Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 275/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 7 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2023 roku sprawy ze skargi W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "X" W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. znak [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), art. 49 ustawy z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 z późn. zm., dalej jako ustawa o odpadach), po rozpatrzeniu odwołania W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "X" W. K. (dalej jako Skarżący) od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 21 listopada 2022 r. ([...]) w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujący odpadami – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Marszałek Województwa [...] w dniu 24 października 2018 r. wpisał Skarżącego na jego wniosek do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach (dalej jako "Rejestr"). W Rejestrze Skarżącemu został nadany numer rejestrowy [...]. O wpisaniu do Rejestru Skarżący został zawiadomiony pismem z dnia 24 października 2018 r., znak: [...] Wpis do Rejestru ten został rozszerzony o prowadzenie działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie odpadami w oparciu o wniosek aktualizacyjny z dnia 15 maja 2020 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako WIOŚ), pismem z dnia 22 lipca 2022 r., znak: [...], powiadomił Marszałka Województwa [...] o stwierdzeniu rażących nieprawidłowości polegających na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach,, tj. w kartach przekazania odpadów w rejestrze BDO. WIOŚ wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od 2 marca 2022 r do 30 czerwca 2022 r., stwierdził potwierdzenie w bazie BDO kart przekazania odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym. W trakcie kontroli ustalono, że w systemie znajduje się 80 fikcyjnie potwierdzonych kart przekazania odpadów, potwierdzających dokonany przez Skarżącego transport odpadów z Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego Y. s.c., ul. [...], [...] K. do przedsiębiorstwa Z. Sp. z o.o. Z. , [...] L. , o łącznej masie 1989,67 Mg, w tym 878,5 Mg odpadów gabarytowych oraz 1 115,17 Mg odpadów tworzyw sztucznych. Zgodnie z ustaleniami inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska [...], delegatura w E., odpady te nigdy nie trafiły na teren przedsiębiorstwa Z. Sp. z o.o. Podczas kontroli w dniu 2 marca 2022 r. Skarżący zeznał, że powyższe transporty miały charakter fikcyjny i nigdy się nie odbyły.

Marszałek Województwa [...], pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r., znak: [...], wystąpił z prośbą o udzielenie informacji do [...]WIOŚ w P., Delegatura w K., czy Skarżący wykonał wszystkie zalecenia pokontrolne i prowadzi działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami.

WIOŚ Środowiska pismem z dnia 5 września 2022 r., znak: [...], udzielił informacji, że Skarżący zaprzestał prowadzenia fikcyjnych transportów. Jednocześnie jednak wskazał, iż stwierdzone podczas kontroli rażące nieprawidłowości stanowią naruszenie obowiązków określonych w ustawie o odpadach i są przesłanką do zastosowania art. 64 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

Marszałek Województwa [...], zawiadomieniem z dnia 14 września 2022 r., poinformował Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykreślenia z rejestru BDO, w związku ze stwierdzeniem rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach, w wyniku kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w P..

Pismem z dnia 3 października 2022 r. radca prawny J. K., działająca jako pełnomocniczka Skarżącego, zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie materiału dowodowego zgromadzonego przez Organ. W dniu 11 października zgromadzony materiał został wysłany pełnomocniczce Skarżącego.

Pismem z dnia 21 października 2022 r. pełnomocniczka Skarżącego zwróciła się o umorzenie postępowania jako bezpodstawnego w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Pełnomocniczka podniosła, że przesłanką wykreślenia podmiotu z Rejestru z urzędu jest stwierdzenie rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy. Zdaniem pełnomocniczki, WIOŚ nie dowiódł oraz nie wskazał negatywnych, nieakceptowalnych skutków jakie miało spowodować potwierdzenie 80 fikcyjnych transportów i kart przekazania odpadów. Co więcej, według pełnomocniczki wykreślenie Skarżącego z rejestru narusza zasadę proporcjonalności, która nakazuje podejmowanie przez administrację działań proporcjonalnych do zamierzonego celu.

Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia 21 listopada 2022 r. ([...]), działając na podstawie art. 49 ust. 1, w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach oraz art. 104 k.p.a. wykreślił Skarżącego z Rejestru, w związku ze stwierdzeniem rażących nieprawidłowości polegających na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach, tj. w kartach przekazania odpadów w Rejestrze.

Organ wskazał, iż zgromadzony przez WIOŚ materiał dowodowy zasługuje w pełni na uwzględnienie. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do poświadczania nieprawdy w dokumentach. Okoliczność ta jest zdaniem Organu poza sporem, gdyż Skarżący sam przyznał, iż w okresie od 21 grudnia 2021 r. do 9 lutego 2022 r. miało miejsce potwierdzenie w Rejestrze kart związanych z realizacją transportów z firmy Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Y. s.c. do firmy Z. Sp. z o. o., których Przedsiębiorca faktycznie nie realizował. Organ podkreślił w tym kontekście, iż wystawienie fikcyjnej karty przekazania odpadów nie miało charakteru jednostkowego, ale był to trwający miesiącami proceder. Okoliczność poświadczania przez Skarżącego nieprawdy w dokumentach pozostaje zatem bezsporna. Badając, czy powyższe nieprawidłowości stanowią rażące naruszenie prawa, organ przyjął, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli ma ono charakter oczywisty, a jego skutki nie dają się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa. Organ stwierdził, iż Skarżący postępował w sposób oczywiście sprzeczny z przepisami ustawy, a skutki tego działania, przejawiające się w szczególności w braku możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania, nie mogą być społecznie i gospodarczo akceptowalne. Organ wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy, marszałek województwa dokonuje wykreślenia z urzędu podmiotu z rejestru. Na tej podstawie organ przyjął, iż stwierdzone rażące nieprawidłowości obligują do wykreślenia Skarżącego z Rejestru.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocniczkę, wniósł 5 grudnia 2022 r. odwołanie od powyższej decyzji. art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w oparciu r o art. 138 § 2 k.p.a.

Pełnomocniczka Skarżącego podniosła, iż Organ błędnie przyjął, iż doszło do "rażących" nieprawidłowości w wykonywaniu przez Skarżącego obowiązków określonych w przepisach ustawy, podczas gdy prawidłowa ocena kompletnego materiału dowodowego prowadzić powinna do wniosku, że nie zaistniał stan faktyczny umożliwiający przyjęcie, że zrealizowała się przesłanka do wykreślenia Skarżącego z Rejestru, co oznacza, iż Organ naruszył art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Co więcej, zdaniem pełnomocniczki, organ I instancji nie umotywował całościowo przyczyn uzasadniających uznanie zarzucanego Skarżącemu naruszenia prawa za rażące, czym Organ naruszył art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Pełnomocniczka Skarżącego wskazała również, iż Organ błędnie nie umorzył postępowania, choć postępowanie było bezprzedmiotowe ze względu na fakt, iż nie zaistniał stan faktyczny uzasadniający wymierzenie Skarżącemu sankcji w postaci wykreślenia z Rejestru, co prowadzić musi do wniosku, iż Organ naruszył art. 105 § 1 k.p.a. Według Pełnomocniczki Skarżącego Organ przeprowadził postępowanie pierwszoinstancyjne w sposób nieprawidłowy, procedował w oparciu wyłącznie o dowody zebrane przed wszczęciem postępowania oraz nie zawiadomił Skarżącego o finalnym zebraniu wszystkich dowodów w sprawie, czym naruszył art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1. W odwołaniu wskazano także, iż Organ nieprawidłowo zastosował art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, gdyż nie zaistniały podstawy do wymierzenia wskazanej sankcji administracyjnej.

Zdaniem pełnomocniczki, Organ I instancji, określając wystawienie przez Skarżącego fikcyjnych kart przekazania odpadów jako "poświadczenie nieprawdy w dokumentach", dokonał kwalifikacji zachowania Skarżącego jako podpadającego pod czyn zabroniony z ar. 271 § 1 Kodeksu karnego. Tymczasem, jak wskazuje pełnomocniczka Skarżącego, zgodnie z art. 42 ust. 3 Konstytucji, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Tym samym przyjęcie, że doszło do popełnienia przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumentach nie może nastąpić bez uprzedniego stwierdzenia tego w prawomocnym wyroku Sądu. Zdanie pełnomocniczki, z racji tego, iż w obrocie prawnym nie ma prawomocnego wyroku, który przesądzałby, że doszło do popełnienia przez Skarżącego ww. czynu zabronionego, Organ I instancji był obowiązany do uwzględnienia domniemania niewinności.

Pełnomocniczka Skarżącego podniosła również, iż potwierdzanie przez Skarżącego fikcyjnych transportów odpadów miało miejsce w okresie od dnia 21 grudnia 2021 r. do dnia 9 lutego 2022 r., czyli przez 1 miesiąc i 19 dni, co oznacza, iż – wbrew twierdzeniom organu I instancji – nie miała miejsca okoliczność długotrwałości naruszenia.

Co więcej, zdaniem Pełnomocniczki Skarżącego, w rzeczywistości nie doszło do "rażącego naruszenia przepisów ustawy o odpadach, gdyż zarzucane Skarżącemu naruszenie nie stanowiło, trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu, oraz dotyczyło potwierdzenia odpadów innych niż niebezpieczne, tj. odpadów gabarytowych oraz tworzyw sztucznych. Zdaniem pełnomocniczki, negatywnym skutkiem uzasadniającym przyjęcie, że doszło do naruszenia bądź zagrożenia wobec dóbr prawnie chronionych prowadzących do zaktualizowania się przesłanki z art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach jest zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi, a takiego faktu żadne z ustaleń organu I instancji nie potwierdza. Pełnomocniczka Skarżącego podniosła także, iż wymierzona Skarżącemu sankcja jest oczywiście nieproporcjonalna do zaistniałego naruszenia przepisów. W związku powyższym, pełnomocniczka Skarżącego podniosła, iż decyzja organu I instancji jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 lutego 2023 r. znak [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a, ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem karty przekazania odpadów. W ocenie Kolegium, potwierdzenie w kartach przekazania odpadów fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów, a tym samym stanowi naruszenie powyższego przepisu.

Kolegium, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2019 r., sygn. II SA/Kr 786/19, wskazało, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić, jeżeli ma ono charakter oczywisty a jego skutki nie dają się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa". SKO wskazało, iż w świetle dokonanych ustaleń należy uznać nieprawidłowości w wykonywaniu przez Skarżącego obowiązków określonych w przepisach ustawy za nieprawidłowości rażące. Odpowiadając na zarzuty Skarżącego przedstawione w odwołaniu, Organ wskazał, iż konsekwencją potwierdzania przez Skarżącego fikcyjnych transportów odpadów jest brak możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania. Zdaniem Kolegium są to skutki, które – wbrew temu, co twierdzi pełnomocniczka Skarżącego – pozwalają uznać naruszenie przez Skarżącego przepisów za rażące.

Skargę na decyzję SKO wniosła w dniu 24 marca pełnomocniczka Skarżącego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istoty wpływ na wynik postępowania.

Pełnomocniczka Skarżącego zarzucił decyzji organu II instancji błędne zastosowanie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia o wykreśleniu Skarżącego z rejestru BDO, podczas gdy w niniejszej sprawie nie ziściła się przesłanka stwierdzenia "rażących" nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy, a w konsekwencji nie istniała podstawa do zastosowania powyższej regulacji.

Co więcej, zdaniem pełnomocniczki Skarżącego, organ II instancji powinien umorzyć postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość, czego jednak nie uczynił, czym naruszył art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.

W skardze podniesiono także naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a także poprzez stwierdzenie w treści zaskarżonej decyzji, iż Skarżący działał w sposób świadomy, pomimo nie przeprowadzenia w tym zakresie dowodu.

Organowi II instancji zarzucono również brak całościowego umotywowania przyczyn, ze względu na które Organ przyjął, że zarzucane Skarżącemu nieprawidłowości miały charakter rażący, czym naruszony został art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa.

Zdaniem pełnomocniczki Skarżącej, Organ zinterpretował wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady uwzględnienia słusznego interesu strony i zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, czym naruszono art. 7 i art. 8 w związku z art. 81a § 1 kpa.

Organowi II instancji zarzucono także naruszenie art. 15 kpa, poprzez brak powtórnego merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy i poprzestanie wyłącznie na przyjęciu argumentacji prezentowanej przez Organ I instancji, bez poczynienia własnych ustaleń.

W związku z powyższym, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ppsa, umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ppsa, zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Organ na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ppsa, ewentualnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez tut. Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa, z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W odpowiedzi na Skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. SKO [...] wstrzymało wykonanie wydanej przez siebie decyzji z dnia 27 lutego 2023 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej - p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ma więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 4 sierpnia 2023 r. wydanym w oparciu o art. 119 p.p.s.a.

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2023 r. znak [...], wydane na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 49 ustawy z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia 21 listopada 2022 r. ([...]) w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujący odpadami.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 z późn. zm., w tekście jako ustawa o odpadach).

Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach, Marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy.

Podstawowy obowiązek podmiotów prowadzących gospodarkę odpadami określa art. 16 ustawy o odpadach, który stanowi, że gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może:

1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

2) powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;

3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.

Dalsze obowiązki podmiotów prowadzących gospodarkę odpadami określają dalsze przepisy wyżej wspomnianej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o odpadach, zlecający usługę transportu odpadów jest obowiązany wskazać transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów miejsce przeznaczenia odpadów oraz posiadacza odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Ust. 4 powyższego przepisu stanowi przy tym, że transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, o którym mowa w ust. 3.

Należy wskazać, iż transportujący odpady wykonujący wyłącznie usługę transportu odpadów prowadzą – zgodnie z art. 71 ustawy o odpadach – uproszczoną ewidencję odpadów z zastosowaniem jedynie karty przekazania odpadów.

Zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach, dokumenty ewidencji odpadów, zawierają następujące informacje:

1) imię i nazwisko lub nazwę posiadacza odpadów, w tym wykonującego usługę transportu odpadów, adres zamieszkania lub siedziby oraz adres miejsca prowadzenia działalności; 2) numer rejestrowy, o którym mowa w art. 54 ust. 1; 3) numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany; 4) imię i nazwisko lub nazwę sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami oraz adres zamieszkania lub siedziby, o ile przekazanie odpadów odbywa się z udziałem tych podmiotów; 5) imię i nazwisko osoby sporządzającej - w przypadku karty ewidencji odpadów; 6) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres zamieszkania lub siedziby władającego powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe w celach, o których mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1-3; 7) rodzaj prowadzonej działalności w zakresie gospodarki odpadami, w szczególności wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów; 8) adres miejsca pochodzenia odpadów, w tym spoza terytorium kraju - z wyłączeniem wytwórców odpadów; 9) masę odpadów lub suchą masę odpadów oraz kod i rodzaj odpadów; 10) sposób gospodarowania odpadami - w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego przetwarzanie odpadów; 11) adres miejsca przeznaczenia odpadów, a w przypadku przeznaczenia odpadów poza terytorium kraju również datę rozpoczęcia transportu, rodzaj środka transportu oraz przewidywaną metodę przetwarzania odpadów; 12) masę oraz rodzaj produktów i materiałów powstałych w wyniku przygotowania do ponownego użycia, recyklingu lub innego odzysku - w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego odzysk.

Jednakże, jak stanowi art. 67 ust. 3a ustawy o odpadach, karta przekazania odpadów zawiera dodatkowo informacje o 1) dacie i godzinie rozpoczęcia transportu odpadów i ich dostarczenia do następnego posiadacza odpadów; 2) numerach rejestracyjnych środków transportu odpadów stanowiących pojazd albo zespół pojazdów, w rozumieniu art. 2 pkt 31 i 49 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; 3) numerach pojemników oraz numerze certyfikatu wymaganych dla składowania odpadów rtęci metalicznej - w przypadku posiadacza odpadów przekazującego odpady rtęci metalicznej do czasowego składowania na składowisku odpadów niebezpiecznych przeznaczonym do czasowego składowania odpadów rtęci metalicznej oraz w przypadku zarządzającego składowiskiem odpadów niebezpiecznych przeznaczonym do czasowego składowania odpadów rtęci metalicznej przekazującego te odpady do dalszego unieszkodliwienia.

Należy także wskazać, iż w świetle ustawy o odpadach, transportujący odpady potwierdza transport odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po zakończeniu transportu, o czym stanowi art. 69 ust. 3b wyżej wspomnianej ustawy.

Jak już wspomniano, zgodnie z dyspozycją art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z Rejestru w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy.

Skarżący prowadzi działalność w zakresie transportu odpadów – został wpisany do Bazy danych o produktach. Zgodnie z ustaleniami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska [...], delegatura w E., w powyższym systemie znajduje się 80 fikcyjnie potwierdzonych kart przekazania odpadów potwierdzających transport odpadów z Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego Y. s.c. do przedsiębiorstwa Z. sp. z o.o., gdzie transportującym była firma "X" W. K., prowadzona przez Skarżącego.

Organy ustaliły, że w Rejestrze znajduje się 80 fikcyjnie potwierdzonych przez Skarżącego kart przekazania odpadów, co zdaniem organów uzasadnia wykreślenie Skarżącego z Rejestru.

Istota zarzutów sformułowanych przez Skarżącego pod adresem organów sprowadza się do błędnego ustalenia stanu faktycznego i błędnej oceny wystąpienia nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy. W ocenie Skarżącego zaistniałe w sprawie nieprawidłowości nie stanowiły bowiem rażącego naruszenia prawa.

W ocenie Sądu zarzuty skarżącego są bezzasadne w świetle bezspornych okoliczności wynikających z akt sprawy. Kontrola przeprowadzona przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony wykazała nieprawidłowości w kartach przekazania odpadów w rejestrze BDO. Wykazano, że skarżący potwierdził 80 fikcyjnych transportów odpadów na łączną masę 1989,67 Mg. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącego, a nawet została przezeń przyznana.

Mając na względzie powyższe, rozważyć należało, czy skarżący dopuścił się "rażących nieprawidłowości" w wykonywaniu przepisów ustawy o odpadach. Sama ustawa pojęcia rażących nieprawidłowości w zakresie naruszenia przepisów nie definiuje, dlatego posiłkowo dla odczytania normy wynikłej z tego zapisu można posłużyć się terminem rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na kanwie tego przepisu orzecznictwo wypracowało stanowisko, zgodnie z którym o rażącym naruszeniu prawa można mówić jeżeli ma ono charakter oczywisty, a jego skutki (np. społeczno-gospodarcze) nie dają się pogodzić z wymogami praworządności. W wyroku NSA z 14 marca 2012 r. II OSK 2525/10 poza wyżej wskazanymi cechami, mowa też o naruszeniu racji ekonomicznych lub gospodarczych (zob. D. Kucharski, Rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., LEX/el. 2019, por. Wyrok NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, Wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, Wyrok NSA z 8 marca 2012 r., I OSK 363/11, Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 grudnia 2018 r., II SA/Wr 621/18,, Wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1259/18, Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lipca 2019 r., III SA/Gd 200/19 – CBOSA).

Należy się zgodzić z organem, iż obie powyższe przesłanki w niniejszej sprawie są spełnione.

Po pierwsze, nieprawidłowości będące rezultatem świadomych działań Skarżącego są w sposób oczywisty sprzeczne z treścią przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Zachowanie Skarżącego narusza art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, który stanowi, iż transportujący odpady wykonujący usługę transportu odpadów jest obowiązany dostarczyć odpady do miejsca przeznaczenia odpadów i przekazać je posiadaczowi odpadów, do którego należy dostarczyć odpady. Skarżący, mimo tego, iż – zgodnie z kartami przekazania pojazdów – zlecono mu transport odpadów, nie dostarczył ich do miejsca przeznaczenia i nie przekazał ich posiadaczowi odpadów, do którego należało je dostarczyć.

Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, że potwierdzenie w kartach przekazania odpadów fikcyjnych transportów stanowi wadliwe prowadzenie ewidencji odpadów, z tym, że w niniejszym stanie rzeczy stanowi to naruszenie nie tyle wskazanego przez organ art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a. który stanowi, iż w przypadku posiadaczy odpadów ewidencję odpadów prowadzi się z zastosowaniem karty przekazania odpadów, z wyłączeniem podmiotów, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3, lecz art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach, który stanowi, iż transportujący odpady potwierdza transport odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami niezwłocznie po zakończeniu transportu. Skarżący, mimo tego, iż nie zakończył transportu, dokonał potwierdzenia transportu odpadów. Skarżący nie rozpoczął zleconych mu transportów, a co więcej – jak wynika to z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ w zakresie przesłuchania Skarżącego – nawet nie zamierzał ich rozpoczynać. W powyższym zakresie zaskarżona decyzja, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, a błędne wskazanie przepisu uzasadniającego zastosowanie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach nie miało wpływu na wynik sprawy.

Po drugie, społeczno-gospodarcze skutki jakie wywołuje ta decyzja nie dają się pogodzić z wymogami praworządności – jak trafnie wskazał organ I instancji, społeczno-gospodarcze skutki działania Skarżącego, przejawiające się w szczególności w braku możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania, nie dają się pogodzić z wymogami praworządności. Nie tylko bowiem stanowią naruszenie prawa, ale – o czym świadczą dalsze działania Skarżącego ujawnione podczas kontroli WIOŚ z dnia 2 marca 2022 r. polegające na sprzedaży odpadów przeznaczonych do transportu – stwarzają możliwości do dalszych, jeszcze poważniejszych jego naruszeń. Dokumentacja związana z gospodarką odpadami służy bowiem odzwierciedlaniu stanu rzeczywistego, co pozwala uszczelniać system. Świadome działanie skarżącego prowadziło do celu przeciwnego, a mianowicie do rozszczelniania systemu. Pośrednio zaś umożliwiło gospodarowanie odpadami, które z powodów gospodarczych, społecznych lub majątkowych jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym. Należy wskazać, że świadome fałszowanie ewidencji co najmniej temu służyło. Gdyby nie było intencji dalszego nieprawidłowego dalszego postępowania z odpadami, to zbędne byłoby fałszowanie ewidencji. Już tylko z logicznego i racjonalnego toku myślowego wynika, iż fałszowanie ewidencji nie było celem samym w sobie, lecz służyło dalszemu sprzecznemu z prawem postępowaniem z odpadami. Tym samym bez sfałszowania ewidencji, co najmniej utrudnione byłoby dalsze nieprawidłowe postępowanie z odpadami.

Za błędne należy uznać w tym kontekście twierdzenie pełnomocniczki Skarżącego, iż stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów ustawy o odpadach wymaga wcześniejszego stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu, którego negatywnym skutkiem są sytuacje określone w art. 16 ustawy o odpadach, tj. zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi. Skarżąca nie wskazała żadnej racji za swoim twierdzeniem, że rażące naruszenie prawa jest możliwe tylko w przypadku stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu. Zdaniem Sądu, powyższy pogląd nie znajduje wsparcia ani w przepisach ustawy, ani w orzecznictwie, ani w doktrynie. Skarżąca nie uzasadniła także w satysfakcjonujący sposób swego twierdzenia, że rażące naruszenie prawa jest możliwe tylko wtedy, gdy negatywnym skutkiem tego naruszenia jest któraś z sytuacji określonych w art. 16 ustawy o odpadach. Zgodnie z wykładnią językową, art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach ma zastosowanie do wszystkich sytuacji, w których naruszone są jakiekolwiek przepisu ustawy o odpadach, nie tylko jej artykuł 16. Skarżąca nie wskazała żadnych racji, które przemawiałyby za zawężeniem zakresu zastosowania powyższego przepisu do sytuacji naruszenia art. 16. Z tego powodu twierdzenie pełnomocniczki Skarżącego uznać należy za bezpodstawne.

Powyższe rozważania uzasadniają twierdzenie organów, że zachowanie Skarżącego stanowiło rażące naruszenie przepisów ustawy o odpadach. Tym samym uznać należy, iż nieprawidłowości wynikające z zachowania Skarżącego miały charakter rażący, a tym samym wyczerpywały znamiona art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy oraz przyjęcie, iż Skarżący działał w sposób świadomy, pomimo nie przeprowadzenia w tym zakresie dowodu. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany przez organy pozwala wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla sprawy – materiał ten nie pozostawia bowiem wątpliwości co do faktu naruszenia prawa przez Skarżącego, oraz rażącego charakteru tego naruszenia. Z kolei zarzut, iż organ nie wykazał, że Skarżący działał w sposób świadomy jest kuriozalny, biorąc pod uwagę fakt skalę naruszeń oraz fakt, że z przesłuchania Skarżącego zawartego w protokole kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ jasno wynika, iż karty do firmy Z. wystawiane były na polecenie Skarżącego zaadresowane do jego pracowników.

Również twierdzenie, że organ naruszył art. 105 § 1 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości postępowania uznać należy za bezpodstawne. Należy przypomnieć, iż bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania. Tymczasem, w świetle powyższych rozważań, podstawy takie niewątpliwie istniały.

Organ nie naruszył również art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa poprzez brak całościowego umotywowania przyjęcia, że zarzucane Skarżącemu nieprawidłowości miały charakter rażący. Zdaniem Sądu, Organ, wskazując, iż naruszenie wynikające z zachowania Skarżącego przejawiające się w braku możliwości kontroli nad transportem odpadów ma charakter oczywisty, a jego skutki nie dają się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa, w sposób wystarczający uzasadnił twierdzenie, iż naruszenie przepisów przez skarżącego miało charakter rażący.

Zdaniem Sądu nie ma racji Skarżący, podnosząc, że Organ zinterpretował wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na jego niekorzyść, czym naruszył art. 7 i art. 8 w związku z art. 81a § 1 kpa. Zdaniem Sądu wszelkie wątpliwości Organ rozwiązał w oparciu o powszechnie akceptowane twierdzenia sformułowane na gruncie doktryny oraz orzecznictwa, co przemawia za twierdzeniem, iż nie doszło do naruszenia żadnego ze wspomnianych przepisów.

Również zarzut naruszenia art. 15 kpa przez organ II instancji poprzez brak powtórnego merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy uznać należy za bezzasadny – organ II instancji dokonał merytorycznej oceny poprawności decyzji organu I instancji, a fakt, iż ocena ta nie jest zgodna z oczekiwaniami Skarżącego nie daje podstaw do twierdzenia, iż nie doszło do merytorycznego rozpoznania przezeń sprawy.

Sąd w pełni podziela zatem ocenę organów, że stwierdzone nieprawidłowości mają charakter rażący. Skarżący świadomie postąpił bowiem w sposób oczywiście sprzeczny z przepisami ustawy. Z kolei skutki jego działania nie mogą być społecznie i gospodarczo akceptowalne. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie ocenia się jednostkowego uchybienia, tylko aż 80 uchybień w ramach procederu trwającego od grudnia 2021 r. do lutego 2022 r. Skarżący próbuje podważyć ocenę co do rażącego charakteru naruszeń, wskazując że nie wykazano zaistnienia żadnych negatywnych skutków niemożliwych do zaakceptowania z perspektywy wymogów praworządności. W ocenie Sądu jest to zdecydowanie chybiona argumentacja, ponieważ sam fakt niemożliwości kontroli i śledzenia tego co dzieje się z odpadami – fakt będący bezpośrednią konsekwencją działań Skarżącego – jest negatywnym skutkiem samym w sobie. Uniemożliwia bowiem choćby ustalenie, czy stan odpadów (kody, rodzaj, ilość) wpisany w BDO odzwierciedlał stan rzeczywisty. Nie do zaakceptowania jest również skutek w postaci wprowadzenia informacji do systemu BDO niezgodnego ze stanem rzeczywistym.

Powyższe sprawia, że bez wątpienia należy stwierdzone uchybienia uznać za rażące, co aktualizowało przesłankę z art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach. Dlatego organy administracji zasadnie uznały nieprawidłowości w wykonywaniu przez skarżącego obowiązków określonych w przepisach ustawy za rażące. Tym samym zasadnie wykreślono skarżącego z rejestru na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.