Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 522/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 522/06

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2006 roku [...], które po rozpatrzeniu odwołania T. O., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego w zakresie posiadanych kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.

Podstawę prawną decyzji stanowi art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a. oraz art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b ustawy z dnia 20 czerwca 1960 – Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. Nr 108 poz.908 z 2005 roku/.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że T. O. złożył do Starostwa wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Na podstawie akt kierowcy ustalono, że zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło postanowieniem Prokuratora Rejonowego [...]. Wyrokiem z dnia 13 maja 2005 roku sygn. [...] Sąd Rejonowy w L. uznał T. O. winnym popełnienia czynu z art. 178 a § 1 k.k. i na podstawie art. 63 § 2 k.k. zaliczył na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 14 września 2003 roku do 13 maja 2005 roku. Następnie ,wyrokiem z dnia 4 listopada 2005 roku, sygn. [...] Sąd Okręgowy w R. Wydział Karny zmienił powyższy wyrok , uniewinniając T. O. od zarzutu popełnienia przypisanego mu czynu, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Odmawiając zwrotu zatrzymanego prawa jazdy Starosta [...] wskazał, że T. O. był faktycznie pozbawiony prawa jazdy od dnia 14 września 2003 roku do 4 listopada 2005 roku , tj na okres przekraczający 1 rok. Art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b Prawa o ruchu drogowym stanowi, że "kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy , którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. Przepis ten dotyczy prawnych form pozbawienia dokumentu bez względu na przyczyny i okoliczności , za które kierowca był pozbawiony uprawnień na czas dłuższy niż 1 rok.

W odwołaniu od tej decyzji T. O. zarzucił, że narusza ona przepis art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b ustawy. Wskazał, że jedyną przesłanką decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy było podejrzenie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178 a ,§ 1 k.k. Skoro Sąd ostatecznie uniewinnił skarżącego, to brak jest przesłanek do zatrzymania prawa jazdy.

Odpowiadając na ten zarzut organ odwoławczy stwierdził, że celem przepisu art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym jego uczestnikom poprzez weryfikowanie za pomocą egzaminu państwowego umiejętności kierowców, którzy nie mogli prowadzić pojazdów przez okres dłuższy niż 1 rok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153poz.1269z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr.153 poz.1270 z2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędna do końcowego jej załatwienia.

W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem , gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania ,jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem kontroli legalności w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu prawa jazdy kat. ABCET do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego w zakresie posiadanych kwalifikacji ,z uwagi na fakt, że okres pozbawienia prawa jazdy przekroczył 1 rok.

Stan faktyczny wynikający z dokumentów zgromadzonych w sprawie jest bezsporny. Prokurator Rejonowy [...] ,działając na podstawie art. 137 ust.1 Prawa o ruchu drogowym, postanowieniem z dnia 19 września 2003 roku zatrzymał prawo jazdy T. O., któremu postawił zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. polegającego na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości samochodu. Sąd Rejonowy w L., Wydział Grodzki , wyrokiem z dnia 13 maja 2005 roku, sygn. [...], uznał T. O. winnym zarzucanego mu czynu i skazał go na karę grzywny, orzekając wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 2 lata oraz zaliczając na okres tego zakazu , czas zatrzymania prawa jazdy od dnia 14 września 2003 roku do 13 maja 2005 roku. Na skutek apelacji oskarżonego, Sąd Okręgowy Wydział Karny w R., wyrokiem z dnia 4 listopada 2005 roku zmienił powyższy wyrok i uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia zarzucanego mu czynu , obciążając kosztami sądowymi Skarb Państwa. Z powyższego wynika, że okres zatrzymania prawa jazdy przekroczył 1 rok.

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty, wydane zostały w oparciu o przepis art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b ustawy z dnia 20 czerwca 1997roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 poz. 908 z 2005 roku ) zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.

Obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy następuje w oparciu o przepis art. 135 ustawy w przypadku :

- stwierdzenia kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu

- stwierdzenia zniszczenia prawa jazdy w stopniu powodującym jego nieczytelność

- podejrzenia podrobienia lub przerobienia prawa jazdy

- upływu terminu ważności prawa jazdy

- wydania postanowienia lub decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy

- orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów lub wydania decyzji o cofnięciu prawa jazdy

- przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego

- przekroczenia ,w okresie 1 roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy liczby 20 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Fakultatywne zatrzymanie prawa jazdy może nastąpić w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.

Z omawianego przepisu wynika, że pozbawienie prawa jazdy może wiązać się bądź ze zdarzeniami losowymi / jak zgubienie, czy zniszczenie dokumentu/, bądź ze zdarzeniami prawnymi pociągającymi za sobą zakaz prowadzenia pojazdów, cofnięcie prawa jazdy lub decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy . Tę właśnie prawną formę pozbawienia prawa jazdy należy rozumieć jako istotę użytego przez ustawodawcę określenia "pozbawienie".

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 100 ust.1 ustawy, Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z 14 grudnia 2001 w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150 poz.1680 z 2001 ze zm. ). W § 1 ust.2 rozporządzenie zawiera słowniczek pojęć stosowanych w zakresie spraw prowadzonych na podstawie Prawa o ruchu drogowym . M.in. zdefiniowane zostało pojęcie "zakazu", przez które należy rozumieć decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia, cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub orzeczoną- prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym – karę zakazu prowadzenia pojazdów. Prowadzi to do wniosku, że przepis art. 114 ust.1 pkt.2 lit. b ustawy dotyczy tylko prawnych form pozbawienia prawa jazdy określonych w § 1 ust.2 pkt.6 w/w rozporządzenia. Z omawianego przepisu ustawy wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona / w prawnych formach/ przez okres przekraczający 1 rok.

W ocenie Sądu , analiza tego przepisu uprawnia do wniosku, że samo zatrzymanie prawa jazdy przez okres dłuższy niż 1 rok, nie daje podstaw do skierowania osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu braku przesłanek ustawowych. Za taką interpretacją przepisu art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b przemawia też brzmienie przepisu art. 138 ust.2 ustawy, w myśl którego zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust.4 Prawa o ruchu drogowym. W przypadku zatrzymania prawa jazdy z powodu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia , jego zwrot może nastąpić dopiero po ustaleniu w toku czynności procesowych , iż w zachowaniu sprawcy brak jest znamion przestępstwa lub wykroczenia , a zatem przestała istnieć przyczyna zakazu prowadzenia pojazdów. Z przepisu tego nie wynika, by ustawodawca uzależnił zwrot zatrzymanego prawa jazdy od poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji , jeżeli osoba nie została pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający 1 rok w formach prawem przepisanych .

W rozpatrywanej sprawie , Sąd Okręgowy w R., wyrokiem z dnia 4 listopada 2005 roku [...] uniewinnił T. O. od zarzutu popełnienia przypisanego mu czynu z art. 178 z § 1 k.k., obciążając Skarb Państwa kosztami sądowymi.

Sąd podziela zarzut skarżącego, że nakładanie obowiązku powtórnego egzaminu na prawo jazdy ,mającego charakter sankcyjny i skutkującego określonymi dolegliwościami finansowymi nie może mieć miejsca wobec osoby prawomocnie uniewinnionej .

Reasumując – Sąd wyraża pogląd, że zatrzymanie prawa jazdy, niezależnie od czasu, na jaki to miało miejsce , nie rodzi obowiązku poddania osoby kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do prowadzenia pojazdów , o którym mowa w art. 114 ust.1 pkt.2 lit.b ustawy prawo o ruchu drogowym, jeżeli w stosunku do tej osoby zapadł wyrok uniewinniający w sprawie, w której wydano postanowienie o wstrzymaniu prawa jazdy.

Wskazując na powyższe, Sąd uznając , że skarga zasługuje na uwzględnienie, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt.1 lit.a p.p.s.a. Sąd nie zasądził kosztów postępowania na rzecz skarżącego, wobec braku takiego wniosku.