Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 975/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit a, art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 78 ust.2 pkt 1, art. 140mb pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: 31ia
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 13 maja 2022 r., [...] nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 207,- zł (słownie: dwieście siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO" lub "organem"), z 30 czerwca 2022 r. nr [...], wydana po rozpoznaniu odwołania A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (zwanej dalej "stroną" lub "skarżącą"), od decyzji Prezydenta Miasta P. z 13 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 czerwca 2021 r. strona zbyła pojazd marki C. o nr rejestracyjnym [...] O powyższym organ został zawiadomiony w dniu 3 sierpnia 2021 r.

Prezydent Miasta P., decyzją z 13 maja 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. zwanej "K.p.a."), art. 78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm. zwanej "P.r.d."), nałożył karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia ww. organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 4 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Organ uwzględnił, że strona jest spółką prawa handlowego, prowadzi działalność gospodarczą, a zatem jako przedsiębiorca powinna być świadoma obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów dotyczących jej przeważającej działalności. W ocenie organu 30-dniowy termin, przy dochowaniu wymaganej staranności, pozwala na wywiązanie się z nałożonego obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. Zdaniem organu, nie zostały również spełnione przesłanki z art. 189f § 1 K.p.a. do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Waga naruszenia nie jest bowiem znikoma, zważywszy na czas jego trwania (4 dni), powtarzalność naruszeń (kolejne naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu w danym roku kalendarzowym), a także z uwagi na fakt, że naruszenia prawa dopuścił się profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w przedmiocie hurtowej i detalicznej sprzedaży samochodów. Nadto organ podkreślił, że omawiana administracyjna kara pieniężna ma istotne znaczenie z punktu widzenia skutecznej implementacji unormowań unijnych w zakresie ochrony środowiska naturalnego i ochrony zdrowia. W związku z powyższym organ uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 300 zł.

W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych zarzucając naruszenie następujących przepisów, które miało istotny wpływa na wynik sprawy tj:

- art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 189a § 1 K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez uchybienie regułom procedury przez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej,

- art. 189a K.p.a. w zw. z art. 189f § 1-3 K.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w ww. przepisie pomimo, że w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącej kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W piśmie z 14 listopada 2022 r. strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.), zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ w piśmie z 9 grudnia 2022 r. wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w ww. trybie. W związku z powyższym zaszły przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Odnosząc się do meritum to Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, jak również poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. nakładającej na stronę karę pieniężną w kwocie 300 zł.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżąca przyznała, że obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został dopełniony w terminie, z przyczyn od strony niezależnych, a wynikających z panującej w kraju sytuacji związanej z pandemią koronawirusa. Wskazała, że przez cały 2021 r. w spółce występował problem z absencją pracowników związaną z zakażeniami koronawirusem, kwarantannami oraz pracą zdalną. Powyższe powodowało opóźnienia w przepływie dokumentów pomiędzy pracownikami spółki, a w konsekwencji spowodowało dopuszczenie się przez skarżącą przekroczeń terminu przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Skarżąca wskazała także, że nie bez znaczenia dla niezachowania ww. terminu był fakt często zmieniających się przepisów w trakcie trwania pandemii.

Należy wskazać, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominął przepisy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 zwanej "ustawą COVID-19"). W szczególności pominięto art. 31ia ustawy COVID-19 zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw tj. od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:

1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Zgodnie z art. 15 pkt. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, ww. ustawa z 24 czerwca 2021 r. weszła w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia z wyjątkiem m.in. przepisu art. 1 pkt 29, wydłużającego termin na zawiadomienie o zbyciu/nabyciu pojazdu do 60 dni, który wszedł w życie z dniem ogłoszenia ustawy tj. z dniem 1 lipca 2022 r.

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca dokonała zbycia przedmiotowego pojazdu w dniu 30 czerwca 2021 r., a zatem 30-dniowy termin przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., na zgłoszenie zbycia pojazdu uległ, zgodnie z art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, wydłużeniu do 60 dni. Organ zatem powinien przyjąć, że skarżąca zobowiązana była do zachowania 60-dniowego (a nie jak wskazały organy w uzasadnieniach decyzji – terminu 30-dniowego) do zrealizowania obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu.

Należy bowiem zauważyć, że w związku z pandemią COVID-19 i nowymi regulacjami na podstawie ustawy COVID-19 można wyróżnić trzy okresy, w których termin do zrealizowania obowiązku zgłoszenia nabycia bądź zbycia pojazdu staroście kształtował się odmiennie, tj.:

1) w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał 180-dniowy termin;

2) w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obowiązywał 30-dniowy termin;

3) w okresie od 1 lipca 2021 r. obowiązuje 60-dniowy termin.

Nie doszło zatem do uchybienia przez skarżącą 60-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 30 czerwca 2021 r. Termin ten bowiem upływał z dniem 30 sierpnia 2022 r. (tj. ostatni dzień terminu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu). Strona skarżącą zawiadomiła organ o zbyciu przedmiotowego pojazdu przed upływem terminu tj. w dniu 3 sierpnia 2021 r. Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z przepisem art. 31ia pkt 2 ustawy COVID-19, przepis art. 140mb u. P.r.d. (nakładającego karę pieniężną za niezawiadomienie organu o zbyciu/nabyciu pojazdu), stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.

Doszło zatem do istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 140mb u.P.r.d. w zw. z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Zasadą dotyczącą każdego postępowania administracyjnego, jest legalizm działań podejmowanych przez organy rozstrzygające daną sprawę. Zasada ta ma swoje umocowanie zarówno w art. 6 K.p.a., jak i w Konstytucji RP - art. 7. Organy władzy publicznej mają nakaz działania jedynie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Uznając jednocześnie, że z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Sąd postępowanie to umorzył. Zgodnie z ww. przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ niezasadnie nałożył na stronę skarżącą karę administracyjną w kwocie 300 zł, w sytuacji gdy zgodnie z art. 31ia ust. 1 ustawy COVID-19, zawiadomiła organ w terminie 60-dniowym o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Powyższe czyni wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na to że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. Mając na względzie powyższe

Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku).

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 90 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku zgodnie z art. 200 P.p.s.a. oraz z art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800).