Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 806/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13i ust. 3 i 4a, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 3 pkt 1-3, art. 13k ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: par. 6 ust. 1 pkt 2, par. 9 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1406
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
article: art. 111 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 145 par. 2, art. 151 par. 1 pkt 1, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2019 r. spraw ze skarg A. S. na decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2019 r.: 1) nr [...]; 2) nr [...]; 3) nr [...]; 4) nr [...]; 5) nr [...]; 6) nr [...]; 7) nr [...]; 8) nr [...]; 9) nr [...]; 10) nr [...]; 11) nr [...]; w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargi


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") decyzjami z "(...)" lutego 2019 r. nr "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)"na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku A. Ś. (dalej: "Strona", "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzje GITD z "(...)" listopada 2018 r. nr "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)"którymi odmówiono uchylenia ostatecznych decyzji GITD z "(...)" czerwca 2016 r. o nałożeniu na Stronę kar pieniężnych w wysokości 750 zł.

W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji GITD wskazał, że decyzjami z "(...)"kwietnia 2016 r. nr "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)", GITD nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 750 zł. Podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej było naruszenie przez Stronę obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, tj. obowiązku wskazanego w art. 13i ust. 4a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm., dalej: "u.d.p."). Strona złożyła wnioski o ponowne rozpatrzenie ww. spraw. GITD decyzjami z "(...)" czerwca 2016 r. nr: "(...)""(...)"", z "(...)" czerwca 2016 r. nr: "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)"i z "(...)"czerwca 2016 r. nr: "(...)""(...)""(...)"", utrzymał w mocy ww. decyzje z "(...)" kwietnia 2016 r. Strona mimo pouczenia o przysługującym prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie skorzystała z tej możliwości.

Pismami z 2 grudnia 2017 r. Strona wniosła o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych powyższymi decyzjami oraz o stwierdzenie nieważności tych decyzji. Decyzjami z "(...)" lutego 2018 r. GITD odmówił stwierdzenia nieważności tych decyzji, a następnie utrzymał w mocy decyzje z "(...)" lutego 2018 r., decyzjami z "(...)" kwietnia 2018 r.

Następnie 7 kwietnia GITD wezwał Stronę do wskazania numerów decyzji ostatecznych, co do których wniosła o wznowienie postepowania. W piśmie z 7 kwietnia 2018 r. Strona wyjaśniła, że wniosła o wznowienie trzydziestu czterech postępowań dotyczących decyzji GITD, w tym ww. decyzji ostatecznych.

Postanowieniami z "(...)" czerwca 2018 r. GITD wznowił powyższe postępowania w sprawach zakończonych ww. decyzjami ostatecznymi.

Organ po przeprowadzeniu postępowań, o których mowa w art. 149 § 2 K.p.a., ww. decyzjami z "(...)" listopada 2018 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznych GITD. Strona pismami z 15 grudnia 2018 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie powyższych spraw.

GITD, po rozpoznaniu tych wniosków wyjaśnił w zaskarżonych decyzjach, że brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznych GITD z "(...)" czerwca 2016 r., ponieważ nie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Wskazał, że nie stwierdził by dowody, na których zostały ustalone okoliczności faktyczne w sprawach okazały się fałszywe, bowiem swoje ustalenia oparł na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, do którego należy między innymi informacja uzyskana z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z której wynika, że 3 lipca 2011 r. na płatnym odcinku drogi ekspresowej "(...)""(...)" - "(...)" - "(...)" (dawny numer "(...)"), odcinek ten nie był prawidłowo oznakowany, gdyż przepisy dotyczące oznakowania viatoll weszły w życie 29 czerwca 2011 r., w konsekwencji konieczny był czas na produkcję znaków drogowych, przygotowanie projektów organizacji ruchu oraz właściwe umiejscowienie oznakowania. Z pisma wynika również, że oznakowanie zostało umieszczone w 2011 r. Ponadto przeprowadzane kontrole okresowe nie wykazały by wskazany odcinek drogi ekspresowej był w dniu kontroli oznakowany nieprawidłowo. Zdaniem GITD, trudno twierdzić, by dokument urzędowy potwierdzał fałszywe okoliczności.

Organ wskazał, że dla ziszczenia się przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. koniecznym jest istnienie prawomocnego prejudykatu, który stwierdza, że konkretny dowód był fałszywy. Nie jest rolą organu administracyjnego ustalanie, czy dowód, na który powołuje się Strona postępowania jest dowodem fałszywym. GITD nie jest organem procesowym uprawnionym do dokonywania ustaleń w zakresie sfałszowania dowodów. Jeżeli strona postępowania twierdzi, że dowód na podstawie którego organ wydał decyzje jest dowodem fałszywym, to powinna, zdaniem GITD, swoje twierdzenia skierować do właściwych organów ścigania celem uzyskania prawomocnego prejudykatu w tym przedmiocie. Skoro strona nie dostarczyła organowi prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego fałsz dowodu, brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznych z przesłanki zawartej w art. 145 §1 pkt 1 K.p.a.

Organ wyjaśnił, że samo wznowienie postępowania nie powoduje jednoczesnego przyznania, że rozstrzygnięcia decyzji ostatecznych oparte zostały na dowodach, które okazały się fałszywe lub wyszły na jaw istotne nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi wydającemu decyzje.

Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowań na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. sytuacji, w której wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przez, określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (por. wyr. NSA z 2.10.2009 r., I OSK 228/09).

Organ ponadto dodał, że wskazane przez Stronę rozstrzygnięcia w innej sprawie nie stanowią podstawy do uznania, że jest to nowa okoliczność. Indywidualny charakter postępowania administracyjnego odnosi się do konkretnego stanu faktycznego i prawnego.

Zdaniem GITD, przedstawione przez Stronę dokumenty udostępnione przez P. S. nie potwierdzają, że w dniu stwierdzonych w niniejszych sprawach naruszeniach oznakowanie spornych odcinków drogi ekspresowej było nieprawidłowe. Organ stwierdził, że stan faktyczny spraw został ustalony prawidłowo. Korzystający z drogi krajowej zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną. Jednakże kierujący pojazdem nie zadeklarował na urządzeniu viabox prawidłowej kategorii pojazdu, którym się poruszał, w konsekwencji opłata była uiszczana, ale w niepełnej wysokości. W związku z wprowadzeniem nieprawidłowych danych o kategorii pojazdu do urządzenia viabox, Strona naruszyła obowiązujące przepisy prawa, za co została nałożona kara pieniężna.

GITD wyjaśnił, że nie ma możliwości późniejszego uregulowania różnicy pomiędzy uiszczoną opłatą, która powinna być uiszczona, a opłatą która faktycznie została uiszczona. Funkcjonalność systemu elektronicznego poboru opłat nie pozwala na to, aby nawet w przypadku umów typu "post-pay" istniała możliwość doliczania do wystawianych dla użytkowników rachunków kwot opłat naliczonych ale nieuiszczonych z przyczyn leżących po stronie użytkownika systemu. Nie jest zatem możliwe konwalidowanie zaniedbań kierowców pojazdów, którzy nie zadeklarowali na urządzeniu viabox jazdy z przyczepą, poprzez doliczanie brakującej i należnej za przejazd po drodze opłaty elektronicznej.

GITD dodał, że podstawą nałożenia kar pieniężnych było naruszenie przez Stronę obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, tj. obowiązku wskazanego w art. 13i ust. 4a u.d.p. Obowiązku tego nie można utożsamiać z generalnym obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej, uregulowanym w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Natomiast kwestia oznakowania drogi i znaczenia tego oznakowania na możliwość nałożenia kary pieniężnej jest ściśle związana jedynie z obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej, nie zaś z innymi obowiązkami materialnymi wskazanymi w przepisach u.d.p., które składają się na całość powinności postawionych użytkownikom dróg krajowych przez ustawodawcę. Orzecznictwo sądów administracyjnych przesądziło uzależnienie możliwości nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej od istnienia oznakowania drogi. W przedmiotowych sprawach Strona naruszyła obowiązek wprowadzenia do urządzenia viabox prawidłowych danych o kategorii pojazdu. Strona miała pełną świadomość obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej, czemu dowodzi fakt, że w pojeździe znajdowało się sprawne urządzenie viabox, jednakże kierujący pojazdem nie zadeklarował na tym urządzeniu jazdy z przyczepą. Dlatego też kwestia oznakowania drogi krajowej pozostaje okolicznością prawnie obojętną na istotę kary pieniężnej nałożonej w sprawie.

W skargach z 8 marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżając decyzje GITD z "(...)" lutego 2019 r., wniósł o ich uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 K.p.a., bowiem zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych, prowadzących do ukarania kierowcy za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, wskazanego w art. 13i ust. 4a u.d.p., na nieprawidłowo oznakowanych odcinakach dróg płatnych objętych elektronicznym systemem opłat viaTOLL,

2) zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez to, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków kierowcy i wydał decyzję bez prawidłowej oceny wyjaśnień i dowodów Strony,

3) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 K.p.a., poprzez sporządzenie ogólnikowego i dowolnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie przedstawiającego w sposób dostateczny zasadniczych powodów rozstrzygnięcia,

4) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych - niewłaściwą subsumcję stanu faktycznego do stanu prawnego poprzez przyjęcie, że to kierowca naruszył przepisy sankcjonowane za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, wskazanego w art. 13i ust. 4a u.d.p., gdy firma transportowa posiada umowę rozliczania opłat drogowych ze Skarbem Państwa na konto z odroczoną płatnością (post-pay) z zabezpieczeniem,

5) przestrzegania terminów załatwienia spraw określonych w art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a.

6) art. 8 K.p.a., tj. zasady zaufania do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez Stronę zarzucanych jej naruszeń, poprzez arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek nieprawidłowo oznakowanych odcinków dróg płatnych,

7) art. 156 § 1 pkt. 2 i pkt 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji naruszającej wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,

8) art. 2 Konstytucji RP,

9) art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby Strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej,

10) art. 9 K.p.a., który jasno mówi, że: Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Skarżący podniósł ponadto, że:

1) postępowanie było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy, o czym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. o przewlekłości oraz z bezczynnością o której mowa w art. 37 §1 pkt 1 K.p.a.,

2) organ nie potrafi prawidłowo ocenić dowodów, na które sam się powoływał na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczenia opłat elektronicznych przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną na który sam się powołał.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że wniosek z 2 grudnia 2017 r. sformułowany był o wszczęcie postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 5 K.p.a. Organ wydający decyzje wykazał się bezczynnością o której mowa w art. 37 §1 pkt 1, rozpatrując wniosek sformułowany na podstawie art.145 § 1 pkt 1, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, rozpatrując go na podstawie art. 145 § 1 pkt 5. Tym samym sam organ uznał, że dowody, na podstawie których wydano karzącą decyzję administracyjną były sfałszowane, wszczynając postępowanie zakończone decyzją ostateczną uznając art. 145 § 2 K.p.a., który mówi, że "Z przyczyn określonych z § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste...". Organ ponadto przychylił się do ponownego rozpatrzenia spraw, oraz kroku polegającego na zebraniu nowych dowodów w postaci pisma z 5 września 2018 r. od firmy "(...)"z siedzibą we Francji. Pismem tym organ potwierdził, że zarówno referent w pierwszej i drugiej instancji, wydający decyzje karzącą oszukał Skarżącego nie dając możliwości uregulowania niedopłaty, co umożliwiała umowa, którą zawarł pracodawca Strony z operatorem systemu viaTOLL na rozliczenie opłat drogowych z odroczona płatnością.

Skarżący podkreślił, że od samego początku pragnął opłacić różnicę wynikającą z wniesionej opłaty dla kategorii pojazdu klasy 1, a różnicy która powinna zostać uiszczona dla klasy 2, organ cały czas to uniemożliwiał, a wręcz twierdził, że jest to niemożliwe, żeby później wystosować pismo do firmy "(...)"z siedzibą we Francji, z zapytaniem czy różnica została opłacona dla pojazdu, który Skarżący prowadził. Skarżący dodał, że jako kierujący pojazdem, nie jest stroną umowy dotyczącej korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na którym pobiera się opłatę elektroniczną. Nie ma zatem wpływu na tryb wnoszenia opłaty, ani też rodzaju urządzenia przypisanego do pojazdu. Pracodawca Skarżącego posiadał umowę rozliczania płatności post-paid dlatego różnicę wynikającą z naruszenia Skarżącego, "(...)"powinien doliczyć do faktury. Skarżący powołał się w tym zakresie również na inne rozstrzygnięcie organu pod nr "(...)"z "(...)" lipca 2017 r., które zostało wydane wobec innego podmiotu.

Skarżący podniósł następnie, że nieprawidłowe oznakowanie płatnych odcinków drogi ekspresowej "(...)" (niegdyś "(...)") potwierdziło Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa pismem z 21 lipca 2017 r., tymczasem naruszenia dotyczące Skarżącego zostały zarejestrowane w okresie od 14 września 2015 r. do 14 stycznia 2016 r., większość na drodze ekspresowej "(...)" (niegdyś "(...)", która prawidłowo została oznakowana dopiero w czerwcu 2017 r. Potwierdza to, że w dniach, w których stwierdzono w niniejszych sprawach naruszenia ww. odcinki drogi ekspresowej były nieprawidłowo oznakowane.

Skarżący doszedł również do wniosku, iż po odliczeniu opłaty, która była należna za nieprawidłowo oznakowane odcinki drogi od opłaty należnej za całość przejechanej przez Skarżącego drogi podlegającej opłacie, doszło do zapłacenia przez przedsiębiorcę opłaty w kwocie wyższej od należnej, pomimo jej zapłaty przy wprowadzeniu nieprawidłowych danych do urządzenia viaTOLL. Z tego powodu, zdaniem Skarżącego, Operator Systemu wraz z operatorem kart paliwowych niesłusznie obciążali przedsiębiorcę za przejazd drogą, która według GITD i według prawa, nie spełniała wymogów drogi płatnej.

Skarżący dodał, że podtrzymuje w całości zarzuty podniesione w odwołaniu z 15 grudnia 2018r. i wnosi o uwzględnienie całości treści uzasadnienia tego odwołania jako integralnej części skargi.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.

Na rozprawie 29 listopada 2019 r., Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") połączyć sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 806/19, VI SA/Wa 807/19, VI SA/Wa 808/19, VI SA/Wa 809/19, VI SA/Wa 810/19, VI SA/Wa 811/19, VI SA/Wa 812/19, VI SA/Wa 813/19, VI SA/Wa 814/19, VI SA/Wa 815/19 oraz VI SA/Wa 816/19 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 806/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje, jak i decyzje I instancji, nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym "Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (...)". Według art. 13ha ust. 1 u.d.p. "Opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6", to jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (dalej: "rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 marca 2011 r.").

Jak wynika z art. 13ha ust. 3 pkt 1-3 u.d.p., w celu określenia stawki opłaty elektronicznej ustalone zostały następujące kategorie pojazdów: kategoria 1 - pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton; kategoria 2 - pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej co najmniej 12 ton; kategoria 3 - autobusy.

Z art. 13i ust. 3 u.d.p. wynika, że podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie natomiast z art. 13i ust. 3 u.d.p., kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie, o którym mowa w ust. 3 lub w art. 16l ust. 1, jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3, lub o liczbie osi pojazdu - w przypadku, o którym mowa w art. 13ha ust. 7 pkt 1.

W przedmiotowych sprawach, to za naruszenie tego właśnie obowiązku zostały nałożone na Skarżącego kary pieniężne na podstawie art. 13k ust. 2 pkt 1 w związku z ust. 5 u.d.p., zgodnie z którymi za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a, wymierza się karę pieniężną kierującemu pojazdem – w wysokości wynikającej z ust. 3 pkt 2 tego artykułu – 750 zł, przewidzianej za naruszenie m.in. obowiązku, o którym mowa w art. 13i ust. 4a u.d.p., w przypadku np. zespołu pojazdów złożonego z samochodu ciężarowego oraz przyczepy, jak w przedmiotowych sprawach.

Z niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych w niniejszych sprawach wynika, że Skarżący kierował (ustalenia na podstawie analizy zapisów tachografu analogowego) samochodem ciężarowym marki M.o numerze rejestracyjnym "(...)" i dopuszczalnej masie całkowitej 11990 kg, wraz z przyczepą marki G. o numerze rejestracyjnym "(...)" i dopuszczalnej masie całkowitej 9000 kg., dokonując przejazdów po płatnych odcinkach dróg publicznych: 1) 16, 17 września, 15 października, 10, 12, 20 listopada 2015 r. po drodze "(...)" na odcinku "(...)"-"(...)" (połączenie z drogą krajową nr "(...)"), wymienionym w załączniku nr 1 pkt 7 lit. c rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 marca 2011 r., w brzmieniu obowiązującym w dniach przejazdów (kary pieniężne nałożone decyzjami z 1 kwietnia 2016 r. nr "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)"",

2) 13, 22, 24, 27 listopada 2015 r. po drodze "(...)" na odcinku węzeł "(...)" – węzeł "(...)", wymienionym w załączniku nr 1 pkt 13 lit. b rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 marca 2011 r., w brzmieniu obowiązującym w dniach przejazdów (kary pieniężne nałożone decyzjami z "(...)" kwietnia 2016 r. nr "(...)""(...)""(...)""(...)"",

3) 23 listopada 2015 r. po drodze "(...)" na odcinku węzeł "(...)"– węzeł "(...)", wymienionym w załączniku nr 1 pkt 12 lit. c rozporządzeniu Rady Ministrów z 22 marca 2011 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu przejazdu (kara pieniężna nałożona decyzją z "(...)"kwietnia 2016 r. nr "(...)").

Dopuszczalna masa całkowita ww. zespołu pojazdów kwalifikowała ten zespół pojazdów do pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej co najmniej 12 ton, czyli do kategorii 2 w rozumieniu art. art. 13ha ust. 3 pkt 2 u.d.p. Skarżący natomiast wprowadził do urządzenia viaBOX, przypisanego do ww. pojazdu niewłaściwą kategorię pojazdu, bo o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, co skutkowało niepobraniem należnej opłaty elektronicznej w pełnej wysokości.

Zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje GITD, zostały wydane w nadzwyczajnym trybie zaskarżenia decyzji ostatecznej, a więc w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skarżący zaskarżając w tym trybie decyzje GITD z: 1) "(...)" czerwca 2016 r. "(...)""(...)", 2) "(...)" czerwca 2016 r. nr: "(...)""(...)""(...)""(...)""(...)""(...)", 3) "(...)" czerwca 2016 r. nr: "(...)""(...)""(...)", utrzymujące w mocy decyzje z "(...)" kwietnia 2016 r., powołał się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: pkt 1 – dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, pkt 5 – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Sąd po przeanalizowaniu zaskarżonych decyzji oraz zgromadzonego w aktach administracyjnych spraw materiału dowodowego doszedł do wniosku, że w sprawach tych nie ziściły się powołane wyżej przesłanki wznowienia postępowania, które dawałyby podstawę do uchylania dotychczasowych decyzji dotyczących nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych.

Jednym z dwóch argumentów, na których Skarżący opiera swoje stanowisko dotyczące wadliwości decyzji w przedmiocie nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych, jest brak, w dniach dokonanych przejazdów, właściwego oznaczenia płatnych odcinków drogi tabliczkami "(...)"i znakami "(...)", na których zostało stwierdzone naruszenie przez Skarżącego obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 3 u.d.p. W ocenie Sądu, podnoszona przez Skarżącego powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszych spraw, co wynika z samej istoty stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, jak również okoliczności faktycznych w jakich doszło do tego naruszenia. Należy podkreślić, że wynikający z art. 13i ust. 3 u.d.p. obowiązek wprowadzenia do urządzenia viaBOX prawidłowych danych o kategorii pojazdu jest niezależny od oznakowania płatnego odcinak drogi tabliczką "(...)". Tabliczka ta informuje użytkowników dróg o poborze opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną, nie informuje natomiast o tym, jakie dane należy wprowadzić do urządzenia viaBOX, w związku z przejazdem płatnym odcinkiem drogi publicznej. Dlatego oznakowanie płatnych odcinków dróg publicznych tabliczkami "(...)", nie ma związku z obowiązkiem wprowadzenia prawidłowych danych o pojeździe do urządzenia viaBOX. Istotny natomiast w przedmiotowych sprawach, jest fakt, że Skarżący poruszał się pojazdem wyposażonym w urządzenie viaBOX iwprowadził do tego urządzenia dane dotyczące kategorii zespołu pojazdów, którym się poruszał, co jest okolicznością potwierdzającą, że Skarżący wiedział, że będzie poruszał się płatnymi odcinkami dróg publicznych, niezależnie od tego, czy zostały one prawidłowo oznaczone tabliczkami "(...)". Dlatego też podnoszona w tym zakresie argumentacja oraz dokumenty przedstawiane przez Skarżącego, na okoliczność braku właściwego oznakowania płatnych odcinków dróg publicznych w dniach dokonanych przejazdów, nie wypełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a. Nie można zatem uznać, aby przedstawione przez Skarżącego dokumenty na okoliczność braku właściwego oznakowania płatnych odcinków dróg publicznych w dniach dokonanych przejazdów, wykazywały, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, albo żeby ujawniały one istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, już z tego chociaż względu, że podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie są istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowych spraw.

Drugim argumentem, na którym Skarżący opiera swoje stanowisko dotyczące wadliwości decyzji w przedmiocie nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych, jest fakt uniemożliwienia Skarżącemu przez organ zapłaty różnicy należnej opłaty elektronicznej wynikającej z wprowadzenia nieprawidłowych danych o pojeździe do urządzenia viaBOX, co skutkowało niepobraniem należnej opłaty elektronicznej w pełnej wysokości. Skarżący podniósł w toku postępowań administracyjnych, jak również w skargach, że GITD ustalił, że przedsiębiorca, na rzecz którego Skarżący dokonał spornych przejazdów, zawarł z podmiotem odpowiedzialnym za pobór opłaty elektronicznej umowę typu "post-pay", umożliwiającą dokonywanie zapłaty za przejazd płatnym odcinkiem drogi publicznej po dokonaniu przejazdu. Zdaniem Skarżącego, umowa ta dawała możliwość zapłaty przez Skarżącego wspomnianej niedopłaty opłaty elektronicznej po stwierdzeniu przez organ spornych naruszeń prowadzących do tej niedopłaty.

Sąd stwierdza, że również te okoliczności podnoszone przez Skarżącego nie wypełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 K.p.a. Należy podkreślić, że obowiązek wprowadzenia do urządzenia viaBOX prawidłowych danych o kategorii pojazdu ciążył na Skarżącym nie na przedsiębiorcy, który zawarł umowę z podmiotem odpowiadającym za pobór opłaty elektronicznej. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. poz. 1406), podobnie jak i poprzedniego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524), przewidują możliwość wnoszenia opłaty elektronicznej w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2015 r.). Rozliczenie wówczas opłaty elektronicznej następuje przez pobierającego opłatę elektroniczną nie rzadziej niż raz w miesiącu (§ 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2015 r.), na podstawie dokumentu informującego o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej wystawianego i przekazywanego użytkownikowi w terminie trzech dni roboczych po zakończeniu miesiąca przez pobierającego opłatę elektroniczną (§ 9 ust. 2 rozporządzenia z 2015 r.). Należy wnosić, że wysokości naliczonej opłaty elektronicznej podmiot pobierający opłatę elektroniczną ustalił na podstawie danych pochodzących z połączeń bramownic z urządzeniem viaBOX w trakcie przejazdów płatnymi odcinkami drogi. Oznacza to, że w związku z wprowadzeniem przez Skarżącego do urządzenia viaBOX nieprawidłowych danych o kategorii pojazdu, skutkujących zaniżeniem należnej opłaty elektronicznej, podmiot pobierający opłatę elektroniczną określił tę opłatę w dokumencie informującym o wysokości naliczonej opłaty elektronicznej, w niższej, niż należna za przejazdy, wysokości.

Sąd stwierdza, że powyższy system wnoszenia opłaty elektronicznej w trybie płatności okresowej z zabezpieczeniem, tzw. "post-pay", uregulowany przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r., jak również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r., nie przewiduje możliwości uregulowania niedopłaty opłaty elektronicznej wynikającej z wprowadzenia przez kierującego pojazdem do urządzenia viaBOX nieprawidłowych danych o kategorii pojazdu. Dlatego nie można uznać, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność uniemożliwienia Skarżącemu przez organ zapłaty różnicy należnej opłaty elektronicznej oraz umowa dotycząca sposobu wnoszenia opłaty elektronicznej, jaką zawarł przedsiębiorca z podmiotem odpowiedzialnym za pobór opłaty elektronicznej, wykazywały, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, albo żeby ujawniały one istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzje. Obowiązek wprowadzenia przez kierującego pojazdem do urządzenia viaBOX prawidłowych danych o kategorii pojazdu jest niezależny od przyjętego sposobu rozliczania opłaty elektronicznej przez podmiot, który zawarł w tej sprawie umowę z podmiotem odpowiedzialnym za pobór opłaty elektronicznej.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego, że w związku z treścią art. 145 § 2 K.p.a., samo wszczęcie spornych postępowań w trybie wznowieniowym oznacza, że organ potwierdził, że dotychczasowe decyzje dotyczących nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych zostały wydane na podstawie sfałszowanych dowodów. Merytoryczne bowiem zbadanie, czy w danej sprawie zachodzi któraś z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., możliwe jest dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego w drodze postanowienia, co wynika z art. 149 § 2 K.p.a. Ponadto, jak już wcześniej wskazano, powołaną przez Skarżącego podstawą wznowienia postępowań była nie tylko przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., ale również z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Z powyższych względów niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych poprzez przyjęcie, że to kierowca naruszył przepisy sankcjonowane za naruszenie obowiązku wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, wskazanego w art. 13i ust. 4a u.d.p., gdy firma transportowa posiada umowę rozliczania opłat drogowych z odroczoną płatnością "post-pay" z zabezpieczeniem. Powyższa umowa i wynikający z niej sposób rozliczania opłaty elektronicznej nie zwalniały Skarżącego z wywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 13i ust. 4a u.d.p., nie dawały też podstaw do zapłaty przez Skarżącego niedopłaty opłaty elektronicznej wynikającej z wprowadzenia przez kierującego pojazdem do urządzenia viaBOX nieprawidłowych danych o kategorii pojazdu. Przepisy ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r., nie przewidują takiej możliwości. Nie przewidywały również takiej możliwości przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r.

Niezasadne są w konsekwencji zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji RP oraz art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 K.p.a., poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa oraz wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 K.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Jak powyżej Sąd wykazał, zaskarżone decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, organ słusznie bowiem doszedł do wniosku, że w spornych sprawach nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a., w tym wymienione w pkt 1 i pkt 5 tego artykułu. GITD słusznie zatem stwierdził, że brak było podstaw w przedmiotowych sprawach do uchylania dotychczasowych decyzji dotyczących nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych. Nie doszło w związku z tym do naruszenia konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady legalizmu. Sporne sprawy w trybie wznowienia postępowania zostały rozpatrzone przez GITD w dwóch instancjach. W pierwszej instancji organ stwierdziwszy brak podstaw do uchylenia dotychczasowych decyzji dotyczących nałożenia na Skarżącego spornych kar pieniężnych, odmówił ich uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. W drugiej instancji GITD, zgadzając się z rozstrzygnięciami zapadłymi w pierwszej instancji, prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżone decyzje na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Sąd stwierdza, że nieskuteczne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 § 1 oraz art. 37 § 1 K.p.a. Należy wyjaśnić, że w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszych sprawach nie można stwierdzić, aby niedochowanie przez GITD ustawowych terminów rozpatrzenia spraw, mogło mieć istotny wpływ na wynik tych spraw.

Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, organ działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny spraw, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Organ nie uchybiły przy tym zasadzie pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zasadzie informowania stron, jak i zasadzie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.