Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 876/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. L. kwotę 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2014 r. określającej T. S. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2009 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. organ kontroli skarbowej ustalił, że T. S. w 2009 r. nie zgłosił prowadzenia działalności gospodarczej właściwemu organowi ewidencyjnemu i nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie składał deklaracji podatkowych dla potrzeb tego podatku. Pomimo to, w ocenie organu kontroli karbowej skarżący prowadził w sposób zorganizowany i ciągły działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży odzieży damskiej, męskiej i dziecięcej za pośrednictwem portalu internetowego.

W wyniku dokonanych ustaleń decyzją z dnia [...] 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2009 r.

T. S. złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniósł m.in., że sprzedażą odzieży zajmowała się jego żona J.S., która za jego zgodą korzystała z jego kont na portalu aukcyjnym oraz z jego rachunku bankowego, na dowód czego do odwołania załączył oświadczenie żony.

Organ podatkowy drugiej instancji nie uwzględnił odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu kontroli skarbowej.

Organ odwoławczy ocenił, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych, których dotyczy decyzja ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst z 2012 r., poz. 749 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "O.p.". Organ podatkowy stwierdził, że w dniu 4 listopada 2014 r. zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe, skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych m.in. za kwiecień - listopad 2009 r. Pismem z dnia 6 listopada 2014 r., doręczonym w dniu 24 listopada 2014 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zawiadomił podatnika - w oparciu o regulację wynikającą z art. 70c O.p. - o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe.

Następnie organ odwoławczy podał, że w toku postępowania kontrolnego przeprowadzono czynności sprawdzające u właściciela serwisu aukcyjnego w zakresie zrealizowanych w 2009 r. transakcji sprzedaży z kont/nicków używanych przez podatnika.

W oparciu o pozyskane dane ustalono, iż podatnik posiadał dwa konta/nicki zarejestrowane na własne nazwisko: "[...]" - zarejestrowany w dniu 13 grudnia 2004 r. oraz "[...]" - zarejestrowany w dniu 6 września 2008 r.

Organy podatkowe ustaliły, że poza nielicznymi wyjątkami przedmiotem sprzedaży towary były nieużywane, o czym świadczyły opisy na aukcjach internetowych: "nowa", "nowa z metką" itp. Przekazanie towarów nabywcy następowało poprzez wysyłkę realizowaną przez Pocztę Polską po otrzymaniu od nabywcy zapłaty na rachunek bankowy. Miesięcznie było oferowanych od kilkudziesięciu do ponad stu sztuk odzieży. Łącznie w okresie od 2 kwietnia do 31 grudnia 2009 r. podatnik sprzedał 833 sztuk towarów.

Organ kontroli skarbowej ustalił, że z dniem 2 kwietnia 2009 r. podatnik przekroczył kwotę obrotu w wysokości 50.000 zł - o której mowa w art. 113 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.) - uprawniającą do zwolnienia od podatku i z tym dniem obowiązany był na podstawie art. 109 ust. 3 ww. ustawy prowadzić ewidencję zawierającą kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Podatnik nie dopełnił tych obowiązków.

Organ pierwszej instancji określił podstawę opodatkowania w drodze szacowania stosownie do art. 23 § 4 O.p., przyjmując do jej wyliczenia dane z rachunku bankowego prowadzonego przez A Bank S.A. oraz z wydruków dokumentujących wszystkie transakcje sprzedaży dokonane przez podatnika poprzez portal aukcyjny pod ww. nickami za okres kwiecień - grudzień 2009 r.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ponieważ dowody zebrane w toku postępowania (m.in. wydruki z rachunków bankowych na które dokonywano wpłat) pozwalały na określenie prawidłowej podstawy opodatkowania, organ pierwszej instancji był uprawniony, na podstawie art. 23 § 2 O.p., do odstąpienia od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Podkreślił, że stwierdzenie nierzetelności księgi podatkowej bądź też nieprowadzenia księgi podatkowej nie obliguje jeszcze automatycznie do ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania, bowiem zastosowanie tego trybu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nie ma innego sposobu ustalenia podstawy opodatkowania. Ocenił, że powyższe uchybienie nie jest jednak podstawą do uchylenia decyzji organu kontroli skarbowej, gdyż organ odwoławczy ma prawo do sanowania uchybienia organu pierwszej instancji w tym zakresie, ponieważ ustalenie podstawy opodatkowania w przedmiotowej sprawie było prawidłowe. Nieprawidłowość dotyczyła jedynie błędnego przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 23 § 4 O.p., podczas gdy zebrane w trakcie kontroli dowody pozwalały na określenie podstawy opodatkowania bez konieczności jej szacowania.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym prowadzenie przez podatnika działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży odzieży, nie budzi wątpliwości. Sprzedaż ta dokonywana była w sposób zorganizowany, stały (przez cały 2009 rok) i częstotliwy, co oznacza że skarżący był podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "p.t.u."

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ drugiej instancji stwierdził, że o tym, że to skarżący, a nie jego żona, prowadził działalność handlową świadczy to, że oba nicki/konta na portalu aukcyjnym zostały zarejestrowane na nazwisko skarżącego. Adresy email przypisane do ww. nicków/kont również należą do skarżącego. Należności ze sprzedaży towarów wpływały na rachunek bankowy podatnika. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez bank, którym prowadził ów rachunek, T. S. nie upoważnił żadnej innej osoby do korzystania z rachunku. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że komentarze dotyczące zakupów i wpłat od kupujących odnosiły się do podatnika.

W skardze na decyzje organu odwoławczego podatnik zarzucił naruszenie:

1) zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 oraz w art. 187 § 1 O.p.

2) art. 247 § 1 pkt 5 O.p. poprzez rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej podmiotu, który w świetle norm prawa materialnego nie jest stroną w sprawie.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że przepisy art. 122 i w art. 187 § 1 O.p. zobowiązują organ podatkowy do pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących sprawy i dających podstawy do jej załatwienia. Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji nie wywiązał się z tego obowiązku, ponieważ nie zbadał okoliczności prowadzenia sprzedaży na portalu aukcyjnym przez żonę skarżącego. Skarżący podniósł, że korzystanie z konta zarejestrowanego na jednego z małżonków, przez drugiego małżonka, jest zgodne z regulaminem portalu internetowego.

Odpowiadając na zarzut organu odwoławczego, iż nie przedstawił żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że sprzedażą odzieży poprzez portal aukcyjny zajmowała się żona, skarżący podniósł, że nie jest w stanie przedstawić takich dowodów, gdyż ich nie posiada. Wskazał, że wszelkie dowody niezbędne do potwierdzenia, że to żona prowadziła działalność handlową są w posiadaniu jego żony oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. i Urzędu Skarbowego w Z..

W ocenie skarżącego porównanie akt kontroli podatkowej przeprowadzonej wobec żony skarżącego w 2006 roku z aktami niniejszej sprawy pozwoliłoby ustalić, że działalność będąca przedmiotem obu kontroli była pod każdym względem tożsama, a więc prowadzona przez tą samą osobę. Nie jest zatem gołosłowne twierdzenie żony skarżącego, iż sprzedaż prowadzona ze wszystkich zarejestrowanych kont należących do skarżącego i do jego żony była prowadzona wyłącznie przeze żonę skarżącego.

Uzasadniając żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, skarżący podniósł, że na skutek niewykonania przez organ drugiej instancji obowiązku pełnego wyjaśnienia wskazanych przez skarżącego okoliczności, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję obarczoną kwalifikowaną wadą materialną tzn. skierował decyzję do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez organ kontroli skarbowej, nie budzi wątpliwości sądu, że osoba, która posługiwała się dwoma wskazanymi w decyzji kontami/nickami na portalu aukcyjnym, prowadziła działalność handlową, a tym samym była podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 p.t.u., w brzmieniu obowiązującym w roku 2009, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 p.t.u.).

Z ustaleń organu kontroli skarbowej wynika, że w 2009 r. użytkownik kont/nicków "[...]" i "[...]" sprzedał 1.331 sztuk bluzek, sukienek, żakietów, swetrów, spodni i kurtek za łączną kwotę 113.654,71 zł (protokół z kontroli – karta 124 akt podatkowych). Osoba ta była zatem handlowcem przeprowadzającym transakcje w sposób częstotliwy.

Powyższa kwestia jest w istocie niesporna. Spór dotyczy osoby, która była owym handlowcem, a tym samym podatnikiem podatku od towarów i usług. Organy podatkowe oceniły, że był nim skarżący, natomiast skarżący dowodzi, że działalność gospodarczą prowadziła jego żona, której udostępnił ww. konta/nicki.

W ocenie sądu organy podatkowe zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, wskazujący że to skarżący prowadził sprzedaż towarów za pośrednictwem portalu aukcyjnego. Z informacji uzyskanych od właściciela portalu aukcyjnego wynika, że oba ww. nicki/konta zostały zarejestrowane na nazwisko skarżącego. Również adresy mailowe przypisane do ww. kont należą do skarżącego. Komentarze dotyczące zakupów i płatności również wskazują na skarżącego jako sprzedawcę.

Jedyną okolicznością, która potwierdza twierdzenie skarżącego, iż sprzedawcą była żona skarżącego, jest okoliczność, iż część przelewów stanowiących zapłatę ceny wpływała na rachunek bankowy żony skarżącego. Powyższe dotyczy transakcji z przeprowadzanych przez konto/nick "[...]" w okresie od 17 marca 2009 r. do dnia przeprowadzenia postępowania kontrolnego. Należności ze sprzedaży towarów przeprowadzanych przez konto/nick "[...]" oraz należności za sprzedane towary poprzez konto/nick "[...]", przeprowadzone przed 17 marca 2009 r., wpływały na rachunki bankowe skarżącego.

Podkreślić przy tym należy, że działalność handlowa prowadzona była zasadniczo przy użyciu konta/nicka "[...]" – zestawienie transakcji – karty od 42 do 49 akt podatkowych. Łączna wartość sprzedanych towarów z tego konta/nicka wyniosła 113.083,24 zł, podczas gdy konta/nicka "[...]" sprzedano towary za kwotę 571,47 zł – protokół z kontroli – karta 124 akt podatkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. trafnie podniósł, że pomimo iż część wpłaty z tytułu sprzedaży towarów wpływała na rachunek bankowy należący do żony skarżącego, to jednak z treści przelewów wynika, że związane były one z transakcjami dokonywanymi za pośrednictwem kont/nicków należących do skarżącego.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie istnieją okoliczności, które nie zostały wyjaśnione, np. nie wiadomo kto był nabywcą towarów sprzedawanych za pośrednictwem ww. kont/nicków. Podkreślić jednakże należy, że to nie organy podatkowe ponoszą odpowiedzialność za ten stan rzeczy.

Organ kontroli skarbowej dwukrotnie wzywał skarżącego na przesłuchanie w charakterze strony (wezwania z 18 lipca 2014 r. – karta 6 oraz z 22 września 2014 r. – karta 64), na które podatnik nie stawił się.

Podatnik nie udzielił merytorycznej odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia szeregu okoliczności związanych z działalnością handlową (wezwania z dnia 24 lipca 2014 r. oraz 20 sierpnia 2014 r. – karty 11 i 52 akt podatkowych). Podatnik nie odebrał pierwszego wezwania, natomiast na drugie odpowiedział, że nie jest w stanie przypomnieć sobie wszystkich okoliczności i skompletować dokumentacji i wniósł o 30-dniowy termin na przygotowanie wyjaśnień (karta 61akt podatkowych). Do czasu zakończenia postępowania podatkowego nie przedstawił żadnych wyjaśnień odnośnie prowadzonej działalności handlowej.

W odwołaniu zaś podniósł, że działalność handlową przy użyciu ww. kont/nicków prowadziła jego żona. Do odwołania załączono oświadczenie żony.

Sąd nie dał wiary powyższym wyjaśnieniom. Są one bowiem sprzeczne z ustaleniami organu kontroli skarbowej przedstawionymi w stanowisku do odwołania (pismo z dnia 12 stycznia 2015 r.), zgodnie z którymi żona skarżącego w 2009 r. nie składała deklaracji VAT-7 ani zeznania rocznego dla potrzeb podatku dochodowego od osób fizycznych. Przyjąć zatem należy że nie prowadziła w tym roku działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ocenił, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.

A.Rz.