Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 826/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 128, art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub,, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010r. spraw ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004, 2005, 2006 i 2008, po wznowieniu postępowań oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 21 maja 2008 r. A.L. zwrócił się do Prezydenta Miasta o skorygowanie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2008. Uzasadniając wniosek podał, że w 1999 r. pracownicy organu I instancji dokonali błędnych pomiarów budynku, ustalając powierzchnię tej nieruchomości na 2180,29m2. Powierzchnia gruntów związana z działalnością gospodarczą wynosiła według sporządzonego zestawienia 13.620,25 m2. Do działalności wykorzystywany jest jednak grunt o powierzchni 10.349 m2, przy czym wnioskodawca jest właścicielem 90 % tej powierzchni. W prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystuje zatem jedynie 9.314,1 m2. Pozostały grunt stanowią nieużytki rolnicze i tereny szkółkarstwa rolniczego. A.L. zwrócił jednocześnie uwagę, że przy obliczaniu podatku od budowli organ podatkowy I instancji nie uwzględnił amortyzacji.

W związku z wezwaniem do sprecyzowania żądania, w piśmie z dnia 18 lutego 2009 r. strona podniosła, że jej intencją jest wznowienie postępowania w zakresie określenia podatku od nieruchomości za lata 2003-2008, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Ze znajdujących się w aktach podatkowych sprawy decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006 i 2008 wynika, że organ I instancji ustalił wysokość zobowiązania podatkowego, przyjmując do podstawy opodatkowania:

- budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 2.185,29 m2,

- na podstawie wypisów z rejestru gruntów, związane z działalnością gospodarczą grunty o pow. 11.027,40 m2 (za 2003 r.) i 11.028,20 m2 (za pozostałe lata),

- a ponadto budowle o wartości:

w 2003 r. – 85.924,33 zł,

w latach 2004 i 2005 r. – po 79.682,70 zł oraz

w latach 2006 i 2008 – po 79.683 zł.

Postanowieniem z dnia "[...]" Prezydent Miasta wznowił postępowanie zakończone decyzjami ostatecznymi w przedmiocie podatku od nieruchomości za w/w okresy.

Decyzją z "[...]", nr "[...]", organ ten odmówił uchylenia decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za wymienione lata, wskazując w uzasadnieniu, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymienioną wyżej decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W motywach rozstrzygnięcia zwróciło uwagę na istotę sporu w niniejszej sprawie, którą była ocena przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Wskazując na znaczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128 Ordynacji podatkowej) i związane z nią tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji organ II instancji podniósł, że odstępstwa od tej zasady, jako stanowiące wyjątek od zasady podlegają ścisłej wykładni.

Kolegium podkreśliło, że podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.

Oceniając sprawę z punktu widzenia opisanej wyżej przesłanki wznowienia postępowania, organ zwrócił uwagę na motywy wniosku z dnia 21 maja 2008 r., wskazujące między innymi na dokonanie przez pracowników organu podatkowego I instancji błędnych pomiarów budynku w 1999 r. oraz to, że grunt związany z działalnością gospodarczą ma powierzchnię ogółem 13.620,25 m2, gdy do działalności wykorzystywany jest grunt o pow. 10.349 m2, co zdaniem strony, stanowić miało nowe dowody nieznane organowi podatkowemu w postępowaniu zwykłym.

W ocenie Kolegium, mając na uwadze materiały sprawy uprawnionym było twierdzenie, że powołane we wniosku okoliczności nie posiadały przymiotu nowych dowodów, które istniały w dniu wydania pierwotnych decyzji wymiarowych, a nie były znane organowi podatkowemu.

Jak podniósł organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, argumenty strony były mu wcześniej znane. W aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów, z których wynika, że opodatkowane grunty są współwłasnością strony i A.G. Podstawową okolicznością decydującą o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytków rolnych było ich zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto sposób opodatkowania budowli w kolejnych latach podatkowych nie wskazywał, by nową okolicznością lub dowodem w niniejszej sprawie była kwestia uwzględnienia amortyzacji.

Organ zauważył, iż nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała treść art. 6 ust. 6 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), stosownie do którego osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmianę sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części.

Podkreślając, że inicjatywa strony lub działającego z urzędu organu określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie może zmierzać do nowej, innej oceny okoliczności sprawy, Kolegium podniosło, że instytucja wznowienia postępowania nie może być wykorzystywana do przeprowadzenia pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Odnosząc się zaś do stwierdzenia, że odmowa uchylenia poszczególnych decyzji winna być rozstrzygnięta odrębnymi decyzjami ze względu na niejednoznaczność zobowiązań podatkowych, organ stwierdził, że z uwagi na tożsamość przedmiotu wniosku, jak i tożsame rozstrzygnięcie sprawy przez organ podatkowy, sprawa mogła być rozstrzygnięta jedną decyzją.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze strona, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji za wymienione wyżej lata podatkowe, podniosła zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5, art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Jej zdaniem, nową okolicznością istniejącą w chwili wydania decyzji wymiarowych, o której nie miał wiedzy organ podatkowy, było dokonanie błędnych pomiarów budynku i brak wiedzy o istnieniu współwłasności opodatkowanych gruntów, co skutkowało nieprawidłowym wymiarem podatku od nieruchomości. Skarżący zarzucił organowi celowe dokonanie niepoprawnych pomiarów budynku, a tym samym świadome złamanie prawa. W jego ocenie, nie jest prawdopodobne, aby organ podatkowy ustalając podatek od nieruchomości znał przesłanki, od których uzależnione jest wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Jak podano w skardze, należy w związku z tym uznać, że nie jest prawdopodobne, aby organ zapoznał się z nimi dopiero w momencie złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Należy przypuszczać, że został zaznajomiony z tym faktem dopiero w momencie kiedy skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania. Wobec tego błędna jest ocena organu odwoławczego, według której okoliczności, które pojawiły się w tej sprawie nie mają przymiotu nowych, nieznanych organowi w chwili podejmowania pierwotnych decyzji. Końcowo, strona podkreśliła, że wbrew twierdzeniom zaskarżonej decyzji nie dąży do ponownego rozpatrzenia sprawy we wszystkich jej aspektach, a wskazuje jedynie, iż wymienione w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej okoliczności w przedmiotowej sprawie wystąpiły.

W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślić na wstępie należy, na co prawidłowo zwracało uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach wydanych decyzji, iż przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżonymi decyzjami była odmowa uchylenia ostatecznych decyzji tego organu w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za kolejne lata podatkowe.

Postępowanie wznowieniowe jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym, przeprowadzane w ograniczonym zakresie. Jego celem jest zaś stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, wówczas gdy przeprowadzone przed organami podatkowymi postępowanie w trybie zwyczajnym dotknięte było wadami procesowymi wymienionymi w art. 240 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję

Wznowienie postępowania umożliwia tym samym weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazał jako podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji, ujawnienie się nowych okoliczności w sprawie, w związku z błędnymi ustaleniami organów co do powierzchni budynku oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą, a w konsekwencji błędne ustalenie podatku od nieruchomości z tego tytułu. Podniósł również, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnia amortyzacji przy obliczaniu podatku od nieruchomości. Jak podał, nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, iż wiedział on o wszystkich zarzutach podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego.

W dotychczasowym orzecznictwie podnoszono już, że okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadniają wznowienia postępowania (por.: wyrok NSA z 15.09.1987 r. IV SA 436/87 Gospodarka Administracja Państwowa 1988/18).

W decyzjach ustalających podatek od nieruchomości A. L. za wymienione wyżej lata podatkowe, organ I instancji wyszczególnił w kolejnych pozycjach powierzchnie opodatkowanych budynków i gruntów, wskazując każdorazowo na ich związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podał również wartość opodatkowanych budowli oraz odpowiednią stawkę podatku dla poszczególnych rodzajów nieruchomości. Z analizy akt wynika m.in., że ustalenia w zakresie powierzchni gruntów oparte zostały na danych zawartych w wypisach z rejestru gruntów. Ustaleń w powyższym zakresie strona nie kwestionowała, pomimo prawidłowego doręczenia jej decyzji wymiarowych za kolejne lata podatkowe. Z decyzji tych w sposób jednoznaczny wynikała natomiast zarówno powierzchnia opodatkowanych budynków, jak i wartość budowli oraz opodatkowanie jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą gruntów o powierzchni 11.027,40 m2 (za 2003 r.) i 11.028,20 m2 (za pozostałe lata), z której to powierzchni, dopiero w piśmie do Urzędu Miasta z dnia 21 maja 2008r., a więc sporządzonym już po uprawomocnieniu się rozstrzygnięć wymiarowych, strona zakwestionowała opodatkowanie jako związanych z działalnością gospodarczą gruntów o pow. 0,1767ha.

W tym stanie rzeczy skład orzekający w sprawie w pełni podzielił argumentację zaskarżonej decyzji, akcentującą wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej zasadę trwałości decyzji ostatecznych w postępowaniu administracyjnym. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, ustalając podatek od nieruchomości dla spornych gruntów organ niewątpliwie dokonał oceny ich wykorzystywania przyjmując, że są one wykorzystywane na działalność gospodarczą. Na tle opodatkowania budowli słusznym było natomiast, zwrócenie przez SKO uwagi na treść art. 6 ust. 6 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi - w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku - stosowną informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru. W świetle akt sprawy oczywistym jest, że informacji takiej skarżący nie złożył.

Mając powyższe na względzie organ słusznie uznał, iż strona nie wskazała faktów i dowodów istotnych o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5. Ordynacji podatkowej, W związku z wnioskiem o wznowienie podniosła bowiem w istocie zarzuty merytoryczne, kwestionujące dopiero na tym etapie prawidłowość prawomocnych decyzji wymiarowych w zakresie przyjętej podstawy opodatkowania.

Podkreślić jednocześnie należy, że analiza poszczególnych aspektów związanych z prawidłowością rozstrzygnięć wydanych w ramach zwykłego postępowania podatkowego za wymienione wyżej lata podatkowe, wykracza w niniejszej sprawie poza kompetencje sądu administracyjnego, który na podstawie przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt oraz w granicach danej sprawy. Będąc związanym granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i dokonując kontroli legalności wymienionej wyżej decyzji SKO z dnia "[...]", Sąd nie mógł bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji.

Z uwagi na to, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji była odmowa uchylenia po wznowieniu postępowania prawomocnych decyzji ustalających podatek od nieruchomości za wymienione wyżej lata podatkowe, sąd administracyjny nie mógł poddawać ponownej ocenie merytorycznej legalności tych rozstrzygnięć.

W sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym i na podstawie powołanych wyżej przepisów organ podatkowy zobligowany był do odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznych decyzji wymiarowych, nie można zarzucić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż wydając zaskarżone decyzje naruszyło przepisy prawa. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do ich uchylenia przez Sąd.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. l270 ze zm.).