Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 341/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 14, art. 13
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 107 § 4, art. 127 § 1a, art. 16, art. 16 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 3 § 1, art. 151, art. 53 § 1, art. 52, art. 54 § 2a, art. 153, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f, § 29
journal: Dz.U. 2016 poz 231
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 2
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Starosty Kutnowskiego z dnia 25 marca 2024 roku w przedmiocie wydania uprawnienia do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 18 marca 2024 r. A.R. wniósł do Starosty Kutnowskiego o wymianę prawa jazdy nr [...], wydanego 29 marca 2017 r. za granicą przez RDW, kategorii AM, B i T.

Decyzją z 25 marca 2024 r., wydaną na podstawie art. 10 ust. 1-3, art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) i art. 104 k.p.a., Starosta Kutnowski przyznał skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B i B1 z datą ważności 29 marca 2027 r. oraz ograniczeniem 70 NL w zakresie kategorii AM (wymiana zagranicznego prawa jazdy) i wydał prawo jazdy ważne do 29 marca 2027 r., nr[...], w którym wpisał daty ważności uprawnień kategorii AM, B i B1 do 29 marca 2027 r.

Organ administracji na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od sporządzenia uzasadnienia decyzji uznając, że uwzględnia ona w całości żądanie strony.

26 marca 2024 r. skarżący wniósł do Starosty Kutnowskiego pismo zatytułowane "Skarga", w którym zarzucił ograniczenie uprawnień do kierowania kategorii B bez podstawy prawnej.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że 24 sierpnia 1998 r. uzyskał w Polsce bezterminowe uprawniania do kierowania pojazdami kategorii B. Uprawnienia te co najmniej do 18 marca 2024 r. były ujawnione w CEPiK i widoczne w aplikacji mObywatel. W 2017 r. ostatnie posiadane prawo jazdy (wydane przez Prezydenta [..]) wymienił na prawo jazdy holenderskie. Na podstawie holenderskich przepisów nadano mu uprawnienia do kierowania kategorii B oraz inne, których wcześniej nie posiadał oraz ograniczono termin wszystkich uprawnień do 10 lat. 18 marca 2024 r. złożył wniosek o tzw. powrotną wymianę prawa jazdy. W trakcie realizacji wniosku organ administracji dokonał zmian w CEPiK poprzez wpis ograniczający jego uprawnienia z "bezterminowych" na "ważne do dnia 29.03.2027". Materialno-techniczne działania organu skutkujące ograniczeniem bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B stoją w sprzeczności z § 10 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 24 lutego 2016 r.". Skarżący wezwał organ administracji do niezwłocznego poprawienia danych w systemie CEPiK 2.0 poprzez przywrócenie prawidłowych danych dotyczących posiadanych przez niego bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, które nabył w oparciu o nigdy niezmienioną i nieograniczoną decyzję z 24 sierpnia 1998 r.

2 kwietnia 2024 r. doręczono skarżącemu decyzję wraz z dokumentem prawa jazdy oraz pismo Starosty Kutnowskiego z 28 marca 2024 r. informujące o treści przepisów i przyczynach wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień.

15 kwietnia 2024 r. do Starosty Kutnowskiego wpłynęło pismo zatytułowane "ODWOŁANIE lub SKARGA – zgodnie z właściwością", w którym A.R. oświadczył, że odwołuje się od decyzji o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie, w jakim organ określił daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B na 29 marca 2027 r. Jednocześnie skarżący oświadczył, że wnosi o uznanie "niniejszego odwołania" za skargę do sądu na decyzję lub czynność materialno-techniczną, w przypadku jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie jest niedopuszczalne lub uzna, że nie jest właściwy do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ powinien przeprowadzić czynności i analizę tak, jak zrobił to w sprawie, ale przed podjęciem końcowej decyzji, powinien dodatkowo sprawdzić, czy nie mają zastosowanie inne przepisy szczególne, zgodnie z którymi przy ponownej wymianie na polskie zagranicznego prawa jazdy z określoną datą ważności uprawnień, organ wydający prawo jazdy jest zobowiązany przywrócić kierowcy uprawnienia bezterminowe, jeżeli pierwotne uprawnienia do kierowania pojazdami takowe były, a jedynie w wyniku zaadaptowania do zagranicznego prawodawstwa zostały ograniczone datą.

Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r., nr KO.4114.10.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach stwierdziło niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wskazało, że decyzja z 25 marca 2024 r. jest decyzją ostateczną, od której nie przysługuje odwołanie. Z uwagi na wniosek skarżącego o uznanie pisma z 15 kwietnia 2024 r. za skargę w wypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach poinformowało skarżącego, że skarga zostanie przekazana właściwemu organowi.

Następnie wraz z pismem z 25 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach przekazało Staroście Kutnowskiemu pismo skarżącego z 15 kwietnia 2024 r. jako skargę na decyzję z 25 marca 2024 r.

Starosta Kutnowski, po sporządzeniu uzasadnienia decyzji z 25 marca 2024 r., przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo skarżącego z 15 kwietnia 2024 r. jako skargę na decyzję z 25 marca 2024 r., o czym zawiadomił skarżącego 15 maja 2024 r.

W uzasadnieniu decyzji z 25 marca 2024 r. Starosta Kutnowski podniósł, że 19 sierpnia 1998 r. po zakończeniu szkolenia oraz zaliczeniu egzaminu z wynikiem pozytywnym A.R. uzyskał po raz pierwszy na terenie Rzeczpospolitej Polskiej uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, potwierdzone wydaniem dokumentu prawa jazdy nr [...] przez Urząd Miejski w Kutnie. 28 marca 2007 r. akta kierowcy zostały przekazane Prezydentowi Miasta Białegostoku z powodu zmiany właściwości miejscowej, który wydał 3 kwietnia 2007 r. wtórnik prawa jazdy bezterminowo. 15 maja 2017 r. do Urzędu Miasta Białegostoku wpłynęło prawo jazdy kategorii B skarżącego o nr [...], wydane 3 kwietnia 2007 r., nadesłane przez organ holenderski po wymianie na zagraniczny odpowiednik. Wobec powyższego zgodnie z art. 14b ustawy o kierujących pojazdami unieważniono polskie, krajowe prawo jazdy i przekazano tę informację do centralnej ewidencji kierowców. Na podstawie art. 14 ust. 2b ustawy o kierujących pojazdami zwrócono się do organu holenderskiego w drodze teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy o potwierdzeniu danych i informacji zawartych w holenderskim prawie jazdy. Organ holenderski potwierdził wydanie 29 marca 2017 r. prawa jazdy kategorii AM oraz B o nr 5413009882 ważnego do 29 marca 2017 r. Organ administracji powołał następnie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. oraz wskazał, że z dokumentu holenderskiego przedłożonego przez skarżącego do wymiany na polski odpowiednik wynika, że data ważności prawa jazdy i uprawnień przypada na 29 marca 2017 r. Data ważności uprawnień do kierowania pojazdami została zatem przytoczona zgodnie z przepisami. Zapisy dyrektywy 2006/126/WE Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy nie wskazują na możliwość wzajemnego uznawania kategorii T prawa jazdy, gdyż nie jest ona zdefiniowana w art. 4 jako uprawnienie podlegające wymianie. Organ holenderski nie potwierdził posiadania przez skarżącego uprawnień kategorii T.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 maja 2024 r. zwrócono Staroście Kutnowskiemu akta administracyjne oraz pismo skarżącego z 15 kwietnia 2024 r. wskazując, że z pisma tego nie wynika, aby stanowiło ono skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaznaczono, że akta sprawy organ ewentualnie powinien przesłać po jednoznacznym wyjaśnieniu przez stronę, że składa skargę do sądu i wskazaniu na jaką decyzję, postanowienie lub inny akt wnosi skargę.

17 maja 2024 r. do Starosty Kutnowskiego wpłynęła skarga A.R. na decyzję Starosty Kutnowskiego z 25 marca 2024 r. oraz związaną z nią czynność materialno-techniczną Starosty Kutnowskiego polegającą na określeniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami. Sprawa ze skargi na czynność Starosty Kutnowskiego z 25 marca 2024 r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy nr [...] nr druku [...] daty ważności uprawnień do kierowania kategorii AM, B1 i B została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 449/24.

Skarżący wniósł o zmianę decyzji w części, w jakiej określa ona na 29 marca 2027 r. datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami poprzez orzeczenie, że uprawnienia te są ważne bezterminowo lub uchylenie decyzji w części, w jakiej określa ona na 29 marca 2027 r. datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami lub uchylenie decyzji w części, w jakiej określa ona na 29 marca 2027 r. daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami oraz zobowiązanie organu do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem zastosowania § 29 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. lub rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie, że posiadane przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami są ważne bezterminowo.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w piśmie z 15 kwietnia 2024 r. Skarżący podniósł także, że holenderskie prawo nie honoruje ani polskich przepisów dotyczących bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami, ani polskich przepisów, które pozwalają wydać prawo jazdy z uprawnieniami do kierowania pojazdami ważnymi nawet do 15 lat. Z tych powodów w holenderskim dokumencie określono maksymalny, dopuszczony prawem holenderskim termin ważności zarówno dokumentu, jak i uprawnień do kierowania, tj. 10 lat (do 29 marca 2027 r.).

W skardze skarżący wniósł także o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Starosty Kutnowskiego z 25 marca 2024 r. oraz związaną z nią czynność materialno-techniczną Starosty Kutnowskiego polegającą na określeniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami.

Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r., wydanym w rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił A.R. termin do wniesienia skargi na decyzję Starosty Kutnowskiego z 25 marca 2024 r.

W odpowiedzi na skargę Starosta Kutnowski wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ administracji wskazał, że przepis § 29 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. nie dotyczy kierowców, którzy wymienili polskie prawo jazdy na zagraniczny odpowiednik, gdyż tę kwestię reguluje § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia z 24 lutego 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana między innymi na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., zgodnie z którym można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Na podstawie art. 127 § 1a k.p.a. decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Decyzją ostateczną jest taka decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 zdanie 1 k.p.a.). Decyzje ostateczne mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach (art. 16 § 2 k.p.a.).

Z kolei zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, zaś przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżona decyzja organu była ostateczna i nie przysługiwało od niej odwołanie. Tym samym od decyzji tej przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. Skarżący na skutek błędnego pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji o przysługującym mu prawie wniesienia odwołania od decyzji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchybił wprawdzie terminowi do wniesienia skargi, lecz postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi termin ten przywrócił.

Organ administracji natomiast w trybie art. 54 § 2a p.p.s.a. sporządził uzasadnienie zaskarżonej decyzji, od której uzasadnienia wcześniej odstąpił uznając, że w całości uwzględnił żądanie skarżącego.

Wobec tego wskazać należy, że we wniosku z 18 marca 2024 r. skarżący wniósł o wymianę prawa jazdy z zakresie kategorii AM, B i T oraz wskazał, że zostało mu wydane 29 marca 2017 r. prawo jazdy kategorii AM, B i T.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do tego, czy organ administracji uprawniony był do kreślenia daty ważności uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami.

Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona decyzja o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1 i B oraz określeniu daty ważności tych uprawnień na 29 marca 2027 r. nie była decyzją uwzględniającą w całości żądanie skarżącego.

Organ administracji naruszył więc art. 107 § 4 k.p.a. odstępując od uzasadnienia decyzji, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja nie uwzględniała w całości żądania strony.

Okolicznością niesporną w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżący 24 sierpnia 1998 r. uzyskał w Rzeczpospolitej Polskiej bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B.

W związku ze zmianą danych Prezydent Miasta Białystok wydał skarżącemu 3 kwietnia 2007 r. wtórnik prawa jazdy także bezterminowo.

Z akt sprawy wynika też, że skarżący uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1 – 1 lipca 1999 r., a kategorii AM – 1 października 2006 r. Na terenie Królestwa Niderlandów skarżący wymienił dokument prawo jazdy na dokument niderlandzki, wydany 29 marca 2017 r., w którym wpisano jako terminy ważności uprawnień kategorii AM i B 29 marca 2027 r. Z dokumentu tego wynika również, że skarżący 1 lipca 2015 r. nabył uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii T ważne do 29 marca 2027 r.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

W art. 14 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami określono, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy.

W rozpoznawanej sprawie wbrew stanowisku organu administracji nie ma jednak zastosowania § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia z 24 lutego 2016 r., zgodnie z którym w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami – za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E.

Stanowisko zaprezentowane przez organ administracji pozostaje bowiem w sprzeczności z § 29 ust. 1 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r. stanowiącym, że w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Przepis ten rozróżnia zatem pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., II GSK 98/22). O ważności prawa jazdy stanowi natomiast § 29 ust. 2 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r., według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat.

Należy zwrócić uwagę, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 702) został określony wzór prawa jazdy, wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z punktów 2.1.4. i 2.2.4. części II pt. opis wzoru załącznika nr 1 do tego rozporządzenia wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b datę ważności prawa jazdy, a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się datę ważności uprawnienia.

Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., K 5/13, OTK-A 2013/9/137).

Ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy z dnia 20 grudnia 2006 r. (Dz.U.UE z 30 grudnia 2006 r. L 403, s. 18 ze zm.), powoływanej dalej jako "dyrektywa 2006/126/WE", która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, również nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (por. wyroki NSA z 17 marca 2022 r., II GSK 98/22, z 22 lutego 2024 r., II GSK 1360/23).

Przepis art. 13 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE wyraźnie stanowi, że wszelkie uprawnienia do kierowania pojazdami przyznane przed 19 stycznia 2013 r. nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tej dyrektywy.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżącemu przyznano uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B bezterminowo przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami i przed 19 stycznia 2013 r. (datą wskazaną w art. 13 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE), bo 24 sierpnia 1998 r.

Przyjęcie za poprawne stanowiska organu administracji oznaczałoby, że złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy w oparciu o art. 14 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo. Ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r., I OSK 5/05). Nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., II GSK 98/22).

W rozpoznawanej sprawie organ administracji uznając, że uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B skarżącego są ograniczone terminem do 29 marca 2027 r. uczynił to z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 13 ust. 1 i ust. 5, art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f, § 29 ust. 1 rozporządzenia z 24 lutego 2016 r.

Należy dodać, że w zakresie pozostałych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i T stan faktyczny i prawny sprawy nie został przez organ administracji dostatecznie wyjaśniony oraz udokumentowany w aktach sprawy. Brak jest dokumentów potwierdzających, że organ administracji zwrócił się przed wydaniem zaskarżonej decyzji do właściwego w sprawie prawa jazdy organu na terenie Królestwa Niderlandów o potwierdzenie danych i informacji zawartych w dokumencie prawa jazdy w zakresie wszystkich kategorii, w tym kategorii T, oraz jaką otrzymał odpowiedź. Na podstawie akt sprawy nie sposób stwierdzić co stanowiło podstawę stwierdzenia przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ holenderski nie potwierdził posiadania przez skarżącego uprawnień kategorii T.

W ocenie sądu akta sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwalając uznać, aby organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego o wymianę dokumentu prawa jazdy organ administracji winien uwzględnić powyższe rozważania oraz przyjętą przez sąd wykładnię przepisów mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a.

Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

d.j.