Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1508/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8  ust. 8
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy specjalista Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. W., D. K., E. R., E. W., J. S., K. O., K. W., M. Z. i W. W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2018r. [...], [...] Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 157 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako kpa) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].07.1974 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...].05.1974 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i ul. [...], grunty tabeli likw. nr [...]. wsi [...] o pow. [...] m2.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ww nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279; dalej jako dekret); z dniem jego wejścia w życie tj. z dniem 21.11.1945r. przeszła na własność Gminy [...] a następnie na własność Skarbu Państwa - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U.Nr 14, poz. 130). Sporne odszkodowanie zostało ustalone na pisemny wniosek spadkobierców właścicieli dekretowych F. i P. W. Decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1974 r. (utrzymana w mocy przez Prezydenta [...] decyzją nr [...] z dnia [...].07.1974 r.) przyznawała odszkodowanie w stosownych udziałach przypadających na poszczególnych spadkobierców (za grunt o pow. [...]; za nawożenie i rośliny oraz za okna inspektowe, skrzynie inspektowe, oszklenie ram inspektowych). Jej podstawę prawną stanowiły przepisy zawarte w art. 5, 7, 8, 12, 13, 53 i art. 55 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. nr 10 poz. 64, dalej jako ustawa). Z uzasadnienia decyzji odszkodowawczej i akt administracyjnych wynika, iż wysokość odszkodowania za urządzenia ogrodnicze znajdujące się na części nieruchomości przy ul. [...] oraz za rośliny została ustalona przez rzeczoznawców Prezydium Rady Narodowej [...] w elaboratach szacunkowych z lutego 1974 r., natomiast urządzenia ogrodnicze i uprawy roślinne zostały ujęte w protokole inwentaryzacyjnym spisanym przez Komisję powołaną przez Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium DRN [...] w dniu [...].05.1973 r. przy czym, odszkodowanie za rośliny i nawożenie znajdujące się na części nieruchomości (zgodnie z oświadczeniem spadkobierców po P. W.) przyznano - na rzecz F. W., a w części jedynie na rzecz J. W. Odmowna część decyzji dotyczyła odszkodowania za stanowiącą mienie ruchome ziemię inspektową. Z kolei, wysokość odszkodowania za grunt, według klas gleby, organ odszkodowawczy ustalił w oparciu o art. 8 ustawy i zarządzenie Nr [...] z dnia [...] stycznia 1974 r. Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] (Dz. Urz. Rady Narodowej m.st. Warszawy Nr 3, poz. 14). Trzem osobom, jako że rolnictwo stanowiło ich wyłączne źródło utrzymania przyznano odszkodowanie wg wyższej stawki (15 zł/mkw). Osobną decyzją z [...].04.1973 r. [...] przyznano ww odszkodowanie za zabudowania i rośliny, zniszczone w związku z budową "[...]." W decyzji odszkodowawczej szczegółowo określono, iż objęto nią grunty o ogólnej pow. [...] m2, w tym: [...]m2 zawierające się w granicach lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...].04.1971 r. pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacjowe; [...] ms przejęte pod park międzyosiedlowy, na realizację którego wydana została lokalizacja Nr [...] z dnia [...].09.1971 r.; [...]m2 przewidziane pod poszerzenie ul. [...]; [...]m położone przy ul. [...] przejęte pod budowę "[...]", dla której to inwestycji wydana została lokalizacja Nr [...] z dnia [...].01.1972 r.; [...]m' położone przy ul. [...], znajdujące się poza lokalizacjami ale nie nadające się do użytkowania przez byłych właścicieli; [...]m położone przy ul. [...] przewidziane w najbliższym terminie pod inwestycje, nie nadające się do użytkowania przez byłych właścicieli. Powyższe odszkodowanie wypłacono w dniu [...].12.1974 r.

Dalej minister opisał dotychczasowy przebieg postępowania nieważnościowego i wskazał, że postępowanie nadzorcze ogranicza się do poszukiwania ewentualnych uchybień i wadliwości o charakterze rażącym. Przywołał treść art. 53 ustawy i ustalił, że nieruchomość zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi [...] Nr [...] stanowiła gospodarstwo rolne, przejęte na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu a następcy prawni poprzednich właścicieli zostali pozbawieni możliwości jej użytkowania po dniu [...].04.1958 r.; i tym samym uznał, że spełniona została przesłanka wymagana dla przyznania odszkodowania. Powołał się na umowę współwłaścicieli z 1959r. i decyzje lokalizacyjne z lat 70-tych.

Minister przywołał następnie treść art. 8 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu [położonego w mieście], a pozostała część wynosi nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie oblicza się jak w pkt 1 lit. b), tzn. najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej. Wyjaśnił, że wywłaszczeniem objęto grunt o pow. [...]m2 z nieruchomości o ogólnej powierzchni [...] morgów [...] prętów, czyli z nieruchomości o pow. około [...] ha ([...]ha) oraz że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] grudnia 1962 r. w sprawie wytycznych w zakresie wyznaczania terenów pod niskie budownictwo mieszkaniowe oraz normatywu zabudowy tych terenów (M.P. Nr 86, poz. 408), minimalna powierzchnia działki pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego wynosiła [...] m2 (por. tablica nr [...] do zarządzenia), co skutkowało przyjęciem, że odszkodowanie za obszar wynoszący nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej, winno być wyliczone wg art. 8 ust. 8 pkt 3 w zw. z pkt. 1 lit. b) ustawy.

Organ wskazał na zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia [...] stycznia 1974 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. Nr 7, poz. 54) i art. 8 ust. 9 ustawy oraz klasyfikację gruntów przy ul. [...] określonych na klasy IVa, IVb i V a także zarządzenie nr [...] z dnia [...].01.1974 r., na podstawie którego dla części beneficjentów decyzji (za IV klasę) została ustalona podwyższona cena wynosząca 15 zł za 1m2 z uwagi na to, że rolnictwo stanowiło wyłączne źródło ich utrzymania. Wskazał też na podwyższoną cenę dla pozostałych spadkobierców mieszczącą się w przedziale 9 - 12 zł za 1m2 – gdyż rolnictwo nie stanowiło wyłącznego źródła ich utrzymania.

Z uwagi na brak danych odnośnie do szczegółowego wyliczenia odszkodowania za grunt minister przyjął, iż nie jest w stanie zweryfikować rzeczywiście przyjętych stawek jednostkowych za 1m2, jednakże wskazał ze przybliżone wyliczenia dają podstawę do twierdzenia, iż były to stawki podwyższone; uwzględnił przy tym że w skład ww gospodarstwa rolnego wchodziły różne klasy gruntów - IVa, IVb i V, za które przewidziano różne ceny 1m2.

W konsekwencji minister uznał, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz braku udziału biegłych na rozprawie organ zauważył, iż sam brak rozprawy w toku postępowania odszkodowawczego dotyczącego nieruchomości [...] i znajdujących się na niej naniesień nie może być przyjęty automatycznie za przesłankę zaistnienia rażącego naruszenia prawa. Podał, iż w dacie przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] i ul. [...], wyceny gruntu nie dokonywano na podstawie cen wolnorynkowych, a szacunki opierały się na sztywnych stawkach. Zaznaczył, że wysokość odszkodowania została ustalona przez biegłych rzeczoznawców Prezydium Rady Narodowej [...] w elaboratach szacunkowych z lutego 1974r za rośliny i urządzenia ogrodnicze, natomiast wysokość odszkodowania za grunt według klas gleby ustalono w oparciu o art. 8 ww. ustawy i ww zarządzenie Nr [...] z dnia 21 stycznia 1974r. - przy czym elaboraty za grunt się nie zachowały w aktach. Zwracając uwagę na aktywność stron w trakcie prowadzonego postępowania odszkodowawczego, i możliwość zapoznania się z treścią elaboratów, organ podkreślił, że przeprowadzenie rozprawy w toku postępowania wywłaszczeniowego, którego jednym z etapów było ustalenie odszkodowania było niezbędne w celu zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, wysłuchania stron oraz wyjaśnienia wszelkich zaistniałych w toku postępowania wątpliwości, natomiast nie było takiej konieczności w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która była z mocy prawa własnością Skarbu Państwa i nie prowadzono w stosunku do niej postępowania wywłaszczeniowego.

Co do zarzutu, że decyzja odszkodowawcza została skierowana m.in. do J. W. jako nieznanej z miejsca pobytu, organ wskazał, że stanowi to jedynie przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy osoby zainteresowane, których miejsce pobytu jest nieznane, zawiadamia się za pomocą obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń urzędu gminy (miejskiego) a dziś po tylu latach nie sposób ustalić, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowo zastosowano zastępczą formę doręczenia.

Minister podkreślił, iż stwierdzenie nieważności decyzji jako odstępstwo od zasady stabilności porządku prawnego nie dotyczy każdej wady, lecz jedynie takiej, która prowadziłaby do istnienia w obiegu prawnym decyzji sprzecznej z obowiązującym porządkiem prawnym. Zdaniem organu rażąco narusza prawo decyzja, w której odszkodowanie zostało ustalone w sposób dowolny, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, co nie miało miejsca w tej sprawie. Zwrócił też uwagę, że odwołanie od decyzji z dnia [...].05.1974 r. złożył jedynie J. W., który kwestionował przyznanie odszkodowania na rzecz jego rodzeństwa a nie kwestie wysokości odszkodowania czy sposobu jego ustalenia bądź procedowania. Nie stwierdzono również, innej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący zarzucili ministrowi:

naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie mocy decyzji odszkodowawczych jako wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

naruszenie art. 8 ust. 8 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 8 ust. 9 ustawy w związku z par. 1 Zarządzenia nr 7 Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1974 r. (dalej jako zarządzenie) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;

a ponadto

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 97 § ust. 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania, do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej, od której zależy treść decyzji – tj. kwestii rozpoznania wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej;

naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 53 ust. 1 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i art. 5 ust. 3 ustawy, poprzez jego niezastosowanie i ustalenie, iż nie jest wymagane złożenie przez poprzednich właścicieli wniosku o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości, które to naruszenie miało charakter rażący;

naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § i art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano że organ odszkodowawczy wydając decyzje nie tylko wadliwie sklasyfikował grunt, w konsekwencji ustalając nieprawidłową stawkę, ale też niekonsekwentnie zastosował przyjętą przez siebie stawkę do ilości metrów. Skarżący zarzucili, iż odszkodowanie ustalono w kwocie po 11 zł za mkw oraz że nie jest prawdą, że rozporządzenie przewidywało stawki w widełkach 9-12 zł. Zarzucili także, że zgodnie z zarządzeniem oraz art. 8 ust. 8 ustawy powinna być zastosowana stawka 15 złotych za metr (ewentualnie 22 zł) a zastosowanie nieistniejącej stawki świadczy ich zdaniem o tym, że odszkodowanie zostało ustalone bez podstawy prawnej. Skarga zarzuca też, iż odszkodowanie zostało wypłacone następcom prawnym F. i P. W. w częściach równych przy błędnym założeniu, że nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności dwóch braci (po ½) podczas gdy każdy z nich był właścicielem połowy otrzymanego od poprzednika prawnego gospodarstwa (paski ziemi były podzielone wzdłuż). Skarżący zarzucili także, że F. W. dostał odszkodowanie za większą ilość metrów ([...] metrów) niż jego rodzeństwo ([...] metrów) a z akt sprawy ani z decyzji nie wynika, skąd się wzięła ta różnica, a zatem, ich zdaniem, jest to kolejny dowód na to, że odszkodowanie zostało ustalone bez podstawy prawnej. W skardze zarzucono także, że wydanie decyzji o odszkodowaniu mogło nastąpić dopiero po pozbawieniu jej adresatów władania gospodarstwem tymczasem jakkolwiek minister udowodnił, że utrata władania nastąpiła po 1958r. to nie udowodnił, że do utraty doszło przed wydaniem decyzji z [...] maja 1974r. Jednocześnie podali, że z ustaleń wynika, że spadkobiercy P. i F. W. dysponowali nieruchomością jeszcze 25 maja 1972r. Wreszcie w skardze zarzucono, iż decyzja odszkodowawcza dotyczy gruntu o powierzchni [...] ha [...] mkw natomiast z analizy mapy [...] (dołączonej do pisma skarżący ch z dnia [...] kwietnia 2018r.) wynika, że łączny grunt będący własnością spadkobierców braci W. (w obrębie ulic przy [...], których dotyczy przedmiotowa decyzja) to [...] ha [...] mkw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając sprawę w ramach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy art. art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy sporna decyzja odszkodowawcza sprzed ponad 40-tu lat została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Swoistość tego trybu postępowania administracyjnego polega na tym, że organ nadzorczy nie przeprowadza w nim postępowania wyjaśniającego co do meritum sprawy, tak jak w postępowaniu zwyczajnym, lecz ocenia czy przeprowadzona procedura, jej zakres, przedmiot oraz środki dowodowe zostały zastosowane właściwie i były adekwatne z punktu widzenia przedmiotu postępowania zwyczajnego. Ponadto co do zasady instytucja nieważności decyzji administracyjnej dotyczy naruszeń prawa materialnego. Kwalifikowane naruszenia procedury występują bowiem jako przesłanki uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym (art. 145 § 1 kpa) a procedur tych nie należy mylić ani stosować zamiennie. Stwierdzenie nieważności dotyczy wad, które tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym. Zatem co do zasady naruszenia procedury nie mogą stanowić samoistnej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli już są przytaczane jako uzasadnienie stwierdzenia nieważności decyzji, to muszą wykazywać wpływ naruszeń procesowych na poprawność rozstrzygnięcia.

Skarżący swoje żądanie stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniali rażącym naruszeniem prawa przez organ odszkodowawczy bądź orzekaniem bez podstawy prawnej tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie przyjęto, iż cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzuty skarżących nie uzasadniają stwierdzenia rażącego naruszenia prawa a w konsekwencji, że nie istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rzeczowo i wyczerpująco odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących a Sąd podziela w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jeśli chodzi o brak rozprawy administracyjnej czy biegłych na rozprawie, to w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. I OSK 1459/07, wyrażono pogląd, że "brak biegłych na rozprawie stanowił wprawdzie naruszenie art. 22 ustawy, jednakże nie mógł być oceniany w kategoriach przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji". Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie. W szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, że nie ma podstaw do stwierdzania nieważności decyzji odszkodowawczej, choć została ona wydana z naruszeniem art. 21 albo art. 22 ustawy (vide wyroki: z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. I OSK 1459/07, z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. I OSK 195/09, czy z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. I OSK 228/10). Trzeba podkreślić, że instytucja stwierdzenia nieważności nie ma na celu usuwanie formalnych wad postępowania administracyjnego, lecz służy wyłącznie usuwaniu z obrotu prawnego nie "wadliwego" lecz "rażąco wadliwego" rozstrzygnięcia. Dla oceny czy decyzję odszkodowawczą wydano z rażącym naruszeniem prawa nie można pominąć, że orzeczona wysokość odszkodowania odpowiadała prawu, co szczegółowo wykazał organ przywołując zarówno jego podstawy faktyczne jak i podstawy prawne. Poza tym z akt administracyjnych ewidentnie wynika, iż uprawnieni do otrzymania odszkodowania brali czynny udział w postępowaniu, w aktach jest kilka protokołów przesłuchań i wiele pisemnych oświadczeń wskazujących na wzajemne uzgodnienia poczynione pomiędzy rodzeństwem odnośnie do kwestii wysokości odszkodowania, w tym i kwestionowane w skardze "przesunięcia" majątkowe na rzecz F. W..

Jeśli zaś chodzi o kwestie dotyczące zasad ustalania odszkodowania za nieruchomości dekretowe, to kwestie te jednoznacznie określała ustawa. Mianowicie zgodnie z jej art. 8 odszkodowanie za grunty ustalano wówczas według określonych osobnymi przepisami stawek. Osobne odszkodowanie – również według sztywnych stałych stawek - ustalano za budowle i urządzenia gospodarstw rolnych, osobno wyceniano też uprawy. Zgodnie z art. 8 ust. 8 ustawy w brzmieniu z daty wydawania decyzji, "odszkodowanie za grunt w mieście określa się według następujących zasad:

1) jeżeli wywłaszczeniu podlega całość gruntu, odszkodowanie ustala się:

a) za obszar równy działce normatywnej przyjętej w danej miejscowości i strefie na wybudowanie domu jednorodzinnego wolno stojącego w wysokości 5-10% kosztów wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego w zależności od rodzaju miasta i położenia gruntu,

b) za pozostały obszar - najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej,

2) jeżeli wywłaszczeniu podlega całość gruntu, którego powierzchnia jest mniejsza od najmniejszej dopuszczalnej powierzchni działki pod budowę domu jednorodzinnego, odszkodowanie ustala się proporcjonalnie do wartości działki normatywnej,

3) jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu, a pozostała część wynosi nie mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości pod budowę domu jednorodzinnego wolno stojącego, odszkodowanie oblicza się jak w pkt 1 lit. b).

Skarżący zarzucili w tym kontekście, iż gospodarstwo rolne ich poprzedników prawnych winno być wycenione wg stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej. Stanowisko to nie uwzględnia jednak, iż dotyczący wywłaszczenia gruntów miejskich art. 8 ustawy w zakresie gruntów dekretowych był stosowany jedynie "odpowiednio", a ponadto ustawa w art. 53 ust. 1 rozróżniała gospodarstwa rolne od innych nieruchomości, w tym w szczególności od działek budowlanych (art. 53 ust. 2). Decyzją odszkodowawczą objęte było składające się z IV i V klasy gruntów gospodarstwo rolne poprzedników skarżących i zostało ono wycenione wg stawek odpowiednich dla klas gruntu określonych w Zarządzeniu nr 7 Naczelnika Dzielnicy [...]. Zarzuty odnośnie do konieczności zastosowania jedynie stawki dla klasy I gruntu nie znajdują tu zatem uzasadnienia, zresztą gdyby na terenie miasta zastosowanie miały mieć tylko stawki właściwe dla I klasy, to ww zarządzenie nie różnicowałoby wysokości stawek odpowiednio do klasyfikacji gleboznawczej gruntów. Stawka dla klasy I byłaby uzasadniona gdyby sporne gospodarstwo zawierało grunty tej klasy. Trzeba podkreślić, że art. 8 ust. 8 pkt. 1b w zw. z art. 8 ust. 8 pkt. 3 miał zastosowanie do wywłaszczenia gruntów wielkomiejskich a nie do gospodarstw rolnych. Do gospodarstw dekretowych przepisy te stosowano, jak wskazano, jedynie odpowiednio. Z tego samego powodu nie może być też uwzględniony zarzut odnośnie do naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy w zw. z jej art. 53 ust. 1. W kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji przedmiotem postępowaniu nie było wywłaszczenie nieruchomości ani w całości ani w części, a jedynie odszkodowanie za część gospodarstwa "dekretowego". Stąd zarzut, że wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe " a minister nie uwzględnił, że spadkobiercy braci W. nie złożyli wniosku o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości – jest wynikiem niezrozumienia przedmiotu postępowania i jedynie "odpowiedniego" stosowania do niego przepisów ustawy, na co słusznie zwrócił uwagę minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie jest też zasadny zarzut wskazujący na to, że zastosowanie przez organ odszkodowawczy np. stawki 11 zł za mkw w miejsce 12 zł – stanowi wydanie orzeczenia bez podstawy prawnej. Wszelkie błędy rachunkowe czy pojedyncze uchybienia w ustaleniach faktycznych gdy chodzi o kwalifikację przedmiotu odszkodowania – nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

Jeśli chodzi o zarzut dotyczący nierozpatrzenia wniosku dekretowego przed ustaleniem odszkodowania, to ten również nie może stanowić o nieważności decyzji odszkodowawczej. Po pierwsze jest to zarzut natury procesowej, po drugie uprawnieni sami złożyli wniosek o wypłatę odszkodowania – a to w związku z realizacją inwestycji drogowych, które już wówczas były podejmowane na tym gruncie. Świadczy o tym choćby decyzja odszkodowawcza za zniszczenia dokonane przy budowie Wisłostrady. Zależność pomiędzy wnioskiem dekretowym a odszkodowaniem ma jedynie charakter wymaganego następstwa czasowego postępowań jednak nie wynika wprost z przepisu prawa. Nieważność decyzji odszkodowawczej można byłoby rozważać jedynie w sytuacji gdyby wniosek dekretowy został rozpoznany pozytywnie i jednocześnie osobną decyzją za ten sam grunt zostałoby ustalone stosowne odszkodowanie.

Za nieważnością decyzji nie przemawia też podnoszony w skardze kuriozalny zarzut co do błędu organu polegającego na zawyżeniu wysokości odszkodowania poprzez przyjęcie większej powierzchni gruntu zajętego pod inwestycje miejskie niż wynikało to z decyzji lokalizacyjnych. W tym zakresie kwestia ustalenia wysokości odszkodowania w oparciu o nieprawidłowo ustalony metraż nieruchomości pozostaje w sferze zarzutu co do ustaleń faktycznych organu a nie naruszenia prawa materialnego. Poza tym z treści samej decyzji wynika, iż odszkodowaniem objęto część gruntu nie zajętego pod inwestycje ale i niemożliwego do zagospodarowania przez dotychczasowych właścicieli. W sferze ustaleń faktycznych pozostaje też zarzut co do ostatecznej daty utraty możliwości władania nieruchomością. Bez wątpienia, i tego skarżący nie kwestionują, utrata ta nastąpiła po 1958r., zatem przesłanki ustawowe zostały przez organ odszkodowawczy określone. W kontekście tych wszystkich zarzutów, jak i zarzutu co do błędnego określenia w decyzji, że bracia W. byli współwłaścicielami ww gospodarstwa w miejsce tego, że każdy z nich był właścicielem ½ osobno wydzielonej części tegoż gospodarstwa – trzeba podkreślić, że są to uchybienia nie mające wpływu na wynik sprawy (na wynik wysokości odszkodowania – w szczególności że sami zainteresowani tego wówczas nie kwestionowali). Zarzuty skargi, o ile potwierdziłaby się ich zasadność, mogłyby co najwyżej stanowić podstawę postępowania odwoławczego a nie postępowania prowadzonego w nadzwyczajnym trybie po 40 latach od wydania kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji. Wobec powyższego należało przyjąć, że w myśl wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych, decyzja z 1974r. korzysta z domniemania legalności. Przepisy dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako przewidujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce, gdy organ w sposób bezsporny ustali zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa następuje zaś wówczas, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a nie gdy w toku załatwiania sprawy został naruszony jakikolwiek przepis, w tym zwłaszcza przepis natury procesowej (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie I OSK 1466/2011, LexPolonica nr 8176560, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano na początku, skutecznie przeprowadzone postępowanie nieważnościowe winno w sposób oczywisty wskazywać, że doszło do nie budzącego wątpliwości rażącego naruszenia prawa materialnego. W postępowaniu tym zadaniem organu nie jest poszukiwanie potencjalnych nieprawidłowości, nieważności decyzji organ też nie może domniemywać ani jej dopiero poszukiwać.

Nie są też zasadne zarzuty skargi odnośnie do naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § i art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa. Organ bardzo szczegółowo przeprowadził postepowanie wyjaśniające i punkt po punkcie odniósł się do meritum sprawy jak i zarzutów wniosku w obszernym i rzeczowym uzasadnieniu. Nie sposób zatem przypisać mu naruszenia ww przepisów procedury.

Uwzględniając powyższe na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie.