Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 930/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 7 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2187
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1267/21 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 31 marca 2021 r., znak DOZ-OAiK.650.1471.2020.KPA-5 w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1267/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 31 marca 2021 r., znak DOZ-OAiK.650.1471.2020.KPA-5, w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków w związku z § 4 ust. 3 planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do przyjęcia, iż przepisy te stanowią samodzielną podstawę prawną determinującą treść orzeczenia, podczas gdy podstawę rozstrzygnięcia winny stanowić przepisy art. 3 ustawy o ochronie zabytków w zw. z art. 13 ustawy o ochronie zabytków,

b) art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków w związku z § 4 ust. 3 planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia przez Sąd orzekający, iż kwestia omówienia wartości zabytkowych obiektu w świetle art. 3 ustawy o ochronie zabytków, i tym samym potwierdzenia, iż w indywidualnej sprawie mamy do czynienia z obiektem zabytkowym na datę wyrokowania (art. 13 ustawy o ochronie zabytków), ma znaczenie wtórne wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (które jest jedynie formą ochrony zabytku a nie jakiegokolwiek obiektu) oraz formalnego ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków (wpisanego do ewidencji bez udziału konserwatora i bez prawnej możliwości odwołania się od takiej decyzji przez stronę) - podczas gdy właśnie dokonanie tej analizy ma charakter decydujący i uzasadnia udział urzędu konserwatorskiego w oparciu o normę 106 § 1 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, jako podmiotu mającego wiedzę specjalistyczną, uzasadniającą zajęcie stanowiska co do wartości zabytkowej obiektu wedle aktualnego stanu wiedzy. Wskazane naruszenie prawa materialnego prowadzi nadto do przyznania nadrzędności formie ochrony zabytku nad samym pojęciem zabytku (co jest wnioskiem sprzecznym logicznie) i tym samym nieuzasadnionej nadrzędności normy prawa miejscowego nad normą rangi ustawowej,

c) art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 106 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, iż organy konserwatorskie nie posiadają uprawnień do weryfikacji prawidłowości ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków, w ramach postępowania prowadzonego stosownie do dyspozycji art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 106 § 1 K.p.a. - wobec obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego (jako formy ochrony zabytku) oraz istnienia formalnego wpisu do gminnej ewidencji zabytków, mimo wyraźnego brzmienia wspomnianych przepisów oraz art. 13 ustawy o ochronie zabytków, nakazującego ocenę obiektu jako mającego charakter zabytkowy wedle aktualnego stanu wiedzy, w ramach instytucji stanowiska innego organu, co prowadzi do wypaczenia właściwej funkcji merytorycznej instytucji "stanowiska innego organu";

2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego wyroku, polegające na nie odniesieniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do zarzutów skargi w zakresie, w jakim skarżący zarzucał Postanowieniu Ministra Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu, braki dotyczące, wadliwego sporządzenia: a) uzasadnienia faktycznego jak:

• wskazanie dokumentacji źródłowej, która legła u podstaw wpisu obiektu do gminnej ewidencji zabytków, czasu jej sporządzenia,

• brak rzetelnego i szczegółowego omówienia cech decydujących o wartościach zabytkowych obiektu w świetle definicji art. 3 ustawy o ochronie zabytków, a więc założeń konstrukcyjnych i architektonicznych obiektu, występowania elementów i detali charakterystycznych dla stylu zakopiańskiego II, w szczególności zaś wskazania elementów budynku decydujących o jego wartości historycznej, artystycznej, naukowej których zachowanie leży w interesie społecznym, bo za taki nie sposób uznać jednej balustrady, której przypisano cechy stylu art deco oraz samego usytuowania obiektu, czy też jego rzekomej wartości historycznej sprowadzającej się do dokumentacji rozwoju nieudanej architektury w obrębie Zakopanego,

• gołosłowne powołanie się na osobę architekta jako element ważny z punktu widzenia rozstrzygnięcia, bez omówienia źródeł tej informacji jak i dorobku samego architekta i jego wpływu na kształtowanie się stylu architektonicznego,

• brak wyciągnięcia wniosków z jednoznacznych opinii zalegających w aktach sprawy mimo uznania ich wniosków jako zasadnych a to opinii dr inż. E. K., dr inż. S. K., inż. J. L. wskazujących na śmierć techniczną obiektu oraz jego stan rakotwórczego zagrzybienia implikujący konieczność pełnej utylizacji całej substancji budynku,

• gołosłowną i pozbawioną jakichkolwiek elementów merytorycznych polemikę z tak uznanym autorytetem jakim jest prof. Dr hab. Arch. A. K., z której to jednoznacznie wynika brak w obiekcie jakichkolwiek elementów dających podstawy do uznania obiektu jako mającego wartość zabytkową,

b) uzasadnienia prawnego - poprzez:

• niewyjaśnienie pojęcia zabytku w świetle art. 3 ustawy o ochronie zabytków, oraz które z przesłanek wskazanych w art. 3 ustawy zostały zrealizowane i przyjęte w indywidualnej sprawie,

• braku rozważenia przesłanki utraty walorów zabytkowych w związku z aktualnymi wynikami badań naukowych (art. 13 ustawy) przy równoczesnym odwołaniu się do zapisu planu zagospodarowania przestrzennego, która jako forma ochrony zabytków ma znaczenie wtórne wobec ustalenia stanu obiektu jako zabytkowego,

• brak rozważenia zarzutu skargi w którym skarżący akcentuje brak trybu (poza będącym przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu trybu uzyskania stanowiska organu konserwatorskiego art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 106 § K.p.a.) w jakim strona mogła by kwestionować dokonanie przez władze Gminy wpisu do gminnej ewidencji zabytków,

• brak wyjaśnienia na czym polega realizacja przesłanki interesu społecznego w utrzymywaniu obiektu o absolutnie żadnej wartości zabytkowej obiektu dla funkcjonowania i rozwoju tkanki architektonicznej miasta Zakopanego.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie tylko nie odnosi się do zgłoszonych zarzutów, ale również samo nie zawiera jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Wskazane naruszenia doprowadziły w konsekwencji do zaniechań w zakresie kontrolnej, weryfikacyjnej funkcji wyroku wobec sygnalizowanych braków postanowienia Postanowieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Sportu, a to:

• zaniechania podstawowych z punktu widzenia rzetelności postanowienia oraz wyroku ustaleń, dotyczących wartości zabytkowej obiektu wedle aktualnych ustaleń wiedzy, co jest obowiązkiem urzędu konserwatorskiego tj. art. 3 ustawy o ochronie zabytków w zw. z art. 13 wskazanej ustawy w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego • sprowadzenia normy art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 106 § 1 K.p.a. do przepisów nie mających żadnego znaczenia, a samego uzgodnienia urzędu konserwatorskiego do pozbawionego wartości merytorycznej,

• błędnego powołania się na zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, jako normy prawnej decydującej o przyjętym rozstrzygnięciu, podczas gdy zapisy pzp są jedynie jedną z form ochrony obiektu, którego właśnie zabytkowy charakter winien być ustalony w pierwszej kolejności, do czego zobowiązany jest urząd konserwatorski,

• błędnej interpretacji wpływu zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie w jakim zapis ten wskazując na dopuszczalność odbudowy bądź przebudowy konserwatorskiej, determinuje kompetencje organów konserwatorskich, podczas gdy zapisy planu wbrew argumentacji Sądu mają charakter wtórny wobec ustaleń dotyczących zabytkowego charakteru obiektu i same w sobie stanowią jedynie o zasadach postępowania wobec obiektu mającego cechy zabytku, którego wartości opisane w art. 3 ustawy o ochronie zabytków w zw. z art. 13 ustawy o ochronie zabytków winny być ustalone w indywidualnej sprawie.

Wskazane uchybienia doprowadziły tym samym do nierozpoznania istoty sprawy, dokonania błędnej systematyki norm prawnych, przyznania prymatu formie ochrony zabytku nad samą istotą zabytku, sprowadzenia instytucji uzgodnienia organu konserwatorskiego (art. 106 § 1 K.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego) do pozbawionej merytorycznej treści stanowiska, zdeterminowanego brzmieniem zapisów planu zagospodarowania przestrzennego, na który organ ten nie ma żadnego wpływu, konieczności przyjęcia wniosku, iż organ konserwatorski nie ma możliwości merytorycznej weryfikacji wpisu w gminnej ewidencji zabytków, dokonanego bez udziału konserwatora podobnie jak i strony dotkniętej takim wpisem.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2022 r. skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Na wstępie konieczne jest spostrzeżenie, w związku z zarzutami materialnymi skargi kasacyjnej, że w sytuacji, gdy przepisy art. 3 i art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zawierają szereg jednostek redakcyjnych, powołanie się jedynie na naruszenie art. 3 i art. 13 jest wadliwe. Wadliwość ta, uwzględniając opisy naruszenia, a także obszerne uzasadnienie zarzutów, nie uniemożliwia merytorycznego rozważenia spornych kwestii.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków w związku z § 4 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do przyjęcia, iż przepisy te stanowią samodzielną podstawę prawną determinującą treść orzeczenia, podczas gdy podstawę rozstrzygnięcia winny stanowić przepisy art. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 13 tej ustawy.

Najpierw przypomnieć trzeba, że zasadniczym powodem oddalenia skargi było zaaprobowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska Ministra, według którego, zachowane wartości dokumentarne obiektu oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwalają na akceptację pod względem konserwatorskim inwestycji polegającej na rozbiórce przedmiotowej nieruchomości, której nie towarzyszy jednoczesne odtworzenie obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej określonej w powyższym akcie prawa miejscowego.

Jest to stanowisko trafne. W procedurze uzgadniania, przewidzianej w art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", wojewódzki konserwator zabytków zajmuje swoje własne stanowisko, oparte na unormowaniach ustawy o ochrony o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie może jednak ignorować ustaleń planu miejscowego, w zakresie w jakim ten akt prawa miejscowego reguluje ochronę zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków.

Uzgodnienie projektu planu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wywołuje ten skutek, że zaakceptowane przez niego zasady stają się prawem miejscowym, a tym samym źródłem prawa obowiązującego na danym terytorium wiążącym wszystkie podmioty, w tym organy administracji publicznej. Tak więc, w ramach władztwa planistycznego, po przeprowadzeniu procedury planistycznej, ustalenia planów miejscowych w zakresie ochrony konserwatorskiej wiążą organy nadzoru konserwatorskiego. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują tu żadnych odstępstw od wyłączenia obowiązujących planów miejscowych w wyniku indywidualnych zgód organów (por. wyroki NSA: z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2736/12 i z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1145/13).

Nie oznacza to pozbawienia konserwatora zabytków jego kompetencji w zakresie uzgodnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy, do konserwatora należała ocena, czy wniosek o pozwolenie na rozbiórkę budynku zasługuje na pozytywne uzgodnienie. Minister podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że brak jest możliwości technicznych utrzymania materii budynku przy ul. [...] w Zakopanem w jego obecnym stanie zachowania. Uznał jednak, z uwagi na obowiązywanie normy § 4 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Strążyska – Małe Żywczańskie, przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Zakopanem z dnia 31 marca 2011 r., nr VII/89/2011, dalej: "Plan", że możliwa jest tylko taka rozbiórka budynku, której towarzyszy jednoczesne odtworzenie obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282) w związku z § 4 ust. 3 Planu, w związku z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia, iż przepisy te stanowią samodzielną podstawę prawną determinującą treść orzeczenia, podczas gdy podstawę rozstrzygnięcia winny stanowić przepisy art. 3 ustawy o ochronie zabytków w zw. z art. 13 ustawy o ochronie zabytków.

Nie jest także skuteczny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków w związku z § 4 ust. 3 Planu w związku z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia przez Sąd orzekający, iż kwestia omówienia wartości zabytkowych obiektu w świetle art. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, i tym samym potwierdzenia, iż w indywidualnej sprawie mamy do czynienia z obiektem zabytkowym na datę wyrokowania (art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), ma znaczenie wtórne wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Analizę tego aspektu naruszenia powołanych przepisów poprzedzić trzeba spostrzeżeniem, że nie można utożsamiać ujęcia zabytków w gminnej ewidencji zabytków oraz zasad ochrony zabytków określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

W orzecznictwie utrwalony został pogląd, według którego, przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest ocena zasadności pozostawania obiektu w ewidencji zabytków. Z przepisu tego nie wynika aby konserwator zabytków, w procesie o uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę, mógł zakwestionować ujęcie obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Twierdzenie, że obiekt ujęty w tejże ewidencji faktycznie nie jest zabytkiem, albowiem nigdy nie posiadał rzeczywistej wartości zabytkowej albo też ją utracił powinno być, co do zasady, podnoszone w odpowiednim postępowaniu zmierzającym do zmiany gminnej ewidencji zabytków w zakresie skreślenia z niej obiektu, który nie powinien w świetle przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami dłużej w niej figurować (por. wyroki NSA: z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16 i z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2744/20). Konsekwencją tego poglądu jest stanowisko dopuszczające możliwość zaskarżenia ujęcia zabytku w ewidencji, jako czynności materialno-technicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) lub aktu jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.), do sądu administracyjnego (patrz: m.in. wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16, z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1926/17, z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2225/18 i z dnia 15 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 2744/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2200/20).

W piśmiennictwie wyrażono natomiast pogląd, zgodnie z którym, samo ujęcie w ewidencji wywołuje bezpośrednie skutki tylko w odniesieniu do organu, a nie właściciela zabytku. W takiej sytuacji, umieszczenie zabytku w ewidencji nie podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Możliwość tę otwierałyby dopiero akty wydawane w procedurach stanowiących konsekwencję wpisania zabytku do gminnej ewidencji zabytków (patrz: Aleksander Jakubowski "Skutki prawne wpisu do gminnej ewidencji zabytków", ZNSA 2022/1/74-97).

Podkreślić należy, że niezależnie od trybu, w którym ujęcie zabytku w ewidencji zabytków może być kwestionowane, wykładnia i zastosowanie przepisów art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie może pomijać norm konstytucyjnych gwarantujących ochronę prawa własności (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, do których nawiązano w uzasadnieniu kasacji.

Jednak w niniejszej sprawie zasadniczym powodem odmowy uzgodnienia nie było umieszczenie i pozostawanie Willi przy ul. [...] w Z. w gminnej ewidencji zabytków. Jak już z poprzedzających rozważań wynika, organy ochrony zabytków nie podważyły wniosku w części dotyczącej rozbiórki Willi. Tak więc wpis obiektu do gminnej ewidencji nie skutkował odmową uzgodnienia – jakkolwiek jest oczywiste, że bez ujęcia Willi w ewidencji postępowanie uzgodnieniowe byłoby bezprzedmiotowe.

Odmowa uzgodnienia została natomiast spowodowana tym, że projekt robót budowlanych, w zakresie w jakim nie przewidywał odbudowy obiektu, był sprzeczny z przepisem § 4 ust. 3 Planu. Organy, a także rozpoznający skargę Sąd pierwszej instancji były związane tym unormowaniem aktu prawa miejscowego.

Podważenie legalności aktu prawa miejscowego, może zostać przeprowadzone w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a nie w postępowaniu o uzgodnienie projektu rozbiórki, prowadzonym na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 106 § 1 K.p.a.

W rezultacie, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 106 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, iż organy konserwatorskie nie posiadają uprawnień do weryfikacji prawidłowości ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków, w ramach postępowania prowadzonego stosownie do dyspozycji art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 106 § 1 K.p.a. - wobec obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego (jako formy ochrony zabytku) oraz istnienia formalnego wpisu do gminnej ewidencji zabytków.

O tej bezzasadności przesądza treść normy § 4 ust. 3 Planu oraz określona w poprzedzających rozważaniach relacja hipotezy tej normy do art. 39 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Raz jeszcze zaakcentować należy, że normy ochronne zawarte w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz normy zawarte w planie miejscowym nie tyle wykluczają się, ile stanowią wzajemne uzupełnienie. Konserwator zabytków miał prawo do oceny, czy obiekt może być rozebrany, a stosowne przepisy Planu zadecydowały o tym, że rozbiórka jest możliwa jedynie pod warunkiem odtworzenia obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, skupiając się na okolicznościach istotnych z punktu widzenia prawa materialnego, zawiera wszystkie wymagane elementy, zarówno w części faktycznej jak i prawnej. Nieusprawiedliwione są zarzuty braku ustosunkowania się do twierdzeń i zarzutów skargi. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi zatem szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia tak rozumiany obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi, podania podstawy prawnej i jej wyjaśnienia.

W świetle jasno określonego, trafnego stanowiska Sądu pierwszej instancji, według którego, "zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pozwalają na akceptację pod względem konserwatorskim inwestycji polegającej na rozbiórce przedmiotowej nieruchomości, której nie towarzyszy jednoczesne odtworzenie obiektu na zasadach odbudowy konserwatorskiej określonej w powyższym akcie prawa miejscowego", szczegółowe odnoszenie się do: dokumentacji, która legła u podstaw wpisania obiektu do ewidencji, szczegółowe omówienie cech zabytku, szczegółowe odnoszenie się do opinii w zakresie obecnego stanu obiektu, nie było konieczne. To samo dotyczy podniesionych w kasacji uchybień w zakresie uzasadnienia prawnego: niewyjaśnienia pojęcia zabytku oraz przesłanek wskazanych w art. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, braku rozważenia przesłanki utraty walorów zabytkowych, przy jednoczesnym odwołaniu się do zapisu Planu, braku rozważenia trybu, w jakim strona mogłaby kwestionować wpis do ewidencji, braku rozważenia, na czym miałaby polegać realizacja przesłanki interesu społecznego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.