Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 537/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie instalacji sanitarnej budynku mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , wydaną po uprzednim dwukrotnym uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji podejmowanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prowadzonym w tej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie instalacji sanitarnej budynku mieszkalnego przy ul. W. O. [...] we W. ze względu na jego bezprzedmiotowość.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika m.in., że na podstawie wniosku z dnia 1 lipca 2007 r. skierowanego do powiatowego organu nadzoru budowlanego przez T. K., którego imieniem działał pełnomocnik adw. P. K. K., wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. W. O. [...] we W.

We wniosku o wszczęcie postępowania zawarte zostały żądania dotyczące oceny zgodności z wymogami prawa i stanu technicznego instalacji kanalizacyjnej w opisanym powyżej budynku.

W toku postępowania, po zawiadomieniu stron i przy ich udziale dnia [...] r. przeprowadzono dowód z oględzin wykonywanych robót budowlanych związanych z przebudową instalacji sanitarnych na działce przy ul. O. [...]. Podczas tej czynności stwierdzono, iż żeliwna instalacja kanalizacyjna budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. O. [...] została wpięta do instalacji kanalizacyjnej budynku przy ul. O. [...] za pomocą trójnika prostokątnego i łącznika z PCW. (Sporządzono dokumentację fotograficzną.) W toku oględzin pełnomocnik właściciela budynku przy ul. O. [...] okazał kopie dokumentacji archiwalnej dotyczącej robót wykonanych w roku 1965. Tego samego dnia pełnomocnik właściciela nieruchomości przy ul. O. [...] przedłożył oryginalne dokumenty, w tym:

1. projekt kanalizacji dla budynku przy ul. O. [...], [...],

2. uzgodnienie przyłącza z MPWiK,

3. protokół oględzin robót budowlanych z dnia 21 sierpnia 1965r. w sprawie odbioru bliźniaczego budynku mieszkalnego,

4. protokół nr [...] z dnia[...] . przyjęcia do eksploatacji przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we W. przyłącza - ciągu kanałowego dla wód sanitarnych.

Dnia [...]r. T. K. - inwestor robót budowlanych przy ul. O. [...], złożył kopie dokumentów dotyczących korespondencji z MPWiK, projekt instalacji wod-kan. dla domu przy ul. O. [...] oraz opinię mgr inż. K. W., rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej odnoszącą się do instalacji kanalizacyjnej w budynku przy ul. O. [...].

Następnie w uzasadnieniu organ orzekający podał, że w dniu 18 marca 2009 r. Wydział Architektury i Budownictwa przekazał organowi nadzoru dokumentację dotyczącą nieruchomości przy ul. O. [...] i [...]. Dokumentacja archiwalna potwierdziła zgodność dokumentów z dokumentami przedłożonymi przez pełnomocnika właściciela nieruchomości przy ul. O. [...], tj. projektu przyłączy wod-kan i gazu i protokołów odbioru instalacji kanalizacyjnej. Ponadto przekazana dokumentacja zawierała protokół oględzin wykonanego obiektu budowlanego w celu stwierdzenia jego zdolności do użytkowania z dnia 21 sierpnia 1965 r. dotyczący bliźniaczego budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] i [...] oraz dwie decyzje wydane przez Prezydium Dzielnicowej Rady narodowej W. – P.P., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu - dotyczące obiektu-połowy bliźniaka przy ul. O. [...] ([...]) i połowy bliźniaka przy ul. O. [...] ([...]).

Ponadto organ orzekający wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że budynek położony przy ul. O. [...] został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Inwestycja została zakończona i odebrana protokołem odbioru, w którym potwierdzono m. in. sprawdzenie instalacji i urządzeń sanitarnych. W protokole oględzin wykonanego obiektu budowlanego sporządzonym w dniu 21 sierpnia 1965 r. w celu stwierdzenia zdolności do użytkowania obiektu wskazano, iż wykonano próby działania poszczególnych instalacji oraz stwierdzono, że obiekt i roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami, normami państwowymi i aneksem do projektu typowego. Odrębnym protokołem (nr [...] z dnia [...] r.) dokonano przyjęcia do eksploatacji przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we W. przyłącza kanalizacyjnego.

W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. podał, że postanowieniem nr [...]r. z dnia [...] r. wezwał inwestora robót na działce przy ul. O. [...] we W., do przedłożenia dziennika budowy dokumentującego przebieg robót budowlanych, wykonywanych w oparciu o decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r., zmieniającą ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r. W odpowiedzi na wezwanie inwestor przedłożył kopię dziennika budowy oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r. o nie wnoszeniu sprzeciwu do wykonania przyłącza wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej i gazu n/c dla potrzeb budynku mieszkalnego we W. przy ul. O. [...] wraz z kopią projektu zagospodarowania terenu. Z załączonego projektu jak i treści zaświadczenia nie wynika zamiar inwestora polegający na przebudowie przyłącza lecz na budowie nowego. Wpis w dzienniku budowy z dnia [...] r. dokonany przez kierownika budowy K. W., świadczy o wykonaniu przyłączy wody, kanalizacji deszczowej i kanalizacji sanitarnej. Brak jest informacji o przebudowie lub remoncie istniejącego przyłącza kanalizacyjnego.

Ponadto organ orzekający wyjaśnił w uzasadnieniu, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wezwano właściciela budynku przy ul. O. [...] we W. do przedłożenia protokołu z kontroli okresowej wykonywanej w oparciu o przepis art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ze szczególnym uwzględnieniem instalacji kanalizacyjnej. Dnia 21 października 2009 r. zobowiązany przedłożył w siedzibie organu protokół nr [...] z dnia [...] r. z okresowej, rocznej kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu budowlanego, sporządzony przez P. Rz. oraz protokół z przeglądu instalacji kanalizacyjnej budynku w zabudowie bliźniaczej położonego we W. przy ul. O. [...], sporządzony przez A. P. W przedłożonych protokołach brak jest informacji o nieprawidłowościach w stanie technicznym upoważniających organ nadzoru budowlanego do interwencji na podstawie rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane.

W takim stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] we W. Wyżej opisana decyzja została w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie odwołania oprotestowana przez T.K., reprezentowanego przez pełnomocnika.

W wyniku rozpatrzenia odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując iż zaskarżona decyzja wydana została w sprawie stanu technicznego, a nie jak wnioskowała strona w sprawie poprawności wykonania instalacji sanitarnej w budynku przy ul. O. [...] we W.

Pismem z dnia 11 maja 2011 r. organ pierwszej instancji doprecyzował przedmiot postępowania i określił go jako postępowanie w sprawie instalacji sanitarnej - legalności jej wykonania i zgodności z przepisami - połowy bliźniaczego budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] we W.

W dniu 6 czerwca 2011 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej instalacji sanitarnej, podczas których ustalono, że pion kanalizacyjny usytuowany we wnęce przy klatce schodowej w poziomie przyziemia wchodzi pod posadzkę piwnic. W okolicy tego zejścia, ani na całej powierzchni piwnic nie stwierdzono miejsc zawilgocenia posadzki. Stwierdzono, że stan techniczny instalacji sanitarnej jest dobry. T. A. oświadczył, że instalacja sanitarna przy ul. O. [...] we W. działa prawidłowo i nie była przebudowywana od momentu zasiedlenia.

Po tych ustaleniach powiatowy organ nadzoru budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...]r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie instalacji sanitarnej budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] we W.

Po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego od opisanej powyżej decyzji przez pełnomocnika T. K., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując iż nastąpiła zmiana podmiotowa w zakresie stron postępowania, bowiem W. K. zmarł dnia [...] r. tj. w toku prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, która to okoliczność nie została uwzględniona w toku postępowania.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. dołączył do akt sprawy odpis księgi wieczystej, z której wynika, że obecnymi współwłaścicielami budynku przy ul. O. [...] we W. są: L. K.-K. i J. A., które – na pytanie organu pierwszej instancji oświadczyły, że nie żądają przeprowadzenia ponownie czynności dowodowych tj. ponownych oględzin instalacji sanitarnej.

W takich okolicznościach faktycznych organ pierwszej instancji opisaną na wstępie decyzją ponownie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie instalacji sanitarnej budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. O. [...] we W.

Od tej decyzji odwołanie wniósł T. K. Zaskarżając ją w toku instancyjnym działający imieniem T. K. pełnomocnik zarzucił: naruszenie przepisu art. 105 § 1 i art.104 kpa w zw. z art. 7 kpa oraz w zw. z art. 83 ust.1 Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414) poprzez nieprawidłowe uznanie, przez organ pierwszej instancji, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu niniejszej sprawy, pomimo tego, że okoliczności sprawy i wykazane dowody wskazują jednoznacznie, iż stanowią one "sprawę" podlegającą kognicji organu nadzoru budowlanego w rozumieniu przepisów ww. ustawy prawa budowlanego i przepisów aktów wykonawczych tj. w szczególności rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690) i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy "do dalszego prowadzenia organowi I instancji".

Uzasadniając wniosek zawarty w odwołaniu pełnomocnik T.K. wskazał m.in., że organ ponownie w sposób nieprawidłowy ocenił przedstawiony stan faktyczny w sprawie oraz niezasadnie w konsekwencji stwierdził, że brak jest przedmiotu postępowania do rozpoznania w konkretnej sprawie w rozumieniu kognicji orzekanych przez ten organ spraw. Wskazał, że organ pierwszej instancji powtarza ponownie w zaskarżonej decyzji argumentację w skarżonej już wcześniej przez stronę decyzji - co czyni bez prawidłowego rozeznania sprawy i co powoduje, że nadal w istocie aktualne są w całości zarzuty już wcześniej artykułowane przez stronę. Nie uległo zmianie, iż protokół odbioru z roku 1965 nie zawiera żadnych uwag na temat odstępstw, a zatem stwierdza, ze wykonano dokładnie zgodnie z projektem, gdyby bowiem były odstępstwa opisano by je w uwagach. Kwestią ocenną pozostaje - czy są to tzw. istotne odstępstwa od projektu czy nie. Powyższe pozwala na konstatację, że zmiany w instalacji sanitarnej stwierdzone w protokole przeglądu budynku [...] z dnia 30 września 2009 r. zostały poczynione pomiędzy 1965 r. a 2009 r. - brak jest wcześniejszych protokołów przeglądów budynku[...]. Należy także wskazać na rozbieżność pojęciową tj. budowa nowej instalacji sanitarnej - a nie przebudowa.

Nadto w ocenie pełnomocnika organ pomija dalsze kwestie w tej materii, a mianowicie : ze względu na bardzo zły stan instalacji sanitarnej i brak możliwości oceny jego stanu, MPWiK wymagało doprowadzenia instalacji do możliwości oceny i eksploatacji - pismo MPWiK z dnia 27 stycznia 2006 r., w trakcie remontu instalacji sanitarnej w budynku okazało się, że nie nadaje się ona w całości do naprawy i wymaga całkowitego demontażu i położenia nowej instalacji - potwierdza to opinia rzeczoznawcy, zgodnie z opinią MPWiK część instalacji sanitarnej przyłącza będącej własnością MPWiK nie wymagała remontu i MPWiK wskazało miejsce i sposób podłączenia się do tej instalacji.

Zdaniem pełnomocnika w zupełności pominięto także w trakcie postępowania wniosek strony dotyczący możliwości oceny instalacji - jeszcze w trakcie remontu (gdy była "odkryta), a obecnie brak tego dowodu - nieprzeprowadzonego z winy organu - jest także podstawą do negatywnej oceny sprawy. Nadto organ administracji nie podjął zdaniem odwołującego się wystarczających i odpowiednich działań w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w tym: inspektor obejrzał posadzkę w czasie 15 minutowej wizyty w ciągu jednego dnia, podczas gdy przesiąknięcia występują pod posadzką, przyjął opinię sprawdzenia instalacji polegającej na "próbie wody": czy woda spływa czy nie. Nie wiadomym jest na jakiej podstawie ocenił, że instalacja w budynku [...] jest w bardzo dobrym stanie podczas gdy była wykonana w tej samej technologii, tymi samymi materiałami i wykonawcami co w budynku [...], która nie nadawała się do użytku. Tymczasem ze względu na wyższy poziom posadzki o 10 cm w budynku [...] i konieczne spadki, przesiąknięcia niemodernizowanej od 50 lat instalacji sanitarnej w budynku [...] , dostają się do budynku[...] .

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik T. K. wskazał również, że bardzo zły stan techniczny instalacji potwierdzony jest opinią biegłego, K. W., który kwalifikuje cały poziom znajdujący się w piwnicy do wymiany.

Zdaniem pełnomocnika, wykonanie instalacji zgodnie z zatwierdzonym pierwotnym projektem nie powodowałoby tego problemu. Do budowy nowego przyłącza T.K. był zmuszony przez MPWiK właśnie ze względu na zły stan techniczny przyłącza pierwotnego, stąd projekt uwzględniał zastąpienie istniejącego przyłącza nowym, jednak po modernizacji części instalacji. MPWiK wyraziło zgodę na wykorzystanie pozostałej części przyłącza będącej własnością MPWiK.

W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono również, że w trakcie prac modernizacyjnych prowadzonych przez T. K. MPWiK prowadziło korespondencję i wydało warunki techniczne przyłączenia instalacji sanitarnej dla budynku [...]. Organ pierwszej instancji w ogóle nie bada tego wątku sprawy, a ma on istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Argumentacja odnośnie zgodności instalacji w roku 1965 jest niespójna, gdyż jeśli w roku 1965 instalację sanitarną w budynku [...] wykonano zgodnie z projektem, instalacja nie była modernizowana od tamtego czasu, a mimo to przebiega inaczej i jest podłączona w innym miejscu niż zakłada projekt. Odstępstwa wykonania instalacji [...] od projektu wykazane były także na podstawie przywoływanej opinii A. P. wskazywanej w poprzedniej korespondencji. W zakończeniu odwołania pełnomocnik T. K. podkreślił też, że w poprzedniej decyzji organu drugiej instancji, zwrócono uwagę, że stwierdzenia powinny być poparte dowodami, a nie tylko wiedzą czy stwierdzeniami orzekających urzędników. W ocenie pełnomocnika Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. ponownie rozpatrując sprawę nie wykazał należytej staranności w tym zakresie.

Po rozpatrzeniu odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W szczegółowym uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w tej sprawie, wskazał na powinności organów administracji publicznej wynikające z zasady praworządności zawartej w art. 7 kpa oraz podkreślił, że zgodnie z art. 77 kpa obowiązkiem tych organów jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego dla zapewnienia realizacji zasady prawdy obiektywnej.

Następnie organ orzekający wyjaśnił, że analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie uprawnia do stwierdzenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. dokonał prawidłowych ustaleń pozwalających ponadto stwierdzić, że instalacja sanitarna znajdująca się w budynku mieszkalnym przy ul. W. O. [...] we W. została wykonana w sposób legalny i zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jej wykonania.

Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że inwestycja została zakończona i odebrana protokołem odbioru, w którym potwierdzono m. in. sprawdzenie instalacji i urządzeń sanitarnych. Odrębnym protokołem dokonano przyjęcia do eksploatacji przez w Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji we W. przyłącza kanalizacyjnego. W protokole tym, podpisanym przez trzy kompetentne osoby, opisano zarówno materiał, z jakiego wykonano przyłącza wraz z uszczelnieniami jak i rodzaj podłoża, na którym została ułożona kanalizacja oraz pomierzony jej spadek. Nie wniesiono w nim uwag ani zastrzeżeń do wykonanych robót. W protokole nie ma również adnotacji o wykonaniu robót w sposób niezgodny z obowiązującymi, w dacie wykonania instalacji, przepisami. Ponadto w aktach sprawy znajduje się rzut piwnic z rozwinięciem instalacji sanitarnej, na którym to rzucie, zapisano, że "przyłącza wód sanitarnych wykonano zgodnie z projektem, odebrałem". Powyższy dokument został również podpisany przez osoby uprawnione.

Wskazał również, że organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do kwestionowania wiedzy fachowej i zakresu odpowiedzialności osób dokonujących kontroli instalacji wodno-kanalizacyjnej w roku 1965, a ww. dokumentacja jest jednoznaczna.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że istotne znaczenia w niniejszej sprawie – co wskazał organ pierwszej instancji - ma również kwestia posiadania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. O. [...] a we W. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu o numerze [...] z dnia [...] r., została wydana na podstawie art. 65, 67 i 68 ustawy z dn. 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7) poz. 46 oraz § 56 pkt. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz. 197). Przepisy art. 67 ust. 1 ustawy z dn. 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7) stanowiły, iż pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego może być wydane po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy, że obiekt budowlany wykonany został zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami, że jego stan nie zagraża bezpieczeństwu i że obiekt budowlany jest zdatny do użytku. W protokole oględzin wykonanego obiektu budowlanego w celu stwierdzenia jego zdolności do użytkowania stwierdzono, iż wykonano próby działania poszczególnych instalacji. Stwierdzono również, iż obiekt i roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem, przepisami, normami państwowymi i aneksem do projektu typowego.

Zdaniem organu orzekającego brak jest podstaw do uznania, iż przedmiotową instalację wykonano niezgodnie z projektem budowlanym czy z przepisami prawa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił również, że w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, iż dokonano jakiegokolwiek odstąpienia od projektu w zakresie instalacji sanitarnej wykonanej w budynku mieszkalnym przy ul. O. [...] we W. Zarzut podniesiony w odwołaniu dotyczący niewłaściwego usytuowania przyłączenia i sposobu poprowadzenia rur kanalizacyjnych i twierdzenie, że podłączenie trójnikiem winno być wykonane w miejscu zejścia się pionów kanalizacyjnych, a nie pod schodami w budynku[...] jest nieuzasadniony. Projekt instalacji sanitarnej dla budynku przy ul. O. [...] i [...] we W. przewidywał wpięcie instalacji kanalizacyjnej budynku przy ul. O. [...] do instalacji kanalizacyjnej budynku przy ul. O.[...], zatem nie sposób uznać, iż w ten sposób dokonane podłączenie jest istotnym odstąpieniem od projektu, a organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do dokonywania weryfikacji pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu.

Odnosząc się do argumentu podniesionego w odwołaniu dotyczącego kwestii złego stanu technicznego instalacji sanitarnej w budynku przy ul. O. [...] we W. oraz robót wykonywanych w tym budynku organ orzekający wskazał, iż nie ma on wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie, bowiem niniejsze postępowanie dotyczy sprawy instalacji sanitarnej - legalności jej wykonania i zgodności z przepisami - połowy bliźniaczego budynku mieszkalnego przy ul. O. [...] we W.

W takich okolicznościach D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności protokoły odbioru instalacji sanitarnej, protokół odbioru budynków (obu segmentów) decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozwalają, stwierdzić, że poprawność wykonanych w 1965 r. robót budowlanych jest w sposób wystarczający udowodniona. Ponadto nie stwierdzono żadnej przesłanki wadliwego działania przedmiotowej instalacji kanalizacyjnej uprawniającej do zastosowania przepisu art. 51 Prawa budowlanego.

Ponadto w zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 kpa. Brak naruszenia norm ustawy Prawo budowlane w stosunku do wykonanych robót budowanych, tak jak w badanej sprawie stanowi niewątpliwie podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa.

W ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził przedmiotowe postępowanie, które z uwagi na jego bezprzedmiotowość, należało umorzyć.

Zgodność z prawem decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował T. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem skarżącego pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1/ naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ) tekst jednolity z dnia 9 października 2000 r. (Dz. U. Nr 98,, poz. 1071 ) w związku z przepisami art. 105 § 1 i art.104 kpa i w zw. z art. 83 ust.1 Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414) poprzez nieprawidłowe uznanie, przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że istnieją podstawy do utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości, pomimo tego, że organ wydający zaskarżoną decyzję ani organ go poprzedzający nie rozpoznał istoty sprawy w szczególności pod kątem istnienia jawnych nieprawidłowości dotyczących podłączeń sieci kanalizacyjnej, co jest niewątpliwie przedmiotem badania i decyzyjności organów administracji w zakresie budownictwa i nadzoru budowlanego.

Wobec tak sformułowanego zarzutu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. i przekazanie sprawy właściwemu organowi administracji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik T. K. podkreślił, że postępowanie w tej sprawie prowadzone jest przez organy administracji publicznej od 2008 roku i żaden z organów właściwych instancyjnie nie zajął merytorycznego stanowiska w tej sprawie. Ponadto przedstawiona została obszerna argumentacja zbieżna w swej istocie z argumentacją powołaną w uzasadnieniu odwołania. Wykorzystano w niej również poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych obu instancji.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dni 21 sierpnia 2012 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do motywów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 16 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że podtrzymuje skargę oraz argumenty powołane w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.

Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowania w inny sposób. Wszelka ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą /decyzyjną/. Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 kpa. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązków określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy /np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. art. Sa/Ka 2493/95 niepubl./. Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.

W doktrynie i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, dotyczący sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strony, organu) i aspekt przedmiotowy, dotyczący szeroko rozumianego przedmiotu sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym będzie sytuacja polegająca na tym, że właściwy organ w okolicznościach faktycznych istniejących w konkretnym przypadku nie ma podstaw prawnych do działania w formach władczych w sposób merytoryczny.

Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, które w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.

Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumpcję faktu uznanego za udowodniony pod stosowną normą prawną.

Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała czyli rzeczywista – odpowiadająca sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej – uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).

W tych okolicznościach istotne jest, że stwierdzona przez organy właściwe instancyjnie bezprzedmiotowość odnosi się do postępowania prowadzonego w sprawie instalacji sanitarnej budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. O. [...] we W.

Wyczerpujące i wszechstronne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy pozwoliło na dokonanie ustaleń, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje.

Zasadne jest zatem stwierdzenie przez organy orzekające w postępowaniu jurysdykcyjnym, że instalacja sanitarna znajdująca się w budynku mieszkalnym przy ul. W. O. [...] we W. została wykonana w sposób legalny i zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jej realizowania.

Do takich stwierdzeń uprawniają starannie przez organy zanalizowane i ocenione dokumenty archiwalne dotyczące tej inwestycji w tym: protokół odbioru z dnia 15 czerwca 1965 r., sporządzony po zakończeniu robót potwierdzający sprawdzenie instalacji i urządzeń sanitarnych, protokół z dnia 10 sierpnia 1965 r., na podstawie którego dokonano przyjęcia do eksploatacji przyłącza kanalizacyjnego, protokół oględzin z dnia 21 sierpnia 1965 r. sporządzony w celu stwierdzenia przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, dwie decyzje Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. – P. P. z dnia [...]r. o pozwoleniu na użytkowanie bliźniaczych budynków mieszkalnych położonych przy ul. W.O. [...] i [...] we W., wydane na podstawie przepisów art. 65, art. 67 i art. 68 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46) oraz § 56 pkt 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz.U. Nr 38, poz. 197). Zważyć przy tym należy, że w ówczesnych warunkach prawnych wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie było możliwe po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy, że obiekt budowlany wykonany został zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami, jego stan nie zagraża bezpieczeństwu, a obiekt jest zdatny do użytku.

W takich okolicznościach i wobec oznaczenia przedmiotu sprawy brak było podstaw dla interwencji organu nadzoru budowlanego.

Podjęte w sprawie czynności nie doprowadziły bowiem do dokonania takich ustaleń faktycznych, które umożliwiły organowi właściwemu zastosowanie w sposób legalny dyspozycji uwzględnionej w normie prawa materialnego, istniejącej w obowiązującym porządku prawnym.

Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne, czyli umarzające postępowanie.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Dodatkowo Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jest części może być przedmiotem postępowania prowadzonego w warunkach art. 66 ust. 1 pkt 1 powoływanej wcześniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, który obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do stosownej interwencji poprzez nakazanie określonemu podmiotowi wykonania określonych czynności prowadzących do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

H.B.20.11.2012r.