Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 191/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. M. i J. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

J. M.i E. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2017 r. uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lutego 2016 r. i nakazującą skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 7,30 m x 8 m w tym taras o wymiarach 3,80 m x 2,40 m pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 1,0 m x 1,0 m pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w miejscowości K. obr. ewid. [..],jedn. ewid. [..].

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej p.b.

Decyzją z dnia 12 lutego 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M. i E. M. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w miejscowości K. gmina K.

Decyzję podjęto na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji organu pierwszej instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał J. M. i E.M. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 7,30 m x 8,00 m w tym taras o wymiarach 3,80 m x 2,40 m, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach 1,0 m x 1,0 m pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w miejscowości K., obr. ewid. [..], jedn. ewid. [..].

Według ustaleń organu drugiej instancji PINB pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zabudowy działki nr [..] położonej w K. gmina K. oraz o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. Podczas kontroli przeprowadzonej bez udziału strony w dniu 1 czerwca 2009 r. na terenie działki nr [..] stwierdzono, że na tej działce M. B. wybudowała, bez wymaganego pozwolenia na budowę po dniu 01 stycznia 2004 r. (data znana organowi I instancji z urzędu) obiekt budowlany wraz z tarasem o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku). Organ wezwał M. B. do ustosunkowania się do protokołu z tych oględzin. M. B. pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. potwierdziła, że jest inwestorem w/w obiektów budowlanych oraz że obiekty zostały wybudowane do 31 grudnia 2000 r.

PINB postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 p.b. wstrzymał roboty budowlane i nałożył na M. B. obowiązek przedłożenia następujących dokumentów w terminie do dnia 31 stycznia 2011 r.:

1/ ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

2/ 4 egzemplarzy projektów budowlanych przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego (zaświadczenie),

3/ oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

M. B. poinformowała następnie organ pierwszej instancji, że w dniu 1 lipca 2010 r. sprzedała działkę małżeństwu E. i J.M.

W związku z tym PINB postanowieniem z dnia 24.03.2011 r. zmienił swoje postanowienie z dnia 24 marca 2011 r., nakładając wymagane obowiązki na J. M. i E.M. oraz zmieniając datę dostarczenia dokumentów na dzień 30 września 2011 r.

Ustalił organ nadzoru budowlanego, że Wójt Gminy decyzją z dnia 20 marca 2012 r. umorzył postępowanie z wniosku J. M. w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Rozpatrując odwołanie WINB powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że inwestorem wybudowanych bez pozwolenia na budowę i opisanych obiektów budowlanych była M. B. Po sprzedaży nieruchomości w dniu 1 lipca 2010 r., na podstawie art. 30 § 4 k.p.a., następcy prawni i aktualni właściciele E. i J. M. zostali objęci prawnymi skutkami popełnionej samowoli budowlanej.

Organ drugiej instancji przytoczył definicję tymczasowego obiektu budowlanego, o której mowa w art. 3 pkt 5 p.b. oraz zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określone w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Stwierdził, że obiekty budowlane objęte niniejszym postępowaniem stanowią tymczasowe obiekty budowlane z uwagi na nietrwałe związanie z gruntem i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Przywołał organ treść art. 28 ust. 1 p.b. stwierdzając, że inwestor nie przedstawił takiego pozwolenia.

Po ustaleniu, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 p.b., tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 p.b. W toku tego postępowania PINB na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. wydał postanowienie nakładające na J. M. i E. M. obowiązek przedłożenia w określonym terminie wymienionych wyżej dokumentów.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji stosuje przepis art. 48 ust. 1 p.b., t.j. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Podkreślił organ, że procedura legalizacji obiektu budowlanego jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jak ustalił, zobowiązani w wyznaczonym terminie, t.j. do dnia 30 września 2011 r., jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyli żadnego z dokumentów wskazanych w sentencji postanowienia z dnia 24 marca 2011 r.

WINB uzupełniając materiał dowodowy zobowiązał organ pierwszej instancji do ustalenia podczas oględzin w terenie wymiarów obiektów objętych nakazem rozbiórki oraz ich usytuowania na działce. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 czerwca 2016 r. stwierdzono, że na działce zlokalizowany jest obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem o wymiarach 7,30 m x 8,00 m w tym taras o wymiarach 3,80 m x 2,40 m, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej oraz obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem o wymiarach 1,0 m x 1,0 m pełniący funkcję sanitariatu (w.c). Nie było natomiast obiektu budowlany pełniący funkcję sanitariatu (natrysku).

Organ drugiej instancji pismem z dnia 4 października 2016 r. zawiadomił strony, że mogą zapoznać się z całością akt sprawy i wnieść uwagi oraz zastrzeżenia. Żadna ze stron nie wniosła uwag w wyznaczonym terminie. Ponadto organ odwoławczy zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o informację dotyczącą rozpatrzenia odwołania J. M. od decyzji Wójta Gminy z dnia 12 maja 2016 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla budynku gospodarczego na w/w terenie. Ustalił organ nadzoru, że SKO postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy dnia 12 maja 2016 r. Ponownie organ odwoławczy po uzupełnieniu materiału dowodowego zawiadomił strony, że mogą zapoznać się z całością akt sprawy i wnieść uwagi oraz zastrzeżenia przed wydaniem decyzji. Strony nie wniosły uwag w wyznaczonym terminie.

Organ odwoławczy uznał, że należy doprecyzować orzeczenie decyzji dla ewentualnego postępowania egzekucyjnego, jeśli strona zobowiązana nie wykona nałożonego obowiązku.

Przywołał organ treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jako podstawę prawną dla wydania dla wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Wskazał organ, że ta decyzja nie narusza art. 139 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy jedynie doprecyzował orzeczenie decyzji, nie zwiększając zakresu obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do treści odwołania WINB wskazał, że odwołujący się mieli możliwość zalegalizowania przedmiotowych obiektów, jednak nie skorzystali z tego uprawnienia, ani w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 30 września 2011 r. jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie przedłożyli żadnego z dokumentów wskazanych w sentencji postanowienia PINB.

Argumenty skarżącego dotyczące toczącego się postępowania w Urzędzie Gminy nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ wniosek z dnia 9 sierpnia 2011 r. został rozpatrzony decyzją z dnia 20 marca 2012 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla istniejącego domku letniskowego na przedmiotowej działce, natomiast kolejny wniosek, z dnia 22 lutego 2016 r. został złożony w Urzędzie Gminy po otrzymaniu przez strony zaskarżonej decyzji. Natomiast jak wynika z ustaleń organu odwoławczego Wójt Gminy decyzją z dnia 12 maja 2016 r. o odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na w/w terenie, co nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, a SKO postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na decyzję WINB z dnia 7 lutego 2017 r. skarżący E. i J. M. wnoszą o:

1/ stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie 156 § 1 w szczególności pkt. 2 k.p.a., ze względu na brak uzyskania wystarczających danych dotyczących chwili wzniesienia budynku położonego na działce [..] w K., co z uwagi na charakter niniejszej sprawy ma kluczowe znaczenie dla wyniku postępowania, w związku z czym zasadnym jest ponowne rozpatrzenie sprawy, w trakcie którego należy przeprowadzić czynności wymienione w pkt. 7;

2/ w przypadku nieuwzględnienia w/w punktu nr 1, wnoszę o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej na podstawie niepełnego materiału, opartego w dużej mierze na subiektywnych oświadczeniach inwestora, co doprowadziło do błędnego ustalenia daty powstania budynku na działce [..], w związku z czym istotnym jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwzględnieniem wniosku nr 7;

3/ o wskazanie w przypadku uchylenia zaskarżonej organowi nadzoru budowlanego trybu i sposobu załatwienia niniejszej sprawy, z uwzględnieniem wszelkich koniecznych czynności umożliwiających kompleksowe zbadanie okoliczności niniejszego postępowania;

4/ przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków:

- M. B. na okoliczności rozpoczęcia prac w przedmiocie postawienia obiektu na działce [..] w K., z uwzględnieniem chwili zakończenia budowy samego obiektu budowlanego - tj. bez ewentualnych późniejszych modernizacji, remontów, przebudowy;

-J.M. na okoliczność prawdopodobnej chwili postawienia budynku na działce [..], ze wskazaniem stanu obiektu, wykorzystanych materiałów budowlanych, obecnych w budynku przedmiotów, które mógłby wskazywać obiektywnie na wiek budynku;

5/ zwrot poniesionych w postępowaniu kosztów;

6/ wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,

7/ przeprowadzenie w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wizji lokalnej obiektów stojących na działce nr [..] w K., wraz z powołaniem biegłego celem ustalenia daty wzniesienia budynku, z uwzględniwszy poszczególne etapy ewentualnych modernizacji, remontów, przebudowy którego mogły wpłynąć na błędny osąd co do powyższego, opcjonalnie o przeprowadzenie w/w czynności w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego;

8/ przeanalizowania materiałów sprawy nr [..]i [..] toczących się przez Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego pod względem ewentualnych map, planów, dokumentów które z racji sąsiedztwa działek [.]-[.] - tj. stanowiących przedmiotów w/w postępowań, z działką [..] mogłyby wskazać datę powstania obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- brak wykazania (obiektywnego ustalenia) daty powstania obiektu budowlanego stanowiącego samowole budowlaną,

- naruszenie art. 48 ust. 1 i 4 p.b., tj. uznanie, że wystąpiły przesłanki nakazujące rozbiórkę przedmiotowego budynku,

- brak uwzględnienia interesu społecznego oraz interesu stron postępowania administracyjnego,

- niewyjaśnienie istotnych okoliczności stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Jak wynika z uzasadnienia skargi kwestionuje się ustalenie organu nadzoru budowlanego co do daty budowy przedmiotowych obiektów budowlanych. Wedlug skarżących stwierdzenie, że "wybudowano do dnia" jest niemiarodajne i nie powinno stanowić podstawy wydania decyzji. Według skarżących stan obiektu wskazuje na powstanie w pierwszej połowie lat 90, co uzasadnia żądanie przeprowadzenia wizji lokalnej obiektu oraz powołanie biegłego, który na podstawie stanu budynku mógłby ocenić okres, w którym został on wybudowany. Dodatkowe dane przy ustaleniu daty powstania obiektu uzyskać można w wyniku przeprowadzenia dowodów ze świadka M. B. oraz z przesłuchania skarżącego J. M. Według skarżących w związku ze stanem obiektu, był on poddawany kilku modernizacjom, wymianom pojedynczych elementów, lekkim przebudowom, co jednoznacznie argumentuje użycie przez M. B. sformułowania, że budynek wybudowano do dnia 31.12.2000 r. Według skarżacych obiekt w pierwotnej formie stanął na działce [..] w roku 1993 r., wraz z innymi sąsiednimi obiektami, w krótkim czasie po umożliwieniu dokonania podziału gruntów rolnych i łąk w K. na liczne działki rolne, następnie sprzedaży ich na rzecz prywatnych inwestorów. Przedmiotową działkę [..] M. B. kupiła w roku 1991 na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 lipca 1991 r. Obiekty o tożsamym przeznaczeniu, stojące na sąsiednich gruntach - działki [.]-[..] powstawały również do roku 1994 - co wynika bezpośrednio z akt spraw toczących się przez Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Również w aktach tych postępowań mogą znaleźć się materiały, mapy i plany które wykazałyby w którym roku został wzniesiony obiekt na działce [..].

Zdaniem skarżących dopiero w przypadku ustalenia miarodajnej daty powstania obiektu budowlanego na działce [..] można dopiero zbadać zasadność wydanej przez WINB decyzji. Skarżący twierdzą, że posiadają obiektywne dane wskazujących, że obiekt został wzniesiony w pierwotnej formie przed rokiem 1994, wobec czego przypadku chęci legalizacji koniecznym będzie uwzględnienie stanu prawnego i faktycznego z roku 1994 (bądź lat wcześniejszych), tj. stanu przed wprowadzeniem rozporządzenia Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. Zdaniem skarżących budynek może zostać prawidłowo zalegalizowany, gdyż na chwilę obecną jedyną przeszkodą do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości [..] są ograniczenia wprowadzane na mocy rozporządzenia Wojewody z dnia 08.11.1994 r. Podkreślając skarżący brak dowodów dla przyjęcia daty budowy obiektu ustalonej przez organy nadzoru budowlanego, co nie może skutkować uznaniem domniemania zasadności nakazu rozbiórki.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2017 r. nie narusza prawa. Kontrola sądowa odbywa się na warunkach określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stwierdzony w toku wyczerpująco przeprowadzonego postępowania dowodowego opis istniejącej zabudowy na działce nr [..] w K., w tym data jej budowy, uprawniał rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej p.b., w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 29 czerwca 2015 r. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443). Przepis art. 6 ustawy zmieniającej nakazywał stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli, a niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało w kwietniu 2009 r.

Trzeba na wstępie podkreślić, że w toku postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego ustalony stan faktyczny w ogóle przez skarżących nie był kwestionowany, nie były stawiane zarzuty przeciwko zebranemu materiałowi dowodowemu, przeciwnie, skarżący J. M. dokonywał nieskutecznych prób zalegalizowania obiektów budowlanych poprzez składane wnioski o ustalenie warunków zabudowy, o czym informował organy nadzoru budowlanego, a które w rezultacie zakończyły się niepowodzeniem.

Kwestionowanie ustaleń organów nadzoru budowlanego co do daty budowy spornych obiektów budowlanych dopiero na etapie postępowania sądowego poprzez złożone wnioski dowodowe o przesłuchanie świadka, strony, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego czy też dowodu z innych akt administracyjnych przed innym organem, nie może być skuteczne z uwagi na zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez wojewódzki sąd administracyjny. Otóż sąd ten orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, oceniając prawidłowość postępowania przed organami administracji, w tym ocenę materiału dowodowego pod kątem prawidłowości zastosowanej przy rozstrzygnięciu normy prawa materialnego. Jedyne dowody uzupełniające dopuszczone w postępowaniu przed sądem na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., to dowody z dokumentów, które sąd może przeprowadzić, o ile jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Takich dowodów z dokumentów skarżący nie składali ani nie zgłaszali. Wnioski dotyczące przeprowadzenia dowodów z innych akt administracyjnych, dotyczących innych spraw indywidualnych, wymogu w postaci dokumentu nie spełniają, skoro żaden dokument nie został konkretnie wskazany jako dowód w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny w ramach swojego postępowania nie poszukuje dowodów. W konsekwencji wnioski dowodowe zawarte w skardze i skierowane do sądu zostały oddalone postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 4 października 2017 r., jako niedopuszczalne w świetle treści art. 106 § 3 p.p.s.a.

Rozważając niniejszą sprawę sąd nie ma wątpliwości ani co do daty budowy ustalonej przez organy nadzoru na podstawie pisemnego oświadczenia M. B.– poprzedniej właścicielki działki i inwestorki przedmiotowych obiektów budowlanych, ani co do tego, że obiekty te, o charakterze tymczasowym, niepołączone trwale z gruntem, wymagały pozwolenia na budowę, którego ówczesny inwestor nie posiadał. Kluczowe jest w tej sprawie przedmiotowe oświadczenie byłej właścicielki działki nr [..] złożone na piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 25 sierpnia 2009 r. (karta 6 akt administracyjnych). Otóż w piśmie tym M. B. oświadczyła, że "Wskazane w załączonym do pisma PINB (...) protokole obiekty budowlane nietrwale związane z gruntem zostały wybudowane do 200-12-31, na co inwestor M. B. posiada dowód zgłoszenia w postaci opodatkowania i opłacanie podatku za obiekt od 2001". Prawidłowo zatem ustaliły organy nadzoru budowlanego, że sporne obiekty zostały wybudowane do końca roku 2000, skoro jeden z nich został wówczas dopiero zgłoszony do opodatkowania od roku 2001, jak należy sądzić z treści pisma, podatkiem od nieruchomości zabudowanej. W tym kontekście twierdzenia zawarte w skardze o możliwej, lecz niczym nie potwierdzonej budowie, która mogła mieć miejsce przed 1994 r., są całkowicie gołosłowne i nie zostały poparte żadnym dowodem, czy to znajdującym się w aktach sprawy, czy też zgłoszonym organowi administracji w toku postępowania. Z tej przyczyny zdaniem sądu organy nie uchybiły przepisom proceduralnym w toku postępowania wyjaśniającego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż ustalona data budowy nie była w ogóle kwestionowana przez skarżących, którzy też nie składali żadnych zastrzeżeń do dowodów zebranych w sprawie, również na etapie postępowania odwoławczego.

Także opis przedmiotowych obiektów, ich funkcja i wymiary ustalone precyzyjnie w toku postępowania odwoławczego, nie budzą wątpliwości sądu co do prawidłowości, jak też nie są przez stronę skarżącą kwestionowane.

Prawidłowo ustalona data budowy uzasadnia, jak trafnie ocenił organ drugiej instancji, zastosowanie wskazanych przepisów p.b. – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że obowiązki określone postanowieniem PINB z dnia 24 marca 2010 r. (skierowanym do M. B.), zmienionym następnie postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r. (skierowanym do skarżących) nie zostały wykonane, ani w terminie zakreślonym przez organ pierwszej instancji, jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Pozostaje niesporne, że skarżący jako aktualni właściciele działki nr [..] nabyli nieruchomość gruntową wraz z przedmiotowymi obiektami, których charakter jako obiektów służących rekreacji indywidualnej nie był też kwestionowany.

W konsekwencji prawidłowych ustaleń organy nadzoru budowlanego słusznie zakwalifikowały budowę opisanych obiektów budowlanych jako wymagającą w chwili budowy pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 p.b. Katalog obiektów budowlanych oraz robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 p.b.) nie obejmował przedmiotowych obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem i zakwalifikowanych jako tymczasowe. Obiekty budowlane nietrwale związane z gruntem w myśl art. 3 pkt 5 p.b. (w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie samowoli w 2000 r. jak i obecnie), mogą być tymczasowymi obiektami budowlanymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b.

Według art. 3 pkt 5 p.b. tymczasowy obiekt budowlany to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Wprawdzie art. 29 ust. 1 pkt 5a p.b. (w brzmieniu z daty budowy, obecnie art. 29 pkt 12) wprowadzał wyjątek od powyższej zasady stanowiąc, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, przeznaczonych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, lecz nie miałby on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż obiekty usytuowane na działce nr [..] wymogów tych nie spełniają, skoro nie zostały przeniesione ani rozebrane przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, a pozostają na działce od końca 2000 r. Tym samym nie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikające z art. 29 pkt 12 p.b.

Organ drugiej instancji procedował w trybie wyznaczonym przez przepis art. 48 p.b., który był również podstawą działań procesowych organu pierwszej instancji. W tak prowadzonym postępowaniu sąd nie dostrzegł żadnych uchybień.

Ze wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia wynika, że rozbiórka była efektem przeprowadzonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 p.b. Przepis ten określa między innymi warunki legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej, z których inwestor tej samowoli może, ale nie musi skorzystać.

Według przepisu art. 48 ust. 1 p.b. samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy nadzoru budowlanego do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.

Stosownie do treści art. 48 ust. 1 p.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę.

Przepis art. 48 ust. 2 p.b. w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy szczegółowo określa przesłanki legalizacji. Po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej organ administracji winien ocenić, czy zaistniała samowola:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Zatem kwalifikując stwierdzoną budowę jako samowolę budowlaną organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie (art. 48 ust. 3):

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych powyżej obowiązków, właściwy organ stosuje przepis ust. 1, a więc orzeka o rozbiórce.

Ustalony przez organy stan faktyczny zasadnie nie budził wątpliwości, kwestionowana decyzja wydana została po przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, a orzeczona decyzją organu drugiej instancji rozbiórka jest skutkiem nieprzedłożenia przez skarżących właścicieli działki nr [..] dokumentów wymaganych do legalizacji. Skarżący nie złożyli żadnego z dokumentów określonych w postanowieniu PINB z dnia 24 marca 2001 r., skierowanym do nich jako właścicieli działki nr [..]. Prawidłowo przy tym zostało ustalone, że sprawa z wniosku J. M. skierowanego do Wójta Gminy w dniu 27 września 2011 r. o ustalenie warunków zabudowy dla budynku gospodarczego nietrwale związanego z gruntem na cele rekreacyjne zakończyła się decyzją z dnia 12 marca 2012 r. o umorzeniu postępowania (zob. pismo UG w K. karta 12 akt administracyjnych). Jak wynikało dalej z akt skarżący złożył w 2016 r. kolejny wniosek (pismo z dnia 8 lutego 2016 r., skierowane do PINB, karta 16 akt administracyjnych), niemniej żadnej decyzji o warunkach zabudowy skarżący nie uzyskali i nie przedłożyli organom nadzoru budowlanego. Co do tego drugiego wniosku o ustalenie warunków zabudowy (sprawa zakończona postanowieniem SKO stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. M. od decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy z dnia 12 maja 2016 r.) nie dotyczył on legalizacji istniejącego obiektu budowlanego o charakterze rekreacyjnym, zatem nie miał znaczenia dla niniejszej sprawy, co trafnie ocenił organ drugiej instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania. Natomiast zasadnie uwzględniona została w postępowaniu odwoławczym okoliczność faktyczna przywołana w odwołaniu od decyzji PINB, polegająca na usunięciu jednego z trzech obiektów – nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję natrysku.

Organ drugiej instancji prawidłowo zatem, po uzupełnieniu materiału dowodowego poprzez dodatkowe oględziny, wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uwzględniając zarówno okoliczność usunięcia jednego z obiektów, jak i dokonanie precyzyjnych obmiarów obiektów nadal istniejących na działce.

Sąd zauważa, że sprawa przed organem pierwszej instancji od daty doręczenia postanowienia nakładającego obowiązki na skarżących (30 marca 2011 r.) do daty decyzji drugiej instancji (7 luty 2017 r.) trwała dostatecznie długo, by skarżący mogli przedstawić dokumenty, do których zostali wezwani, jeśli byłoby to w ogóle możliwe, jak i złożyć stosowne wnioski dowodowe, jeśliby mieli kwestionować ustalenia organu pierwszej instancji, w szczególności co do daty budowy przedmiotowych obiektów budowlanych.

Natomiast w przedstawionych okolicznościach sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornych obiektów nietrwale związanych z gruntem o charakterze rekreacyjnym (obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem wraz z tarasem) oraz sanitariatu (wc) i w tej kwestii niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na błędy w postępowaniu przed organami. Organ nadzoru budowlanego drugiej instancji nie naruszył przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poza materiałem zebranym przed organem pierwszej instancji dodatkowo pozyskał dowody w postępowaniu odwoławczym, co świadczy o wyczerpującym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, w jakim było to niezbędne dla ostatecznego rozstrzygnięcia. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana została prawidłowo, jest logiczna ale nie dowolna, nie naruszono zatem art. 80 k.p.a. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego nie naruszyły prawa materialnego - art. 48 ust. 1 p.b.

Sąd uznał wszystkie zarzuty skarżących za niezasadne, skarga stanowi jedynie gołosłowną polemikę z ustaleniami organów nadzoru budowlanego, a niczym nie potwierdzone dywagacje skargi na temat możliwej daty budowy spornych obiektów nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.