Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 543/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 art. 237 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2148/15 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2148/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

Decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w O., działając na podstawie art. 200, art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.), art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) orzekł: w pkt 1) o nałożeniu na J.R. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] J.R. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za niewywiązanie się z obowiązku złożenia do Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012; a w pkt 2) określił termin złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów oraz o sposobie gospodarowania nimi za rok 2012 do Marszałka Województwa do dnia 28 lutego 2014 r.

Na skutek odwołania wniesionego przez J.R., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu złożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. i w tym zakresie orzekł o określeniu terminu złożenia zbiorczego zestawienia ww. danych za 2012 r. do Marszałka Województwa do dnia 29 maja 2015 r. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podał, że w wyniku przeprowadzonej u przedsiębiorcy kontroli ustalono, że na placu magazynowane były:

1/ materiały budowlane - około 60 Mg kruszywa powstającego w wyniku przetwarzania odpadów budowlanych z betonu, około 300 Mg kamieni, około 60 Mg kruszywa-odsiewki, około 128 Mg piasku i pospółki (wg informacji strony na placu zgromadzono 10 wywrotek kruszywa), 300 sztuk płyt typu "jomb", tj. około 51 Mg (waga jednej płyty wg danych producentów oscyluje w granicach 160 - 180 kg, do obliczeń przyjęto średnią ważoną), około 60 sztuk płyt drogowych (waga jednej płyty wynosi ok. 1,6 Mg, czyli na placu zgromadzono około 96 Mg);

2/ odpady - około 80 Mg pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, około 1 Mg metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu, powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych (jest on oddawany do punktów skupu metali), około 20-30 sztuk drewnianych podkładów kolejowych, niewielką ilość folii i innych odpadów plastikowych. W kontroli ustalono, że odpad budowlany betonowy pozyskiwany jest z rozbiórek, wyburzeń obiektów na zlecenie podmiotów gospodarczych lub przyjmowany od osób fizycznych, które same go przywożą na plac w [...]. W toku czynności stwierdzono także, że w wyniku przetwarzania odpadów budowlanych w kruszarce w procesie R12 wytwarzane jest kruszywo mineralne oraz odpady (pozostałości z procesu kruszenia - metal, drewno). Kontrola wykazała również, że przedsiębiorca nie prowadzi ewidencji wytwarzanych/przyjmowanych odpadów, jak również nie sporządza i nie przekazuje marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów skarżący prowadzi od 2012 r.

Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...] J.R., nie przedłożył Marszałkowi Województwa – w ustawowym terminie do dnia 15 marca 2013 r. – zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za rok 2012, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 500 zł.

Wskazał także, że strona jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), w związku z czym nie podlega pod zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów określone przepisem art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach. Organ nie podzielił przy tym oceny J.R., że materiały wykorzystywane przy prowadzeniu działalności gospodarczej nie są odpadami w rozumieniu ustawy o odpadach.

Skargę na powyższą decyzję wniósł JR., stawiając jej zarzuty naruszenia: art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepisy art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, art. 75 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 200 ww. ustawy, a następnie wyjaśnił, że okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Przedsiębiorca zajmuje się rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych, przygotowaniem terenu pod budowę, transportem drogowym towarów; nie posiada decyzji na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Nie posiada również zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na działce nr [...] w miejscowości [...]. Posiada jedynie decyzję Prezydenta Olsztyna znak [...] z dnia [...] marca 2012 r. zezwalającą na transport odpadów innych niż niebezpieczne (ważną do 14 marca 2022 r.). Ponadto dnia 18 maja 2012 r. przedsiębiorca złożył do Starosty Powiatu Olsztyńskiego wniosek o wydanie zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów. Postępowanie w tym zakresie jest w toku.

Jak ustalono skarżący prowadzi działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów na potrzeby własne do utwardzania placu oraz na budowach, na których przedsiębiorca prowadzi tę działalność. Przetwarzanie odpadów prowadzone jest za pomocą mobilnej kruszarki szczękowej na podwoziu gąsienicowym, w wyniku czego w procesie R 12 wytwarzane jest kruszywo mineralne oraz odpady.

Bezspornym jest, że kontrola wykazała na działce nr [...] zmagazynowane nie tylko materiały budowlane, ale i odpady, tj. około 80 Mg pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, około 1 Mg metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu (powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych i oddawanego do punktów skupu metali), około 20-30 sztuk drewnianych podkładów kolejowych oraz niewielka ilość folii i innych odpadów plastikowych. W kontroli ustalono także, że odpad budowlany betonowy pozyskiwany jest z rozbiórek, wyburzeń obiektów na zlecenie podmiotów gospodarczych lub przyjmowany od osób fizycznych, które same go przywożą na plac w [...]. Przedsiębiorca nie prowadzi ewidencji wytwarzanych/przyjmowanych odpadów, jak również nie sporządza i nie przekazuje marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.

Nadto Sąd zaznaczył, że skarżący podpisał protokół z kontroli bez żadnych zastrzeżeń, czym – w ocenie Sądu – zaakceptował stan faktyczny w nim opisany oraz ustalenia przeprowadzonej kontroli. Przedmiotowy protokół z czynności kontrolnych stanowi główny dowód w tego rodzaju sprawach, w przeciwieństwie do dokumentów złożonych przez stronę do odwołania. Organy obu instancji ustaliły bowiem, że w dacie kontroli skarżący nie posiadał decyzji na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Poza tym Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że działalność prowadzona przez stronę, polegająca na magazynowaniu pokruszonego odpadu budowlanego z betonu, metalu pochodzącego ze zbrojenia betonu, powstającego podczas kruszenia odpadów budowlanych, drewnianych podkładów kolejowych, folii i innych odpadów plastikowych oraz przetwarzanie odpadów budowlanych w kruszarce – spełnia cytowane wyżej definicje zbierania i przetwarzania odpadów. W związku z powyższym skarżący na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach zobowiązany jest do składania Marszałkowi Województwa rocznych sprawozdań o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami. Poza tym Sąd zauważył, że skarżący podnosząc, iż jest jedynie wytwórcą odpadów, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach i tak podlega obowiązkowi sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów. Skarżący nie może powoływać się również na art. 45 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, z którego wynika, że z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną wykorzystującą odpady na potrzeby własne, ponieważ jest on przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący kwestionując go w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego, a to:

a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że materiały budowlane, których obecność na działce skarżącego została stwierdzona podczas kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2013 r., są odpadami, w sytuacji, kiedy nie posiadały one przymiotu odpadów, gdyż miały w całości zostać wykorzystane przez skarżącego do utwardzenia placu dla samochodów ciężarowych, na co skarżący posiadał zezwolenie [...] sp. z o.o. Oddział w [...] Zakład w [...] wymagane z uwagi na strefę ochronną gazociągu, przebiegającą pod działką skarżącego na której stwierdzono materiały budowlane, a nie odpady budowlane;

b) art. 200 ust. 1 w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że na skarżącym jako wytwórcy odpadów spoczywał obowiązek złożenia sprawozdania za rok 2012, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek dowodów pozwalających na stwierdzenie, iż materiały budowlane zalegające na działce skarżącego stanowią odpady, żadne sprzęty - maszyny, środki transportu, co jest potwierdzone w protokole kontroli, znajdujące się na działce, nie pracowały, a jedynie stały;

II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a., w kontekście treści art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach, który przewiduje karę pieniężną nakładaną na podmiot uchybiający obowiązkowi z art. 76 ustawy, czyli na podmiot, który nie składa sprawozdania przewidzianego w art. 73 i art. 75 ustawy o odpadach, polegające na ich niezastosowaniu i wydanie wyroku oddalającego skargę pomimo niedokonania wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nie poczynienie odpowiednich ustaleń w przedmiocie wykazania, że skarżący posiadał przymiot "podmiotu uchybiającemu obowiązkowi z art. 76 ustawy", oparcie się li tylko na dowodzie z protokołu kontroli stanowiącego w ocenie Sądu pierwszej instancji "główny dowód w tego rodzaju sprawach", bez wszechstronnego odniesienia się do całkowicie pominiętych przez organy administracji publicznej dowodów przedłożonych przez skarżącego, na co sąd pierwszej instancji, wbrew zasadom rzetelnej administracji, dał przyzwolenie, sankcjonując w ten sposób podstawowe błędy w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego, tj. nieodniesienie się przez organy administracyjne, do dowodów sprzecznych z protokołem kontroli;

b) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał sią być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, chociażby o dowód z przesłuchania strony, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte wyłącznie o protokół kontroli, tj. o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie strony - J.R., zwłaszcza w sytuacji, kiedy przedłożone przez skarżącego do akt postępowania administracyjnego dokumenty świadczyły o braku po stronie skarżącego woli pozbycia się materiałów znajdujących się na jego działce, że materiałami tymi nie gospodarował jak odpadami, ale posiadał je na cele prywatne jako inwestor planowanej inwestycji budowlanej (będącej w trakcie realizacji w dniu kontroli). Mimo przyznania przez Sąd, iż "organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji [do dowodów przedłożonych przez stronę - przyp. MA.], jednak uchybienie to, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy", gdyż "główny dowód w tego rodzaju sprawach" stanowi protokół z czynności kontrolnych, a ten skarżący podpisał "bez żadnych zastrzeżeń, czym w ocenie Sądu zaakceptował stan faktyczny w nim opisany oraz ustalenia przeprowadzonej kontroli".

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania podług norm przepisanych.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do normy art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W związku z tym, że w tej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania wskazanych w § 2 art. 183 p.p.s.a. należało rozpoznać sprawę w granicach podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zaś rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego, zauważyć na wstępnie należy, iż obowiązek składania zbiorczych zestawień danych o odpadach przez posiadaczy odpadów obowiązywał już na gruncie starej ustawy o odpadach od chwili jej wejścia w życie, a więc od dnia 1 października 2001 r. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) posiadacz odpadów był obowiązany do prowadzenia ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych. Pod pojęciem posiadacza odpadów na gruncie ustawy o odpadach rozumieć należy natomiast każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną). Na posiadaczu odpadów, na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o odpadach, spoczywał obowiązek sporządzenia na formularzu zbiorczym zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów. Zbiorcze zestawienie danych posiadacz odpadów obowiązany był przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w terminie do końca pierwszego kwartału (dla sprawozdań za lata 2005-2009) oraz do dnia 15 marca (od dnia 1 stycznia 2011 r.) za poprzedni rok kalendarzowy. Obowiązek ten został podtrzymany ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21) - art. 76 w zw. z art. 75. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie wprowadzała nowego nieznanego dotychczas obowiązku.

Z kolei art. 237 ww. ustawy jest przepisem o charakterze intertemporalnym, który jednoznacznie określa postępowanie posiadacza odpadów w okresie przejściowym, tj. w latach 2012-2014. Zgodnie z treścią art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach z 2012 r. podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania: zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252, sporządzają i składają je, za lata 2012-2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Ten ostatni przepis wskazywał zaś, że niezłożenie sprawozdania w wyznaczonym terminie jest deliktem administracyjnym sankcjonowanym karą pieniężną w wysokości 500 zł (art. 200 ust. 1 ustawy o odpadach z 2012 r.). Zdarzeniem, z wystąpieniem którego ustawodawca wiąże sankcję w postaci kary pieniężnej jest niezłożenie zbiorczego zestawienia o odpadach do dnia 15 marca danego roku. Dla obiektywnego uznania, że podmiot zobowiązany nie dopełnił wynikającego z ustawy obowiązku nie ma znaczenia, czy zestawienie to przedstawi w terminie późniejszym i jak długo trwa okres uchybienia. Przypomnieć bowiem trzeba, że terminy prawa materialnego są terminami zawitymi.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą obejmującą rozbiórkę i burzenie obiektów budowlanych, przygotowaniem terenu pod budowę, transportem drogowym towarów. W ramach tej działalności skarżący pozyskiwał odpady z rozbiórek, wyburzeń obiektów na zlecenie podmiotów gospodarczych lub przyjmował je od osób fizycznych, a następnie przetwarzał za pomocą mobilnej kruszarki szczękowej na podwoziu gąsienicowym, co zostało ustalone podczas kontroli. W trakcie kontroli ustalono, że na działce zostały zmagazynowane odpady o kodzie 17 01 01. Natomiast skarga kasacyjna wskazuje, że materiały, których obecność stwierdzono podczas kontroli nie miały przymiotu odpadów, gdyż w całości miały zostać wykorzystane do utwardzenia placu dla samochodów ciężarowych. Odmienna ocena Sądu pierwszej instancji w tym zakresie, narusza zdaniem skarżącego przepis art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r. Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem odpadu należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

W roku 2012 obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Stosownie do normy art. 3 ust. 1 tej ustawy odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r.).

Z powyższego wynika, że o kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Przesłankę tę można więc stwierdzić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Nie chodzi tu przy tym o utratę kontroli nad przedmiotem, lecz zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać. Pozbyciem się przedmiotu będzie również przekazanie go (zbycie) innemu podmiotowi, który będzie go wykorzystywał w inny, zasadniczo odmienny od dotychczasowego sposób. Odpadami mogą być więc także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. W kategorii odpadów mogą być traktowane także przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, w tym poddawane procesom odzysku (tak NSA w wyroku z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 2920/13). Jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, a nawet takie które są zdatne do powtórnego wykorzystania. Istotne w sprawie jest ustalenie zamiaru pozbycia się przedmiotów. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom (zobacz: wyrok NSA z 20.11.2014r. sygn. akt II OSK 1085/13). Trudno w tej sytuacji nie uznać za odpad wskazanych przez organ przedmiotów, pozyskanych przez skarżącego od innych podmiotów gospodarczych, a pochodzących z rozbiórek czy wyburzeń bądź przyjmowanych od osób fizycznych. Zaś to, że skarżący – jak wskazuje – ma zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania tych przedmiotów, nie może powodować, że przedmioty te przestają być odpadami. W tej sytuacji także i zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji normy art. 200 ust. 1 w zw. z art. 237 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony. Bezspornym jest bowiem, że skarżący jako przedsiębiorca nie prowadził ewidencji odpadów, jak również nie sporządził i nie przekazał właściwemu organowi zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za rok 2012.

Wbrew stanowisku skarżącego trafnie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, by organy uchybiły przepisom postępowania w sposób, który usprawiedliwiałby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Jak już wyżej wyjaśniono na ustalenie, że wskazane przez organ przedmioty są odpadami, nie ma żadnego wpływu zamiar skarżącego jako posiadacza odpadów co do dalszego ich wykorzystania. W tej sytuacji nieodniesienie się przez organ do wskazanych w skardze kasacyjnej dokumentów w postaci kopii mapy geodezyjnej zatwierdzonej decyzją Starosty Powiatowego w Olsztynie z dnia [...] listopada 2009 r. wraz z jej zatwierdzeniem przez [...] sp. z o.o. w dniu [...] września 2012 r. dla działki nr [...] czy decyzji Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] stycznia 2013 r. jako dowodów mających wskazywać na konkretny zamiar wykorzystania przez skarżącego przedmiotowych odpadów, chociaż jest uchybieniem, to jednakże niemającym żadnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym skarżący w żaden sposób nie zakwestionował oceny Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował zakwestionowaną decyzję jako odpowiadającą prawu. W świetle powyższego, również i nieprzeprowadzenie przez organ dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczność braku po jego stronie woli pozbycia się znajdujących się na jego działce materiałów, gdyż materiałami tymi nie gospodarował jak odpadami, ale posiadał je na prywatne cele, nie stanowi naruszenia prawa mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skargi kasacyjnej kwestionującego prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego za usprawiedliwiony nie mógł zostać uznany zarzut naruszenia przepisów postępowania zawarty w punkcie II ppkt a petitum wniesionego środka odwoławczego. W konsekwencji także i zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. sformułowany w pkt II ppkt b petitum skargi kasacyjnej nie mógł zostać podzielony.

Reasumując wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił żadnej z podniesionych podstaw kasacyjnych. Żaden z zarzutów nie podważył bowiem prawidłowości kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.