Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 91/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 października 2022 r. nr KOC/5769/Go/22 w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 26 października 2022 r. nr KOC/5769/Go/22, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Warszawie, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 24 sierpnia 2022 r. nr 413/SD/2022 odmawiającą Skarbowi Państwa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie w rejonie [...], ozn. hip. jako [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], objętego w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy na podstawie ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Nr 20 z 16 sierpnia 1948 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0,3965 ha, położoną w Warszawie w rejonie [...], dla której prowadzona była księga wieczysta pod nazwą [...]. Nieruchomość ta znajdowała się na obszarze działania przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm.) i z dniem jego wejścia w życie, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., na podstawie art. 1 dekretu przeszła na własność gminy m.st. Warszawy.

Zgodnie zaś art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie użytkowanie wieczyste). Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania.

Wnioskiem z 8 lutego 1949 r. Spółka Akcyjna [...] wniosła o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu części nieruchomości hipotecznej w Warszawie pod nazwą [...], stanowiącej własność powyższej Spółki, a objętej w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy na podstawie ogłoszeń zamieszczonych w Dziennikach Urzędowych. Wniosek ten został częściowo rozpoznany decyzją z 19 stycznia 2021 r. nr 19/SD/2021, którą Prezydent m.st. Warszawy w pkt 1 odmówił Skarbowi Państwa uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (ustanowienia prawa użytkowania wieczystego) do gruntu stanowiącego część nieruchomości hipotecznej położonej w Warszawie w rejonie ul. [...], ozn. hip. jako [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] [...], obie z obrębu [...].

Z kolei w dniu 27 września 1949 r. do Zarządu Miejskiego w m.st. Warszawie został skierowany wniosek, w którym Spółka Akcyjna [...] wniosła o "przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do południowej części terenu nieruchomości w Warszawie, bez numeru porządkowego, pod nazwą [...], a objętej w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy na podstawie ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy N.5 z dnia 11 kwietnia 1949 r.". Wniosek ten, jak podał organ, będzie rozpatrywany odrębnymi decyzjami.

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w Warszawie Wydziału Hipotecznego z 6 lipca 1946 r. nr 5039/46, tytuł własności co do reszty nieruchomości, dla której prowadzona była księga wieczysta pod nazwą [...] (nr rej. hip. [...]), uregulowany był jawnym wpisem na Spółkę [...] Spółka Akcyjna. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z 9 czerwca 2000 r. L.dz. Vl-1088/2000 wynika, że w księdze umów tomu I księgi hipotecznej pod nazwą [...] znajduje się wniosek z 30 stycznia 1922 r. za nr porządkowym 27 rep. 159, z którego wynika, że w dziale II dokonano wpisów na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy co do pasa ziemi o powierzchni 12502 łokci kwadratowych, czyli 911,23 sażeni kwadratowych, na mocy aktu z 4 lutego 1916 r. za Nr 26 księgi, oraz na rzecz Spółki [...] S.A. - odnośnie reszty dóbr, której powierzchni nie można określić na mocy aktu zeznanego przed M. H. notariuszem w Warszawie dnia 27 stycznia 1922 r. za nr 147.

Z opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę A. K. wynika, że księga hipoteczna [...] została założona w 1905 r. dla gruntu o pow. 174 mórg 255,17 prętów kwadratowych (97,8939 ha), zaś z przedmiotowej nieruchomości dokonano szeregu odłączeń do odrębnych ksiąg hipotecznych oraz umów sprzedaży. W opinii wskazano ponadto, że badania zapisów w księdze hipotecznej wykazały, że ogólna powierzchnia części nieruchomości [...], stanowiąca własność spółki "[...] S.A." wynosiła 76,4540 ha. W opinii wyjaśniono, że w księdze hipotecznej [...] brak jest planu określającego pierwotne granice nieruchomości. Dla fragmentów nieruchomości wykonywane były plany parcelacyjne. Granice części nieruchomości znajdującej się poza parcelacją określono na podstawie planów wykonywanych nieruchomości sąsiadujących. Wobec czego powierzchnia nieruchomości jest większa o 0,6473 ha od powierzchni opisanej w księdze hipotecznej. Zgodnie z przedmiotową opinią powierzchnia nieruchomości hipotecznej [...] wynosi 77,1013 ha.

Analiza pozyskanych do akt sprawy opracowań z 18 września 2020 r., sporządzonych przez geodetę Z. O., stanowiących: Plan m.st. Warszawy wg stanu z 1945 r. z warstwą granic obszarów objętych w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz Plan m.st. Warszawy wg. stanu z 2020 r. z warstwą granic obszarów objętych w posiadanie przez Gminę m.st. Warszawy na podstawie przepisów dekretu z dn. 26.10.1945 r. wykazała, że nieruchomość hipoteczna [...] stanowiąca w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. własność Spółki [...] S.A. - z uwagi na swój znaczny obszar - była objęta trzema ogłoszeniami opublikowanymi w Dziennikach Urzędowych Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Częściowo teren został objęty w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy w dniu 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, w dniu 25 listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy oraz w dniu 11 kwietnia 1949 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy.

Z kolei jak wynika z akt sprawy Spółka [...] S.A. została wpisana do Rejestru Handlowego pod nr RHB [...] w dniu 19 sierpnia 1922 r. W dniu 24 lipca 2009 r. Spółka "[...]" S.A. złożyła w Sądzie wniosek o wpis do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt WA.XII NS-REJ.KRS/022051/09/189, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy uwzględnił powyższy wniosek i wpisał Spółkę "[...]" S.A. do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem KRS [...]. Na skutek skargi Prokuratora Okręgowego w Warszawie o wznowienie postępowania, Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wznowił postępowanie rejestrowe, a następnie postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt WA.XII NS-REJ.KRS/012507/13/471 zmienił postanowienie z dnia 22 grudnia 2010 r. w ten sposób, że wniosek Spółki "[...]" S.A. o rejestrację oddalił i wykreślił Spółkę z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r. (sygn. akt XXIII Ga 1468/13) oddalił apelację Spółki "[...]" S.A. z siedzibą w Warszawie. Następnie Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. (sygn. akt I CSK 503/14) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powyższej Spółki do rozpoznania. Stosownie zaś do art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a tej ustawy.

Ponadto Minister Finansów prawomocną decyzją z 15 czerwca 2020 r. nr PR4.6400.132.2018.29.GLVG, wydaną na podstawie art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65) w związku z układem pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Belgii i rządem Wielkiego Księstwa Luksemburga dotyczącym odszkodowania za niektóre interesy belgijskie i luksemburskie w Polsce, zawartym w dniu 14 listopada 1963 r. w Warszawie, stwierdził "przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wraz z prawami rzeczowymi z tym prawem związanymi do części nieruchomości położonej w Warszawie, ozn. dawną księgą hipoteczną [...] o powierzchni [...] ha, obejmującej grunt wymieniony w punktach 1-39 oznaczonej aktualnie danymi geodezyjnymi, zawartymi w załączniku do decyzji Ministra pt. "Załącznik do decyzji Ministra Finansów z dnia 15 czerwca 2020 r. znak: PR4.6400.132.2018.29.GLVG - rozliczenia nieruchomości hipotecznej pn. [...], w części będącej własnością spółki [...] S.A. z siedzibą w Warszawie, w aktualnych oznaczeniach geodezyjnych: o aktualnej całościowej powierzchni 77,1013 ha, której dotychczasowym właścicielem, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do w/w ustawy z 1968 r., była [...] SA" ([...] S.A.) z siedzibą w B., posiadająca 100% akcji spółki "[...]" S.A. z siedzibą w Warszawie". Minister w swej decyzji wskazał, że przedmiotową decyzją objęty jest m. in. grunt stanowiący działkę ewidencyjną numer [...] z obrębu [...]. Powyższa decyzja Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r. wydana w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1849/20 oddalił skargę.

Wobec tego, po przeprowadzeniu postępowania Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 24 sierpnia 2022 r. odmówił Skarbowi Państwa uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (ustanowienia prawa użytkowania wieczystego) do części spornego gruntu nieruchomości hipotecznej oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], objętego w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy na podstawie ogłoszenia zamieszczonego w Dzienniku Urzędowym Nr 20 z 16 sierpnia 1948 r. Równocześnie wskazano, że w zakresie pozostałej części nieruchomości hipotecznej [...], stanowiącej dawną własność Spółki "[...]" S.A. rozstrzygnięcie nastąpi odrębnymi decyzjami.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że wniosek z 8 lutego 1949 r. Spółki Akcyjnej "[...]" został złożony zgodnie z obowiązującymi w dacie dokonania tej czynności w Spółce zasadami reprezentacji, bowiem podpisał się pod nim członek zarządu wraz z prokurentem. Wskazano, że Prezydent m.st. Warszawy, rozpoznając niniejszą sprawę, jest związany powołaną wyżej prawomocną decyzją Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r., a w którym to orzeczeniu organ stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wraz z prawami rzeczowymi z tym prawem związanymi do części nieruchomości położonej w Warszawie, ozn. dawną księgą hipoteczną [...] będącej dawną własnością spółki "[...] " S.A. z siedzibą w Warszawie, której dotychczasowym właścicielem, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ww. ustawy z 1968 r., była spółka "[...] SA" ([...] S.A.) z siedzibą w B., posiadająca 100% akcji spółki "[...]" S.A. z siedzibą w Warszawie", obejmującą m.in. działkę będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Prezydent stwierdził, że na skutek zawarcia układu indemnizacyjnego podmiot, który wywodził swoje roszczenia z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, dawny właściciel utracił uprawnienie do dochodzenia jakichkolwiek roszczeń związanych z przejęciem przez Państwo mieniem prywatnym - zarówno w kontekście roszczeń o charakterze prawnorzeczowym, jak i odszkodowawczym. Całe mienie Spółki [...] S.A., w tym roszczenie dekretowe o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntów uregulowanych w dawnej księdze hip. ozn. jako [...], zostało przejęte na własność Skarbu Państwa. W ocenie Prezydenta, deklaratoryjne potwierdzenie przez Ministra Finansów przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, wraz z prawami rzeczowymi z tym prawem związanymi skutkuje zaistnieniem sytuacji, w której Skarb Państwa przed dniem 27 maja 1990 r. był jednocześnie właścicielem gruntu dziś oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] (art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej – Dz. U. Nr 14, poz. 130) oraz podmiotem uprawnionym do dochodzenia roszczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu aktualizującego się na skutek zainicjowania przez Spółkę postępowania dekretowego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie. W ocenie Prezydenta, w takiej sytuacji, brak jest jednak podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w drodze konfuzji obu praw skupionych w "ręku" jednego podmiotu. O bezprzedmiotowości postępowania można bowiem mówić, gdy brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego skutkującego brakiem po stronie organu możliwości załatwienia sprawy co do istoty w drodze wydania decyzji. Organ wyjaśnił, że bezzasadność żądania strony, w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości, nie może prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ wystąpienie nawet negatywnych, ustawowych przesłanek rozpoznania wniosku powinno skutkować wydaniem przez organ decyzji merytorycznej w sprawie, a nie rozstrzygnięcia o charakterze formalnym w postaci umorzenia postępowania. Brak przesłanki uwzględnienia żądania skierowanego przez stronę nie czyni prowadzonego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, lecz oznacza bezzasadność żądania strony. Prezydent podał, że w aktach sprawy brak jest oświadczenia Skarbu Państwa o cofnięciu dotychczas nierozpoznanych wniosków dekretowych, czyniącego niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Istnieje zarówno podmiot dysponujący zgłoszonym we właściwym terminie roszczeniem o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) i przedmiot postępowania w postaci gruntu, którego żądanie dotyczy. Istnieje także podstawa prawna wydania decyzji w tym przedmiocie. Zatem jak wskazał Prezydent jest on zobligowany rozpoznać sprawę merytorycznie, będąc związany prawomocną decyzją Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r.

Reasumując Prezydent m.st. Warszawy uznał, że obecnie podmiotem posiadającym interes prawny w dochodzeniu roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Z obrębu [...] o łącznej pow. 0,3965 ha jest Skarb Państwa. Interes prawny utracił z kolei podmiot, który przestał być dysponentem przedmiotowego roszczenia, tj. Spółka "[...]" S.A. Dlatego też nie mógł być w dalszym ciągu uznawany za stronę niniejszego postępowania.

Prezydent wskazał, że na przedmiotowej działce objętej niniejszym postępowaniem funkcjonuje obecnie szpital miejski, tj. Szpital [...] sp. z o.o. Stosownie zaś do art. 214a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6. W myśl art. 6 pkt 6 ugn celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymywanie pomieszczeń publicznych obiektów ochrony zdrowia. Mając na uwadze, że sporna działka wykorzystywana jest obecnie jako realizacja celu publicznego w postaci funkcjonowania na niej szpitala miejskiego, nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu z uwagi na treść art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn.

Od powyższej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy odwołanie wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Wołominie delegowany do Prokuratury Regionalnej w Warszawie. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 kpa poprzez błędne niezastosowanie i merytoryczne rozpatrywanie sprawy w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne było bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie roszczeń wynikających z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Prezydenta, podzielając argumentację organu pierwszej instancji i stwierdzając, że decyzja odpowiada prawu. Kolegium odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdziło, że w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do jej umorzenia. Brak jest natomiast podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, jeżeli strona żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i to chociażby świadczy o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Bezzasadność żądania strony (w przeciwieństwie do bezprzedmiotowości) nie może prowadzić do umorzenia postępowania ponieważ wystąpienie nawet negatywnych, ustawowych przesłanek rozpoznania wniosku powinno skutkować wydaniem przez organ decyzji merytorycznej w sprawie, a nie rozstrzygnięcia o charakterze formalnym w postaci umorzenia postępowania. W aktach sprawy brak jest oświadczenia Skarbu Państwa o cofnięciu dotychczas nierozpoznanych wniosków dekretowych, czyniącego niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Istnieje zarówno podmiot dysponujący zgłoszonym we właściwym terminie roszczeniem o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) i przedmiot postępowania w postaci gruntu, którego żądanie dotyczy. Istnieje także podstawa prawna wydania decyzji w tym przedmiocie. Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta m.st. Warszawy, że Prezydent m.st. Warszawy był zatem zobligowany rozpoznać niniejszą sprawę merytorycznie, będąc związanym prawomocną decyzją Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r. Kolegium wskazało, że z ustaleń organu wynika, że na przedmiotowej działce ew. nr [...] z obrębu [...] funkcjonuje obecnie szpital miejski - Szpital [...] sp. z o.o., zwany Szpitalem [...], wpisany do KRS pod numerem [...]. Stosownie zaś do art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6 ugn. W myśl zaś art. 6 pkt 6 ugn, celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in.: budowa i utrzymywanie pomieszczeń publicznych obiektów ochrony zdrowia.

Skargę do Sądu na decyzję Kolegium wniósł Prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa przepisu prawa procesowego:

1) art. 107 § 1 pkt 6 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez brak odniesienia się w decyzji organu odwoławczego do zarzutów podniesionych w odwołaniu i poprzestanie na powtórzeniu twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

2) art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy rozpatrującej merytorycznie sprawę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w tej sprawie było bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie roszczeń dekretowych w wyniku konfuzji.

Podnosząc opisane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa z powodu rażącego naruszenia prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w wyniku przejścia na Skarb Państwa roszczeń dekretowych, zostały one skonsumowane "z nawiązką" w prawie własności. Wobec tego roszczenia dekretowe utraciły swój samodzielny byt i nie odzyskały go w wyniku przemian ustrojowych wczesnych lat 90-tych ubiegłego wieku, gdy z mocy prawa grunt objęty niniejszym postępowaniem przeszedł do majątku nowopowstałych jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe prowadzi do konstatacji, że obecnie nie ma podmiotu, któremu przysługuje interes prawny w dochodzeniu roszczeń dekretowych, a zatem postępowanie toczone w trybie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, jest bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącego, bez wątpienia bezzasadność zgłoszonego żądania nie stoi na przeszkodzie umorzeniu postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego. Skarżący podzielił przy tym stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych właściciela przeddekretowego (przy założeniu, że nie doszło do konfuzji) było niemożliwe wobec brzmienia art. 214a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podniósł, że organy niesłusznie utożsamiają przedmiot stosunku administracyjnego z gruntem, co do którego złożono wniosek dekretowy. Takie rozumowanie jest zdaniem skarżącego błędne, bowiem przedmiotem stosunku administracyjnoprawnego są uprawnienia i obowiązki, o których organ ma rozstrzygać w drodze decyzji, a zatem w niniejszej sprawie nie będzie to nieruchomość gruntowa, lecz roszczenia wynikające z przepisów dekretu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.

Podstawę rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji stanowił przepis art. 214a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.), powoływanej dalej jak "ugn", a zatem ocenę zasadności skargi należy poprzedzić przybliżeniem charakteru powyższej regulacji prawnej. Przepis art. 214a ugn dodany został nowelizacją dokonaną przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271), zmieniającą ustawę o gospodarce nieruchomościami z dniem 17 września 2016 r. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tej nowelizacji, co oznacza, że przepis art. 214a ugn ma zastosowanie również do niniejszej sprawy. Celem wprowadzenia art. 214a ugn było umożliwienie organowi wydawania decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu nieruchomości warszawskiej w przypadkach wymienionych w tym przepisie, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu. Dotychczas bowiem decydujące znaczenie dla orzekania o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego miały przesłanki dekretowe. Spośród wymienionych w tym przepisie przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, należy zwrócić uwagę na przesłankę, która znalazła zastosowanie w okolicznościach badanej sprawy – jest to przeznaczenie lub wykorzystywanie gruntu na cele publiczne określone w art. 6 ugn. Zgodnie bowiem z art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 tego dekretu, ze względu na przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6. Przesłanka ta znajduje zastosowane niezależnie od przyczyn odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w chwili złożenia wniosku dekretowego dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wg planu zabudowania. Przyjmuje się przy tym, że tak skonstruowany przepis art. 214a ugn powoduje, że spełnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w jego treści uprawnia organ do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych, bez badania spełnienia przesłanek wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego (vide: E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. V, WKP 2018, uwagi do art. 214a). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3794/18: "Regulacja zawarta w art. 214 a u.g.n., dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznacza, że oprócz zbadania przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, konieczne jest - w sprawie takiej jak niniejsza - zbadanie także przesłanek wymienionych w art. 214 a pkt 1 i 2 u.g.n. W art. 214 a u.g.n. mowa jest o tym, że "można" odmówić przyznania użytkowania wieczystego z przyczyn w nim wskazanych. Nie oznacza to jednak, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Użycie przez ustawodawcę w art. 214a u.g.n. słowa "można" nie oznacza fakultatywności działań organu orzekającego. Wyrażenie "można" odnosi się do kompetencji organu administracji. Spełnienie choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 214 a u.g.n. jest wystarczające do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu. Z powyższego wynika, że decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 214a u.g.n. ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny.". Oznacza to, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek z art. 214a ugn uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej. Co istotne wymienione przesłanki negatywne w art. 214a ugn mogą być stosowane niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Należy także zauważyć, że przepis art. 214a ugn jeszcze przed wejściem w życie był przedmiotem oceny zgodności z Konstytucją RP, dokonanej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15, (OTK ZU A/2016, poz. 66). Wyrokiem tym Trybunał uznał, że przepis art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodanego art. 214a ugn, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Trybunał odnosząc się do poszczególnych przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz dawnego właściciela gruntu warszawskiego lub jego następców prawnych stwierdził, że wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu po pierwsze - do 1 sierpnia 1985 r. były ustawowymi przesłankami odmowy wielokrotnie w sprawach rozpatrywanych przez sądy i po drugie - w okresie późniejszym, w sprawach rozpatrywanych przez sądy wielokrotnie były podstawą nieuwzględnienia wniosku restytucyjnego. Odnosząc się do przesłanki odmowy zwrotu nieruchomości przeznaczonych na cel publiczny wskazany w art. 6 ugn (art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn), Trybunał przypomniał, że wykonywanie zadań publicznych przez administrację państwową i samorządową jest obligatoryjne. Skoro cele publiczne wskazane w art. 6 ugn uzasadniają pozbawienie prawa własności nieruchomości (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), to tym bardziej mogą stanowić podstawę nieuwzględnienia roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego. W ocenie Trybunału skrajnie nieracjonalne byłoby przyznawanie prawa rzeczowego po to, by następnie wszczynać właściwą procedurę wywłaszczeniową. Trybunał uznał zatem, że realizacja celu publicznego, w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, może uzasadniać odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela, co nie oznacza, że w każdym konkretnym przypadku odmowa okaże się uzasadniona. Choć teoretycznie także osoba prywatna (fizyczna lub prawna) może akceptować prowadzenie na jej gruncie działalności służącej użyteczności publicznej (np. przedszkola czy placu zabaw), to nie ma żadnych podstaw prawnych, by oczekiwać od niej takiej altruistycznej postawy. W konsekwencji Trybunał zauważył, że ustanowienie użytkowania wieczystego dla byłego właściciela gruntu w praktyce niemal zawsze prowadzi do zakończenia prowadzonej tam wcześniej działalności służącej zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Trybunał zauważył przy tym, że tak przed, jak i po wejściu w życie przepisu art. 214a ugn prawna dopuszczalność "odtworzenia" nieruchomości pozostaje kwestią oceny dokonywanej przez organ administracji i weryfikowanej przez sąd, w zgodzie z panującym obecnie ładem przestrzennym. Podsumowując konstytucyjną ocenę art. 214a ugn, Trybunał stwierdził, że mocą art. 214a ugn ustawodawca dokonał ujednolicenia i uporządkowania obowiązujących i stosowanych w praktyce przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu. Dzięki temu nastąpi wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości położonych w centrum Warszawy. Przy czym bezpieczeństwo prawne i stabilizację sytuacji prawnej - zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomości - Trybunał uznał za wartość konstytucyjną.

W tak nakreślony kontekst legislacyjny wpisują się okoliczności badanej sprawy, pozwalając uznać wypełnienie przesłanki umożliwiającej organowi odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa – podmiotu, który przejął na własność całe mienie Spółki "[...]" S.A., w tym roszczenia dekretowe, na mocy decyzji Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r. W decyzji tej Minister Finansów stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności wraz z prawami rzeczowymi z tym prawem związanymi do części nieruchomości położonej w Warszawie, ozn. dawną księgą hipoteczną [...] będącej dawną własnością spółki "[...] " S.A. z siedzibą w Warszawie, której dotychczasowym właścicielem, w rozumieniu przepisów rozporządzenia wykonawczego do ww. ustawy z 1968 r., była spółka "[...] SA" ([...] S.A.) z siedzibą w B., posiadająca 100% akcji spółki "[...]" S.A. z siedzibą w Warszawie", obejmującą m.in. działkę będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Rację ma organ, który twierdzi, że na skutek zawarcia układu indemnizacyjnego podmiot, który wywodził swoje roszczenia z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, utracił uprawnienie do dochodzenia jakichkolwiek roszczeń związanych z przejęciem przez Państwo mieniem prywatnym, zarówno roszczeń o charakterze prawnorzeczowym, jak i odszkodowawczym. Całe mienie Spółki [...] S.A., w tym roszczenie dekretowe o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntów uregulowanych w dawnej księdze hip. ozn. jako "[...]", zostało przejęte na własność Skarbu Państwa. W ocenie Prezydenta, deklaratoryjne potwierdzenie przez Ministra Finansów przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, wraz z prawami rzeczowymi z tym prawem związanymi skutkuje zaistnieniem sytuacji, w której Skarb Państwa przed dniem 27 maja 1990 r. był jednocześnie właścicielem gruntu dziś oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] (art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej – Dz. U. Nr 14, poz. 130) oraz podmiotem uprawnionym do dochodzenia roszczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 2 dekretu aktualizującego się na skutek zainicjowania przez Spółkę postępowania dekretowego w przepisanym do dokonania tej czynności terminie. Należy zauważyć, że na działce objętej niniejszym postępowanie znajduje się Szpital [...] sp. z o.o. Mając to na uwadze oraz treść art. 6 pkt 6 ugn, który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.), szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych – należy stwierdzić, że słuszne jest stanowisko organów, że zaistniała negatywna przesłanka z art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn uniemożliwiająca ustanowienie odnośnie spornej działki prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa – podmiotu, który przejął na własność całe mienie Spółki "[...]" S.A., w tym roszczenie dekretowe o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Działka ta bowiem została przeznaczona i jest wykorzystywana na cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 6 ugn – budowa i utrzymywanie publicznych obiektów ochrony zdrowia. Obiektami ochrony zdrowia są m.in. obiekty wykorzystywane na szpitale. Sposób przeznaczenia i wykorzystywania owego terenu pozwala więc uznać realizację na tym terenie celu publicznego, o którym stanowi art. 6 ust. 6 ugn. Zasadnie więc organy orzekające w sprawie odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego odnośnie działki objętej niniejszym postępowaniem.

Konkludując powyższe uwagi należy wskazać, że spełnienie choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn stanowi okoliczność dostatecznie uzasadniającą odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa, niezależnie od podstaw odmowy wskazanych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w niniejszej sprawie jest występująca od samego początku negatywna przesłanka określona w art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn, tj. cel publiczny. Okoliczność taka została ujawniona w badanej sprawie, co determinuje ocenę zaskarżonej decyzji.

Skarżący w odwołaniu i skardze podnosi natomiast, że postępowanie administracyjne w tej sprawie było bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie roszczeń dekretowych w wyniku konfuzji i brak podmiotu, któremu przysługuje interes prawny w dochodzeniu roszczeń dekretowych, a zatem postępowanie powinno było ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne.

W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, występuje wówczas, gdy brak jest przedmiotu tego postępowania, tj. sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, a więc wtedy, gdy dana sprawa bądź od początku nie miała charakteru sprawy administracyjnej, bądź utraciła taki charakter w toku procedowania. Z uwagi na to, że orzeczenie o umorzeniu postępowania zamyka drogę do rozpoznania co do meritum żądania strony w postępowaniu administracyjnym, przepis art. 105 § 1 kpa powinien być interpretowany ściśle. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem tylko wtedy, gdy występuje ewidentny brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, tj. gdy w świetle przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego, brak jest sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa, tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Zatem dopiero brak któregokolwiek z tych elementów stosunku materialnoprawnego skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania występuje bowiem m.in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania administracyjnego zgłosił inicjatywę w tym względzie. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa będąca przedmiotem tego postępowania przestaje istnieć, nastąpić więc musi "takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 134). Czym innym jest bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, a czym innym bezzasadność żądania strony. Tę ostatnią stwierdza się w orzeczeniu rozstrzygającym sprawę co do istoty. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza bowiem, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i nie powinno być prowadzone, ponieważ dopiero wynik tego postępowania daje postawę do oceny zasadności zgłoszonego żądania. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skarżący w rozpoznawanej sprawie w sposób nieuprawniony rozszerza pojęcie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Chybione jest bowiem stanowisko prezentowane przez skarżącego, że bezprzedmiotowość ta zachodzi w sprawie z uwagi na wygaśnięcie roszczeń dekretowych w wyniku konfuzji i nie ma podmiotu, któremu przysługuje interes prawny w dochodzeniu roszczeń dekretowych.

Co do zasady użytkowanie wieczyste wygasa wskutek konfuzji, określanej niekiedy konsolidacją (zlanie się praw, czyli następczej jedności właściciela i uprawnionego z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego). Konfuzja następuje zarówno wówczas, gdy prawo użytkowania wieczystego zostanie nabyte przez właściciela gruntu, jak i w sytuacji, gdy użytkownik wieczysty nabędzie prawo własności gruntu. Wniosek co do wygaśnięcia w takim przypadku użytkowania wieczystego wywodzi się niekiedy z art. 247 kc, który przewiduje, że ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jeżeli przejdzie na właściciela rzeczy obciążonej albo jeżeli ten, komu prawo takie przysługuje, nabędzie własność rzeczy obciążonej. W odniesieniu do użytkowania wieczystego przepis ten może być jednak stosowany jedynie na zasadzie analogii, gdyż prawo użytkowania wieczystego, mimo że, podobnie jak ograniczone prawa rzeczowe, jest prawem na rzeczy cudzej, to nie jest jednak ograniczonym prawem rzeczowym. Alternatywnym sposobem wytłumaczenia wygaśnięcia użytkowania wieczystego w wyniku konfuzji jest odwołanie się do konstrukcji tego prawa. Skoro jest ono prawem na rzeczy cudzej, obejmującym znaczącą część uprawnień przysługujących właścicielowi i jednocześnie ograniczającym właściciela w jego uprawnieniach, to prawo takie nie może przysługiwać właścicielowi w stosunku do własnej rzeczy, gdyż nastąpiłoby wówczas swoiste zjednoczenie się uprawnień właściciela i użytkownika wieczystego. Ograniczone prawa rzeczowe powstają tylko na rzeczy cudzej, zatem nie mogą istnieć równocześnie. Do konsolidacji może dojść jedynie wówczas, gdy zachodzi pełna tożsamość podmiotu uprawnionego i podmiotu, którego nieruchomość jest obciążona prawem, bowiem wówczas prawo "słabsze" zostanie pochłonięte w całości przez prawo "mocniejsze". Niezależnie od tego, w jaki sposób wytłumaczyć wygaśnięcie użytkowania wieczystego w drodze konfuzji, do przyjęcia tego skutku konieczne jest ustalenie, że właściciel nabył prawo użytkowania wieczystego lub też, że użytkownik wieczysty nabył prawo własności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt IV CSK 175/18, LEX nr 2688991). Zatem z konfuzją mamy do czynienia wówczas, gdy dochodzi do skupienia w ręku jednego podmiotu własności i ograniczonego prawa rzeczowego. Wprawdzie prawo wieczystego użytkowania nie jest ograniczonym prawem rzeczowym, lecz prawem pośrednim pomiędzy prawem własności a ograniczonym prawem rzeczowym, ale i do niego odnosi się zasada konfuzji. Jednak w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Skarb Państwa, który na mocy decyzji Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r. przejął na własność całe mienie Spółki "[...]" S.A., nie miał ustanowionego prawa użytkowania wieczystego do spornego gruntu, zaś Spółka, która nim utraciła własność była właścicielem spornego gruntu i podmiotem uprawnionym do wywodzenia roszczeń dekretowych, nie miała ustanowionego prawa użytkowania wieczystego do spornego gruntu. Fakt przejścia prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa nie może mieć znaczenia dla kwestii prawidłowości podjętego przez organy orzekające w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia i odmiennej oceny skargi. Uzyskanie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem nie jest przeszkodą do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, stosownie do reguły a maiori ad minus. Przeszkodą do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, jak słusznie wywodziły organy orzekające w sprawie, jest fakt wykorzystywania spornej działki do realizacji celu publicznego, jakim w niniejszej sprawie jest budowa i utrzymywanie pomieszczeń publicznych obiektów ochrony zdrowia w postaci funkcjonowania na spornej działce Szpitala [...], co z uwagi na treść art. 214a ust. 1 pkt 1 ugn uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. W konsekwencji, Skarb Państwa miał prawo do uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia zgłoszonego przez Spółkę "[...]" S.A. wniosku dekretowego, zaś organ administracji miał obowiązek ocenić zasadność tego wniosku w decyzji, po zweryfikowaniu żądania strony w kontekście warunków przewidzianych w art. 214a ugn.

Skarżący wydaje się, że w istocie wywodzi skutek w postaci wygaśnięcia użytkowania wieczystego nie tyle z konfuzji, ile raczej z zasady, zgodnie z którą nie może istnieć prawo podmiotowe, jeżeli brak jest podmiotu, któremu ono przysługuje. Zagadnienie powyższe wiąże się z problemem losu mienia pozostawionego po podmiocie wykreślonym z KRS, a następnie mieniem przejętym przez Skarb Państwa na mocy decyzji Ministra Finansów z 15 czerwca 2020 r. W aktualnym stanie prawnym obowiązuje art. 9 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 z późn. zm.), w świetle których podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania (ust. 2a). Z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a (ust. 2b). Natomiast art. 25e ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. 2023 r. poz. 685 z późn. zm.) stanowi, że Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie, bez względu na przyczynę wykreślenia, którym nie rozporządził przed wykreśleniem właściwy organ, z chwilą wykreślenia z Rejestru.

W świetle powyższego stanowisko skarżącego zaprezentowane w skardze co do braku podmiotu, któremu przysługuje interes prawny w dochodzeniu roszczeń dekretowych jest chybione, podobnie jak stanowisko o wygaśnięciu roszczeń dekretowych.

W konsekwencji, dokonane przez organy orzekające w sprawie ustalenia, w ocenie Sądu w pełni uzasadniają stanowisko, że odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości warszawskiej ze względu na wykorzystywanie nieruchomości na cele publiczne, w okolicznościach niniejszej sprawy jest zasadna. Prowadząc postępowanie zwykłe organ zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny, którego przedmiotem w tym wypadku jest odmowa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Wniosek dekretowy o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu rozpoznawany jest bowiem zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jego rozpatrywania, nie zaś w dniu jego złożenia. Z tych względów nie można pominąć regulacji prawnych obecnie obowiązujących.

Rekapitulując skarżący nie zdołał podważyć zaskarżonych w sprawie decyzji. Sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania art. 107 § 1 pkt 6 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa. Zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa również są całkowicie chybione i niezrozumiałe. Brak bowiem odniesienia się do zarzutów odwołania nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji jednak odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Ponadto powtórzenie przez organ odwoławczy twierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie jest błędem. Takie działanie organu nie narusza prawa. Ustalenia i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy podzieliło Kolegium, zatem jej powielanie czy rozszerzanie było zbędne przy prawidłowo ustalonym stanie sprawy. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego dotyczący nienależytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 105 § 1 kpa organ odwoławczy nie mógł naruszyć, ponieważ ich nie stosował w tym postępowaniu. Jeżeli organ "nie ruszył" danego przepisu, to go nie naruszył. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta m.st. Warszawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i to ten przepis miał zastosowanie w sprawie, w sposób prawidłowy zastosowany w ocenie Sądu.

Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają prawu i brak było podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji, jak tego domagał się skarżący. W sprawie wnikliwie rozpatrzono cały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz wyjaśniono motywy, jakimi się organy kierowały przy podejmowaniu rozstrzygnięć.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).