Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 62/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania zażalenia 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Inspektor Nadzoru Budowlanego do załatwienia zażalenia R. O. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 16 stycznia 2024 r. nr [...]; 2. stwierdza, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłości w sprawie, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. O. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 13 marca 2024 r. R. O., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z 16 stycznia 2024 r. nr [...] odmawiającego podjęcia zawieszonego postępowania.

Przedmiotowa skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. toczy się postępowanie nr [...] w sprawie dotyczącej przebudowy budynku inwentarskiego i wiaty w związku z uchyleniem przez Starostę G. decyzji nr [...] z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nr [...] obejmującego zmianę pozwolenia na przebudowę budynku inwentarskiego oraz wiaty, zrealizowanej przez K. S. i M. S., na działce nr ewid. [...], [...] Postanowieniem z 20 lipca 2021 r. wydanym na podstawie art. 123, art. 97 § 1 pkt 2 i pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) organ zawiesił przedmiotowe postępowanie, z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest wydanie przez Burmistrza P. ostatecznej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a także w celu ustalenia następców prawnych po zmarłej stronie postępowania.

R. O., reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się do organu pismem z 10 stycznia 2024 r. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania.

R. O. reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Inspektor Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. zażalenia na postanowienie organu I instancji z 16 stycznia 2024 r. nr [...] odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Przedmiotowe zażalenie wraz z pismem przewodnim organu I instancji wpłynęło do organu wojewódzkiego 2 lutego 2024 r.

Pismem z 28 lutego 2024 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Burmistrza P. o wskazanie, czy decyzja ww. organu z 28 listopada 2022 r. nr [...] odmawiająca określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest ostateczna i prawomocna.

Zawiadomieniem z 29 lutego 2024 r. stosownie do art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) organ poinformował stronę postępowania o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując nowy termin załatwienia sprawy tj. 10 kwietnia 2024 r. Pismo zostało doręczone pełnomocnikowi strony 5 marca 2024 r.

Pełnomocnik strony, działając na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i art. 17 § 3 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., pismem z 22 stycznia 2024 r. złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie. W uzasadnieniu ponaglenia wskazano, iż z zawiadomienia z 29 lutego 2024 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie wynika, jakie czynności organ wykonał od momentu otrzymania zażalenia strony. W ocenie strony oznacza to, iż organ w tym okresie był ewidentnie bezczynny.

Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał ponaglenie do organu wyższego stopnia wraz ze swym stanowiskiem przy piśmie z 8 marca 2024 r.

Pismem z 6 marca 2024 r. (data wpływu do organu 11 marca 2024 r.) Burmistrz P. wyjaśnił, iż decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań z 28 listopada 2022 r. nr [...] jest ostateczna i prawomocna.

Postanowieniem z 22 marca 2024 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości w prowadzeniu postępowania w sprawie zażalenia R. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z 16 stycznia 2024 r. nr [...]

Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z 16 stycznia 2024 r. nr [...] i orzekł merytorycznie podejmując postępowanie ze względu na ustąpienie przesłanek zawieszenia postępowania.

W skardze na bezczynność i przewlekłość organu strona wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie w przypadku niezałatwienia sprawy przez organ w trybie autokontroli, o stwierdzenie że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności i przewlekłości oraz o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do argumentacji strony skarżącej organ podniósł, iż zarzut bezczynności jest nieuzasadniony, bowiem w sprawie podejmowano działania w celu ustalenia, czy przesłanki zawieszenia postępowania ustały czy tez nie. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącego, iż czynności podjęte przez organ był pozorowane. Po uzyskaniu odpowiedzi na pismo kierowane do Burmistrza P., kierując się zasadą szybkości i prostoty postępowania organ uchylił bowiem zaskarżone postanowienie i orzekł merytorycznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna w części.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.)

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a - mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Stosownie do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy ponaglenie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, o czym stanowi art. 53 § 2b P.p.s.a.

W kontrolowanym postępowaniu pełnomocnik skarżącego złożył pismo datowane omyłkowo na 22 stycznia 2024 r. (data wpływu do organu 6 marca 2024 r.), stanowiące ponaglenie na bezczynność i przewlekłość Inspektor Nadzoru Budowlanego. Tym samym strona skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na przewlekłość postępowania wynikający z art. 37 k.p.a. W konsekwencji, obowiązkiem Sądu było rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności lub przewlekłości w rozpoznaniu sprawy.

Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 października 2023 r. IV SAB/Po 116/23 oraz wskazane tam orzecznictwo, dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). O bezczynności świadczy zatem przekroczenie przez organ terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. albo na podstawie przepisu szczególnego, względnie terminu przedłużonego przez organ zgodnie z art. 36 k.p.a.

Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12). Pod pojęciem tym rozumie się również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Przewlekłość postępowania obejmuje zatem takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych, jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Innymi słowy, o przewlekłości świadczy opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast w myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W kontrolowanym postępowaniu organ wydał postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, rozpoznając zażalenie złożone przez pełnomocnika R. O.. Rzeczone postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego zapadło 9 kwietnia 2024 r., zatem już po wniesieniu przez pełnomocnika skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, która została nadana 14 marca 2024 r.

Powyższe okoliczności wskazują, ze skarga mogła okazać się zasadna w dniu jej wniesienia, niemniej jednak w chwili orzekania przez Sąd stan bezczynności ustał, skoro postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r. organ rozpoznał wniesione zażalenie. Ponieważ ewentualna bezczynność organu ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności - należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Jak wskazuje się w judykaturze, jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to żądanie oparte na art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. staje się bezprzedmiotowe. Należy bowiem zgodzić się z poglądem, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności jest możliwe jedynie wówczas, gdy organ nie zakończył toczącej się przed nim sprawy. Nie można zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08).

Należy jednak stwierdzić, że sam fakt wydania przez organ administracji rozstrzygnięcia przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie zwalnia Sądu z obowiązku poddania kontroli, czy owa bezczynność i przewlekłość miały miejsce, a jeśli tak - to jaki był ich charakter. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy, dlatego też ocenie, czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, nie stoi na przeszkodzie samo załatwienie sprawy.

Na podstawie akt sprawy Sąd stwierdza, że zażalenie strony zostało ostatecznie rozpoznane przez organ, już po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, z zachowaniem przedłużonego terminu wyznaczonego na podstawie przepisu art. 36 § 1 k.p.a., to jest 9 kwietnia 2024 r. W kontrolowanym postępowaniu Inspektor Nadzoru Budowlanego w pierwszej kolejności doręczył stronie zawiadomienie z 29 lutego 2024 r. o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego na 10 kwietnia 2024 r. w trybie art. 36 § 1 k.p.a., zaś następnie załatwił sprawę postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r. Dochowanie przez organ przedłużonego terminu do załatwienia sprawy, z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę w tym przedmiocie stosownie do art. 151 P.p.s.a. w punkcie 4 wyroku.

Sąd podziela argumentację strony skarżącej, że organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Zażalenie strony zostało zarejestrowane przez organ z datą wpływu 2 lutego 2024 r. Pierwsza udokumentowana czynność, tj. wystąpienie do Burmistrza P. o informację co do prawomocności decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, dokonana została w dacie 28 lutego 2024 r. Przez ponad trzy tygodnie organ nie wykonał w sprawie innych czynności.

W tym miejscu należy wskazać, że art. 97 § 1 k.p.a. zawiera katalog obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania. Stosownie do pkt 1 ww. przepisu, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z kolei art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Zagadnienie wstępne, o którym mowa we wskazanym przepisie, stanowi przeszkodę, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu toczącego się postępowania w sprawie, a także ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej, gdyż orzeczenie, które zostanie wydane w tym drugim postępowaniu, będzie stanowiło podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu administracyjnym (zob. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 97).

W postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wydano postanowienie z 20 lipca 2021 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Przyczynę zawieszenia, co wynika z podstawy prawnej postanowienia, stanowiła okoliczność śmierci jednej ze stron, a także konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Uzasadnienie postanowienia wskazuje, iż zagadnieniem wstępnym obligującym organ do zawieszenia postępowania, była konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez Burmistrza P. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Co istotne, jak wynika z postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z 9 kwietnia 2024 r., kwestia następstwa prawnego zmarłej K. S. została rozstrzygnięta jeszcze na etapie poprzedzającym wniesienie zażalenia do Inspektor Nadzoru Budowlanego. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, pan M. S. przedstawił organowi prowadzącemu postępowanie akt poświadczenia dziedziczenia w dacie 20 października 2021 r. Tym samym, przesłanką zawieszenia postępowania pozostawała już tylko kwestia rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W konsekwencji należy przyjąć, że do załatwienia sprawy z zażalenia wywiedzionego przez stronę organ winien był jedynie pozyskać informację w przedmiocie prawomocności decyzji Burmistrza P. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Uzasadnione jest więc twierdzenie, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Co istotne, w zgromadzonych materiałach sprawy oraz w treści odpowiedzi na skargę nie wyjaśniono przyczyn dla których przedmiotowe zapytanie wysłano po upływie tak długiego czasu. Brak jest obiektywnych przyczyn uzasadniających wykonanie opisanej czynności z takim opóźnieniem, zwłaszcza iż czynność ta została podjęta na trzy dni przed upływem miesięcznego terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Organ powinien dążyć do dochowania terminów prowadzenia postępowania, w szczególności uwzględniając fakt, iż postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. zostało wszczęte w kwietniu 2021 r., a funkcjonowanie budynku inwentarskiego, którego przebudowy dotyczy samo postępowanie, stanowi istotną uciążliwość dla strony skarżącej.

Organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomiczność podejmowanych działań, w myśl zasady szybkości i prostoty postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a. W kontrolowanym postępowaniu działaniom organu i podjętym przez niego czynnościom nie można tymczasem przypisać takiego charakteru. Strona skarżąca słusznie wywodzi, iż rozpoznawana sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt P.p.s.a. stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku.

W ocenie Sądu przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 3 wyroku). Rozstrzygając w tym przedmiocie Sąd zważył, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Innymi słowy, naruszenie przepisów musi mieć charakter wyraźny, ewidentny i bezdyskusyjny. Jest to zatem postać kwalifikowana naruszenia przepisów postępowania, sprowadzająca się do rażącego opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach, w sposób oczywisty pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12, z 26 marca 2024 r. III OSK 659/23). W kontrolowanym postępowaniu Sąd nie dopatrzył się zaistnienia okoliczności wskazujących na szczególnie znaczne przekroczenie terminów wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przyznanie od organu administracji sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jak wynika z art. 149 § 2 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Konstrukcja wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż w gestii Sądu rozpoznającego skargę na bezczynność lub przewlekłość pozostaje ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności.

Uzasadniając wniosek, pełnomocnik strony skarżącej wskazał iż przyznanie sumy pieniężnej ma służyć wyrównaniu krzywdy, jakiej skarżący doznał, będąc zmuszonym do wnoszenia ponagleń i ponoszenia kosztów pełnomocnika w postawaniu administracyjnym, jak również zmuszony jest znosić funkcjonowanie nielegalnie działającej hodowli, której usytuowania dotyczy postępowanie główne. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej podniesionej w tym zakresie Sąd dostrzega, że wniosek o przyznanie od organu sumy pieniężnej nie został w sposób odpowiedni uzasadniony szczególnymi okolicznościami badanej sprawy. Suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Jej przyznanie powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego. Mając na uwadze, iż w zaistniałej sprawie opieszałe działanie organu nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, a także uwzględniając iż organ wydał postanowienie rozstrzygające zażalenie strony z zachowaniem terminu wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a, Sąd doszedł do przekonania iż wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie dostrzegł przy tym takich okoliczności, które uzasadniałyby zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej z urzędu.

Z tych względów Sąd oddalił skargę w tej części w punkcie 3 wyroku, stosownie do art. 151 P.p.s.a.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).