Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 482/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2022 r. nr SKO.4141.166.22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr SKO.4114.166.22 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615) – dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 4 marca 2022 r., znak MGOPS-SRŚR.5221.892.1.2021.SR.254.2022.SR o odmowie przyznania M. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad mężem T. S.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca wystąpiła z wnioskiem z dnia 2 listopada 2021 r. Zgodnie z załączonym do wniosku orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 maja 2016 r. T. S. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ponadto z przedłożonego wraz z wnioskiem oświadczenia skarżącej wynika, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który jest osobą [...], wymagająca stałej opieki innej opieki. Z powyższych względów skarżąca nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Zakres świadczonych przez stronę czynności opiekuńczych obejmuje: codzienną pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, w tym mycie, golenie, strzyżenie, przygotowywanie posiłków (pięć razy dziennie), robienie zakupów (pięć razy w tygodniu), codzienne sprzątanie, pranie, prasowanie, pomoc w zakupie garderoby (raz na dwa miesiące), pomoc w przemieszczaniu się na wizyty lekarskie (dwa razy w miesiącu), do stomatologa, na rehabilitację i inne zabiegi fizjoterapeutyczne w związku z przebytym [...] przez męża (raz na kwartał), pomoc w załatwianiu spraw urzędowych (raz w miesiącu), codzienna pomoc w wykonywaniu ćwiczeń zaleconych przez lekarza, towarzyszenie podczas spacerów. Ponadto z przedkładanej w toku postępowania dokumentacji, jak również przeprowadzonych wywiadów środowiskowych w dniu 12 listopada 2021 r. oraz w dniu 2 marca 2022 r. wynika, że wymagający opieki T. S. prowadzi działalność gospodarczą, której miejsce wykonywania znajduje się w W. i której poświęca [...] dni w tygodniu, po [...] godziny dziennie. Skarżąca, zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia 22 grudnia 2021 r. dowozi męża do miejsca wykonywania działalności gospodarczej, jak również pomaga mu w jej prowadzeniu. Od roku 2020 mąż nie prowadzi działalności w S. Ze względu na stan zdrowia planuje całkowite zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej. Wyżej wymieniony cierpi na [...]. Jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów. Ustalono także, ze T. S. nie jest osoba leżąca, samodzielnie spożywa podane posiłki, samodzielnie porusza się po mieszkaniu, korzysta z toalety i samodzielnie wykonuje większość czynności higienicznych. Pomoc skarżącej przy myciu polega w zasadzie na podaniu właściwych środków higienicznych. Ponadto skarżąca pozostaje w stałej gotowości do świadczenia pomocy mężowi.

Z akt sprawy wynika również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu dwukrotnie uchylało podejmowane w sprawie, negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcia organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia wniosku.

Decyzją z dnia 4 marca 2022 r. Burmistrz W. odmówił przyznania skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na z uwagi na wystąpienie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., to jest z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wnosiła o przyznanie wnioskowanego świadczenia. Ponowiła argumentacje, co do stanu zdrowia niepełnosprawnego męża, jak również zakresu świadczonej pomocy, który nie pozwala jej na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w ograniczonym zakresie. Podkreśliła także, że pozostaje w stałej gotowości do udzielenia pomocy mężowi, w każdej chwili kiedy tego wymaga.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. określającego podmioty uprawnione do otrzymania przedmiotowego świadczenia, w tym pkt 4 przywołanego przepisu, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na gruncie niniejszej sprawy organ podkreślił, iż bezspornym pozostaje, że wymagający opieki T. S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 maja 2016 r. o [...] stopniu niepełnosprawności, jak również to, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad mężem.

Dalej odnosząc się do argumentacji organu I instancji, co do wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., Kolegium wskazało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego współmałżonka osoby niepełnosprawnej, w sytuacji gdy z uwagi na sprawowaną opiekę jest on zobowiązany do rezygnacji z aktywności zawodowej. Powołany wyżej przepis odnosi się bowiem do sytuacji, gdy o przyznanie przedmiotowego uprawnienia występuje osoba opiekująca się osoba niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim, która nie jest współmałżonkiem osoby wymagającej opieki. Tym samym, w realiach niniejszej sprawy, powyższa okoliczność nie mogła stanowić podstawy dla odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w sprawie nie została spełniona pozytywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Kolegium strona nie wykazała bowiem istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki. Kolegium podkreśliło, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Chodzi zatem o sprawowanie stałej, ciągłej i osobistej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie zawsze bowiem ustalenie [...] stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Kolegium z przywołanych wyżej istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych wynika, iż wskazany przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad mężem nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywane przez stronę czynności opiekuńcze nad mężem w dużej mierze sprowadzają się do czynności, które nie wymagają stałej i całodobowej opieki, a są wykonywane w każdej rodzinie. Ponadto organ podkreślił, że T. S., pomimo istnienia wskazanych przez stronę schorzeń, jest osobą samodzielną, a co więcej aktywną zawodowo. Tym samym w ocenie organu odwoławczego obiektywnie możliwym jest taka organizacja sprawowanej przez stronę opieki, która nie wymagałaby od strony rezygnacji z aktywności zawodowej.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. S. zaskarżonej decyzji zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych polegający na: przyjęciu, że stan zdrowia T. S. nie uzasadnia potrzeby sprawowania opieki w zakresie uniemożliwiającym podjęcie przez skarżącą pracy zarobkowej, choćby w niewielkim zakresie, co doprowadziło do niezastosowania w sprawie art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.; błędną ocenę zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w tym obszernych wyjaśnień skarżącej, co do zakresu potrzeb wymagającego opieki

T. S. , orzeczenia o niepełnosprawności oraz dokumentacji medycznej męża, a w konsekwencji podjęcie decyzji pomimo braku posiadania przez organ wymaganej wiedzy medycznej pozwalającej na sprawiedliwą ocenę wypełnienia przez skarżącą ustawowych przesłanek otrzymania przedmiotowego świadczenia; jak również naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez rażącą niekonsekwencję organów przy podejmowaniu decyzji polegającą na trzykrotnym rozpatrywaniu wniosku, a nadto sprzeczne poglądy w zakresie interpretacji art. 17 u.ś.r.

Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Jednocześnie strona wnioskowała o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Uzasadniając skargę strona ponowiła obszerną argumentację, co do stanu zdrowia niepełnosprawnego męża i związanych z nim ograniczeń, jak również zakresu czynności opiekuńczych, od lat wykonywanych przez skarżącą, uniemożliwiających jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Podkreśliła, iż dotychczas, w związku ze sprawowaną opieką nad mężem pobierała zasiłek dla opiekuna i nie jest w stanie zrozumieć, dlaczego pomimo, że stan zdrowia męża nie uległ poprawie, organy podważają celowość i konieczność sprawowania tej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga M. S. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnioskowała M. S. w treści wniesionej skargi. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po zapoznaniu się z wniesioną skargą, w zakreślonym prawem terminie nie wnioskowało o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M. S. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 22 kwietnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 4 marca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem T. S. .

Podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615)- dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że M. S. jest żoną wymagającego opieki T. S., a co za tym idzie ciąży nad nią swoisty obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka wynikający z treści art. 23 i art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o. Bezspornym pomiędzy stronami jest także to, że T. S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 25 maja 2016 r. o niepełnosprawności w stopniu [...]. Wobec powyższego uznać należy, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Za prawidłowe uznać zatem należy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, iż wskazany przez organ I instancji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., nie może stanowić podstawy dla negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 2 listopada 2021 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że norma z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. określa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z którą świadczenie to nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Oczywiste jest, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zwraca się współmałżonek osoby wymagającej opieki. Zastosowanie powyższego przepisu w takich okolicznościach prowadziłoby bowiem do kuriozalnej sytuacji, w której współmałżonek sprawujący opiekę nad drugim współmałżonkiem, aby móc otrzymać z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjnej, musiałby legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które jednocześnie świadczyłoby o tym, że ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie takiej opieki sprawować. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. może zatem mieć zastosowanie wyłącznie przy rozpatrywaniu wniosków osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r., lecz innych niż współmałżonek osoby wymagającej opieki (por. wyrok WSA w Lublinie z 16 marca 2022 r., II SA/Lu 80/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niemniejszą skargę w pełni podziela powyższy pogląd. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie uznać należy za niezasadny.

Jednakże, w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy zasadnie odmówiły przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika bowiem, iż w sprawie nie doszło do łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, wnioskodawczyni nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Wskazać na wstępie wymaga, że powołanego wyżej przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Podkreślenia również wymaga, że zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu [...] może się różnić w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi zatem w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co również istotne, stały, długoterminowy i stały charakter opieki nie może być utożsamiany z wykonywaniem czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 716/21; z 2 lutego 2017, I OSK 2201/15; wyrok WSA w Łodzi z 20 czerwca 2020 r., II SA/Łd 218/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., III SA/Kr 634/21; wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 841/21; z 16 września 2021 r., III SA/Gd 563/21; wyroki WSA w Olsztynie z 21 października 2021 r., II SA/Ol 708/21, z 21 października 2021 r., II SA/Ol 776/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone do akt oświadczenia strony, co do zakresu i charakteru świadczonej opieki oraz przeprowadzony wywiad środowiskowy czynią zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad mężem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu słusznie bowiem zauważyło, że sporządzony przez skarżącą wykaz wykonywanych czynności nie stanowi stałej opieki, a co za tym idzie nie wyklucza całkowicie podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomimo, co nie budzi wątpliwości, codziennego charakteru świadczonej opieki, zakres wykonywanych przez stronę czynności sprowadza się w istocie do prowadzenia gospodarstwa domowego. Czynności typu przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, czy też pomoc w załatwianiu spraw urzędowych należą do typowych czynności dnia codziennego, które są także wykonywane przez osoby aktywne zawodowo. Co więcej większość czynności, na które wskazuje skarżąca, nie jest wykonywana codziennie, co potwierdza sama strona. Natomiast wskazane przez skarżącą czynności stricte opiekuńcze nad mężem, to jest codzienna pomoc w ubraniu się, utrzymaniu higieny osobistej, podawanie lekarstw, pomoc w wykonywanych w domu ćwiczeniach rehabilitacyjnych, czy też towarzyszenie w trakcie wizyt lekarskich lub codziennych spacerów, nie stanowią czynności, które uniemożliwiają podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczą w ocenie Sądu, wskazane przez stronę schorzenia, na które cierpi małżonek skarżącej. Nie bagatelizując stanu zdrowia T. S., w tym faktu, iż jest on osobą [...], jak również współistniejących schorzeń [...], podkreślenia jednak wymaga, że z akt sprawy nie wynika, iż w/w jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Wręcz przeciwnie, na co wskazuje sama skarżąca, małżonek samodzielnie spożywa podane posiłki, samodzielnie porusza się po mieszkaniu, korzysta z toalety i samodzielnie wykonuje większość czynności higienicznych. Pomoc skarżącej przy myciu polega w zasadzie na podaniu właściwych środków higienicznych. Powyższe oświadczenie skarżącej, w ocenie Sądu pozostaje w sprzeczności z argumentacją skargi, co do braku możliwości pozostawienia męża samego w domu na kilka godzin. Nie sposób pominąć również tej okoliczności, iż wymagający opieki T. S. pomimo podnoszonych schorzeń i wynikających z nich niewątpliwie znacznych ograniczeń, na dzień wydania zaskarżonej decyzji pozostawał osobą aktywną zawodowo, prowadzącą własną działalność gospodarczą. Działalność tę, zgodnie z oświadczeniem skarżącej mąż wykonywał przy jej pomocy, dwa razy w tygodniu, po trzy godziny dziennie. Z akt sprawy, poza wskazaną koniecznością dowozu męża do miejsca wykonywania działalności gospodarczej, nie wynika na czym polega udzielana w tym zakresie pomoc skarżącej. Ponadto pomimo sygnalizowanego w toku postępowania zamiaru rezygnacji z prowadzonej działalności gospodarczej, skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej jej zakończenie. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również argumentacja strony skarżącej, co do pozostawania przez nią w stałej gotowości do świadczenia pomocy mężowi, w tym w sytuacjach obniżonego nastroju psychicznego męża, czy też konieczności asystowania mężowi w przemieszczaniu się pieszo. Jak już wcześniej wskazano fakt, iż wymagający opieki T. S. jest osobą [...] niewątpliwie ogranicza możliwość jego mobilności, w stopniu, którego Sąd rozpoznający niniejszą skargę ze zrozumiałych względów nie jest w stanie ocenić. Niemniej jednak, nie sposób zaprzeczyć, iż osoby [...] są w stanie samodzielnie funkcjonować w społeczeństwie, [...]. W niniejszej sprawie skarżąca poza złożonym oświadczeniem, nie uprawdopodobniła nawet, że mąż nie jest w stanie samodzielnie się poruszać. Co więcej, powyższemu twierdzeniu skarżącej przeczy okoliczność prowadzenia przez męża działalności gospodarczej, jak również zawarte w uzasadnieniu skargi stwierdzenie, zgodnie z którym cyt. "idąc bez mojej pomocy maż nie raz przewrócił się, uderzył". Natomiast, co do kwestii pozostawania przez skarżącą w gotowości do niesienia pomocy mężowi stwierdzić należy, iż okoliczność ta nie stanowi ustawowej przesłanki przemawiającej za przyznaniem wnioskowanego świadczenia, a nadto nie potwierdza w żaden sposób, iż skarżąca nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostaje także podnoszona w skardze argumentacja, co do wcześniejszego pobierania przez skarżącą "zasiłku dla opiekuna" w związku ze sprawowaną opieką nad mężem. Fakt pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, uregulowanego w art. 16a u.ś.r., przyznanego stronie w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej podjętej w odrębnym postępowaniu, pozostającym poza zakresem kontroli Sądu rozpoznającego niemniejszą skargę, nie przesądza automatycznie, o spełnieniu przez stronę przesłanek do otrzymania przedmiotowego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, na podstawie art. 17 u.ś.r.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez nią żądania. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Ponadto, wbrew stanowisku skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącej za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

m. d.