Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 345/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: par. 11
journal: Dz.U. 1999 nr 7 poz. 64
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe.
Teza: Dokonanie zmian w istniejącym zainwestowaniu jest możliwe za zgodą podmiotu, który wprawdzie zrealizował budowę zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę jednakże mając na uwadze wagę problemu, uwzględni wyniki kontroli dokonanej przez organ państwowej straży pożarnej.

TEZY

Dokonanie zmian w istniejącym zainwestowaniu jest możliwe za zgodą podmiotu, który wprawdzie zrealizował budowę zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę jednakże mając na uwadze wagę problemu, uwzględni wyniki kontroli dokonanej przez organ państwowej straży pożarnej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "S." w W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej Województwa M. z dnia 6 stycznia 1999 r. (...) w przedmiocie nałożenia obowiązków dotyczących zapewnienia stanu ochrony przeciwpożarowej - uchyla zaskarżoną decyzję; (...)


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją orzeczono o zapewnieniu dojazdu pożarowego do budynku mieszkalnego mając na celu właściwe wykorzystanie samochodów ratowniczo-gaśniczych oraz poprawę przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej, jak też okoliczność, iż istniejący układ zagospodarowania terenu wokół budynku nie zapewnia dojazdu pożarowego w stopniu umożliwiającym skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze.

Strona skarżąca podniosła w skardze, iż budynek istnieje od wielu lat i został zrealizowany zgodnie z obowiązującym w dacie budowy prawem, czego nie uwzględniono w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę wnosi się o jej oddalenie informując jednocześnie, iż obowiązek zapewnienia dróg pożarowych do budynków mieszkalnych średniowysokich i wyższych wynika aktualnie z postanowień par. 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego., ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe /Dz.U. nr 7 poz. 64/. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, możliwie od, strony wejść do klatek schodowych i umożliwiać manewr zawracania. Minimalna szerokość drogi pożarowej na całej długości budynku oraz na odcinku 10 m przed i są budynkiem powinna wynosić 4 m. "Zbliżone wymagania" wynikały z poprzednich przepisów regulujących tą samą materię.

Zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego /Dz. Bud. 1966 nr 10 poz. 44/ w par. 142 stanowiło, iż budynki /w tym mieszkalne/ średniowysokie, tj. posiadające więcej niż 5 kondygnacji lub przekraczające wysokość i 5 m i wyższe, powinny być usytuowane w taki sposób, aby zapewniony był dogodny i odpowiednio wytrzymały dojazd oraz dostęp dla straży pożarnej. Pismem okólnym nr 30 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia i 4 listopada 1967 r. w sprawie dojazdów pożarowych do budynków /Dz. Bud. 1967 nr 15 poz. 90/ jednoznacznie określono, iż w rozumieniu postanowień par. 142 odpowiednio wytrzymały i dogodny dojazd dla pojazdów straży pożarnej należy zapewnić do wszystkich budynków średniowysokich i wysokich, bez względu na ich położenie oraz podano zbliżone do cytowanych wyżej wymagania co do parametrów dróg pożarowych.

Wizja lokalna przeprowadzona w sprawie przez organ odwoławczy potwierdziła, iż przedmiotowy wielokondygnacyjny budynek mieszkalny nie ma doprowadzonej drogi pożarowej spełniającej kryteria wynikające z powyższych przepisów. Nie jest przy tym zasadne twierdzenie strony skarżącej, iż stan istniejący na terenie należącym do tej strony jest konsekwencją przepisów obowiązujących w czasie budowy obiektu.

Czynności kontrolno-rozpoznawcze w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone w ramach akcji kontroli budynków mieszkalnych mających więcej niż 9 kondygnacji, po tragicznych w skutkach pożarach, które miały miejsce w 1997 r. i na początku 1998 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna.

Przepisy ustawy - Prawo budowlane obowiązujące w okresie wcześniejszym, w tym również w czasie podanym przez stronę jako okres budowy przedmiotowego budynku, przewidywały konieczność zapewnienia wymogów dotyczących zarówno projektowania samego budynku, jak i sposobu zagospodarowania terenu. Dotyczyło to w szczególności zapewnienia wymagań wynikających, z przepisów mających na celu bezpieczeństwo obiektów, obejmujące także ochronę przeciwpożarową a w tym zapewnienie dojazdu na wypadek pożaru. Dokumentacja techniczna inwestycji musiała być zaopiniowana przez właściwe organy. Również organ, do którego kompetencji należała ochrona przeciwpożarowa, musiał zająć pozytywne stanowisko w sprawie zgodności z wymaganiami przepisów, przed wydaniem decyzji umożliwiającej przystąpienie do budowy obiektu. Zasada ta wynika również z obowiązującego Prawa budowlanego.

Przed wydaniem kwestionowanej przez skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową decyzji należało więc szczegółowo wyjaśnić, czy dysponuje ona decyzją uprawniającą do realizacji danej inwestycji, z której wynika, iż organ właściwy do spraw przeciwpożarowych pozytywnie zaopiniował rozwiązania w zakresie dojazdu pojazdów straży pożarnej. Sprawdzeniu podlega również to, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z uzyskaną przez Spółdzielnię decyzją.

Legitymowanie się przez stronę skarżącą pozwoleniem na budowę, z którym zgodne są aktualnie istniejące dojazdy, w tym dojazdy pożarowe, stoi na przeszkodzie wydaniu zakwestionowanego nakazu nawet wówczas, gdyby się okazało, iż decyzja o pozwoleniu na budowę naruszała przepisy obowiązujące w dacie jej wydania.

Nakaz zapewnienia, a w istocie wybudowania, nowego zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami dojazdu pożarowego byłby natomiast możliwy w razie:

1/ ustalenia, iż przedmiotowy obiekt budowlany /a w tym drogi pożarowe/ został wybudowany bez pozwolenia na budowę,

2/ stwierdzenia przez właściwy organ nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, np. wobec wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów p.poż.,

3/ uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę lub jej zmiany na podstawie art. 161 Kpa /przepis ten przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowi ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa/.

Organ orzekający w sprawie nie wykazał, iż w aktualnym stanie prawnym istnieje podstawa prawna, która pozwalałaby na wydanie przedmiotowego nakazu wobec podmiotu, który udowodni, iż stan istniejący obiektu jest zgodny z udzielonym mu pozwoleniem na budowę, które nie zostało uchylone lub zmienione jak też nie stwierdzono jego nieważności. Dokonanie zmian w istniejącym zainwestowaniu jest natomiast możliwe za zgodą podmiotu, który wprawdzie zrealizował budowę zgodnie z posiadanym pozwoleniem na budowę jednakże mając na uwadze wagę problemu uwzględni wyniki kontroli dokonanej przez organ państwowej straży pożarnej.

Z uwagi jednak na to, iż w rozpatrywanej sprawie bez poczynienia niezbędnych ustaleń i wyjaśnień wydano zaskarżoną decyzję, zaś skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa decyzję tą kwestionuje, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. tej ustawy.