Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 968/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 1, par. 7, par. 9
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], odmówił stwierdzenia u E.T. choroby zawodowej słuchu, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.). Na podstawie dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w dniu [...] organ pierwszej instancji z wysokim prawdopodobieństwem przyjął, iż podczas zatrudnienia w latach 1961-1999 w Fabryce A, na stanowiskach [...] i [...], E.T. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Z uzasadnienia powołanej decyzji wynika, że w sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka niezbędna do rozpoznania stwierdzonych u E.T. dolegliwości jako choroby zawodowej polegająca na negatywnym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...], Nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], Nr [...].

E.T. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia i powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego uznające, iż brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu spowodowanego działaniem hałasem w miejscu pracy ze względu na stopień uszkodzenia słuchu.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 1 pkt 2, art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U z 2006 r., Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] i stwierdził u E.T. chorobę zawodową słuchu wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Dochodzenie epidemiologiczne w sprawie E.T. wykazało, że pracował w Fabryce A, w latach 1961-1999, jako [...] i [...], gdzie był eksponowany na działanie hałasu ponad normę higieniczną 82 dB w ciągu zmiany roboczej. Organ odwoławczy uznał, że E.T. wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej słuchu. E.T. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]), gdzie stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy z ubytkami słuchu dla UP - [...] dB i UL - [...] dB oraz nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na stopień ubytku słuchu w uchu lewym. Następnie był badany w Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]), gdzie również stwierdzono obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu z ubytkami słuchu UP - [...] dB i UL - [...] dB i nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na stopień ubytku słuchu w uchu lewym. Po zapoznaniu się z całością dokumentacji organ odwoławczy wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z prośbą o wydanie uzupełniającego orzeczenia uwzględniającego orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawach choroby zawodowej słuchu znane od miesiąca czerwca 1998 r. (wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98). W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia [...] informujące, że stwierdzany u E.T. niedosłuch odbiorczy obustronny, z lekarskiego punktu widzenia, nie spełnia definicji choroby zawodowej narządu słuchu zamieszczonej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, bowiem uszkodzenie słuchu wywołane hałasem charakteryzuje się obustronnym ubytkiem słuchu typu odbiorczego, symetrycznym dla obu uszu. Natomiast wykonane w miesiącu styczniu 2001 r. badania audiometryczne w poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wykazały u E.T. asymetrię niedosłuchu z ubytkami UP - [...] dB i UL - [...] dB, a w trakcie obserwacji klinicznej przeprowadzonej w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w dniach [...] do [...], obejmującej audiometrię tonalną, próbę SISI i audiometrię impedancyjną(obiektywną) stwierdzono progresję ubytków słuchu UP - [...] dB (na poziomie ze [...]) i UL - z [...] dB do [...] dB. Zatem stwierdzona w krótkim czasie progresja w UL (od miesiąca [...] do [...]) wówczas, gdy ustało już zawodowe narażenie E.T. na hałas, wskazuje na pozazawodowe czynniki uszkadzające słuch tkwiące w jego organizmie. Biorąc pod uwagę powyższą dokumentację i utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98 i wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 128/98) organ odwoławczy uznał, że E.T. pracował około 38 lat w hałasie i rozpoznano u niego odbiorcze obustronne uszkodzenie słuchu typu pohałasowego, które spełnia prawne kryteria definicji choroby zawodowej słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, zatem spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej u niego chorobę zawodową słuchu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uczestnik postępowania były pracodawca E.T. - Fabryka A domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jej zdaniem E.T. nie pracował w warunkach przekroczenia normy higienicznej hałasu, nadto dokonane przez organ odwoławczy ustalenia są sprzeczne z wydanymi w tej sprawie orzeczeniami jednostek diagnostycznych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, tak samo jak uczestnik postępowania E.T., w piśmie procesowym z dnia [...].

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt SA/Gl 819/07, wydanym na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu w sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej, a organy mimo to ponownie orzekły w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Porównanie treści decyzji organu pierwszej instancji - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...], z treścią załączonej do akt sprawy decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...]), potwierdza wystąpienie tożsamości sprawy administracyjnej, w której występują te same podmioty, jej zakres dotyczy tego samego przedmiotu, dokonane rozważania tego samego stanu prawnego, jak również niezmieniony pozostał stan faktyczny sprawy.

W wyniku wniesienia, przez organ odwoławczy, skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I OSK 988/08, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt SA/Gl 819/07, przekazując temu Sądowi sprawę do ponownego jej rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdzono brak podstaw do uznania, iż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] zapadły w tym samym stanie faktycznym, co decyzja ostateczna w [...], nawet jeśli się zważy, że dotyczyła także oceny choroby zawodowej u E.T.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponowne orzeczenia medyczne dotyczące słuchu E.T. stanowią nowe, dodatkowe okoliczności w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W konsekwencji prowadzi to do obowiązku merytorycznego rozpoznania skargi uczestnika postępowania byłego pracodawcy E.T. - Fabryki A z uwzględnieniem nowego stanu faktycznego. Dodatkowo zaznaczył, że do przeprowadzonego postępowania miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z faktem, że "nową sprawę w przedmiocie choroby zawodowej wszczęto w związku z podejrzeniem choroby zawodowej i skierowaniu ponownym pracownika na badania medyczne". Zatem skoro w sprawie zostały wydane nowe orzeczenia lekarskie należało je odnieść do warunków epidemiologicznych pracy E.T. z uwzględnieniem czasookresu zatrudnienia w tych warunkach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (zdanie pierwsze). Zatem rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I OSK 988/08, dotyczącą prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Zauważyć trzeba, iż mimo wejścia w życie z dniem 3 września 2002 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), to zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Trafnie zatem organy sanitarne wydały decyzje w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., bowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] i niezakończone przed dniem [...].

Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności rozważyć trzeba sporne zagadnienie dotyczące przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Oznacza to w szczególności zbadanie zasadności ustaleń organu odwoławczego, w wyniku których stwierdzono u E.T. chorobę zawodową uszkodzenia słuchu.

Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., to jest stwierdzenia schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Konieczne jest zatem łączne wystąpienie następujących przesłanek - zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Powołane przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone, wobec czego wprowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne. Wykaz chorób zawodowych precyzuje w pozycji 15 jako chorobę zawodową "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Jednak nie każde uszkodzenie słuchu jest chorobą zawodową, ale za chorobę zawodową można uznać tylko takie uszkodzenie, które wywołane zostało hałasem występującym w miejscu pracy. Nie ulega również wątpliwości, iż istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno - lekarska wskazana w § 7 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., a rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego (§ 8 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.).

Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej organy sanitarne orzekające w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania uczyniły chorobę zawodową uszkodzenie słuchu wywołaną działaniem hałasu, wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

Przeprowadzone "dochodzenie" epidemiologiczne (k- 16-19 akt administracyjnych) i dokonana ocena narażenia zawodowego na stanowisku pracy - [...] w Wydziale B, wykonywanej przez E.T. w skarżącej Spółce, wskazuje na oparcie się o protokół badania Nr [...] z dnia [...], sporządzony dla potrzeb niniejszej sprawy przez przedstawicieli Oddziału Higieny Pracy TSSE w K. (karta 10-15 akt administracyjnych) oraz na zaakceptowanie przez przedstawicieli pracodawcy - skarżącej Spółki wyników pomiarów narażenia E.T. na hałas od 74 - 83 dB przez 6 godzin (zmianę roboczą) w okresie od 1961 - 1999 roku. Dodatkowo w aktach administracyjnych znajdują się obszerne pisemne wyjaśnienia E.T. w tym zakresie. Na podstawie wszystkich powołanych dokumentów dokonana została ocena warunków pracy E.T. w skarżącej Spółce, w szczególności pod kątem, czy występujący w środowisku pracy hałas był czynnikiem mogącym spowodować stwierdzone u niego uszkodzenie słuchu.

Na podstawie całokształtu zebranego w tym zakresie materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że E.T. pracował w Fabryce A w latach 1961-1999 jako [...] i [...], gdzie był eksponowany na działanie hałasu ponad normę higieniczną 82 dB w ciągu zmiany roboczej. Organ odwoławczy wskazał, że wykazane w konkretnym rozmiarze i czasie narażenie zawodowe E.T. na hałas spowodowało uszkodzenie jego słuchu bez względu na to, czy mieściło się ono w granicach przeciętnie przyjętych średnich norm, tj. równoważnego poziomu dźwięku na ośmio godzinną zmianę roboczą.

Zauważyć też przyjdzie, że w trakcie pracy w skarżącej Spółce nie wykazano innej przyczyny (pozazawodowej) powstania u E.T. obustronnego odbiorczego uszkodzenia słuchu.

Odnosząc się do zarzutu skargi zauważyć przyjdzie, że nieuzasadnione jest w tym zakresie powoływanie się na ostateczną decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]. Przywołać w tym miejscu należy wytyczne zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt I OSK 988/08, iż brak jest podstaw do uznania, iż wydane w niniejszej sprawie decyzje organu pierwszej i drugiej instancji zapadły w tym samym stanie faktycznym, co decyzja ostateczna w [...], nawet jeśli się zważy, że dotyczyła także oceny choroby zawodowej u E.T. Nowe okoliczności dotyczą treści wydanych dla potrzeb niniejszej sprawy dwóch orzeczeń medycznych (str. 7 - uzasadnienia powołanego wyroku NSA).

Dokonując stwierdzenia istnienia u E.T. choroby zawodowej organ odwoławczy oparł się na całości zebranego materiału dowodowego, jak również danych co do stanu zdrowia zawartych we wspomnianych orzeczeniach lekarskich (§ 7 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.). Z uzasadnienia orzeczenia lekarzy właściwej jednostki diagnostycznej I stopnia (orzeczenie lekarskie z dnia [...]) wynika, że u E.T. stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy z ubytkami słuchu dla UP - [...] dB i UL - [...] dB oraz nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na stopień ubytku słuchu w uchu lewym. Następnie E.T. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]), gdzie również stwierdzono obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu z ubytkami słuchu UP - [...] dB i UL - [...] dB i nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na stopień ubytku słuchu w uchu lewym.

Z powyższych orzeczeń mających walor opinii jednoznacznie wynika, iż stwierdzono u E.T. obustronny niedosłuch odbiorczy z ubytkami słuchu dla UP - [...] dB i UL - [...] dB (jednostka diagnostyczna I stopnia) oraz UP - [...] dB i UL - [...] dB (jednostka diagnostyczna II stopnia), ale nie rozpoznano choroby zawodowej słuchu z uwagi na stopień ubytku słuchu w uchu lewym. Analizując treść powołanych orzeczeń nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż przesłanką dla rozpoznania choroby zawodowej jest wielkość ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym.

Zdaniem Sądu zapis w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. o treści: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" wskazuje na brak podstaw prawnych, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego.

Dokonane w powyższych orzeczeniach stwierdzenie, jak również argumentacja zawarta w piśmie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...], iż uszkodzenie słuchu wywołane hałasem charakteryzuje się obustronnym ubytkiem słuchu typu odbiorczego, symetrycznym dla obu uszu, a stwierdzona u E.T. progresja ubytków słuchu UL - z [...] dB do [...] dB nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, pozostaje w sprzeczności z prawem.

Jest to na tyle istotne, że w literaturze "Choroby zawodowe" pod redakcją prof. Kazimierza Marka (Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2001/2003, str. 448) podaje się, iż na inne, niezwiązane z narażeniem na hałas przyczyny niedosłuchu wskazuje znaczna asymetria ubytku słuchu, przekraczająca 30 dB, która u E.T. nie miała miejsca (stwierdzono [...] dB). Z prawnego punktu widzenia pojęcie choroby zawodowej nie jest związane z rozmiarem doznanego uszczerbku na zdrowiu, oznacza natomiast kwalifikację prawną choroby biologicznej i można o niej mówić w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych w wypadku stwierdzenia, że zachorowanie ma swoją przyczynę w warunkach wykonywania pracy. Zatem przedmiotem oceny organu odwoławczego było to, czy doszło do uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, które ma swą przyczynę w warunkach wykonywania pracy (poz.15 wykazu chorób zawodowych w związku z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.), a nie inne pozaprawne względy, jak rozmiar stwierdzonego ubytku słuchu. Wystąpienie uszkodzenia zdrowia w postaci stwierdzenie niedosłuchu odbiorczego, który jest wywołany czynnikiem zewnętrznym oraz wykonywanie pracy w warunkach zagrożenia hałasem, samo przez się uzasadnia zakwalifikowanie tego schorzenia jako choroby zawodowej i to niezależnie od stopnia jej nasilenia. W konstrukcji prawnej choroby zawodowej istnieje bowiem domniemanie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem na działanie czynnika szkodliwego w środowisku pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych.

Ustawodawca w żadnym przepisie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., ani w wykazie do tego rozporządzenia nie uwarunkował badania przesłanek w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej od ustalenia stopnia zaawansowania schorzenia.

Nadmienić trzeba, że w wyroku z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt III RN 128/98 (opubl. w OSNP 1999/24/771) Sąd Najwyższy uznał, że uszkodzenie słuchu wywołane hałasem występującym w środowisku pracy stanowi chorobę zawodową niezależnie od stopnia tego uszkodzenia. Podobnie orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98 i z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt III RN 78/01 (opubl. w "Prawie Pracy" 2003/3/31), stwierdzając brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Pogląd ten jest ugruntowany w niezmiennej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki SN z dnia 28 czerwca 2000 r., sygn. akt III RN 202/99, publ. Wokanda 2000/9/33; z dnia 11 marca 1999 r., sygn. akt RN 128/98, publ. OSANP 1999/24/771 i z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt III RN 78/01 (opubl. w "Prawie Pracy" 2003/3/31) oraz wyroki NSA z dnia 25 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1342/98, publ. Lex nr 45831; z dnia 22 marca 2001 r., sygn. akt I SA 1389/00, publ. Lex nr 77664; z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 2244/00, publ. Lex nr 53801; z dnia 22 marca 2001 r. , sygn. akt I SA 1389/00, publ. Lex nr 77664; z dnia 17 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Ka 209/98, publ. "Prawo Pracy 2000/7/39; z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ. Lex nr 45833).

W tym miejscu należy wskazać, że orzeczenia lekarskie placówek medycznych wydane w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Oznacza to, że nie wiążą one bezwzględnie organu sanitarnego, ale podlegają jego ocenie jak każdy inny dowód. Kompetencja właściwych jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. Natomiast o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, obejmującego przede wszystkim dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.) i ich oceny w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Stwierdzić zatem należy, że organ odwoławczy ustalając, iż E.T. pracował przez wiele lat w warunkach szkodliwych tj. narażenia na ponadnormatywny hałas i skoro rozpoznano u niego niedosłuch odbiorczy w obu uszach, to - przy istniejącym domniemaniu związku przyczynowego uszkodzenia słuchu z warunkami pracy - zasadnie stwierdził chorobę zawodową. Odmienne rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu, mogłoby zapaść tylko wówczas, gdyby wykazano inną przyczynę niedosłuchu u E.T.

Przeprowadzone w tym zakresie przez organ odwoławczy postępowanie wyjaśniające nie naruszało obowiązujących regulacji prawa, a jego aktywność, zdaniem Sądu dowodzi, iż nie można temu organowi zarzucić naruszenia art. 77 i art. 80 K.p.a.

Zarzut skarżącej Spółki, iż organ odwoławczy nie miał prawa kwestionować diagnozy lekarzy orzeczników nie mógł być uwzględniony. Jeszcze raz w tym miejscu należy zaznaczyć, że zadaniem lekarzy wydających w sprawach chorób zawodowych orzeczenia lekarskie jest rozpoznawanie u pracowników jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, ale o tym, czy zdiagnozowana choroba jest chorobą zawodową decyduje w decyzji administracyjnej organ inspekcji sanitarnej. Wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie podważył diagnozy lekarzy, którzy rozpoznali u E.T. obustronny niedosłuch odbiorczy z ubytkami słuchu dla UP - [...] dB i UL - [...] dB (jednostka diagnostyczna I stopnia) oraz UP - [...] dB i UL - [...] dB (jednostka diagnostyczna II stopnia), a więc jednostkę chorobową wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w związku z treścią definicji prawnej choroby zawodowej umieszczonej w pozycji 15 załącznika do tego rozporządzenia jest zdaniem Sądu również nieuprawniony.

W ocenie Sądu reakcja na wielkość hałasu jest zależna od cech osobniczych, stąd nawet hałas poniżej przyjmowanych powszechnie 82 dB może stanowić zagrożenie dla narządu słuchu, natomiast u E.T. bezspornie stwierdzono obustronny niedosłuch odbiorczy. Jeżeli więc obowiązujące w dacie orzekania przepisy prawa materialnego nie uzależniały stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu od wielkości niedosłuchu oraz jego skutków, to wywody w tym zakresie zaprezentowane w skardze należało uznać za chybione.

W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.