Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1240/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1073
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] (dalej także "zaskarżonym postanowieniem") Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej także "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia R. L. (dalej także "skarżącego") z dnia [...] czerwca 2016 r. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej także "Konserwatora") nr [...], z dnia [...] czerwca 2016 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem nadbudowanego piętra na mieszkanie oraz jego rozbudowy o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowie warsztatu samochodowego na działce nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...] - utrzymał postanowienie Konserwatora w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r., przedstawia się następująco:

1. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Konserwator odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem nadbudowanego piętra na mieszkanie oraz jego rozbudowy o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowie warsztatu samochodowego na działce nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...]. Zdaniem organu pierwszej instancji, ze względu na zlokalizowanie przedmiotowej inwestycji na terenie stanowiska archeologicznego wpisanego do rejestru zabytków, nie można na obszarze ww. działki gruntowej zrealizować planowanej inwestycji.

2. Skarżący wniósł do Ministra zażalenie na postanowienie Konserwatora z dnia [...] czerwca 2016 r., podnosząc że na terenie inwestycji są już zabudowania, a wszelkie planowane prace budowlane będą wykonane wyłącznie w obrębie istniejącego siedliska. Podniesiono również, że zgodnie z zapisami przedłożonego projektu decyzji, wszelkie prace budowlane mają być prowadzone pod nadzorem organu ochrony zabytków. W związku z tym, stanowisko archeologiczne będzie objęte należytą ochroną.

III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister rozpatrzył zażalenie skarżącego na postanowienie Konserwatora z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymując to postanowienie w mocy.

Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

Dla terenu, na którym zlokalizowana jest przedmiotowy budynek, nie został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym, zgodnie z przepisem art. 4 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, którą stosownie do przepisu art. 53 ust. 4 pkt 2 i art. 60 ust. 1 tej ustawy, wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Do form ochrony konserwatorskiej należą: wpis do rejestru zabytków, uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego, ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Stanowisko w sprawie uzgodnienia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, wojewódzki konserwator zabytków zajmuje w formie postanowienia, o którym mowa w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Właściwość organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że działka nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...], położona jest na obszarze osady wczesnośredniowiecznej w [...], wpisanej do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...].12.1983 r. W uzasadnieniu ww. decyzji wpisowej wskazano, że "W/w obiekt jest cennym stanowiskiem archeologicznym /wczesnośredniowieczna osada otwarta/, zawierającym liczne materiały zabytkowe."

Jak wynika z przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...], planowana inwestycja miałaby polegać na nadbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem nadbudowanego piętra na mieszkanie oraz jego rozbudowy o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowie warsztatu samochodowego. W ustaleniach dotyczących rodzaju i funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu z uwzględnieniem ustaleń dotyczących warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego określonych w ww. projekcie decyzji wskazano: Nadbudowa budynku gospodarczego o ok. 3 m z przeznaczeniem nadbudowanego pietra na mieszkanie oraz jego rozbudowa o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym, całość o pow. 5 m x 6,4 m, wysokość ok. 7 m, z dachem płaskim oraz budowa warsztatu samochodowego o pow. 8,5 x 9 m, wysokość 7 m z dachem płaskim. Według koncepcji graficznej Inwestora klatka schodowa będzie dobudowana od strony zachodniej budynku gospodarczego, natomiast budynek warsztatowy będzie dobudowany do budynku gospodarczego od jego strony wschodniej. Linia zabudowy w odległości min. 25 m od frontowej granicy własnościowej działki z drogą publiczną, zgodnie z załącznikiem mapowym; wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego inwestycją - do 2,65%; szerokość elewacji frontowej rozbudowy budynku gospodarczego wraz z częścią istniejącą - do 16 m; szerokość elewacji frontowej warsztatu samochodowego - do 9 m; wysokość rozbudowy budynku gospodarczego wraz z jego nadbudową - do 2 kondygnacji, max. 8 m; wysokość budynku warsztatu samochodowego - 1 kondygnacja, max. 7 m; geometria dachu dla rozbudowy budynku gospodarczego wraz z jego nadbudową, warsztatu samochodowego - dach o kącie nachylenia połaci dachowych w granicach 35°-45°.

Zdaniem organu zażaleniowego, [...] Wojewódzki Konserwator Zbytków, słusznie odmówił uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, kierując się zasadą określoną w treści art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którą ochrona zabytków polega m. in. na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

Na obszarze objętym przedmiotową inwestycją znajduje się zewidencjonowane stanowisko archeologiczne - obszar [...]. Zlokalizowane jest ono po południowo- wschodniej stronie szosy [...]. Odkryte zostało w 1982 r. przez [...] w ramach programu badawczego pod nazwą Archeologiczne Zdjęcie Polski. Charakteryzuje się ono powierzchnią ok. 5 ha z ekspozycją na północny-zachód. Podczas badań powierzchniowych zarejestrowano liczny materiał archeologiczny w postaci ceramiki naczyniowej oraz tarczy ceramicznej. Znalezione zabytki stanowią świadectwo osadnictwa na tym terenie od czasów schyłkowego neolitu aż po okres nowożytny. Ze względu na dużą wartość poznawczą wczesnośredniowiecznej osady otwartej wchodzącej w skład przedmiotowego stanowiska, zostało ono objęte ścisłą ochroną konsekratorską przez wpis do rejestru zabytków. Należy w tym miejscu podkreślić, że w punkcie 5.1.3 przedmiotowego projektu decyzji, zawierającym ustalenia dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz ochrony dóbr kultury współczesnej wskazano, iż na terenie działki nr ewid. [...] "Dla ochrony archeologicznego dziedzictwa kulturowego istnieje zakaz prowadzenia wszelkich robót budowlanych oraz przemysłowych, a prace porządkowe prowadzone w jego obrębie wymagają uzgodnienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków."

Organ drugiej instancji podziela zdanie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, iż rozbudowa budynku gospodarczego o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowa warsztatu samochodowego mogą doprowadzić do zniszczenia wczesnośredniowiecznej osady otwartej w [...].

Odnosząc się na koniec do zarzutów strony skarżącej należy wskazać, że w dacie wydania orzeczenia wpisującego do rejestru zabytków osadę wczesnośredniowieczną w [...], na terenie objętym przedmiotową inwestycja zlokalizowana już była zabudowa. Zatem organ ochrony zabytków uznał wtedy, że pomimo występującej tam zabudowy, obszar ten posiada wartości zabytkowe i należy objąć go ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków.

IV. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] grudnia 2016 r., podnosząc przeciwko temu orzeczeniu następujące zarzuty:

- naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego; brak oceny przeprowadzonych dowodów w szczególności pod kątem ich wiarygodności, zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego , a także ich spójności z zgromadzonym pozostałym materiałem dowodowym,

- naruszenia art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez brak merytorycznej oceny zamierzenia inwestycyjnego polegającego na nadbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem nadbudowanego pietra na mieszkanie oraz jego rozbudowy o część przeznaczoną na klatę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowy warsztatu samochodowego pod kątem czy usytuowanie budynków faktycznie naruszy ochronę konserwatorską terenu który jest objęty przedmiotową ochroną.

- naruszenia przepisów prawa materialnego w szczególności art. 6 ust 1 pkt 3 lit a, art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 oraz art. 93 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014r, poz. 1446 zez m), art. 53 ust 4 pkt 2 w związku z rt. 60 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. Dz. U z 2016 poz. 778 ze zm.) oraz art. 106 § 1 i 5 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 k.p.a. oraz art. 2, art. 7 i 32 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności i uprawnień osób trzecich oraz nietraktowania w ten sam sposób wszystkich podmiotów prowadzonego postępowania uzgadniającego.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Na etapie zawiadomienia przez Wójta Gminy [...] o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wyłącznie wskazał na zakaz zabudowy przedmiotowej działki bez wskazania warunków na podstawie których może nastąpić uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Co najistotniejsze w sprawie na działce znajdują się już zabudowania i wszelkie prace budowalne mają mieć miejsce wyłącznie w obrębie istniejącego siedliska. Ponadto na działce było wydane wcześniej pozwolenie na budowę które z uwagi na upływ czasu straciło ważność - lata 90.

2. W projekcie decyzji o warunkach zabudowy ujęto zapisy dotyczące ochrony archeologicznej działki, wszelkie prace mają być prowadzone pod nadzorem [...] Wojewódzkiego Konserwatora w związku z powyższym inwestor nie będzie prowadził samowoli budowalnej, a stanowisko archeologiczne będzie objęte ochroną.

3. Wójt [...] przygotował pozytywny projekt decyzji o warunkach zabudowy co oznacza że Gmina [...] nie widzi przeszkód w zagospodarowaniu działki w obrębie istniejących zabudowań. Powyższy projekt decyzji o warunkach zabudowy uzyskał pozytywne uzgodnienie Starosty [...] w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w zakresie dostępu do drogi publicznej.

4. Każdy obywatel ma ustawowe prawo do swobodnego władania swoją nieruchomością, prawo własności podlega konstytucyjnej i ustawowej ochronie, ustanowienie ścisłego zakazu rozbudowy w obrębie już istniejących budynków powoduje ograniczenie tego prawa oraz obniża wartości nieruchomości. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jednak równocześnie nie wskazał kto jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu braku możliwości zagospodarowania nieruchomości. Gmina [...] wskazuje, że nie widzi przeszkód w zagospodarowaniu działki, a więc nie jest władna do wypłaty odszkodowania.

5. Skarżący nie został w jasny i czytelny sposób powiadomiony o ustanowieniu na jego nieruchomości stanowiska archeologicznego objętego ścisłą ochroną archeologiczną. Z Postanowienia nr [...] wynika, że ochrona taka dla działki nr [...] w m [...] została ustanowiona [...] kwietnia 2012 r. tym bardziej dziwi fakt, że wpisując stanowisko do rejestru zabytków nie wzięto pod uwagę możliwości rozbudowy istniejącego siedliska. Podkreślenia wymaga ponownie fakt, że realizacja projektowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego nie przyczyni się do zwiększenia obszaru zainwestowania działki bowiem wszelkie prace będą prowadzone w obrębie gruntów Br - RIVa.

Organy konserwatorskie dopuściły się całkowitej dowolności w ocenie projektowanego zamierzenia inwestycyjnego. Nie wzięto pod uwagę, że inwestycja ma zostać zlokalizowana wyłącznie w obrębie istniejących już zabudowań gospodarskich. Inwestor nie będzie powiększał siedliska tzn. wychodził poza obszar geodezyjnie wyznaczonych terenów zabudowy. Obrazując zamierzenie inwestycyjne wskazać należy, że nowe budynki miały powstać na gruntach Br - RIVa. Organy powołują się na istnienie stanowisk archeologicznych które bynajmniej nie znajdują się na dziedzińcu obejścia budynków mieszkalnych i gospodarczych a zlokalizowane są po południowo - wschodniej stronie szosy [...].

Obszar objęty inwestycją wprawdzie znajduje się w zewidencjonowanym stanowisku archeologicznym - obszar [...], jednakże obszar ten powstał później a niżeli zlokalizowane zostało tam siedlisko skarżącego.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Ministra z dnia [...] grudnia 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, przeprowadzonego w trybie uregulowanym w art.51 ust.1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, było uzgodnienie przez organy ochrony zabytków projektu decyzji ustalającej na wniosek skarżącego warunki zabudowy dla nieruchomości objętej wpisem do rejestru zabytków (działka nr ewid. [...] obręb [...], gm. [...]).

Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Minister rozpatrzył zażalenie skarżącego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odmawiające uzgodnienia w/w projektu, utrzymując to postanowienie w mocy i podzielając stanowisko organu I instancji, iż realizacja planowanej inwestycji, polegającej łącznie na: (-) nadbudowie budynku gospodarczego z przeznaczeniem nadbudowanego piętra na mieszkanie oraz (-) rozbudowie w/w budynku o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowie warsztatu samochodowego, byłaby nie do pogodzenia z wymogami ochrony zabytków.

W ocenie Sądu stanowisko to znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zarzuty skargi nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie.

2. Przepis art.51 ust.1 pkt 2 w związku z art.60 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla nowo planowanej inwestycji do jej uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Z art.7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika z kolei, iż formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków. Z racji tego, iż teren planowanej inwestycji został objęty decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 1983 r., wpisującą w/w nieruchomość do rejestru zabytków pod numerem [...], jako położoną na obszarze osady wczesnośredniowiecznej w [...], konieczność uzgodnienia planowanej przez skarżącego inwestycji z organami ochrony zabytków nie budzi wątpliwości.

Stwierdzić należy, że ani przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie precyzują w wyodrębniony sposób materialno - prawnych kryteriów, jakimi winny się kierować organy ochrony zabytków przy ocenianiu – w trybie uregulowanym w art.53 ust.4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - dopuszczalności danej inwestycji z punktu widzenia wymagań ochrony zabytków. Nie może jednakże ulegać wątpliwości, że ocena ta musi w szczególności uwzględniać założenia ochrony zabytków, sformułowane w przepisach ogólnych ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Stosownie do art.4 w/w ustawy ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: (pkt 2) zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, (pkt 3) udaremnianiu niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; (pkt 6) uwzględnianiu zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Stosownie do art.6 ust.1 pkt 3 a w/w ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki archeologiczne będące, w szczególności pozostałościami terenowymi pradziejowego i historycznego osadnictwa.

3. W ocenie Sądu organy obu instancji wykazały w przekonujący sposób, że realizacja planowanego przedsięwzięcia na przedmiotowej nieruchomości byłaby nie do pogodzenia z wymogami ochrony znajdującego się tam zewidencjonowanego stanowiska archeologicznego - obszar [...].

Minister podkreślił w tym kontekście, co następuje: (-) na obszarze objętym przedmiotową inwestycją znajduje się zewidencjonowane stanowisko archeologiczne - obszar [...], zlokalizowane po południowo - wschodniej stronie szosy [...], a odkryte w 1982 r. przez [...] w ramach programu badawczego pod nazwą Archeologiczne Zdjęcie Polski, (-) w/w stanowisko charakteryzuje się powierzchnią ok. 5 ha z ekspozycją na północny – zachód, (-) podczas badań powierzchniowych zarejestrowano liczny materiał archeologiczny w postaci ceramiki naczyniowej oraz tarczy ceramicznej, (-) znalezione zabytki stanowią świadectwo osadnictwa na tym terenie od czasów schyłkowego neolitu aż po okres nowożytny, (-) ze względu na dużą wartość poznawczą wczesnośredniowiecznej osady otwartej wchodzącej w skład przedmiotowego stanowiska, zostało ono objęte ścisłą ochroną konserwatorską przez wpis do rejestru zabytków. W świetle powyższych cech obszaru chronionego nie może ulegać wątpliwości, że realizacja planowanej inwestycji, obejmującej m.in. zwiększenie powierzchni zabudowy na działce skarżącego (chodzi o takie elementy, jak rozbudowa budynku gospodarczego o część przeznaczoną na klatkę schodową wraz z pomieszczeniem gospodarczym oraz budowa warsztatu samochodowego) może doprowadzić do zniszczenia zasobów archeologicznych wczesnośredniowiecznej osady otwartej w [...].

Wbrew zarzutom skargi zaskarżonemu postanowieniu nie sposób zarzucić takich uchybień, jak oparcie go przez organ na niedostatecznie wyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, czy też niedostateczne wyjaśnienie prawnych i faktycznych przesłanek jego podjęcia. W ocenie Sądu wszystkie obowiązki, wynikające dla organu administracji, rozstrzygającego indywidulaną sprawę administracyjną, z art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., zostały w rozpatrywanej sprawie spełnione.

4. Nie można w ślad za skarżącym przyjąć, iż za odstąpieniem w niniejszej sprawie od egzekwowania przez organy uzgadniające ścisłej ochrony obszaru wpisanego do rejestru zabytków przemawia ta okoliczność, iż planowana inwestycja miałaby być realizowana wyłącznie w granicach już istniejącego siedliska rolnego, nie wykraczając tym samym poza zabudowaną strefę nieruchomości. Odnotować bowiem należy, iż w sytuacji, w której całość należącej do skarżącego nieruchomości, a zatem również i teren zajęty bezpośrednio pod w/w siedlisko, zostały objęte wpisem do rejestru, motywowanym koniecznością ochrony pozostałości po dawnej osadzie mieszkalnej, zwiększanie na tej nieruchomości w jakimkolwiek zakresie i w jakimkolwiek miejscu powierzchni zabudowy, stanowi potencjalne zagrożenie dla mogącej znajdować się pod powierzchnią ziemi substancji archeologicznej. Takie aspekty, jak: (-) istnienie na przedmiotowej nieruchomości zabudowy już w dacie objęcia jej wpisem do rejestru, (-) wydanie dla tej nieruchomości, w latach 90 – tych ub. wieku ostatecznie nieskonsumowanego pozwolenia budowlanego, (-) sporządzenie przez Wójta, tj. przez organ prowadzący postępowanie główne w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, projektu decyzji uwzględniającej oczekiwania skarżącego, nie wpływają w żaden sposób na ocenę w/w kwestii.

5. Poza przedmiotem niniejszej sprawy pozostaje ocena tej kwestii, czy w związku z ograniczeniem sposobu wykonywania przez skarżącego prawa własności przedmiotowej nieruchomości, wynikającym z objęcia jej w przeszłości, tj. w 1983 r. wpisem do rejestru zabytków, skarżącemu czy też jego poprzednikom prawnym przysługuje stosowne odszkodowanie. Wyraźnego zaznaczenia wymaga przy tym, iż w/w ograniczenie uprawnień właścicielskich jest ściśle rezultatem wydania decyzji z dnia 30 grudnia 1983 r., nie zaś rezultatem kontrolowanego obecnie przez Sąd negatywnego uzgodnienia planowanej inwestycji (uzgodnienie to jest bowiem wyłącznie konsekwencją ustanowienia w przeszłości reżimu kontrolnego).

6. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Konserwator zawiadomił podmioty zainteresowane, że w związku z reformą administracyjną państwa i utworzeniem z dniem 1 stycznia 1999 r. województwa [...] działki wpisane do rejestru zabytków województwa [...] pod numerem [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1983 r. zostały wpisane do księgi C rejestru zabytków Województwa [...] pod nr rejestru: [...]. Powyższa czynność nie może być jednakże rozumiana, tak jak zdaje się wywodzić skarżący, jako utworzenie całkowicie nowego reżimu ochronnego (skarżący podnosi w tym kontekście, iż o ustanowieniu takiego reżimu nie został we właściwy sposób powiadomiony), a jedynie jako dalsze, nieprzerwane kontynuowanie reżimu ustanowionego na podstawie decyzji z 1983 r. (por.art.140 ust.1 i art.142 ust.1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) w nowym ujęciu ewidencyjnym.

7. Bezspornie stwierdzić należy, że objęcie nieruchomości skarżącego reżimem ochrony zabytków prowadzi do istotnego ograniczenia sposobu wykonywania prawa własności tej nieruchomości. W tej sytuacji co do zasady zrozumiałe są starania skarżącego, mające na celu spowodowanie złagodzenia w/w reżimu. Nie przesądzając w najmniejszym stopniu tego, czy merytoryczne przesłanki do takiego złagodzenia istotnie miałyby miejsce, stwierdzić należy, iż mogłoby do niego dojść w szczególności w trybie zmiany decyzji z 1983 r. w trybie art.154 lub 155 k.p.a., o którą to zmianę mógłby wnosić skarżący.

W świetle powyższych okoliczności skargę, jako nieopartą na usprawiedliwionych podstawach należało oddalić na podstawie art.151 p.p.s.a.