Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 928/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 201  par. 1  pkt 2,  art. 247  par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. K. (K.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę. , ,


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej: O.p.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015, poz. 1659 ze zm.) utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...], mocą którego odmówiono p. E. K. (dalej: strona, podatniczka, skarżąca) zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], w której stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r. dla nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] (działka [...] obecnie przy ul. [...]).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że w toku postępowania odwoławczego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], w której stwierdzono nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] strona wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. wystąpiła o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu sprostowania zapisów kartoteki budynków dla działki [...].

Dalej, podano, że Kolegium, działając jako organ I instancji, odmówiło zawieszenia postępowania, podnosząc, że zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutek ex nunc, a nie ex tunc. Skoro zatem strona zawnioskowała o zmianę w tej ewidencji dopiero w dniu 20 kwietnia 2017 r., to dla wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. okoliczność ta nie stanowi zagadnienia wstępnego. albowiem zmiana w ewidencji będzie wywoływać skutek prawny na przyszłość.

W zażaleniu na to postanowienie strona zakwestionowała twierdzenie, że wspomniana zmiana nastąpi z datą przyszłą i podniosła, że wystąpiła nie o sprostowanie zapisów w ewidencji gruntów i budynków, ale o całkowite anulowanie ewidentnie błędnego wpisu z datą jego dokonania, tj. z datą [...]r.

Organ II instancji nie uwzględnił tego zażalenia i przywołując art. 201 § 1 O.p., który określa obligatoryjne przesłanki zawieszenia postępowania, wskazał, iż w niniejszej sprawie analizie podlega zasadność odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego z uwagi na nie wystąpienie w sprawie przesłanki zagadnienia wstępnego rozpatrywanego przez inny organ.

Dalej wyjaśniono, że zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest innymi słowy, z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby samo w sobie mogło ono być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2315/13).

W dalszych wywodach zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że na mocy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1981 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie jest ustawowo uprawniony do weryfikowania klasyfikacji wskazanej w ewidencji oraz dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie kwalifikacji budynków.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji są wiążące w postępowaniu podatkowym.

W niniejszej sprawie kluczowe jest stanowisko zawarte w uchwałach składu 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, zgodnie z którym organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków.

W zakresie mocy wiążącej ewidencji, na kanwie powyższych uchwał zapadły liczne, wymienione przez organ wyroki NSA, które potwierdzają jednolitą linię orzecznictwa w tym zakresie.

Z kolei ewidencja gruntów i budynków stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 § 1 O.p., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że

strona wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na fakt, iż pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. wystąpiła z wnioskiem o wykreślenie wpisanych do bazy danych ewidencji gruntów i budynków w dniu [...] r. dwóch budynków o pow. [...] m 2 .Zdaniem strony wymiar podatku od nieruchomości za 2012 r. zależy od zapisów ujętych w kartotece budynków, a te nie są zgodne ze stanem faktycznym, stąd wystąpiła o anulowanie wpisu.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 22 ust 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.

Z analizy treści przywołanego przepisu wynika, iż ustawodawca nałożył na właścicieli obowiązek zgłaszania staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian. Regulacja ta ma zapewnić aktualność danych zawartych w ewidencji i przeciwdziałać możliwości dokonywania zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres przed datą złożenia wniosku. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków wywołują skutek ex nunc tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną, co znajduje uzasadnienie również w orzecznictwie (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II OSK 102/09, z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12, z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14, WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1260/14).

W tym stanie rzeczy, skoro strona wniosła o zmianę w ewidencji gruntów i budynków dopiero pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r., to dla wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. okoliczność ta nie stanowi zagadnienia wstępnego, albowiem zmiana będzie dokonana z datą przyszłą i tym samym będzie wywoływała skutek prawny na przyszłość. Zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków nie ma mocy wstecznej, albowiem następuje dopiero z datą określoną w skierowaniu do organu podatkowego zawiadomienia starosty.

Kolegium w pełni podzieliło stanowisko NSA przedstawione w wyroku z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1586/08, w którym Sąd stwierdził, iż zawieszenie postępowania podatkowego ze względu na wniosek skarżących, oznaczałoby uzależnienie wymierzenia podatku od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim byłaby zmiana treści wpisu w stosownym rejestrze, odpowiadająca oczekiwaniom strony, nieweryfikowalnym przez organy podatkowe na etapie postępowania podatkowego. Nawet wszczęcie stosownego postępowania w sprawie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków pozostaje bez wpływu na bieg postępowania podatkowego w sprawie określenia (lub ustalenia) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres poprzedzający dokonanie zmiany tychże danych, zatem nie może ono też stanowić podstawy do zawieszenia takiego postępowania podatkowego do czasu dokonania takiej zmiany lub rozstrzygnięcia o odmowie jej dokonania (wyrok WSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 570/08, wyrok NSA z 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 835/08). Końcowo Sąd stwierdził, iż nie wdając się w ocenę zasadności złożonego przez podatnika do właściwego organu wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w spornym zakresie, podziela w pełni stanowisko Sądu I instancji, że wynik wszczętego tym wnioskiem postępowania administracyjnego pozostawał, bez jakiegokolwiek wpływu na obowiązek podatkowy podatnika w podatku od nieruchomości należnego od spornych działek gruntu, za czas przed dokonaniem ewentualnej zmiany zapisów w tejże ewidencji.

Dodatkowo Kolegium wskazało, iż przywołane wyżej orzeczenie nie ma charakteru incydentalnego, albowiem już w wyroku z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98 NSA stwierdził, iż wniosek podatnika o zmianę danych w rejestrze nie jest zagadnieniem wstępnym, ponieważ złożenie wniosku o zmianę nie oznacza automatycznie dokonania zmiany w rejestrze. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a zmian przedmiotowych i podmiotowych dokonuje się na podstawie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej oraz prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 2, 7 i 32 Konstytucji,

- art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej,

- art. 21 oraz 22 ust.2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez:

a. przyjęcie, że złożony przez skarżącą wniosek o anulowanie fałszywego wpisu do ewidencji gruntów i budynków z datą jego wprowadzenia jest wnioskiem o aktualizację danych zawartych w tej ewidencji pomimo, że wniosek ten został jednoznacznie sprecyzowany;

b. uznanie, że dotknięty licznymi błędami wpis do ewidencji gruntów i budynków ma rangę dokumentu urzędowego i stanowi podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie, że brak jest podstaw do odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji organu II instancji stwierdzającej nieważność decyzji organu I instancji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu całkowicie pominięto fakt, że złożony przez nią do Wydziału Geodezji UM K. wniosek nie był "zwykłym wnioskiem o zmianę prawidłowo dokonanych wpisów w ewidencji wskutek konieczności ich aktualizacji (jak to w takich przypadkach przewiduje procedura dokonywania zmian wpisów w ewidencji), ale wnioskiem o anulowanie błędnego, niezgodnego ze stanem faktycznym wpisu, który został dokonany wskutek naruszenia procedur ustalonych przy dokonywaniu wpisów do rejestru".

W rejestrze gruntów i budynków dla działki [...] Wydział Geodezji dokonał wpisu dwóch obiektów, których nigdy na działce nie było, a mianowicie: budynku o pow. [...] m 2 oraz budynku z silosem o pow. [...] m 2, gdy tymczasem w miejscu posadowienia w/wym. obiektów, od lat stoi barak biurowy o pow. [...] m 2 oraz barak magazynowy o pow. [...] m 2, które zostały wzniesione w 1960 r., a nie - jak podano w rejestrze - w 2003 r.

Niezgodność dotyczy nie tylko powierzchni obiektów, ale również sposobu ich posadowienia, gdyż z dostępnych archiwalnych dokumentów wynika, że zarówno barak biurowy, jak i magazynowy zostały wybudowane bezpośrednio na powierzchni gruntu bez fundamentów. Baraki te zostały postawione w 1960 r. przez firmę, która działała na tym terenie, a następnie w 1978 r. przekazała nieodpłatnie swoją bazę transportową firmie A. Fakt, że na terenie działki [...] znajdowały się jedynie niezwiązane z gruntem obiekty tymczasowe potwierdza archiwalna decyzja Urzędu Miejskiego z dnia [...] r. (której kopię załączono do skargi) nakazująca likwidację znajdującej się na terenie działki [...] A.

Skarżąca podniosła także, iż organ podatkowy przeoczył, że w/wym. wpis jest również sprzeczny z ustaleniami dokonanymi przez działającego na jego zlecenie biegłego A. K. który nie stwierdził, aby na działce [...] znajdowały się opisane w ewidencji budynki o pow. [...] m 2 każdy oraz silos i zbiornik.

Nadto strona wskazała, że gdyby baraki te zostały wybudowane jako budynki posadowione na fundamentach, to powinny dawno zostać wpisane do kartoteki budynków, a stosowna dokumentacja techniczna oraz zezwolenia budowlane powinny znajdować się w archiwum Wydziału Budownictwa UM K..

Negując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, w którym zaakcentowano, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają rangę dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego co w nich zostało urzędowo stwierdzone, strona podniosła, że dokument urzędowy w oparciu o który mają być naliczane podatki, nie może zawierać nieprawdziwych, niezgodnych ze stanem faktycznym danych. Odnosząc się do twierdzenia organu odwoławczego, organ podatkowy nie jest ustawowo uprawniony do weryfikowania danych zawartych w ewidencji oraz, że dane te są wiążące w postępowaniu podatkowym, skarżąca podkreśliła, że wiążące są tylko dane prawdziwe. Skoro zatem organ, który nie ma uprawnień do samodzielnej korekty tych danych, powziął wiedzę, że na skutek niedbalstwa osoby dokonującej pomiarów geodezyjnych, do ewidencji zostały wprowadzone błędne dane, to powinien zawiesić postępowanie i z urzędu wystąpić o sprostowanie ewidencji zamiast uznawać, że "te fałszywe informacje mają obowiązywać przez całe lata wstecz i na przyszłość i dodatkowo obciążać stronę obowiązkiem naprawiania nie swoich błędów".

W dalszych wywodach skargi strona podkreśliła, że nie miała żadnego wpływu na wprowadzenie do ewidencji nieprawdziwych danych ani wcześniejsze występowanie o ich skorygowanie, ponieważ o takim wpisie dowiedziała się dopiero w toku postępowania podatkowego w kwietniu br. Skoro Wydział Geodezji jest kompetentny do sprostowania fałszywych danych, a Wydział Podatków i Opłat Lokalnych stwierdził sprzeczność zapisów ewidencji nie tylko ze stanem faktycznym, ale też z opinią powołanego przez siebie biegłego, to obydwa wydziały tego samego urzędu powinny współdziałać w celu wprowadzenia stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem strony, powoływanie się na 30-dniowy termin do wprowadzenia zmian w ewidencji jest nieporozumieniem. Termin ten dotyczy wyłącznie reguł wprowadzania bieżących zmian danych i jest liczony od dnia ich powstania, a jak słusznie zauważyło Kolegium na str. 3 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniosek strony dotyczył "anulowania wpisu".

Zastrzeżenia skarżącej wzbudził także sposób, w jaki zostały wprowadzone zmiany w ewidencji budynków, a zwłaszcza brak zawiadomienia jej jako osoby, której interesu prawnego one dotyczą. Zdaniem strony, nie jest wystarczające ogłoszenie zmian w dzienniku urzędowym województwa, nie sposób przyjąć, że taka publikacja jest powszechnie dostępna, bowiem wtedy osoby, które są właścicielami gruntów i budynków musiałyby regularnie zapoznawać się z nią, skoro mają jedynie 30 dni na zgłoszenie zarzutów co do wprowadzonych danych. W każdej innej sprawie organ wysyła do strony co najmniej po dwa pisma, postanowienie o wszczęciu postępowania oraz decyzję administracyjną. Tymczasem w tak ważnej kwestii, dotyczącej zmiany charakteru gruntu i obiektów oraz ich pomiarów, pociągającej za sobą wysokie dopłaty w zakresie podatku od nieruchomości za wiele lat wstecz skarżąca nie była w ogóle informowana o podejmowanych czynnościach i ich wyniku. W ocenie skarżącej, jeżeli Urząd Miasta otrzymał od geodety wyniki pomiarów i informację, że grunt dotychczas kwalifikowany jako rolny (vide: załączony do skargi odpis z [...] z dnia [...] r.), a następnie jako nie zabudowany (vide: załączony do skargi odpis z [...] z dnia [...] r.) nagle zmienia charakter i staje się terenem zabudowanym, a stare zniszczone baraki zyskują rangę budynków – podczas, gdy strona nie wnosiła o jakiekolwiek przekwalifikowanie – powinien co najmniej w tej fazie powiadomić skarżącą o wprowadzanych zmianach.

W ten sposób w oparciu o operat nieuczciwego geodety bez wiedzy skarżącej wprowadzono do ewidencji dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, pozbawiając ją możliwości obrony swoich praw.

Zarówno operat wykonany przez biegłego A.K., jak i dokumenty przedłożone przez stronę w toku postępowania wskazują, że dane zapisane w ewidencji gruntów i budynków dla działki [...] są fałszywe. Strona zwróciła się do Wydziału Geodezji UM z wnioskiem o wykreślenie fałszywych wpisów z datą ich dokonania, tj. [...] r., ponieważ nie mogły one powstać - jak to powinno mieć miejsce - w oparciu o:

- prawomocne orzeczenie sądowe, bo takich nigdy dla tej działki nie było,

- akt notarialny, bo nie istnieje akt notarialny opisujący jakiekolwiek budynki na działce,

- ostateczną decyzję administracyjną, bo takiej nie było,

- dokumentację architektoniczno-budowlaną, bo opisanego w ewidencji stanu na działce nigdy nie było,

- opracowanie geologiczno-kartograficznego, bo opisanego w ewidencji stanu na działce nigdy nie było.

W konkluzji skarżąca stwierdziła, że wpisanie do ewidencji gruntów

i budynków dwóch budynków o pow. [...] m 2 każdy oraz silosa i zbiornika stanowi oczywistą nieprawdę i nie może stanowić podstawy do wymierzania zobowiązania podatkowego. Żaden organ administracyjny nie powinien wydawać decyzji w oparciu o fałszywe dokumenty, mając tego pełną świadomość. Wobec sprzeczności w ustaleniach faktycznych oraz uchybień w postępowaniu podatkowym i przed Kolegium, które zignorowało przedstawione dokumenty i dowody należy uznać, że oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu skorygowania wadliwego zapisu jest bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie organu odwoławczego

z dnia [...] r., którym utrzymał on w mocy własne postanowienie z dnia [...]r., mocą którego odmówiono zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji organu II instancji z dnia [...] r., którą stwierdzono nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r.

Postępowanie odwoławcze, którego zawieszenia domagała się strona w piśmie z dnia 26 kwietnia 2017 r., dotyczyło decyzji Kolegium, którą stwierdzono nieważność decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r., w której opodatkowano wyłącznie grunty i budowle, gdyż takie przedmioty opodatkowania wskazywała strona w informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Rozstrzygnięcie to w trybie nadzwyczajnym wyeliminowano z obrotu prawnego, gdyż uznano, że wydano je z rażącym naruszeniem prawa, nie sięgając przy wymiarze podatku do ewidencji gruntów i budynków.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. wykreślono opis użytków na działce [...] ([...] ha) "tereny mieszkaniowe" (B) i dopisano: "inne tereny zabudowane" (Bi). Z kolei wypis z kartoteki budynków według stanu na dzień 1 stycznia 2012 r. na omawianej działce wymienia dwa budynki murowane, każdy o powierzchni [...] m 2, jeden o funkcji handlowo-usługowej i drugi, którego funkcję opisano jako: "zbiornik, silos i budynek magazynowy". Ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku organu I instancji z dnia [...] r. o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji wynika, że wspomniane budynki zostały wpisane do ewidencji budynków w dniu [...] r.

Bezsporne jest także, iż skarżąca pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. skierowanym do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta w K., wniosła o "wykreślenie wpisanych do bazy danych ewidencji gruntów i budynków w dniu [...] ze skutkiem na dzień [...]r. dwóch budynków na mojej działce [...] o pow. [...] mkw każdy, ponieważ budynków takich nie ma". We wniosku tym wskazywała, że na działce tej znajdują się dwa baraki nie związane z gruntem o pow. ok. [...] mkw oraz magazyn o pow. ok. [...] mkw, który nie jest powiązany z gruntem, a na poparcie tych twierdzeń przedłożyła operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P. B.. Ze względu na ten wniosek skarżąca domagała się zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu sprostowania zapisów zawartych w kartotece budynków.

Wspomnieć także warto, że pierwotnie decyzja wymiarowa organu I instancji podlegała wzruszeniu w trybie wznowienia postępowania. Dokonując ponownie wymiaru podatku, organ I instancji, w oparciu o oględziny i opinię rzeczoznawcy majątkowego, stwierdził, że na omawianej działce znajdują się: budynek handlowo-usługowy o łącznej powierzchni użytkowej [...] m 2, budynek magazynowy o powierzchni [...] m 2 oraz dwa budynki o charakterze magazynowym z prefabrykatów betonowych o powierzchni odpowiednio [...] m 2 i [...] m 2. Decyzja ta została uchylona decyzją z dnia [...] r., gdyż organ odwoławczy stwierdził, że nie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., należało natomiast w trybie zwykłym wszcząć postępowanie zmierzające do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego od nowo ujawnionych, odrębnych, a jednocześnie dotychczas nie objętych opodatkowaniem przedmiotów opodatkowania.

Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół tego, czy zachodziły przesłanki zawieszenia postępowania odwoławczego.

Regulacja zawarta w art. 201 § 1 O.p. obliguje organ podatkowy do zawieszenia postępowania:

1. w razie śmierci strony, jeżeli postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe;

2. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;

3. w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

4. w razie utraty przez stronę lub jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;

5. w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji;

6. w razie wystąpienia o opinię Rady.

Przywołany przepis określa enumeratywnie wszystkie przyczyny zawieszenia postępowania, wobec czego w razie nie zaistnienia określonych w nim okoliczności organ podatkowy nie jest uprawniony do zawieszenia postępowania. "Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą rozstrzygnięcie sprawy, dlatego też winno mieć zastosowanie tylko w ściśle określonych w ustawie przypadkach, a przesłanki zawieszenia nie mogą być wykładane rozszerzająco" (por. m.in. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn.. akt II FSK 1267/17, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W niniejszej sprawie legalność zaskarżonego postanowienia należy badać ze względu na przesłankę z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., która obejmuje te sytuacje, w których rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Posługując się argumentacją przedstawioną w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1759/16 wyjaśnić należy, że zagadnienie wstępne jest topewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2315/13). Przyjmuje się przy tym, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2014; C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2013). Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 O.p. Wprawdzie mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Ponadto należy podnieść, że skoro zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, to zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej.

Jak już wspomniano stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej nastąpiło w rozpatrywanej sprawie ze względu na to, że organ podatkowy wbrew regulacji zawartej w art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie oparł się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a jedynie posiłkował się danymi zawartymi w złożonej przez stronę informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Na skutek rażącego naruszenia art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie opodatkował żadnych budynków, choć takowe od lipca 2011 r., a więc także w badanym roku podatkowym, były wpisane w ewidencji budynków.

Skarżąca twierdząc, że wpisy te nie są zgodne ze stanem rzeczywistym (przede wszystkim dlatego, że żaden z obiektów usytuowanych na tej działce nie jest – w jej ocenie - trwale związany z gruntem), opiera się na założeniu, że wpisy te zostaną usunięte z ewidencji ze skutkiem na dzień ich (bezpodstawnego – zdaniem skarżącej) wprowadzenia do ewidencji, wskutek czego odpadnie podstawa stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji wymiarowej.

Organ odwoławczy natomiast stoi na stanowisku, że skoro zmiany w ewidencji odnoszą skutki ex nunc, to ostateczny sposób załatwienia wniosku strony kierowanego do organu ewidencyjnego nie będzie miał wpływu na wymiar podatku za 2012 r.

Ten pogląd organu odwoławczego znajduje pełne potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej, w ramach której przyjmuje się, że dane z ewidencji są wiążące dla organu podatkowego, a wszelkie ich zmiany wywołują skutki na przyszłość (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II OSK 102/09, z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12, z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14, WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1260/14). Stanowisko takie zasługuje na pełną aprobatę w zakresie zmian aktualizacyjnych, wynikających z następujących w czasie zmian w stanie określonych parametrów gruntu, jak i w zakresie wznoszenia czy też likwidowania nieruchomości budynkowych. Regulacja taka chroni podatników przed negatywnymi konsekwencjami fiskalnymi, które miałyby miejsce wówczas, gdyby po zmianie wpisu w ewidencji można było podwyższyć wymiar podatku za okres miniony. Z kolei w razie podwyższenia wysokości podatku (niewynikającego z podniesienia stawek podatkowych uchwalonych przez gminę) podatnik uzyskuje informację, że zmiana ta jest zapewne skutkiem zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ma wtedy możliwość niezwłocznego wnioskowania do organu ewidencyjnego, (a nie podatkowego) o zweryfikowanie tych wpisów, a w razie stwierdzenia przez organ ewidencyjny, że zmiana wpisu w ewidencji była bezpodstawna istnieją przesłanki do przeprowadzenia postępowania podatkowego zmierzającego do zmiany decyzji wymiarowej na dany rok.

Nie ulega wątpliwości, że organ podatkowy, który dokonuje wymiaru podatku od nieruchomości nie sięgając w ogóle do ewidencji budynków, w której w danym roku podatkowym są ujawnione określone nieruchomości budynkowe rażąco narusza prawo. Rezultat postępowania ewidencyjnego, zainicjowanego wnioskiem skarżącej o weryfikację tych wpisów i ich usunięcie ze skutkiem na dzień [...] r., nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego, od którego zależałoby rozstrzygnięcie, czy zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA. Sąd ten w wyroku z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1039/10 wskazał, że gdy dochodzi do wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z pominięciem odniesienia się przez ten organ do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, to spełniona zostaje przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 247 § 1 pkt 3 O.p., a mianowicie wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. 21 ust. 1 P.g.k. Ustalenie zobowiązania podatkowego w wysokości niższej, niż wynika to z przepisów, na wskutek pominięcia danych z ewidencji gruntów i budynków, powinno się wiązać z istnieniem możliwości "modyfikacji decyzji" w celu ustalenia zobowiązania podatkowego w wysokości zgodnej z przepisami prawa. Trybem postępowania, w którym może odbyć się wzruszenie takiej decyzji, jest niewątpliwie tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro powszechnie w doktrynie prawa podatkowego (por. A. Gąsowska, P. Pietrasz: Opodatkowanie garaży stanowiących odrębną własność podatkiem od nieruchomości, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, Nr 4 z 2010 r.) przyjmuje się, że dane z ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., to zaniechanie przez organ podatkowy odwołania się w toku postępowania podatkowego do tych danych prowadzi również do rażącego naruszenia art. 194 O.p. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego.

Dodatkowo wskazać także warto, że NSA w wyroku z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 826/15 jednoznacznie stwierdził, że postępowanie modernizacyjne ewidencji gruntów i budynków nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Postępowanie w przedmiocie sklasyfikowania działek skarżącego w ewidencji gruntów i budynków nie może być także uznane za zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym

Zauważenia jednocześnie wymaga, że w niniejszej sprawie badana jest jedynie kwestia czy sposób zakończenia postępowania przed organem ewidencyjnym pozostaje w określonym (warunkującym rozpoznanie sprawy wskazanej jako podlegającej zawieszeniu - por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 690/17) związku z rozstrzygnięciem, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nie przesądza natomiast kwestii opodatkowania nieruchomości skarżącej.

Nadmienić także na marginesie trzeba, że rozpatrywany stan faktyczny nie dotyczy nieruchomości o charakterze wyłącznie gruntowym, co do której już w toku oględzin można by ustalić, że żadne budynki ani budowle nie są na niej usytuowane.

Jak więc wykazano powyżej odmowa zawieszenia postępowania odwoławczego nie narusza art. 201 § 1 pkt 2 O.p., a zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne, oddalono.