Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2740/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2151/19 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2019 r. nr DON.7200.53.2019.KKL w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 4 marca 2020 r., VII SA/Wa 2151/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę A.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 30 lipca 2019 r., znak DON.7200.53.2019.KKL, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, decyzją z 25 listopada 2014 r. (Nr 1906/14) Starosta Lubelski zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. sp. z o.o. (dalej: Spółka) pozwolenia na budowę budynku magazynowego na owoce mrożone na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wobec stwierdzenia w toku realizacji inwestycji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej: PINB) wszczął postępowanie i decyzją z 1 grudnia 2015 r. nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia projektu zamiennego uwzględniającego zrealizowane odstępstwa. W związku z powyższym decyzją Starosty Lubelskiego z 11 stycznia 2016 r. (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Lubelskiego z 11 lutego 2016 r.) uchylono pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji. PINB decyzją z 30 listopada 2016 r. nakazał Spółce rozbiórkę przedmiotowego budynku magazynowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], a po rozpatrzeniu odwołania inwestora, LWINB decyzją z 23 maja 2017 r. uchylił w całości decyzję nakazową organu I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowego obiektu.

Dalej w wyroku VII SA/Wa 2151/19 przywołano, że A.W. wniosła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji LWINB z 23 maja 2017 r.

Postanowieniem z 21 czerwca 2019 r. GINB odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji LWINB z 23 maja 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu organ centralny wskazał, że A.W. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją LWINB, zaś na wezwanie do wykazania i udokumentowania swego interesu prawnego wskazała, że jest właścicielką działek nr [...] oraz [...] w [...]. Organ ustalił, że z projektu zagospodarowania terenu oraz z analizy map dostępnych w systemie mapy.geoportal.gov.pl wynika, że wskazane działki nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Najbliżej położona działka wnioskującej o stwierdzenie nieważności decyzji jest oddalona od inwestycji o około 31 m. Z kolei działka nr [...] znajduje się w odległości około 71 m od spornego obiektu. Pozostałe działki położone są znacznie dalej. Dodatkowo obszar, na którym znajduje się najbliżej położona względem spornej inwestycji działka nr [...], objęty jest postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z 10 grudnia 2003 r. Nr XVI/149/2003, zmienionej uchwałą z 31 stycznia 2011 r., Nr V/42/2011, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (MPZP) i oznaczony jest symbolem RP (tereny upraw polowych). Zgodnie z § 3 pkt 25 MPZP "na terenie oznaczonym symbolem RP obowiązuje zakaz lokalizacji budynków, a także obiektów budowlanych niezwiązanych bezpośrednio z produkcją rolną". Z kolei na działce nr [...] zlokalizowany jest obiekt również związany z działalnością w rolnictwie (tj. [...]). Pozostałe zaś działki stanowią grunty rolne niezabudowane. Z projektu budowlanego wynika także, że sporny obiekt nie będzie w szczególny sposób oddziaływał na najbliższe otoczenie. Jego funkcją jest wyłącznie przechowywanie owoców mrożonych. Przebywać w nim będzie czasowo maksymalnie 3 osoby. Poza instalacją elektryczną i chłodniczą nie przewidziano w nim jakichkolwiek mediów, w tym np. wentylacji mogącej ewentualnie powodować hałas. Agregaty i skraplacze zainstalowano wewnątrz obiektu, co również wyklucza oddziaływanie akustyczne na sąsiednie tereny. Mając na uwadze parametry i właściwości kwestionowanego obiektu, jego usytuowanie względem działek skarżącej, rolniczy charakter tych działek oraz obowiązujące przepisy MPZP, GINB stwierdził, że nie wpływa on w żaden sposób na interes prawny wnioskodawczyni, w szczególności związany z wykonywanym przez nią prawem własności wskazanych nieruchomości.

W wyroku wskazano na dalszą argumentację GINB, który nie kwestionował tego, że "działka sąsiednia" to nie działka bezpośrednio sąsiadująca z terenem inwestycji. Aby jednak uznać, że właściciel działki posiada interes prawny w zainicjowaniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny konieczne jest wykazanie, że sporna inwestycja w sposób realny wpływa lub może wpływać na sferę praw i obowiązków tego właściciela. W niniejszej sprawie w ocenie organu centralnego taka sytuacja nie wystąpiła. Zatem wnioskodawczyni nie wykazała istnienia "interesu prawnego", który by uzasadniał jej żądanie. Wskazane przez A.W. kwestie związane z ochroną środowiska, kwestionowanym modelem działalności realizowanym na terenie nieruchomości sąsiedniej czy merytorycznej prawidłowości decyzji organu wojewódzkiego, nie mogą uzasadniać przyznania jej statusu strony. Zarzuty w znacznej mierze dotyczą również nie tyle przedmiotowego budynku magazynowego, lecz zakładu produkcyjnego, którego jest on częścią.

W związku z tym, biorąc pod uwagę oczywisty brak interesu prawnego skarżącej, GINB na podstawie art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych.

Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 2151/19 kolejno wskazano, że A.W. wniosła o ponowne rozpatrzeniu sprawy, a powołanym na wstępie postanowieniem z 30 lipca 2019 r. GINB utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji LWINB zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawczyni nie wykazała "interesu prawnego" w rozumieniu art. 28 K.p.a. W ocenie organu centralnego obszar oddziaływania planowanej inwestycji może mieć znaczenie przy ustalaniu kręgu stron postępowania, o ile oddziaływanie to jest regulowane przepisami prawa, a nie subiektywnymi odczuciami właściciela nieruchomości sąsiedniej. Z racji tego, że sprawa braku interesu prawnego wnioskodawczyni ma charakter oczywisty – zastosowano art. 61a § 1 K.p.a.

W skardze na powyższe postanowienie A.W. wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w I instancji. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

b) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego, co skutkowało wadliwym ustaleniem okoliczności stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi odniosła się do treści MPZP m. in. w zakresie obowiązków uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym zieleni wysokiej i średniej o charakterze izolacyjnym od terenów o innych funkcjach o szerokości co najmniej 3 metrów. Wskazała, że w wyniku usytuowania dodatkowego pomieszczenia przy magazynie nie będzie to możliwe do zrealizowania. To z kolei rażąco naruszać ma ustalenie MPZP. Wskazała, że posadowienie na działce nr [...] części magazynu na owoce mrożone w obszarze przeznaczonym zgodnie z MPZP na roślinną strefę ochroną jest złamaniem tego prawa, którego skutki mogą negatywnie oddziaływać na prawa przynależne w związku posiadanym prawem własności z prowadzoną przez skarżąca działalnością rolniczą na działce nr [...]. Zatem w jej ocenie posiada interes prawny, aby budynek wzniesiony przez Spółkę na działce nr [...] pozostawał w zgodzie z obowiązującym prawem.

W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił.

W motywach tego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że w analizowanej sprawie "organy zasadnie zastosowały" (w sprawie orzekał wyłącznie GINB w obu instancjach – uwaga Sądu) art. 61a K.p.a. wskazując na przesłankę podmiotową (tj. oczywisty brak przymiotu strony). W ocenie tegoż sądu, GINB zasadnie orzekł o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego z przyczyn podmiotowych, gdyż:

- działki skarżącej (nr [...] i [...]) nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]; działka nr [...] jest oddalona o około 31 m, a działka nr [...] o około 71 m od inwestycji; oczywiście, pojęcia "działki sąsiedniej" nie można utożsamiać wyłącznie z działkami bezpośrednio graniczącymi z terenem inwestycji; istotne jest jednak wykazanie przez wnioskodawcę, że sporna inwestycja w sposób realny wpływa na sferę praw i obowiązków właściciela działki sąsiedniej, takich argumentów w ocenie sądu a quo nie można odnaleźć zarówno w skardze, jak i nie wynika to w żaden sposób z analizy całego postępowania administracyjnego;

- działka nr [...], zgodnie z MPZP to tereny upraw polowych, zaś na działce [...] zlokalizowany jest obiekt również związany z działalnością w rolnictwie ([...]);

- GINB wskazał również, że obiekt nie oddziałuje w jakiś szczególnie uciążliwy sposób na otoczenie (wskazano na jego wysokość, funkcję związaną z przechowywaniem owoców mrożonych, budynek nie jest uciążliwy dla ludzi w zakresie hałasu i nie pracuje w nim nadmiernie wielu pracowników).

Zdaniem sądu wojewódzkiego, parametry i właściwości kwestionowanego obiektu, jego usytuowanie względem wskazanych działek skarżącej, rolniczy charakter tych działek oraz obowiązujące na tym terenie przepisy MPZP - wykluczają możliwość wpływu przedmiotowego budynku na "interes prawny" wnioskodawczyni, w szczególności związany z wykonywaniem przez nią prawa własności nieruchomości. W ocenie sądu pierwszej instancji zasadnie zatem organ uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w analizowanej sprawie, a jego brak ma charakter oczywisty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca – zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając orzeczenie sądu pierwszej instancji w całości.

Skarżąca kasacyjnie wnosi o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,

2) zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów wg norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu następujących przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę, podczas gdy powinno nastąpić uchylenie zaskarżonego postanowienia, ponieważ nie zachodziły ustawowe przesłanki co do odmowy przez organy administracji wszczęcia postępowania, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., polegające na braku posiadania przymiotu strony przez skarżącą.

Skargę kasacyjną opiera również na naruszeniu przepisu prawa materialnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie:

- art. 28 ust. 2 w zw. z "art. 3 ust. 1 pkt 20" ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (uPb) w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie jest stroną postępowania, pomimo, iż posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji dotyczącej projektu budowlanego działki sąsiedniej, gdyż skarżąca, jako właścicielka działki przeznaczonej w planie na uprawy polowe ma interes prawny w tym, aby nieruchomości sąsiednie były zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, skarżąca ma bowiem usprawiedliwione prawo do oczekiwania, aby uciążliwości związane z korzystaniem z sąsiedniej nieruchomości nie przekraczały miary uciążliwości związanej z gospodarką rolną, a działalność w zakresie skupu i przetwórstwa płodów rolnych może taką miarę przekraczać.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej starano się rozwinąć jej zarzuty, eksponując iż NSA w wyroku z 10 maja 2019 r., II OSK 185/19 wypowiadał się w sprawie interesu prawnego właściciela sąsiedniej działki nr [...] (męża skarżącej) odnośnie inwestycji polegającej na utwardzeniu placu na działkach nr [...], [...] i [...], uznając go za stronę postępowania, mimo iż jego nieruchomość nie przylegała bezpośrednio do działek inwestycyjnych Spółki. Przywołano w motywach skargi kasacyjnej fragment uzasadnienia tegoż wyroku, jak również wyimki uzasadnienia wyroku z 14 marca 2018 r., II OSK 1292/16 w aspekcie wykładni ustaleń MPZP dla terenu objętego działalnością Spółki w aspekcie pojęcia produkcji rolnej. W ocenie skarżącej kasacyjnie judykaty te należało odnieść do przedmiotowej sprawy. Dalej wywodzono, że brak zrealizowania przez inwestora na działce nr [...] zieleni izolacyjnej powoduje, że uciążliwości związane z korzystaniem przez Spółkę z sąsiedniej nieruchomości mogą przekraczać miarę uciążliwości związanej z gospodarką rolną i wpływać niekorzystnie na działalność wykonywaną przez skarżącą. W skardze kasacyjnej podniesiono ponadto, że wąskie rozumienie art. 3 pkt 20 uPb jest zbyt restrykcyjne, w praktyce ograniczające prawa wynikające z Konstytucji RP, w konkluzji stwierdzając, iż skarżąca powinna być stroną postępowanie w sprawie administracyjnej.

W piśmie z 17 września 2020 r. skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, Spółki na skargę kasacyjną wniesiono o:

1. jej oddalenie;

2. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;

3. dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – zgłoszenia utwardzenia działek nr [...], [...] i [...] oraz notatki służbowej, na okoliczność, że utwardzenie działek nr [...], [...] i [...] nie było przedmiotem udzielonego pozwolenia na budowę, a było odrębną inwestycją zrealizowaną wcześniej;

4. przeprowadzenie dowodu wypisu z MPZP, na okoliczność rzeczywistej treści § 3 pkt 27 lit. d uchwały nr XVI/149/2003 Rady Miejskiej w [...] z 10 grudnia 2003 r.

W uzasadnieniu odpowiedzi uczestnik postępowania wskazuje, że niejasne, nieprecyzyjne lub ogólne postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego winny być interpretowane w sposób korzystny dla inwestorów i umożliwiający przeprowadzenie zamierzonego procesu inwestycyjnego. Zdaniem uczestnika nie ma przepisu nakazującego inwestorowi sytuować "pas zieleni". Ponadto, nawet gdyby rzeczywiście należałoby sytuować "pasy zieleni", to taki pas został usytuowany, co wykazały oględziny LWINB. Żaden przepis nie nakazuje, by taki pas miałby być trwale związany z gruntem. Dodatkowo wskazano, że art. 3 uPb zawiera jedynie punkty, a nie ma ustępów, zaś art. 28 ust. 2 uPb nie znajduje w sprawie zastosowania.

Podczas rozprawy pełnomocnik Spółki cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu, dalej wnosił i wywodził, jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

A. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, które określają odpowiednio przypadek, w którym skarga podlega oddaleniu oraz przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie, nadto – przepisu tego nie stosował sąd pierwszej instancji, skoro skargę – na podstawie art. 151 Ppsa – oddalił.

B. W przedmiotowej sprawie pierwszorzędne znaczenie mają zarzuty naruszenia prawa materialnego, a istota sprawy sprowadza się do oceny trafności zarzutu naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego z powołaniem się na brak przymiotu strony. Z naruszeniem tego przepisu ściśle wiążą się zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 Ppsa, w ramach których podniesiono naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z "art. 3 ust. 1 pkt 20" uPb w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją LWINB z 23 maja 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego. Przywołanie w podstawie kasacyjnej "art. 3 ust. 1 pkt 20" uPb jest oczywiście wadliwie, co trafnie podniesiono w odpowiedzi Spółki na skargę kasacyjną. Przyjdzie jednak uznać takie określenie jednostki redakcyjnej uPb jako oczywistą omyłkę pełnomocnika skarżącej kasacyjnie, albowiem istotnie w cyt. ustawie art. 3 nie dzieli się na ustępy, a jedynie na punkty. W rzeczywistości chodzi o zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 uPb, skoro w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odniesiono się do zarzutu naruszenia tegoż drugiego przepisu cyt. ustawy. Zdaniem Sądu Naczelnego tak określony zarzut kasacyjny, z uwzględnieniem ponadto zarzutu naruszenia art. 61a § 1 uPb, nie są oparte na usprawiedliwionych podstawach.

C. Z art. 61a § 1 K.p.a., na który powoływał się organ centralny, wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, tj. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W judykaturze trafnie zauważono, że art. 61a § 1 K.p.a., w zakresie podmiotowej przeszkody wszczęcia postępowania znajduje zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy okoliczności wskazywane przez podmiot występujący z żądaniem przeprowadzenia postępowania administracyjnego, określające jego legitymację do złożenia wniosku, w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu po jego stronie interesu prawnego. Przyjęcie powyższego stanowiska nie oznacza jednak, że oczywistość braku przymiotu strony musi wynikać tylko z podania, a organ administracji, do którego wpływa żądanie wszczęcia postępowania, nie może w oparciu o akta sprawy poczynić jakichkolwiek ustaleń w zakresie interesu prawnego podmiotu żądającego wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy proste zestawienia treści podania z informacjami możliwymi do ustalenia na podstawie akt sprawy pozwala stwierdzić, że osoba wnosząca podanie nie ma interesu prawnego w sprawie, to organ administracji zobowiązany jest odmówić wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA z: 19 lutego 2021 r., II OSK 2968/20, LEX nr 3195722; 26 stycznia 2023 r., II OSK 203/20, LEX nr 3567132).

Sąd Naczelny podziela powyższe stanowisko, jak i ten kierunek orzeczniczy, który przywołano w motywach zaskarżonego wyroku, trafnie uznający, iż uzasadnione było – w realiach sprawy rozpoznawanej przez GINB – odmówienie wszczęcia postępowania nieważnościowego na żądanie skarżącej, skoro nie posiadała ona przymiotu strony postępowania, a okoliczność ta wynikała z oceny podania wnioskującej, jak i z akt sprawy.

D. Skarżąca żądała wszczęcia postępowania nieważnościowego wobec decyzji LWINB, którą orzeczono o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 4 uPb. Prima facie słusznie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje się, że nie można było w sprawie stosować przepisu art. 28 ust. 2 uPb, który określa krąg stron w sprawie o pozwolenie na budowę. Przedmiotem żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego skarżąca uczyniła bowiem nie decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę, ale decyzję wydaną w toku postępowania tzw. naprawczego, i sprowadzającą się do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Rzecz jednak w tym, że usunięcie z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której inwestor realizował sporny budynek, została zastąpiona inkryminowaną decyzją LWINB, udzielająca m. in. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Z tego względu zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 uPb byłby uzasadniony, gdyby w realiach przedmiotowej sprawy udzielenie przedmiotowego pozwolenia powodowało sytuację, w której nieruchomości skarżącej znajdowały się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Pod tym zaś pojęciem – w myśl art. 3 pkt 20 uPb – należało rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu". Skarżąca kasacyjnie nie wskazała na takie przepisy i nie ujawniła, aby sporny obiekt Spółki powodował ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości, przeto zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 uPb Sąd ocenił jako nietrafny.

E. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 28 K.p.a., z którego wynika definicja strony postępowania administracyjnego. Istota tego pojęcia sprowadza się do konieczności posiadania interesu prawnego lub obowiązku w postępowaniu, a odnosząc to do przedmiotu źródłowego żądania skarżącej kasacyjnie, winna ona wskazać na źródło takiego interesu prawnego. Ze skargi kasacyjnej nie wynika wskazanie na konkretny przepis prawa, który miałby uprawniać skarżącą kasacyjnie do posiadania interesu prawnego, aby domagać się stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji LWINB. Nie czyni tego dość ogólne wskazanie na uprawnienie, aby nieruchomości sąsiadujące (pomijając i to, że w realiach sprawy nieruchomości skarżącej kasacyjnie nie sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...] przy ul. [...] w [...], na której zlokalizowano budynek magazynowy Spółki, objęty źródłową decyzją LWINB – uwaga Sądu), były zagospodarowane zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie czyni takiego wskazania także ogólne podnoszenie w skardze kasacyjnej potencjalnych uciążliwości związanych z działalnością w zakresie skupu i przetwórstwa płodów rolnych prowadzonej przez Spółkę na jej nieruchomościach. Brak takiego skonkretyzowania wynika z ignorowania, że sprawa dotyczy nie w ogólności prowadzenia oznaczonej działalności gospodarczej samej Spółki w sektorze rolno-przetwórczym, ale wzruszenia w trybie nieważnościowym konkretnej decyzji LWINB odnośnie konkretnego obiektu budowlanego na enumeratywnie określonej działce. Tym samym podnoszenie w ramach uzasadnienia skargi kasacyjnej wywodów odnoszących się do orzeczeń NSA, ale zapadłych w innych, przedmiotowo i podmiotowo odrębnych sprawach, nie przekonuje o skuteczności argumentacji w zakresie wskazania na źródło interesu prawnego, które czynić mogłoby skarżąca kasacyjnie uprawnioną do domagania się wzruszenia źródłowej decyzji LWINB. Okoliczność występowania immisji pośrednich może rodzić roszczenia, ale na gruncie cywilnoprawnym.

F. W konsekwencji, w realiach ocenianej sprawy nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 61a § 1 K.p.a. Nie są także w następstwie skuteczne zarzuty naruszenia przepisów Ppsa – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151.

G. Z tych względów i uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstaw, oddalono ją po myśli art. 184 Ppsa.