Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1720/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.60, art.64 ust.1, art.56
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art.67a §1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi J. W. (dalej także: skarżący, zobowiązany lub dłużnik) jest decyzja Ministra Finansów z [...] lutego 2015 r., [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody M. z [...] listopada 2014 r., [...] odmawiającą umorzenie w całości należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowanych: seria CU nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. w wysokości 200 zł oraz seria CT nr [...] z [...] września 2012 r. w wysokości 200 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

J. W. poprzez przyjęcie odpowiednio w dniach 4 września 2012 r. i 20 sierpnia 2013 r. mandatów karnych kredytowanych wystawionych za popełnienie wykroczeń kwalifikowanych z art. 92a k.w. (przekroczenie kierowanym pojazdem dopuszczalnej prędkości) zobowiązany został do zapłaty nałożonych nimi grzywien w łącznej kwocie 400 zł.

Skarżący nie uiścił grzywien dobrowolnie.

Pismem z 17 września 2014 r. poinformowano skarżącego o zajęciu przez organ egzekucyjny (Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.) przysługującego zobowiązanemu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego (renty).

Pismem z 8 października 2014 r. zobowiązany zwrócił się do Wojewody M. z wnioskiem o umorzenie należności ze względu na ciężką sytuację finansową i zdrowotną. Wskazał, że nie jest w stanie zapłacić kwoty wynikającej z mandatów karnych kredytowanych, ponieważ jego jedynym źródłem dochodu jest renta w miesięcznej wysokości 1.278,83 zł. Wskazał, że wysokość renty żony wynosi 691,51 zł. Podkreślił, że oboje cierpią na liczne schorzenia.

Decyzją z [...] listopada 2014 r., [...] Wojewoda M. odmówił umorzenie w całości należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych kredytowanych: seria CU nr [...] z [...] sierpnia 2013 r. w wysokości 200 zł oraz seria CT nr [...] z [...] września 2012 r. w wysokości 200 zł.

Zobowiązany 27 listopada 2014 r. wniósł do Ministra Finansów odwołanie, w którym podtrzymał wniosek o umorzenie należności ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Po rozpoznaniu wskazanego odwołania, decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 61 ust 3 pkt 1, art. 64 ust 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm. ) Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji oraz do wniesionego od niej odwołania organ II instancji wskazał, że z dowodów zgromadzony w sprawie wynika, że zobowiązany prowadzi wraz z żoną wspólne dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest renta otrzymywana przez zobowiązanego (w wysokości 1272,83 zł netto miesięcznie) oraz renta jego żony (w wysokości 691,51 zł netto miesięcznie). Skarżący jest współwłaścicielem działki o powierzchni 1280 m2 zabudowanej domem o powierzchni 240 m2. Do majątku zobowiązanego należy także samochód F. z 2006 r. Miesięczne wydatki zobowiązanego wynoszą około 1.900 zł i składają się na nie opłaty za: wodę i ścieki, energię elektryczna, gaz, wywóz nieczystości, telefon, podatek od nieruchomości, wyżywienie, zakup środków czystości, leki i paliwo. Zobowiązany cierpi na [...].

Następnie organ II instancji przypomniał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych właściwy organ na wniosek może udzielać określonych w art. 55 ulg (m. in. umorzyć w całości zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy. Przesłanki umorzenia w całości zobowiązania osób fizycznych są określone w art. 56 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 cytowanej ustawy, który stanowi m.in., że należności, o których mowa w art. 55, mogą być umarzane w całości, jeżeli:

1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł;

3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

5) zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Minister Finansów wskazał, że dopuszczalność umarzania na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych należności z tytułu grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych nie może być interpretowana jako ustawowa ocena, sprowadzająca się do tezy, że w każdym przypadku brak jest przesłanki naruszenia interesu publicznego w umorzeniu wynikającym ze spełnienia choćby jednej z pozostałych przesłanek umorzenia takiej należności. Przesłanka interesu publicznego jest przesłanką samodzielną i jej spełnienie lub naruszenie podlega takim samym zasadom oceny jak ocena wystąpienia pozostałych przesłanek.

Minister Finansów wyjaśnił, że umarzanie należności jest wyjątkiem od zasady, która stanowi, że należności należy zapłacić.

Przepisy odnoszące się do udzielania ulg w spłacie należności publicznoprawnych nie wyróżniają kategorii należności wynikających z grzywien, lecz obejmują je normą ogólną art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych, odnoszącą się do wszelkich, wcześniej niewymienionych rodzajów należności. Dlatego w odniesieniu do należności wynikających z kar w szerokim sensie, a więc również grzywien nakładanych za popełnienie wykroczeń, należy mieć na względzie szczególny - w porównaniu do innych - charakter należności: Do jej istoty należy to, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna. Dłużnik jest zobowiązany do poniesienia określonego wydatku i celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie dłużnika. Zgodnie z art. 84 Konstytucji każdy zobowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie. W związku z art. 42 Konstytucji, który określa zasadę nieuchronności odpowiedzialności karnej, należy uznać, że w systemie prawa należności wynikające z przepisów karnych mają szczególny charakter.

Minister Finansów podkreślił, że obowiązek rzeczywistego poniesienia wydatku z majątku dłużnika przez zapłatę grzywny został szczególnie podkreślony przez ustawodawcę w art. 57 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.), w którym pomoc w spłacie kary grzywny jest tak negatywnie oceniona, że stanowi osobne wykroczenie. W literaturze wskazuje się, że zapłata grzywny przez inną osobę niż ukarany może zostać uznana również za przestępstwo poplecznictwa (por. komentarz do art. 57 Kodeksu wykroczeń (w:) Kodeks wykroczeń. Komentarz. Marek Bojarski, Wojciech Radecki. Wydawnictwo: C.H.Beck. Rok wydania: 2011. Wydanie: 5). Minister zauważył, że przepisy te nie uzależniają odpowiedzialności od zdolności płatniczych ukaranego, jego sytuacji rodzinnej i osobistej, a jednocześnie, że umorzenie należności prowadzi do tego samego skutku, któremu mają przeciwdziałać wskazane przepisy karne. Z tego powodu, jak wskazano, umorzenie należności, wynikających z grzywien co do zasady obciążone jest wyraźnie negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego.

Przez uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze, w szczególności możliwości płatnicze dłużnika należy zdaniem organu odwoławczego rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2211/04, Lex nr 154626), albo też gdy żądanie zapłaty należności w tej sytuacji nie było uzasadnione pomimo formalnej wymagalności świadczenia. Podkreślono, że o istnieniu ważnych względów społecznych lub gospodarczych decydują obiektywne okoliczności ustalone przez organ na podstawie dowodów zebranych w sprawie. Okoliczności tych nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o potrzebie umorzenia zobowiązania, bowiem przyznanie tej ulgi jest instytucją nadzwyczajną.

Minister Finansów podkreślił, że zobowiązany dysponuje istotnym majątkiem (dom o powierzchni 240 m2 na działce o powierzchni 1280 m2 w okolicach W., samochód F. z 2006 r. – o wartości powyżej 10.000,00 zł). Wskazał, że mając na uwadze doświadczenie życiowe oraz ustalone warunki gospodarstwa domowego skarżącego, uznać należy, że uzyskiwany dochód jest wystarczający do ponoszenia koniecznych wydatków. Podkreślił, że skoro skarżącego stać na utrzymanie samochodu i ponoszenie miesięcznych wydatków na paliwo w kwocie 200 zł miesięcznie, zobowiązany jest również w stanie (chociaż być może nie jednorazowo) uiścić również grzywny nałożone za popełnione wykroczenia drogowe.

Organ II instancji wskazał, także że egzekucja należności publicznoprawnych, w tym grzywien, następuje z reguły zgodnie z ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). Zgodnie z jej unormowaniami egzekucja ze świadczenia rentowego jest możliwa.

Mając na uwadze przesłankę uzasadnionych względów społecznych, które odnoszą się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny oraz ochrona moralności publicznej, organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie przyczyną powstania należności było działanie skarżącego, którego skutkiem było wymierzenie kar grzywny w wysokości i terminach płatności zaakceptowanych przez skarżącego. Umorzenie zobowiązania powodowałoby uchylenie istotnych skutków orzeczonej kary oraz oznaczałoby nieuzasadnioną okolicznościami sprawy zgodę na rezygnację z należnego prawem dochodu Skarbu Państwa. Udzielenie wnioskowanej ulgi oznaczałoby poparcie dla dążenia do uniknięcia kary, przez przyjmowanie zobowiązania, którego dłużnik nie ma zamiaru wykonać wykorzystując argumenty, które powinien wskazać jako podstawę odmowy przyjęcia mandatu i żądania skierowania sprawy do sądu karnego, który ma możliwość nałożenia kar innego rodzaju niż grzywna.

Organ odwoławczy wskazał też, że organem właściwym do rozpatrzenia ewentualnego wniosku o rozłożenie należności na raty jest Wojewoda M..

Reasumując Minister Finansów ważąc interes dłużnika i interes społeczny w realiach rozpoznawanej sprawy, w ramach uznania administracyjnego, doszedł do przekonania braku szczególnie uzasadnionych przyczyn przemawiających za umorzeniem grzywien.

Decyzję Ministra Finansów zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. domagając się ponownego przeanalizowania sprawy i umorzenia w całości nałożonych na niego grzywien.

Podkreślił, że za takim rozstrzygnięciem przemawia ważny interes skarżącego. Wskazał, że jego stan zdrowia pogorszył się: rozpoznano u niego przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C oraz początki raka prostaty. Podał, że używanie telefonu i samochodu (a co za tym idzie wydatki na korzystanie z nich) jest niezbędne dla ratowania jego życia. Wskazał, że jest zadłużony u osób najbliższych (nie podał kwoty zadłużenia).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji według przedstawionych kryteriów, Sąd nie stwierdza, aby została ona podjęta z naruszeniem prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie.

Nie ulega wątpliwości, że grzywna nałożona w drodze mandatu karnego stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego – stanowi dochód tej jednostki samorządu (art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. z 2013 r., poz. 395 j.t.).

Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: u.f.p.), środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p., właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Oznacza, to że stosownie do art. 55 u.f.p. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie wskazują jednak wprost przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym. W tym zakresie zawierają odesłanie wskazane w art. 67 u.f.p., zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm. dalej: O.p.).

W związku z tym Sąd zauważa, że organy rozpoznające przedmiotową sprawę nieprawidłowo powoływały się na art. 56 u.f.p., który w realiach niniejszego postępowania nie miał zastosowania niezależnie od tego, że strona ubiegała się o umorzenie w całości ciążącego na niej zobowiązania. Należy wyjaśnić, że przepisy art. 56 i art. 57 u.f.p. stosuje się jedynie do należności cywilnoprawnych, natomiast należności, których dotyczy sprawa są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym. Brak było zatem podstaw do stosowania art. 56 u.f.p. w zakresie wskazanych w nim przesłanek umorzenia należności. W sprawie, zgodnie z art. 67 u.f.p. odpowiednie zastosowanie znajdą natomiast przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja organu ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 O.p.

Podsumowując wskazane zasady postępowania dotyczące umarzania należności stwierdzić należy, iż organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Przesłanki te stanowią przy tym katalog zamknięty, dlatego też organ administracyjny rozpoznający sprawę winien rozpoznać wniosek o umorzenie w całości należności po wnikliwym ich zbadaniu.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba jednak wskazać, że niezależnie od tego, że organ wskazał nieprawidłowe przepisy dotyczące umorzenia należności publiczno-prawnych, to jednak przeanalizował właściwe przesłanki umorzenia tych należności.

Odnosząc się do zasadniczego motywu skargi oraz argumentacji prezentowanej w toku postępowania administracyjnego dokonać należy, wykładni pojęcia "ważny interes dłużnika" oraz "interes publiczny", o których mowa w treści powołanego przepisu art. 67a § 1 O.p. Na wstępie rozważań w tym zakresie wskazać trzeba, że są to pojęcie nieostre, jednakże stanowiące już wielokrotnie przedmiot rozważań sądów administracyjnych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych o istnieniu ważnego interesu dłużnika nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2119/12 – dostępny na stronie internetowej: http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na pojęcie "interesu publicznego" składa się natomiast zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanej wyżej wartości (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1964/05 – dostępny na stronie internetowej: http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przez interes publiczny rozumieć należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa.

Zaistnienie wskazanych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek takiego działania. Analizowany przepis jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego (posługuje się sformułowaniem "może umorzyć"), co oznacza, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek umorzenia może, ale nie musi, umorzyć należności. Innymi słowy odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por.: uchwała SN z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06, LEX 302417).

Dodatkowo wskazać należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd co do zasady nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono – może, ale nie musi je umorzyć. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.01.2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1354/10 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz www.nsa.gov.pl).

Przechodząc do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż Minister Finansów prawidłowo ustalił jej stan faktyczny, w szczególności stwierdzając, że skarżący jest osobą chorą, osiągającą określone dochody, posiadającą istotny majątek.

W ocenie Sądu w badanej sprawie organ, wypełniając regulację przepisu art. 107 § 3 k.p.a., odniósł się do zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanek umorzenia zaległości, rozważając go przy tym w świetle ważnego interesu dłużnika. Prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że w sprawie można było rozważać występowanie przesłanki ważnego interesu skarżącego, która mogła doprowadzić do umorzenia należności. Jednakże umorzeniu grzywien z tego powodu, jak słusznie zauważył Minister Finansów, sprzeciwiał się interes publiczny. W tym miejscu wypada stwierdzić, że bezzasadny jest zarzut wskazujący na nierozważenie przez organy ważnego interesu dłużnika, gdyż Minister Finansów w zaskarżonej decyzji wprost wskazał, że taki interes istnieje, jednakże ze względu na interes publiczny, o którym szerzej za chwilę, umorzenie należności z tytułu grzywien było niezasadne.

Interes publiczny organ odniósł do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa i zasadnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie przyczyną powstania należności było działanie samego skarżącego. Skutkowało ono wymierzeniem kar grzywny w wysokości i terminach płatności zaakceptowanym przez skarżącego. Za popełnienie wykroczeń, za które skarżący został ukarany, ustawodawca przewidział sankcje w postaci grzywny. Umorzenie tych należności powodowałoby uchylenie skutków wymierzonych kar, doprowadzając w istocie do bezkarności sprawcy czynów zabronionych. Do istoty grzywien nakładanych za popełnienie wykroczeń, obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa, należy przed wszystkim funkcja sankcyjna (kara za popełniony czyn zabroniony).

Wypada także zwrócić szczególnie uwagę na fakt, że skarżący przyjął mandaty, nie zdecydował się na postępowanie przed sądem karnym.

Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego. Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interesu obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12, z dnia 21 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1632/12 i w sprawie II GSK 335/13, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym, o ile ten ostatni można uznać za słuszny interes. Oznacza to, że w każdym przypadku organ ma obowiązek wskazać nie tylko, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, ale także, że jest on na tyle ważny i znaczący, iż wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93, opubl. OSNCP 1994/9/181). Z uwagi na to, że przesłanki "ważnego interesu dłużnika" i "interesu publicznego" mają charakter równorzędny, organ zobowiązany jest w trakcie postępowania ustalić, która z nich przeważa i na tej podstawie zadecydować o zastosowaniu lub nie wobec dłużnika ulgi w spłacie zobowiązań. Kwestia ta powinna być rozważona w uzasadnieniu decyzji, ponieważ jej pominięcie jest przesłanką do traktowania decyzji jako dowolnej. Wymogi te zostały wypełnione w ramach kontrolowanego postępowania. Motywy rozstrzygnięcia zawierają wystarczające rozważania w tym zakresie.

Niewątpliwie skarżący cierpi na liczne schorzenia (w tym poważne), z których wiele ma charakter typowych przypadłości cywilizacyjnych. Nie deprecjonując ich wagi, nie uniemożliwiały one jednak uiszczenia wymierzonych kar odpowiednio w ciągu ponad półtora roku oraz dwóch i pół roku od ich wymierzenia. Skarżący niewątpliwie ponosi deklarowane wydatki związane z chorobami (zakup leków), korzysta równocześnie co do zasady z publicznej służby zdrowia. W realiach sprawy organ był w uprawniony do stwierdzenia, że kontekście przesłanek umorzenia grzywien ważny interes prywatny zobowiązanego nie przeważał jednak nad interesem publicznym.

Wyjaśnić przy tym należy, że przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o egzekucji w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) zapewniają ochronę dłużnika przed nadmiernymi skutkami egzekucji (w konkretnych sytuacjach wręcz uniemożliwiają taką egzekucję).

Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie i dokonane ustalenia organu są spójne i logiczne. Nie wykraczają poza zakres swobodnej oceny dowodów.

Mając na względzie przedstawione okoliczności, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.