Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1435/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2018 r. nr 2401-IOV3.4103.135,145-146.2018.IPA UNP: 2401-18- w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r. postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") decyzją z 28 grudnia 2018 r. Nr 2401-IOV3.4103.135,145-146.2018.IPA UNP: 2401-18- działając na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej: "o.p."), a także przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. – zwana dalej: "u.p.t.u.") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. (zwany dalej: "Naczelnik", "organ podatkowy I instancji") z 29 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia E Sp. z o.o. w D. (zwana dalej: "podatnikiem", "stroną", "spółką") w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r.

Na powyższą decyzję DIAS pismem z 15 stycznia 2019 r. skargę wniósł działający w imieniu Spółki tymczasowy pełnomocnik szczególny (r.pr. A. G.). Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach w zakresie stanu faktycznego wskazując, że organy podatkowe obu instancji nie miały podstaw do zakwestionowania transakcji, jako nie mających miejsca w rzeczywistości. Towar będący przedmiotem transakcji istniał, był przewożony, co znajdowało potwierdzenie m.in. w zeznaniach kierowców i listach przewozowych. Spółka nie była zobowiązana do kontroli pochodzenia towaru, dysponowała fakturami wystawionymi przez dostawcę w związku z czym przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Skarżący wniósł o:

a) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS w całości względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organom podatkowym;

b) zwolnienie Spółki od kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą w całości, względnie w trybie art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o uwzględnienie, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie ma obowiązku uiszczenia wpisu;

c) przyznanie na rzecz radcy prawnego pełniącego obowiązki tymczasowego pełnomocnika szczególnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, które ani w części ani w całości nie zostały pokryte według stawek określonych w § 3 ust. 1 pkt. 1 lit. g rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu powiększonych stosownie do treści § 2 ust. 3 - cytowanego rozporządzenie o kwotę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującej w dniu orzekania o tej opłacie.

DIAS w piśmie z 6 marca 2019 r. odpowiedział na skargę. Organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Dyrektor wskazał, że sprawie składającym skargę w imieniu Spółki jest radca prawny, wyznaczony na tymczasowego pełnomocnika szczególnego, który zgodnie z art. 138m § 1 o.p. posiadał umocowanie do reprezentowania ww. Spółki jedynie przed organem podatkowym. Tymczasowy pełnomocnik szczególny nie jest osobą uprawnioną do działania w imieniu skarżącej Spółki przed sądem administracyjnym. Nie może zatem występować w jej imieniu, albowiem nie został ustanowiony do zastępowania ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej. W zakresie zarzutów dotyczących istoty sprawy organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 25 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 219/19 odrzucił skargę Spółki wskazując, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiadał umocowania do złożenia w imieniu podatniczki skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienie opatrzono klauzulą prawomocności od dnia 3 maja 2019 r.

W dniu 13 września 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga kasacyjna Spółki na postanowienie o odrzuceniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wspomniane pisma zostały sporządzone przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, który uprzednio w związku z zapoznaniem się z aktami sprawy złożył pełnomocnictwo udzielone przez D. S. członka zarządu Spółki. Wraz z pełnomocnictwem z 23 lipca 2019 r. złożono potwierdzone za zgodność kopie uchwały zgromadzenia wspólników o powołaniu na stanowisko prezesa zarządu D. S. wraz z oświadczeniem tego ostatniego, o wyrażeniu zgody na powołanie (dokumenty datowane na 22 lipca 2019 r).

W skardze kasacyjnej na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., art. 58 § 2 p.p.s.a., art. 31 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarżący nie został wezwany do usunięcia braków w składzie organów. Powyższe uchybienie spowodowało bezzasadne odrzucenie skargi i pozbawienie Spółki możliwości zaskarżenia niekorzystnej decyzji do sądu;

- art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 37 § 1 p.p.s.a., art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że A. G. nie ma umocowania do reprezentowania Skarżącej i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy nie został on wezwany do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa dla A. G.;

- art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., art. 35 § 1 p.p.s.a, art. 49 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na skutek uznania, że A. G. nie ma uprawienia do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy nie została ona wezwana do przedłożenia umocowania dla A. G. do reprezentowania Spółki w postępowaniu sądowym lub potwierdzenia dokonanych przez niego czynności.

W konsekwencji autor skargi kasacyjnej wnioskował o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym zasądzenie kosztów postępowania.

WSA w Gliwicach postanowieniem z 19 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 219/19 przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej Spółki na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną na decyzję Dyrektora z 28 grudnia 2018 r.

Dyrektor pismem z 29 listopada 2019 r. wniósł zażalenie na postanowienie tut. Sądu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie o odrzuceniu skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 lutego 2020 r. sygn. akt I FZ/20 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie WSA w Gliwicach nie czyniło zadość wymogom określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. Przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozwało ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, przyjmując, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu.

W piśmie procesowym z 27 lutego 2020 r. pełnomocnik Spółki wskazał, że rezygnacja D. S. z funkcji prezesa zarządu Spółki z 7 lipca 2016 r. była spowodowana objęciem funkcji prezesa zarządu w K sp. z o.o. We władzach tej spółki D. S. zasiadał w okresie od 4 lipca 2016 r. do 27 czerwca 2019 r., tj. do dnia udzielenia absolutorium przez Radę Nadzorczą tej Spółki.

Wskazał na pominięcie w postępowaniu M. J. – pełnomocnika ustanowionego przez Spółkę, co spowodowało że w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika nie znalazły się dowody zgromadzone w trakcie postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez Dyrektora UKS, ani wynik kontroli, a tymczasowy pełnomocnik szczególny ustanowiony przez Naczelnika nie miał wiedzy o wyniku kontroli wydanym po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego przez Dyrektora UKS oraz o dowodach zgromadzonych w tym postępowaniu kontrolnym i nie mógł ich przedstawić w postępowaniu podatkowym, czego Naczelnik musiał być świadomy postanawiając o ustanowieniu A. G. tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym. Pełnomocnik zarzucił, że organy podatkowe pozostawały w sprawie bezczynne, a wzmogły swoją aktywność dopiero przed końcem 2017 r. Zaznaczono, że wobec braku aktywności organów podatkowych nie zachodziła po stronie jedynego wspólnika potrzeba obsadzenia w Spółce organów. W piśmie wskazano, że wspólnik Spółki miał wiedzę, iż pełnomocnictwo do akt sprawy złożył M. J., do którego organy podatkowe miały obowiązek kierować zgodnie z art. 145 § 2 o.p., a zatem wspólnik miał uzasadnione podstawy aby zakładać, że jakiekolwiek pisma, w tym decyzje podatkowe, zostaną doręczone temu pełnomocnikowi. Dodatkowo pismem z 2 czerwca 2017 r. pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki złożył również radca prawny J. G. i on również został pominięty przez Naczelnika. Wskazano, że brak zarządu Spółki nie stanowił żadnej przeszkody do prowadzenia postępowania podatkowego. Pełnomocnik podniósł, że ustanowienie tymczasowego pełnomocnika szczególnego jak sama nazwa wskazuje jest ma charakter wyłącznie tymczasowy. Organy podatkowe nie mogą przy jego asyście przeprowadzić całego postępowania podatkowego i doręczyć mu decyzji kończącej postępowanie. Do pisma załączono dokumentację związaną z udziałem D. S. we władzach E Sp. z o.o. oraz Spółki K sp. z o.o., oraz pismo radcy prawnego J. G. z 2 czerwca 2017 r., a także wynik kontroli z 26 kwietnia 2016 r. przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 9 marca 2020 r., ponownie przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej Spółki na decyzję Dyrektora dnia 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r. Sąd wyjaśnił, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zaznaczono, że po powołaniu nowego organów Spółki – prezesa zarządu, podjęto bez zbędnej zwłoki działania mające na celu ochronę jej praw w postępowaniu.

Na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzucenie skargi zażalenie wniósł Dyrektor wskazując, że rozpoznano wniosek złożony przez osobę nieuprawnioną w dacie działania oraz nieuzasadnione uznanie, iż brak organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi okoliczność niezawinioną.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 października 2020 r. sygn. akt I FZ 146/20 oddalił zażalenie Dyrektora.

Postanowieniem z 22 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 219/19 starszy referendarz sądowy uchylił postanowienie z 21 maja 2019 r. o stwierdzeniu prawomocności z dniem 3 maja 2019 r. postanowienia WSA w Gliwicach z 25 marca 2019 r. o odrzuceniu skargi Spółi na decyzję Dyrektora z 28 grudnia 2018 r.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 grudnia 2022 r. sygn. akt I FSK 610/22 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Spółki uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 219/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Spółki (wniesionej przez [...]) na decyzję Dyrektora z 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r. NSA stwierdził, że wobec braku uruchomienia przez Sąd I instancji procedury uzupełnienia braków formalnych skargi tudzież bez uwzględnienia podniesionych w skardze kasacyjnej okoliczności stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu należało uznać za przedwczesne.

Pismem z 10 września 2019 r. Spółkę reprezentowaną przez pełnomocnika – adw. P. S., wniosła skargę kasacyjną na decyzję DIAS w Katowicach z 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r.

Osobno wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 9 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1435/19 zawiesił postępowanie w związku z wniesioną skargą z 10 września 2019 r. Powodem zawieszenia była konieczność oczekiwania na wynik postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach o sygn. akt III SA/Gl 219/19 i I SA/Gl 1484/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 1 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1484/19 zawiesił postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z 25 marca 2019 r. sygn. akt III SA/GI 219/19 w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r., w związku z oczekiwaniem wyniku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 219/19. Postanowieniem z 22 lipca 2024 r. zapadłym pod sygn. akt I SA/Gl 1484/19 Sąd umorzył postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania, zainicjowane przez pełnomocnika spółki pismem z 21 października 2019 r., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Sąd wyjaśnił, że na skutek uchylenia postanowienia odrzucającego skargę w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 219/19 oraz rozpoznania ww. sprawy merytorycznie, już pod nową sygn. akt, tj. I SA/Gl 166/23, przestał istnieć sprawie prowadzonej pod. sygn. akt I SA/Gl 1484/19 przedmiot zaskarżenia.

W następstwie uchylenia przez NSA postanowienia z 25 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 219/19, uzupełnione zostały braki skargi wniesionej przez spółkę w sprawie (w tym wpis), która została prowadzona pod nową sygn. akt I SA/Gl 166/23. W sprawie tej 5 lutego 2024 r. WSA w Gliwicach wydał wyrok oddalający skargę strony.

Postanowieniem z 5 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1435/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z 9 marca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W zaistniałym układzie procesowym skarga spółki z 10 września 2019 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Gl 1435/19 okazała się skargą wniesioną w sprawie już toczącej się. Następstwem rozpoznania licznych środków prawnych okazało się, że skutek zawisłości sporu przed Sądem pomiędzy tymi samymi stronami (skarżącą E Sp. z o.o. oraz organem DIAS) powstał w związku ze skargą spółki z 15 stycznia 2019 r. pierwotnie wniesioną przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Skarga ta finalnie została uznana, za skutecznie wniesioną i jako taka była rozpoznana w procesie toczącym się z udziałem stron. Postępowanie w sprawie prowadzonej wcześniej pod sygn. akt III SA/Gl 219/19, zakończyło się przed tut. Sądem wyrokiem zapadłym pod sygn. akt I SA/Gl 166/23. Od wyroku z 5 lutego 2024 r. ogłoszonego w dniu 24 lutego 2024 r. Spółka wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa nadal pozostaje w toku.

Wspomniane orzeczenie tut. Sądu zapadło w sporze dotyczącym oceny legalności tej samej decyzji (DIAS z 28 grudnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i listopad 2012 r. oraz za marzec 2013 r.) i pomiędzy tymi samymi stronami.

W odniesieniu do skargi Spółki z 10 września 2019 r. wyczerpana została przesłanka jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935). Przywołany przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku.