Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 382/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędzia WSA del. do NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 645/07 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od Prokuratora Rejonowego w S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 645/07 na skutek skargi Prokuratora Rejonowego w S. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:

T. D. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Suwałkach o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla K. J. D. z tytułu niepełnosprawności. Do wniosku dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Suwałkach w dniu [...] marca 2007 r.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Suwałkach działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Suwałki decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] przyznał dla K. D. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2007 r. do 28 lutego 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji T. D. podniosła, że zasiłek powinien być przyznany również za miesiąc marzec 2007 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu, od którego przyznano zasiłek pielęgnacyjny i orzekło o jego przyznaniu od dnia 1 marca 2007 r., utrzymując w mocy decyzję w pozostałym zakresie. Jak wskazał organ odwoławczy, na wniosek T. D. z dnia [...] marca 2007 r. jej niepełnosprawna córka K. D. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Suwałkach z dnia [...] marca 2007 r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności datującego się od dnia [...] lutego 2007 r. przy istnieniu niepełnosprawności od [...] stycznia 2000 r. Orzeczenie wydano do [...] lutego 2009 r. Poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2003 r. zaliczało K. D. do osób niepełnosprawnych na okres do ukończenia 16 roku życia, tzn. do [...] lutego 2007 r. Organ podzielił stanowisko Dyrektora MOPS w Suwałkach, że w tych okolicznościach K. D. spełniała warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, nie zgodził się natomiast ze sposobem określenia terminu początkowego, od którego przyznano to świadczenie. Jak wskazano, organ I instancji przyznając zasiłek pielęgnacyjny od miesiąca, w którym został złożony wniosek, zastosował się do literalnego brzmienia art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Faktem jest, że w końcowej części przepisu art. 24 ust. 3a ustawy użyto słów "nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego", jednak, zdaniem Kolegium, literalne odczytanie tego przepisu prowadzi do wniosku, że jego regulacja będzie regulacją martwą, stanowiącą zbędne powtórzenie zasady określonej już w art. 24 ust. 2 ustawy.

W przypadku ustawy o świadczeniach rodzinnych trzeba zwrócić uwagę na fakt, że przepisy ust. 3a w obecnym brzmieniu oraz ust. 3b, zostały wprowadzone od dnia 14 stycznia 2006 r. w wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260), a ich celem jest umożliwienie osobom niepełnosprawnym kontynuacji świadczeń rodzinnych związanych z ponownym ustalaniem niepełnosprawności. W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, przepis art. 24 ust. 3a czytany łącznie z przepisem ust. 3b, jako fakt decydujący o terminie, od którego należy przyznać kontynuowane świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności wskazuje, oprócz momentu utraty ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, także moment złożenia wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, a nie złożenia wniosku o świadczenie rodzinne, skoro do wniosku o świadczenie rodzinne należy dołączyć zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, wnioskowany zasiłek pielęgnacyjny należało przyznać od dnia 1 marca 2007 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, a równocześnie od miesiąca, w którym strona złożyła wniosek o ponowne ustalenie niepełnosprawności.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przez Prokuratora Rejonowego w S. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu, od którego przyznano zasiłek pielęgnacyjny. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 24 pkt 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na przyjęciu, że świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności może być ustalone wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego i w konsekwencji przyznanie K. D. prawa do świadczenia od dnia 1 marca 2007 r. w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie to przysługuje jej od dnia 1 kwietnia 2007 r. Zdaniem Prokuratora Rejonowego w S., art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje jednoznacznie zasady postępowania przy oznaczeniu czasu przyznawania świadczenia i nie pozostawia w tym zakresie żadnej dowolności. Zatem w przedmiotowej sprawie T. D. reprezentująca K. D. nie miała uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę K. w miesiącu marcu 2007 r., ponieważ nie złożyła w terminie wniosku o przyznanie tego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 645/07 uwzględnił skargę wniesioną przez Prokuratora Rejonowego w S. i wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 645/07 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] lipca 2007 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż K. D. spełnia, stosownie do treści art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, warunki niezbędne do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W zakresie zatem rozstrzygnięcia o uprawnieniu do tego świadczenia decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Kwestią sporną jest natomiast termin początkowy, od którego należy to świadczenie przyznać. Regulacje dotyczące okresów, na jakie przyznawane są świadczenia rodzinne, zostały zawarte w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Co do zasiłku pielęgnacyjnego, w stosunku do osób, które wcześniej miały przyznane świadczenie uzależnione od niepełnosprawności (w tym przypadku zasiłek pielęgnacyjny), art. 24 ust. 3a ustawy stanowi, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Osoba jest zobowiązana dołączyć do wniosku o świadczenie rodzinne zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (art. 24 ust. 3b ustawy).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wykładnia językowa art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jednoznaczna - zasiłek pielęgnacyjny nie może być przyznany wcześniej, niż od miesiąca, w którym złożono wniosek o jego kontynuację. Wbrew więc stwierdzeniu organu odwoławczego, regulacja ta nie stanowi zbędnego powtórzenia zasady określonej w art. 24 ust 2 tej ustawy. Jak zauważa Sąd, zawarty w art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych zapis: "nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego" (podobnie jak ust. 3b tego artykułu) został dodany ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) od dnia 14 stycznia 2006 r. W uzasadnieniu zaś projektu ustawy zmieniającej wskazano, że wprowadzona zmiana ma na celu doprecyzowanie tego przepisu. Przepis art. 24 ust. 3a ustawy w poprzednim brzmieniu uzależniał uznanie kontynuacji świadczenia jedynie od uzyskania ponownego orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, bez konieczności spełnienia innych warunków i pozwalał na przyznanie świadczenia od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, a zatem odmiennie od zasady zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy. Aktualnie zapewnienie ciągłości świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy strona złoży wniosek o kontynuację świadczenia w miesiącu następującym bezpośrednio po miesiącu, w którym upłynął termin ważności orzeczenia o niepełnosprawności (ust. 3a) wraz z zaświadczeniem właściwej instytucji potwierdzającym złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 3b). Jednocześnie strona nie musi składać orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, a jedynie zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o wydanie takiego orzeczenia. Jeżeli strona nie spełni tych warunków, termin początkowy przyznania świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku o kontynuację świadczenia rodzinnego. Wykładnia pomijająca ten warunek nie znajduje uzasadnienia.

Skoro zatem T. D. złożyła wniosek o kontynuację zasiłku pielęgnacyjnego w dniu [...] kwietnia 2007 r., w sytuacji, gdy termin ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności K. D. upłynął w dniu [...] lutego 2007 r. organ I instancji zasadnie uznał, że zasiłek ten nie może być przyznany za miesiąc marzec 2007 r. i przysługuje dopiero od miesiąca, w którym złożono wniosek, tj. od kwietnia 2007 r. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach w zakresie, w którym przyznaje to świadczenie od dnia 1 marca 2007 r. za niezgodne z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych i z tego powodu uwzględnił skargę Prokuratora Rejonowego w S.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach, reprezentowane przez radcę prawnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 8 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku, oraz zasądzenie na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wyrok Sądu I instancji został wydany po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. P 28/07 orzekającym o niezgodności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uzależnia prawo do świadczenia rodzinnego od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP. Wobec powyższego postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt S 5/07 Trybunał Konstytucyjny przedstawił Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej uwagi dotyczące niezbędności działań ustawowych, zmierzających do zmiany istniejącego stanu prawnego dla zapewnienia spójności systemu prawnego w zakresie dotyczącym trybu przyznawania świadczeń rodzinnych.

Zdaniem skarżącego Kolegium, powyższy pogląd prawny należy zastosować także do wykładni art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W bezspornym stanie faktycznym niniejszej sprawy należy uznać, że procedura uzyskiwania kontynuacji świadczenia rodzinnego nie chroni osoby niepełnosprawnej, lecz powoduje utratę uprawnień, w tym przypadku za marzec 2007 r. Tymczasem zasada kontynuacji oznacza ciągłość świadczenia i nie może prowadzić do nieuzasadnionego zróżnicowania praw osób niepełnosprawnych. Dlatego też zastrzeżenie zawarte w art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych "nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego" należy uznać jako naruszające zasady wyrażone w art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji RP. Sądy administracyjne dokonując wykładni prawa są w świetle art. 8 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP uprawnione do bezpośredniego stosowania przepisów i zasad zawartych w Konstytucji. Zaskarżony wyrok wydany został wbrew tej zasadzie; Sąd I instancji opierając się bowiem na wykładni językowej pominął ocenę zgodności art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych z zasadami konstytucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Rejonowy w S. wniósł o jej oddalenie wywodząc, że art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przeciwieństwie do art. 24 ust. 2, w prawidłowy sposób chroni prawa osób niepełnosprawnych do kontynuacji wypłaty świadczeń rodzinnych i daje gwarancje równego ich traktowania w dochodzeniu uzyskania takiego uprawnienia. W kontekście niniejszej sprawy, nie zostały zatem naruszone uprawnienia K. D. do otrzymania należnego jej zasiłku pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego Kolegium, że zagadnienia, od jakiej daty należy przyznać prawo do świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności, nie można sprowadzić do literalnego odczytania treści art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Potrzeba wykładni tego przepisu wykraczająca poza jego literalne brzmienie, wynika z konieczności uwzględnienia celu, jaki przyświecał ustawodawcy przy wprowadzeniu uregulowania zawartego w ust. 3a. Pierwotnie uregulowanie w zakresie daty początkowej, od jakiej ustala się prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, objęte było generalną zasadą określoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl której prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Istotną zmianę wprowadzono z dniem 1 czerwca 2005 r. ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732), poprzez dodanie w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych odrębnego uregulowania (ust. 3a) odnośnie początkowej daty ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna, po utracie ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, ponownie uzyska orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. W dodanym ust. 3a ustawodawca przesądził, że w takim przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustalane jest od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności orzeczenia. Oczywistym celem wprowadzonej zmiany było zapewnienie ciągłości prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osobom, które uzyskały orzeczenie o kontynuacji niepełnosprawności.

Z dniem 14 stycznia 2006 r. ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, poz. 2260) dodano do dotychczasowej treści art. 24 ust. 3a zdanie drugie zawierające zastrzeżenie, iż ustalenie prawa do świadczeń w opisanej sytuacji nie może nastąpić wcześniej, niż od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Gdyby zwrot "wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego" rozumieć jako wyłącznie żądanie wydania przez właściwy organ decyzji ustalającej ponownie prawo do świadczenia, to powyższa zmiana pozostałaby regulacją martwą, gdyż w istocie sprowadzałaby to szczególną z założenia regulację wprowadzoną dla osób niepełnosprawnych pierwotnym brzmieniem ust. 3a, do określonej w ust. 2 art. 24 ogólnej zasady przyznawania świadczeń rodzinnych od dnia złożenia wniosku wraz z wymaganymi dokumentami.

Jednak zagadnienia kontynuacji prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności nie można postrzegać wąsko, według literalnego brzmienia przepisu art. 24 ust. 3a, który - jak wynika z powyższej analizy wprowadzanych zmian ustawodawczych - może budzić wątpliwości co do rzeczywistych zamiarów ustawodawcy.

W kwestii daty przyznania świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 uznając za niezgodny z art. 2 i art. 69 Konstytucji przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że osobie niepełnosprawnej legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu, prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jako wzorce konstytucyjne w rozpoznawanej sprawie Trybunał Konstytucyjny wskazał na przepisy: art. 2 ustanawiający zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej) i art. 69 Konstytucji, zgodnie z którym osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Trybunał podkreślił, że do standardów demokratycznego państwa prawnego należy zasada poprawnej legislacji nakazująca, aby przepisy prawa były formułowane w sposób precyzyjny i jasny, z poszanowaniem zasad ogólnosystemowych i z zachowaniem należytych standardów aksjologicznych, zatem dowolność i przypadkowość wprowadzanych w życie przepisów prawnych stanowi złamanie zasady poprawnej legislacji. Przepis art. 69 Konstytucji należy natomiast odczytywać jako zobowiązanie władzy publicznej do wykreowania mechanizmu realizacji zadań w nim wskazanych, przy czym mechanizm ten musi zapewniać efektywne osiągnięcie celu. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, konstrukcji tej przeczy bezwzględny termin ograniczający datę przyznania zasiłku w oderwaniu od daty urzędowo ustalonej w orzeczeniu o niepełnosprawności. Stosowania art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można bowiem oceniać w oderwaniu od całości regulacji dotyczącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zamieszczonej w dwóch różnych ustawach (ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych), która łącznie w dwóch różnych postępowaniach ma prowadzić do uzyskania decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, od momentu wskazanego w orzeczeniu ustalającym istnienie niepełnosprawności osoba zainteresowana ma prawo uzyskać zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą bowiem datą jej interes prawny w uzyskaniu zasiłku jest chroniony konstytucyjnie (art. 69 Konstytucji RP). Zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności.

W związku z powyższym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny podjął także w dniu 7 listopada 2007 r. postanowienie sygn. akt S 5/07, w którym przedstawił Sejmowi RP uwagi o niezbędności działań ustawodawczych zmierzających do wprowadzenia zmian zapewniających spójność uregulowań omawianej kwestii w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Z tych względów w okolicznościach, jakie mają miejsce w niniejszej sprawie sprawie, wykładnia literalna nie spełnia celu, jaki na ustawodawcę nakłada norma zawarta w art. 69 Konstytucji. Prowadzi bowiem do ograniczenia prawa do świadczenia stwarzając nieuzasadnioną lukę czasową w jego pobieraniu tylko dlatego, że wniosek o ustalenie świadczenia złożony został dopiero wtedy, kiedy zainteresowana otrzymała orzeczenie stwierdzające kontynuację niepełnosprawności.

Jak wynika z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, T. D., po upływie (w lutym 2007 roku) ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności K. D., złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o kontynuacji niepełnosprawności córki i uzyskała je w dniu [...] marca 2007 r. (data orzeczenia). Z treści orzeczenia (pkt IV) wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności K. D. datuje się od [...] lutego 2007 r., a więc od daty utraty ważności poprzedniego orzeczenia.

Wobec kontynuacji stopnia niepełnosprawności nie może budzić wątpliwości zachowanie ciągłości prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności. Odmienne rozstrzygnięcie podważałoby znaczenie normy zawartej w art. 69 Konstytucji, a także zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji, przez pozbawienie osoby niepełnosprawnej prawa do świadczeń za czas, w którym zgodnie z wydanym orzeczeniem istniała niepełnosprawność uzasadniająca prawo do świadczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na względzie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, w stanie faktycznym niniejszej sprawy uznał, że wykładnia celowościowa pozwala lepiej odczytać cel ustawodawcy, mający zakotwiczenie w konstytucyjnej zasadzie udzielania przez władze publiczne pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczaniu ich egzystencji (art. 69 Konstytucji RP) oraz w zasadzie sprawiedliwości społecznej nakazującej wyrównywanie warunków i poziomu egzystencji jednostek i grup słabszych.

Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, pomijając niezbędne przesłanki konstytucyjne, przyjął błędną wykładnię art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z tych powodów skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach zasługiwała na uwzględnienie.

Wobec tego, że zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uchylając zaskarżony wyrok rozpoznał skargę wniesioną przez Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Uznając jej niezasadność ze względów wyżej przedstawionych, Naczelny Sąd Administracyjny skargę Prokuratora Rejonowego w S. oddalił na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł stosownie do art. 203 pkt 2 P.p.s.a.