Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 701/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2021 r., znak: [...], w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez M. G., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 16 marca 2021 r., znak: [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2020 r., znak: [...], o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego w G przy ul. K.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 1 czerwca 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy na wniosek D. G. wszczął postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego pod adresem; G , ul. K.

Uzasadniając wniosek D. G. podał, że skarżący w grudniu 2016 r.

dobrowolnie opuścił budynek mieszkalny pod ww. adresem, w którym zameldowany

jest na pobyt stały. Do wniosku został dołączony wydruk z księgi wieczystej,

z której wynika, że współwłaścicielami spornej nieruchomości są: D. G. i skarżący.

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] 2020 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w G przy ul. K.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności - poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji o wymeldowaniu, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie opuścił lokalu trwale i dobrowolnie;

2. niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych;

3. uniemożliwienie skarżącemu udziału w przesłuchaniu aspiranta P. S. - funkcjonariusza Policji z KPP, a tym samym pozbawienie skarżącego możliwości zadawania pytań;

3. zaniechanie zażądania przez organ pierwszej instancji dokumentów z Sądu Rejonowego, Wydział II Karny, pomimo, że skarżący wskazał sygnatury akt, w których zgromadzony został materiał dowodowy obrazujący postawę wnioskodawcy wobec skarżącego, zmuszanie skarżącego do określonych zachowań, w tym do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, zakazu korzystania z pomieszczeń gospodarczych, wielokrotnego pobicia skarżącego, pomawiania go o zachowania, których nigdy się nie dopuścił;

4. zaniechania zwrócenia się do kuratorów sądowych Sądu Rejonowego, którzy pełnili nadzór na D. G. z zapytaniem jaka była przyczyna i w jakim okresie ta sytuacja miała miejsce i nie przesłuchaniu ich w charakterze świadków;

5. brak przeprowadzenia wizji lokalnej w miejscu zamieszkania skarżącego, celem ustalenia czy opuszczenie przez skarżącego domu miało charakter trwały czy nie.

Skarżący podniósł nadto, że opuszczenie przez niego domu nie miało charakteru trwałego, tylko czasowy. Oświadczył, że przyczyną opuszczenia było to, że brat dopuszczał się wobec skarżącego pobicia, gróźb, używał wobec niego niebezpiecznych narzędzi, uniemożliwiał mu korzystnie z prądu, wody. Skarżący w opisanej sytuacji nie mógł na stałe przebywać w domu, szczególnie nie mógł tam nocować i zmuszony był do czasowego opuszczenia domu, przy czym nie zabierał ze sobą należących do niego rzeczy.

Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że opuszczenie lokalu uprawniające do wymeldowania następuje wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Wojewoda podkreślił, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, nie precyzując czy winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, co do jego przyczyn, sposobu, czy też czasu jego trwania. Dlatego każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony.

Jednocześnie badanie dobrowolności opuszczenia lokalu nie ogranicza organów administracji do badania kwestii mentalnych, przekonania zainteresowanego - osoby podlegającej wymeldowaniu, ale ma także wymiar zobiektywizowany, związany z całokształtem okoliczności faktycznych i uwarunkowań prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 95/14).

Wojewoda wskazał dalej, że przepis art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności precyzuje, iż pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj,: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Ponadto należy wskazać, że za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuję rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe również bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie.

Ewidencja ludności polega na rejestracji faktycznego miejsca pobytu osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej. Polskiej ma obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Natomiast gdy opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego jest obowiązana wymeldować się w organie gminy.

Z powyższych względów przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania (w drodze decyzji administracyjnej) jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem decyzji w sprawie o wymeldowanie jest bowiem doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu strony postępowania z miejscem rejestracji. Ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.

Jakkolwiek odwołujący się to kwestionuje, to jednak nie można w niniejszej sprawie odmówić znaczenia wyjaśnieniom złożonym do protokołu w toku postępowania przed organem pierwszej instancji zarówno przez strony postępowania jak i przez powołanych świadków.

Z wyjaśnień skarżącego złożonych w dniu 27 lipca 2020 r. wynika, że w grudniu 2016 r. wyprowadził się z lokalu położonego w G, ul. K. Od tamtego czasu wielokrotnie bywał w domu. W przedmiotowym lokalu ostatni raz był w maju bieżącego roku. Wszedł do mieszkania na godzinę, okazało się, że rzeczy skarżącego były zniszczone, meble połamane, a zamek w drzwiach wymieniony. W opinii skarżącego powyższe było skutkiem działania D. G. Jak podał skarżący na co dzień przebywa w różnych mieszkaniach, nie ma stałego miejsca pobytu. W domu zamieszkuje obecnie D. G. oraz matka skarżącego M. G. Są tam rzeczy, których skarżący nie może wziąć z powodu agresji ze strony D. G. Jak podał, lokal opuścił ze względu na sytuację rodzinną i problemy z bratem D. G. Skarżący dąży do ponownego wprowadzenia się do lokalu. Agresja ze strony D. G. względem skarżącego były przedmiotem interwencji Policji. Sprawy karne oraz inne sprawy toczące się przed sądem karnym dotyczyły napaści oraz zniszczenia mienia. W części oskarżonym był D. G., w części z nich skarżący.

Z kolei z wyjaśnień D. G. z dnia 27 lipca 2020 r. wynika, że w lokalu mieszkalnym położonym w G, ul. K skarżący nie mieszka od początku grudnia 2016 r. M. G. wyprowadził się kiedy D. G. nie było w domu, kuzyn skarżącego G. G. pomógł mu wynosić rzeczy, w tym meble. W mieszkaniu nie zostały żadne rzeczy skarżącego oprócz maszyny rolniczej, której jest właścicielem. Skarżący bywał w mieszkaniu, ale tylko przelotnie i od czasu wyprowadzki nie mieszkał tam. Skarżący może posiadać klucze do domu, jednak nie próbował się wprowadzić do lokalu. Za każdym razem kiedy przyjeżdżał miało to na celu zabranie czegoś z domu. Było to podstawą konfliktów między braćmi, w związku z tym toczą się postępowania sądowe. Sprawy toczące się przed sądem cywilnym dotyczą odwołania darowizny, gdyż D. G. podarował skarżącemu połowę nieruchomości.

Ustalono, że dnia 24 sierpnia 2020 r. Komenda Powiatowa Policji poinformowała organ pierwszej instancji, że od 2016 r. pod adresem: G, ul. K miało miejsce 27 interwencji Policji. W szczególności dotyczyły one w awantur do jakich dochodziło pomiędzy skarżącym i D. G. Z treści zgłoszeń wynikało, że D. G. zajął pokój skarżącego przez co ww. miał utrudniony dostęp do niego. Z kolei dnia 9 października 2020 r. Komenda Powiatowa Policji poinformowała Burmistrza Miasta i Gminy, że nie zostały odnotowane interwencje dotyczące: prawa zamieszkania skarżącego w nieruchomości pod adresem: G, ul. K; wyprowadzenia skarżącego z domu pod ww. adresem; zgłoszenia, że skarżący wchodzi do miejsca stałego pobytu w celu zabrania rzeczy, które do niego nie należą. Odnotowano natomiast interwencje dotyczące: uszkodzeń i zniszczeń mienia, związane z korzystaniem przez skarżącego i D. G. z pomieszczeń, tj. garaży, pokoi (dostępu do nich), zaginięcia rzeczy z posesji pod adresem: G, ul. K. Ustalono nadto, że w Komendzie Powiatowej Policji prowadzone były postępowania karne dotyczące rodziny G. W rodzinie tej prowadzone były procedury "Niebieskiej Karty". Według posiadanej wiedzy przez aspiranta P. S. - skarżący wyprowadził się z domu z uwagi na liczne nieporozumienia i awantury ze swoim bratem D. G.

Dnia 6 października 2020 r. w Urzędzie Miasta i Gminy stawił się A. P., zamieszkały w G przy ul. K. Do protokołu wyjaśnił, że skarżący nie zamieszkuje pod adresem: G, ul. K od około roku. Nie zna przyczyny wyprowadzki. Zeznał, że za każdym razem jak skarżący przyjeżdżał pod ww. adres wzywana była Policja. Poinformował, że gdy skarżący mieszkał w domu angażował się w prace przy domu oraz w gospodarstwie rolnym.

Z kolei dnia 29 października 2020 r. Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu Miasta i Gminy poinformował, że 18 kwietnia 2017 r. M. G. (ojciec skarżącego) złożył deklarację o wysokości opłaty za, gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącymi nieruchomości pod adresem: G, ul. K. Do deklaracji załączono oświadczenie, że skarżący nie zamieszkuje w ww. nieruchomości (dowód karta 146 akt sprawy).

Pismem z 1 grudnia 2020 r. D. G. poinformował, że skarżący w grudniu 2016 r. wyprowadził się dobrowolnie z budynku mieszkalnego położonego w G przy ul. K i zabrał swoje rzeczy osobiste; przyjeżdżał pod ww. adres celem zabrania pozostawionych swoich rzeczy, a także narzędzi, które nie stanowiły jego własności, co było przedmiotem zgłoszeń do Prokuratury Rejonowej. Podał, że nie jest prawdą, aby brat wyprowadził się ze względu na agresję z jego stron - skarżący był dwukrotnie uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 157 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1444 z późn. zm.). Według D. G., brat wyprowadził się z uwagi na brak jego zgody i ojca na składowanie na terenie posesji beczek z paliwem, które następnie sprzedawał. Brak zgody na akceptowanie działalności skarżącego i wątpliwości co do jej legalności spotykało się z niewłaściwymi zachowaniami wyżej wymienionego wobec niego, jak również wobec ojca i matki.

Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie ujawnił głęboki konflikt istniejący pomiędzy skarżącym, a jego bratem D. G. Opisany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący od grudnia 2016 r. nie mieszka pod adresem: G, ul. K, czego sam zainteresowany nie kwestionował. W wyniku trwającego wieloletniego, wielopoziomowego konfliktu pomiędzy wymienionym, a jego bratem D. G. doszło do opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Wyżej wymieniony zamieszkał poza przedmiotowym budynkiem, gdzie aktualnie koncentruje swoje życie osobiste. Odwołujący się w dalszym ciągu nie zamieszkuje w spornym budynku.

Nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym budynku, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego budynku, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. O ocenie charakteru pobytu czy też opuszczenia budynku decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym budynku, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania budynku, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.

Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje by skarżący podjął kroki zmierzające do przezwyciężenia przeszkód do swobodnego korzystania z budynku. Nie sposób nie zauważyć, iż to sam zainteresowany 27 lipca 2020 r. w Urzędzie Miasta i Gminy, poinformował, że nie wnosił do sądu o przywrócenie posiadania lokalu.

Dla oceny zamiaru strony, co do opuszczenia budynku znaczenie mają nie tylko jej deklaracje, ale także działania, które podejmuje lub brak tych działań. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania budynku, skarżący dał wyraz woli rezygnacji z zamieszkania w nim, co z kolei pozwala uznać, że opuszczenie nabrało charakteru trwałego. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w budynku, w którym faktycznie już nie zamieszkuje.

Jeżeli przez dłuższy czas odwołujący się będąc zameldowany w przedmiotowym budynku mieszkał w innym miejscu, to tym samym dał wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia budynku, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadziłoby do akceptowania fikcji meldunkowej polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w budynku, w którym faktycznie od dawna nie zamieszkuje.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych sama deklaracja zamiaru powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania w bliżej nieokreślonej przyszłości, nie jest przeszkodą do wymeldowania i nie może samoistnie przesądzać o braki; przesłanek do wymeldowania (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 37/15).

Wojewoda podniósł, że za miejsce stałego pobytu uznaje się taki budynek, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Jednocześnie samo pozostawienie w budynku rzeczy osobistych będących własnością osoby objętej wnioskiem o wymeldowanie, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania.

Odnosząc się bezpośrednio do zarzutu braku przesłanki dobrowolności opuszczenia spornej nieruchomości przez skarżącego, Wojewoda podkreślił, że wymieniony z budynku przy ul. K w G nie został usunięty siłą.

Zdaniem organu odwoławczego ponad czteroletnie niezamieszkiwanie pana skarżącego w przedmiotowym budynku i skoncentrowanie swego centrum życiowego - w innym miejscu pozwala na uznanie, że opuszczenie budynku pod adresem: G, ul. K, było dobrowolne i trwałe. Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W przypadku dobrowolnego opuszczenia budynku, a właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu nie bada okoliczności i przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. Zaznaczył organ odwoławczy, że dla kwestii istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana, podstawowe znaczenie ma nie tyle fakt czynienia tej osobie utrudnień w korzystaniu z budynku, lecz istotne jest czy podjęła działania zmierzające do ochrony praw do posiadania budynku, wyrażającej się w wystąpieniu do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie utraconego posiadania.

Organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania, ustalają powód opuszczenia budynku, celem określenia, czy istnieje realna szansa powrotu do miejsca zameldowania.

W ocenie organu odwoławczego - na obecnym etapie sprawy, powrót skarżącego do budynku pod adresem: G, ul. K jest nierealny. Współwłaściciel przedmiotowego budynku D. G. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie go z miejsca stałego zameldowania. Nie zgadza się, aby skarżący ponownie w nim zamieszkał. Ponadto skarżący oraz jego brat, z którym jest bardzo skonfliktowany, nie są w stanie zgodnie funkcjonować na jednej przestrzeni. W zaistniałej sytuacji trudno więc mówić o możliwości powrotu skarżącego do spornego budynku.

Organy prowadzące ewidencję ludności nie ustalają i nie rozstrzygają kwestii spornych powstałych między członkami rodzin, w tym dotyczących uprawnień do korzystania i zamieszkania w budynku. Celem prowadzenia ewidencji ludności jest rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób w określonym czasie, nie zaś rozstrzyganie o przysługujących im bądź nie prawach do poszczególnych nieruchomości.

Dla stwierdzenia czy dany budynek jest miejscem stałego pobytu decydujące jest, czy rzeczywiście stanowi on centrum życiowe danej osoby. W przypadku skarżącego sytuacja taka obecnie już nie zachodzi i to głównie z racji zogniskowania od grudnia 2016 r. powyższych spraw w zupełnie innym miejscu, a nie w budynku pod adresem: G, ul. K.

Trzeba mieć na uwadze, że czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Dlatego też w sytuacji gdy skarżący aktualnie nie koncentruje swoich spraw życiowych w budynku przy ul. K w G - to naturalną konsekwencją opuszczenia przedmiotowego budynku jest obowiązek wymeldowania się. Skoro sam zainteresowany obowiązku tego nie dopełnił, to organ administracji publicznej zobowiązany był wymeldować wymienionego w drodze decyzji administracyjnej.

Sprawy meldunkowe nie mają żadnego związku z prawem do budynku, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego. Instytucja zameldowania osoby pod określonym adresem ma charakter wyłącznie ewidencyjny, winna odzwierciedlać rzeczywisty pobyt osoby w danym miejscu, nie daje tej osobie ani praw do lokalu, ani też prawa do przebywania w nim. Przez zameldowanie nie nabywa się tytułu prawnego do nieruchomości, a przez wymeldowanie nie traci się tytułu prawnego (oczywiście pod warunkiem, że się go posiadało).

Zarzut skarżącego, że organ pierwszej instancji uniemożliwił mu udział w przesłuchaniu aspiranta P. S., funkcjonariusza Policji z Komendy Powiatowej Policji, a tym samym pozbawił skarżącego możliwości zadawania pytań, jest bezzasadny. Organ pierwszej instancji nie prowadził dowodu z przesłuchania aspiranta P. S. Wyjaśnienia wyżej wymienionego zostały przedstawione w piśmie Komendy Powiatowej Policji z 6 października 2020 r., znak: [...]. Organ pierwszej instancji 19 sierpnia 2020 r. wezwał ww. w charakterze świadka do złożenia osobiście wyjaśnień w Urzędzie Miasta i Gminy w dniu 7 września 2020 r. oraz poinformował strony postępowania, w tym również skarżącego (korespondencja podjęta prawidłowo przez skarżącego w dniu 22 sierpnia 2020 r.) o wezwaniu na przesłuchanie aspiranta P. S.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że zaniechanie przez organ pierwszej instancji przesłuchania kuratorów sądowych pełniących nadzór nad panem D. G. wpłynęło na błędne rozstrzygnięcie sprawy. Znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy zeznania stron i świadków na tle całego materiału dowodowego dały spójny obraz, z którego wynika, że skarżący od wielu lat nie koncentruje swoich spraw życiowych pod adresem: G, ul. K.

Wojewoda wskazał, że w toku postępowania organy administracji publicznej jako dowód dopuszczają wszystko, co może przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Niemniej jednak, jeżeli strona wniesie o przeprowadzenie dowodu, który nie ujawni żadnego nowego materiału, a jedynie potwierdzi okoliczności udowodnione w inny sposób, to organ ma prawo odstąpić od przeprowadzenia dowodów, które wpłynęłoby wyłącznie na przedłużenie postępowania. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji ocenił, że dokumentacja zgromadzona przez Sąd Rejonowy, Wydział II Karny, nie jest potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy. Z akt sprawy bezsprzecznie wynikało, że pomiędzy skarżącym, a jego bratem D. G. istnieje wieloletni wielopoziomowy głęboki konflikt, z powodu którego doszło do opuszczenia przez odwołującego się przedmiotowego budynku. W związku z powyższym nie było podstaw do przeprowadzenia dowodów na potwierdzenie udowodnionych już okoliczności w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że pominięcie dowodu z oględzin budynku doprowadziło do błędnego ustalenia, że opuszczenie przez skarżącego domu miało charakter trwały Wojewoda wskazał, że dowód w postaci oględzin nieruchomości (w tym przypadku w miejscu stałego zameldowania skarżącego) ma wskazać czy w danym budynku (lokalu) znajdują się rzeczy osobiste i majątkowe należące do osoby w stosunku do której prowadzone jest postępowanie (w tym przypadku do skarżącego) - a nie czy opuszczenie nieruchomości miało charakter trwały bądź czasowy. Wojewoda podkreślił, że organ pierwszej instancji odstąpił od dokonania czynności z przeprowadzenia oględzin przedmiotowego budynku w związku z narastającą liczba zakażeń Covid-19 (dowód karta 148 akt sprawy).

W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy spełniał wymogi stawiane w art. 7 k.p.a., tj. uwzględniał obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych środków służących wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności i służących załatwieniu sprawy. Prawidłowe były także ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 107 § 3 k.p.a.), że spełnione zostały przesłanki z art. 35 wstawy o ewidencji ludności.

W świetle wszystkiego co zostało wyżej stwierdzone, kierując się zatem celowością przepisów meldunkowych oraz ich porządkowym charakterem, wbrew podniesionym przez odwołującego się zarzutom organ odwoławczy uznał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Utrzymanie zameldowania skarżącego w budynku położnym w G przy ul. K sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym. Innymi słowy odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W .odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U, z 2021 r., poz. 137) w zw. z art, 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., póz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona pod względem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że są one zgodne z prawem.

W rozdziale 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, ustawodawca unormował obowiązek meldunkowy obywateli polskich.

Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że obowiązek meldunkowy polega m.in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego.

Przez pojęcie "pobytu stałego", w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności rozumieć należy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Jak stanowi z kolei art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Tak więc meldunek ma wyłącznie odzwierciedlać stan faktyczny.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się.

Stosownie do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Z powyższych regulacji ustawy o ewidencji ludności wynika zatem, że postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu wymaga ustalenia przez organ, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń przesłuchiwanych stron i świadków w sprawie o wymeldowanie. P kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 380/18), Dla wystąpienia określonej wart. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanki wymeldowania, którą jest "opuszczenie miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18).

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało za prawidłowe stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, że zaszły przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu.

Zasadnie podniósł Wojewoda, że nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.

Zgodzić się należało po pierwsze, z oceną orzekających organów, że ze zgromadzonego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy materiału dowodowego wynika, iż skarżący od grudnia 2016 r. nie mieszka pod adresem: miejsca stałego pobytu, czego sam nie kwestionował.

Racje ma jednak organ odwoławczy, akcentując, że nie można odmówić znaczenia wyjaśnieniom złożonym do protokołu przez samego skarżącego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. Z wyjaśnień skarżącego złożonych w dniu 27 lipca 2020 r. (k. 38 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) wynika mianowicie, że w grudniu 2016 r. wyprowadził się z lokalu położonego w G przy ul. K. Wyjaśnienia stron i zeznania świadków oraz cały materiał dowodowy dają jednak wbrew twierdzeniom skarżącego spójny obraz, z którego wynika, że od wielu lat nie koncentruje on swoich spraw życiowych w miejscu stałego pobytu. Nie realizuje tam przede wszystkim podstawowych swoich funkcji życiowych, które by pozwalały uznać, że w dalszym ciągu jest to miejsce w którym skoncentrował on swoje życiowe interesy. W miejscu tym nie mieszka, nie nocuje bowiem na stałe, nie spożywa tam na co dzień posiłków, nie wypoczywa, nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych. Wielokrotne więc początkowe wizyty w miejscu stałego pobytu, nie mogły być inaczej uznane, jak tylko czasowe przebywanie, lecz bez zamiaru stałego w nim zamieszkiwania. Skoncentrowanie zaś swojego życia osobistego poza miejscem stałego pobytu, nawet w różnych miejscach, rzeczywiście ów zamiar zerwania więzi z miejscem stałego pobytu zdaje się potwierdzać. Oceny tej nie mogły zmienić twierdzenia skarżącego, że w miejscu stałego pobytu pozostawił rzeczy osobiste, które, jak podnosił, stwierdził, że były zniszczone. Nic w tym względzie nie mogły dać również oględziny. Racje ma Wojewoda podnosząc, że ich przeprowadzenie, które jednak nie nastąpiło z powodu wzrostu zakażeń koronawirusem, nie mogło potwierdzić braku dobrowolności i trwałości opuszczenia spornego lokalu lecz pozostawienia, według twierdzeń skarżącego tam jego rzeczy.

Otóż nawet pozostawienie rzeczy - ubrań, mebli, czy innych rzeczy - nie może przemawiać i osłabiać oceny organów, że sporny lokal nie jest miejscem stałego pobytu. Pozostawienie nawet zatem rzeczy, czy sporadyczne w nim przebywanie może świadczyć, nie o uzewnętrznieniu się zamiaru stałego przebywania w spornym lokalu, lecz o działaniach wręcz pozorujących w nim przebywanie z takim zamiarem. Po drugie, jak trafnie podkreślił Wojewoda jeżeli strona twierdzi, że została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu (nie skorzystała z środków prawnych w postaci powództwa cywilnego czy o przywrócenie naruszonego posiadania), to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie. Skarżący zdaje się przekonywać, że u przyczyn opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu, legły agresywne i bezprawne zachowania brata wobec skarżącego, co mają potwierdzać wyroki sądu karnego;

Zdaniem Sądu, nie da się w niniejszej sprawie wywieść związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy czynami karalnymi a opuszczeniem przez skarżącego miejsca stałego pobytu. Zauważyć bowiem należy, że brat skarżącego został uznany za winnego popełnienia gróźb karalnych wobec skarżącego w dniu 21 września 2015 r i w dniu 29 września 2015 r. (vide: kopia wyroku Sądu Rejonowego, Wydział II Karny z dnia 23 lutego 2017 r.; k. 9 akt sądowych), natomiast z wyroku tegoż Sądu z dnia 8 września 2017 r., sygn. akt [...] (k. 183 akt administracyjnych organu pierwszej, instancji) wynika z kolei, że to skarżący w dniu 2 stycznia 2016 r. uderzył pięścią w nos swojego brata, a następnie w dniu 16 lipca 2016 r. uderzył drzwiami w głowę brata. Twierdzenia więc skarżącego, że agresywne zachowanie brata wobec niego zmusiły go do opuszczenia miejsca stałego pobytu w grudniu 2016 r. wbrew jego woli, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Materiał ten obrazuje, jedynie, jak trafnie podkreśliły orzekające organy trwający wieloletni i złożony konflikt pomiędzy skarżącym, a jego bratem D. G. Z materiału tego wynika również, że skarżący nie skorzystał z przysługujących mu, środków prawnych w celu ewentualnego powrotu do spornego lokalu (vide. wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu 27 lipca 2020 r.; k. 38 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W takiej sytuacji trudno uznać zasadność argumentacji skarżącego, że nie mógł korzystać z miejsca stałego pobytu również i z tego powodu, że brat i inni członkowie rodziny utrudniali mu korzystanie ze spornego lokalu. Trafnie stwierdza bowiem WSA w Łodzi w wyroku z dnia 8 grudnia 2012 r., sygn. akt III SAŁd 459/09; LEX nr 583380, że: "Sam fakt istnienia konfliktu (...) nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem."

Nawet więc jeżeli by przyjąć, że takie sytuacje miały miejsce, jak twierdzi skarżący, to nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym,, a po drugie, skarżący powinien na nie reagować właśnie wykorzystując przysługujące mu wskazane uprzednio środki prawne. Oceniając więc wolę, zamiar skarżącego w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy mieć na uwadze nie tylko jego wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Skoro skarżący twierdzi, że chciał pozostać w spornym lokalu, a jednocześnie przez tyle lat nie podjął środków w celu powrotu do spornego lokalu, przy jednoczesnym braku zgody brata na ponowne tam zamieszkanie i podejmowanych przez niego czynności utrudniających mu zamieszkiwanie, oznacza, niestety dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Zamiar powrotu skarżącego do tego lokalu jest więc tylko werbalny, co jest niewystarczające.

Zgodzić się więc należało z organem odwoławczym, że: ".... ponad czteroletnie

niezamieszkiwanie pana skarżącego w przedmiotowym budynku i skoncentrowanie

swego centrum życiowego - w innym miejscu pozwala na uznanie, że opuszczenie budynku pod adresem: G, ul. K, było dobrowolne i trwałe." Odmowa wymeldowania i dalsze utrzymywanie fikcji meldunkowej, w sytuacji, gdy skarżący od tylu lat faktycznie nie mieszka w miejscu stałego zameldowania i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, naruszałaby sens i wiarygodność ewidencji ludności.

W ocenie więc Sądu nie można postawić skutecznie orzekającym organom naruszenia przepisów postępowania - artykułów - 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 735., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły bowiem wszystkie istotne dla treści rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wyjaśniając w motywach podjętych rozstrzygnięć z jakich powodów faktycznych i prawnych uznały zasadność wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu, co wypełnia postanowienia art. 107 § 3 k.p.a.

Nie można też zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego - w szczególności art. 35 ustawy o ewidencji ludności - poprzez błędną wykładnię i zastosowanie - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - skoro wskazały jakie przesłanki są niezbędne do podjęcia decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu.

Wobec powyższego skarga nie mogła wywrzeć zmierzonego skutku. Postępowanie o wymeldowanie jest jedynie postępowaniem stwierdzającym brak przebywania w miejscu stałego pobytu, a które ma na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym. W postępowaniu tym nie mogą być natomiast rozstrzygane żadne inne kwestie, w tym majątkowe.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2, marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U, z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.