Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1149/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1149/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r., sprawy ze skargi Ośrodka Hodowli [...] w O. Spółka z o.o., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., z dnia 1 lipca 2004 r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r., I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. Określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 160 zł 04 gr (sto sześćdziesiąt złotych cztery grosze).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Wójt Gminy O. określił Ośrodkowi Hodowli [...] w O. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004. Podmiot ten nie uwzględnił bowiem w złożonej deklaracji gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem "dr" i pomimo wezwania do skorygowania deklaracji nie dokonał tego. Przesłał co prawda deklarację korygującą, ale zaliczył w niej drogi do przylegających do nich użytków rolnych nie dokonując jednak zmiany w ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika ogólna zasada, że podatkiem od nieruchomości są opodatkowane te grunty które nie podlegają podatkowi rolnemu lub leśnemu. W związku z tym grunty oznaczone w ewidencji symbolem "dr" podlegają podatkowi od nieruchomości . Wyjaśniono, że drogi jako grunty zurbanizowane nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego.

W odwołaniu zarzucono, że sporne nieruchomości podlegają podatkowi rolnemu, a nie od nieruchomości, co wynika z ich sposobu użytkowania. Działki te stanowią bowiem drogi wewnętrzne gospodarstwa rolnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia 1 lipca 2004 r. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że posiadana przez stronę skarżącą nieruchomość o łącznej powierzchni 40 100,00m2 jest sklasyfikowana w ewidencji jako drogi, oznaczono ją bowiem symbolem "dr". W związku z tym zgodnie z § 68 Rozp. Min. Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.01.38.454) nie jest ona użytkiem rolnym i należy stosować do niej przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kolegium wyjaśniło także, że § 67 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, iż grunty wykazywane w ewidencji dzielą się na kilka grup, wśród których są zarówno użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także grunty zabudowane i zurbanizowane.

Następnie w treści § 68 tego rozporządzenia dokonano podziału gruntów zabudowanych i zurbanizowane zaliczając do nich między innymi tereny komunikacyjne, w tym drogi, oznaczone symbolem "dr".

Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych.

Podkreślono, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. roku prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów. W myśl przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów - ich położenie, powierzchnię, granice, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez bezpodstawne uznanie, że przedmiotowe grunty stanowią drogi w rozumieniu ustawy i podlegają podatkowi od nieruchomości, podczas gdy są to drogi wewnętrzne gospodarstwa rolnego i w związku, z tym powinny być zaliczone do przylegających do nich użytków rolnych, a co za tym idzie opodatkowane podatkiem rolnym.

W uzasadnieniu podkreślono, że organy podatkowe pominęły Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawne ewidencji gruntów i budynków, a w szczególności załącznik nr 6 do tego rozporządzenia. Zgodnie z nim grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację gospodarstwa rolnego nie są drogami w rozumieniu tego rozporządzenia . Strona Skarżąca użytkuje grunty rolne opodatkowane podatkiem rolnym i sporne drogi przynależą do tych użytków. Nie są one zatem drogami w rozumieniu § 68 ust. 3 pkt 7a powyższego rozporządzenia, chociaż w ewidencji gruntów są oznaczone jako drogi "dr".

W odpowiedzi na skargę Samorządowa Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie .

Podkreślono, że treść załącznika nr 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa i wskazuje jakie grunty zalicza się do poszczególnych kategorii w ewidencji gruntów i budynków. Zostało ono wydane na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 120, poz. 1268) w celu miedzy innymi określenia sposobu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, szczegółowego zakresu informacji objętych tą ewidencją, wskazania informacji o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy zgodzić się z poglądem organów podatkowych, iż sporne nieruchomości nie są objęte podatkiem rolnym. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. nr 94 poz. 431 z późniejszymi zmianami) w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Z przepisu tego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają wszystkie użytki rolne oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, bez względu na ich powierzchnię czy też miejsce położenia. W związku z tym wszystkie użytki rolne, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Natomiast o tym czy dany grunt jest użytkiem rolnym decydują zapisy w ewidencji gruntów. Pojęcie użytków rolnych zdefiniowano przy tym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Rozporządzenie to jest przepisem wykonawczym do ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o prawie geodezyjnym i kartograficznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086). zgodnie z którą dane wynikające z ewidencji gruntów powinny być podstawą m.in. do realizacji podatków. Uprawnia to do stwierdzenia, że za użytki rolne należy uznać tylko grunty wymienione w § 68 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym użytki rolne dzielą się na:

1) grunty orne, oznaczone symbolem - R,

2) sady oznaczone symbolem złożonym z litery S oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego cześć składowa oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym założony został sad, np. S-R, S-Ł, S-Ps,

3) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,

4) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,

5) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery B oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym zostały wzniesione budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps,

6) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,

7) rowy, oznaczone symbolem - W.

Wszystkie wyżej wymienione grunty są użytkami rolnymi i w związku z tym podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Przedstawione wyliczenie ma charakter zamknięty w tym sensie, że za użytki rolne można uznać jedynie grunty tam wymienione. Żaden inny grunt nie jest użytkiem rolnym, nawet wówczas, gdy posiada klasyfikację gleboznawczą gruntu. (Podobnie L. Etel Podatek Rolny 2005 r. Komentarz do art. 1). W związku z tym, grunty oznaczone jako "dr" nie mogą być uznane za użytek rolny, przede wszystkim dlatego, że nie są wymienione w powołanym § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Wydając jednak decyzję dotycząca podatku od nieruchomości należało uwzględnić treść art. 2 ust 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późniejszymi zmianami). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. stanowił, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały budowie dróg publicznych wraz z pasami drogowymi oraz zajęte pod nie grunty.

Został on jednak znowelizowany przez art. 2 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200 poz. 1953) i od dnia 9 grudnia 2003 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

Pojęcie pasa drogowego zdefiniowano natomiast w art. 4 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 z późniejszymi zmianami), według którego jest nim wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Natomiast drogą w myśl art. 4 ust 2 powołanej wyżej ustawy jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym.

Jak wynika zatem z treści tych definicji nie odnoszą się one tylko do dróg publicznych, ale definiują wszystkie rodzaje dróg . Jako drogi publiczne uznaje się bowiem zgodnie z art. 1 tej ustawy tylko drogi zaliczone na jej podstawie do jednej z kategorii dróg. z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Powyższa ustawa reguluje także w art. 8 pewne zagadnienia dotyczące dróg niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych, określanych jako drogi wewnętrzne, do których zalicza między innymi drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, oraz dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców.

W związku z tym definicje zawarte w art. 4 ust 1 i 2 odnoszą się do obu tych kategorii dróg .

Przenosząc te rozważania na grunt ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy stwierdzić, iż art. 2 ust 3 pkt 4 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 grudnia 2003 r. wyłącza z opodatkowania podatkiem od nieruchomości wszelkie pasy drogówce wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługa ruchu, niezależnie od tego czy stanowią one drogi publiczne czy też wewnętrzne.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe uwzględnią wyżej przedstawiona wykładnię.

Zgodnie z treścią art. 152 powołanej wyżej ustawy określono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydal zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis.