Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 859/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-02-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.03.2015r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych, postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.03.2015r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" , nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1120/15 M.K. ur. w 1958r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną D.K. ur. w 1974r., synem M.K. ur. w 1999r. oraz córką M.K. ur. w 2004r. Lokal w którym mieszka wnioskodawca wraz z żoną i dziećmi jest własnością rodziny.

M.K. przebył uraz wielonarządowy i operację przeszczepu układu kostnego. Od 2012r. otrzymuje zasiłek chorobowy z ZUS.

W miesiącu październiku 2014r. jego wysokość wyniosła 1268,16 zł. a w miesiącu marcu 2014r. jego łączna kwota wyniosła 1 479,50 zł. (1007,28 zł. + 472,22 zł. = 1479,50 zł. )

D.K. jest osobą bezrobotną. Fakt ten został stwierdzony decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 05.02.2014r.

Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : media i koszty związane z utrzymaniem mieszkania – 385 zł., koszty artykułów spożywczych – 700 zł., koszty leków - 320 zł.

Wnioskodawca podał, iż nie posiada oszczędności, kont bankowych, lokat bankowych, nieruchomości, jakichkolwiek samochodów ani też przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w Podgórzu, objętych następującymi księgami wieczystymi: [...].

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy, a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).

Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane, dotyczące jednej z podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne.

Wnioskodawca został wezwany o nadesłanie m.in.:

- zeznania podatkowego M.K. za 2015r. lub odpowiedniego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o uzyskanych przez niego w 2015r. dochodach i przychodach,

- zeznania podatkowego D.K. za 2015r. lub odpowiedniego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o uzyskanych przez nią w 2015r. dochodach i przychodach.

W odpowiedzi na wezwanie stwierdził on natomiast, że nie posiada wraz z żoną zeznania podatkowego za rok 2015 albowiem obowiązek sporządzenia i wysłania go mija 30 kwietnia 2016r. Takie postępowanie strony należy uznać za niedopełnienie nałożonego na nią obowiązku. W przypadku bowiem niesporządzenia jeszcze zeznania podatkowego należało przesłać odpowiednie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o uzyskanych przez małżonków dochodach i przychodach w 2015r.

Badanie faktów w zakresie osiąganych przez wnioskodawcę przychodów i dochodów jest bowiem w rozpatrywanym przypadku tym bardziej zasadne, że M.K. jest jedynym wspólnikiem Przedsiębiorstwa "P" Sp. z o.o. w K ([...]) i posiada w nim 100 udziałów o wartości 50 000 zł., a w B.Sp. z o.o. w K. ([...]) pełni funkcję prokurenta (por. https://ems.ms.gov.pl/krs/). Okoliczności te nie zostały jednak przez stronę skarżącą ujawnione. W obliczu więc tych faktów zasadne jest dokładne ustalenie rzeczywistych dochodów strony skarżącej, co byłoby możliwe przez analizę przedmiotowych zaświadczeń.

Należy również zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 06.02.2013r., sygn. akt II FZ 1059/12, wydanym w oparciu o prawie identyczne okoliczności faktyczne, że istnieją wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń wnioskodawcy jakoby utrzymanie czteroosobowej rodziny mogło mieć miejsce tylko oparciu o jedno źródło dochodu we wskazanej wysokości.

Podkreślić trzeba, że orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych oszczędności, przedmiotów wartościowych czy nieruchomości. Brak danych w tym zakresie lub niepełne dane skutecznie uniemożliwiają taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy.

W konsekwencji więc wskazanych okoliczności stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Zaznaczyć też trzeba, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28.03.2012r., sygn. akt I OZ 189/12, postanowienie NSA z dnia 16.03 2012r., sygn. akt I OZ 156/12).

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) , w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).