Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 117/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 149 par. 1a i 1b, par. 2, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant: St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Przedsiębiorstwo A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w K. do załatwienia wniosku A. K. z dnia 8 listopada 2012 roku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Przedsiębiorstwu A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. przyznaje od Przedsiębiorstwa A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz skarżącego A. K. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

A.K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Przedsiębiorstwa A w K. ze skargą na bezczynność Przedsiębiorstwa A w K.. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Z uwagi na fakt, że skarga ta, mimo wymierzonej organowi grzywny w drodze postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II SO/Łd 4/18, nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący wnioskiem z dnia 25 lipca 2018 r. wystąpił, na podstawie art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi z dnia 11 listopada 2017 r. W skardze skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej;

2. zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;

3. zakreślenie organowi 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.s. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 z póź. zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.";

4. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.;

5. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;

6. rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym);

7. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych (art. 200 p.p.s.a.).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 8 listopada 2012 r. zwrócił się do Przedsiębiorstwa A w K.. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w komunikacji autobusowej. Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa A w K. stwierdził, że informacji nie udostępni, gdyż Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednocześnie skarżący wskazał, że w dniu 23 marca 2014 r. skierował do Przedsiębiorstwa A w K. wiadomość e-mail z polemiką dotyczącą zajętego stanowiska, odwołał się przy tym do poglądów zawartych w orzeczeniach sądów administracyjnych. Wiadomość ta pozostała jednak bez odpowiedzi.

Mając na uwadze powyższe, skarżący podniósł, że pomimo upływu 5 lat od złożenia wniosku i prób polubownego rozstrzygnięcia sporu, do chwili wniesienia niniejszej skargi organ nie udostępnił wnioskowanych informacji publicznych ani nie wydał w tym zakresie decyzji administracyjnej. Powyższe w ocenie skarżącego uzasadnia zarzut bezczynności.

W ocenie skarżącego Przedsiębiorstwo A w K. jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej. Spółka ta wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jak również dysponuje majątkiem publicznym w postaci dopłat z budżetu państwa do biletów ulgowych. W przekonaniu skarżącego dane o organizacji kontroli biletów, takie jak liczba kontrolerów, wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli, dane dotyczące umów z firmami zewnętrznymi w tym zakresie – stanowią informację publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., co potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach o zbliżonej problematyce.

Ponadto skarżący podkreślił, że czasookres bezczynności organu pozwala przyjąć, że ma ona charakter rażący, co uzasadnia przyznanie mu sumy pieniężnej z tego tytułu. Wskazał, że dał Spółce aż nadto czasu na załatwienie sprawy, przypominając dodatkowo o ustawowym obowiązku i nie uruchamiając pochopnie postępowania sądowoadministracyjnego (choć można to było, zdaniem skarżącego, uczynić już w grudniu 2012 r.). Jednocześnie skarżący zaznaczył, że ustawodawca nie uzależnia przyznania sumy pieniężnej od wykazania konkretnej szkody w majątku skarżącego wynikłej z bezczynności organu, choć w tym przypadku takowa powstała, chociażby z uwagi na konieczność ponowienia korespondencji.

Przedsiębiorstwo A w K. nie przesłała powyższej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ani nie ustosunkowała się do zarzutów w niej zawartych. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SO/Łd 4/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył jej grzywnę w wysokości 200 zł oraz zasądził od powyższej Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zarządzeniem z dnia 3 października 2018 r. sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, który następnie wyznaczono w drodze zarządzenia z dnia 11 października 2018 r. na dzień 5 grudnia 2018 r. (k-17).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego przez skarżącego odpisu skargi z dnia 11 listopada 2017 r., określone w art. 55 § 2 p.p.s.a. Wskazany bowiem w skardze stan faktyczny i prawny sprawy nie budzi wątpliwości, a przy tym skarżący załączył do skargi korespondencję, którą prowadził z Przedsiębiorstwem A w K. w przedmiotowej sprawie.

Skarga w sprawie niniejszej opiewa na zarzut bezczynności organu – Przedsiębiorstwa A w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskował skarżący pismem z dnia 8 listopada 2012 r.

Przystępując do merytorycznych rozważań należy wskazać, iż bezczynność organu administracji publicznej, w tym również podmiotu wykonującego jej funkcje (organu administracji w znaczeniu funkcjonalnym), zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawodawca zdefiniował bezczynność jako niezłatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art.37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W przypadku spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej organ administracji pozostaje w bezczynności zatem wówczas, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie umorzył postępowania w myśl art.14 ust. 2 u.d.i.p. bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art.3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi zatem art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

Zawartą w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy Przedsiębiorstwo A w K. jest, czy też nie jest, podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art.4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a jeśli jest – czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną.

Sąd w składzie niniejszym uznał, wobec przedstawionego wyżej rozumienia informacji publicznej oraz podmiotów zobowiązanych do jej udzielania, że po pierwsze – Przedsiębiorstwo A w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a po drugie – informacje, których domaga się skarżący, mają charakter informacji publicznych. Wyjaśnić przy tym należy, że do ustalenia, czy określony podmiot może być zobowiązany do udzielenia informacji na podstawie u.d.i.p., konieczne jest zbadanie, po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, a po drugie, czy w ramach wykonywania powierzonych mu zadań publicznych może wytwarzać lub pozyskiwać informację publiczną (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, str. 63). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Unormowaniem ustawy objęte zostały zatem także podmioty niebędące organami władzy, a jedynie wykonujące zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym. Przy czym, na podkreślenie zasługuje alternatywne ujęcie kryterium kwalifikującego podmiot jako adresata ustawy, tj. wskazujące na przedmiot działania podmiotu, który to przedmiot ma się mieścić w materii zadań publicznych, lub na dysponowanie przez ten podmiot majątkiem publicznym. Orzecznictwo sądowoadministracyjne zmierza do uchwycenia istoty "dysponowania majątkiem publicznym" w zakresie wykonywania określonego "zadania władzy publicznej" (zgodnie z "preambułą" do art. 4 ust. 1 u.d.i.p.; zob. M. Bernaczyk, Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, [w:] Obowiązek bezwnioskowego udostępniania informacji publicznej. Oficyna 2008, Lex/el.). Wykonywanie zadań publicznych nie musi też być oparte na zasadzie władztwa administracyjnego. Współcześnie występuje tendencja do powierzania zadań publicznych – zadań administracyjnych podmiotom prawa prywatnego, określana jako zjawisko tzw. prywatyzacji zadań publicznych. Przy czym, wykonywanie tych zadań przybiera formy typowe dla prawa prywatnego, tak organizacyjne, jak i co do stosowanych środków, czyli, co do zasady, niewładczych (zob. m. in. S. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna, PWN, Warszawa-Kraków 1994).

Podkreślić należy także, iż Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie już odnosił się do spraw ze skarg na bezczynność przewoźnika zewnętrznego w regularnych przewozach osób w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w pojazdach. W wyrokach z dnia 6 marca 2013 r. (sygn. I OSK 2917/12; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. I OSK 1390/13), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a informacje dotyczące kontroli biletów – co do zasady – są informacją publiczną. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 17 października 2013 r., sygn. I OSK 952/13) stwierdził, że to, czy przewóz regularny w ramach publicznego transportu zbiorowego stanowi zadanie publiczne, wynika z ustaw ustrojowych dotyczących jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy lokalnego transportu zbiorowego. Podobnie transport zbiorowy stanowi zadanie ponadgminne w myśl art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1868 ze zm.). W myśl zaś art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2096 ze zm.) transport zbiorowy i drogi publiczne mieszczą się w zakresie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim.

Okoliczność, że dane zadanie wykonują inne podmioty, aniżeli podmiot władzy wskazany w przepisie ustawowym, nie zmienia kwalifikacji tego zadania, bowiem pozostaje ono zadaniem publicznym, realizowanym przez podmiot wybrany (z reguły według ściśle określonych zasad i w sformalizowanym trybie). Za realizację tego zadania i tak ostatecznie odpowiedzialny jest podmiot władzy publicznej.

Nie powinno być zatem wątpliwości, że Przedsiębiorstwo A w K. jest podmiotem działającym w sferze zadań publicznych, świadczącym usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego – drogowego.

Odnosząc się zaś do kryterium dysponowania majątkiem publicznym należy stwierdzić, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby tylko niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniać informacje na jego temat. Przyjmuje się, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (zob. S. Pietras, Podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w: Ius Novum 2011/4/108-119 oraz P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej w pracy radcy prawnego, "Radca Prawny" 2004/5/8).

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2136 ze zm.), powoływana dalej jako: "ustawa", normuje finansowanie regularnego przewozu osób w publicznym transporcie zbiorowym, w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, realizowanego na terenie RP (art.1 ust. 2 ustawy), m.in. w transporcie drogowym (art. 1 ust. 1 ustawy). Przepis art.51 ust. 1 ustawy wskazuje, że źródłem finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej mogą być w szczególności środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem oraz środki z budżetu państwa. Zgodnie z art. 50 ustawy finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać m.in. na przekazaniu operatorowi "rekompensaty" z tytułu poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem przez operatora usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego (pkt 2 c) lub udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego (pkt 3).

Przyjmuje się, że operator, w tym przedsiębiorca zewnętrzny, nie podjąłby się bez rekompensaty tych usług w takim zakresie lub na takich zasadach, biorąc pod uwagę swój interes gospodarczy, a podjęcie tychże usług jest konieczne z punktu widzenia organów władzy publicznej ze względu na interes publiczny (zob. Wytyczne w zakresie dofinansowania z programów operacyjnych podmiotów realizujących obowiązek świadczenia usług publicznych w transporcie zbiorowym. Dokument Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 12 lipca 2010 roku).

Można zatem stwierdzić, że Przedsiębiorstwo A w K. , świadcząc usługi o charakterze użyteczności publicznej w zakresie publicznego transportu zbiorowego – drogowego, korzysta ze środków publicznych.

Przechodząc do kwestii, czy żądane w niniejszej sprawie informacje dotyczące organizacji kontroli biletów w pojazdach wykonujących regularne przewozy w ramach publicznego transportu zbiorowego, stanowią informację publiczną, przypomnieć należy, że w tym zakresie orzecznictwo NSA zasadniczo pozytywnie wypowiedziało się odnośnie do takiej kwalifikacji. To jednak, czy sprecyzowana co do przedmiotu informacja w ww. zakresie powinna być uznana za informację publiczną zależy od ustalenia, czy dotyczy ona publicznej sfery działania podmiotu, czy dotyczy interesów gospodarczych spółki lub dokumentów wewnętrznych (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. I OSK 851/10). Inną kwestią jest ustalenie, czy żądana informacja publiczna nie podlega ustawowym ograniczeniom (art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.), a także ustalenie, czy nie jest to w istocie informacja przetworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

W ocenie Sądu przyjąć należy, w ślad za powołanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że żądana przez skarżącego informacja w zakresie pkt 1 wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Co do zasady, informacja dotycząca liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów w pojazdach uruchamianych przez Przedsiębiorstwo A w K., dotyczy wszakże publicznej sfery działania podmiotu. Nie ulega zatem wątpliwości, że na .organie ciążył obowiązek jej udostępnienia, zgodnie z żądaniem skarżącego. Powyższe stanowisko, w ocenie Sądu, należy odnieść także do informacji, których udostępnia żądał skarżący w pkt 2 wniosku dotyczących kwestii zatrudnienia owych osób w Przedsiębiorstwie A w K.. bądź w podmiocie zewnętrznym (wraz ze wskazaniem zawartych w tym zakresie umów – lit. a-c pkt 2) oraz do wzoru identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Nie oznacza ono jednak, że żądana informacja musi być udostępniona w pełnym zakresie (czy z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń), a także, że udostępnienie wnioskowanej informacji nie będzie wymagać jej przetworzenia. W obu przypadkach należy rozważyć okoliczności przemawiające za konkretną kwalifikacją, ewentualnie wzywając wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego w przypadku informacji publicznej, która może być udostępniona jako przetworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Podsumowując stwierdzić należy, że Przedsiębiorstwo A w K. , jako jednostka wykonująca zadanie publiczne – świadcząc usługi w zakresie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, tj. w transporcie drogowym oraz korzystająca ze środków publicznych – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Żądane przy tym informacje objęte wnioskiem z dnia 8 listopada 2012 r., bez wątpienia mają charakter informacji publicznych.

Skoro zatem żądane informacje stanowią informację publiczną, to Przedsiębiorstwo A w K. , nie udzielając takiej informacji, ani nie wydając decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź nie postępując w inny sposób przewidziany przepisami ustawy, pozostaje w bezczynności.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej, statuując w art. 1 i 2 generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, wskazuje jednocześnie na różne sposoby jej udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Nie jest przy tym wymagana żadna szczególna forma, którą należałoby zachować przekazując wnioskodawcy żądaną informację. Odmowa udostępnienia informacji następuje w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Tymczasem Przedsiębiorstwo A w K.., nie udzielając żądanej informacji, która znajdowała się w jej posiadaniu i do udzielenia której posiadała niewątpliwie środki techniczne, postąpiła wbrew przepisom u.d.i.p. Nie wydała decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej (w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), poprzestając jedynie na piśmie z dnia 26 listopada 2012 r. informującym, że wobec faktu, iż firma działa w formie spółki prawa handlowego i nie wykonuje zadań publicznych, nie znajdują do niej zastosowania przepisy u.d.i.p. i nie jest zobligowana do udzielenia wnioskowanych informacji. A skoro Spółka nie wydała decyzji odmownej, ani nie udzieliła informacji w terminie 14 dni od złożenia wniosku (zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie poinformowała o przyczynach opóźnienia w realizacji wniosku w zakresie pkt 3 (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), pozostawała niewątpliwie w bezczynności. Uznać zatem należało, że pismo Przedsiębiorstwo A w K. z dnia 26 listopada 2012 r., zawierające w istocie odmowę udzielenia informacji, nie spełniało warunków określonych w art.16 ust. 2 u.d.i.p. Nie było bowiem decyzją o odmowie udzielenia informacji.

Jednocześnie do dnia wniesienia skargi Przedsiębiorstwo A w K., nie udostępniła żądanej informacji, nie wydała też decyzji odmawiającej jej udostępnienia ani nie poinformowała o braku możliwości udostępnienie informacji w żądanej formie. Dlatego też skarga okazała się usprawiedliwiona, bowiem organ w dniu wniesienia skargi pozostawał bezczynny, co tym samym uzasadniało jego zobowiązanie do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku.

Badając przedmiotową skargę Sąd miał także na względzie, że art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy doszło do rażącego naruszenia prawa czy też nie.

Zdaniem Sądu okoliczności niniejszej sprawy czynią zasadnym twierdzenie, iż bezczynność Przedsiębiorstwa A w K. miała charakter rażący, albowiem organ ten, będąc niewątpliwie w posiadaniu wnioskowanych informacji, pozostaje bezczynny od dnia 23 listopada 2012 r. i bezczynność ta trwa nadal. Dodatkowo uwagę w tym kontekście zwraca uwagę fakt, iż mimo wymierzenia grzywny przez Sąd w drodze wskazanego postanowienia z dnia 13 czerwca 2018 r. organ nie przesłał skargi i akt sprawy. Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie za rażące naruszenie prawa uznawany jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt: II OSK 468/13, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd, wobec przedstawionych wyżej okoliczności, uznał, że wystapiły podstawy do przypisania takich cech działaniom organu.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał za uzasadniony także wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Podkreślić bowiem należy, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. jest upływ terminu do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ pozostawał i nadal pozostaje w bezczynności, która, jak wywiedziono powyżej, przybrała postać rażącego naruszenia prawa. Z tego powodu Sąd ocenił, że uzasadnionym jest nałożenie na organ grzywny. Grzywna na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma bowiem na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności postępowania. Mając zatem na względzie powyższe ustalenia Sąd uznał, że kwota 2000 zł, w realiach niniejszej sprawy jest odpowiednia.

W konsekwencji powyższej oceny i jednocześnie ustosunkowując się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że opisane powyżej okoliczności uzasadniają jej przyznanie i przyznał skarżącemu od Przedsiębiorstwa A w K.. z siedzibą w K. sumę pieniężną w kwocie 500 zł.

Konkludując Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał Przedsiębiorstwo A w K. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Kierując się zaś tymi względami Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył grzywnę organowi w kwocie 2000 zł i zasądził sumę pieniężną od organu na rzecz skarżącego w kwocie 500 zł (pkt 3 i 4 sentencji wyroku). Z kolei o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 5 sentencji wyroku). Na zasądzoną kwotę 100 zł złożył się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi na bezczynność.

IB