Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1071/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - X na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H.M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona na mapie z podziałem nieruchomości do regulacji stanu prawnego nieruchomości zajętych pod pas drogowy - drogi krajowej [...] przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu [...] grudnia 2012 r. pod Nr [...] jako działka Nr [...] o powierzchni [...] ha, zajętej pod drogę publiczną krajową Nr [...] pn. "[...]" (nowy Nr [...]), będąca w dniu [...] grudnia 1998 r. własnością H.M. i pozostająca we władaniu Skarbu Państwa stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy;

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia [...] września 2013 r., wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], stwierdził, że nieruchomość położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona na mapie z podziałem nieruchomości do regulacji stanu prawnego nieruchomości zajętych pod pas drogowy - drogi krajowej [...] przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu [...] grudnia 2012 r. pod Nr [...] jako działka Nr [...] o powierzchni [...] ha, zajętej pod drogę publiczną krajową Nr [...] pn. "[...] - [...]" (nowy Nr [...]), będąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością H. M. i pozostająca we władaniu Skarbu Państwa stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa.

Pismem z dnia 3 marca 2014 r. H. M. wniosła odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. podnosząc, iż przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną w dniu [...] grudnia 1998 r. oraz w tej dacie nie było sprawowane nad nią władanie publicznoprawne.

Po zbadaniu akt sprawy organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r., stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności przysługiwało innym podmiotom niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, w sytuacji, gdy nieruchomość była we władaniu publicznym w związku z jej zaliczeniem do drogi publicznej. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., nr [...] na podstawie której, nastąpiło nieodpłatne przywrócenie własności działki oznaczonej nr [...] na rzecz H. M.

Jednak w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających kto był w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz kto obecnie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwia, zdaniem organu uznanie, że jej własność w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwała H. M., a nie Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania nie ustalił również czy przedmiotowa nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą.

Wydając decyzję w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. niezbędne jest wskazanie właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Ustalenie to jest obligatoryjne do wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę, jak również wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia powyższego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 850/08 i z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1307/12).

Do dokumentów mogących potwierdzić wszelkie prawa rzeczowe do nieruchomości zalicza się m.in.:

- księgi wieczyste,

- akty notarialne sprzedaży, darowizny, dożywocia, zamiany,

- akty własności zmieni,

- prawomocne wyroki sądów np. zastępujące oświadczenie woli,

- prawomocne postanowienia spadkowe i akty poświadczenia dziedziczenia,

- prawomocne postanowienia sądów w sprawach o zasiedzenie,

- ostateczne decyzje administracyjne

- oraz zaświadczenia właściwego organu, wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym z dniem wejścia ustawy w życie, czyli z dniem 1 października 1985 r., grunty oddane i zajęte pod drogi publiczne, wybudowane z udziałem czynu społecznego i istniejące w tym dniu, stają się z mocy prawa własnością Państwa.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych, dołączonego do "Mapy z podziałem nieruchomości do regulacji stanu prawnego nieruchomości zajętych pod pas drogowy - drogi krajowej [...]skala 1:1200" przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2012 r. pod nr ewidencyjnym [...], wynika, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha została podzielona na działkę [...] o powierzchni [...] ha i działkę [...] o powierzchni [...]ha.

Zgodnie z uchwałą Rady Ministrów Nr 192 z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z dnia 14.02.1986 r. Nr 3, poz. 16) droga nr [...] pn. "[...] " została zaliczona do dróg krajowych. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) przedmiotowa droga utrzymała status drogi krajowej.

Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998 r. jako wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.1998 r.).

O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

W aktach sprawy znajduje się "Mapa z podziałem nieruchomości do regulacji stanu prawnego nieruchomości zajętych pod pas drogowy - drogi krajowej [...] skala 1:1200" sporządzona przez geodetę uprawnionego I. S., z której wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Wskazuje na to naniesiona na mapę adnotacja, z której wynika, że granice pasa drogowego - drogi krajowej [...] i granice nieruchomości - wykazane na niniejszej mapie dla działek wpisanych w wykazie zmian gruntowych w kolumnie "Stan na dzień 31 grudnia 1998 r." według oświadczeń strony i zarządcy drogi oraz zebranych dokumentów są zgodne z faktycznym stanem zajęcia gruntu pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. Działka nr [...] znajduje się w ww. wykazie zmian gruntowych w kolumnie "Stan na dzień 31 grudnia 1998 r."

Mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę i przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa i potwierdza to, co zostało w niej stwierdzone. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż brak jest podstaw do aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 Kpa i wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie przez przeprowadzenie przeciwdowodu, czego w niniejszej sprawie nie wykonano. Organ uznał zatem, iż dokument ten stanowił wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie części uwłaszczonej działki pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r.

Ponadto przesłanką zastosowania art. 73 ustawy jest przesłanka władania publicznoprawnego. Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla jej udowodnienia należy wykazać wykonywanie prac związanych m. in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Wskazać należy przy tym, iż do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Dla wykazania władania publicznoprawnego nie jest przy tym konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy.

Do środków dowodowych stanowiących podstawę do wykazania spełnienia bądź nie przesłanki władania publicznego, zaliczyć można w szczególności:

- umowy obejmujące okres 31 grudnia 1998 r., dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi,

- dokumenty finansowe związane z wykonaniem ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi (np. rachunki i faktury),

- dokumentacja powykonawcza,

- metryki drogi wskazujące na prowadzenie robót w okresie obejmującym 31 grudnia 1998 r.,

- umowy ubezpieczenia dróg publicznych obejmujące okres 31 grudnia

1998 r.,

- dowód z oświadczeń osób, którymi mogą być pracownicy firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r.,

- dowód z oświadczeń właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich.

W aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. M. z dnia [...] czerwca 2013 r., złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, która w latach 1992-1998 pracowała w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., Zarząd Dróg w S., Obwód Drogowy w O. na stanowisku najpierw drogomistrza, później Kierownika Obwodu Drogowego i nadzorowała prace związane z przebudową, remontami nawierzchni, utrzymaniem drogi publicznej Nr [...] (obecnie drogi krajowej nr [...]) na odcinku [...], z którego wynika, że m. in. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] Skarb Państwa sprawował władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. w postaci wykonywania przez zarząd drogi czynności polegających na koszeniu poboczy i rowów, remontach cząstkowych nawierzchni drogi, czyszczeniu i konserwacji urządzeń odwadniających i rowów, sprzątaniu śmieci oraz innych czynności utrzymaniowych letnich i zimowych.

Jednak ze znajdującej się na ww. oświadczeniu pieczęci wynika, że M. M. jest obecnie pracownikiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., a więc składając powyższe oświadczenie reprezentuje bezpośredniego beneficjenta wywłaszczenia. Biorąc powyższe pod uwagę nie można, zdaniem organu, uznać tego oświadczenia za wystarczające do udowodnienia sprawowania władania nad przedmiotową nieruchomością, w sytuacji gdy nie jest ono poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi wykonywanie czynności w związku ze sprawowaniem władania przez zarządcę drogi. Ponadto z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji nie podjął prób ustalenia ww. informacji na podstawie ewentualnej dokumentacji Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., Zarząd Dróg w S., którą powinien na potrzeby postępowania pozyskać.

Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę winien zdaniem organu dotrzeć do dokumentów potwierdzających sprawowanie czynności mieszczących się w zakresie władania publicznoprawnego na dzień 31 grudnia 1998 r.

Mając na uwadze konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przysługiwania prawa własności na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz sprawowania władztwa publicznoprawnego w okresie obejmującym ww. datę, należało, zdaniem organu, uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucając jej:

naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie tego organu zdaniem skarżącego jest prawidłowe;

art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, kto w dacie 31 grudnia 1998 r. oraz kto obecnie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem skarżącego, iż ww. dacie oraz obecnie w budynku usytuowanym na działce nr [...] od ok. 1990 r. do chwili obecnej zamieszkuje H. M.

art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie wykazał za pomocą odpowiednich środków dowodowych, w tym dokumentów, ponad te, które zalegają w aktach sprawy, że w dacie 31 grudnia 1998 r. skarżący wykonywał czynności mieszczące się w zakresie władania publicznoprawnego nad nieruchomością obejmującą działkę nr [...], w sytuacji gdy skarżący takowe władztwo publicznoprawne na dzień 31 grudnia 1998 r. wykonywał, co potwierdza, zdaniem skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;

art. 7, 77 oraz 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne przyjęcie, że środek dowodowy w postaci oświadczenia M. M., która aktualnie jest pracownikiem skarżącego, z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie tego, iż w dacie 31 grudnia 1998 r. skarżący sprawował władanie nieruchomością obejmującą działkę nr [...] poprzez wykonywanie m.in. czynności polegających na koszeniu poboczy i rowów, remontów oraz konserwacji drogi i innych, stanowi niewystarczające potwierdzenie władania publicznoprawnego przez skarżącego na dzień 31 grudnia 1998 r. w rozumieniu przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), w sytuacji gdy skarżący takowe władztwo publicznoprawne na dzień 31 grudnia 1998 r. wykonywał, co potwierdza, zdaniem skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wnosząc o jej uchylenie w całości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że ustalenia organu odwoławczego a w konsekwencji przyjęte stanowisko, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia, że nieruchomość położona w obrębie [...], gmina [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], pozostająca w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa, wydana została bez przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, kto w okresie obejmującym datę 31 grudnia 1998 r. i kto obecnie jest właścicielem rzeczonej nieruchomości oraz tego, czy w ww. dacie skarżący sprawował władztwo publiczne nad nieruchomością, jest nieuzasadnione oraz nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy przyjął, iż w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających kto dniu 31 grudnia 1998 r. był i kto jest obecnie właścicielem rzeczonej nieruchomości, a także że oświadczenie złożone przez M. M. – pracownika GDDKiA w przedmiocie tego, czy w dacie 31 grudnia 1998 r. skarżący sprawował władanie w postaci wykonywania przez zarząd drogi czynności polegających na koszeniu poboczy i rowów, remontów cząstkowych nawierzchni drogi, czyszczeniu i konserwacji urządzeń odwadniających i rowów, sprzątaniu śmieci oraz innych czynności utrzymaniowych letnich i zimowych, nie stanowi wystarczającego dowodu potwierdzającego władanie publicznoprawne skarżącego w ww. okresie.

Skarżący podnosi, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] sierpnia 1990 r., nr [...] o przywróceniu prawa własności H. M., która to decyzja w sposób niewątpliwy, w ocenie skarżącego, potwierdza kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości począwszy od 1990 r. Ponadto, co zdaniem skarżącego również ma znaczenie, w budynku znajdującym się na tej nieruchomości do chwili obecnej zamieszkuje H. M., która czuje się jej właścicielem.

Tym samym, w ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił, kto w dacie 31 grudnia 1998 r. oraz kto obecnie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka [...]. Zważyć bowiem należy, że do dokumentów mogących potwierdzić wszelkie prawa rzeczowe do nieruchomości zalicza się m.in. wszelkie ostateczne decyzje administracyjne, a zatem także i ww. decyzję Wójta Gminy [...].

Z kolei, do środków dowodowych, na podstawie których możliwe jest ustalenie spełnienia lub niespełnienia przesłanki władztwa publicznego w rozumieniu przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), należą w szczególności: umowy, dokumenty finansowe, dokumentacja powykonawcza i inne, a także oświadczenia osób, które świadczyły usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg, z których wynikać będzie zakres prowadzonych na nieruchomości prac na dzień 31 grudnia 1998 r.

W niniejszej sprawie takowe oświadczenie złożyła M.M., która w okresie 1992-1998 pracowała w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. na stanowisko najpierw drogomistrza, później Kierownika Obwodu Drogowego w O. i nadzorowała prace związane z przebudową, remontami nawierzchni oraz utrzymaniem drogi publicznej nr [...] (obecnie drogi krajowej nr [...]) na odcinku [...]. Z oświadczenia tego wynika, iż w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] skarżący wykonywał władanie publicznoprawne w dacie 31 grudnia 1998 r.

W ocenie skarżącego ww. oświadczenie stanowi wystarczający dowód potwierdzający spełnienie przesłanki z art. 73 ww. ustawy. M.M. jako Kierownik Obwodu Drogowego, była bowiem osobą nadzorującą i odpowiadającą za prawidłowe utrzymanie terenu drogi publicznej nr [...] (aktualnie droga krajowa nr [...]) oraz utrzymywała stały kontakt z przedmiotowym terenem. Tym samym posiada ona wystarczająca wiedzę w zakresie tego, czy w dacie 31 grudnia 1998 r. skarżący sprawował władztwo publiczne na ww. nieruchomością.

Skarżący podnosi, iż w tymże okresie zarządca drogi roboty utrzymaniowe drogi i inne zadania wykonywał tylko i wyłącznie za pomocą własnego zaplecza technicznego oraz pracowników zatrudnionych w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. Dlatego też, w niniejszej sprawie najszerszą wiedzą w tym zakresie posiadają jego pracownicy.

Ponadto, tym co zostało przez organ drugiej instancji w całości pominięte, a co stanowi zdaniem skarżącego potwierdzenie oświadczenia złożonego przez M. M., jest to że w aktach sprawy znajdują się fragmenty map sytuacyjno-wysokościowych z 1987 r. i 1998 r., z których wynika, iż ogrodzenia przedmiotowej nieruchomości są usytuowane w odległości od 20 do 40 cm od krawędzi skarpy. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że granica pasa drogi krajowej Nr [...] na odcinku przedmiotowych działek, określona na mapie z podziałem nieruchomości do regulacji stanu prawnego nieruchomości zajętych pod pas drogowy, przyjęta do PODGiK w S. w dniu [...].12.2012 r., pod numerem [...], jest zgodna ze stanem na 1998 r., bowiem ogrodzenia tych działek i przydrożny rów, nie zmieniły usytuowania.

Oznacza to, że granica zajęcia przyjęta w w/w opracowaniu do regulacji stanu prawnego, nie przekracza granicy pasa drogowego zdefiniowanej w art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U 1985 r., Nr 14, poz. 60), zgodnie z którym: "odległości granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m".

Powyższe potwierdza, zdaniem skarżącego, że w dacie 31 grudnia 1998 r. skarżący sprawował władztwo publiczne nad przedmiotową nieruchomością.

W tym zaś stanie rzeczy, nie uzasadnione wydaje się stanowisko organu odwoławczego, jakoby w aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających władztwo publiczne skarżącego na dzień 31 grudnia 1998 r., a także dokumentów kto w ww. dacie oraz kto obecnie jest właścicielem rzeczonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających kto był w dniu 31 grudnia 1998 r oraz kto obecnie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwia uznanie, że jej własność w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwała H. M., a nie Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania nie ustalił również czy przedmiotowa nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., Nr [...] na podstawie której, nastąpiło nieodpłatne przywrócenie własności działki oznaczonej nr [...] na rzecz H. M., jednakże ww. dokument nie potwierdza komu obecnie, jak również w dacie 31 grudnia 1998 r. przysługiwało prawo własności.

Z kolei odnosząc się do kwestii udowodnienia przesłanki władania, organ odwoławczy podkreślił, że ze znajdującej się na ww. oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2013 r. pieczęci wynika, że M.M. jest obecnie pracownikiem Generalnej ||Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., a więc składając powyższe oświadczenie reprezentuje bezpośredniego beneficjenta wywłaszczenia. Dlatego też jego zdaniem nie można uznać tego oświadczenia za wystarczające do udowodnienia sprawowania władania nad przedmiotową nieruchomością, w sytuacji gdy nie jest ono poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi wykonywanie czynności władania przez zarządcę drogi. Ponadto z akt sprawy wynika, zdaniem organu odwoławczego że organ pierwszej instancji nie podjął prób ustalenia ww. informacji na podstawie ewentualnej dokumentacji Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., Zarządu Dróg w S., którą powinien na potrzeby postępowania pozyskać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy.

Natomiast zgodnie z art. 134 powyższej ustawy Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Działając w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Podkreślić należy, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości Sądu wynika, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha zajęta pod drogę publiczną krajową nr [...] p.n. "[...]" (nowy nr [...]) w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością osoby fizycznej H. M. i dlatego w tym zakresie zarzut skargi zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko organu dotyczące tej kwestii nie zasługuje na aprobatę.

W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1990 r., nr [...], którą nastąpiło nieodpłatne przywrócenie własności tej działki H.M. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 6 ustawy z dnia 24.02.1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidulanych i członków ich rodzin oraz innych świadczeń przysługujących rolnikom - Dz. U. Nr 10, poz. 53)). Działka ta wcześniej na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1981 r. została przekazana wraz z gospodarstwem rolnym na rzecz Skarbu Państwa w zamian za emeryturę. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że osoba ta w dacie 31 grudnia 1998 r. była właścicielką przedmiotowej działki przez cały czas (przynajmniej od 1981 r. do chwili obecnej) mieszkając w budynku znajdującym się na tej działce.

Nie budzi wątpliwości Sądu także to, że powyższa działka była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., ponieważ fakt ten potwierdza znajdująca się w aktach sprawy mapa podziałowa nieruchomości sporządzona przez geodetę uprawnionego I. S., z której wynika, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Mapa ta została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego co oznacza, że stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 KPA i potwierdza to, co zostało na niej wskazane. Wprawdzie właścicielka działki H. M. w odwołaniu od decyzji Wojewody twierdziła, że przedmiotowa działka nigdy nie znajdowała się w pasie drogi publicznej, ale swojego stanowiska odwołująca się nie poparła żadnymi kontr dowodami.

Natomiast Sąd w pełni podzielił stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczące braku dokładnego wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji władania przedmiotową nieruchomością. Na tę okoliczność organ ten przyjął za wystarczające oświadczenie M. M. z dnia [...] czerwca 2013 r., która w latach 1992-1998 pracowała w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., Zarządzie Dróg w S., Obwód Drogowy w O., a obecnie jest pracownikiem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K., czyli reprezentuje bezpośredniego beneficjenta wywłaszczenia.

Słusznie podnosi organ odwoławczy, że organ pierwszej instancji nawet nie próbował dotrzeć do innych dokumentów potwierdzających sprawowanie czynności mieszczących się w zakresie władania publicznoprawnego na dzień 31 grudnia 1997 r. (np. zbadanie dokumentacji Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., Zarządu Dróg w Starachowicach, przesłuchanie innych świadków, przeprowadzenie rozprawy administracyjnej). Ten zakres postępowania wyjaśniającego uzasadnia zdaniem Sądu uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Jednocześnie Sąd zarzuty skargi dotyczącej tej kwestii (tj. udowodnienia władania) uznał za nieuzasadnione, mając na uwadze przede wszystkim to, że organ nie wykazał żadnej inicjatywy dotyczącej dotarcia do dokumentów, które potwierdziłyby władanie przedmiotową nieruchomością, opierając się w tej kwestii wyłącznie o oświadczenie złożone przez swojego obecnego pracownika, nie zbadał czy inne dokumenty są, a także nie przesłuchał świadków.

Przyjęcie z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wymaga łącznego spełnienia wszystkich wymienionych w nim przesłanek, dlatego mając na uwadze niewystarczające udowodnienie władania tą nieruchomością Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien uzupełnić materiał dowodowy dotyczący tej kwestii dopuszczając zgodnie z art. 75 § 1 KPA jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania wymienionych w skardze i dlatego zarzuty te uznał za bezpodstawne.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał zgodne z obowiązującym prawem rozstrzygnięcie i prawidłowo je uzasadnił.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.