Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1382/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2006 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz P. G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006r. Minister Sprawiedliwości uchylił swoją własną decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. o powołaniu D. M. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] i odmowie powołania na to stanowisko P. G. i powołał D. M. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] oraz odmówił powołania na to stanowisko P. G.. Decyzja ta została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

We wrześniu i październiku 2005r. D. M. i J. G. za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] złożyli wnioski do Ministra Sprawiedliwości o powołanie na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...].. Obaj kandydaci spełniają wymagania formalne wymienione w art.10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji /Dz.U. nr 133 poz.882 z późn. zmianami/.

Ze złożonych dokumentów wynika, że D. M. ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie [...] z wynikiem dostatecznym plus uzyskując tytuł magistra prawa w 1999r. Pracował przez 3 miesiące w Wydziale Geodezji miasta [...], a następnie przez 4 lata i 5 miesięcy tj. do września 2004r. w Izbie Skarbowej w [...]. W tym czasie odbył aplikację sądową i [...] kwietnia 2003r. zdał z wynikiem dobrym egzamin sędziowski. Dnia [...] września 2004r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i do daty złożenia wniosku pracował jako asesor komornika sądowego rewiru [...] i [...]. Od 1999r. jest uczestnikiem seminarium doktoranckiego z prawa finansowego na Uniwersytecie [...]. Kandydat przedstawił pozytywne opinie z miejsc pracy.

P. G. ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie [...] z wynikiem dobrym i uzyskał tytuł magistra prawa w 1999r. pisząc pracę magisterską z dziedziny postępowania egzekucyjnego. Jeszcze przed dyplomem w 1999r. rozpoczął pracę w Zespole Komorników nr [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...], najpierw jako sekretarz komorniczy, a od października 1999r. jako aplikant komorniczy. Ukończył aplikację komorniczą i [...] listopada 2002r. zdał egzamin komorniczy z wynikiem dostatecznym. Dnia [...] listopada 2003r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego w kancelarii komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] i na stanowisku tym pracował do daty złożenia wniosku. Od ukończenia studiów pracował cały czas w tej samej kancelarii komorniczej rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] i o stanowisko komornika w tym właśnie rewirze ubiegał się w obecnym konkursie. Kandydat przedstawił pozytywną opinię komornika rewiru [...], z którym współpracował po śmierci komornika rewiru [...].

Rada Izby Komorniczej w [...] pismem z dnia [...] października 2005r. podpisanym przez Przewodniczącą Rady podkreślając wieloletnie zatrudnienie kandydata w rewirze zaopiniowała pozytywnie wniosek P. G., a pismem z dnia [...] listopada 2005r. zaopiniowała negatywnie wniosek D. M..

Krajowa Rada Komornicza pismem z dnia [...] grudnia 2005r. opierając się na opinii Rady Izby Komorniczej w [...] i wieloletnim zatrudnieniu w rewirze [...] udzieliła poparcia P. G., nie poparła natomiast kandydatury D. M..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. o numerze [...],[...] Minister Sprawiedliwości powołał D. M. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i odmówił powołania P. G. na stanowisko komornika sądowego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art.62 kpa oraz art.10 i art.11 ust.1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji. W uzasadnieniu opisał cechy i kwalifikacje obu kandydatów i wyjaśnił, że bardziej odpowiednim kandydatem jest D. M., który ukończył szerszą co do zakresu aplikację sądową i uzyskał z egzaminu sędziowskiego ocenę wyższą niż kontrkandydat z egzaminu komorniczego, a także jest uczestnikiem studiów doktoranckich i daje pełniejszą gwarancję prawidłowego wypełniania obowiązków komornika.

P. G. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o zmianę decyzji i powołanie go na stanowisko komornika. Zarzucił błędną i krzywdzącą go ocenę materiału dowodowego, nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz brak dogłębnej analizy interesu społecznego. Ocenił kwalifikacje obu kandydatów oraz złożoną dokumentację i wskazał na swoje stałe zainteresowanie zawodem komornika oraz wyższe kwalifikacje związane z 7 letnią praktyką w kancelarii komorniczej. Wskazał też na względy praktyczne tj. powiązania organizacyjne kancelarii rewiru [...] z kancelarią rewiru [...], które to powiązanie przy powołaniu D. M. nie byłoby możliwe do utrzymania.

W ślad za powyższym wnioskiem Rada Izby Komorniczej w [...] pismem z dnia [...] lutego 2006r., podpisanym przez wice przewodniczącego Rady, ponownie udzieliła poparcia P. G. i wskazała na jego lepsze kwalifikacje oraz większą praktykę i znajomość rewiru. Podniosła też brak opinii Rady Izby Komorniczej w [...] o kandydacie D. M..

Pismem z dnia [...] lutego 2006r. Minister Sprawiedliwości powiadomił obu kandydatów, że zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] został zniesiony, a w jego miejsce został utworzony rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...].

Pismem z dnia [...] lutego 2006r. P. G. wniósł o powołanie go na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...].

Obaj kandydaci podkreślili też pisemnie swoje walory i kwalifikacje oraz ocenili niżej od własnych kwalifikacje kontrkandydata. D. M. w piśmie z [...] lutego 2006r. podniósł, że opinie organów samorządu komorniczego powinny mieć formę uchwał, zaś nadesłane pisma nie mające takiej formy zawierają tylko subiektywne stanowisko osób pod nimi podpisanych.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006r. Minister Sprawiedliwości uchylił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. oraz powołał D. M. na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i odmówił powołania P. G. na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 127 § 3 kpa w związku z art. 138 1 p.2 kpa w związku z art.11 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o komornikach i egzekucji. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił kwalifikacje i walory obu kandydatów oraz wskazał, że opinie samorządu komorniczego nie mają dla Ministra charakteru wiążącego i podlegają ocenie tak jak inne dowody, a kwalifikacje D. M. oraz doświadczenia zawodowe zdobyte w Izbie Skarbowej i w Wydziale Geodezji, a także ambicje w sferze poszerzania wiedzy na studiach doktoranckich sprawiają, że jest on kandydatem lepszym, zatem brak podstaw do uwzględnienia wniosku P. G..

Na powyższą decyzję P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucał:

1/ naruszenie art.7, art.8, art.11 i art. 77 kpa polegające na nieustosunkowaniu się do opinii organów samorządu komorniczego oraz nie wyjaśnieniu przyczyn braku opinii o kandydacie D. M. organów samorządowych w L.. Podniósł brak woli D. M. kandydowania na komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...], a także niewyjaśnienie wątpliwości co do okoliczności równoczesnego wykonywania przez D. M. funkcji asesora komorniczego w rewirze [...] i [...] w L., co w ocenie skarżącego jest niedopuszczalne. Zarzucał również błędną ocenę materiału dowodowego w zakresie kwalifikacji kandydatów, brak oceny dowodów w uzasadnieniu decyzji, a w szczególności brak dogłębnej analizy opinii przedłożonych przez D. M. i przekroczenie granic uznania administracyjnego;

2/ obrazę art.107 § 3 kpa przez niewskazanie dowodów, na których oparł przekonanie, że kwalifikacje D. M. są wyższe oraz niewyjaśnienie odmowy wiarygodności opinii organów samorządu komorniczego;

3/ naruszenie art.62 kpa prze prowadzenie postępowań odrębnie dla każdego kandydata pod różnymi sygnaturami, podczas gdy sprawa administracyjna jest jedna a występuje w niej wielość stron. Wskazał również, że D. M. nie składał odwołania od decyzji I instancji ani nie składał w ogóle wniosku o powołanie go na komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...].

4/ naruszenie art.138 § 1 p.2 kpa w związku z art.105 kpa przez uchylenie decyzji z [...] stycznia 2006r. w sprawie powołania na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] i wydanie nowej decyzji w innej przedmiotowo sprawie tj. powołania na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Podniósł, że w chwili wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. nie istniał już Sąd Rejonowy dla [...] ani [...] rewir komorniczy przy tym sądzie. W tym stanie rzeczy w ocenie skarżącego organ powinien umorzyć postępowanie, co do obsadzenia tego rewiru jako bezprzedmiotowe. Do skargi skarżący dołączył kopię Zarządzenia nr [...] Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2005r. w sprawie zniesienia rewirów komorniczych przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] i utworzenia rewirów komorniczych przy Sądzie Rejonowym dla [...] i przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Zgodnie z § 1 tego zarządzenia z dniem [...] grudnia 2005r. znosi się m.in. rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...], a zgodnie z § 3 tworzy się z dniem [...] stycznia 2006r. m.in. rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...].

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazał, że dobór kandydatów należy do uprawnień Ministra, opinie samorządu nie są dla niego wiążące, a na ich treść mógł wpływać fakt, że organy nie znały kandydata D. M.. Minister w ramach uznania administracyjnego wybrał kandydata, który ukończył aplikację prawniczą o szerszym zakresie. Wyjaśnił, że nie ma ustawowego zakazu pracy asesorów w dwóch kancelariach komorniczych jednocześnie. Akta spraw zawierające dane personalne prowadzone są odrębnie dla każdego kandydata i dlatego mają różne sygnatury. Rewir jest od ponad roku nieobsadzony.

D. M. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że ogłoszenie o wolnym rewirze komorniczym dotyczyło uprzednio istniejącego rewiru, który w toku postępowania został zniesiony i dlatego Minister zmienił swoją pierwszą decyzję i powołał D. M. do nowo utworzonego rewiru. Skarżący ma większą praktykę komorniczą, ale mniejsze kwalifikacje, gdyż gorzej zdał egzamin komorniczy, a aplikacja komornicza ma węższy zakres. Opinie organów samorządu winny mieć formę uchwał, a Prezes Rady Izby Komorniczej w [...] nie może jednocześnie podpisywać opinii jako prezes Krajowej Rady Komorniczej. Opinie są nierzetelne o czym świadczą liczne ujawnione wadliwości w pracy przejętej przez D. M. kancelarii rewiru [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Badając we wskazany wyżej sposób zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

Przede wszystkim za zasadne uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.

Rozważając te zarzuty wskazać należy, że obaj kandydaci złożyli wnioski o powołanie na komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] i powołanie na to stanowisko było przedmiotem postępowania administracyjnego. W toku postępowania mającego na celu wyłonienie najlepszego kandydata rewir, którego dotyczyło postępowanie tj. rewir [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] został zniesiony z dniem [...] grudnia 2005r. na mocy zarządzenia Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Po tej dacie rewir, którego dotyczyło postępowanie przestał istnieć, zatem postępowanie o obsadzenie tego rewiru stało się bezprzedmiotowe. Okoliczność ta uszła uwadze Ministra, który w dalszym ciągu prowadził postępowanie dotyczące powołania na komornika nieistniejącego już rewiru.

Na miejsce zniesionego rewiru tym samym zarządzeniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dniem [...] stycznia 2006r. został utworzony nowy rewir [...] przy nowo utworzonym Sądzie Rejonowym dla [...]. Mimo tej nowej sytuacji Minister swoją pierwszą decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. powołał D. M. na stanowisko komornika nieistniejącego już rewiru [...] przy nieistniejącym Sądzie Rejonowym dla [...] i odmówił powołania P. G..

Po powiadomieniu obu kandydatów o zniesieniu rewiru, o który się ubiegali tylko P. G. złożył wniosek o powołanie do nowoutworzonego rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...]. D. M. w ogóle wniosku o powołanie do nowego rewiru nie złożył.

Mimo takiej sytuacji Minister rozpoznając sprawę ponownie na wniosek P. G. decyzją z dnia [...] maja 2006r., uchylił w całości swoją pierwszą decyzję o obsadzeniu nieistniejącego rewiru i orzekł w postępowaniu drugoinstancyjnym o nowym przedmiocie postępowania tj. o powołaniu na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...]. Minister powołał na to stanowisko D. M., mimo barku jego wniosku w tej sprawie. Takie działania Ministra naruszają przepisy postępowania administracyjnego, a naruszenia te wpływają na wynik sprawy.

Orzekanie bez wniosku kandydata D. M. w sprawie o powołanie na komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...], która to sprawa zgodnie z art.11 ust.1 ustawy o komornikach i egzekucji wszczynana jest na wniosek zainteresowanego, stanowi naruszenie art.61 § 1 kpa. Brak zakończenia postępowania o obsadzenie rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...], które to postępowanie na skutek zniesienia tego rewiru stało się bezprzedmiotowe, stanowi naruszenie art.105 kpa oraz naruszenie art.138 § 1 p.2 kpa. Orzekanie w postępowaniu drugoinstancyjnym o nowym przedmiocie postępowania tj. o powołaniu na komornika w nowym rewirze, która to sprawa nie była jeszcze przedmiotem rozpoznania Ministra, stanowi naruszenie art.138 kpa w związku z art.15 kpa oraz pozbawia strony możliwości weryfikacji wydanej decyzji w II instancji. Dodać należy, że zastosowana przez Ministra procedura nie została w żaden sposób wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co narusza art.107 § 3 kpa. Wskazane uchybienia miały wpływ na wynik sprawy i z tego względu zaskarżona decyzja została uchylona. W tym stanie rzeczy rozważanie dalszych zarzutów skargi, w szczególności dotyczących wadliwości postępowania dowodowego, wobec bezprzedmiotowości całego postępowania - stało się zbędne.

Rozpoznając sprawę ponownie Minister zważy, że postępowanie o obsadzenie stanowiska komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...] stało się bezprzedmiotowe z dniem [...] grudnia 2005r. i jako takie powinno zostać umorzone. Obsadzenie nowoutworzonego rewiru jest możliwe po złożeniu stosownych wniosków przez kandydatów zgodnie z wymogami art.11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji i przeprowadzeniu niezbędnych procedur w nowej sprawie o powołanie na stanowisko komornika rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla [...].

Zważywszy powyższe działając na podstawie art.145 § 1 p.1 lit c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200, art.205 § 1 i 2 p.p.s.a. i zasądził kwotę 200,00 zł z tytułu zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz działając na podstawie § 2 ust.1 i § 18 ust. 1, p.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 z 2002r. poz. 1348 z późn. zmianami/ zasądził kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata.