Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 796/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 200 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: par. 6 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska (spr.) Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 marca 2007r. sygn. akt IISA/Sz 1226/06 w sprawie ze skargi [...] S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1226/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "[...]" S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] , wydaną w oparciu o art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1024 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Zakład Energetyczny [...] Przedsiębiorstwo Państwowe z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ul. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o pow. 27m2 w obrębie ewidencyjnym [...] S. - Ś. oraz prawa własności usytuowanego na tym gruncie budynku stacji transformatorowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Grupa Energetyczna "[...]" S.A. w P. - następca prawny Zakładu Energetycznego [...] Przedsiębiorstwo Państwowe złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości w trybie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta S. podał, że nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasta S., co potwierdziła decyzja Wojewody S. z dnia [...] nr [...].

Następnie, powołując się na przepis art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), podniósł, że przedłożone przez Grupę Energetyczną "[...]" S.A. dokumenty na okoliczność posiadania przez jej poprzednika prawnego w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przedmiotową nieruchomością, tj., zawiadomienie o naliczeniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania terenu przy ul. [...] z dnia [...] nr [...] oraz zawiadomienie o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd przedmiotowego gruntu z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...], nie stanowią dowodu istnienia tego prawa.

Organ I instancji, nawiązując do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1999 r., sygn. akt OTK 1999/7/159, przyjął także, że ww. zawiadomienia o opłatach nie zawierają wyraźnego nawiązania do konkretnej decyzji ustanawiającej prawo użytkowania (zarządu). Prezydent nie podzielił ponadto stanowiska strony wyrażonego w złożonym w postępowaniu oświadczeniu, zgodnie z którym nieruchomość znajdowała się w zarządzie Zakładu Energetycznego [...] Przedsiębiorstwo Państwowe na podstawie decyzji z dnia [...] i z dnia [...] i wyjaśnił, że obydwa dokumenty nie są decyzjami administracyjnymi, a tym samym nie stanowią dowodu na istnienie tego prawa. Sprecyzował, że dokumenty nie są również dowodem na okoliczność władania całą nieruchomością oznaczoną numerem działki [...] o powierzchni 27m2. W tym zakresie wskazał, że według oświadczenia Grupy Energetycznej "[...]" S.A. w jej władaniu znajdowała się tylko część przedmiotowej działki, tj. 25m2.

Jednocześnie organ stwierdził, że w aktach sprawy nie ma wniosku o przekazanie działki w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 35, poz. 159), skierowanego do właściwego organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej oraz brak jest protokółu zdawczo - odbiorczego. Prezydent przyjął, że tryb określony w tym właśnie akcie prawnym byłby właściwy, skoro budynek stacji transformatorowej został wybudowany w 1969 r.

Natomiast, jego zdaniem, złożone przez stronę dokumenty: zawiadomienia z dnia 18 marca 1971 r. oraz z dnia 13 listopada 1986 r. świadczą jedynie o naliczeniu przez organ opłaty za korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie znalazło podstaw do uwzględniania argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S. i utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium dołączone do wniosku zawiadomienia o naliczaniu opłat za użytkowanie, czy też zarząd nieruchomością, nie odpowiadają treści decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 107 k.p.a., a potwierdzają jedynie "fakt użytkowania, czy też zarządu" gruntu pod budynkiem stacji transformatorowej o pow. 25 m2, a nie całej nieruchomości wydzielonej w późniejszym okresie. Kolegium uznało za zasadne stanowisko Prezydenta Miasta, wedle którego, gdyby przedmiotowa nieruchomość była przekazana poprzednikowi prawnemu wnioskodawcy, to w myśl obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach nastąpiłoby to w drodze decyzji administracyjnej poprzedzonej stosownym wnioskiem. Jednak, jak wyjaśnił organ II instancji, akta sprawy dokumentów takich nie zawierają.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zwróciło też uwagę, że Grupa Energetyczna "[...]" S.A. nie przedstawiła ani decyzji terenowego organu administracji państwowej w przedmiocie powstania prawa użytkowania, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 ze zm.) ani też decyzji ustanawiającej takie prawo w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.). Kolegium stwierdziło, za wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. (OTK 1999/7/159), że organ może wyjątkowo stwierdzić ustanowienie prawa użytkowania nieruchomości na podstawie decyzji o naliczaniu lub aktualizacji opłat, o ile spełnione są odpowiednie warunki, tzn., wówczas, gdy wydana decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat nawiązuje do decyzji o ustanowieniu tego prawa, a brak jest dokumentu ustanawiającego użytkowanie.

Z kolei, jak podkreślił organ II instancji, załączone do wniosku przez Spółkę "[...]" S.A. dwa zawiadomienia nie są decyzjami o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu, czy też użytkowania nieruchomością i w swojej treści w żaden sposób nie nawiązują do wcześniejszej decyzji o ustanowieniu tego prawa.

Poza orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego Kolegium powołało się na dwie uchwały Sądu Najwyższego - pierwszą - z dnia 29 stycznia 1993 r., sygn. III CZP 171/92 (OSNC 1993/6/109) oraz wcześniejszą, podjętą w składzie siedmiu sędziów, w dniu 18 czerwca 1991 r., sygn. III CZP 38/91 (OSNC 191/10-12/118), w których przyjęto pogląd, że dla ustalenia, które grunty i budynki pozostawały w zarządzie państwowych osób prawnych na dzień 5 grudnia 1990 r., należy sięgnąć do przepisów art. 4, art. 8 i art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że w oparciu o powyższe przepisy, państwowym jednostkom organizacyjnym mogły być oddane w zarząd jedynie grunty wydzielone zabudowane lub niezabudowane, niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych i statutowych, podczas gdy budynek stacji transformatorowej wraz z działką został wydzielony na wniosek Spółki "[...]" S.A. dopiero na podstawie decyzji z dnia [...] o nr [...].

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W skardze "[...]" S.A. z siedzibą w P. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 200 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 206 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie, iż przepisy te nie dają podstaw do przyjęcia istnienia prawa zarządu nieruchomości na podstawie przedstawionych dokumentów oraz § 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r., poprzez przyjęcie, że dokument zawiadamiający o aktualizacji opłat za zarząd oraz użytkowanie wieczyste gruntu nie spełnia wymogów wskazanych w tych przepisach i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, rozpatrując zarzuty skargi, uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem.

Następnie Sąd przytoczył treść art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego w sprawach o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady określone w tym przepisie.

Sąd uznał za bezsporne, że w dniu 5 grudnia 1990 r. 25 m2 nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem stacji transformatorowej pozostawało we władaniu Zakładu Energetycznego [...] PP, co znajduje potwierdzenie w załączonych do złożonego wniosku zawiadomieniach z dnia 18 marca 1971 r. i z dnia 13 listopada 1986 r.

W swoim wniosku z dnia 3 lipca 2003 r., jak dalej podał Sąd I instancji, skarżąca Spółka wystąpiła o zmianę prawa zarządu na prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] stanowiącej działkę o pow. 27 m2 oraz stwierdzenie nabycia prawa własności budynku stacji transformatorowej.

W ocenie Sądu oznacza to, że skarżąca wystąpiła o nabycie prawa do gruntu o powierzchni większej od powierzchni, którą na dzień 5 grudnia 1990 r. dysponował Zakład Energetyczny [...] PP. W konsekwencji, istniejący brak tożsamości pomiędzy wielkością nieruchomości określoną we wniosku z dnia 3 lipca 2003 r. (27 m2), a dotychczas posiadaną (25 m2) uniemożliwiał przyznanie skarżącej prawa do gruntu (ustanowienia użytkowania wieczystego) w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Jednocześnie Sąd I instancji uznał za słuszny, zawarty w skardze, zarzut naruszenia przez orzekające w sprawie organy § 9 ust. 2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu w kontekście ich wykładni i zastosowania w powiązaniu z art. 75 § 2 k.p.a. Stwierdził ponadto, że za zasadne mogłyby być uznane zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ustaleniem dotychczasowego tytułu prawnego skarżącej i jej poprzednika prawnego do korzystania z działki gruntu o pow. 25 m2 przy ulicy [...]. Niemniej jednak Sąd zaznaczył, że prowadzenie rozważań w tym zakresie stało się niecelowe, bowiem uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy ze względu na wskazaną rozbieżność w powierzchni działek.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniosła "[...]" S.A. z siedziba w P., reprezentowana przez radcę prawnego J. S., zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Jednocześnie złożyła wniosek o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego dla pełnomocnika.

W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej spółka sformułowała zarzut naruszenia art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, tj. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca oddanie gruntu w zarząd w rozumieniu tego przepisu.

Natomiast w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nierozpoznanie merytoryczne skargi, w zakreślonych nią granicach, a w konsekwencji uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podała, że Sąd I instancji nie wskazał, na jakiej podstawie ustalił, iż brak tożsamości pomiędzy powierzchnią nieruchomości określoną we wniosku a dotychczas posiadaną stanowi okoliczność uniemożliwiającą przyznanie prawa do gruntu - ustanowienia na rzecz "[...]" S.A. z siedzibą w P. użytkowania wieczystego w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro, zdaniem Spółki, do ustalenia takiego nie prowadzi interpretacja powołanego przepisu.

Spółka wskazała także, że Sąd uznał za bezsporne władanie przez spółkę nieruchomością przy ul. [...] o pow. 25m2 i oparł się w tym zakresie na złożonych przez Spółkę wraz z wnioskiem dokumentach: decyzji z dnia [...] oraz z dnia [...]. To z kolei oznacza, że działka, której dotyczył wniosek z dnia 3 lipca 2003 r. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku stacji transformatorowej usytuowanego na tym gruncie, znajdowała się w zarządzie skarżącej w rozumieniu art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wnosząca skargę kasacyjną zwróciła także uwagę, że uznanie przez Sąd, w końcowej części uzasadnienia wyroku, trafności zarzutu naruszenia § 9 ust. 2 i § 10 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. oraz słuszności postawionego zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, wbrew stanowisku Sądu, miało jednak wpływ na wynik sprawy i stanowiło wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Stosownie do przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach, tj.: na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 176 ww. ustawy skarga kasacyjna, poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przepisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanej regulacji prawnej jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 ww. ustawy). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/00, publ. OSNC 2001 r., nr 3, poz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04, niepublikowane). Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i 3 ww. ustawy), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej sformułował podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając w tych ramach naruszenie art. 134 § 1 ww. ustawy, "poprzez nierozpoznanie merytoryczne skargi w zakreślonych nią granicach, a w konsekwencji uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji winien był rozpoznać wszystkie zarzuty, jakie podniosła strona skarżąca, czego nie uczynił.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut został postawiony wadliwie. Nie może on być w szczególności podnoszony w ramach zarzutu naruszenia przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot (tutaj uwłaszczenie państwowej osoby prawnej) wynikający z treści zaskarżonej decyzji.

Oznacza to, że o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga zostałaby wniesiona albo gdyby - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego. Jednakże w rozpatrywanej sprawie tego rodzaju argumentami nie uzasadniano zarzutu naruszenia tego przepisu, co oznacza bezzasadność tego zarzutu. Strona skarżąca w istocie naruszenia tego przepisu upatruje w niepełnym odniesieniu się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w skardze do tego Sądu mających uzasadniać stanowisko strony, co do wadliwości zaskarżonej decyzji. Tego rodzaju argumentacja autora skargi kasacyjnej mogłaby być skuteczna, ale w odniesieniu do zarzutów naruszenia innych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, niż przytoczony przepis art. 134 § 1, w szczególności do art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; por. np. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., I FSK 68/05 (Lex nr 172990) oraz wyrok NSA z 15 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 658/05 - niepublikowany. Jednakże zarzut naruszenia tego ostatniego przepisu nie został podniesiony.

W skardze kasacyjnej podniesiono także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię. Autor skargi kasacyjnej wskazał, iż Sąd I instancji błędnie przyjął w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca oddanie gruntu w zarząd w rozumieniu przywołanego przepisu.

Zgodnie z regulacją art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali można było dokonać, jeżeli państwowe czy komunalne osoby prawne, jak też Bank Gospodarki Żywnościowej posiadały w tym dniu określone grunty w zarządzie. Prawidłowym jest zatem wniosek Sądu I instancji co do tego, że warunkiem wymaganym do stwierdzenia nabycia z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, było legitymowanie się przez podmioty wymienione w tym przepisie prawem zarządu nieruchomością. Aby zatem uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawa użytkowania wieczystego, trzeba przede wszystkim wykazać, że do przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości bądź też prawo użytkowania stosownie do przepisów cyt. ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Skarżący na dowód istnienia do przedmiotowej nieruchomości prawa zarządu przedstawił jedynie zawiadomienia z dnia 18 marca 1971 r. i z dnia 13 listopada 1986 r. dotyczące naliczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania terenu oraz w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu zarządu tą nieruchomością. Zawiadomienia tego rodzaju, jak wynika z akt sprawy, dotyczą gruntu pod budynkiem stacji transformatorowej o powierzchni 25 m2. Nawet gdyby uznać, co też trafnie przyjął Sąd I instancji, że w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość pod tym budynkiem stacji trafo znajdowała się w posiadaniu Zakładów Energetycznych [...] Przedsiębiorstwo Państwowe, to nie oznacza to jeszcze, że mamy do czynienia z powstaniem prawa zarządu lub użytkowania przedmiotowej nieruchomości.

W tym miejscu należy odwołać się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. U 6/99 (OTK 1999/7/159), który analizując przepis § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) wskazał, że zgodnie z jego treścią prawo użytkowania nieruchomości można stwierdzić w oparciu o decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości. Dokonując wykładni tego przepisu Trybunał wskazał, iż decyzja taka jest niewątpliwie dokumentem, i to dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów kodeksów postępowania administracyjnego i cywilnego. Natomiast dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Trybunał podkreślił przy tym, że z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.

Z powyższych wywodów wynika, w ocenie NSA, iż w każdej sprawie należy ustalić czy wydane w niej decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania.

Skarżący powołuje się na dokument z dnia 18 marca 1971 r., który jest w istocie zawiadomieniem o naliczeniu opłat z tytułu użytkowania terenu oraz na podobne zawiadomienie o naliczeniu opłaty rocznej za zarząd z dnia 13 listopada 1986 r. Nawet jeśli uznać, że oba te pisma są decyzjami administracyjnymi, bo zawierają wszystkie elementy decyzji, to ich treść nie wskazuje zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał, na istnienie prawa zarządu lub użytkowania przedmiotowej nieruchomości.

Dlatego, w świetle powyższych wywodów, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest chybiony. Dodać należy, że w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji wyrażono błędny pogląd, że brak tożsamości pomiędzy wielkością nieruchomości określoną we wniosku z dnia 3 lipca 2003 r. (27 m2), a dotychczas posiadaną (25 m2) uniemożliwia przyznanie skarżącej prawa gruntu (ustanowienie użytkowania wieczystego) w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Niezgodność pomiędzy powierzchnią działki wskazaną we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne przez podmiot ubiegający się o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego a powierzchnią, która znajdowała się w posiadaniu podmiotu, na rzecz którego miałoby zostać stwierdzone nabycie tego prawa, nie stanowi negatywnej przesłanki dla stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego we wskazanym trybie. Przyczyny tej niezgodności winny natomiast być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego.

Niemniej jednak, skoro podmiot, na rzecz którego miałoby nastąpić ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu, nie legitymował się w dniu 5 grudnia 1990 r. decyzją administracyjną ustanawiającą na jego rzecz użytkowanie lub zarząd nieruchomością, to rozstrzygnięcie Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia jest prawidłowe.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.