Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 677/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi Ł. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z 17 lipca 2013 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 października 2011 odmawiającą U. C. odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i nie zezwalającej na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego wraz z tarasem o przeznaczeniu letniskowym, usytuowanego na działce nr [...] w B., gmina K. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W decyzji z 6 marca 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał U. C. rozebrać samowolnie wykonany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, zlokalizowany na działce nr [...] w B. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z 21 stycznia 2002 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w wyroku z 22 marca 2005 r o sygn. akt II SA/Gd 460/02 oddalił skargę na tą ostatnią decyzję organu wyższej instancji.

W piśmie z 12 września 2011 r. U. C. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o czasowe odroczenie terminu rozbiórki obiektu budowlanego, stanowiącego jej własność do dnia, w którym ostatecznie rozstrzygną się losy jej działki, zgodnie ze złożonym przez Wójta Gminy, projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miejscowości B., w tym dla jej działki. Wnioskodawczyni napisała, że w planie zagospodarowania przestrzennego jej działka zostanie przeznaczona na cele rekreacyjne, a to spowoduje nową okoliczność starania się o pozwolenie na budowę nowego obiektu, oczywiście po wcześniejszym rozebraniu starego obiektu, z którego będzie mogła wykorzystać część drewnianego materiału budowlanego, który pozostawiony na działce ulegnie zniszczeniu. Ponadto, w swoim domku wnioskodawczyni posiada niezbędny sprzęt gospodarstwa domowego oraz meble, których nie ma gdzie zabrać. Dodatkową komplikację stanowi też fakt, że miejsce jej stałego zameldowania i zamieszkania jest Ł., a więc miasto odległe od B. Podkreśliła też, że jest samotną rencistką o skromnych dochodach, z których nie jest w stanie przeprowadzić rozbiórki, także z uwagi na wiek i stan zdrowia.

W decyzji z 12 października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 39 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlanego (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 – tekst jedn. ze zm.), odmówił wnioskodawczyni odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i nie zezwolił na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową położonego na działce [...] w B. W uzasadnieniu organ napisał, że na przedmiotowym obiekcie budowlanym ciąży obowiązek dokonania rozbiórki, zgodnie z prawomocną decyzją wydaną przez tutejszy organ z 6 marca 2001 r., utrzymaną następnie w mocy przez organ wyższego stopnia (w decyzji z 21 stycznia 2002 r.). Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ustawy z 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. W ocenie organu, nie zachodzą przesłanki przemawiające za celowością zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego ze względów społecznych i gospodarczych, ponieważ obiekt ten nie służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, lecz służy do celów rekreacyjnych, które nie są potrzebami podstawowymi i niezbędnymi. Poza tym, jak zauważył organ, obiekt jest wykorzystywany od 2001 r. pomimo wydanych prawomocnych decyzji nakazujących rozbiórkę. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że nie może opierać się, podejmując decyzję, na przyszłych i niepewnych zdarzeniach, takich jak ewentualne przeznaczenie gruntów leśnych na rekreacyjne, czyli uchwalenia korzystnego dla wnioskodawczyni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz na zebranych dokumentach i wydanych prawomocnych decyzjach.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła U. C. i Stowarzyszenie "A" w B. W decyzji z 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane i stwierdził, że wskazane w tym przepisie przesłanki "społeczne lub gospodarcze", które stanowią podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia o możliwości odroczenia rozbiórki, w przypadku przedmiotowego obiektu budowlanego nie występują. Kwestia zmiany przeznaczenia terenu, poprzez uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest okolicznością, o której mowa w ww. przepisie. Zmiana planu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a ponadto nie spowoduje automatycznie uchylenia nakazu rozbiórki, który został nałożony na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła U. C. W wyroku z 9 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Gd 50/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał przede wszystkim, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie ustalił dokładnie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, gdyż nie zbadał wskazywanych przez skarżącą w odwołaniu okoliczności dotyczących pełnienia przez obiekt objęty nakazem rozbiórki funkcji miejsca jej zamieszania. W tym celu organ winien był przeanalizować wszystkie pisma skarżącej złożone w sprawie (zawierające różne oświadczenia skarżącej dotyczące tej kwestii) oraz rozważyć konieczność przeprowadzenia innych dowodów dopuszczalnych prawem, w tym np. przesłuchać stronę skarżącą. Brak ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ odwoławczy nie zgromadził w sposób wyczerpujący materiału dowodowego koniecznego do należytego rozpoznania sprawy. Sąd podkreślił, że wszelkie okoliczności faktyczne sprawy, szczególnie te podnoszone przez stronę postępowania, które mogą stanowić o wypełnieniu przesłanek z art. 39 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane, polegających na istnieniu społecznych lub gospodarczych względów odroczenia nakazu rozbiórki, powinny stanowić przedmiot ustaleń i rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego i winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę, z uwzględnieniem wytycznych wynikających z ww. wyroku sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z 17 lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten powołał art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z którego wynika, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Następnie organ wskazał na materialną podstawę niniejszej decyzji - art. 39 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane, który stanowi, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co, do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji.

Następnie organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zasadą jest, że ostateczne decyzje organu administracji nakazujące przymusową rozbiórkę winny być wykonywane. Odstępstwo od tej zasady przewidywał ww. art. 39 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane uznając, że względy społeczne lub gospodarcze mogą przemawiać za czasowym wykorzystywaniem obiektu budowlanego. W decyzji takiej winien być ściśle określony czas, na jaki dokonuje się odroczenia. Nie może budzić wątpliwości to, że odroczenie rozbiórki może nastąpić jedynie w szczególnych przypadkach. Decyzja podejmowana na podstawie art. 39 powyższej ustawy ma charakter uznaniowy. Uznanie to jest determinowane "względami społecznymi lub gospodarczymi", przemawiającymi za celowością czasowego wykorzystania danego obiektu budowlanego. Pojęcia te, jak podkreślił organ, mają charakter niedookreślony. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ administracji podejmujący rozstrzygnięcie. Odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenie na czasowe wykorzystanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki określone w cytowanym art. 39. Organ administracji publicznej dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do oceny okoliczności faktycznych występujących w danej sprawie, a więc uznania, że zaistniały "względy społeczne lub gospodarcze", które dawałyby możliwość podjęcia pozytywnej dla zainteresowanego decyzji. Z konstrukcji cytowanej wyżej normy prawnej wynika, że to na stronie ubiegającej się o możliwość czasowego korzystania z samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego spoczywa ciężar wykazania przesłanek określonych w art. 39. Odroczenie przymusowej rozbiórki ma tylko na celu umożliwienie inwestorowi dalszego użytkowania obiektu przez czas wyraźnie w decyzji określony, nie może natomiast unicestwiać skutków ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.

Oceniając wniosek o odroczenie wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenie na czasowe wykorzystanie samowolne wybudowanego obiektu budowlanego organ stwierdził, że w niniejszym przypadku strona nie wskazała żadnych względów społecznych lub gospodarczych przemawiających za celowością czasowego wykorzystania przedmiotowego obiektu budowlanego (tj. obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej), co do którego został wydany nakaz przymusowej rozbiórki. Zdaniem organu kwestia zmiany przeznaczenia terenu, poprzez uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest okolicznością, o której mowa w art. 39 ustawy. Zmiana planu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, przy czym brak jest przepisów prawnych zobowiązujących rady gminy do działania w kwestii zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na wniosek. Uchwalenie nowego miejscowego planu i zmiana przeznaczenia terenu nie spowoduje automatycznie uchylenia nakazu rozbiórki, który został nałożony na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej.

Organ wskazał również, że stosownie do oświadczenia wnioskodawczyni, corocznie mieszka ona w domku letniskowym w okresie od wiosny do zimy. Natomiast miesiące zimowe spędza w mieszkaniu u córki. Powodem powyższej sytuacji jest rezygnacja przez wnioskodawczynię w 2006 roku z mieszkania lokatorskiego w Łodzi ze względu na brak możliwości opłacania zarówno mieszkania jak i omawianego domku letniskowego. Zdaniem organu odwoławczego, takie postępowanie wnioskodawczyni jest nieprawidłowe i w istocie zmierza do "wymuszenia" na organie korzystnych dla siebie rozstrzygnięć z powołaniem na szczególne względy społeczne. Organ podkreślił, że w momencie rezygnacji z mieszkania lokatorskiego wnioskodawczyni była w pełni świadoma, że przedmiotowy domek letniskowy objęty jest nakazem rozbiórki. W tym stanie rzeczy wiązanie swej przyszłości z bytowej i mieszkaniowej z obiektem budowlanym objętym rozbiórką budzi wątpliwości. Zdaniem organu, w sytuacji gdy strona stwierdziła, że nie ma możliwości opłacania zarówno mieszkania jak i omawianego domku letniskowego, należało pozbyć się kosztów utrzymania domku letniskowego poprzez jego rozbiórkę, a nie zamieszkać w nim. Organ zauważył przy tym, że obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową nadaje się do mieszkania w miesiącach letnich, zatem organ nie kwestionuje faktu, że strona zamieszkuje w przedmiotowym domku w okresie letnim. Natomiast o funkcji mieszkalnej takiego obiektu można mówić w momencie gdy spełnia on wymogi budynku mieszkalnego, w którym można się zameldować i który w Urzędzie Gminy figuruje jako budynek mieszkalny. Ponadto, w ocenie organu, w sytuacji, gdy strona domaga się odroczenia terminu rozbiórki z uwagi na fakt przechowywania w obiekcie swoich mebli i innych rzeczy w oczekiwaniu na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnienie jej wniosku w tym zakresie nie jest możliwe. Zmiana przeznaczenia terenu, poprzez uchwalenie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest okolicznością, o której mowa w przepisie art. 39 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane i nie może być podstawą od określenia terminu odroczenia, w myśl art. 39 ustawy.

W skardze na powyższą decyzję U. C. domagała się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że w dacie kiedy rezygnowała z mieszkania lokatorskiego w Łodzi istniały bardzo realne przesłanki legalizacji jej domku letniskowego w B. Wówczas też jej córka i zięć byli małżeństwem i proponując jej zamieszkanie z nimi w ich domu nie miała podstaw przewidywać, że ich małżeństwo się rozpadnie. Właścicielem zaś domu w Ł. jest były zięć. Podkreśliła też, że dokonując zakupu przedmiotowego domku letniskowego nie była świadoma jego wybudowania w warunkach samowoli budowlanej, gdyż nikt jej o tym nie poinformował. Dowiedziała się o tej okoliczności z decyzji w przedmiocie rozbiórki.

Skarżąca podniosła też, że oczekiwałaby odroczenia rozbiórki na okres 5 lat. Wskazała, że nie stać jej na poniesienie kosztów rozbiórki, ani jakichkolwiek grzywien w celu przymuszenia. Jej zdaniem, organy nadzoru budowlanego różnie traktują właścicieli obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej – w stosunku do niektórych w ogóle nie wydano nakazów rozbiórki i nadal mieszkają w swoich domkach. W tej sytuacji rozebranie jej domku byłoby krzywdą nieodwracalną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd nie uwzględnił powyższej skargi, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek skarżącej o odroczenie terminu rozbiórki i zezwolenie na czasowe użytkowanie obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, usytuowanego na działce nr [...] w B.

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że prawomocną i ostateczną decyzją z 6 marca 2001 r., podjętą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję tę utrzymał w mocy w decyzji z 21 stycznia 2002 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji przy rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku skarżącej stanowił przepis art. 39 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane. Zastosowanie tego przepisu, mimo zmiany stanu prawnego, podlega aprobacie z następujących przyczyn: zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy nie stosuje się przepisu art. 48 ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W uchwale składu siedmiu sędziów z 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPS 4/01 (ONSA z 2002 r., nr 2, poz. 58) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. i którego przymusową rozbiórkę nakazano decyzją administracyjną wydaną po dniu 1 stycznia 1995 r., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawo budowlanego z 1994 r., może mieć zastosowanie przepis art. 39 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest zatem decyzja o odmowie odroczenia wykonania rozbiórki i odmowie zezwolenia na czasowe użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, znajdującego się na działce nr [...] w B.

Stosownie do treści art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. W przytoczonym przepisie ustawodawca użył sformułowania "może odroczyć" (wykonanie przymusowej rozbiórki), co wskazuje niewątpliwie na uznaniowy charakter podejmowanego w tej sprawie rozstrzygnięcia. Organ rozstrzygający sprawę zobowiązany jest do dokładnego zbadania, czy w danej sprawie zaistniały względy społeczne lub gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Pojęcia te mają charakter niedookreślony, zatem organ jest zobowiązany do każdorazowego ich interpretowania, uwzględniając okoliczności konkretnej sprawy.

Przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji skarżąca złożyła do akt administracyjnych oświadczenie z dnia 25 kwietnia 2013r. dotyczące jej sytuacji bytowej i finansowej oraz oświadczenie dotyczące pełnienia przez domek letniskowy funkcji mieszkalnej

Zdaniem sądu, organ odwoławczy nadzoru budowlanego rozpatrując niniejszą sprawę wyżej określonemu obowiązkowi nie uchybił. Trafnie i przekonywająco, z uwzględnieniem treści wynikających z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wytycznych zawartych w wyroku WSA z 9 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SA/Gd 50/12, wywiódł organ, że względy społeczne nie przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu, który ma być rozebrany. Podkreślono w szczególności niewątpliwie rekreacyjny charakter obiektu podlegającego rozbiórce.

Podkreślić należy, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, jednakże nie nakazuje również spełniania każdego żądania wnioskodawcy. W świetle ukształtowanego w doktrynie i akceptowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych sposobu interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek może, ale nie musi prowadzić do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy, a prawem do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie dysponuje właściwy w sprawie organ administracji (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 lipca 2008 roku, sygn. akt II SA/Gd 206/07, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 18 marca 2008 r., II SA/Ol 751/07 - dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do postawienia organowi zarzutu dowolności przy dokonywaniu oceny spełnienia przesłanej z art. 39 Prawa budowlanego

Trzeba zwrócić uwagę, że przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. ma zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, zasługujących na szczególne uwzględnienie, o czym świadczą określone w nim przesłanki odroczenia wykonania rozbiórki, natury społecznej lub gospodarczej, świadczące o tym, że realizacja celu jakim jest porządek w dziedzinie budownictwa czasowo ustąpić musi wartościom bliżej przez ustawodawcę niesprecyzowanym, ale które muszą być na tyle doniosłe i wyjątkowe, aby nie przekreślały celów nadrzędnych wynikających z konstrukcji przepisów dotyczących eliminacji samowoli budowlanych. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2603/01, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż "treść art. 39 wskazuje, że odroczenie orzeczonej przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego może być dokonane w przypadkach szczególnie uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi", np. gdy rozbiórka dotyczy domu, który jest jedynym miejscem zamieszkania rodziny (por. także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 18 marca 2008 r., II SA/Ol 751/07, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 206/07, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). Takie zaś okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

W ocenie Sądu - zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiającą odroczenia terminu rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nie narusza powołanego przepisu art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Organy obu instancji zasadnie uznały bowiem, że w niniejszej sprawie nie zachodzi jedyna przesłanka zastosowania tego przepisu (odroczenia rozbiórki), którą jest ustalenie, że względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością dalszego czasowego wykorzystania obiektu. Względy te muszą być przy tym oceniane według aktualnego stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1988 r., SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72). Rozpoznając przedmiotowy wniosek organy prawidłowo wzięły pod uwagę aktualny stan faktyczny sprawy, zasadnie koncentrując się na charakterze obiektu budowlanego, który ma być rozebrany, biorąc pod uwagę jego funkcję oraz oceniając okoliczności, jakie przedstawiła skarżąca, przemawiające - w jej ocenie - za odroczeniem rozbiórki, w szczególności fakt, że zamieszkuje ona w tym domku w okresie od wiosny do jesieni, przechowuje tam swój sprzęt i meble oraz w oczekiwaniu na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, planuje wykorzystać materiał budowlany pozostały po rozbiórce istniejącego obiektu na wybudowanie nowego w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie sądu, w zaistniałych okolicznościach faktycznych organy administracji prawidłowo zastosowały art. 39 ustawy z 1974 r. – Prawo budowlane, uwzględniając z jednej strony jego wyjątkowy charakter, z drugiej zaś – argumenty podniesione przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego w obu instancjach.

Należy podkreślić, że w niniejszych okolicznościach faktycznych decyzja rozbiórkowa stała się wykonalna wraz z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z 21 stycznia 2002 r. Skarżąca zatem już od ponad 12 lat korzysta z obiektu objętego nakazem rozbiórki, a zatem jest to wystarczająco długi czas by przygotować się do zabezpieczenia swych potrzeb mieszkaniowych, a także do zaplanowania przeprowadzki wraz ze sprzętem i meblami. W sytuacji zaś, gdy skarżąca - świadoma ciążącego na niej obowiązku rozbiórki – pozbawia się możliwości ich zaspokojenia, rezygnując z mieszkania lokatorskiego, powoływanie się na "społeczne względy" w dalszym czasowym wykorzystaniu obiektu nie może być uznane za uzasadnione. Tym bardziej w sytuacji, gdyż skarżąca zamieszkuje w tym domku w okresie od wiosny do jesieni, a w pozostałym okresie traktuje ten obiekt jako miejsce przechowania mebli i innych sprzętów. Ze skargi wynika, że skarżąca może realizować swoje potrzeby mieszkaniowe w domu w Ł. przez cały rok, a jedynie subiektywne jej odczucia związane z tym, że czuje się w tym domu jak "rezydentka, intruz" sprawiają, że na czas od wiosny do jesieni zamieszkuje w B. Podkreślić w konsekwencji należy, że domek letniskowy, co do którego została orzeczona rozbiórka nie stanowi centrum życia skarżącej. W tej sytuacji, uznać należy, że potrzeby mieszkaniowe skarżącej są zabezpieczone, także w razie realizacji ciążącego na niej obowiązku rozbiórki w odniesieniu do domku letniskowego w B.

Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje natomiast okoliczność, czy w przyszłości zostanie uchwalony plan miejscowy, który będzie przewidywał dla terenu obejmującego działkę, na której znajduje się obiekt budowlany skarżącej przeznaczenie na cele rekreacyjne. Wyjaśnić trzeba, że odroczenie przymusowej rozbiórki ma tylko na celu umożliwienie właścicielowi obiektu dalszego użytkowania obiektu przez czas wyraźnie w decyzji określony, nie może natomiast unicestwiać skutków ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Odroczenie terminu wykonania rozbiórki oznacza tylko przesunięcie w czasie obowiązku wykonania nakazu wynikającego z decyzji ostatecznej, nie powoduje natomiast uchylenia tego nakazu. Ewentualne uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w nieokreślonej przyszłości i o bliżej nieznanej treści nie może uzasadniać odroczenia terminu wykonania rozbiórki, podobnie jak jego brak na danym terenie (tak samo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 837/08). Ponadto odroczenie przymusowej rozbiórki ma tylko na celu umożliwienie inwestorowi dalszego użytkowania obiektu przez czas wyraźnie w decyzji określony i uzasadniony względami społecznymi lub gospodarczymi, nie może natomiast unicestwiać skutków ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, a więc uchylenia tego nakazu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 110/08, Legalis).

Zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie mające na celu ustalenie okoliczności wskazanych, z uwzględnieniem wymogów art. 153 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyniku tego postępowania prawidłowo ustalony został stan faktyczny sprawy i wyjaśniono istotne okoliczności sprawy. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wyjaśnił swoje stanowisko oraz przesłanki, którymi się kierował.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą odroczenia wykonania rozbiórki organ drugiej instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

Nadto w punkcie drugim wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 250 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz §18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3, § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), przyznając adwokatowi Ł. B. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20zł tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, wraz z należnym podatkiem od towarów i usług