Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 736/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39  ust. 1-3  art. 124  ust. 1 i 2  art. 45  ust. 5
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania części uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej i odmawiającej przyznania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w uchylonej części.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] ([...]) R. P. od decyzji nr [...] Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie w części dotyczącej przyznania R. P. zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek, wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r. odmówił przyznania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, a także w części dotyczącej przyznania R. P. świadczenia pieniężnego, równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant [...] Policji podniósł, iż w dniu [...] stycznia 2005 r. prokurator Prokuratury Rejonowej W. w sprawie sygn. akt [...] wydał w stosunku do wymienionego postanowienie o przedstawieniu zarzutów popełnienia w nocy z [...] na [...] września 2004 r. czynów z art. 231 § 1 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k. w zbiegu z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W wyniku powyższego Komendant Rejonowy Policji W. [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. zawiesił wymienionego, na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] kwietnia 2005 r. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] stycznia 2005 r. Następnie w dniu [...] marca 2005 r. Prokurator Rejonowy W. skierował przeciwko wymienionemu akt oskarżenia do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział [...] we wskazanej wyżej sprawie. Komendant Rejonowy Policji W. [...], rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. przedłużył na podstawie art. 39 ust. 3 powołanej ustawy wymienionemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2005 r. do czasu zakończenia postępowania karnego (decyzja stała się ostateczna w dniu [...] maja 2005 r.). W związku z powyższym, zgodnie z przepisem art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawieszeniu uległo 50 % należnego policjantowi uposażenia.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Komendant Rejonowy Policji W. [...] wymierzył [...] R. P. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji za naruszenie dyscypliny służbowej w okresie [...] września 2004 r. W wyniku wniesionego przez wymienionego odwołania sprawę w II instancji rozpatrzył Komendant [...] Policji, który orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W związku z powyższym, wymieniony wyżej przełożony w sprawach osobowych rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. zwolnił [...] R. P. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2005 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1862/05 uchylił ww. orzeczenia dyscyplinarne wydane w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby i stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

W następstwie powyższego Komendant [...] Policji wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 i art. 105 § 1 k.p.a. decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., którą uchylił rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie zwolnienia [...] R. P. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2005 r. oraz uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2005 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2006 r.

Komendant Rejonowy Policji W. [...] ostatecznym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. przywrócił do służby w Policji, [...] R. P. z dniem [...] sierpnia 2006 r. na równorzędne stanowisko policjanta Referatu [...] Komendy Rejonowej Policji W. [...] z dalszym zawieszeniem w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego. W związku z powyższym Komendant Rejonowy Policji W. [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą przyznał wymienionemu świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby. Jednocześnie przełożony policjanta nie określił wskazaną decyzją żadnych ograniczeń, co do wypłaty wysokości świadczenia. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu [...] lipca 2006 r. i wobec niewniesienia odwołania stała się ona ostateczna z dniem [...] sierpnia 2006 r.

W związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt [...] skazującym R. P. za przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. i inne popełnione w 2001 r., Komendant Rejonowy Policji W. [...] wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. zwalniający wymienionego ze służby w Policji z dniem [...] marca 2007 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

W dniu [...] lipca 2009 r. prokurator Prokuratury Rejonowej W. wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa przeciwko R. P., podejrzanemu o czyn z art. 231 § 1 k.k. i innych, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego na zasadzie art. 17 § 1 pkt 1 k.k.

Pismem z dnia [...] września 2009 r. skierowanym do Komendanta [...] Policji R. P. wniósł o naliczenie i wypłatę należności pieniężnych wstrzymanych z uwagi na zawieszenie wymienionego w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia zwolnienia ze służby w Policji tj. [...] marca 2007 r.

Komendant Rejonowy Policji W. [...] (któremu wniosek strony został przekazany do rozpatrzenia zgodnie z właściwością) decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. przyznał [...] ([...]) R. P. zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych w okresach: od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r., a także za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, za który zostało przyznane wymienionemu świadczenie pieniężne. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 124 ust. 2 ustawy o Policji. W uzasadnieniu decyzji wskazano na fakt umorzenia toczącego się przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, które było przyczyną zawieszenia wymienionego w czynnościach służbowych we wskazanych rozstrzygnięciem okresach. Przyznanie wskazanych wyżej należności za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, za który zostało przyznane wymienionemu świadczenie pieniężne uzasadniono natomiast faktem przywrócenia wymienionego do służby wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2005 r.

Od powyższej decyzji R. P. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym samo przywrócenie do służby następuje w dniu ogłoszenia wyroku, a zatem organ I instancji błędnie przyjął za datę przywrócenia do służby dzień [...] sierpnia 2006 r. Odwołujący się wskazał, iż na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji winno mu przysługiwać za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] grudnia 2005 r., a więc dnia wydania ww. wyroku. Ponadto, w związku z umorzeniem postępowania karnego wskazał na konieczność wypłacenia 50 % należnego uposażenia, zawieszonego w związku z zawieszeniem w czynnościach służbowych, w tym również za okres pozostawania poza służbą, a także na przysługujące w związku z tym umorzeniem uprawnienia do nagrody rocznej, równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie i równoważnika za niewykorzystany urlop.

Komendant [...] Policji uznał odwołanie strony za niezasadne i decyzją z dnia [...] marca 2010 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz w części dotyczącej przyznania 50 % wyrównania zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami wprowadzonymi w okresie zawieszenia odmówił ich przyznania, zaś w części dotyczącej świadczenia pieniężnego, równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres 6 miesięcy umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 124 ustawy o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia (ust. 1), zaś po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (ust. 2). W świetle zaś art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc.

Przeprowadzona wnikliwa analiza stanu faktycznego sprawy wykazała, iż w aktach osobowych R. P. znajduje się także orzeczenie nr [...] Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., którym wskazany przełożony uznał wymienionego winnym popełnienia ośmiu przewinień dyscyplinarnych w okresie od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] listopada 2004 r., za co wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Orzeczenie to zostało doręczone w trybie zastępczym i strona nie wniosła od niego odwołania, a zatem stało się ono prawomocne z dniem [...] czerwca 2005 r.

Ponadto przeciwko wymienionemu toczyło się także odrębne postępowanie karne, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt [...], skazującym R. P. za popełnienie w 2001 r. Uwzględniając rozstrzygnięcie Sądu Komendant Rejonowy Policji W. [...] wydał rozkaz personalny z dnia [...] marca 2007 r. zwalniający wymienionego że służby w Policji z dniem [...] marca 2007 r.

Mając powyższe na względzie Komendant [...] Policji stwierdził, iż wymieniony funkcjonariusz był zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r., w związku z wydaniem w dniu [...] stycznia 2005 r. przez prokurator Prokuratury Rejonowej W. w stosunku do wymienionego postanowienia o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego. Wprawdzie wskazane postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, zostało zakończone przez prokuratora Prokuratury Rejonowej W. wydaniem w dniu [...] lipca 2009 r. postanowienia o umorzeniu śledztwa, to jednak w obrocie prawnym pozostaje prawomocne orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., którym wymierzono wymienionemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Postępowanie dyscyplinarne w tej sprawie zostało wszczęte przez Komendanta Rejonowego Policji W. [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. W tym czasie wymieniony funkcjonariusz pozostawał już w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, ze względu na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne.

Mając na uwadze treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o Policji Komendant [...] Policji stwierdził, iż w chwili wszczęcia wobec R. P. postępowania dyscyplinarnego wskazany przełożony nie posiadał możliwości prawnej zawieszenia wymienionego w czynnościach służbowych, ze względu na postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnie karą wydalenia ze służby, albowiem policjant był uprzednio zawieszony w czynnościach służbowych, ze względu na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne. Ponadto w kolejnym postępowaniu karnym wymieniony został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...] października 2006 r. za popełnienie przestępstwa umyślnego i z tego powodu wstecznie zwolniony ze służby w Policji.

Uwzględniając ustalony w postępowaniu stan faktyczny i prawny sprawy, zdaniem organu należało, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylić zaskarżoną decyzję Komendanta Rejonowego Policji W. [...] w części dotyczącej przyznania skarżącemu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek. W ocenie organu odwoławczego wypłata zawieszonej części uposażenia możliwa jest tylko wówczas, gdy policjant nie zostanie ukarany karą wydalenia ze służby lub skazany prawomocnym wyrokiem sądu. W świetle dokonanych ustaleń, nie została spełniona ta szczególna przesłanka, przewidziana przepisem art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, która wymaga, aby postępowanie dyscyplinarne, prowadzone wobec policjanta nie zostało zakończone karą dyscyplinarną wydalenia ze służby lub postępowanie karne nie zostało zakończone skazaniem. Wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem wymaganych prawem przesłanek stanowi działanie z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 139 k.p.a. i uchyla zakaz orzekania na niekorzyść strony.

Odnosząc się natomiast do części rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, dotyczącej przyznania R. P. świadczenia pieniężnego, równego uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą, organ stwierdził, iż sprawa ta została uprzednio zakończona inną decyzją ostateczną Komendant Rejonowy Policji W. [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Przedmiotową decyzją (rozkazem personalnym) organ przyznał wymienionemu świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby za okres 6 miesięcy pozostawania poza służbą. Nie podlega zatem wątpliwości, iż decyzja podjęta później, będąca kolejną decyzją ostateczną w tej samej sprawie dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Odnosząc się do podnoszonych przez stronę zarzutów w zakresie daty przywrócenia do służby, przysługujących w związku z umorzeniem postępowania karnego uprawnień do nagrody rocznej, równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, a także równoważnika za niewykorzystany urlop organ odwoławczy stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie, zawarte w zaskarżonej decyzji. Przedmiotem niniejszego postępowania było przyznanie zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami, wprowadzonymi w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zaś ustalenie daty przywrócenia do służby w Policji, czy też przysługujące w związku z umorzeniem postępowania karnego uprawnienia do nagrody rocznej albo przyznanie równoważnika za niewykorzystany urlop.

Decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając powyższą decyzję w części, dotyczącej odmowy przyznania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, skarżący zarzucił jej: 1) wydanie z naruszeniem przepisów prawa polegającym na powołaniu się na art. 124 ust 2 ustawy o Policji i jego wybiórczym zastosowaniu, pomimo iż zgodnie z tym przepisem zawieszonej części uposażenia nie wypłaca się w przypadku ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, ale tylko wówczas, gdy owe postępowanie dyscyplinarne było przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, 2) naruszenie art. 139 k.p.a., polegające na zmianie decyzji organu I instancji pomimo niewskazania przesłanki dopuszczającej wydanie takiej decyzji, a którą byłoby rażące naruszenie prawa lub rażące naruszenie interesu społecznego. Z podanych powodów skarżący wniósł o zmianę decyzji organu II instancji i przyznanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję orzeka wyłącznie kasacyjnie, o czym stanowi art. 145 § 1 powołane ustawy, a zatem nie jest możliwe uwzględnienie wniosku strony o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty w zastępstwie organu administracji publicznej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów w niej podanych.

Na wstępie należy wskazać, iż przepis art. 139 k.p.a. ustanawia zakaz orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się". Zakres tego zakazu wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia. Przedmiotowy zakaz (reformationis in peius) nie jest bezwzględny. Doznaje ograniczeń, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Podkreślenia wymaga, że nie jakiekolwiek naruszenie prawa lub interesu społecznego stwarza możliwość zmiany decyzji na niekorzyść odwołującego się, lecz naruszenie rażące, kwalifikowane (patrz J. Borkowski, glosa do wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1997 r., III RN 12/97, OSP 1998, z. 5, s. 261). W zakresie pierwszej przesłanki niestosowania zasady orzekania na niekorzyść strony wskazać należy, iż użyte w powołanym przepisie pojęcia "rażące naruszenie prawa" obejmuje wszystkie kwalifikowane przypadki naruszenia prawa wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy, należy wskazać na tożsamość przedmiotowego pojęcia z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2) oraz sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), będących podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji jest zaś instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej konieczność stwierdzenia nieważności musi być oczywiste. Odnosząc tę oczywistość do przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazać trzeba, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego, chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Druga przesłanka - "rażące naruszenie interesu społecznego" - nie jest samoistnym kryterium odstąpienia od zakazu wyrażonego w art. 139 k.p.a. Ma ona zastosowanie dopiero wówczas, gdy w postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzona wadliwość decyzji, chociażby nie w stopniu rażącym.

Podkreślenia wymaga, iż obowiązkiem organu II instancji, który odstępuje od analizowanego zakazu, jest szczegółowe wykazanie w podejmowanym rozstrzygnięciu, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 69/06 (publik. LEX nr 291369) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "... zakaz reformationis in peius jest jedną z podstawowych wartości demokratycznego państwa prawnego, które zapewnia jednostce prawo do obrony na drodze prawnej, czyli na drodze postępowania regulowanego przepisami prawa, oraz przyznaje jednostce prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji. Z konstytucyjnego prawa do obrony wynika, że z podjęciem prawa do obrony przez zaskarżenie decyzji wydanych w pierwszej instancji nie może wiązać się możliwość naruszenia prawa nabytego na podstawie decyzji organu pierwszej instancji. Z tego względu demokratyczne procedury prawne przyjmują jako zasadniczy element prawa odwołania zakaz reformationis in peius. Na podstawie art. 139 w związku z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zakaz reformationis in peius obowiązuje zarówno w postępowaniu głównym, jak i w nadzwyczajnych postępowaniach administracyjnych". Odstępując od zakazu reformationis in peius organ wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się obowiązany jest wywieść rażące naruszenie prawa. NSA już w wyroku z dnia 6 lutego 1989 r. sygn. akt IV SA 1101/08 (publik. ONSA 1989 r. nr 2 poz. 71) jednoznacznie określił: "Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest obowiązany wykazać w uzasadnieniu swojej decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 k.p.a.".

Nie może budzić wątpliwości, że zaskarżona decyzja uchylająca decyzję Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w części przyznającej skarżącemu zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych jest rozstrzygnięciem wydanym na niekorzyść strony.

Przyczyną, dla której organ odwoławczy uznał, iż nie narusza zakazu reformationis in peius z art. 139 k.p.a. stało się dokonanie innej, niż uczynił to organ I instancji, wykładni przepisu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2007 r. Dz. U. Nr 42, poz. 277 ze zm.).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 – 3 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Policjanta można także zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych zaś przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.

W świetle postanowień art. 124 ust. 1 ww. ustawy pragmatycznej, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (ust. 2 powołanego artykułu). Zdaniem organu powyższy przepis należy interpretować w ten sposób, że wypłata zawieszonej części uposażenia jest możliwa jtylko wówczas, gdy policjant nie zostanie ukarany karą wydalenia ze służby lub skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Skoro w okresie pozostawania przez skarżącego w zawieszeniu w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia przeciwko niemu prokuratorskiego postępowania karnego, prowadzone było także postępowanie dyscyplinarne zakończone orzeczeniem kary wydalenia ze służby w Policji, to w takim przypadku nie zostaje spełniona przesłanka określona w art. 124 ust. 2 ustawy o Policji pomimo, iż postępowanie karne zostało umorzone. Tego typu naruszenie prawa, zdaniem organu, nosi cechy kwalifikowane.

W ocenie Sądu, zastosowana przez Komendanta [...] Policji wykładnia rozszerzająca przepisu art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jest błędna, albowiem użyte w tym przepisie sformułowanie "po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenie w czynnościach służbowych" jednoznacznie wskazuje, iż chodzi tu tylko i wyłącznie o zakończone prawomocnie postępowanie karne lub dyscyplinarne, które spowodowało zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych, a nie jakiekolwiek inne postępowanie karne lub dyscyplinarne prowadzone w tym samym czasie, które dawałoby podstawę do zawieszenia w czynnościach służbowych. Przyjęta przez organ II instancji interpretacja powołanego przepisu byłaby możliwa do rozważenia, w sytuacji gdyby organ stosował ten przepis w postępowaniu zwykłym, orzekając po raz pierwszy w toku instancyjnym. Natomiast w sytuacji, gdy organ ten zestawia stan faktyczny sprawy z dyspozycją powołanego przepisu i dokonuje oceny przez pryzmat przesłanki rażącego naruszenia prawa, to podjęte przez niego rozstrzygnięcie należy oceniać jako naruszające przepis art. 139 k.p.a. Nie mamy bowiem w analizowanym przypadku do czynienia z oczywistym, na pierwszy "rzut oka" naruszeniem nie budzącego wątpliwości przepisu prawa, lecz z przepisem, który może być odmiennie interpretowany. W wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 383/07 (publik. LEX nr 468028) NSA stwierdził, iż w sytuacji gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości interpretacyjne, lub też przepis nie rozstrzyga wprost spornej kwestii, a jego wykładnia jest kształtowana przez orzecznictwo sądów (organy administracji publicznej), to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ II instancji nie wykazał także, iż w postępowaniu odwoławczym doszło do "rażącego naruszenia interesu społecznego".

Natomiast rozstrzygnięcie Komendanta [...] Policji jest prawidłowe w pozostałej części, dotyczącej umorzenia postępowanie w pierwszej instancji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w obrocie prawnym pozostaje rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] (k.-262 akt administracyjnych) przyznający skarżącemu świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służy za okres 6 miesięcy. Zatem przedmiotowy rozkaz personalny rozstrzygnął już o uprawnieniach skarżącego do świadczenia z art. 45 ust. 5 ustawy o Policji w pełniej wysokości, związanego z przywróceniem funkcjonariusza do służby na skutek dokonania rozwiązania stosunku służbowego z naruszeniem prawa. W tej sytuacji, wydanie kolejnej decyzji administracyjnej orzekającej o uprawnieniu skarżącego do świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 5 powołanej ustawy, będzie wyczerpywało przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a to z kolei, jak słusznie przyjął Komendant [...] Policji, uchyla zakaz orzekania na niekorzyść strony.

Nadto trzeba wskazać, że nie ma racji skarżący twierdząc, iż datę przywrócenia go do służby należy wiązać z datą ogłoszenia wyroku Sądu o uchyleniu orzeczeń dyscyplinarnych w przedmiocie orzeczenia kary wydalenia ze służby. Wyrok ten stwierdzał jedynie wadliwość prawną orzeczeń dyscyplinarnych, które stanowiły dopiero podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby.

Reasumując stwierdzić należy, że organ odwoławczy rozpatrujący przedmiotową sprawę i uchylając decyzję Komendanta Rejonowego Policji w części dotyczącej przyznania R. P. zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek, wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz od dnia [...] sierpnia 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r. oraz odmawiając przyznania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych dopuścił się obrazy art. 139 k.p.a. Stwierdzone naruszenie prawa ma charakter istotny i niewątpliwie miało wpływ na końcowy wynik załatwienia sprawy. Zatem wskazany organ będzie obowiązany ponownie rozpatrzyć odwołanie strony w powyższym zakresie i biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu oraz kierując się dyspozycją przepisu art. 139 k.p.a., wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł jak w sentencji.