Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 946/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński Protokolant Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1459/18 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. Sp. z o.o. w C. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny jest wyrok z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1459/18, którym Wojewódzki Sąd [...] (dalej także: "skarżąca", "Grupa", "Grupa [...]") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z 4 stycznia 2016 r. Grupa zwróciła się o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (dalej: "PROW 2007-2013"), za okres od 6 grudnia 2014 r. do 5 grudnia 2015 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor ARiMR decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmówił przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za ww. drugi rok korzystania z pomocy

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Prezes ARiMR decyzją z [...] października 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor ARiMR przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i ponownie odmówił.

Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził, że o ile brak jest podstaw do kwestionowania spełniania przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, to w odniesieniu do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na podstawie dostępnych informacji, został zakwestionowany faktyczny powód powstania Grupy, w kontekście stworzenia przez Grupę sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności.

W sprawie wskazano że przed powstaniem Grupy [...] i A. sp. z o.o. (dalej: "Grupa A.") oraz wpisaniem ich odpowiednio do rejestru grupy producentów roślin nasion oleistych oraz grupy producentów ziarna zbóż wraz z przyznaniem pomocy (od 6 grudnia 2013 r. do dnia 5 grudnia 2018 r.) w ramach tego działania, funkcjonowała w tym samym składzie wspólników Grupa Producentów Rolnych "[...]" sp. z o.o. w [...] (pomoc w obydwu sektorach tj. ziarna zbóż i nasion roślin oleistych) dalej : "GPR "[...]". Ten ostatni podmiot został wykreślony z rejestru, gdy przestał spełniać wymóg dotyczący udziału powyżej 50% przychodów netto ze sprzedaży produktów wytworzonych przez członków grupy i sprzedanych za jej pośrednictwem do całości przychodów grupy.

Organy wskazały na strukturę i skład osobowy organów we wszystkich ww. podmiotach, podkreślając powiązania osób zasiadających we władzach spółek tworzących Grupę. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skarżącą i grupę "A." tworzy grupa podmiotów, których struktura własnościowa i sposób zarządzania wskazuje na koordynację tych podmiotów. Takie działanie również przeczy zdaniem Prezesa ARiMR celowi koncentracji działania producentów w ramach grupy i prowadzi do rozdrobnienia na 3 grupy, z których jedna już status grupy utraciła.

Ukształtowanie struktury członkowskiej Grupy jak i struktury sprzedażowej wskazuje że celem było m.in. ominięcie okresowego limitu pomocy przez 5 lat przewidzianej dla grup producentów rolnych, bowiem GPR "[...]" możliwość korzystania z tej pomocy uzyskała w ramach PROW 2004-2006 a Grupa A.i Grupa ., wystąpiły o taką możliwość na kolejne 5 lat w ramach PROW 2007-2013.

Rozpatrując łącznie wnioski obu grup i określony na ich podstawie poziom produkcji wprowadzonej do obrotu do wartości stanowiący podstawę określenia pomocy dla każdego roku, z dużym prawdopodobieństwem przekroczyłby 1 mln euro (w okresie objętym wnioskiem wynosi 5.638.749,19 zł). Natomiast przy określaniu odrębnie dla każdej grupy, kwota stanowiąca podstawę określenia pomocy byłaby mniejsza aniżeli kwotowy limit pomocy1.000.000 euro. Tym samym kwota pomocy łącznie uzyskana dla każdej z grup odrębnie stanowiłaby kwotę wyższą niż kwota pomocy, w przypadku uwzględniana do podstawy wyliczenia łącznie dla grup.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1459/18 oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy w kontekście sztucznego stworzenia przez stronę warunków wymaganych do otrzymania płatności.

Sąd I instancji wskazując m.in. na powiązania finansowe i kapitałowe Grupy, w pełni zgodził się z argumentacją organu odwoławczego wskazującą, że struktura organizacyjna Grupy, jak i poszczególnych jej członków oraz ewidentne powiązania osobowo-kapitałowe ułatwiły członkom Grupy porozumienie się w zakresie obejścia przepisów prawa. Grupa powstała jako kontynuacja wcześniej istniejącej GPR "Z." sp. z o.o., który to podmiot korzystał już z pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Zdaniem Sądu I instancji, działania podjęte przez grupę w okresie objętym wnioskiem istotnie wskazują, że skarżąca wypełniła, zarówno obiektywny warunek wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy oraz subiektywny warunek do uznania, poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel w konsekwencji uzyskanie płatności sprzecznej z ograniczeniami związanymi ze wsparciem oraz jego celami.

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego zarzucając naruszenie:

Przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) Art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Z 2014 r" poz. 1647 ze zm.), zwanej dalej: "p.u.s.a.", poprzez wadliwe wykonanie kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem, co w konsekwencji nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji niezgodnej z prawem, w związku z art. 141 §4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku niezgodnie z dowodami przedstawionymi w aktach sprawy tj. nieuwzględnienie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był wydać wyrok po zamknięciu sprawy na podstawie akt sprawy

2) art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zastosowanie innych kryteriów kontroli administracyjnej, niż kryterium legalności, a tym samym wykroczenie poza zakres sprawy administracyjnej

3) art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 6, art.7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust 1 i 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427 z p. zm.) dalej: "ustawa o wspieraniu", w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy a nadto 138 § 1 i art. 140, art. 107 § 3 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U, z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie przyjęcia, iż organy prowadziły w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego

4) art. 141 § 4 oraz art. 145§ 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu faktycznego w sprawie, wewnętrzną sprzeczność zaskarżonego wyroku i błędną ocenę prawną zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym subsumpcję opartą na przypuszczeniach, a nie na dowodach

5) art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, czym naruszono przepis art. 151 p.p.s.a

Naruszenie prawa materialnego

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie: art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U UE L z 2011 r., nr 25, s. 8, ze zm. dalej: "rozporządzenie nr 65/2011"), art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, art. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 20 kwietnia 2007r."), poprzez błędne przyjęcie, iż Grupa A. nie musiała powstawać (vide str. 17 uzasadnienia), a produkty wytwarzane w gospodarstwach członków Grupy A. były sprzedawane do członków tej grupy, tj. GPR " [...]" oraz, że nastąpiło sztuczne stworzenie przez grupę warunków wymaganych do otrzymania płatności, poprzez dokonywanie sztucznych transferów produktów pomiędzy grupą, a jej członkiem, które to działanie nie spełnia celów tworzenia i działalności grup producentów rolnych;

wniesiono o rozpoznanie skargi, a ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Organ odpowiadając na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W pełni poparł stanowisko Sądu I instancji, jak również podtrzymał argumentacje zawartą w odpowiedzi na skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna zbudowana została w oparciu o obie wskazane w art. 174 p.p.s.a. podstawy. Jako pierwsze Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty procesowe najdalej idące, sformułowane w pkt I. ppkt 1-5 petitum skargi kasacyjnej. Dotyczą one naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew stanowisku skarżącej uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddaje się kontroli instancyjnej. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej trudno znaleźć argumenty czy rozwinięcie przedmiotowych zarzutów. Przypomnieć trzeba, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Ponadto uchybienie to musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy czego również nie wykazał autor skargi kasacyjnej.

Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla sądu administracyjnego obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym. Sporządzone przez WSA uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom określonym we wskazanej regulacji, gdyż zawiera wszystkie wymagane elementy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji zawarł obszerny wywód dotyczący uznanych okoliczności sprawy zarówno w ich ujęciu czasowo-organizacyjnym, osobowym jak i formalnoprawnym. Sąd wskazał m.in. na zapisy umów z 31 marca 2014 r. w których zarówno skarżąca, jak i Grupa A. zawarły w dniu 31 marca 2014 r. umowy z GPR "[...]", z których to wynika, iż Grupa [...] oraz Grupa "A." zleca organizację logistyczną rozumianą jako obsługa prowadzenia skupu płodów rolnych, przygotowania płodów rolnych do sprzedaży, bieżącego badania jakości płodów rolnych, organizację załadunku i rozładunku płodów rolnych, bieżącego informowania o parametrach jakościowych. Prawidłowo wyjaśnił Sąd I instancji dlaczego podzielił stanowisko organu, że pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa.

Uzasadnienie wyroku wskazuje przy tym (tak jak i kontrolowana przez Sąd meriti decyzja) jakie konkretnie przepisy prawa unijnego oraz krajowego w wyniku przedsięwziętych i opisanych działań zostały naruszone i w jaki sposób (poprzez jakie działania) to nastąpiło.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, bowiem art. 21 tej ustawy wprowadza w istotnej części szczególne w stosunku do k.p.a. reguły postępowania. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania. Przy czym organ, zarzucając stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności (odmawiając płatności), jest zobowiązany do wykazania stworzenia tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny, w sposób niebudzący wątpliwości, wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie nastąpiło rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co zostało uczynione przez organy i co trafnie zaaprobował Sąd I instancji.

Za niezasadne należy również uznać zarzuty naruszenia wskazanych przez autora skargi kasacyjnej znajdujących w tej sprawie zastosowanie przepisów k.p.a. Skontrolowane przez WSA uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe, tj. zawiera opis dowodów zgromadzonych w sprawie, ustalenia faktyczne i wskazanie, które dowody stanowiły o ustalonych faktach. Organ odniósł się do okoliczności towarzyszących powstaniu Grupy, jak i sposobu jej działania. wykazał, że warunki do otrzymania tej płatności zostały wykreowane w sposób sztuczny i miały na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szeroko przedstawił te elementy stanu faktycznego, które wpływały na kreowanie sztucznych warunków przez podmioty wymienione w decyzji. Wyjaśnił także w sposób wyczerpujący dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania płatności przez skarżącą, nie realizuje ona celów wsparcia, a jej działanie zostało uznane jako kreowanie sztucznych warunków.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji wydał zaskarżone orzeczenie na podstawie akt sprawy i w jej w granicach. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uznany za uzasadniony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (patrz: wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10; dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże), co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie oraz nie zastosowanie innego nie jest naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem i zastosował środek prawny adekwatny do wyniku tej kontroli.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono, że wyrok został wydany przez Sąd w wyniku oceny sprawy na podstawie innych kryteriów niż kryterium legalności. Opinia skarżącego, że ocena legalności dokonana w zaskarżonym wyroku była błędna, nie może stanowić podstawy do formułowania takiego zarzutu. Skarżąca kasacyjnie wskazując na naruszenie tego przepisu nie wywiodła, że Sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem i nie wykazano jakie to są te inne kryteria którymi kierował się Sąd.

Również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. rozporządzenia 1698/2005 wsparcia udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. W świetle stanowiska TSUE (wyroki: z 12 września 2013 r., C-434/12; z 7 kwietnia 2022 r., C-176/20) wskazać należy, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (patrz: wyrok NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (patrz: wyrok NSA z 8 sierpnia 2019 r., I GSK 1313/18).

W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo zweryfikował ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Całokształt ustaleń faktycznych doprowadził do stwierdzenia, że działalność gospodarcza Grupy dowodzi, że jej istnienie i funkcjonowanie na rynku jako odrębnego podmiotu gospodarczego miało jedynie pozorny charakter, a jej utworzenie doprowadziło do sytuacji przeciwnej do celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit. b) rozporządzenia 1698/2005, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie wykazania się jakąkolwiek produkcją oraz umożliwienie skarżącej wypełnienia warunku minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych. Organy przyjęły a Sąd I instancji trafnie zaakceptował brak samodzielności Grupy w prowadzeniu działalności gospodarczej. W sprawie nie można mówić o niezależnych od siebie "rolnikach", którzy wymagają wsparcia określonego w art. 35 rozporządzenia 1698/2005 poprzez ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów, w przypadku, gdy można stwierdzić koordynację i administrowanie podmiotami w przypadku wszystkich podmiotów jeszcze przed podjęciem działalności Grupy (zarówno poprzez powiązania kapitałowe jak i przede wszystkim osobowe). Należy podkreślić że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie dokonywał wprowadzenia produktów członków grupy na rynek, lecz - kierując się umową korzystał z pośrednictwa GPR "[...]" sp. z o.o., a dopiero ta ostatnia spółka dokonywała wprowadzenia produktów członków grupy na rynek. Skarżąca przez takie ułożenie stosunków jako spółka produkcyjna nie mogła spełnić celów określonych w art. 35 ust.1 rozporządzenia nr 1698/2005.

Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1503/18, kompleksowe odczytanie art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wskazuje, że przepis ten w swojej treści dwukrotnie używa pojęcia "cel", raz w kontekście celu tworzenia i działalności administracyjnej grupy, drugi raz w kontekście wspólnych działań grupy zmierzających do koncentracji dystrybucji produktów produkowanych przez poszczególnych członków grupy. Należy zatem odróżnić sam cel tworzenia grupy producentów rolnych jako pewnej formy "organizowania", określanej przez samego prawodawcę unijnego jako administracyjną oraz cele szczegółowe działania grupy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie realizuje obu celów zawartych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. W zakresie ułatwienia tworzenia grupy producentów cel ten został przez Grupę naruszony poprzez sztucznie stworzone warunki do otrzymania płatności. Natomiast w zakresie wspólnych działań grupy zmierzających do koncentracji dystrybucji produktów produkowanych przez poszczególnych członków grupy, cel ten także nie został zrealizowany.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA prawidłowo podzielił stanowisko organu, że w sprawie wystąpił zarówno element obiektywny wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy poprzez utworzenie grupy niezgodnie z celami wskazanymi w art. 35 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia 1698/2005, jak i element subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności spowodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Odnośnie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 został on uchylony z dniem 1 stycznia 2014 r. Natomiast spółka wystąpiła z wnioskiem w dniu 4 stycznia 2016 r., który dotyczył okresu od 6 grudnia 2014 r. do 5 grudnia 2015 r. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że odmowa przyznania płatności nastąpiła poprzez stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, co zresztą powstało zgodnie z art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z 20 grudnia 2013 r., nr 347, s. 549). Jednak zarzutu naruszenia tego przepisu skarżąca kasacyjnie nie podniosła.

Natomiast zarzut niewłaściwego zastosowania § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie spór dotyczy braku uzyskania płatności, poprzez stworzenie sztucznych warunków. Skarżąca kasacyjnie spółka zdaje się nie dostrzegać, że powodem odmowy przyznania płatności nie była sama sprzedaż produktów wytworzonych przez grupę na rzecz podmiotu powiązanego, lecz podjęcie działań, mających na celu uzyskania płatności, poprzez stworzenie sztucznych warunków (patrz: wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 756/19).

W związku z powyższym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 2 i art. 3 u.g.p.r.

Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).