Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 146/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 55 par. 1, art. 63, art. 64, art. 230 par. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r. sygn. akt VIII SO/Wa 1/08 o wezwaniu do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku K. i I. L. o ukaranie grzywną Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

I FZ 146/08

UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VIII SO/Wa 1/08, w oparciu o art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wezwano K. i I. L. do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od ich wniosku o ukaranie Dyrektora Izby Skarbowej w W. grzywną. Wysokość wpisu określono na 100 zł, stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

W zażaleniu na powyższe zarządzenie I. L. wniósł o jego uchylenie, twierdząc, iż nie ma on obowiązku uiszczenia wpisu od przedmiotowego wniosku, bowiem wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie wszczyna nowego postępowania, odrębnego od tego, które zostało już uruchomione skargą. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem powinno być traktowane jako incydentalne, ściśle wiążące się z już wniesioną skargą, stąd też strona nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od tego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Należy przede wszystkim zauważyć, że art. 230 § 2 p.p.s.a. nie zawiera zamkniętego katalogu pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym, od których pobiera się wpis (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania). W piśmiennictwie (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2006, str. 527) oraz w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., OZ 1018/04 oraz postanowienie NSA z dnia 11 października 2006 r., I FZ 298/06) nie budzi wątpliwości, że do pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, od których pobiera się wpis, należy również zaliczyć wnioski wszczynające postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. To stanowisko znalazło także wyraz w § 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., który stanowi, że wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do przesądzenia, czy wniosek o wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, o którym mowa w art. 63 i art. 64 p.p.s.a. i czy w związku z tym ma do niego zastosowanie ogólna reguła wynikająca z art. 230 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, wpis pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji.

Na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie bowiem z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. - przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Okoliczność, że organ zastosował się bądź nie, do dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. zostaje jednak ustalona dopiero przez Sąd w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Dopiero bowiem przesądzenie o stanie faktycznym sprawy, tj. ustalenie, że skarga wraz z aktami nie została przez organ wysłana, czyni postępowanie z wniosku zasadnym. W przeciwnym wypadku postępowanie to byłoby bezprzedmiotowe, bowiem regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, co oznacza, że wymierzenie grzywny jest środkiem służącym do realizacji tego celu. Gdyby przyjąć, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny ma jedynie charakter wpadkowy, to postanowienie rozstrzygające ten wniosek nie miałoby oparcia w zawisłej sprawie, gdyż takowej zazwyczaj jeszcze nie ma. Innymi słowy, skoro instytucja z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy w sądzie brak jest skargi inicjującej sprawę, to nie sposób twierdzić, iż wniosek z powołanego przepisu wszczyna jedynie postępowanie incydentalne, którego byt jest zależny od bytu samej sprawy. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy akta wraz ze skargą zostały przesłane, jednakże – w ocenie wnioskodawcy – w stanie niekompletnym. Okoliczność ta bowiem nie może być uznana za mającą decydujący wpływ na charakter wniosku z art. 55 § 1 p.p.s.a., który nie może być zależny od stanu faktycznego danej sprawy. Należy mieć tu bowiem na uwadze stypizowany przypadek zastosowania wskazanej instytucji i cel nadany jej jako normie generalnej i abstrakcyjnej przez ustawodawcę.

Wobec tego należy uznać, że postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny wszczyna odrębne postępowanie sądowe (art. 63 i art. 64 p.p.s.a.) niezależnie od postępowania wszczętego skargą na decyzję organu, mimo że jest z tym postępowaniem związane.

Za przyjęciem powyższego poglądu przemawia również okoliczność, że wniosek, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. składa się, zgodnie z art. 64 § 1 p.p.s.a., bezpośrednio do sądu, tak jak ma to miejsce w przypadku wymierzenia organowi grzywny. Trudno bowiem byłoby wyobrazić sobie sytuację, w której wniosek kierowany do sądu z powodów wymienionych w art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., strona składałaby za pośrednictwem organu.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu wyrażonego w powołanym w zażaleniu postanowieniu NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., II OZ 1197/05, LEX nr 163919, iż wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie wszczyna nowego postępowania, odrębnego od tego, które zostało uruchomione skargą i w związku z tym strona nie ma obowiązku uiszczenia wpisu od tego wniosku. Za przyjęciem odmiennego poglądu przemawia fakt, że przedmiot obydwu postępowań jest zgoła odmienny. W przypadku skargi przedmiotem rozstrzygnięcia sądu jest bowiem akt administracyjny, którego ta skarga dotyczy, podczas gdy w przypadku wniosku o wymierzenie organowi grzywny sąd zajmuje się jedynie kwestią ewentualnego niewywiązania się organu z obowiązków nałożonych na niego w drodze art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać też można na nowsze orzecznictwo w tej kwestii, które prezentuje stanowisko analogiczne do tego, za którym opowiada się w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny – por. postanowienie NSA z dnia 23 maja 2007 r., II GZ 77/07 czy postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2007 r., II OZ 1104/07. Pogląd ten został także zaakceptowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, który na pierwsze z przedstawionych mu przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego pytań: "Czy wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym postępowanie w rozumieniu art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a., od którego pobiera się wpis sądowy ?" udzielił odpowiedzi twierdzącej: "wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy".

Z powyższych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.