Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 526/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: rt. 165a par. 1, art. 169 par. 1, art. 217 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego i odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. przez pominięcie gruntów ugorowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w punkcie 2 i 3, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. B.kwotę 261,06 (dwieście sześćdziesiąt jeden złotych, sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. J. B. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Urzędu Miejskiego w S. m.in. o "umorzenie wszelkich zaległości podatkowych w łącznych zobowiązaniach podatkowych". Organ zawiadomił wnioskodawcę, że w dniu [...] czerwca 2015 r. (z podaniem nr pokoju

i godziny) zostanie spisany protokół na okoliczność ustalenia jego stanu majątkowego oraz poproszono wnioskodawcę, aby stawił się z dokumentami świadczącymi o dochodach i wydatkach za kwiecień 2015 r. i członków rodziny (o ile jest prowadzone wspólne gospodarstwo domowe), dopłatach z ARiMR, oświadczeniem o wielkości otrzymanej pomocy publicznej w ramach zasady de minimis w okresie trzech lat tj. 2013-2015 lub oświadczeniem o nieotrzymaniu takiej pomocy i wypełnienia formularza informacji przedstawionych przez wnioskodawcę. Na powyższe Skarżący wystosował pismo, wzywając do zaniechania działań nadużywania prawa i wywoływania pozornych czynności dowodowych. Podał, że

w dniu [...] kwietnia 2015 r. został umieszczony na leczeniu w szpitalu w C.,

w którym przebywał do dnia [...] maja 2015 r. Już z tej okoliczności wynika, że nie osiągał żadnych dochodów, nie ponosił wydatków i nie wytwarzał śmieci w miejscu zamieszkania. Jest wątpliwym aby na jego koncie istniała zaległość, ponieważ

z powodu umieszczenia w szpitalu zaniechał upraw rolnych, co należy traktować jako wniosek o odstąpienie poboru podatku od gruntów ugorowanych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., powoływanej dalej: "u.p.r."). W tej sytuacji zdaniem wnioskodawcy należy dokonać na nowo ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. i może okazać się że zaległości I i II raty 2015 r. w ogóle nie ma.

2. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. organ wezwał Skarżącego

do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Wskazał, że podatnik nie zgłosił się na wezwanie w celu ustalenia sytuacji finansowej i materialnej i nie przedstawił żądanych dokumentów niezbędnych do prowadzenia postępowania i wezwał do złożenia w określonym terminie żądanych dokumentów, jeszcze raz je wymieniając, z pouczeniem, że w przypadku nie uzupełnienia wniosku, pozostawi wniosek bez rozpatrzenia.

3. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., [...] Burmistrz S. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Powyższe uzasadnił tym, że wnioskodawca nie złożył żądanych dokumentów i tym samym nie uzupełnił wniosku. Odnosząc się do gruntów, których wnioskodawca nie użytkował ze względu na pobyt w szpitalu, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 9 u.p.r. zwolnienie może być zastosowane po podjęciu przez Radę Miejską uchwały określającą tryb i szczegółowe warunki zwolnienia, w tym przedmiocie Rada Miejska nie podjęła uchwały i w tej sytuacji nie ma podstaw do zmiany decyzji ustalającej podatek na 2015 r.

4. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r., nr [...], uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu I instancji, pozostawiło bez rozpatrzenia wniosek Skarżącego w sprawie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego oraz odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r.

Kolegium podniosło, że zaskarżone postanowienie dotyczy wniosku

o zastosowanie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym i wniosku z zmianę decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. poprzez zastosowanie zwolnienia z art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w odniesieniu do dwóch wniosków w różnych sprawach, a sentencja postanowienia dotyczy wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, natomiast kwestia zastosowania zwolnienia od podatku rolnego gruntów na których zaprzestano produkcji rolnej umiejscowiona została w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Kolegium postanowiło uchylić w całości zaskarżone postanowienie i orzec do każdego z wniosku.

Organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały warunki do pozostawienia bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., powoływanej dalej: "o.p.) wniosku o zastosowanie umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. W postanowieniu wzywającym organ I instancji zawarł braki z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404, ze zm., powoływanej dalej: "u.p.s.d.p.p.), bez których uzupełnienia wniosek nie może zostać załatwiony (ust. 7 tej ustawy) i podatnik został pouczony o skutkach jego nieuzupełnienia. A to, że postanowienie zawiera również wezwanie do przedstawienia dochodów z pracy w rolnictwie, dopłat z ARiMR, wielkości renty lub emerytury, rachunków za poniesione wydatki, nie stanowi zdaniem Kolegium o wadliwości wezwania, co do uzupełnienia braków z wyżej wymienionej ustawy.

Odnosząc się do wniosku o zmianę decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. przez pominiecie gruntów ugorowanych, Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 165a § 1 o.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie

o odmowie wszczęcia postępowania. W odniesieniu do tego wniosku występuje inna przyczyna powodująca, że postępowanie w sprawie zwolnienia od podatku rolnego gruntów gospodarstwa rolnego, na których zaprzestano produkcji rolnej, nie może zostać wszczęte. Organ podatkowy I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podał, że Rada Miejska nie podjęła uchwały, określającej tryb

i szczegółowe warunki tego zwolnienia. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. stanowi, że zwalnia się od podatku rolnego grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym, że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów. Z kolei ust. 9 stanowi, że rada gminy określa, w drodze uchwały, tryb i szczegółowe warunki tego zwolnienia. W sytuacji gdy brak jest takiej uchwały, to organ podatkowy nie może prowadzić postępowania.

5. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżący wywiódł skargę do Sądu, zaskarżając ww. postanowienie w części obejmującej punkt drugi i trzeci. W zakresie punktu drugiego zarzucił obrazę art. 217 § 2 w zw. z art. 239 i art. 235 o.p., wskutek braku merytorycznego rozpoznania zażalenia, a jedynie ograniczenie się

do powielenia argumentacji organu I instancji. W zakresie punktu trzeciego podniósł zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, albowiem organ

I instancji w sentencji zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie orzekł

w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w związku z faktem zmiany podstawy faktycznej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego przez zaniechanie działalności rolniczej na odłogowanych gruntach.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie postanowienia

w zaskarżonej części i zasądzenie od Kolegium zwrotu kosztów postępowania sądowego.

6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

7. Wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. I SA/Bk 1132/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że przedmiotem oceny były dwa żądania, z których jedno dotyczyło umorzenia zaległości podatkowych w łącznych zobowiązaniach podatkowych, zaś drugie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r.

W zakresie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych WSA w Białymstoku wyjaśnił, że możliwość jego rozpatrzenia determinowana jest tym, czy podanie zawierające takie żądanie spełnia wymogi określone przepisami prawa. W rozpatrywanym przypadku wymogi wniosków o pomoc de minimis w rolnictwie wyznacza treść art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.s.d.p.p. Stosownie zaś do art. 37 ust. 7 tej ustawy, do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący wzywany był do przedłożenia dokumentów niezbędnych do prowadzenia postępowania, w tym m.in. oświadczenia o otrzymaniu lub nieotrzymaniu pomocy publicznej w okresie lat 2013-2015. Okoliczność, że Skarżący został jednocześnie zobowiązany do przedstawienia dochodów z pracy w rolnictwie, dopłat z ARiMR, wielkości renty lub emerytury, rachunków za poniesione wydatki, nie sprawia, iż wezwanie to jest wadliwe. Wezwanie zawierało pouczenie o skutkach nie zastosowania się do jego treści, zaś skoro Skarżący nie zadośćuczynił wezwaniu, to jedynym możliwym rozstrzygnięciem było pozostawienie bez rozpatrzenia jego wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego.

W zakresie kolejnego żądania Skarżącego, WSA w Białymstoku wyjaśnił, że możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania uzależniona jest w takim przypadku od funkcjonowania w obrocie prawnym uchwały rady gminy, określającej tryb i szczegółowe warunki zwolnienia od podatku rolnego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. Gdy brak jest takiej uchwały, organ podatkowy nie może prowadzić postępowania.

8. Skarżący we wniesionej skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.") mające istotny wpływ na treść wyroku, a polegające na tym, że Sąd niezasadnie oddalił skargę w części dotyczącej pozostawienia bez rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego, gdy prawidłowo powinien ją uwzględnić w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem w postępowaniu podatkowym doszło do naruszenia art. 169 § 1 o.p. przez: jego zastosowanie w trakcie rozpoznawania podania i prowadzenia postępowania dowodowego, wystosowania błędnego wezwania oraz niedołączenia urzędowych druków oświadczeń - wskutek czego prawidłowo wniosek o umorzenie zaległości powinien być oddalony lub co najmniej sprawa powinna wrócić do ponownego rozpoznania, celem wystosowania prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków podania;

2) art. 151 p.p.s.a., mające istotny wpływ na treść wyroku, a polegające na tym, że Sąd niezasadnie oddalił skargę w części dotyczącej odstąpienia od objęcia podatkiem rolnym gruntów ugorowanych, gdy prawidłowo powinien ją uwzględnić w trybie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. lub co najmniej w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem bezczynność uchwałodawcza Rady Miejskiej nie mogła stanowić skutecznej podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania, a niedopełnienie przez radę obowiązków ustawowych jest czynem zabronionym, określonym w art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. nr 98, poz. 553 ze zm., zwanej dalej: "k.k."), a przez to doszło do nieważności zaskarżonego postanowienia w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 8 w zw. z art. 219 o.p.

Ponadto Skarżący na zasadzie art. 191 p.p.s.a. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 marca 2016 r., oddalające odwołanie Skarżącego od zarządzenia Przewodniczącego Składu Orzekającego w przedmiocie odmowy sprostowania protokołu rozprawy lub dołączenia do protokołu oświadczenia strony ze streszczeniem jej wypowiedzi na rozprawie, stawiając zarzuty naruszenia art. 100 § 1, art. 101 § 1 pkt 2, art. 103, art. 104 p.p.s.a., przez nieskorzystanie z ustawowej możliwości uwzględnienia niespornego żądania strony, dotyczącego prawidłowego zredagowania protokołu rozprawy, co miało wpływ na treść wyroku, albowiem Sąd nie ustosunkował się w uzasadnieniu wyroku do nowego stanowiska strony.

W oparciu o tak przedstawione zarzuty, które zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów pełnomocnika według norm przepisanych.

9. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Skarżącego

i wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. II FSK 1598/16, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Sąd kasacyjny stwierdził, że rację ma Skarżący twierdząc, że Burmistrz nie miał podstaw do zastosowania art. 169 § 1 o.p., gdyż "organ podatkowy podjął przecież czynności rozpoznawcze", zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Świadczy o tym próba przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem Skarżącego, przedłużenie terminu do załatwienia sprawy, wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonych dowodów, wezwanie Skarżącego do osobistego stawiennictwa, celem ustalenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Również późniejsze czynności, jak przedłużenie terminu do załatwienia sprawy, czy wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów, prowadzą do wniosku, że w sprawie toczyło się postępowanie podatkowe. Skoro wniosek Skarżącego doprowadził do wszczęcia postępowania podatkowego, stosownie do treści art. 165 § 3 o.p. i postępowanie to było w toku, Burmistrz nie mógł wydać postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

Ponadto Sąd kasacyjny stwierdził, że słusznie podniósł Skarżący

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że samo wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r., nie wskazywało na podstawę prawną wezwania określoną w u.p.s.d.p.p. Okoliczności tej Sąd pierwszej instancji nie poddał ocenie.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika również, aby doszło do ustaleń, czy organy podatkowe uzasadniły zakwalifikowanie wniosku Skarżącego, jako pomocy de minimis o której mowa w art. 67 § 1 pkt 2 o.p., ewentualnie czy organy uzasadniły, że wnioskowaną pomoc można zakwalifikować, jako pomoc publiczną w rozumieniu art. 67 § 1 pkt 1 o.p.

Poza tym NSA wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie zastosowania ulgi, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Przepis art. 67b § 1 pkt 2 o.p. nie wyłącza bowiem konieczności poddania analizie tych przesłanek. Zbadanie, czy przesłanki te w sprawie występują, stanowi pierwszy etap przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie wnioskowanej ulgi. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie wystąpi, bez znaczenia pozostaje ustalenie, czy istnieje możliwość udzielenia ulgi na podstawie jednej z przesłanek wskazanych w art. 67b § 1 o.p. W związku

z powyższym Sąd kasacyjny zalecił Sądowi I instancji, aby wziął pod uwagę również tę okoliczność przy ponownym badaniu prawidłowości postępowania organów podatkowych.

Odnosząc się do drugiego zarzutów skargi kasacyjnej, NSA stwierdził, że w związku z tym, że Skarżący formułując ten zarzut nie powiązał go z normami dotyczącymi udzielenia ulgi i odmowy wszczęcia postępowania podatkowego, to tak postawiony zarzut nie mógł zostać uwzględniony.

Sąd kasacyjny wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania. Nie przyznaje zatem Skarżącemu żadnych uprawnień ani nie nakłada na niego obowiązków procesowych; sfery materialnoprawnej z oczywistych względów w ogóle nie dotyczy. Nie jest zatem w żaden sposób wykonywane ani przez organy podatkowe, ani przez adresata. Dlatego też postanowienie Kolegium w tym zakresie nie może być dotknięte wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 8 o.p., ponieważ jako nie podlegające wykonaniu nie może prowadzić do popełnienia czynu zabronionego, pod groźbą kary.

NSA stwierdził również, że ze względu na sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 100 § 1, art. 101 § 1 pkt 2, art. 103 i art. 104 p.p.s.a., nie mógł się do niego odnieść.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. II FSK 1598/16, wydanym na skutek skargi kasacyjnej Skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który to orzeczeniem z dnia 2 marca 2016 r. I SA/Bk 1132/15 oddalił skargę.

Zgodnie z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia,

o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Ta sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II GSK 808/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej: "CBOSA").

Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. W tej sytuacji Sąd nie mógł rozpoznawać sprawy z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1598/16, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć.

Wykonując zalecenie NSA Sąd ponownie dokonał oceny zarzutów w zakresie punktu drugiego i trzeciego postanowienia Kolegium z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Skład orzekający podziela i przyjmuje za własny pogląd, że skoro wniosek Skarżącego doprowadził do wszczęcia postępowania podatkowego, stosownie do treści art. 165 § 3 o.p. i postępowanie to było w toku, Burmistrz nie mógł wydać postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że Skarżący po złożeniu wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej, został wezwany pismem z dnia [...] maja 2015 r. do osobistego stawiennictwa, celem przeprowadzenia dowodów (k. 2 akt administracyjnych organu I instancji). Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku (k. 4 akt administracyjnych organu I instancji). W piśmie tym wskazano jednocześnie, że brak wykonania nałożonego obowiązku, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Kolejnym pismem z dnia [...] czerwca

2015 r., zawiadomiono Skarżącego, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie i został wyznaczony nowy termin do jej załatwienia (k. 5 akt administracyjnych organu I instancji). Z kolei pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., wyznaczono Skarżącemu termin do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego (k. 6 akt administracyjnych organu I instancji). W ostateczności wydane zostało postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

Z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że po złożeniu wniosku przez Skarżącego, Burmistrz podjął czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Organ I instancji, przed wydaniem postanowienia

o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia podjął czynności, które organ podatkowy podejmuje w trakcie postępowania w celu merytorycznego załatwienia sprawy.

Jak słusznie stwierdził NSA w wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK 1598/16, możliwość pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 o.p., ma miejsce przy wstępnym badaniu wniosku. Wówczas organ dokonuje analizy, czy wniosek spełnia warunki formalne i w razie stwierdzenia, że zawiera on braki, wzywa wnoszącego o ich usunięcie w określonym terminie, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Brak takiego wezwania po złożeniu wniosku i podjęcie czynności zmierzających do jego merytorycznego załatwienia, uniemożliwiają na późniejszym etapie pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.

W przedmiotowej sprawie złożony wniosek spowodował już wszczęcie postępowania, zaś skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 169 § 4 o.p., uniemożliwiło prowadzenie postępowania.

Należy też zaznaczyć, że wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r., jak słusznie stwierdził Skarżący, nie wskazywało na podstawę prawną wezwania określoną w u.p.s.d.p.p. W art. 37 ust. 7 tej ustawy mowa jest jedynie o niemożności udzielenia pomocy podmiotowi, który nie przedstawi określonych informacji, nie zaś o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy powinien wziąć po uwagę ww. okoliczność. Ponadto, jak trafnie wskazał NSA, organy prowadząc postępowanie powinny uzasadnić zakwalifikowanie wniosku Skarżącego, jako pomocy de minimis, o której mowa w art. 67 § 1 pkt 2 o.p., ewentualnie jako pomoc publiczną w rozumieniu art. 67 § 1 pkt 1 o.p.

Ponadto w postępowaniu w przedmiocie zastosowania ulgi, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Przepis art. 67b § 1 pkt 2 o.p. nie wyłącza bowiem konieczności poddania analizie tych przesłanek. Zbadanie, czy przesłanki te w sprawie występują, stanowi pierwszy etap przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie wnioskowanej ulgi. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie wystąpi, bez znaczenia pozostaje ustalenie, czy istnieje możliwość udzielenia ulgi na podstawie jednej z przesłanek wskazanych w art. 67b § 1 o.p. Powyższe kwestie powinny być więc uwzględnione przez organ rozstrzygający sprawę, po zwrocie akt sprawy przez Sąd.

4. Odnosząc się z kolei do punktu 3 zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że Kolegium bezzasadnie odmówiło wszczęcia postępowania na wniosek z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. przez pominięcie gruntów ugorowanych.

Artykuł 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. stanowi, że zwalnia się od podatku rolnego grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów (art. 13d ust. 1). Oznacza to, że chcąc skorzystać z tej ulgi podatnik winien wystąpić ze stosownym wnioskiem do organu podatkowego.

W przypadku złożenia takiego wniosku nastąpi wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie zwolnienia. Zgodnie z art. 12 ust. 9 u.p.r. rada gminy określa, w drodze uchwały, tryb i szczegółowe warunki zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 7.

Zatem tryb i szczegółowe warunki stosowania zwolnienia od podatku użytków rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, określają, w drodze uchwały, rady gmin. Jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały, nie ma podstaw do odmowy stosowania zwolnienia. Warunki stosowania tego zwolnienia są określone w ustawie, a przez to nie mogą być zależne od podjęcia uchwały przez radę. Ustalone przez radę szczegółowe warunki stosowania zwolnienia nie mogą ograniczać postanowień ustawowych (por. L. Etel, Komentarz do art. 12 ustawy o podatku rolnym, opubl. LEX, wersja elektroniczna).

Ponadto NSA w wyroku z dnia 26 października 1994 r., III SA 539/94 (POP 1997, z. 1, poz. 17 oraz CBOSA) stwierdził, że przez szczegółowe warunki omawianego zwolnienia należy rozumieć warunki konkretyzujące jedynie warunki podstawowe przewidziane w ustawie. Rada gminy nie jest natomiast uprawniona do określania dodatkowych warunków polegających na ograniczeniach podmiotowych dotyczących zwolnień od podatku. Podobnej kwestii dotyczył wyrok NSA z dnia 14 maja 1993 r., III SA 2231/92, niepubl., w którym sąd stwierdził, że nie można przerzucać na podatników skutków zaniedbań i nieprawidłowości popełnianych przez prawodawcę.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że błędne jest stanowisko Kolegium, że w sytuacji, gdy brak jest uchwały rady gminy, organ podatkowy nie może prowadzić postępowania. Jak wyżej wyjaśniono, jeżeli rada gminy nie podejmie uchwały, nie ma podstaw do odmowy stosowania zwolnienia, a tym bardziej do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego.

Zatem organ ponownie rozpoznając sprawę oceni, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. warunkujące skorzystanie przez Skarżącego ze zwolnienia.

5. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zapadło w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.