z okresu [...]lutego 2023 r. załączonych do niniejszej skargi.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ administracji dodał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2008 r. II SA/Wa 25/08 wywiódł, że "uprawnione organy wojskowe są autonomiczne, jeżeli chodzi o politykę kadrową," to właściwy organ posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych.

W piśmie procesowym z 25 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł

o dopuszczenie dowodów z: odpowiedzi Dyrektora Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa z[...] marca i [...] lutego 2023 r. na okoliczność odmówienia T. G. udzielenia informacji wnioskowanych w pismach z [...] lutego 2023 r. oraz zeznań świadków na okoliczność przekazania skarżącemu przez Dyrektora Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa informacji o cofnięciu zgody na przyznanie świadczenia teleinformatycznego, potwierdzenia działań podejmowanych wobec skarżącego przez przełożonego, praktyki dotyczącej dokumentacji w zakresie świadczenia teleinformatycznego. Podtrzymał nadto uprzednio złożony wniosek o zobowiązanie organu do przedłożenia do akt dokumentów objętych jego wnioskami z [...] lutego 2023 r. w celu wykazania braku podstaw do odmowy T. G. skrócenia okresu wypowiedzenia.

Na rozprawie w dniu [...] lutego 2024 r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z kserokopii pisma MON z dnia [...] lutego 2023 r., w którym poinformowano skarżącego o niewyrażeniu zgody na cofniecie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oraz oddalił pozostałe wniosku dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 230 u.o.o., żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny. Stosownie do art. 231 ust. 2, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza w ostatnim dniu miesiąca. W razie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej żołnierz może wnosić o skrócenie okresu wypowiedzenia, na co właściwy organ może wyrazić zgodę (ust. 3). Zgodnie natomiast z art. 226 pkt 9 u.o.o., żołnierza zawodowego zwalania się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Stosownie do § 9 ust. 4 rozporządzenia MON w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej powinno być dokonane przez żołnierza w formie pisemnej i powinno zawierać oświadczenie woli żołnierza wskazujące jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego. Wypowiedzenie przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało ono złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową, o czym stanowi ust. 2 przywołanego przepisu. W § 9 ust. 7 rozporządzenia przewidziano możliwość wycofania wypowiedzenia, które może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego. Złożenie wniosku o którym mowa w ust. 7, nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby.

Z przedstawionych przepisów prawa wynika, że wypowiedzenie stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego wywołuje skutki od dnia jego złożenia i zobowiązuje organ do wydania decyzji (rozkazu personalnego) o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, z dniem określonym w decyzji. Innymi słowy w przypadku złożenia wypowiedzenia obowiązkiem organu jest wydanie wyłącznie decyzji w przedmiocie jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (vide: wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 2648/19 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wycofanie wypowiedzenia wywołuje skutek od momentu wyrażenia zgody przez właściwy organ, przy czym zarówno przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, jak również § 9 ust. 7 powołanego rozporządzenia nie wymagają uzasadnienia oświadczenia o wycofaniu wypowiedzenia, nie wymagają również aby organ uzasadniał odmowę wyrażenia zgody.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że zwolnienie T. G. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na jego wniosek z dnia [...] listopada 2022 r. (k. 5 akt adm.). We wniosku skarżący zwrócił się o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia [...] stycznia 2023 r., na co Dyrektor Departamentu Kadr MON nie wyraził zgody i w konsekwencji pkt 2 rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r. zwolnił skarżącego ze zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2023 r., a więc po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego liczonego od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego, w ostatnim dniu miesiąca (art. 231 ust. 2 u.o.o.). W dniu [...] grudnia 2022 r. skarżący złożył odwołanie od rozkazu personalnego organu I instancji, natomiast w dniu [...] stycznia 2023 r., oświadczenie o cofnięciu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego w dniu [...] listopada 2022 r., motywując go "ogłoszeniem przez Ministra Obrony Narodowej wprowadzenia w najbliższych miesiącach nowego świadczenia motywacyjnego zachęcającego do pozostania w służbie". Jak wynika z akt sprawy, w tym akt osobowych skarżącego, organ zwalniający nie wyraził zgody na wycofanie przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i w konsekwencji Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. utrzymał w mocy pkt 2 rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] o zwolnieniu ppłk T. G. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2023 r. i przeniesieniu do pasywnej rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności faktyczne sprawy i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że nie doszło do naruszenia przez organy administracji art. 231 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 22 lit. e u.o.o. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego w zakresie określenia daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można bowiem zarzucić organom, że niewyrażenie zgody na skrócenie okresu wypowiedzenia, zgodnie z wnioskiem funkcjonariusza, było pozbawione merytorycznego uzasadnienia, o czym - zdaniem T. G. - świadczą "dalsze działania" jego przełożonego (Dyrektora Oddziału Dydaktycznego Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa w Warszawie), opisane przez niego w skardze do Sądu. Z akt osobowych skarżącego wynika, że T. G. z dniem [...] stycznia 2023 r. został przeniesiony do dyspozycji (rozkaz personalny Dyrektora Departamentu MON z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] ), a w konsekwencji stosownie do art. 199 ust. 5 u.o.o., z mocy prawa został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. Nie można tracić z pola widzenia, że kształtowanie polityki kadrowej z uwagi na potrzeby służby (art. 2 pkt 22 lit. e u.o.o.) należy do właściwych organów Sił Zbrojnych, a sąd administracyjny nie ingeruje w politykę kadrową Sił Zbrojnych zdeterminowaną wspomnianymi potrzebami. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: [...] marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 25/08 oraz z [...] grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13).

Z niespornych między stronami okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Dyrektor Departamentu Kadr MON nie wyraził zgody na wycofanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez skarżącego, przy czym - jak już podniesiono - przepisy prawa nie zobowiązują organu do wskazania powodów takiej decyzji. To zaś prowadzi do wniosku, że Minister Obrony Narodowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że o wadliwości zaskarżonej decyzji świadczy to, że organ całkowicie pominął jego indywidualny interes oraz przyjął, że skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stoi w sprzeczności z interesem społecznym. Zarówno zgoda na skrócenie wypowiedzenia jak i zgoda na cofnięcie wypowiedzenia jest wyrażana przez organ przy uwzględnieniu potrzeb Sił Zbrojnych, a podnoszone przez stronę okoliczności, takie jak możliwość podjęcia zatrudnienia w jednostce NATO (jako powód skrócenia okresu wypowiedzenia) jak i utarta możliwości waloryzacji wynagrodzenia, a także waloryzacji emerytury od [...] marca 2023 r. (jako powód cofnięcia wypowiedzenia stosunku służbowego) nie świadczą o tym, że organy przekroczyły granice uznania administracyjnego.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.