Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 990/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako "K.p.a."), [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zwolnił D.K. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, jednocześnie nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu organ pierwszej instancji powołał się na liczne absencje chorobowe D. K., wskazując, że w okresie ostatnich 8 lat korzystał on przez [...] dni ze zwolnień lekarskich, w tym w 2009 r. przez [...] dni, w 2010 r. przez [...] dni, a w 2011 r. przez [...] dni oraz dodatkowo przez [...] dni z tytułu opieki nad dzieckiem, a od stycznia do kwietnia 2012 r. przez [...] dni. Ponadto policjant w trakcie choroby swojej lub dziecka, korzystając z tego tytułu ze zwolnień lekarskich, uczestniczył jako radny Rady Gminy w B. w obradach sesji i posiedzeniach Komisji [...] oraz pobierał z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie. Takie postępowanie policjanta narusza ważny interes

i dobre imię Policji, podważa jej wiarygodność oraz wpływa negatywnie na dyscyplinę służbową pozostałych funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w S.. Nieobecność D. K. w służbie utrudnia organizację służby w jednostce, w której powinien wykonywać powierzone mu czynności służbowe, co skutkuje obciążeniem innych policjantów dodatkowymi zadaniami, a w konsekwencji wpływa negatywnie na ich motywację oraz rodzi napięcia i konflikty w zespole. Przy ocenie całokształtu służby - zdaniem organu - nie można także pominąć faktu, że w 2010 r. policjant pełniąc służbę w pomieszczeniach osób zatrzymanych, zablokował przyciski instalacji przyzywowej i w ten sposób uniemożliwił osobom zatrzymanym ewentualne wezwanie pomocy. Za ten czyn wymierzono mu w 2010 r. karę dyscyplinarną. W sprawie tej toczyło się też postępowanie karne, które w 2011 r. zostało przez sąd warunkowo umorzone.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania D.K. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., rozkaz personalny organu I instancji utrzymał w mocy.

Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy wskazał między innymi, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozwala na zwolnienie policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, jednakże w praktyce przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. W sprawie bezspornym jest, że D. K. korzystał z licznych zwolnień lekarskich. Między innymi

w okresie od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. przedstawił on zaświadczenia lekarskie stwierdzające jego niezdolność do służby przez ponad [...] dni, w tym [...] dni z tytułu opieki nad dzieckiem. D. K. korzystając ze zwolnień lekarskich, w tym samym czasie uczestniczył w obradach sesji i posiedzeniach Komisji [...] w związku z pełnieniem funkcji radnego Rady Gminy w B.. Oznacza to, że D. K. z powodu własnej choroby lub sprawowania opieki nad dzieckiem nie mógł realizować zadań i czynności służbowych, jednak w tym samym czasie wykonywał obowiązki związane z pełnieniem funkcji radnego. Takie zachowanie nasuwa wątpliwości co do intencji D. K. i świadczy o zamierzonym unikaniu przez niego realizacji obowiązków służbowych w celu wykonywania innych odpłatnych zadań niezwiązanych ze służbą w Policji. Trudno przyjąć, że usprawiedliwianie nieobecności w służbie zwolnieniami lekarskimi i uczestniczenie w tym czasie w obradach rady gminy jest zachowaniem, które można uznać za strzeżenie dobrego imienia Policji.

Komendant Główny Policji podkreślił ponadto, że częsta nieobecność D. K. w służbie miała dezorganizujący wpływ na pracę Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego Wydziału [...] Komendy [...] Policji w S.. Przewidziane dla niego zadania musiały być bowiem powierzane innym funkcjonariuszom tej komórki organizacyjnej. Utrudniało to realizację obowiązków wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji. Istotne są również skutki finansowe. Policjant otrzymywał bowiem 100% uposażenia zasadniczego, dodatków stałych i innych należności, mimo że przez długi czas nie wykonywał żadnych czynności służbowych.

Organ odwoławczy dodatkowo powołał się również na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...], na mocy którego warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawie popełnionego przez D. K. przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Organ podkreślił, że służba w Policji rodzi po stronie funkcjonariuszy szczególny obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także przestrzegania przepisów prawa. Tymczasem D. K. swoim zachowaniem dał wyraz ignorancji prawa, co nasuwa wątpliwości czy jako funkcjonariusz Policji może on dalej egzekwować przestrzeganie prawa przez obywateli. Ważny interes służby, z uwagi na cele realizowane przez Policję, wymaga zaś, aby służbę w tej formacji pełnili funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii.

Wskazane okoliczności, rozpatrywane łącznie, zdaniem Komendanta Głównego Policji słusznie zostały potraktowane jako sprzeczne z interesem służby i dające podstawę do rozwiązania z D. K. stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Odstąpienia od zwolnienia D. K. w omawianym trybie nie może przy tym uzasadniać dotychczasowy przebieg jego służby. Wprawdzie policjant był na ogół pozytywnie oceniany i nagradzany przez przełożonych, ale osiąganych przez niego wyników nie można uznać za ponadprzeciętne. Zdarzyło się, że otrzymał opinię stwierdzającą nieprzydatność na zajmowanym stanowisku służbowym (opinia z dnia [...] września 2010 r.). Ponadto posiada on średnie wykształcenie oraz jedynie podstawowe kwalifikacje. Nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych funkcjonariuszy. Ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji od przebiegu służby ani subiektywnego przekonania policjanta co do jego przydatności do służby. Omawiana regulacja umożliwia natomiast właściwym przełożonym taki dobór kadry, która zapewni efektywną i prawidłową realizację zadań Policji.

W ocenie organu nietrafne są podnoszone przez D. K. zarzuty procesowe, gdyż wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały dokładnie ustalone i przeanalizowane, zgodnie z regułami zawartymi w art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. Niezasadny jest także zarzut nieprawidłowego nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadanie takiego rygoru było bowiem uzasadnione z uwagi ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Powyższe czyni koniecznym niezwłoczne usunięcie z szeregów Policji osób, których pozostawanie w stosunku służbowym narusza ważny interes służby.

Powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji D. K. (dalej także jako "skarżący") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucił naruszenie art. 30 i art. 32 ust. 2 oraz art. 47 Konstytucji RP, art. 51 ust. 2 i art. 1 i art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych przez nieuprawnione pozyskanie informacji o skarżącym jako radnym i ich przetwarzanie; art. 68 ust. 1, art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez jego niezastosowanie, § 4 ust. 1 pkt 2 ust. 2 pkt 1, § 5 ust. 1 oraz § 17 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczególnych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 1, art. 35, art. 40 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez błędne zastosowanie tego ostatniego przepisu i niewyjaśnienie pojęcia "ważnego interesu służby", a ponadto naruszenie art. 134g i art. 135q ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 7 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 8, art. 35 § 3, art. 36 § 1 w związku z art. 140, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 K.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, przywrócenie skarżącego do służby oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego na jego rzecz.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż pozostawanie jego w służbie w Policji jest sprzeczne z "ważnym interesem służby"

w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organy obu instancji potraktowały chorobę skarżącego i usprawiedliwione przez niego nieobecności, jak również wydany wyrok sądowy warunkowo umarzający postępowanie karne, za sprzeczne z ważnym interesem służby. Skarżący wskazał, że za popełniony czyn karny poniósł karę dyscyplinarną. Nie można zaś po raz drugi ponownie ponosić negatywnych konsekwencji, zwłaszcza, że nie orzeczono wobec niego wyroku skazującego.

W kontekście zarzutów dotyczących nadużywania zwolnień lekarskich podniósł, że przełożeni celowo nie skorzystali z uprawnienia skierowania skarżącego z urzędu na badanie do komisji lekarskiej w celu określenia jego stanu zdrowia. W przypadku potwierdzenia nabycia schorzeń w związku ze służbą, skarżącemu przysługiwałoby bowiem prawo do świadczeń społecznych oraz roszczeń odszkodowawczych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 663/12, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego. Przesłanka ważnego interesu służby musi być przy tym skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej danego policjanta oraz ustalona na podstawie okoliczności faktycznych należycie udowodnionych oraz wykazanych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu.

Sąd zauważył, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżący korzystał

z długotrwałych zwolnień lekarskich, które wykorzystywał w sposób sprzeczny z ich przeznaczeniem, uczestnicząc, jako radny w posiedzeniach rady gminy, której jest członkiem. Ponadto skarżący - jak wynika z opinii służbowej - nie wywiązywał się

z obowiązków służbowych, a także dopuścił się przestępstwa umyślnego ściganego

z oskarżenia publicznego, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym. Jeżeli zaś powyższe ustalenia są rzetelne, to zdaniem Sądu dowodzą, że istnieją inne, przewidziane w ustawie o Policji podstawy do zwolnienia skarżącego ze służby, określające obligatoryjne lub fakultatywne przesłanki rozwiązania z policjantem stosunku służbowego.

Nadto Sąd zwrócił uwagę, że przełożeni odstąpili od skierowania D.K. na badania do komisji lekarskiej w celu ustalenia jego zdolności psychofizycznej do służby, a tym samym nie zweryfikowali czy w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi podstawa do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, tj. trwała niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską. Mimo zarzutów dotyczących niewywiązywania się z obowiązków służbowych nie rozważono przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji fakultatywnej przesłanki zwolnienia ze służby w przypadku niewywiązywania się policjanta z obowiązków służbowych w okresie służby stałej lub służby kontraktowej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy. Organy Policji w odpowiednim czasie nie rozważyły również znaczenia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...], na podstawie którego warunkowo umorzono postępowanie karne wobec skarżącego o czyn z art. 231 § 1 k.k., co miało znaczenie w kontekście wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji podstawy prawnej zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie.

Reasumując Sąd podkreślił, że jeżeli wskazane fakty i okoliczności są uzasadnione, to - jego zdaniem - istnieją inne przesłanki ustawowe do zwolnienia skarżącego ze służby, bez nadużywania podstawy zwolnienia wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Na skutek skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1080/13, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 663/12.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że WSA w Warszawie nie przeanalizował należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz w pisemnych motywach wyroku nie zawarł dostatecznego, klarownego wyjaśnienia przyjętej podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Nie podołał zatem wymogom wskazanym w art. 141 § 4 P.p.s.a.

Sąd drugiej instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez WSA w Warszawie decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W sprawie nie ma wątpliwości, że rozstrzygnięcia organów Policji, jakie zapadają na powołanej podstawie, należą do decyzji podejmowanych w ramach uznania. Sądowa kontrola takich decyzji ma ograniczony zakres. Polega ona na badaniu zgodności

z prawem zaskarżonego aktu, a zatem sprowadza się do oceny czy kompetencje organu rzeczywiście miały charakter uznaniowy, czy organ wybrał dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Sąd nie kontroluje natomiast samego "uznania"

i celowości określonych działań organów administracji publicznej. W konsekwencji kontrola sądowa decyzji uznaniowych dotyczy procesu wydawania decyzji. Obejmuje ona również uzasadnienie takich decyzji z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy Policji uzasadniając decyzję w przedmiocie rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powołały się na szereg okoliczności, które w ich ocenie miały wskazywać na konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie. Wskazały bowiem na długotrwałe, powtarzające się od kilku lat nieobecności D.K. w służbie i fakt wykorzystywania zwolnień lekarskich niezgodnie z przeznaczeniem, ale także między innymi na skutki absencji na organizację i sposób funkcjonowania macierzystej jednostki funkcjonariusza, specyfikę zadań, jakie realizuje Policja i konieczność doboru w pełni dyspozycyjnej kadry zdolnej wykonywać takie czynności w sposób efektywny. WSA w Warszawie uchylił się zaś od oceny czy powyższe okoliczności w przyjętym przez organy i niezkawestionowanym stanie sprawy mogą być kwalifikowane do kategorii ważnego interesu służbowego

w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ograniczył się jedynie do kategorycznego stwierdzenia, że sposób rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego był niedopuszczalny. Zdaniem Sądu I instancji należało bowiem zastosować inne, istniejące wówczas obligatoryjne lub fakultatywne podstawy do zwolnienia policjanta ze służby, bez nadużywania instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Takie wywody są dość ogólnikowe, a częściowo wręcz błędne. Nie ma w nich wnikliwego odniesienia się do konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy i wszystkich obowiązujących w tym zakresie przepisów. Twierdzenia WSA

w Warszawie, że w dacie rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji istniały przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia go ze służby są ponadto gołosłowne. Sąd nie wykazał bowiem wprost, jakie przepisy miałyby mieć w tym zakresie zastosowanie ani nawet z jakich konkretnie, istniejących w tym czasie przyczyn organy bezwzględnie zobowiązane były do usunięcia skarżącego

z grona funkcjonariuszy Policji. Można jedynie domyślać się, że w rachubę miałaby wchodzić podstawa przewidziana w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, bowiem ten właśnie przepis Sąd pierwszej instancji powołał w swych dalszych wywodach. W takim jednak przypadku cała argumentacja Sądu byłaby wewnętrznie sprzeczna i tym samym nielogiczna. Nie można bowiem zarzucać organowi, że w określonej dacie nie zastosował obligatoryjnego trybu rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, przyznając jednocześnie, że wskazywana podstawa ewentualnie może mieć zastosowanie dopiero w przyszłości i to pod warunkiem, że funkcjonariusz w prawem przewidziany sposób zostanie uznany za trwale niezdolnego do służby.

Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że nie wiadomo jakimi kryteriami kierował się WSA w Warszawie, akceptując bezkrytycznie zarzuty skarżącego

i przyjmując, że organy bezzasadnie odstąpiły od skierowania policjanta na badania do komisji lekarskiej oraz że zaniechania takie dowodzą wadliwości kontrolowanych decyzji, bowiem mogły mieć istotny wpływ na wynik tak rozstrzygniętej sprawy.

W swych rozważaniach Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że jedną z zasadniczych przyczyn rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego były długotrwałe

i powtarzające się absencje chorobowe a nie jego aktualny stan zdrowia. Ponadto należało mieć na uwadze, że na badania do komisji lekarskiej policjant może być skierowany nie tylko z urzędu, ale także na własny wniosek. Takiego zaś wniosku skarżącego w aktach sprawy brak. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby istniały jakiekolwiek wątpliwości co do trwałej niezdolności policjanta do służby. Sam zainteresowany w swoich pismach na takie okoliczności się nie powoływał. Treść jego raportów zdaje się wskazywać, że zabiegał o skierowanie na stosowne badania lekarskie, chcąc jedynie wykazać, że schorzenia będące przyczyną jego absencji miały związek z pełnioną służbą. Nigdy zaś nie twierdził, by całkowicie utracił zdolności psychofizyczne do pełnienia służby w Policji. Do powyższych kwestii w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku w ogóle nie ustosunkowano się. W żaden sposób nie zostało ponadto rozwinięte stanowisko WSA w Warszawie co do znaczenia dla niniejszej sprawy prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu. Nie można zatem ustalić, dlaczego Sąd uznał, że organy w stosownym czasie nie rozważyły możliwości skorzystania z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Sam zaś fakt, że przełożeni dysponując informacją o powyższym wyroku, nie rozwiązali z policjantem stosunku służbowego w powołanym trybie, dowodzi że faktu i oczywistości popełnionego przestępstwa nie uznali za przeszkodę uniemożliwiającą kontynuowanie przez funkcjonariusza służby. W takiej sytuacji pozostawienie skarżącego w służbie było możliwe, co jednoznacznie wynika z treści art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Działania organów w tym zakresie mieszczą się w przyznanych im przez ustawodawcę kompetencjach i nie podlegają kontroli sądowej. Dodać przy tym należy, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują wprawdzie terminów do rozwiązania stosunku służbowego z przyczyn określonych w art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji. Nie oznacza to jednak, że zwolnienie ze służby może nastąpić w każdym czasie po zaistnieniu takiej przyczyny. Arbitralne uznanie przez ustawodawcę pewnych okoliczności za ewentualną przeszkodę uniemożliwiającą kontynuowanie służby nakazuje niezwłoczne wykonanie takiej dyspozycji. Upływ czasu dezaktualizuje konieczność i celowość rozwiązania

z takim policjantem stosunku służbowego, ponieważ prowadzi do zatarcia związku pomiędzy faktem popełnienia przestępstwa a niemożnością kontynuowania z tego powodu służby. Zatem całkowicie nieuprawnione są sugestie Sądu pierwszej instancji, by organy Policji po upływie ponad roku od uprawomocnienia się wyroku sądu karnego rozważały możliwość zastosowania w sprawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pisemne motywy zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie czynią zadość warunkom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. ani też nie realizują celów i funkcji przypisanych uzasadnieniu jako integralnemu elementowi rozstrzygnięcia sądowego. Wskazał, że orzekając w sprawie ze skargi skarżącego na ostateczną decyzję Komendanta Głównego Policji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany będzie ponownie skargę tę rozpoznać,

a ocenę o zgodności bądź niezgodności zaskarżonej decyzji przedstawić w uzasadnieniu spełniającym wymogi i standardy określone w art.141 § 4 P.p.s.a.

W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu [...] lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując swoje żądania sprecyzowane w skardze wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymującej w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Podniósł, że ww. rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane

z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Organ pierwszej instancji podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wziął pod uwagę jedynie wybiórcze i pośrednie okoliczności błędnie uznając, że zachodzi ważny interes służby. Głównym motywem wydania decyzji organów obu instancji było przebywanie skarżącego na długotrwałych zwolnieniach lekarskich i uczestniczenie w obradach sesji i posiedzeniach komisji rady gminy. Tymczasem skarżący jedynie czasowo, a nie długotrwale przebywał na zwolnieniach lekarskich. Niezdolność skarżącego do służby nie oznacza jego niezdolności do normalnego funkcjonowania w życiu codziennym, w tym do uczestniczenia w sesji rady gminy. We wskazaniach lekarskich lekarz oznaczał bowiem, że skarżący może chodzić. Skarżący był czasowo niezdolny do służby, ale nie oznacza to zakazu podejmowania jakichkolwiek innych czynności. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że funkcja radnego nie pozostaje w związku ze służbą w Policji, a pozostaje w sferze życia pozasłużbowego skarżącego. Dlatego też organ nie był uprawniony do wystąpienia, pozyskania i wykorzystania informacji o skarżącym jako radnym. Czynem tym organ naruszył konstytucyjne prawo skarżącego do prywatności. Z art. 75 § 1 K.p.a. wynika zaś zakaz wykorzystywania dowodów zdobytych sprzecznie z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przewidziane w tym przepisie związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno oceny w zakresie przepisów materialnoprawnych, jak i norm postępowania. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zmienił się tak istotnie, że nie mają do niego zastosowania przepisy interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 191). Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym. I tak w wyroku z dnia 14 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że "wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny." (LEX nr 503177).

Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1080/13, albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby

w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.

Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ww. ustawie bliżej określone. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie policjanta

w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ dysponuje zatem możliwością wyboru skutku prawnego. Możliwość skorzystania przez organ z przyznania mu w ten sposób przez ustawodawcę uprawnień nie oznacza dowolności i nieograniczonego (arbitralnego) czynienia użytku z przyznanych kompetencji. Stąd, decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu powinny uwzględniać wymogi przewidziane w art. 7 K.p.a. Zatem Sąd administracyjny nie ingeruje w celowość rozstrzygnięcia organu, ale ocenia zgodność decyzji z art. 7 K.p.a. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w tym przepisie, powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających w sprawie zastosowanie, natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. Wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31).

Jak wskazano powyżej "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jednak w orzecznictwie sądowym, jak

i w praktyce przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Jednakże, co już wielokrotnie podkreślono w judykaturze, przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę (por. wyrok WSA dnia 27 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 553/07 LEX nr 447276).

Przesłanka wystąpienia "ważnego interesu służby" winna być oceniana indywidualnie w każdej sprawie w odniesieniu do konkretnego policjanta, a do zwolnienia ze służby wystarczy sam fakt zaistnienia tej przesłanki.

Z konstrukcji powyżej określonego przepisu wynika, że podejmowane na jego podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, przy czym ustawodawca określił, w jakich warunkach może dojść do jego zastosowania. Wystąpienie zatem przesłanki określonej

w przytoczonym przepisie stwarza dla organu możliwość wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby.

Co do zasady sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności.

Kognicja Sądu w tego typu sprawach ograniczona jest zatem do zbadania, czy istotnie przesłanka opisana w przepisie stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji zaistniała.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, organy obu instancji

w przekonywujący sposób wykazały, że za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji przemawia ważny interes służby.

W sprawie bezspornym jest bowiem, że skarżący korzystał z licznych zwolnień lekarskich. Między innymi w okresie od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. przedstawił on zaświadczenia lekarskie stwierdzające jego niezdolność do służby przez ponad [...] dni, w tym [...] dni z tytułu opieki nad dzieckiem. Istotnym jest również, że skarżący korzystając ze zwolnień lekarskich, w tym samym czasie uczestniczył w obradach sesji i posiedzeniach Komisji [...] w związku z pełnieniem funkcji radnego Rady Gminy w B.. Oznacza to, że skarżący z powodu własnej choroby lub sprawowania opieki nad dzieckiem nie mógł realizować zadań i czynności służbowych, jednak w tym samym czasie wykonywał obowiązki związane z pełnieniem funkcji radnego. Takie zachowanie, jak słusznie zauważają organy obu instancji, nasuwa wątpliwości co do intencji skarżącego i świadczy o zamierzonym unikaniu przez niego realizacji obowiązków służbowych w celu wykonywania innych odpłatnych zadań niezwiązanych ze służbą w Policji.

Zgodzić się należy z organami Policji, że usprawiedliwianie nieobecności

w służbie zwolnieniami lekarskimi i uczestniczenie w tym czasie w obradach rady gminy jest zachowaniem, które nie można uznać za strzeżenie dobrego imienia Policji. Częsta nieobecność skarżącego w służbie miała zaś - jak podnoszą organy - dezorganizujący wpływ na pracę Ogniwa [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w S.. Przewidziane dla niego zadania musiały być bowiem powierzane innym funkcjonariuszom tej komórki organizacyjnej. Utrudniało to realizację obowiązków wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji. Niewątpliwie istotne w niniejszej sprawie są również skutki finansowe. Skarżący otrzymywał bowiem 100% uposażenia zasadniczego, dodatków stałych i innych należności, mimo że przez długi czas nie wykonywał żadnych czynności służbowych.

Organy słusznie powołały się też na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego

w S. z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt [...], na mocy którego warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawie popełnionego przez skarżącego przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Służba w Policji rodzi po stronie funkcjonariuszy szczególny obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także przestrzegania przepisów prawa, a skarżący swoim zachowaniem dał wyraz ignorancji prawa, co nasuwa uzasadnione wątpliwości czy jako funkcjonariusz Policji może on dalej egzekwować przestrzeganie prawa przez obywateli. Ważny interes służby, z uwagi na cele realizowane przez Policję, wymaga zaś, aby służbę w tej formacji pełnili funkcjonariusze o nieposzlakowanej opinii.

Wskazane wyżej przez organy obu instancji okoliczności słusznie więc zostały potraktowane jako sprzeczne z interesem służby i dające podstawę do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Odstąpienia od zwolnienia skarżącego na podstawie ww. przepisu nie może przy tym uzasadniać dotychczasowy przebieg jego służby. Słusznie zauważają organy, że wprawdzie skarżący był na ogół pozytywnie oceniany i nagradzany przez przełożonych, ale osiąganych przez niego wyników nie można uznać za ponadprzeciętne. Zdarzyło się zresztą również, że otrzymał opinię stwierdzającą nieprzydatność na zajmowanym stanowisku służbowym (opinia z dnia [...] września 2010 r.). Ponadto posiada on średnie wykształcenie oraz jedynie podstawowe kwalifikacje. Skarżący nie dysponuje innymi, szczególnymi kwalifikacjami, które wyróżniałyby go na tle innych funkcjonariuszy.

Zauważyć należy, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji od przebiegu służby ani subiektywnego przekonania policjanta co do jego przydatności do służby. Omawiana regulacja umożliwia natomiast właściwym przełożonym taki dobór kadry, która zapewni efektywną i prawidłową realizację zadań Policji.

Nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, stosownie do wymogów z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. organ rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dokonał jego swobodnej oceny (art. 80 K.p.a.). Wyniki tejże oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., zawiera bowiem wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, zaś przedstawiona w nim argumentacja jest spójna, logiczna i pozbawiona sprzeczności.

Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organ Policji zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, stwierdzić należy, że słuszny interes skarżącego nie stoi

w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja skarżącego, kwestionująca rozstrzygnięcia organów, nie góruje nad ważnym interesem służby.

Skarżący w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze podnosił, iż istotne znaczenie w sprawie mają kwestie dotyczące stanu jego zdrowia, stanowiące przyczynę długotrwałej absencji w służbie wskazując, iż kwestie te nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę przez organy Policji. Zaznaczenia jednak wymaga, że przy kwalifikacji określonych zdarzeń do kategorii ważnego interesu skarżącego służby istotne są nie przyczyny, lecz skutki określonego zdarzenia, między innymi wpływ na funkcjonowanie struktur policyjnych, co zostało wyraźnie wyartykułowane

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podstawą zwolnienia skarżącego ze służby

w sprawie niniejszej były w istocie skutki długotrwałej nieobecności skarżącego w służbie w wymiarze węższym - dotyczącym funkcjonowania macierzystej jednostki (usytuowanej w pionie patrolowo - interwencyjnym) oraz w wymiarze szerszym - dotyczącym wizerunku całej formacji.

Ważąc słuszny interes skarżącego organ zasadnie wskazał, iż stosunek służbowy funkcjonariusza Policji ma charakter administracyjnoprawny, którego istotą jest, w odróżnieniu od stosunku pracy, między innymi wzmożona stabilność zatrudnienia jako swoisty przywilej wynikający z pełnienia służby publicznej. Sprawowanie służby publicznej, nie może być jednakże ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, publ.: LEX 127308).

Należy podkreślić, że Policja jako szczególna formacja podlega wyjątkowym wymaganiom i jest uważnie obserwowana przez społeczeństwo, co powoduje konieczność dyscyplinowania policjantów i szczególnego dbania o prawidłowość własnego postępowania.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu organ I instancji zasadnie nadał rozstrzygnięciu o zwolnieniu ze służby rygor natychmiastowej wykonalności. Swe stanowisko należycie uzasadnił wskazując, że

w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające uznanie pierwszeństwa interesu społecznego (interesu służby) nad indywidualnym interesem strony. Uwzględnił przy tym szczególny status i zadania realizowane przez Policję, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której zhierarchizowana struktura, podporządkowana szczególnej dyscyplinie służbowej, wymaga skutecznego

i prawidłowego działania.

Konkludując Sąd stwierdza, że organ Policji mógł zwolnić skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ustalony przez organ stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, zaś motywy rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione. Zaskarżona decyzja odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Zwolnienie skarżącego ze służby nastąpiło zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze a dotyczącego naruszenia przez organy Policji art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem wyjaśnić należy, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji nie jest stosunkiem pracy, a stosunkiem który ma charakter administracyjnoprawny. W sprawie nie mógł więc zostać naruszony ww. przepis prawa.

Sąd nie stwierdził naruszenia pozostałych wskazanych przez skarżącego przepisów prawa oraz nie stwierdził innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi i uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Organy nie naruszyły wymienionych przez skarżącego przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dokonały wyczerpujących ustaleń i prawidłowo oceniły, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, że w stosunku do skarżącego zachodzi przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, stąd też wydane decyzje odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w wyroku.