Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 7550/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1924
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Teza: 1. Określona w art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych kompetencja pracodawcy sprowadza się do ustalenia jasnego, czytelnego wykazu stanowisk pracy w ramach zindywidualizowanego zakładu pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Każdy zakład pracy i wyodrębnione w ramach jego organizacji stanowiska pracy charakteryzują się specyfiką odnoszoną do danego zakładu. Stanowiska pracy w tym zakładzie muszą być odpowiednio opisane przez pryzmat okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy;

2. Pracodawca nie posiada natomiast delegowanej mocą tego przepisu kompetencji do stanowienia przepisów normatywnych  pozwalających mu na indywidualno-konkretne kwalifikowanie pracowników do umieszczenia w tej ewidencji i wyznaczanie kryteriów materialnoprawnych tej kwalifikacji. Ocena czy praca na danym stanowisku może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze winna być dokonywana na etapie opisu stanowiska pracy oraz ustalania zgodnie z uprawnieniem wynikającym z przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych abstrakcyjnego wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

3. Wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wydany na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, nie ma charakteru normatywnego, a jedynie charakter dokumentu wewnątrzzakładowego zawierającego dokładne wyliczenia stanowisk pracy tego rodzaju, z tym zastrzeżeniem, iż o zaliczeniu do grupy tego rodzaju stanowisk zdecydował ustawodawca w przepisach ustawy o emeryturach pomostowych regulując kryteria, którymi pracodawca ma się kierować sporządzając skonkretyzowaną dla danego zakładu pracy listę takich stanowisk.

TEZY

1. Określona w art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych kompetencja pracodawcy sprowadza się do ustalenia jasnego, czytelnego wykazu stanowisk pracy w ramach zindywidualizowanego zakładu pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Każdy zakład pracy i wyodrębnione w ramach jego organizacji stanowiska pracy charakteryzują się specyfiką odnoszoną do danego zakładu. Stanowiska pracy w tym zakładzie muszą być odpowiednio opisane przez pryzmat okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 tej ustawy;

2. Pracodawca nie posiada natomiast delegowanej mocą tego przepisu kompetencji do stanowienia przepisów normatywnych  pozwalających mu na indywidualno-konkretne kwalifikowanie pracowników do umieszczenia w tej ewidencji i wyznaczanie kryteriów materialnoprawnych tej kwalifikacji. Ocena czy praca na danym stanowisku może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze winna być dokonywana na etapie opisu stanowiska pracy oraz ustalania zgodnie z uprawnieniem wynikającym z przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych abstrakcyjnego wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

3. Wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wydany na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, nie ma charakteru normatywnego, a jedynie charakter dokumentu wewnątrzzakładowego zawierającego dokładne wyliczenia stanowisk pracy tego rodzaju, z tym zastrzeżeniem, iż o zaliczeniu do grupy tego rodzaju stanowisk zdecydował ustawodawca w przepisach ustawy o emeryturach pomostowych regulując kryteria, którymi pracodawca ma się kierować sporządzając skonkretyzowaną dla danego zakładu pracy listę takich stanowisk.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 365/21 w sprawie ze skargi Zakładu U. sp. z o.o. w R. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia 5 lutego 2021 r., nr SZ-0270.5112.15.2020 w przedmiocie nakazu w sprawie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) zasądza od Zakładu U. sp. z o.o. w R. na rzecz Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 365/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi Zakładu U. sp. z o.o. w R. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z 5 lutego 2021 r., nr SZ-0270.5112.15.2020, w przedmiocie nakazu w sprawie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze: I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy z 27 października 2020 r., nr rej.:140198-55-K028-We01/20; II. umorzył postępowanie administracyjne; III. zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie na rzecz skarżącego Zakładu U. sp. z o.o. w R. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z 5 lutego 2021 r. Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania Zakładu U. sp. z o.o.

w R., utrzymał w mocy nakaz Inspektora Pracy z 27 października 2020 r., nr rej.:140198-55-K028-We01/20, zobowiązujący do umieszczenia pracownika R. T. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.

W uzasadnieniu wskazał, że nakaz Inspektora Pracy został wydany po przeprowadzonej kontroli mającej za przedmiot przestrzeganie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, w szczególności w zakresie prowadzenia ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Rozpatrując odwołanie od powyższego nakazu, organ odwoławczy ustalił na podstawie protokołu kontroli, że w kontrolowanym podmiocie obowiązuje Zarządzenie Prezesa nr 9/2012 spółki w sprawie aktualizacji Zarządzenia nr 8/2012 Dyrektora Firmy, dotyczącego ustalenia stanowisk pracy zaliczonych do prac w szczególnych warunkach, prac o szczególnym charakterze. Na podstawie § 1 pkt 1 zarządzenia nr 9/2012 pracodawca ustalił wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, do których zaliczył w pkt. 1 stanowisko ładowacza nieczystości stałych i jako rodzaj wykonywanej pracy wskazał prace przy załadunku nieczystości stałych zgromadzonych w pojemnikach na śmieci lub przygotowanych do wywozu w innych opakowaniach. Natomiast w pkt. 2 ujęto stanowisko kierowcy samochodu specjalistycznego śmieciarki i jako rodzaj wykonywanej pracy wskazano prace przy obsłudze samochodu śmieciarki, wywóz śmieci po załadunku na wysypisko, pomoc ładowaczom nieczystości stałych w załadunku pojemników na śmieciarkę. Ponadto pracodawca zastrzegł, że do pracowników pracujących w szczególnych warunkach zalicza się zatrudnionych na stanowisku, którzy nabyli te uprawnienia wraz z wejściem w życie nowej ustawy na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. oraz stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 9 Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 1 lipca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace

w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego.

Do prac w szczególnych warunkach w powyższym akcie prawnym zaliczono wszystkie prace przy wywozie nieczystości stałych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (pozycja 38 załącznika nr 1 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych) wykonujących prace przy wywozie nieczystości stałych (§ 2 pkt 1 i 2 zarządzenia). Ponadto w § 3 pkt 1 zarządzenia wskazano, że prace, o których mowa w § 2 pkt 2, uznaje się za wykonywane w szczególnych warunkach, jeżeli pracownik wykonuje je stale i w pełnym wymiarze pracy, spełnia warunki zawarte w art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Organ ustalił też, że jak wynika z § 4 pkt 1 oraz § 5 pkt 3 zarządzenia nr 9/2012 pracownicy zatrudnieni po 31 grudnia 2008 r. nie nabywają prawa do uznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, ponieważ nie spełniają kryterium wydatku energetycznego, określonego na podstawie wytycznych art. 3 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych i załącznika nr 1 do tej ustawy. Pracownicy zatrudnieni po 31 grudnia 2008 r. nie są wpisani do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach. Jednocześnie w załączonej do protokołu kontroli ewidencji pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach nie uwzględniono pracownika.

Jak ustalił organ odwoławczy, w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, pracodawca uwzględnił stanowisko ładowacza nieczystości stałych i stanowisko kierowcy samochodu specjalistycznego śmieciarki. W związku z zakwalifikowaniem prac wykonywanych na tych stanowiskach do prac w szczególnych warunkach pracodawca założył i prowadzi ewidencję pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, w której nie uwzględnił pracownika. Tymczasem z treści protokołu kontroli wynika, że na podstawie przedłożonych podczas kontroli akt osobowych pracownika był on zatrudniony na stanowisku pracownik fizyczny - kierowca ładowacz nieczystości stałych, w pełnym wymiarze czasu pracy w okresach od 1 grudnia 2011 r. do 29 lutego 2012 r. (umowa o pracę na okres próbny) od 1 marca 2012 r. do 15 maja 2013 r. (umowa o pracę na czas określony), od 3 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2016 r. (umowa o pracę na czas określony), oraz od 1 stycznia 2017 r. (umowa o pracę na czas nieokreślony).

Organ dostrzegł ponadto, iż z załączonego do protokołu kontroli świadectwa pracy wynika, że pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach od 1 grudnia 2011 r do 15 maja 2013 r na stanowisku pracownik fizyczny - kierowca, ładowacz nieczystości stałych. Powyższe potwierdził również sam pracodawca w piśmie z 22 września 2020 r. w sprawie wyjaśnień złożonych do protokołu kontroli - pracodawca wskazał, że 1 grudnia 2011 r. pracownik został zatrudniony na dwóch różnych stanowiskach jako kierowca i jako ładowacz nieczystości stałych. Wobec zakwalifikowania stanowiska pracy, na którym prace wykonywał pracownik, do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, obowiązkiem pracodawcy było umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach od dnia zatrudnienia pracownika tj. 1 grudnia 2011 r. Organ powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 13 listopada 2012 r., I OPS 4/12.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie wniosła spółka.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Uwzględniając skargę, sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że materialnoprawną podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (tekst jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1924; dalej jako: "u.e.p.") oraz ustawy z dnia 3 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019, poz. 1251 ze. zm.; "ustawa o PIP"). Wskazał, że w badanej sprawie kwestią pozostającą poza sporem jest to, że podmiotem uprawnionym do zakwalifikowania danego rodzaju pracy, jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub jako pracy o szczególnym charakterze, jest pracodawca. Podobnie bezspornym jest to, że organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione na podstawie art. 11a ustawy o PIP do nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę o szczególnym charakterze (art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p.). Jednakże wydanie takiego nakazu dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, natomiast pracownik zajmujący takie właśnie stanowisko w zakładzie pracy nie został przez pracodawcę uwzględniony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Zdaniem sądu takie rozumienie zasad wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2015 r., I OSK 2377/13; publ. CBOSA).

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w judykaturze konsekwentnie przyjmuje się, że nakazanie wpisania do ewidencji pracownika świadczącego pracę na stanowisku niezaliczonym do wykazu stanowisk, o jakim mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p., byłoby w istocie wiążącym ustalaniem czy określone stanowisko (zajmowane przez danego pracownika) spełnia wymogi przewidziane w ustawie o emeryturach pomostowych. Tymczasem do dokonywania tego rodzaju ustaleń nie są umocowane organy inspekcji pracy, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz sądy powszechne. Zdaniem sądu w badanej sprawie należało zatem rozstrzygnąć czy stanowisko "Pracownik fizyczny – kierowca, ładowacz nieczystości stałych" zostało przez pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Niesporne bowiem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że pracownik był zatrudniany w ramach poszczególnych umów o pracę właśnie na stanowisku ładowacza nieczystości stałych.

W ocenie sądu pierwszej instancji z załącznika do przedstawionego przez pracodawcę zarządzenia 8/2012 wynika bezspornie, że w wykazie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, ujęto stanowisko ładowacza nieczystości stałych oraz kierowcy pojazdu specjalistycznego - śmieciarki, przy czym pracownik w okresie swojego zatrudnienia niewątpliwie nie wykonywał pracy kierowcy takiegoż pojazdu specjalistycznego. Zatrudniony był bowiem jako kierowca ciągnika. Stąd ewentualny obowiązek ujęcia go w prowadzonej ewidencji mógł wynikać wyłącznie z wykonywania pracy na stanowisku ładowacza nieczystości stałych. W toku kontroli pracodawca przedłożył też zarządzenie nr 9/2012 w sprawie aktualizacji zarządzenia nr 8/2012, dotyczącego ustalenia stanowisk pracy zaliczonych do prac w szczególnych warunkach, prac o szczególnym charakterze. Treść poszczególnych zapisów zarządzenia w istotny sposób zmodyfikowała pierwotne zasady prowadzenia ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach.

Sąd przytoczył § 2 ust. 1 i 2, § 3, § 4, § 7 i § 8 zarządzenia 9/2012. Z regulacji tych wynika, że pracodawca, określając wykaz stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, zawarł w powyższym zarządzeniu ograniczenia (takie jak: data zatrudnienia, zakwalifikowanie danej pracy jako związanej z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym oraz wykonywanie pracy w sposób "stały i w pełnym wymiarze czasu pracy"), które nie dają podstaw do uznawania niektórych pracowników za wykonujących prace w szczególnych warunkach, mimo ich zatrudnienia na stanowisku "ładowacz nieczystości stałych". Zdaniem sądu Inspektor Pracy w protokole kontroli (k.3 - k.5 protokołu) dostrzegł, iż w świadectwie pracy wystawionym pracownikowi za okres od 1 grudnia 2011 r. do 15 maja 2013 r. zapisano, że wykonywał on pracę w kontrolowanym podmiocie w szczególnych warunkach. Inspektor poddał też szczegółowej ocenie zapisy w prowadzonej przez pracodawcę ewidencji dotyczące poszczególnych pracowników, a po zestawieniu powyższego

z treścią zarządzania nr 9/2012, w tym w szczególności z zawartym w nim zapisie § 7: "Traci moc zarządzenie nr 8/2020 Dyrektora Firmy z dnia 01.10.2012". Inspektor wyciągnął ostatecznie wniosek, iż "jest to zapis błędny, sugerujący tworzenie dokumentu na potrzeby kontroli", na co miał wskazywać w szczególności numer zarządzenia "8/2020" – użyty zamiast prawidłowego: 8/2012. Zdaniem sądu, jakkolwiek w skarżonej decyzji organ odwoławczy nie przywołał wprost tych wniosków jako podstawy swojego rozstrzygnięcia, to treść odpowiedzi na skargę pozwala stwierdzić, iż powyższa ocena Inspektora miała wpływ na stanowisko organu odwoławczego. Tymczasem ocena obowiązywania zarządzeń wydawanych przez pracodawcę oraz prawidłowości przyjętych w nich rozwiązań nie mieści się w zakresie postępowania mającego za przedmiot wydanie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Również treść wystawianych przez pracodawcę świadectw pracy oraz oceny Inspektora Pracy dotyczące przestrzegania zasady równego traktowania pracowników nie upoważniają organów Inspekcji Pracy w takim postępowaniu do zakwestionowania obowiązywania przedstawionych Inspektorowi Pracy dokumentów wewnętrznych spółki i wydania nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że jakkolwiek bezspornym jest, iż pracownik wykonywał na rzecz pracodawcy pracę na stanowisku "pracownik fizyczny - kierowca, ładowacz nieczystości stałych", to mimo ujęcia stanowiska "ładowacza nieczystości stałych" w załączniku do zarządzenia 9/2012 pt. "wykaz stanowisk pracy – prace wykonywane w szczególnych warunkach", organy Inspekcji Pracy nie mogły w drodze nakazu zobowiązać pracodawcy do wpisania pracownika do stosownego wykazu. Przeszkodą ku temu były dodatkowe ograniczenia wprowadzone przez pracodawcę w zarządzeniu określającym listę stanowisk, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. Sąd podkreślił, że badane postępowanie zakończone wydaniem nakazu nie mogło służyć weryfikacji uprawnień emerytalnych pracownika

i nie mogło służyć rozstrzygnięciu rysującego się w tym zakresie sporu, który rozstrzygnąć może ZUS i sąd powszechny. Korekta przez organ Państwowej Inspekcji Pracy ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymagałaby, wcześniejszej zmiany regulacji zarządzenia określającego wykaz stanowisk, na których tego rodzaju praca jest wykonywana przez umieszczenie w niej stanowiska zajmowanego przez pracownika. Organ administracji nie podważył też w odpowiednim trybie faktu obowiązywania lub zgodności z prawem zarządzenia 9/2012.

Z powyższych przyczyn sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją nakaz. Sąd ten podkreślił, że w sprawie nie przesądził czy pracownik wykonuje (lub wykonywał) prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, lecz rozstrzygnął jedynie o tym czy, mając na względzie treść dokumentów obowiązujących u pracodawcy, zasadnie nakazano w trybie administracyjnym wpisanie uczestnika postępowania do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wobec przedłożenia przez spółkę w toku kontroli Zarządzenia Prezesa nr 9/2012, uzależniającego ujęcie pracownika w ewidencji od spełnienia dodatkowych warunków niż tylko praca na stanowisku ładowacza nieczystości stałych, mając na względzie charakter badanego postępowania organów Inspekcji Pracy, w którym nie są one uprawnione do władczego rozstrzygania o obowiązywaniu lub zgodności z prawem dokumentów wydawanych przez pracodawcę, postępowanie administracyjne sąd ten umorzył. Spór w tym przedmiocie pomiędzy organami Inspekcji Pracy, Pracodawcą i Pracownikiem władne są rozstrzygnąć Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz sądy powszechne. Umarzając postępowanie administracyjne sąd kierował się dyspozycją art. 145 § 3 p.p.s.a. Umorzenie postępowania nie zależy od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego od powyższego wyroku wywiódł Okręgowy Inspektor Pracy, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej "k.p.a.") przez bezpodstawne przyjęcie, za istotne w sprawie Zarządzenia Prezesa Nr 9/2012 Zakładu U. sp. z o.o. w R. z 12.11.2012 r. w sprawie: aktualizacji Zarządzenia nr 8/2012 Dyrektora Firmy, dotyczącego ustalenia stanowisk pracy zaliczonych do prac w szczególnych warunkach, prac o szczególnym charakterze, w którym pracodawca, określając wykaz stanowisk pracy, na których prace są wykonywane w szczególnych warunkach, wprowadził dodatkowe ograniczenia, które nie dawały podstaw do uznania niektórych pracowników za wykonujących prace w szczególnych warunkach, a nie sporządzony przez pracodawcę wykaz stanowisk, w którym do prac wykonywanych w szczególnych warunkach zaliczono stanowisko ładowacza nieczystości stałych, na którym zatrudniony był pracownik spółki;

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez błędne uznanie, że organy PIP nie są uprawnione do dokonywania oceny dokumentów pracodawcy i innych dowodów zgromadzonych w postępowaniu w sprawie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika

w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub

o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.p.e., a także bezpodstawne uznanie, że organ nie podważył w odpowiednim trybie faktu obowiązywania lub zgodności z prawem Zarządzenia Nr 9/2012, bez wskazania organowi co jest "odpowiednim trybem" i jakie obowiązują w nim procedury do podważenia zarządzenia pracodawcy;

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 76 § 1 k.p.a. i art. 31 ust. 1 ustawy o PIP przez przyjęcie, że ustalenia inspektora pracy wynikające z protokołu przeprowadzonej przez niego kontroli w istocie kwestionują obowiązywanie przedstawionych inspektorowi pracy dokumentów wewnętrznych spółki i w konsekwencji nie upoważniają do wydania nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace

w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 3 p.p.s.a przez umorzenie postępowania administracyjnego z tej przyczyny, że organy Inspekcji Pracy nie są uprawnione do władczego rozstrzygania o obowiązywaniu lub zgodności

z prawem dokumentów wydawanych przez pracodawcę, podczas gdy organy nie rozstrzygały o obowiązywaniu lub zgodności z prawem dokumentów wydawanych przez pracodawcę, gdyż przedmiotem postępowania było nakazanie wpisania pracownika do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach;

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 3 w związku z 141 § 4 p.p.s.a przez uznanie, że spór w zakresie tego czy organy PIP są czy nie są uprawnione do władczego rozstrzygania o obowiązywaniu lub zgodności z prawem dokumentów wydawanych przez pracodawcę, pomiędzy organami Inspekcji Pracy, pracodawcą

i pracownikiem, władne są rozstrzygnąć Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz sądy powszechne, podczas gdy organowi nie jest znany spór o "o obowiązywaniu lub zgodności z prawem dokumentów wydawanych przez pracodawcę" i organ nie wie w jakim charakterze miałby wystąpić w takim sporze, co uzasadnia zarzut niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, którym uchylono decyzje organów obu instancji i umorzono postępowanie administracyjne;

- przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. przez uchylenie decyzji organów obu instancji, mimo braku podstaw do zastosowania powyższych przepisów, gdyż w sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, jak również nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego;

- przepisów prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 ust. 1, art. 41 ust. 4 pkt 1 u.e.p. i art. 11a ustawy o PIP przez ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż w ustalonym stanie faktycznym, w którym stanowisko pracownika znajdowało się w sporządzonym przez pracodawcę wykazie stanowisk

pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, organ PIP zasadnie nakazał pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 u.e.p.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący w odpowiedzi na skargę nie zażądał jej przeprowadzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego, dokonana przez sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Poza sporem między stronami jest, iż w kontrolowanym podmiocie obowiązuje Zarządzenie Prezesa nr 9/2012 spółki w sprawie aktualizacji Zarządzenia nr 8/2012 Dyrektora Firmy, dotyczącego ustalenia stanowisk pracy zaliczonych do prac w szczególnych warunkach, prac o szczególnym charakterze. W wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, pracodawca uwzględnił stanowisko ładowacza nieczystości stałych i stanowisko kierowcy samochodu specjalistycznego śmieciarki (§ 1 pkt 1 i 2 zarządzenia 9/2012). Dodatkowo zastrzeżono, że do prac w szczególnych warunkach w powyższym akcie prawnym zaliczono wszystkie prace przy wywozie nieczystości stałych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (pozycja 38 załącznika nr 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych) wykonujących prace przy wywozie nieczystości stałych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (§ 2 pkt 1 i 2 zarządzenia).

Pracodawca w prowadzonej ewidencji pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach nie uwzględnił pracownika. Z treści protokołu kontroli wynika, że na podstawie przedłożonych podczas kontroli akt osobowych pracownika był on zatrudniony na stanowisku pracownik fizyczny - kierowca ładowacz nieczystości stałych, w pełnym wymiarze czasu pracy w szczegółowo wskazanych okresach. Niesporne było, że pracownik wykonywał pracę na stanowisku ładowacza nieczystości stałych. Nie wykonywał natomiast pracy na stanowisku kierowcy samochodu specjalistycznego śmieciarki (był kierowcą ciągnika). Podstawą nieuwzględnienia pracownika w ewidencji pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach była ocena wydatku energetycznego dla pracownika wykonującego pracę na stanowisku ładowacz odpadów stałych w spółce. Ocena ta nie pozwalała na przyjęcie, że pracownik wykonywał ciężką pracę fizyczną, uzasadniającą wpisanie go do powyższej ewidencji.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zastrzec należy, że zarówno argumentacja sądu pierwszej instancji wyrażona w pisemnym uzasadnieniu wydanego wyroku, jak i treść zarzutów skargi kasacyjnej nie są przedstawione w sposób czytelny przy zastosowaniu pełnych możliwości języka polskiego. Z tej przyczyny dla zapewnienia pełnej jasności prowadzonych rozważań prawnych należy wyjaśnić co następuje.

Istota stanowiska prawnego sądu pierwszej instancji sprowadza się do przyjęcia, że ocena obowiązywania zarządzeń wydawanych przez pracodawcę oraz prawidłowości przyjętych w nich rozwiązań nie mieści się w zakresie postępowania mającego za przedmiot wydanie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd następnie wskazał, że skoro organ nie podważył we właściwym trybie faktu obowiązywania lub zgodności z prawem zarządzenia 9/2012, to w toku kontroli organ PIP nie jest uprawniony do władczego rozstrzygania o obowiązywaniu lub zgodności z prawem tego rodzaju dokumentów wewnętrznych pracodawcy, co uzasadniało uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego

Z kolei istota zarzutu pierwszego skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania dopuszczalności wprowadzenia przez pracodawcę dodatkowego, ocennego i niewymiernego zastrzeżenia, że do prac w szczególnych warunkach w powyższym akcie prawnym zaliczono wszystkie prace przy wywozie nieczystości stałych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, tj. zastrzeżenia z § 2 pkt 1 i 2 zarządzenia 9/2012.

Istota zarzutu drugiego sprowadza się do zakwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji co do odmówienia PIP możliwości dokonywania oceny dokumentów pracodawcy i innych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania oraz bezpodstawne uznanie, że organ nie podważył obowiązywania zarządzenia 9/2012

w odpowiednim trybie bez wskazania o jaki tryb chodzi. W trzecim zarzucie skarżący kasacyjnie kwestionuje, że ustalenia inspektora pracy wynikające z protokołu kontroli w istocie kwestionują obowiązywanie dokumentów wewnętrznych pracodawcy.

W zarzucie czwartym podważono legalność umorzenia postępowania administracyjnego w związku z tym, iż organ nie jest uprawniony do władczego rozstrzygania o obowiązywaniu lub zgodności z prawem dokumentów pracodawcy, podczas gdy organ nie rozstrzygał w tym zakresie, a jedynie nakazał wpisanie pracownika do ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych.

W zarzucie piątym skarżący kasacyjnie wskazał, iż organowi nie są znane przepisy rozstrzygające spór o obowiązywanie lub o zgodność z prawem dokumentów wydanych przez pracodawcę, co uzasadnia zarzut niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i bezpodstawnego uchylenia decyzji obu instancji i umorzenia postępowania administracyjnego

Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek (pracodawca) obowiązany jest prowadzić: 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz 2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacenia składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, oraz wydawanie decyzji administracyjnych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach związanych z prowadzeniem tej ewidencji ma służyć jedynie dokumentowaniu tego, że pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Umieszczenie lub nieumieszczenie w ewidencji nie przesądza zaś o tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia tego warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej.

O spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej, w tym warunku w postaci okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych), rozstrzyga organ rentowy, a w razie wniesienia odwołania - sąd powszechny (art. 25 ustawy o emeryturach pomostowych). Tak więc dopiero w ramach tego postępowania ustala się, czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat. Prawo do emerytury pomostowej zależy więc od tego czy pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez okres co najmniej 15 lat, a nie od tego czy był umieszczony w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Również orzekanie o tym czy pracownik wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za którego pracodawca jest zobowiązany opłacać składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, należy do właściwości organów rentowych, a w razie wniesienia odwołania – do sądów powszechnych.

Ewidencja, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ma zatem na celu ujawnienie pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (określone w załączniku nr 1 i 2 do ustawy), bez względu na to jaki jest rozmiar tych prac i czy pracownik poza pracą w tych warunkach wykonuje także prace innego rodzaju (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego składu 7 sędziów z 13.11.2012 r., I OPS 4/12).

Zarzut pierwszy jest uzasadniony. Zgodnie art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek (pracodawca) obowiązany jest prowadzić: 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Kompetencja pracodawcy sprowadza się do ustalenia jasnego, czytelnego wykazu stanowisk pracy w ramach zindywidualizowanego zakładu pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Każdy zakład pracy i wyodrębnione w ramach jego organizacji stanowiska pracy charakteryzują się specyfiką odnoszoną do danego zakładu. Stanowiska pracy w tym zakładzie muszą być odpowiednio opisane przez pryzmat okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości ograniczonych w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

Pracodawca nie posiada natomiast delegowanej mocą tego przepisu kompetencji do stanowienia przepisów normatywnych pozwalających mu na indywidualno-konkretne kwalifikowanie pracowników do umieszczenia w tej ewidencji i wyznaczanie kryteriów materialnoprawnych tej kwalifikacji. Ocena czy praca na danym stanowisku może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze winna być dokonywana na etapie opisu stanowiska pracy oraz ustalania zgodnie z uprawnieniem wynikającym z przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych abstrakcyjnego wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Z punktu 38 Załącznika nr 1 do ustawy wynika, że do prac w szczególnych warunkach zaliczono prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym. Obowiązkiem pracodawcy jest zatem uprzednie ustalenie wykazu stanowisk tej kategorii, które związane są z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2c ustawy za bardzo ciężkie prace fizyczne uznaje ustawodawca prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8400 kJ, a u kobiet - powyżej 4600 kJ. Obowiązkiem pracodawcy jest więc wyodrębnienie stanowisk przy wywozie nieczystości stałych i płynnych, które z przyczyn np. technologicznych związanych ze stosowanych różnych urządzeń używanych przy pracy są związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym lub stanowisk, które nie są związane z takim wysiłkiem. Powinno to nastąpić jednak przez dodatkowy zobiektywizowany opis stanowiska. Oczywiście w określonym zakładzie pracy brak może być podstaw do różnicowania danego stanowiska. Pracodawca nie ma natomiast uprawnienia do zindywidualizowanego decydowania, który z pracowników zostanie umieszczony w ewidencji, a który nie zostanie umieszczony, jeśli obaj zajmują takie samo stanowisko pracy przy wywozie nieczystości stałych i płynnych, wykonując taki sam zakres obowiązków przy takim samym obciążeniu swoich organizmów ciężką pracą fizyczną.

Zakres uprawnień pracodawcy wynikający z art. 41 ust. 4 u.e.p. nie pozwalał tym samym skarżącemu na przyjęcia rozwiązania takiego jak w § 2 pkt 1 i 2 zarządzenia. W tym zakresie zarządzenie 9/2012 wydane zostało bez podstawy ustawowej. Organy miały tym samo prawo uznać, iż nie jest on związany jego treścią w tym zakresie. Podkreślić należy zdecydowanie, że wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wydany na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych, nie ma charakteru normatywnego, a jedynie charakter dokumentu wewnątrzzakładowego zawierającego dokładne wyliczenia stanowisk pracy tego rodzaju, z tym zastrzeżeniem, iż o zaliczeniu do grupy tego rodzaju stanowisk zdecydował ustawodawca w przepisach ustawy o emeryturach pomostowych regulując kryteria, którymi pracodawca ma się kierować sporządzając skonkretyzowaną dla danego zakładu pracy listę takich stanowisk.

W rozpoznawanej sprawie istotne jest także zwrócenie uwagi na przyczyny, którymi kierował się pracodawca, odmawiając umieszczenia pracownika R. T. w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Otóż nie wynikało to z tego, iż w ramach jednego rodzaju stanowiska pracy, tj. stanowiska pracy przy wywozie nieczystości stałych i płynnych, doszło do zróżnicowania z jakichś względów (np. technologicznych) zakresu obowiązków różnych pracowników zatrudnionych na tym stanowisku, skutkiem czego jedna grupa wykonywała prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, a inna grupa bez obciążenia tego rodzaju wysiłkiem fizycznym. Odmowę umieszczenia pracownika w rzeczonej ewidencji pracodawca uzasadnił niewykonywaniem pracy ładowacza nieczystości stałych w okresach od 1.12.2011 r. do 29.2.2012 r., od 1.3.2012 r. do 15.5.2013 r., od 3.6.2013 r. do 31.12.2016 r. od 23.12. 2016 r. do 31.5.2018 r. w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy. Ze stanowiska procesowego zawartego w odwołaniu wywieść można, że wykonywanie pracy przez pracownika związane było

z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, a jedynymi przyczynami, które przemówiły za odmową umieszczenia w ewidencji był wskazane wyżej okoliczności. Pogląd skarżącej spółki nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. W uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.11.2012 r., I OPS 4/12 wyraźnie wskazano, iż w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ujawnia się pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, bez względu na to jaki jest rozmiar tych prac i czy pracownik poza pracą w tych warunkach wykonuje także prace innego rodzaju. Biorąc pod uwagę powyższe, poza zarzutem pierwszym, również zarzut drugi i trzeci są w pełni uzasadnione. Organy przeprowadziły bowiem postępowanie w zgodzie z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a., słusznie uznając, że ustalenia kontroli zawarte w protokole kontroli były prawidłowe, a wyciągnięte wnioski z kontroli przez organ oparte były na prawidłowej wykładni przepisów prawa i rzetelnym ustaleniu stanu faktycznego, w tym głównie przyczyn braku ujawnienia pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych

Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, iż rola organu PIP w trakcie kontroli sprowadza się do ustalenia dopełnienia przez pracodawcę obowiązków wynikających z art. 41 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, tj. czy płatnik składek (pracodawca) prowadzi: 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz 2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Dokumenty te podlegają ocenie w toku postępowania według reguł określonych w art. 80 k.p.a. Organ nie rozstrzyga, ani nie ocenia ich obowiązywania oraz ich zgodności z prawem. Przymiot obowiązywania nie odnosi się do tych dokumentów, gdyż jak już wskazano wyżej, nie sposób w świetle obowiązującego prawa dopatrzeć się w nich cech źródeł prawa. Nie ma również procedury formalnoprawnej, w której dochodziłoby do oceny obowiązywania i zgodności z prawem wykazu stanowisk pracy, o którym mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Wykaz ten podlega ocenie organu przez pryzmat ustawy o emeryturach pomostowych oraz wyników postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie procedury administracyjnej przy zastosowaniu reguł oceny materiału dowodowego w toku tego postępowania. Pogląd prawny sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest zatem błędny. Z tych względów zarzuty czwarty i piąty są uzasadnione. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania, zaś zarzucane naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest konsekwencją popełnionych przez sąd pierwszej instancji naruszeń prawa materialnego i procesowego.

Podzielić należy tym samym także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w ostatnim zarzucie skargi kasacyjnej. Poza sporem pozostaje, iż pracownik był zatrudniony na stanowisku pracy ładowacza przy wywozie nieczystości stałych i płynnych związanym z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, a więc na stanowisku, które zgodnie z art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek (pracodawca) zawarł w wykazie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracodawca bezpodstawnie odmówił natomiast umieszczenia pracownika w ewidencji, o której mowa w pkt. 2 tego przepisu, uzasadniając swoją decyzję niewykonywaniem pracy ładowacza nieczystości stałych w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy. Pogląd pracodawcy nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie, gdyż okoliczności te będą istotne z punktu widzenia postępowania prowadzonego przez organ rentowy w przedmiocie przyznania świadczenia w postaci emerytury pomostowej. W tym to właśnie postępowaniu rozstrzyga się także o tym, czy była to praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy, w rozumieniu art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Z tych przyczyn zarzut ten jest uzasadniony.

Nie jest natomiast uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. (zarzut szósty). W zakresie dotyczącym zarzutu naruszenia odpowiednio przepisów prawa materialnego lub procesowego prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 lub 2 p.p.s.a. winna wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego lub prawa procesowego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów, bowiem naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., nie zostało powiązane z naruszeniem odpowiednich przepisów prawa materialnego lub procesowego regulującego postępowanie jurysdykcyjne, a co było konieczne, bowiem sąd pierwszej instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, a wyłącznie ogranicza się do oceny wykładni bądź zastosowania tych przepisów przez organy administracji publicznej. Bezzasadność tego zarzutu pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów wskazanych w omówionych wyżej zarzutach skargi kasacyjnej przemówiło za zastosowaniem przepisu art. 188 p.p.s.a., uchyleniem zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji i oddaleniem wniesionej skargi. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji odpowiadały prawu, gdyż pracownik był zatrudniony na stanowisku pracy ładowacza przy wywozie nieczystości stałych i płynnych związanym z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, a więc na stanowisku, które znajdowało się w Zarządzeniu 9/2012, zaś pracodawca odmówił umieszczenia pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 ustawy o emeryturach pomostowych bezpodstawnie, uzasadniając swoją decyzję niewykonywaniem pracy ładowacza nieczystości stałych w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy. Odmienna wykładania przepisów prawa materialnego przez organ nie może zaś być oceniana jako naruszenie podstawowych zasad procesowych zawartych w art. 7, 7a § 1, 8, 77 § 1, 80, 81 a § 1 k.p.a. Z tych względów skarga winna zostać oddalona jako nie znajdująca podstaw prawnych.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 2 p.p.s.a.