Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1798/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.41 ust.2 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Janusz Walawski, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2017 r. Komendant Miejski Policji w [...] skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek personalny o wdrożenie procedury zmierzającej do zwolnienia ze służby w Policji [...] K. O. - referenta Referatu [...] Wydziału [...] KMP w [...] - na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu [...] maja 2017 r. otrzymał z Prokuratury Okręgowej w [...] informację o wydaniu postanowienia o przedstawieniu wymienionemu policjantowi zarzutów o czyny z art. 231 § 1 Kk i inne. Ponadto wskazał, iż wobec policjanta prowadzone są dwa postępowania dyscyplinarne, natomiast od dnia [...] kwietnia 2014 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz od dnia [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] marca 2015 r. był on zawieszony w czynnościach służbowych, zaś od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] czerwca 2017 r. przebywa na ciągłym zwolnieniu lekarskim. Komendant Miejski Policji w [...] wskazał także, że przeciwko [...] K. O. prowadzone jest postępowanie karne: wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w [...] Wydział [...]z dnia [...] lutego 2017 r. wymieniony został uznany za sprawcę zarzucanego czynu (z art. 18 § 3 Kk w zw. z art. 297 § 1 Kk w zb. z art. 13 § 1 Kk w zw. z art. 286 § 1 Kk w zb. z art. 271 § 1 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk), postępowanie warunkowo umorzono, obecnie toczy się postępowanie odwoławcze przed Sądem Okręgowym w [...].

Mając na uwadze powyższe Komendant Miejski Policji w [...] uznał, że w stanie faktycznym sprawy występują niewątpliwie przesłanki do zwolnienia [...] K. O. ze służby ze względu na ważny interes służby.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia [...] K. O. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji [...] K. O. z uwagi na ważny interes służby. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Przewodniczący NSZZ Policjantów woj. [...] odpowiedział, iż Zarząd Wojewódzki NSZZP woj. [...] po zapoznaniu się z aktami postępowania nie wyraża zgody na zwolnienie [...] K. O. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]czerwca 2017 r. zwolnił [...] K. O. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji - z dniem [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że dokonując oceny całokształtu zachowań [...] K. O. w kontekście interesu służby należy stwierdzić, że nie można go określić jako policjanta "bez skazy" czy "ofiary systemu". W stosunku do wymienionego policjanta wdrożono 2 postępowania dyscyplinarne (dnia [...] września 2016 r. i dnia [...] października 2016 r.), w których postawiono mu zarzuty złamania zakazu wnoszenia na teren sądu broni i amunicji, a także nieobjęcia wyznaczonego mu w czasie służby rejonu, nieutrzymywania łączności z dyżurnym i niezgłoszenia podjętej interwencji z własnej inicjatywy oraz używania w czasie służby prywatnego rejestratora jazdy bez poinformowania o tym przełożonych. Nadto na [...] K. O. ciążą zarzuty stawiane w postępowaniach karnych w postaci [....] polegającego na [...], a także przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków oraz [...]. W odniesieniu do kwestii przedstawienia wymienionemu policjantowi zarzutu [...], należy stwierdzić, że samo przedstawienie zarzutów funkcjonariuszowi, co do którego prawidłowości zachowań zachodzą uzasadnione wątpliwości może być podstawą utraty zaufania do niego przez innych policjantów, którzy zasadnie mogą obawiać się pełnić z nim służbę i podejmować interwencje. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na tożsamy z interesem służby ważny interes społeczny, polegający na konieczności ochrony honoru, godności i dobrego imienia służby.

[...] K. O. złożył odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Decyzji zarzucił, że jest dla niego krzywdząca, a postępowanie administracyjne nie daje podstaw do zwolnienia go ze służby. Wskazał na dotychczasowy pozytywny przebieg służby oraz kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Zdaniem strony prowadzone postępowanie karne nie daje podstaw uznania, że w którymkolwiek czasie przekroczył swoje uprawnienia wynikające z przepisów prawa. Treść uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia sprawia wrażenie, że wyłączną jego podstawą były niepochlebne treści artykułów prasowych i zamieszczane tam komentarze internautów, a także niechęć wobec jego osoby ze strony Komendanta Miejskiego Policji w [...] P. M., który jakiś czas wcześniej powiedział do niego, że zrobi co będzie mógł, aby zakończył karierę w Policji.

Następnie w dniu [...] lipca 2017 r., a zatem z zachowaniem przewidzianego przepisami terminu, odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniósł adwokat – pełnomocnik strony. Wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i umorzenie postępowania w sprawie badania zasadności zwolnienia [...] K. O. ze służby z uwagi na ważny interes służby, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu.

Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1. Art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez zwolnienie ze służby [...] K. O. pomimo negatywnego stanowiska Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] z uwagi na brak umotywowania takiego stanowiska;

2. Art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie za podstawę decyzji przypisywanych przez organ I instancji stronie zachowań ocenianych przez ten organ jako przewinienia dyscyplinarne, które z uwagi na upływ czasu uległy przedawnieniu, a także w sprawach, w których wszczęte postępowania dalej się toczą;

3. Art. 7, art. 75, art. 77 i art. 86 Kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy i zgromadzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie inicjatywy dowodowej w celu ustalenia przebiegu służby strony z uwzględnieniem nagród i wniosków nagrodowych, a także opinii służbowych o funkcjonariuszu, przesłuchania strony na okoliczność dotychczasowego przebiegu służby, a także podnoszonych przez organ I instancji okoliczności życia prywatnego, określanych przez ten organ jako obciążające i przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy współpracujących z [...] K. O. na okoliczność funkcjonowania policjanta w formacji;

4. Art. 107 § 3 Kpa poprzez arbitralne przyjęcie, że zawieszenie [...] K. O. w obowiązkach służbowych nie chroni dobra służby w stopniu wystarczającym.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli. Wniesione odwołanie przesłał do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji, który rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2017r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podniósł, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia [...] K. O. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych (tzw. wyrażeń nieostrych) w postaci "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt IISA 2972/02).

Jak wskazano dalej, pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone, lecz w orzecznictwie przyjęło się , że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11). Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1853/13).

W konsekwencji, w ocenie organu już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1594/15, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13 oraz z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1031/14).

W przedmiotowej sprawie, według organu bezspornym jest, że przeciwko [...] K. O. w Prokuraturze Okręgowej w [...] prowadzone jest postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi przedstawiono zarzut tego, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. w [...], będąc funkcjonariuszem Policji, pełniącym służbę w Referacie [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], nie dopełnił ciążących na nim obowiązków służbowych wynikających z zapisów zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów w ten sposób, że nie objął w ramach patrolu zmotoryzowanego wyznaczonego przez przełożonego rejonu patrolowania [...], czyli ulic [...], [...] i [...] oraz [...], czyli [...] i ul. [...] oraz nie utrzymywał stałej łączności radiowej z Dyżurnym Komendy Miejskiej Policji w [...] i nie poinformował go o podjętych z własnej inicjatywy czynnościach służbowych przy ul. [...], polegających na ustaleniu faktycznego użytkownika samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], czym działał na szkodę interesu publicznego w związku z zaniechaniem zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez odstąpienie od wykonywania czynności ujawniania, zwalczania i zapobiegania wykroczeniom popełnianym przez uczestników ruchu drogowego, a następnie przekroczył przysługujące mu uprawnienia, wynikające z zapisów ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 628, z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych do tego aktu prawnego w ten sposób, że niezasadnie użył służbowej broni palnej w postaci pistoletu marki "Walther P-99" kal. 9 mm o numerze seryjnym [...] wobec C. S., kierującego samochodem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], oddając do niego, pomimo braku należytej widoczności oraz niewystąpienia sytuacji enumeratywnie określonych w art. 45 przywołanej ustawy, w szczególności konieczności odparcia bezpośredniego bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność uprawnionego lub innej osoby albo konieczności przeciwdziałania czynnościom bezpośrednio zmierzającym do takiego zamachu, [...] C. S. [...], tj. o czyn z art. 231 § 1 Kk w zb. z art. 155 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk.

Należy wyraźnie podkreślić, że podejrzenie [...] K. O. o przestępstwo nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jest to ponadto przestępstwo o znacznym ciężarze gatunkowym, związane z jednym z objętych największymi obostrzeniami uprawnieniem Policji (tj. prawem do użycia broni palnej), a nadto negatywnie odbierane wśród społeczeństwa. Koniecznym jest bowiem podkreślenie, że użycie broni przez [...] K. O. zakończyło się [...].

Tym samym uznać należy, że [...] K. O. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają natomiast pozostawienie wymienionego w służbie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji policjant, który podejrzany jest o czyn z art. z art. 231 § 1 Kk w zb. z art. 155 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Podkreślono też, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie w takcie wykonywania czynności służbowych przestępstw, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt IISA/Wa 810/15).

W tym miejscu dodano, że na ocenę niniejszej sprawy musi mieć wpływ fakt, iż wobec [...] K. O. toczy się też postępowanie karne dotyczące przestępstw opisanych w art. 297 § 1 Kk, art. 271 § 1 Kk i art. 286 § 1 Kk, a zatem przestępstw oszustwa.

W świetle powyższego należy uznać, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z [...] K. O. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Odnosząc się do stanowiska Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2017 r., a także zarzutu adwokata strony o braku uzasadnienia tego stanowiska, wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa więc wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13 oraz z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 723/14).

Zaskarżony rozkaz personalny poprzedzony był wymaganą opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1208/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1074/13). Żaden natomiast przepis prawa nie wymaga, aby opinia organizacji związkowej była w jakikolwiek sposób uzasadniona.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 i art. 86 Kpa, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zgromadzenia materiału dowodowego, stwierdzono, że decyzja dotycząca zwolnienia [...] K. O. ze służby znajduje pełne oparcie w okolicznościach wynikających ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Jednocześnie zauważono, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji nie jest popełnienie przestępstwa przez [...] K. O., ale przedstawienie mu przez prokuratora zarzutów popełnienia określonego przestępstwa. Stąd też nie jest celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na zbadanie dotychczasowego przebiegu służby strony. Akta osobowe [...] K. O. stanowią integralną część akt postępowania, a zatem organ ma możliwość zapoznania się z dotychczasowym przebiegiem służby skarżącego i jego ocenami. W danych jednak okolicznościach nie może mieć decydującego znaczenia, że wymieniony dotychczas prawidłowo wywiązywał się z nałożonych obowiązków i był pozytywnie opiniowany. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje bowiem, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Wcześniejsze czy późniejsze prawidłowe wykonywanie czynności służbowych przez policjanta, również z narażeniem życia i zdrowia, co wynika z istoty zawodu policjanta, w żaden sposób nie równoważy bowiem ani nie znosi skutków pozostawania przez policjanta pod zarzutem naruszenia prawa, w tym społecznego wydźwięku tego zdarzenia.

Ponadto, według organu odwoławczego organ I instancji słusznie uznał, że przesłuchanie strony w omawianej sprawie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 Kpa, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W omawianej sprawie natomiast fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia policjanta ze służby w Policji zostały wyjaśnione ponad wszelką wątpliwość. Sam bowiem fakt przedstawienia [...] K. O. zarzutów popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że wymieniony nie posiada już nieposzlakowanej opinii, który to przymiot jest niezbędny do wykonywania zawodu policjanta (por. też wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1301/16).

Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w [...] przywołując fakt wszczęcia i prowadzenia wobec skarżącego postępowań dyscyplinarnych (bądź przyczyn ich niewszczęcia) w żaden sposób nie substytutuje orzeczenia dyscyplinarnego, jak określa to pełnomocnik strony, lecz jedynie wskazuje na dany fakt, który jednak rzutuje na ogólny obraz sprawy.

Za niezasadny w przedmiotowej sprawie należy uznać zarzut naruszenia przepisów art. 7 Kpa. Nie budzi bowiem wątpliwości organu, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Jak już wskazano organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.

Niezbędnym było również w ocenie organu wskazanie, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zapewniając stronie oraz jej pełnomocnikowi możliwość czynnego udziału w tymże postępowaniu na każdym jego etapie oraz należycie informując o wszelkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że pozostawienie [...] K. O. w służbie (nawet w stanie zawieszenia w czynnościach służbowych) mogłoby wpłynąć demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także nie pozostawać bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań służbowych przez jednostkę organizacyjną, w której skarżący pełnił dotychczas służbę.

Według organu na ocenę niniejszej sprawy wpływa także negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 685/12 oraz z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1045/13). Komendant Wojewódzki Policji w [...] uwzględnił przy podejmowaniu swojej decyzji wydźwięk społeczny wywołany przez publikacje medialne i nie dopuścił do sytuacji, aby opinia społeczna utwierdziła się w przekonaniu, że osoby będące policjantami mogą pozostawać pod zarzutem naruszenia prawa skutkującym śmiercią osoby, wobec której podjęto interwencję i nie poniosą z tego tytułu żadnych konsekwencji służbowych. Brak reakcji przełożonych policjantów w tej sytuacji pozbawiłby Policję jako formację wiarygodności w oczach opinii społecznej.

Wskazano też, iż organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślono, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa. Organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.

Skarga na powyższą decyzję - rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. została wywiedziona przez K. O., który wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości

2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że pomimo skorzystania przez organ I instancji z możliwości zasięgnięcia opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa zachodniopomorskiego przed wydaniem decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, dopuszczalne było nieuwzględnienie negatywnego stanowiska organizacji związkowej motywowane brakiem jego uzasadnienia przez tę organizację, podczas gdy skorzystanie przez organ z możliwości zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej obligował ten organ do zapoznania się ze stanowiskiem takiej organizacji i poznania jej motywów,

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji i art. 135 ust. 1 pkt. 2 ustawy o Policji poprzez bezkrytyczne uznanie w ślad za organem I instancji, że dopuszczalne jest przyjęcie za podstawę decyzji o zwolnieniu ze służby przypisanych stronie zachowań ocenianych przez ten organ jako przewinienia dyscyplinarne, które z uwagi na upływ czasu uległy przedawnieniu, a także w sprawie których wszczęte postępowania dalej się toczą, podczas gdy instytucja zwolnienia ze służby nie służy substytuowaniu orzeczenia dyscyplinarnego,

3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 7 kpa, art. 75 kpa, art. 77 kpa i art. 86 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania odwołania i ograniczenie się w istocie do negacji zarzutów strony oraz utrzymanie zaskarżonego rozkazu personalnego w mocy pomimo zaniechania przez organ I instancji wszechstronnego rozpoznania sprawy i zgromadzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechania inicjatywy dowodowej:

- w celu ustalenia przebiegu służby strony z uwzględnieniem nagród i wniosków nagrodowych, a także opinii służbowych o funkcjonariuszu,

- przesłuchania strony na okoliczność dotychczasowego przebiegu służby, a także podnoszonych przez organ I instancji okoliczności życia prywatnego, określanych przez ten organ jako obciążające i przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji,

- przeprowadzenia dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy współpracujących z [...] K. O., na okoliczność funkcjonowania policjanta w formacji,

Według skarżącego uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego dowodzi, że organ II instancji nie rozpoznał odwołania w sposób wnikliwy, a motywy decyzji sprowadzają się do negacji stanowiska strony.

W pierwszej kolejności skarżący podniósł, że opinia organizacji związkowej co prawda nie jest dla organu wiążąca, a wydanie jej nie jest konieczne, jednak skorzystanie przez organ z możliwości zwrócenia się do organizacji związkowej o wydanie opinii obliguje organ do zapoznania się z jej treścią, jeżeli została wydana. Brak zaś możliwości poznania przesłanek zajętego stanowiska obligował organ do zwrócenia się o jego uzasadnienie.

Trudno również zgodzić się z organem, jakoby dopuszczalne było zaniechanie w toku postępowania administracyjnego przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w zarzucie sformułowanym w pkt. 3. Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie wskazuje na powierzchowność rozpoznania sprawy.

Według strony trudno też podzielić stanowisko organu, jakoby dopuszczalne było zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na zachowania uznane za delikty dyscyplinarne nie podlegające ściganiu z uwagi na przedawnienie. Zastosowanie bowiem trybu przewidzianego w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w celu wyegzekwowania odpowiedzialności za delikt stanowi obejście przepisów normujących negatywne przesłanki odpowiedzialności dyscyplinarnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając skarżony rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż rozstrzygniecie to winno się ostać w obrocie prawnym.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy, istniał ważny interes służby uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby. Na tą okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą wydania skarżonej decyzji.

W myśl powyższego przepisu, można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny przewyższa słuszny interes strony.

Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i judykatury należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo.

Powyższe prowadzi do konkluzji, iż policjant, któremu postawiono zarzut, dotyczący oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, jak też policjant uznany nieprawomocnie za winnego popełnienia innego czynu ściganego z oskarżenia publicznego - (taki skutek ma przecież warunkowe umorzenie postępowania karnego) -, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "słusznego interesu strony".

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydawania skarżonej decyzji zwolniony policjant miał postawiony zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenie publicznego, jak też fakt, że nieprawomocnie – w innym postępowaniu karnym, został uznany za winnego popełnienia innego czynu ściganego z oskarżenia publicznego. Okolicznością niewymagającą dowodzenia było również to, iż charakter i rodzaj zarzucanych skarżącemu w powyższych postępowaniach przestępstw, miał znaczny ciężar gatunkowy jak również powodował negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia przesłanki nieskazitelności charakteru. Powyższe sprawiło, że policjant przestał legitymować się przymiotem "nieskazitelności charakteru". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w szeregach policji. To zaś sprawiło, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby.

Na przeszkodzie powyższym konkluzjom nie stoi konstytucyjna i ustawowa zasada domniemania niewinności. Jak już bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, że powyższa zasada podlega wyłączeniu w postępowaniu pragmatycznym dotyczącym policjanta. Funkcjonariusze, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Samo już zaś objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, a tym bardziej warunkowe umorzenie postępowania przez Sąd karny sprawia, iż traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania. Nadto podstawy zwolnienia w omawianym trybie nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu (bo o tej kwestii byłoby za wcześnie przesadzać na obecnym etapie postępowania), a sam fakt postawienia mu prokuratorskich zarzutów w tym zakresie.

Na marginesie wskazać należało, że na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu z niej skarżącego, nie wpływa okoliczność, że jak wynika z akt osobowych funkcjonariusza, jego zwierzchnicy nie mieli zastrzeżeń do jego pracy przed postawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa,. Nie zmienia to bowiem faktu późniejszego pojawienia się okoliczności, poddających w wątpliwość posiadanie przez skarżącego cech charakteru umożliwiających mu służbę w szeregach policji. Stąd zbędnym było prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego przez organy policji.

W ocenie tutejszego Sądu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jest również przesłanek dla uznania, iż w odniesieniu do skarżącego wystarczającym byłoby zawieszenie w czynnościach służbowych. Samo zawieszenie nie ochroniłoby bowiem w sposób wystarczający dobra nadrzędnego, jakim jest dobro służby. Nadto wpływałoby na jej dezorganizację, oraz wiązać by się mogło z demoralizującym wpływem na pozostałych funkcjonariuszy pozostających w służbie. Stąd uzasadnionym było zarówno wydanie skarżonego rozstrzygnięcia, jak też opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności.

Brak było też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować.

Za pozostający w oderwaniu od realiów niniejszej sprawy należało uznać materię braku oczywistości popełnienia zarzucanego stronie przestępstwa, wobec braku wyroku skazującego w postępowaniu karnym. Przepis prawa uczyniony przez organ podstawą wydania badanej decyzji nie uzależnia bowiem zwolnienia policjanta od okoliczności oczywistości popełnienia przestępstwa. Wręcz przeciwnie, przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji umożliwia zwolnienie policjanta ze służby niezależnie od wyniku ewentualnego postępowania karnego toczącego się wobec funkcjonariusza. Kwestię tę przesądził jednoznacznie Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 31.10.2008 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1738/07 stwierdzając, iż: "zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Stąd więc zarzut naruszenia słusznego interesu skarżącego polegającego na uniemożliwieniu dalszego pełnienia przez niego służby, należało uznać za pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie. Organ miał bowiem możliwość wyboru podstawy prawnej rozkazu personalnego o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W ocenie tutejszego Sądu organ uzasadnił zaś wyczerpująco zasadność oparcia skarżonego rozstrzygnięcia o normę art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy pragmatycznej. Wyczerpująco wyjaśnił też powody, dla których zastosował w odniesieniu do skarżącego powyższą normę.

Nadmienić także należy, iż dla poprawności skarżonego rozstrzygnięcia bez wpływu pozostaje to, że organ nie przychylił się do stanowiska zaprezentowanego przez organizację związkową. Opinia związku zawodowego, nie ma bowiem mocy wiążącej dla organu. Jej uzyskanie stanowi wyłącznie przesłankę natury formalnej, której spełnienie umożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie. Stąd też, organy policji nie musiały uwzględniać omawianej opinii, ani tym bardziej żądać od organizacji związkowej należytego jej uzasadnienia. Żaden z przepisów ustawy o policji nie uzależnia bowiem możliwości merytorycznego rozpoznania omawianej sprawy od sporządzenia przez organizację związkową uzasadnienia wyrażonej w sprawie opinii.

Nie sposób również dopatrzeć się negatywnego wpływu na rozstrzygnięcie w fakcie powołania się przez organ na okoliczność toczenia się wobec funkcjonariusza postępowań dyscyplinarnych. Okoliczność ta nie stanowiła bowiem podstawy wydania skarżonego rozkazu personalnego. Działanie przedsięwzięte przez organ w powyższym zakresie, w ocenie tutejszego Sądu może być odczytywane jedynie jako próba naświetlenia całokształtu sytuacji w jakiej znajduje się funkcjonariusz. Nie zmienia to jednak faktu, iż bezpośrednią przyczyną zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie było nieprawomocne uznanie go przez Sąd karny za winnego popełnienia przestępstwa, oraz postawienie mu prokuratorskich zarzutów popełnienia innego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zwartych w rozpoznawanej skardze, oraz uznając iż skarżony rozkaz personalny nie narusza prawa i nie zachodzi konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.).