Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 521/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 6 poz 18
law: Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami  administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych i użytkowania obiektów budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. P. zaskarżył postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 września 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 6 sierpnia 2018 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych i użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr a, w [...].

Wydanie tych aktów poprzedziło następujące postępowanie administracyjne i sądowe.

Pismem z 21 lipca 2017 roku S. P. wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w powiecie strzeleckim interwencję w sprawie samowolnie rozbudowanego budynku na działce nr a w [...], zmiany sposobu jego użytkowania, samowolnego zajęcia działki b i wniósł o rozpoczęcie procedury samowoli budowlanej i wydanie nakazu rozbiórki.

Pismem z 31 lipca 2017 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim wezwał S. P. o sprecyzowanie swoich żądań.

W odpowiedzi, pismem z 10 sierpnia 2017 roku S. P. wskazał, że sprawa dotyczy przebudowy i rozbudowy budynku przy ul. [...] w [...], wybudowanej kotłowni, szamba, zalewania działek nr c, d i e i f, budowy parkingu oraz tarasu z murem oporowym. Wnioskodawca szczegółowo opisał prace, które jego zdaniem zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, wskazał na przesunięcie ścian, dobudowę przybudówki i drugiego piętra, przebudowę dachu, wybicie otworu okiennego, zmianę sposobu użytkowania parteru (części) i 1 pietra (części), wykonanie otworów okiennych, kotłowni z kominem, szamba, źle zamontowane rynny, brak studni chłonnych dla wód opadowych, budowę parkingu oraz wykonanie tarasu z murem oporowym.

Następnie pismem z 9 września 2017 roku organ pierwszej instancji poinformował interweniującego, że jest w trakcie badania wszystkich podniesionych zarzutów. Dodał, że o dokonanych ustaleniach poinformuje odrębnym pismem w terminie do 31 października 2017 roku.

Zawiadomieniem z 15 września 2017 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim zawiadomił M. K. o planowanej na 3 października 2017 roku kontroli budynku usługowego położonego w [...] przy ul. [...], działka nr a.

Pismem z 3 listopada 2017 roku organ poinformował S. P. o dokonanych ustaleniach i wskazał, że sprawa budynku usługowego była przedmiotem postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi. Dodał, że inwestor na budowę komina i kotłowni, a także parkingu posiada decyzje Starosty [...] o pozwoleniu na budowę. Podniósł, że budynki na działce podłączone są do kanalizacji. Wody opadowe nie są faktycznie odprowadzane na drogę, ponieważ otwór rynny jest zaczopowany, jednak pełnomocnik właściciela nieruchomości oświadczał, że doprowadzi rurę spustową do zgodności z przepisami. Natomiast sprawa budowy tarasu z murem oporowym wymaga szczegółowego postępowania, o czym organ zawiadomi odrębnym pismem.

Pismem z 5 grudnia 2017 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim zawiadomił inwestorkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wykonania tarasu z murem od strony ulicy [...] w [...] - działka nr a oraz o zaplanowanych na 21 grudnia 2017 roku oględzinach. Natomiast pismem z 6 grudnia 2017 roku nr [...] organ pierwszej instancji poinformował S. P.

o powyższym oraz wskazał, że we wszczętym postępowaniu nie przysługuje przymiot strony postępowania, wobec czego nie będzie informowany o dalszym stanie sprawy.

W wyniku wniesionej przez S. P. skargi z 6 listopada 2017 roku na bezczynność organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 17 kwietnia 2018 roku o sygn. akt II SAB/Op 147/17 zobowiązał organ do rozpoznania wniosku S. P. z 21 lipca 2017 roku z wyłączeniem sprawy wykonania tarasu z murem ogrodzeniowym od strony ulicy [...] w [...] - działka nr a, w terminie miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, dalej idącą skargę oddalił oraz stwierdził że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok stał się prawomocny od dnia 22 czerwca 2018 roku i doręczony do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim 6 lipca 2018 roku.

Postanowieniem z 6 sierpnia 2018 roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim, na podstawie art. 61a Kpa, odmówił wszczęcia postępowania na wniosek S. P. z 21 lipca 2017 roku w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych i użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr a przy ul. [...] w [...].

Organ wskazał, że po raz kolejny przeanalizował zarzuty podniesione we wniosku z 21 lipca 2017 roku, uzupełnionego pismem z 10 sierpnia 2017 roku, a podnoszącego sprawę legalności wykonywanych robót budowlanych i użytkowania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr a przy ul. [...] w [...], oraz zbadał podniesione zarzuty wskazujące - zdaniem S. P. - na naruszenie przepisów ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Organ odniósł się do zarzutów dotyczących przebudowy budynku położonego w [...] przy ul. [...], działka nr a: powiększenia gabarytów budynku, przesunięciu ściany od strony działki nr g oraz od strony ulicy [...] o koło 10-12 cm, dobudowy przybudówki od strony działki nr c wraz z wykonaniem otworu drzwiowego w tej przybudówce, dobudowa drugiego piętra budynku, przebudowy dachu z dwuspadowego na wielospadowy, zmiana fasady od strony ulicy [...], zmiana fasady od strony działki nr f - dobudowano wiele otworów okiennych, zmiana sposobu użytkowania części parterowej zachodniej z handlowej na restauracyjno - usługową, zmiana sposobu użytkowania 1 piętra budynku, wybudowanie parkingu od strony ulicy [...], wykonanie tarasu z murem oporowym od strony ulicy [...]. Organ stwierdził, że podnoszone przez S. P. sprawy były już przedmiotem postępowań administracyjnych tak organu administracji architektoniczno-budowlanej (Starosty [...]) jak i organu nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim).

Pierwsze postępowanie prowadzone w trybie nadzoru budowlanego pod numerem [...] dotyczyło przebudowy części konstrukcyjnej budynku i zostało zakończone decyzją z 4 marca 2002 roku udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Po wykonaniu części robót budowlanych (parter) wydano 12 lutego 2004 roku decyzję o pozwoleniu na użytkowanie parterowej części budynku przed wykonaniem wszystkich robót - zgodnie z art. 55 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji (sprawa nr [...]). O zakończeniu wszystkich robót budowlanych inwestor zawiadomił organ nadzoru budowlanego. Kolejne postępowanie prowadzone było pod numerem [...]. Przedmiot postępowania "przebudowa części budynku usługowego". Postępowanie to zostało zakończone 21 listopada 2014 roku decyzją ostateczną.

Natomiast postępowanie w sprawie przebudowy kotłowni i budowy komina prowadził organ administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten wydał

12 stycznia 2015 roku decyzję nr [...] pozwalającą na przebudowę kotłowni i budowę komina przy budynku gastronomicznym w [...] ul. [...], działka nr a - rozpoczęcie prac -zgłoszenie do PINB - nastąpiło 13 lutego 2015 roku. Dnia 16 stycznia 2018 roku inwestor zawiadomił organ powiatowy o zakończeniu inwestycji polegającej na przebudowie kotłowni i budowie komina przy budynku gastronomicznym położonym w [...] przy ul. [...].

W wyniku przeprowadzonej kontroli utrzymania i użytkowania budynku usługowego położonego w [...] przy ul. [...] oraz w związku z nieprawidłowościami wykazanymi w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych w wyniku działań organu nadzoru budowlanego nieprawidłowości te zostały przez inwestora usunięte co zostało potwierdzone protokołem nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych.

Odnośnie do zarzutu dotyczącego szamba - w czasie kontroli w terenie oraz na podstawie przedstawionych w czasie kontroli dokumentów stwierdzono, że od 28 lipca 2016 roku ścieki kanalizacyjne odprowadzane są legalnie wykonanymi przyłączami do kanalizacji sanitarnej w ul. [...]. Kwestia podnoszona przez wnioskodawcę dotycząca wykonania tarasu z murem oporowym od strony ulicy [...] została zbadana i była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego 19 stycznia 2018 roku decyzją nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie. Ponadto budowa parkingu realizowana jest na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę parkingu. Zawiadomienie o terminie rozpoczęcia robót budowlanych inwestor złożył w PINB Strzelce Opolskie 13 lutego 2015 roku. W takim stanie faktycznym i prawnym organ powiatowy uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku S. P. z 21 lipca 2017 roku.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P. pismem z 12 sierpnia 2018 roku wskazując, że jest ono niezgodne z obowiązującym prawem.

Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z 20 września 2018 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Przepis ten pozwala na rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, wskazując na dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania tego postanowienia. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą natomiast przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, jednakże należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Przechodząc do sprawy stwierdził, że z pisma S. P. z 21 lipca 2017 roku, uzupełnionego pismem z 10 sierpnia 2017 roku wynika, że wniosek dotyczy całego budynku, który został przebudowany. Skarżący szczegółowo opisując prace, które - jego zdaniem - zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, wskazał na przesunięcia ścian, dobudowę przybudówki i drugiego piętra, przebudowę dachu, wybicie otworu okiennego, zmianę sposobu użytkowania parteru (części) i 1 piętra (części), wykonanie otworów okiennych, kotłowni z kominem, szamba, źle zamontowane rynny, brak studni chłonnych dla wód opadowych, budowę parkingu oraz wykonanie tarasu z murem oporowym.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Opolu z 17 kwietnia 2018r. o sygn. akt II SAB/Op 147/17 "przy tak określonym żądaniu skarżącego, w pierwszej kolejności obowiązkiem organu było dokonanie oceny, czy jest to wniosek o wszczęcie postępowania w indywidualnej sprawie wnioskodawcy. W sytuacji bowiem, gdy organ nadzoru budowlanego ma do czynienia z wyraźnie określonym przedmiotem postępowania, tak jak w rozpoznawanej sprawie, zobowiązany jest ocenić przede wszystkim, czy wnioskodawca posiada interes prawny w złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania oraz czy postępowanie w ogóle może być wszczęte. W przypadku zaś ustalenia, że skarżącemu nie przysługuje status strony lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, organ powinien skorzystać z możliwości zastosowania przepisu art. 61a § 1 K.p.a. i wydać zaskarżalne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania".

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Trzeba podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym na żądanie strony, to właśnie to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a organ jest związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Należy zauważyć, że art. 61a § 1 K.p.a. nie oznacza dowolności organu we wszczynaniu postępowania bądź z urzędu bądź na wniosek. Zazwyczaj przepisy prawa materialnego przyznają inicjatywę wszczęcia postępowania, czy to organowi, czy to stronie, czy też obu tym podmiotom. Gdy przepisy tej kwestii nie regulują, wówczas stosuje się ogólną regułę, aby postępowanie zmierzające do nałożenia na stronę obowiązków było wszczynane z urzędu, prowadzące zaś do przyznania uprawnień, na wniosek strony.

W wypadku postępowania wszczynanego z urzędu problem odmowy wszczęcia postępowania nie powstaje, chyba że chodzi o wnioski osób uprawnionych do żądania wszczęcia postępowania z urzędu. W tych jednak przypadkach przepisy K.p.a. przewidują wydanie odpowiednich aktów administracyjnych lub zobowiązują organ do wszczęcia postępowania z urzędu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Uwzględniając policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, niewątpliwie postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Przemawia za tym kategoryczne sformułowanie przepisów nakazujących organom nadzoru budowlanego wydanie określonych decyzji po ujawnieniu stanu samowoli budowlanej (czyli ich wydanie z urzędu) oraz wyraźne sformułowanie w ustawie przypadków wszczęcia postępowania na wniosek (czyli w innych przypadkach byłyby wszczynane z urzędu). Zatem organy nadzoru budowlanego działają z urzędu. Między innymi są zobowiązane do podjęcia stosownych działań, gdy obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, gdy jest użytkowany w sposób stwarzający takie zagrożenie albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Organy te są zobowiązane do tego aby podejmować odpowiednie działania w razie nieprawidłowo działającej wentylacji w obiekcie budowlanym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Przedstawiane organom nadzoru budowlanego żądania wszczęcia postępowania nie mają w związku z tym decydującego znaczenia dla określenia zakresu postępowania, które powinny prowadzić. Organ nadzoru budowlanego nie jest związany granicami żądania. Może, a wręcz ma obowiązek, przeprowadzić postępowanie w takich granicach, jakie wynikają z okoliczności i potrzeby podjęcia przez ten organ działań w granicach jego kompetencji. Podkreślić należy, że odnosząc się do kompetencji organów nadzoru budowlanego można określić zadania tych organów jako policję budowlaną. Do czynności podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego zalicza się w szczególności przeprowadzenie kontroli, prowadzenie postępowań wyjaśniających, podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, a także współdziałanie z innymi organami (np. architektoniczno- budowlanymi).

W skardze S. P. domagał się "stwierdzenia nieważności postanowienia organu odwoławczego, uznania go za stronę oraz zasądzenia kosztów postępowania".

W uzasadnieniu odwołał się do kontroli na terenie działki a w 2013 r., która stwierdziła samowolę budowlaną i zaznaczył, że jego interes prawny wywodzi się z negatywnego oddziaływania na sąsiedztwo tj. działki f, e i h. To negatywne oddziaływanie stwierdził Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w 2010 r., w szczególności przez przekroczenie norm hałasu z działki a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2018, poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2018, poz. 1302 ze zm.) dalej w skrócie : "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Analizując okoliczności sprawy oraz ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku WSA w Opolu z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Op 147/17 należy rozpocząć od stwierdzenia, że organy nie naruszyły przepisu art. 153 P.p.s.a., rozpoznając wniosek strony z 21 lipca 2017 r.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 61a § 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych i użytkowania obiektów budowlanych na działce nr a w [...].

Mając na uwadze podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy ocenić prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia formalnego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61a § 1 K.p.a., dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – K.p.a. oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Wskazana wyżej nowelizacja K.p.a. pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej.

Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61a K.p.a., zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (np. wniesienie podania w interesie innej osoby, której nie jest pełnomocnikiem). Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania.

Organ nie może gromadzić dowodów i ustalać stanu faktycznego sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania, a następnie - po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do jego prowadzenia - wydać postanowienie o odmowie jego wszczęcia z "innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

Skoro jednak, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania a to dlatego ,że odmowa wszczęcia postępowania jest aktem formalnym, a nie merytorycznym (por.: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 983/11 i WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1197/18). Dlatego zadaniem organu administracji jest wyłącznie zbadanie przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 347/11).

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego winien był więc zbadać wniosek S. P. z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy w kontekście przesłanek określonych w art. 61a § 1 K.p.a. bądź ewentualnie przepisów prawa materialnego, które mogłyby mieć w sprawie zastosowanie, w tym z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego. Organy administracji w zaskarżonych postanowieniach szczegółowo odniosły się do wniesionych przez S. P. zarzutów dotyczących przebudowy budynku położonego w [...] przy ul. [...] na działce nr a dotyczących: powiększenia gabarytów budynku, przesunięciu ściany od strony działki nr g oraz od strony ul. [...] o około 10-12 cm, dobudowy przybudówki od strony działki nr c wraz z wykonaniem otworu drzwiowego w tej przybudówce, dobudowy drugiego piętra budynku, przebudowy dachu z dwuspadowego na wielospadowy, zmiany fasady od strony działki nr f – dobudowano wiele otworów okiennych zmiana sposobu użytkowania 1 piętra budynku, wybudowania parkingu od strony ul. [...], wykonania tarasu z murem oporowym od strony ul. [...].

Podnoszony przez S. P. zarzut samowoli budowlanej na działce nr a przy ul. [...] w [...] był już przedmiotem postępowań administracyjnych, tak organu administracji architektoniczno-budowlanej (Starosty [...]), jak i organu nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim).

W sytuacji, gdy postępowania w kwestiach podniesionych przez S. P. były już przez organy prowadzone, kolejna interwencja nie mogła doprowadzić do wszczęcia nowych postępowań w sprawach już rozstrzygniętych. Chyba, że zaszłyby warunki i przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybach nadzwyczajnych.

Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie organ powiatowy prawidłowo postanowieniem nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a K.p.a. z innych uzasadnionych przyczyn postępowania nie może być wszczęte. Przez pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już toczy się albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Słusznie podkreślono, że na tym etapie postępowania organ administracji nie może formułować żadnych ocen i wniosków o charakterze merytorycznym.

Odmowa wszczęcia postępowania nie może dotyczyć wypadków, w których istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, służącego ocenie zaistnienia lub nie materialnoprawych podstaw do wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, bowiem wtedy dochodzi do wydania decyzji, w której organ uwzględnia żądanie wnioskodawcy albo odmawia jego uwzględnienia.

Wprawdzie ocena dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. także wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu. Takie zaś czynności w niezbędnym zakresie zaskarżone organy podjęły.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.