Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1243/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Artykuł 28 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stanowi, iż osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W żadnym zaś przypadku przepis ten nie stanowi, że wykazanie umocowania w tym zakresie może nastąpić w każdym czasie.

Artykuł 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie stanowi, iż organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Przepis art. 31 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Natomiast par. 3 omawianego przepisu wyraźnie stanowi, iż jeżeli braki powyższe nie zostały w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Niewykluczone jest wydanie w takiej sytuacji postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

TEZY

Artykuł 28 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ stanowi, iż osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W żadnym zaś przypadku przepis ten nie stanowi, że wykazanie umocowania w tym zakresie może nastąpić w każdym czasie.

Artykuł 29 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie stanowi, iż organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Przepis art. 31 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Natomiast par. 3 omawianego przepisu wyraźnie stanowi, iż jeżeli braki powyższe nie zostały w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Niewykluczone jest wydanie w takiej sytuacji postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędziowie NSA Grzegorz Krzymień, Aleksandra Wrzesińska- Nowacka, Protokolant Ewa Głowacka, Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w Izbie Finansowej rozpoznawał sprawę ze skargi kasacyjnej C. Spółki Akcyjnej w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt III SA 3472/03 w sprawie ze skargi C. Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt III SA 3472/03 odrzucił skargę C. S.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w dniu 18.12 2003 r. skarżąca spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję. Pismem z dnia 12.01.2004 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na nie dołączeniu do skargi dokumentów potwierdzających uprawnienie osób, które podpisały skargę, do działania w imieniu skarżącej spółki, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania i to pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo to zostało skierowane na adres skarżącej podany w skardze. Pismo zawierające wezwanie skarżącej do usunięcia braku formalnego zostało doręczone skarżącej w trybie art.73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Skarżąca nie usunęła braku formalnego skargi we wskazanym terminie. Z uwagi na powyższe na podstawie art.58 § 1 pkt 3 wyżej powołanego Prawa w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) Sąd uznał, iż skargę należało odrzucić.

Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną w imieniu skarżącej spółki złożył radca prawny S. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz skierowanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z art.203, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zgodnie z art.205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania w zakresie, który miał istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2) powołanego wyżej Prawa, a mianowicie:

- art.86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie faktów świadczących o tym, iż skarżąca bez swojej winy, wykonała z opóźnieniem czynność uzupełnienia braków skargi, w postaci dostarczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wypisu z KRS w celu udokumentowania reprezentacji skarżącej,

- art.6 i art.28 § 1 powyższego Prawa poprzez odstąpienie od pouczenia strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego o skutkach niewykonania danej czynności, tym bardziej, że strona w sposób prawidłowy w skardze określiła organ uprawniony do działania w jej imieniu. Wykazanie umocowania w tym zakresie dokumentem mogło nastąpić w każdym czasie,

- art.183 § 2 pkt 5 w zw. z art.31 powołanego Prawa poprzez pozbawienie strony możności obrony swych praw. W rozumieniu przepisów art.31, w sytuacji występującej w tej sprawie, Sad powinien wyznaczyć dodatkowy termin stronie lub dopuścić ją tymczasowo do postępowania. W rozumieniu tych przepisów z powodu braku należytego udokumentowania umocowania do działania, Wojewódzki Sąd administracyjny, bez należytego wyjaśnienia tej kwestii, nie powinien odrzucić przedmiotowej skargi.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż do skargi dołączył wszystkie wymagane dokumenty na dzień jej złożenia. Natomiast przyczyną opóźnienia uzupełnienia braków skargi, było nie należyte wykonanie zlecenia przez podmiot zobowiązany do odbioru korespondencji. Nadto skarżący wskazał, iż już w dniu 4.03.2004 r. wystąpił do sądu o przywrócenie terminu do wykonania danej czynności, załączając do wniosku żądany w wezwaniu wypis z KRS. Jednakże w dniu 1.04.2004 r. zostało mu doręczone postanowienie sądu o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W świetle przedstawionego stanu faktycznego – jego zdaniem - skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi usunięcia braku formalnego skargi.

Poza tym stwierdził, że zaskarżone postanowienie, w sposób nieuzasadniony, zamyka skarżącej możność obrony swych praw i naraża ja na bardzo poważne straty. Zaś sąd zbyt formalistycznie potraktował przedmiotowe uchybienie procesowe i niesłusznie uznał winę strony.

Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i nie uczestniczył w rozprawie sądowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż wniosek skargi kasacyjnej sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, w części dotyczącej przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych jest niezrozumiały i nie możliwy do zrealizowania w toczącym się postępowaniu ze skargi kasacyjnej na postanowienie z dnia 12 lutego 2004 r. o odrzuceniu skargi. Sam skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje, że postanowienie sądu I instancji z dnia 23 marca 2004 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi, strona skarżąca otrzymała w dniu 1.04.2004 r. Fakt ten znajduje potwierdzenie w odbiorze przesyłki przez stronę skarżącą (k.41 akt sądu I instancji), przy czym w myśl prawidłowego pouczenia, które otrzymała strona skarżąca od tegoż postanowienia przysługiwało zażalenie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Zatem w tym zakresie trzeba było złożyć odrębne zażalenie i to w terminie do dnia 8 kwietnia 2004 r. Z tego wynika, iż umieszczenie takiego wniosku w skardze kasacyjnej i to dopiero dnia 13 kwietnia 2004 r. należy uznać za bezskuteczne.

Tym samym zarzut naruszenia art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz.1270), który to przepis dotyczy materii przywrócenia terminu, a więc w ogóle nie mającym zastosowania w zaskarżonym postanowieniu, trzeba uznać za chybiony.

Nietrafny okazał się także zarzut strony skarżącej naruszenia art.6 powyższej ustawy, gdyż wręcz przeciwnie sąd administracyjny w wezwaniu z dnia 12 stycznia 2004 r. prawidłowo określił braki skargi i pouczył stronę skarżącą występującą na tym etapie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika o skutkach prawnych nie usunięcia braków skargi w ustawowym terminie (k.23 akt sądu I instancji). Poza tym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył art.28 § 1 omawianego Prawa, gdyż przepis ten jedynie stanowi, iż osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W żadnym zaś przypadku przepis ten nie stanowi, jak twierdzi strona skarżąca, że wykazanie umocowania w tym zakresie dokumentem może nastąpić w każdym czasie. Strona skarżąca zapomina o treści przepisu art.29 p.s.a. który wyraźnie stanowi, iż organ albo osoby, o których mowa w art.28, maja obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Należy uznać, iż wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. Natomiast niedopełnienie tego obowiązku należy traktować jako braki w zakresie zdolności procesowej lub w składzie właściwych organów, które mogą być uzupełnione w sposób określony w art.31 p.s.a.

W żadnym wypadku, niesłuszny jest też zarzut strony skarżącej naruszenia art.183 § 2 pkt 5 w związku z art.31 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest to zarzut poważny, gdyż dotyczy nieważności postępowania, chociaż strona skarżąca wyraźnie nie artykułuje go w ten sposób.

Przepis art.31 § 1 p.s.a. wskazuje jedynie, iż jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W ten właśnie sposób postąpił Sąd I instancji. Natomiast § 3 omawianego przepisu wyraźnie stanowi, iż jeżeli braki powyższe nie zostały w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

Zatem nie wykluczone jest w takiej sytuacji wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi i to na podstawie art.58 § 1 pkt 3 p.s.a., tak jak postąpił wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast strona skarżąca jeżeli uchybiła terminowi do takiego uzupełnienia skargi, winna złożyć uzasadniony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi. Zaś gdyby wojewódzki sąd administracyjny oddalił taki wniosek, to można złożyć zażalenie w tym zakresie.

Mając na względzie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę kasacyjną.