Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 427/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 89 ust. 1 pkt  2 i ust. 2 pkt 2 , art. 141
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. spraw ze skarg A. Sp. z o.o. w [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] oraz z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg A. (dalej: Spółka") są decyzje Dyrektora Izby Celnej w [.]:

1) z dnia [.] lutego 2016 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 427/16),

2) z dnia [.] lutego 2016 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 440/16),

3) z dnia [.] lutego 2016 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 464/16),

4) z dnia [.] lipca 2016 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 1282/16),

5) z dnia [.] lipca 2016 r. nr [.] sygn. akt II SA/Rz 1283/16)

w przedmiocie kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry, które wydano w następującym stanie spraw;

Naczelnicy Urzędu Celnego w [.] i w [.] wszczęli z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia Spółce kar za urządzanie gier poza kasynem. Decyzjami:

1) z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 427/16),

2) z dnia [.] września 2015 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 440/16),

3) z dnia [.] lipca 2015 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 464/16)

4) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 1282/16),

5) z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.] (sygn. akt II SA/Rz 1283/16)

wymierzyli jej kary pieniężne w wysokości po 12 000 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automatach: 1) [...] nr [.], 2) [...] nr [.], 3) [...] nr [.], 4) [...] nr [.], 5) [...] nr [.]. Jak bowiem ustalono funkcjonariusze Urzędu Celnego w [.] przeprowadzili w dniu 20 lutego 2014 r. kontrolę w Salonie Gier przy ul. [.], gdzie stwierdzono należące do Spółki automaty, a nie okazano wymaganego zezwolenia na urządzanie na nich gier. Z kolei w dniu 4 kwietnia 2014 r. oraz 29 sierpnia 2014 r. kontrolę taką w prowadzonym przez Spółkę Salonie Gier przy ul. [.] przeprowadzili funkcjonariusze Urzędu Celnego w [.], stwierdzając w nim należące do niej automaty w liczbie po 15. Nie posiadały one poświadczenia rejestracji. Były to urządzenia elektroniczne, które umożliwiały przeprowadzenie (rozgrywanie) gier losowych (których wyniki były nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności uczestnika gry), a na podstawie danych dostępnych w systemie KRAG (Komputerowym Rejestrze Automatów do Gier) ustalono, że Spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry bądź zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Sposób rozgrywania gier odpowiadał definicjom określonym w art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) dalej zwanej: "Ugh". Automaty były ponadto wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych. Tym samym zaistniały przesłanki do wymierzenia mu kar pieniężnych, stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh.

Odnosząc się do zagadnienia związanego z oceną wpływu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanego w połączonych sprawach o nr C-213/11, C-214/11 i C-217/11 organ uznał, że orzeczenie to nie odnosi się bezpośrednio do przepisów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięć, a ocenę, czy poszczególne uregulowania zawarte w Ugh mają charakter norm technicznych, pozostawiono sądowi krajowemu. Niemniej, w ocenie organu przepisów art. 2 ust. 3 i 5, ani art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 Ugh nie można traktować jako regulacji technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (dalej zwana: "dyrektywą 98/34/WE"), a przez to brak było podstaw do odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh. Ewentualne wątpliwości co do skutków "techniczności" przepisów Ugh rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. sygn. P.4/14. Niemniej, "techniczność" art. 14 ust. 1 Ugh nie miała w sprawie znaczenia, ponieważ regulacja ta jest adresowana do podmiotów działających legalnie, o nie dotyczyły skarżącego, który nie dysponował zezwoleniem lub koncesją.

W odwołaniach Spółka zarzuciła wydanie decyzji na podstawie przepisów nieobowiązujących w krajowym porządku prawnym (bezskutecznych w jej ocenie) z powodu niedochowania wymaganych procedur notyfikacyjnych przy uchwalaniu Ugh, czym doszło do naruszenia zasady praworządności. Oznaczać to miało również, że prowadzona przez nią działalność jest legalna. Nie ustalono też, czy gry na automatach spełniały kryteria ustawowe, gdyż nie uzyskano decyzji Ministra Finansów dokonującej takiej charakterystyki, o jakiej mowa w art. 2 ust. 6 i 7 Ugh. Zwróciła również uwagę, że na mocy art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych objęta jest ochronnym okresem dostosowawczym, trwającym do 1 lipca 2016 r., wobec czego obecny stan prawny nie dawał podstawy do nałożenia na nią kary.

Opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżone decyzje w mocy uznając je za zgodne z prawem.

W ocenie organu odwoławczego rzeczone automaty umożliwiały przeprowadzenie gier losowych, gdyż jej wyniki były nieprzewidywalne (zależały od przypadku). Automaty służyły do komercyjnego urządzania na nim gier losowych, gdyż udostępniano je publicznie, przy czym Spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry. Za urządzającego gry uznano Spółkę, do której należały zatrzymane automaty i zostały przez nią zainstalowane w salonach gier. Przeprowadzenie dowodu z decyzji Ministra Finansów nie było konieczne głównie z tego powodu, że treść art. 2 ust. 6 Ugh kierowana jest do przedsiębiorcy, a nie organu podatkowego. Do kwalifikacji gier wystarczający był natomiast materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Odnosząc się zaś do zagadnienia braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, w tym w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. uznano, że nie można za techniczne – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, uznać przepisów znajdujących zastosowanie w tych sprawach. Nie można było zatem podzielić stanowiska odwołującego, że są one bezskuteczne i nie mogły być stosowane. Ponadto uznano, że karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 podlega każdy, kto stwarza warunki do udziału w grach losowych, a własność automatów nie budziła wątpliwości. W kwestii ustawy nowelizującej z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych uznano, że regulacja zawarta w art. 4 znajdowała zastosowanie tylko do pomiotów działających legalnie, a nie do podmiotów nie mających koncesji ani zezwolenia.

W skargach Spółka, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania oraz ewentualnego zalecenia organom umorzenia postępowań, sformułowała następujące zarzuty naruszenia:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh poprzez ich zastosowanie, podczas gdy wraz z przepisem art. 14 ust. 1 Ugh stanowią regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, przez co nie mogły być zastosowanie w niniejszej sprawie, a więc postępowanie winno ulec umorzeniu,

2) art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z prawem Unii Europejskiej opartego na art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 Ugh, które mocą wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznane zostały za przepisy techniczne, które z uwagi na niedochowanie procedury notyfikacyjnej nie mogły być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym,

3) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 89 i art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 Ugh, które na mocy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznać należało za nieskuteczne w polskim systemie prawa,

4) art. 89 Ugh poprzez bezzasadne zastosowanie w sytuacji, kiedy zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych Spółka objęta jest ochronnym okresem dostosowawczym, trwającym do 1 lipca 2016 r., wobec czego jej działalność do tej daty nie jest zabroniona, przez co nie może być ścigana i zwalczana,

5) art. 2 ust. 6 i 7 Ugh poprzez wydanie decyzji pomimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej, czy gry zainstalowane w rzeczonych urządzeniach były grami na automatach w rozumieniu tej ustawy, i rozstrzygnięcie tych kwestii samodzielnie przez organy celne.

Sprawy na opisane na wstępie decyzje zarejestrowano odpowiednio pod sygnaturami: II SA/Rz 427/16, II SA/Rz 440/16, II SA/Rz 464/16, II SA/Rz 1282/16, II SA/Rz 1283/16. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. połączono je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Rz 427/16.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) określanej dalej jako "P.p.s.a.". Zgodnie z nim, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd uchyla decyzję bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważność, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, albo innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem skarg były decyzje Dyrektora Izby Celnej, którymi nałożono na Spółkę kary pieniężne po 12 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gier. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że zatrzymane podczas kontroli w dniu [.] lutego 2014 r. w Salonie Gier przy ul. [.] oraz w dniach [.] kwietnia 2014 r. i [.] sierpnia 2014 r. w prowadzonym przez Spółkę Salonie Gier przy ul. [.], automaty należały do Spółki, a w żadnym przypadku nie okazano wymaganego zezwolenia na urządzanie na nich gier. Automaty nie posiadały poświadczenia rejestracji. Były to urządzenia elektroniczne, które umożliwiały przeprowadzenie (rozgrywanie) gier losowych. Ich wyniki były bowiem nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności uczestnika gry. Spółka nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Sposób rozgrywania gier odpowiadał definicjom określonym w art. 2 ust. 3, 4 i 5 Ugh. Automaty były ponadto wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych. Zaistniały zatem w ocenie organów przesłanki do wymierzenia Spółce kar pieniężnych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 Ugh, po 12 000 zł od każdego z zatrzymanych automatów. Spółka z kolei zarzuca, że decyzje wydano na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, w tym bez decyzji Ministra Finansów o kwalifikacji charakteru danej gry, a ponadto na podstawie przepisów nieskutecznych w związku z ich uchwaleniem z naruszeniem dyrektywy 98/34/WE w zakresie obowiązku notyfikowania przepisów (regulacji) technicznych Komisji Europejskiej, przez co nie mogły być stosowane.

Po zbadaniu wszystkich kontrolowanych spraw w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny, gromadząc niezbędne dowody, oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa. Oceny te nie noszą znamion dowolności. Wynika z nich niezbicie, że Spółka będąca dysponentem automatów i prowadząca działalność na automatach tak w salonie gier w [.], jak i w [.], nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach, choć była świadoma wymagań wynikających z Ugh. Żaden z dwóch lokali nie był kasynem gry ani legalnym punktem gier na automatach. Okoliczności te nie były zresztą sporne, a zarzuty skarg koncentrują się na innych zagadnieniach natury prawnej, a nie faktycznej, poza ww. zarzutem opisanym w punkcie 5. Automaty stanowiły urządzenia elektroniczne i pozwalały na rozgrywanie gier hazardowych (losowych), których wynik był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry (wybór znaków i ich układ na walcach zależał od przypadku). Gry miały zatem charakter losowy. Możliwe było uzyskanie wygranych rzeczowych polegających na prowadzeniu nowych gier przy wykorzystaniu wygranych wcześniej punktów. Jak zaś zeznał af, kierownik salonu gier w [.], wygrane pieniężne były wypłacane graczom przez pracowników. Wygrane takie, jak wynika z zeznań ak, ip i aj, były wypłacane również w salonie gier w [.]. Lokale były ogólnie dostępne dla klientów (potencjalnych graczy), co wskazuje na publiczny, komercyjny cel lokalizacji. Rozpoczęcie gry na każdym urządzeniu wymagało uiszczenia należności pieniężnej (zakredytowania urządzenia pieniądzem). Gry na zakwestionowanych automatach odpowiadały więc dyspozycjom z art. 2 ust. 3, 4 i 5 Ugh, jako że zawierały w sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej, co potwierdziły wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz opinie (sprawozdania z badań) upoważnionej jednostki badającej (w sprawie II SA/Rz 440/16, II SA/Rz 446/16). Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4).

Posiłkując się słownikami języka polskiego należy stwierdzić, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Stwierdzenie to koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 Ugh sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. II GSK 1713/13). Do uznania urządzenia za automat do gry w rozumieniu Ugh wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 Ugh).

Organy celne bezspornie wykazały, że gry na rzeczonych urządzeniach charakteryzowały się powyższymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniach wystawionych w miejscach cechujących się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonych przez funkcjonariuszy eksperymentów w wystarczający sposób dowiodły, że gry na rzeczonych urządzeniach odpowiadały ww. definicjom ustawowym; znalazły one też potwierdzenie w opiniach upoważnionej jednostki badającej (w sprawie II SA/Rz 440/16, II SA/Rz 446/16) oraz opiniach biegłych sądowych powoływanych w postępowaniach karnoskarbowych, które miały charakter wyłącznie potwierdzający ustalenia eksperymentów. Wbrew zarzutom skarg, zbędne było do ustalenia charakteru gry przeprowadzanie dowodu z decyzji Ministra Finansów głównie z tego powodu, że art. 2 ust. 6 Ugh kierowany jest do przedsiębiorcy zamierzającego podjąć określony rodzaj działalności związany z urządzaniem gier, a nie organu podatkowego prowadzącego postępowanie w sprawie oceny legalności prowadzonej działalności w zakresie gier hazardowych. Do kwalifikacji gier wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i organy miały prawo czynić takie ustalenia we własnym zakresie. Postępowanie dowodowe winno i było prowadzone w trybie przepisów Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu odmienności wynikających z Ugh, na co wskazuje art. 8 tej ustawy.

Nie ulega wątpliwości, że działalność w zakresie gier hazardowych miała (przed 2010 r.) i w dalszym ciągu (po 2009 r.) ma w Polsce charakter działalności regulowanej. W myśl art. 3 Ugh, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 Ugh). Automaty do gier nie mogą zatem być obecnie lokowane w innych miejscach niż kasyna, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach przejściowych Ugh, tj. art. 117 ust. 1 i art. 129 ust. 1.

Naruszenie powyższych warunków stanowi podstawę odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh, karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi, stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 Ugh, 12 000 zł od każdego automatu. Jedynie, jak wynika z art. 141 Ugh, w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129 - 140: 1) gier na automatach w salonach gier na automatach, 2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - art. 89 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się.

W kwestii wykładni powołanych przepisów oraz oceny zagadnienia wpływu naruszenia podczas uchwalania Ugh przepisów dyrektywy 98/34/WE, z uwagi na treść art. 269 § 1 P.p.s.a., istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w całości aprobowana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawię. Wyjaśniono w niej, że:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh.

Ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że brak jest podstaw do uznania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh za regulacje techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie ustanawiają one bowiem żadnych warunków determinujących w sposób istotny skład, a przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu, lecz sankcję za działania niezgodne z prawem. Jego notyfikacja Komisji Europejskiej nie była zatem wymagana. Przepis ten może zatem stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów Ugh. Dla rekonstrukcji znamion opisanego w nim deliktu administracyjnego nie ma znaczenia techniczny charakter art. 14 ust. 1. Konieczne jest natomiast ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych poddał się działaniu zasad w niej określonych, czy też zignorował ją w ten sposób, że np. prowadził taką działalność pomimo, że nie posiadał zezwolenia ani koncesji, czy nawet nie ubiegał się o ich uzyskanie. Brak notyfikacji ustawy nie uchyla bezprawności takich zachowań, a "legitymizacji" takiej działalności nie stwarza wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh ma znaczenie samoistne i nie jest ściśle sprzężony z art. 14 ust. 1 Ugh. Sens określonej w nim kary administracyjnej tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, a jej celem jest restytucja niepobranych należności i podatku od gier oraz kompensowanie strat budżetu Państwa poniesionych w związku z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych na automatach, na co uwagę zwrócił również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. P.32/12. Dla pociągnięcia danego podmiotu do odpowiedzialności administracyjnej konieczne jest ustalenie faktu urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 Ugh, oraz że gra na automacie była urządzana poza kasynem gry. Z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu nie ma żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia. Art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh penalizuje zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków rozpoczęcia i prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Gdy chodzi natomiast o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie ww. deliktu, istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "urządzającego gry". Podmiotem takim jest każdy, kto urządza (organizuje) grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry.

Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia, zgłoszonego w sprawach II SA/Rz 440/16, II SA/Rz 1282/16 i II SA/Rz 1283/16, wniosku o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na toczącą się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawę C-303/15, ponieważ rozstrzygnięcie spraw połączonych do rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Rz 427/16 nie zależało od wyniku tamtej sprawy. Ponadto w sprawie tej wydano w dniu 13 października 2016 r. wyrok, którym Trybunał uznał, że art. 6 ust. 1 Ugh (zgodnie z którym działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry) nie stanowi regulacji technicznej w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Zgłoszone zaś wnioski dowodowe nie spełniały kryteriów określonych w art. 106 § 3 Ppsa, ponieważ nie dotyczyły dowodów z dokumentów w rozumieniu powołanego przepisu i nie miały na celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w kontrolowanych sprawach. Dopuszczenie dowodu z kopii orzeczeń innych sądów albo kopii części publikacji naukowej "Opinii prawnych" dotyczyłoby kwestii, w których Sąd podczas orzekania jest niezależny, a sędziowie niezawiśli.

Organy przyjęły, że Spółka była "urządzającym gry", skoro była dysponentem automatów i organizowała je w skontrolowanych lokalach. Kwalifikacja ta była prawidłowa, czego zresztą Spółka nie kwestionuje, a co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w tym protokołach zatrzymania przedmiotów, oględzin i przesłuchań świadków – pracowników salonów gier.

Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). "Urządzanie gier" obejmuje zatem podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 Ugh. Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 Ugh to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 Ugh jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, w tym korzystania z zatrudnionych pracowników.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził trafność kwalifikacji przyjętej przez organy. Spółka spełnia wszystkie warunki ustawowe do uznania jej za urządzającego gry na automatach poza kasynem gier. Należały do niej zatrzymane w salonach gier automaty (salon gier w [.] był prowadzony przez tę Spółkę, co Sądowi wiadome jest z urzędu także z innych rozpoznawanych spraw, w tym o sygn. II SA/Rz 1502/15 i II SA/Rz 1448/15, w których podczas wcześniejszych kontroli zatrzymywano wiele takich samych urządzeń). W lokalach świadczono opisany wyżej rodzaj działalności w postaci organizowania gier losowych, co potwierdzili w zeznaniach pracownicy salonu. Jej przekonanie o legalności prowadzonej działalności i używania automatów w związku z uchybieniami w procedurze uchwalania Ugh nie mogły uchylić jej odpowiedzialności za popełniony delikt administracyjny. Ma ona bowiem charakter obiektywny. Niemniej, działalność Spółki w tej sferze cechowała się świadomością regulacji normatywnych i wymagań wynikających z Ugh, których nie dopełniono.

Jeżeli chodzi zaś o nowelizację Ugh dokonaną ustawą z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. poz. 1201) oraz przepis przejściowy zawarty w art. 4, to pełnomocnik Spółki dokonał na jego podstawie błędnego wywodu, którego nie sposób było podzielić. Regulacja ta, nakazująca podmiotom prowadzącym działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, dostosowanie się do wymogów określonych w Ugh, w brzmieniu wynikającym z nowelizacji, do dnia 1 lipca 2016 r., znajdowała zastosowanie do podmiotów prowadzących legalną działalność odpowiadającą dotychczasowym wymogom określonym w Ugh. Ustawa nowelizująca nie miała, jak zdaje się uważać pełnomocnik, charakteru abolicyjnego, a tym bardziej amnestyjnego. Nie wyartykułowano w niej takiej treści normatywnej. Zatem przepis ten nie znajdował zastosowania do podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych bez koncesji. Wskazano już ponadto, że wyrokiem z dnia 13 października 2016 r. w sprawie nr C-303/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że art. 6 ust. 1 Ugh nie stanowi regulacji technicznej w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.

Mając na uwadze powyższe skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.