Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 330/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej także: "Dyrektor IS", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: "wierzyciel", "skarżący", "ZUS"), na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wymienionych w tym postanowieniu tytułów wykonawczych wobec majątku E. P. (dalej także: "zobowiązana")

- utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W toku prowadzonego przez Naczelnika US postępowania egzekucyjnego

w stosunku do majątku E. P. na podstawie tytułów wykonawczych

o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...], [...],[...], [...],[...], [...],[...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...], [...],[...], [...], [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...], [...],[...], [...],[...], [...],[...],[...],[...], [...],[...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], przeprowadzono szereg czynności zmierzających do ustalenia majątku zobowiązanej. Z otrzymanych informacji oraz dokonanych ustaleń wynika, że zobowiązana: prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych, którą zlikwidowała w dniu [...] marca 2008 r., nie jest objęta ubezpieczeniami społecznymi, na dzień [...] listopada 2015 r. pobiera świadczenie emerytalne z ZUS Oddział R., nie figuruje w rejestrze CEPIK, pod wskazanym przez wierzyciela adresem zamieszkuje wraz z mężem i córką, nie posiada rachunków bankowych, jedynym środkiem utrzymania jest ww. emerytura.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, wobec zbiegu egzekucji został wyznaczony przez Sąd Rejonowy w R. do prowadzenia egzekucji łącznej. Organ I instancji dokonał zestawienia wszystkich wierzycieli zobowiązanej, na rzecz których prowadzona jest egzekucja, łącznej kwoty zadłużenia oraz udziału procentowego poszczególnych wierzytelności w zadłużeniu całkowitym. Wskazał, iż uzyskiwane comiesięczne potrącenia dzielił pomiędzy wierzycieli na egzekwowane zaległości

w trybie art. 115 § 1 u.p.e.a. tj. w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów egzekucyjnych, naliczonych za dokonane czynności zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego oraz opłaty manipulacyjne i wydatki egzekucyjne. Kwota pozostałych do uregulowania kosztów egzekucyjnych za dokonane czynności egzekucyjne wynosi na dzień wydania postanowienia [...]zł. Organ I instancji podniósł zatem, iż zakładając, że wysokość dokonywanych przez organ rentowy potrąceń nie ulegnie zmianie w przyszłości, to koszty egzekucyjne zostaną zaspokojone dopiero za ok. 30 miesięcy (tj. za ok. 2,5 roku), zaś należności wierzycieli korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia (tj. należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) zaczną być pokrywane dopiero od 2018 roku, a ich spłata trwałaby co najmniej 102 lata (bez dalszego naliczania odsetek). Egzekucja z majątku zobowiązanej ogranicza się wyłącznie do egzekucji z zajętego świadczenia emerytalno-rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, w wyniku którego tutejszy organ egzekucyjny na poczet egzekwowanych należności uzyskuje co miesiąc kwotę [...]zł. Jest to jedyne ustalone źródło majątku, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji. Podniósł jednocześnie, iż nadal jest prowadzona egzekucja na podstawie szeregu innych tytułów wykonawczych. W tych okolicznościach, biorąc pod uwagę stan majątkowy zobowiązanej, zastosowane dotychczas środki egzekucyjne, jak również wiek zobowiązanej (ur. [...]r.), uznał, iż istnieje duże prawdopodobieństwo, że dalsze prowadzenie egzekucji

z jedynego majątku, jakim są środki uzyskiwane z zajętego świadczenia nie doprowadzi do zaspokojenia wierzyciela. Z tych względów uznał, iż wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a.

w odniesieniu do ww. tytułów wykonawczych, o czym orzekł w postanowieniu z dnia

[...] listopada 2015 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o:

1. uzasadnienie prawne dokonanej czynności egzekucyjnej w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego do części tytułów wykonawczych i kontynuowania do pozostałych, przy czym w odniesieniu do objętych postanowieniem o umorzeniu pobrano jedynie koszty egzekucyjne, a odmówiono egzekwowania należności objętych tymi tytułami albo,

2. zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez umorzenie postępowania

w całości lub kontynuowanie również w całości albo,

3. umorzenie postępowania do tej części tytułów, na które nie wyegzekwowano żadnych kwot, a kontynuowanie do części tytułów, na które wyegzekwowano koszty egzekucyjne (tj. odwrotnie niż w postanowieniu), co spowoduje pokrycie przynajmniej

w części dochodzonych należności z tytułu składek i tym samym całe tytuły (koszty

+ należności),

4. rozważenie umorzenia pozostałych kosztów egzekucyjnych, po to by wypełnić ogólne zasady postępowania tj. ekonomikę postępowania i celowość prowadzonej egzekucji (kwota pozostałych do wyegzekwowania kosztów wynosi ponad [...] tys.).

W uzasadnieniu zażalenia wierzyciel podniósł, iż świadczenie wypłacane przez organ rentowy jest jedynym majątkiem zobowiązanej i prowadzone postępowanie egzekucyjne powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, wobec czego nawet w sytuacji rozwiązania proponowanego w punkcie 3 zażalenia, wierzyciel może zająć jedynie to świadczenie, wobec czego tytuły te ponownie wrócą do organu I instancji. Jeżeli wierzyciel tego nie zrobi należności będą ulegały przedawnieniu. Świadczenie zaś powinno być zajęte dopóki płynie.

W odniesieniu do kosztów postępowania wierzyciel podniósł, iż koszty

w niniejszym postępowaniu powstały w związku z zajęciem świadczenia i ich umorzenie nie wpłynie negatywnie na prowadzenie postępowania, a pozwoliłoby na zaliczenie potrąceń na należności z tytułu składek, szczególnie, że koszty te zostały pokryte

w stosunku do tytułów objętych postanowieniem o umorzeniu.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor IS, postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przywołał art. 59 § 2 u.p.e.a., podnosząc, iż rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie tego przepisu, następuje

w ramach uznania administracyjnego. Wymaga zatem oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy wydatki egzekucyjne byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Niezbędne jest zatem uprzednie przeprowadzenie przez organ kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że

w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wskazał, iż organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie w sprawie. W prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych podjęto bowiem kompleksowe działania mające na celu wyegzekwowanie dochodzonych należności, a mimo szeroko podjętych działań jedynym skutecznym środkiem pozostało zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. Organ egzekucyjny dokonał analizy oraz oceny realności i zasadności ekonomicznej dalszego prowadzenia postępowań egzekucyjnych wobec zobowiązanej ustalając, iż kwota samych kosztów egzekucyjnych stanowi [...] zł, co przy kwocie uzyskiwanych potrąceń w skali miesiąca stanowi spłatę za około 2,5 roku, tym samym należności wierzyciela korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia (ZUS O/R.) zaczną być pokrywane dopiero od 2018 roku, a ich spłata trwać będzie co najmniej przez 102 lata (bez dalszego naliczania odsetek). W ocenie organu odwoławczego wykazano, iż zobowiązana nie posiada majątku ruchomego, czy też nieruchomego, z którego możliwe jest realne przeprowadzenie egzekucji, a jej aktualny stan majątkowy potwierdzony w protokole z dnia [...] maja 2015 r. nie rokuje nadziei na poprawę. Dalsze prowadzenie egzekucji powodowałoby generowanie dalszych kosztów (odsetki za zwłokę) niewspółmiernych do kwot uzyskiwanych w trakcie egzekucji należności, co przy uwzględnieniu wysokości pozostałych do uregulowania w pierwszej kolejności kosztów egzekucyjnych, wyczerpuje przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Dyrektor IS wskazał także, iż na podstawie każdego tytułu wykonawczego jest wszczynane i prowadzone odrębne, niezależne od siebie postępowanie egzekucyjne (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Organ odwoławczy dodał także, iż zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty te, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. W § 4 ww. art. 64 c u.p.e.a. wskazano, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a. Tym samym, w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tytułów wykonawczych, w których do wyegzekwowania pozostały koszty egzekucyjne, koszty egzekucyjne nie mogłyby być dochodzone od zobowiązanej, a obciążyłyby wierzyciela. W świetle tych regulacji należy uznać, iż organ egzekucyjny, kierując się ekonomiką postępowania, mając w perspektywie 2-3 lat, w aktualnej sytuacji ekonomicznej zobowiązanej, możliwość wyegzekwowania pozostałych kosztów egzekucyjnych, podjął rozstrzygnięcie mające na celu uniknięcie konieczności obciążania kosztami wierzycieli i umorzył tylko te postępowania egzekucyjne, nie rokujące wyegzekwowaniem należności głównych, co do których koszty egzekucyjne zostały już wyegzekwowane. Uznał jednocześnie, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki powstałe w związku z prowadzeniem egzekucji, co wypełnia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r.

nr [...]i wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2015 r.

Podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu i podtrzymuje swoje stanowisko zawarte

w złożonym zażaleniu. Wskazał, iż świadczenie wypłacane przez ZUS jest jedynym znanym majątkiem zobowiązanej, jego wysokość może być niewystarczająca do całkowitego wyegzekwowania należności, nie uzasadnia jednak umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący przywołał przy tym stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 169/10, zgodnie z którym: "generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone". Wierzyciel wskazał przy tym, że ani niskie dochody, ani ich brak, nie przesądza o tym, że w przyszłości zobowiązany nie osiągnie żadnych innych dochodów, bądź nie zostanie ujawniony jego nowy majątek podlegający egzekucji. Podniósł także, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego, spowoduje po stronie wierzyciela obowiązek ponownego wystąpienia do organu

I instancji z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W przeciwnym wypadku dojdzie do przedawnienia tych należności. W sprawie powstaną zaś po raz kolejny koszty egzekucyjne, które po przekazaniu postępowania do Naczelnika US będą po raz kolejny należne temu organowi, który je wyegzekwował. Wskazano także, iż

w niniejszej sprawie wysokość kosztów egzekucyjnych stanowi zaprzeczenie skuteczności i celowości prowadzonej egzekucji, a taki sposób zakończenia postępowania uniemożliwia wierzycielowi odzyskanie choćby części wierzytelności.

W ocenie skarżącego Naczelnik US postanowił dochodzić należnych kosztów egzekucyjnych przez [...] miesięcy, a umorzyć już dziś postępowanie do należności objętych tytułami wykonawczymi. Wątpliwy jest tym samym sens takiej egzekucji, która powoduje ponoszenie przez dłużnika wysokich kosztów, a nie prowadzi do zmniejszenia ciążącego na nim zobowiązania.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do jego uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.").

Kontrola zaskarżonego postanowienia we wskazanym wyżej zakresie, w ocenie Sądu wskazuje na to, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności działań organu egzekucyjnego w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Kwestionując fakt umorzenia postępowania wierzyciel wskazał, że zobowiązana posiada jedynie świadczenie emerytalne, którego wysokość może być niewystarczająca do całkowitego wyegzekwowania należności. Powyższe nie uzasadnia jednak umorzenia postępowania, albowiem prowadzenie postępowania egzekucyjnego zapobiega przedawnieniu należności. Zaproponował też już w zażaleniu inne sposoby rozstrzygania w sprawie, które uznał za bardziej odpowiednie

i stanowisko w tej mierze w skardze podtrzymał.

Organ odwoławczy uznał zaś, iż nie budzi wątpliwości, że z egzekucji nie uda się uzyskać kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, wskazując, iż mimo podjętych działań jedynym skutecznym środkiem okazało się zajęcie świadczenia emerytalnego. Ustalono jednocześnie, iż zobowiązana nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego, a jej aktualny stan majątkowy (potwierdzony w protokole z dnia [...] maja 2015 r.) nie rokuje nadziei na poprawę, zaś dalsze prowadzenie egzekucji generowałoby dalsze koszty (odsetki za zwłokę) niewspółmierne do kwot uzyskiwanych w trakcie egzekucji. Organ egzekucyjny dokonał jednocześnie oceny realności

i zasadności ekonomicznej egzekucji, wskazując, iż sama kwota kosztów egzekucyjnych stanowiąca [...]zł, przy wysokości uzyskiwanej spłaty stanowi spłatę za ok. 2,5 roku, zaś spłata należności, której początek określono na 2018 r. trwać będzie co najmniej 102 lata. Organy uwzględniły przy tym wiek zobowiązanej, wartość zadłużenia, zbieg egzekucji, jak i okoliczność, iż oprócz tytułów, co do których postępowanie egzekucyjne umorzono, organ I instancji prowadzi postępowanie na podstawie kilkudziesięciu innych tytułów wykonawczych, których numery

w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji zostały wymienione.

Odnosząc się do sporu powstałego w niniejszej sprawie, wskazać należy, że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma więc na celu jego zakończenie

z przyczyn, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 u.p.e.a. Jedną

z przyczyn umożliwiającą organowi egzekucyjnemu umorzenie postępowania jest stwierdzenie - jak przyjęły organy w niniejszej sprawie - że w postępowaniu dotyczącym wyegzekwowania należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne - art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zaistnienie przesłanki wskazanej w tym przepisie nie nakłada obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie stanowi jego fakultatywną przesłankę. Użycie zwrotu "w przypadku stwierdzenia" wskazuje, że rozstrzygnięcie

o umorzeniu, w sytuacji w nim określonej, pozostawione zostało uznaniu organu egzekucyjnego. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Co istotne, dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązana nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu dokonana w sprawie kontrola sądowo-administracyjna nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Organ egzekucyjny, a także organ odwoławczy zasadnie przyjęły, że

w prowadzonym wobec zobowiązanej postępowaniu egzekucyjnym zaistniała przesłanka jego umorzenia, określona w art. 59 § 2 u.p.e.a. Ze zgromadzonego

w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązana nie posiada majątku,

z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne. Zobowiązana pobiera bowiem emeryturę w kwocie [...]zł brutto, która stanowi jej jedyny dochód, zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim, wyposażonego standardowo, nie posiada żadnego innego majątku. Z notatki służbowej z dnia [...] listopada 2015 r., zawierającej obliczenie ogólnego zadłużenia zobowiązanej wynika, iż ogólna kwota zadłużenia wobec wszystkich trzech wierzycieli, w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosi [...] zł. Zadłużenie wobec ZUS obejmuje kwotę [...]zł należności głównej, [...]zł odsetek obliczonych na dzień [...] listopada 2015 r. oraz [...]zł kosztów egzekucyjnych i upomnienia. Zauważyć tym samym należy, iż kwota odsetek przewyższyła kwotę należności głównej. Powyższe wskazuje na słabą efektywność prowadzonej egzekucji.

Zauważyć jednocześnie wypada, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie kwestionuje ustaleń organu egzekucyjnego co do stanu majątkowego zobowiązanej, przyznając, że możliwe jest prowadzenie egzekucji jedynie z wypłacanego przez organ rentowy świadczenia. Obowiązkiem zaś organu egzekucyjnego jest zaś bieżące dokonywanie oceny skuteczności i celowości prowadzonej egzekucji, z których to obowiązków organy się wywiązały.

Podkreślenia wymaga, że organ I instancji nie umorzył postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale w dalszym ciągu prowadzi egzekucję należności ze wskazanych w postanowieniu tego organu tytułów. Umorzone zostało postępowanie jedynie w odniesieniu do tytułów wykonawczych, w których zostały wyegzekwowane koszty egzekucyjne. Biorąc pod uwagę, iż w toku jest postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie kilkudziesięciu innych tytułów wykonawczych oraz mając na uwadze majątek, z którego może być prowadzona egzekucja, efektywność tej egzekucji i stan zadłużenia zobowiązanej, w ocenie Sądu za trafną należy uznać ocenę orzekających w niniejszej sprawie organów, że w odniesieniu do tytułów wykonawczych w odniesieniu do których umorzono postępowanie egzekucyjne nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Celowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia jak kontrolowane uzasadnia dodatkowo okoliczność, że w przypadku, gdy koszty egzekucyjne (które mają pierwszeństwo zaspokojenia - art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego - pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 cyt. ustawy). Postępowanie egzekucyjne musi więc być prowadzone w taki sposób, by w sytuacji, gdy stwierdza się w jego toku, że zobowiązany nie może pokryć nawet kosztów egzekucyjnych, nie narażać wierzyciela na dodatkowe koszty egzekucyjne na skutek podejmowania kolejnych czynności - o czym wierzyciel zdaje się zapominać.

Uznając, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontrolowanej sprawie było uzasadnione, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a..

Zauważyć też wypada, iż, jak słusznie zauważył organ odwoławczy

w zaskarżonym postanowieniu, umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny,

o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie zamyka ostatecznie wierzycielowi możliwości dochodzenia należności, bowiem zgodnie z art. 61 u.p.e.a., w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Powyższy przepis stanowi zatem zabezpieczenie interesów wierzyciela na wypadek, gdyby po umorzeniu postępowania egzekucyjnego uległ zmianie stan faktyczny w ten sposób, że wyjdą na jaw okoliczności świadczące o istnieniu majątku zobowiązanego, umożliwiającego skuteczne prowadzenie egzekucji. Istnienie takiej, jedynie potencjalnej, możliwości nie uzasadnia jednak, w przekonaniu Sądu, pozostawienia postępowania egzekucyjnego ciągle otwartym w sytuacji, gdy na dany moment ustalono, że nie może ono doprowadzić do choćby częściowego zaspokojenia wierzyciela i istnieją ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tego tytułu.

W tych okolicznościach, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu, zgodnie z sentencją wyroku.