Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 189/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8 i 9, art 3 ust 2 pkt 1 lit c, art 7 ust 1, art 10 a ust 1, art 10 c  ust 1, art 2 2ust 2 a i 3, art 26 ust 3 i 5
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 120, 121 par 1,122, 187 par 1, 210 par 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w [...] funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zweryfikowali zgłoszenie przewozu [...] oraz skontrolowali środek przewozowy o nr [...]. Kierujący pojazdem zgłosił się do kontroli na wezwanie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako NUCS, organ I instancji). W tym dniu przewoźnik [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej także jako strona skarżąca, skarżąca spółka, skarżąca) przewoził z [...] do [...] towar o nazwie "[...]", o masie brutto 25.460 kg, sklasyfikowany do kodu [...]. Kontrolujący stwierdzili, że firma jako przewoźnik nie wywiązała się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Wyniki kontroli funkcjonariusze celno-skarbowi odnotowali w protokole z kontroli nr [...] z [...] r.

Pismem nr [...] z [...] r. NUCS zwrócił się do CIRF(CIRF) z zapytaniem o ewentualne nieprawidłowości i problemy w działaniu systemu SENT-GEO w okresie od [...] do [...] roku oraz wskazanie danych operatora lokalizatora [...] przypisanego do zgłoszenia [...].

W dniu [...] r. do NUCS wpłynęło pismo CIRF nr [...] z [...] roku, w którym CIRF poinformował organ I instancji, że: w dniach [...]- 1[...] r. nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO.

W związku z tym postanowieniem nr [...] z [...] r. NUCS wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewywiązanie się przez przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów SENT[...].

Po przeprowadzeniu postępowania NUCS decyzją z [...] r. [...], powołując się na art. 3 ust. 1 i 2, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a i ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U z 2023 poz. 104; dalej ustawa SENT), nałożył na firmę [...] sp. z o.o. w [...] - jako przewoźnika - karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów SENT[...].

Od decyzji organu I instancji strona skarżąca złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła, że:

1. przedstawione w decyzji okoliczności i stwierdzenia oparte są na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym - naruszenia art. 120 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, ze zm. – dalej jako o.p.) w związku z art. 121 o. p. i art. 122 § 1 o. p.- gdyż organ celno-skarbowy:

a) nie uwzględnił podawanych przez stronę faktów dotyczących prawidłowości działania zainstalowanych w pojeździe urządzeń lokalizacyjnych,

a w szczególności prawidłowości równolegle przekazywanych przez nie danych lokalizacyjnych pojazdu do systemu e-TOLL;

b) pominął okoliczności wskazujące, że brak odnotowania w systemie SENT przejazdu pojazdu w dniu [...] r. od godziny [...] do godziny [...] miał przyczyny zewnętrzne, niezależne od skarżącej spółki, gdyż w tym samym dokładnie miejscu i czasie nie odnotowano sygnału lokalizacyjnego drugiej ciężarówki realizującej przewóz na tej samej trasie.

2. zawiera istotne wady w uzasadnieniu faktycznym, który nie dowodzi, iż strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do braku odnotowania w systemie SENT aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu SENT[...] (naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 o. p. oraz art. 210 § 4 o. p.),

3. organ celno-skarbowy pominął wszelkie istotne fakty i rzeczowe wyjaśnienia świadczące na korzyść odwołującej, dokonując bezzasadnego nałożenia na spółkę kary pieniężnej (naruszenie art. 122 o. p., art.187 § 1 o. p. i art. 191 o. p.)

Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:

1. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, przez jego niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i błędną, zawężającą wykładnię pojęcia "interesu publicznego", naruszenie celu wprowadzenia ustawy SENT oraz pominięcie, że:

– odwołująca dochowała wszelkiej starań i wykonała wszystkie czynności związane z zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne,

– zaistniałe uchybienie nie powstało w wyniku działania czy zaniechania odwołującej,

– pojazd, którym dokonywano przewozu i zainstalowane w nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne, a spółka nie miała wiedzy ani świadomości, że dane geolokalizacyjne nie są odnotowywane przez system SENT,

– urządzenie geolokalizacyjne zainstalowane w pojeździe realizującym przewóz działało prawidłowo i na bieżąco przekazywało dane lokalizacyjne, gdyż jej przejazd został odnotowany przez system poboru opłat e-TOLL,

– spółka nie osiągnęła w wyniku nieprawidłowości żadnej korzyści a budżet państwa nie poniósł z tego tytułu żadnych strat,

– zaistniała sytuacja nie była dokonana w ramach jakichkolwiek nielegalnych działań; r

2. art. 121 § 1 o. p., art. 122 o. p. w zw. z art. 187 § 1 o. p. i art. 191 o. p. przez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności:

a) nieuwzględnienie okoliczności, że brak odnotowania w systemie SENT przejazdu pojazdu w dniu [...] r. w godz. [...] do godz. [...] miał przyczyny zewnętrzne- niezależne od spółki,

b) nieuwzględnienie podawanych przez stronę skarżącą faktów i okoliczności dotyczących prawidłowości działania zainstalowanych w pojeździe urządzeń lokalizacyjnych, co potwierdza fakt równoległego przekazywania danych do systemu e-TOLL,

c) nieuwzględnienie w ocenie materiału dowodowego okoliczności, iż spółka dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracja i zgłoszeniem przewozu a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne i nie powstało w wyniku jej błędnego działania czy zaniechania;

3. art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji przez pominiecie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przy interpretacji przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary niewspółmiernej do skali naruszeń i stopnia zawinienia odwołującej, podczas gdy nie doszło do żadnych naruszeń prawa, a strona dochowała staranności i dopełnienia ciążących na nie obowiązków;

4. art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r., poz. 221; dalej u.p.p.) przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej i nałożenie na odwołując kary pieniężnej wbrew zasadom proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

5. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o. p. i art. 207 o.p. przez zawarcie istotnych wad

w uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie pozwalających rozpoznać zasadności podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż organ nie uwzględnił okoliczności potwierdzających zrealizowanie przez odwołującą wszelkich ciążący na niej obowiązków.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła o:

1. zmianę decyzji przez organ I instancji w trybie autokontroli na podstawie art. 226 § 1 o. p.,

2. uchylenie zaskarżonej decyzji NUCS w całości i umorzenie postępowania

w sprawie lub orzeczenie co do istoty sprawy lub,

3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi

I instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej DIAS), powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 o.p. oraz art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1, 2,4a i 5 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz przedstawił istotę monitorowania przewozu towarów wrażliwych, odpowiedzialność za dokonywanie poszczególnych czynności

w rejestrze zgłoszeń.

DIAS poinformował, że podany w zgłoszeniu SENT[...] lokalizator [...] nie przekazywał do systemu danych lokalizacyjnych pojazdu, dłużej niż godzinę. Czas przerwy w przekazywaniu nastąpił [...] r. od godz. [...] do godz. [...] pomiędzy lokalizacją o koordynatach [...], tj. autostrada [...] ok. m. [...] a [...], tj. droga krajowa [...] Trasa [...] ok. m. [...], i wynosił [...] i [...]. Potwierdzeniem powyższych ustaleń są wydruki SENT-GEO - Monitorowanie Lokalizacji Pojazdów oraz informacje przekazane z CIRF.

Podczas kontroli kierowca wyjaśnił, że pojazdy są wyposażone w wewnętrzne urządzenie geolokalizacyjne oraz, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do systemu SENT automatycznie, a on sam jako kierowca nie ma możliwości sprawdzenia poprawności działania urządzenia/lokalizatora oraz nie ma możliwości włączenia i wyłączenia urządzenia.

DIAS podał dalej, że z informacji uzyskanych z CIRF wynika, że w dniach [...] - [...] r. nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO. Jednocześnie skarżąca Spółka - jako przewoźnik, również nie zgłosiła żadnych problemów w działaniu systemu, nieprawidłowości również nie potwierdził operator lokalizatora ZSL [...] – firma [...] sp. z o.o. w [...].

Powyższe w ocenie DIAS oznacza, że w prowadzonym postępowaniu

organ nie naruszył zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów skutkującej błędnym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli drogowej został potwierdzony przez CIRF. Z tych względów organ odwoławczy uznał za niezasadne włączanie do akt sprawy kopii dokumentów

z postępowania nr [...].

DIAS zauważył, że określony w art. 10a ust. 1 ustawy SENT obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych nie może być realizowany wyłącznie przez wyposażenie środka transportu, o którym mowa w art. 10a ust. 1, w lokalizator lub zawarcie umowy z operatorem zewnętrznym na przekazywanie do rejestru danych geolokalizacyjnych środka transportu z zewnętrznego systemu lokalizacji. Obowiązkiem przewoźnika jest również bieżąca kontrola sprawnego przekazu danych, a obowiązkiem przewoźnika zaopatrującego się w lokalizator od operatora ZSL jest upewnienie się, czy urządzenie którym się posługuje jest właściwie skonfigurowane i zapewnia odpowiednią transmisję danych poprzez komunikację z rejestrującym urządzenie operatorem ZSL. Zatem odpowiedzialność za przekazywanie danych do systemu SENT-GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze ZSL. Korzystanie natomiast przez przewoźnika

z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. Tymczasem z treści samego odwołania wynika przeświadczenie przewoźnika o braku zawinienia oraz pozostawianiu po stronie operatora urządzenia i właściciela systemu obowiązków

w powyższym zakresie. Jednak to w gestii przewoźnika pozostaje wybór sposobu przekazywania danych geolokalizacyjnych, jak również wybór operatora ZSL. Podobnie jak i to, w jaki sposób przewoźnik zorganizuje pracę w swojej firmie, aby realizować ustawowe obowiązki.

Organ podkreślił, że przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia przez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user, ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS oraz ma możliwość weryfikacji aktualnej odnotowanej pozycji geolokallzacyjnej w systemie SENT GEO. Warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie numeru lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT GEO z konkretnym numerem zgłoszenia SENT. DIAS wyjaśnił przy tym, że fakt emisji danych GPS nie oznacza, że dane te są przekazywane również do systemu Krajowej Administracji Skarbowej. Podstawowym elementem w przekazywaniu danych jest włączony i sprawny lokalizator oraz odpowiednie skonfigurowanie urządzenia.

W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że ujawnione w toku kontroli naruszenie było wynikiem braku należytej staranności w wykonywaniu przez skarżącą spółkę jako przewoźnika swoich ustawowych obowiązków, tj. brak zapewnienia przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. DIAS podkreślił przy tym, że kontrolowany przewóz towarów wrażliwych nie był pierwszym przewozem zrejestrowanym przez stronę skarżącą w systemie SENT.

W związku z powyższym DIAS uznał za prawidłowe jest stanowisko organu

I instancji, że w czasie realizacji przewozu objętego zgłoszeniem SENT[...] dane lokalizacyjne środka transportu nie były przekazywane do systemu przez cały czas trwania przewozu.

Zdaniem organu odwoławczego nie może uznaniowo oceniać każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzyć się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, dokonane skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stwierdzone naruszenie jest uchybieniem bardzo istotnym

z punktu widzenia realizacji monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Przepisów ustawy SENT nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary

i różnicowania odpowiedzialności przewoźników w zależności od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT, czy stopnia zawinienia poszczególnych podmiotów. W wyjątkowych sytuacjach organ może odstąpić od nałożenia kary.

Odnosząc się do wniosków strony skarżącej o umorzenie postępowania organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 208 § 1 o.p. obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, co nie miało miejsca

w przedmiotowej sprawie.

Dalej DIAS podał, że na podstawie akt sprawy, w tym dokumentów i informacji pozyskanych od instytucji podatkowych i ZUS nie znalazł przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy SENT

w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

DIAS stwierdził, że na żadnym etapie postępowania, również w postępowaniu odwoławczym, skarżąca spółka nie przesłała dokumentów i nie wskazała okoliczności uzasadniających istnienie ważnego interesu przewoźnika, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Dokumenty świadczące o sytuacji finansowej strony skarżącej NUCS pozyskał z Urzędu Skarbowego w [...]

oraz z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]. z akt sprawy, którą prowadził wobec Państwa pod nr [...] i [...].

Z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego w [...] (pismo nr [...] z [...] r. oraz nr [...] z [...] r.) wynika, że skarżąca Spółka:

– nie posiada zaległości podatkowych,

– nie występowała z wnioskiem o przyznanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w latach [...],

– nie jest prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne,

– w latach [...] nabyła [...] pojazdy i [...] przyczepę,

– według deklaracji VAT-7x w latach [...] zakupiła środki trwałe na kwotę [...] zł, strona należy do małych przedsiębiorstw,

– osiągnięte przychody wyniosły odpowiednio w roku [...] zł, w roku [...] zł, dochody w roku [...] zł , w [...] zł., przy kosztach w roku [...] zł, w roku [...] zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. w piśmie nr [...] z [...] r. poinformował, że skarżąca spółka:

– składa deklaracje rozliczeniowe DRA,

– nie posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

– nie jest w stosunku strony prowadzone postępowanie egzekucyjne,

– występowała o ulgi w spłacie zobowiązań ze względu na sytuacje SARS COVID-19.

Ze strony Skarbu Państwa strona skarżąca otrzymała, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wsparcie publiczne. Z wydruku sporządzonego z aplikacji SUDOP - lista przypadków pomocy publicznej otrzymanej przez beneficjenta posiadającego NIP-[...] za trzy ostatnie lata, wynika, że strona jest beneficjentem pomocy de minimis na łączną kwotę brutto [...] zł ([...] euro). Organ I instancji przeanalizował również częstotliwość przewozów międzynarodowych "towarów wrażliwych", jakie zaewidencjonowała strona na platformie PUESC. W okresie od [...] r. (dzień uruchomienia systemu SENT) do dnia kontroli, tj. [...] r. wynika, że [...] razy przewoziła towary podlegające rejestracji. Strona skarżąca ma zatem doświadczenie związane z przewozem towarów wrażliwych i powinna znać obowiązujące w tym zakresie procedury. Z zapisów w programie KARTA2 wynika, że strona [...] razy dopuściła się naruszeń.

Zdaniem DIAS instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa ustawie SENT, oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. Ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważny interes "dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie jego zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd.

Sytuacja finansowa skarżącej spółki jest w ocenie DIAS na tyle stabilna, że nie posiada ona zaległości finansowych wobec Skarbu Państwa. Wprawdzie strona otrzymała również wsparcie ze strony Skarbu Państwa, co bez wątpienia pomogło w spłacie zobowiązań spółki, to jednak w niniejszej sprawie, zdaniem organu, za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia "ważny interes strony".

DIAS podał, ze zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nawet zła sytuacja majątkowa, czy też perspektywa wieloletniego spłacania zadłużenia, nie są wystarczającą podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przedsiębiorca prowadzący określoną działalność gospodarczą musi liczyć się także z ryzykiem tej działalności i tak ją prowadzić, aby element ryzyka w największym stopniu eliminować lub ograniczać skutki zdarzeń lub okoliczności dla siebie niekorzystnych.

W ocenie organu odwoławczego, strona jako doświadczony przewoźnik, posiadała stosowną wiedzę w temacie obowiązków administracyjnych związanych

z przewozem towarów "wrażliwych i musiała liczyć się z możliwością wystąpienia zdarzeń niezależnych od nich i powinni w taki sposób podjąć i prowadzić działalność gospodarczą, aby te ryzyka eliminować lub minimalizować. W interesie strony było zatem dochowanie należytej staranności, aby znane zasady zastosować również

w praktyce i nie dopuszczać do naruszenia ustawy o SENT. W tej sprawie naruszenie spowodowane było zaniechaniem strony.

Zdaniem DIAS za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również "interes publiczny", ponieważ w interesie publicznym jest powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny

i bezpieczny, a przede wszystkim by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków.

Z akt sprawy wynika wprost, że strona skarżąca nie wywiązała się

z obowiązków nałożonych na przewoźnika przepisami ustawy SENT. Skarżąca spółka nie neguje faktu, że sygnał z urządzenia lokalizacyjnego nie był przekazywany do właściwego systemu/rejestru. Nie ma znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność, o "prawidłowości działania zainstalowanych w pojeździe urządzeń lokalizacyjnych, co potwierdza fakt równoległego przekazywania danych do systemu e-Toll". Wprawdzie oba systemy nadzorowane są przez Krajową Administrację Skarbową, to jednak obowiązek rejestracji danych w tych systemach wynika z odrębnych przepisów. Ustawodawca w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru

"w związku z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach systemu e-Toll".

DIAS nie zgodził się również na odstąpienie od nałożenia na stronę kary, ponieważ przewóz był legalny a naruszenie nie doprowadziło do uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za sam obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów.

Przewidziany w ustawie SENT system kar nie przewiduje wartościowania przez organ przyczyn naruszenia. Przepisy ustawy zostały ukształtowane tak, że przewidziana w ustawie wysokość kar uwzględnia stopień uchybienia, ponieważ wysokość kar została zróżnicowana w zależności od tego, na czym naruszenie polega. Dla odpowiedzialności przewoźnika, jak też wystąpienia przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie ma znaczenia okoliczność neutralności dla budżetu państwa popełnionego błędu, gdyż ustawodawca poddał sankcji naruszenia przepisów ustawy SENT, bez względu na wagę tych naruszeń i ich wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi. Ustawodawca przewidział tylko jeden rodzaj kary za popełnione naruszenie - karę pieniężną.

[...] sp. z o.o. w [...] - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła skargę na powyższą decyzję DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp.,

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez nieuwzględnienie wyjaśnień i wniosków dowodowych skarżącej (w szczególności dotyczących włączenia do akt postępowania dokumentów

z równolegle prowadzonego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nr [...]), niepodjęcie w ramach postępowania odwoławczego własnych działań merytorycznych mających na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i w konsekwencji niezasadne utrzymanie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy NUCS prowadząc postępowania wobec skarżącej naruszył zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych i zasadę prawdy obiektywnej, gdyż:

a) nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, tj. nie wziął pod uwagę, że skarżąca przy przekazywaniu danych lokalizacyjnych do systemu SENT GEO korzystała z urządzeń i usług certyfikowanej przez Krajową Administrację Skarbową spółki [...] oraz że w systemie ANPRS odnotowano, że towar był przewożony;

b) nie uwzględnił faktu, że zainstalowane w pojeździe te same urządzenie przekazujące sygnał lokalizacyjny do systemu SENT w sposób prawidłowy podczas całej trasy przejazdu przekazywało dane geolokalizacyjne do systemu e-TOLL co potwierdza, że działało prawidłowo;

c) nie uwzględnił faktu, że w równolegle realizowanym przewozie, w jadącej

w bezpośredniej odległości innej ciężarówce, także odnotowano przerwę

w odnotowaniu danych geolokalizacyjnych w systemie SENT wynoszącą[...] godziny,

[...] minuty i [...] sekundy, w obu pojazdach zbieżne co do sekundy ze sobą tj. od godz. [...] do godz. [...] co wskazuje na zewnętrzną, niezależną od przewoźnika, przyczynę braku odnotowania przez system SENT GEO sygnału lokalizacyjnego pojazdu;

d) pominął ratio legis przepisów ustawy SENT i główny cel i założenie towarzyszące wprowadzeniu tych przepisów, tj. ochrona legalnego handlu, a nie zwiększanie wpływów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych z powodów uchybień formalnych i niezawinionych, jak w przypadku skarżącej, a w efekcie niedostrzeżenie, że NUCS nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a w skutek tego dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego:

2. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 191 o.p. i w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p. przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i niewyjaśnienie

w decyzji zarówno organu I jak i II instancji, na jakiej podstawie organy uznały, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny oraz nieprzedstawienie konkretnych powodów nieuwzględnienia wyjaśnień i wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą,

w sytuacji, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego pozwoliłaby na stwierdzenie niezależnych od skarżącej, zewnętrznych przyczyn braku odnotowania przez system SENT danych geolokalizacyjnych pojazdu i brak zawinienia spółki

w powstaniu stwierdzonej nieprawidłowości w rejestracji przewozu towaru i w rezultacie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a w efekcie nieprawidłowe, niezgodne z wymogami art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I i II instancji.

Ponadto spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł z powodu niewykonania obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, w sytuacji, gdy:

a) skarżąca w żaden sposób nie przyczyniła się do braku odnotowania przez system SENT danych lokalizacyjnych pojazdu a okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że zdarzenie miało niezależne od spółki zewnętrzne przyczyny co potwierdzają okoliczności, iż w pojeździe realizującym równoległy przewóz także odnotowano przerwę w odnotowaniu danych przez system SENT mającą miejsce w tym samym czasie i o długości co do sekundy zbieżnej tj. od godz. [...] do godz. [...];

b) okoliczności sprawy potwierdzają fakt, że dostarczone i obsługiwane przez zewnętrzny podmiot - C Sp. z o.o. - urządzenie lokalizacyjne zainstalowane w pojeździe działało prawidłowo, gdyż w tym samym czasie przekazywało w sposób prawidłowy, bez żadnych przerw, dane lokalizacyjne do systemy e-TOLL;

2. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez ich niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i Interes publiczny: w tym:

a) błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych oraz pominięcie:

– rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia wpływów Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;

– faktu, że skarżąca dochowała wszelkich starań i wykonała wszystkie czynności związane z rejestracją i zgłoszeniem przewozu, a powstałe uchybienie było od niej całkowicie niezależne i niezawinione i nie powstało w wyniku działania czy zaniechania skarżącej;

– faktu, że pojazd, którym dokonywano przewozu i zainstalowane w nim urządzenie lokalizacyjne było sprawne i na bieżąco przekazywało dane lokalizacyjne, gdyż trasa przejazdu została w sposób prawidłowy odnotowana przez system poboru opłat e-TOLL;

– nieuwzględnienie okoliczności, że brak odnotowania w systemie SENT przejazdu pojazdu w dniu [...] r. w godz. [...] do godz. [...] miał przyczyny zewnętrzne - niezależne od spółki, co znajduje potwierdzenie w braku odnotowania równoległego przejazdu drugiej ciężarówki w tym samym dokładnie czasie co do sekundy zbieżne ze sobą;

– okoliczności, że spółka była przekonana, że urządzenie geolokalizacyjne, za którego pracę i prawidłowość przekazywania danych był odpowiedzialny podmiot zewnętrzny – [...] sp. z o.o., przekazuje dane do systemu SENT GEO, a w sprawie nie ustalono, aby działało nieprawidłowo czy uległo awarii;

– okoliczności, że zaistniała sytuacja nie była następstwem czy skutkiem jakichkolwiek nielegalnych czy niezgodnych z prawem działań; a w efekcie zastosowanie niewspółmiernych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT.

3. art. 31 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez naruszenie zasady proporcjonalności, co przejawiło się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.

Na podstawie tak sformułowanych zarzuty strona wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji w całości oraz umorzenie postępowania lub

2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi

II instancji do ponownego rozpoznania,

oraz zasądzenie od organów podatkowych na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca, odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę, podała, że w pojeździe realizującym przejazd zainstalowano jedno urządzenie lokalizacyjne, które przekazywało dane jednocześnie do dwóch systemów: SENT i e-TOLL. W ocenie strony ujawniona nieprawidłowość musiała być spowodowana przez czynniki zewnętrzne, niezależne od przewoźnika, a urządzenia zamontowane w pojazdach realizujących przewóz przez całą trasę przewozu działały prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2

i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), była decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewywiązanie z obowiązku przekazywania

w trakcie całej trasy przewozu towarowego aktualnych danych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru SENT[...].

Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 22 ust. 2a ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości

10 000 zł. W myśl wspomnianego art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz, którego przedmiotem był towar, sklasyfikowany do kodu CN [...], o masie brutto [...] kg, podlegał przepisom ustawy SENT zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy SENT. Jako, iż chodziło o przemieszczenie towaru z jednego państwa członkowskiego UE do drugiego (tj. z [...] do [...]) przez terytorium Polski, obowiązki w zakresie zgłoszenia SENT do rejestru spoczywały na skarżącej spółce stosownie do art. 7

ust. 1 ustawy SENT, które zostały przez nią zrealizowane.

Niesporne w sprawie było również, że wykonywany transport mieścił się

w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, odbywał się bowiem po drodze publicznej, zaś skarżąca spółka była przewoźnikiem

w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, co wynika z protokołu kontroli z [...] r. i załączonego do niego listu przewozowego.

Zasadnicza oś sporu koncentrowała się wokół kwestii czy rzeczywiście skarżąca spółka nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, tj. przekazywania danych geolokalizacyjnych w odniesieniu do przewozu objętego zgłoszeniem.

W ocenie Sądu niewątpliwie prawidłowe są ustalenia organów obu instancji poczynione na podstawie analizy systemu SENT GEO i zabezpieczonej w tym zakresie dokumentacji, że brak było przekazywania przez spółkę danych geolokalizacyjnych na trasie między [...] a [...] w dniu [...] r. od godz. [...] do godz. [...]. Wbrew zarzutom skarżącej spółki nie odnotowano w tym okresie awarii systemu SENT GEO, która uniemożliwiała poprawne przesyłanie danych. Takiej awarii również nie zgłaszała sama spółka w powyższym czasie. Stąd też jej zarzuty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego co do błędności działania systemu są całkowicie nieuzasadnione. Nie znajdują one żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co więcej nawet nie zostały uprawdopodobnione, tak aby mogłyby kreować wątpliwości uzasadniające prowadzenie postępowania dowodowego przez organ w zakresie i ze skutkiem oczekiwanym przez stronę skarżącą. Nie stanowi takiej okoliczności fakt, że w tym samym czasie i miejscu przerwa w przesyłaniu danych miała miejsce w innym pojeździe. Świadczy to raczej o problemie systemowym występującym u operatora lokalizatorów, którymi posługuje się skarżąca w swoich pojazdach, tj. [...] sp. z o.o. w [...]. Podkreślić należy, iż tenże operator nie potrafił zidentyfikować przyczyn nieprzekazywania sygnału GPS, a są to sytuacje powtarzające się w skarżącej spółce i to nawet na całej trasie przewozu przez terytorium Polski, co znane jest Sądowi z urzędu ze spraw o sygn. akt II SA/Go 370/23 i II SA/Go 281/24.

Ponadto organ odwoławczy zasadnie zauważył, że zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator lub zewnętrzny system lokalizacji, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora albo wspomnianego systemu. Odpowiedzialność za prawidłowe przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży na przewoźniku, a nie na operatorze za pośrednictwem którego przekazuje dane. Wynika to jednoznacznie

z treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Korzystanie przez przewoźnika

z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi. Na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu w celu sprawdzenia czy dane geolokalizacyjne przekazywane są do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania przekazywania tych danych

w systemie SENT i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej w chwili przekroczenia granicy i kontynuować – stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy SENT- w trakcie całego przejazdu, aż do momentu opuszczenia kraju. Tych czynności spółka niewątpliwie nie podejmowała przez stronę https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user oraz system SENT GO. Ponadto kierowca pojazdu wskazał, że nie miał możliwości kontroli prawidłowości działania geolokalizatora.

Zasadą jest, iż odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje

w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10 i z 12 grudnia 2019 r., II GSK 676/19). Strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa,

w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Nie zwalniało bowiem z odpowiedzialności skarżącej spółki przekazywanie danych do KAS w innym systemie związanym z naliczaniem opłat za korzystanie z dróg. Warunkiem koniecznym dla prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu przewożącego towar wrażliwy, jest powiązanie numeru lokalizatora zamontowanego w tym pojeździe, zarejestrowanego również w systemie SENT GEO z konkretnym numerem zgłoszenia SENT i przekazywanie danych

w ramach tego systemu, a to niewątpliwie nie miało miejsca. Ustawodawca

w ustawie SENT nie wprowadził regulacji, które zwalniałyby przewoźnika

z obowiązku przesyłania danych do właściwego rejestru w związku

z monitorowaniem ruchu pojazdu w ramach innego systemu.

Oceniając zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, należy wskazać, iż w kontrolowanej sprawie miały zastosowanie zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przepisy o.p. Zgodnie z o.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), a postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Ponadto organy te podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.), przy czym organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 o.p.). Natomiast zgodnie z art. 210 § 4 o.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestnika procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami. Okoliczności faktyczne sprawy poczynione przez organ nie budzą wątpliwości w świetle przedstawionej powyżej analizy i znajdują swoje uzasadnienie oraz podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym. Zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania,

o których mowa w powołanych wyżej przepisach o.p. oraz w zgodzie z art. 191 o.p. Ponadto organy obszernie wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i nie korzystając

z instytucji odstąpienia od kary. Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone

w art. 210 § 4 o.p. w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny. To, że strona nie zgadza się z tą argumentacją, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji, czy też naruszeniu wspomnianego przepisu określającego elementy konieczne uzasadnienia decyzji.

W związku z tym - zdaniem Sądu - stan sprawy w odniesieniu do nieprawidłowości (typizacji deliktu administracyjnoprawnego) jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. Również nie budzi wątpliwości wysokość kary, która została określona zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Skonstruowaną w ustawie SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 22 ust. 2a tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Nie jest więc wymagane celowe działanie ze strony osób działających w imieniu spółki.

Wobec inflacji tej odpowiedzialności i coraz większej ilości regulacji posługujących się tą konstrukcją prawną i wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych (przede wszystkim zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną") w doktrynie i judykaturze zmieniło się postrzeganie tej instytucji. Zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018

i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa).

Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r., C - 418/14; Lex nr 2051260). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowiący, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2,

z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W kontekście systemowym odczytywać należy art. 22 ust. 3 ustawy SENT jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą SENT.

W niniejszej sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem prywatnym przewoźnika, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, jeśli się zważy na ustaloną w toku postępowania dobrą kondycję finansową skarżącej spółki, która osiągnęła w [...] r. i [...] r. dochód odpowiednio w wysokości [...] zł oraz [...] zł, dokonując jednocześnie w latach [...] – [...] r. zakupu środków trwałych na kwotę blisko [...] zł. Ponadto skarżąca nie posiada zadłużenia z tytułu zobowiązań podatkowych oraz wobec ZUS. Spółka nie powoływała się również na jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie. Niewątpliwie zderzenie powyższych okoliczności z wysokością wymierzonej kary pozwala uznać, iż jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej. Stąd w dalszej części uzasadnienia Sąd skoncentruje się jedynie na przesłance interesu publicznego.

Zdaniem Sądu, zasadnie również organy administracji publicznej przyjęły, że nie została spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi

w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników,

z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny.

W orzecznictwie wskazuje się również, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinny nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego, czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie jest uzasadnione odwoływanie się do poglądów orzecznictwa wskazujących, iż w interesie publicznym nie leży nakładanie przez organy kar pieniężnych na podmioty działające zgodnie z prawem, a dopuszczające się jedynie nieistotnych czy też oczywistych omyłek, błędów w zgłoszeniu SENT czy uchybień formalnych (np. niepodanie numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, niedokładne wypełnienie zgłoszenia o charakterze oczywistych omyłek, por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022 r., II GSK 199/22, z 12 grudnia 2022 r., II GSK 529/22). Stwierdzone nieprawidłowości polegały na naruszeniu przez spółkę obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, który jest istotny z punktu widzenia nadzoru nad prawidłowością przewozu towarów wrażliwych. Dlatego nie mogą być oceniane tak samo, jak naruszenia określane jako "drobne". Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na zobowiązania podatkowe oraz ochronę przed niezgodnym z prawem usunięciem odpadów. Może m.in. wystąpić obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest ono również następstwem braku należytej staranności ze strony przewoźnika, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż uchybienia te nie były przypadkiem jednostkowym. Ponadto w ocenie Sądu okoliczności sprawy, w kolejnej już sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd przeciwko spółce, której przedmiotem jest naruszenie przepisów SENT (sygn. akt II SA/Go 370/23 i II SA/Go 281/24), wskazują, że spółka nie wprowadziła wystarczających rozwiązań zapobiegającym powstaniu naruszeń prawa. Wobec powyższego konieczne jest wymierzenie kary ze względów prewencyjnych,

w celu wymuszenia na stronie dostosowania swej działalności do stanu zgodnego

z prawem.

Reasumując należało stwierdzić, że skala stwierdzonego naruszenia była znaczna i miała istotny charakter. Naruszenie obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest jednym z najcięższych naruszeń, które w dużej mierze istocie uniemożliwiało realizację wspomnianych powyżej celów ustawy SENT. Zachowanie przewoźnika naruszającego obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Niewątpliwie instytucja odstąpienia od kary ma nadzwyczajny charakter w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, należy zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej,

W konsekwencji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.