Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 606/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 166b, art. 54 par. 1, 4 i 5, art. 33 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 20 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 roku sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne do postępowania zabezpieczającego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz w związku art. 17 § 1, art. 18, art. 54 § l, 5 i § 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] nr [...], w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionej skargi z dnia 23 marca 2017 r. (uzupełnionej pismem z dnia 02.04.2017r:) "na czynności egzekucyjne do postępowania zabezpieczającego w postaci zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr zawiadomienia [...]., Cz. nr [...] z dnia [...]", dokonane w ramach postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] o numerach od [...] do [...].

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na [...] S.A. z siedzibą w [...] zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...], obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2014 r. do grudnia 2014 r., które zostały odebrane przez zobowiązaną Spółkę w dniu 20 stycznia 2017 r.

Mając na celu zabezpieczenie ww. należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] zastosował środek zabezpieczający w postaci zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej u Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z tytułu zwrotów i nadpłat w podatkach należnych [...] S.A. Ww. zawiadomienie o zajęciu Spółka odebrała w dniu 10 marca 2017r., natomiast w dniu 7 marca 2017 r. zostało ono przekazane do komórki realizującej zwroty i nadpłaty w podatkach.

W odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z dnia 13 marca 2017 r. organ egzekucyjny został poinformowany przez Dział Rachunkowości, że w dniu 13 marca 2017 r. przekazano nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 79,00 zł.

Pismem z dnia 23 marca 2017 r. pełnomocnik Spółki złożył na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismo zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne" w postaci zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr [...], Cz. nr [...] z dnia [...]. Natomiast pismem z dnia 2 kwietnia 2017 r. pełnomocnik Spółki wniósł do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "Uzupełnienie skargi na czynności egzekucyjne".

Po rozpoznaniu ww. środka zaskarżenia, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] postanowienie oddalające skargę z dnia 23 marca 2017 r. (uzupełnioną pismem z dnia 2 kwietnia 2017 r.) ,,na czynności egzekucyjne do postępowania zabezpieczającego w postaci zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr zawiadomienia [...], Cz. nr [...]"

Pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie "art. 33 pkt 1" w związku z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wniósł o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu powyższego środka zaskarżania pełnomocnik Spółki zaznaczył, że celem postępowania wszczętego wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej, a w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Zdaniem pełnomocnika Spółki, organ egzekucyjny dokonując zabezpieczenia należności, dokonał zabezpieczenia środków, które co do zasady stanowią źródło finansowania zakupów. Zajęcie wierzytelności pochodzącej ze zwrotu podatkowego jest środkiem nadmiernie obciążającym Spółkę i utrudnia jej działalność.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że zgodnie z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. W myśl art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Treść tego przepisu wskazuje, że skarga może być wniesiona na konkretne czynności (organu egzekucyjnego, czy też egzekutora) o charakterze wykonawczym. Stosownie do treści art. 54 § 4 i § 5 ww. ustawy, skargę na czynności egzekucyjne, której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a). Z uwagi zatem na przytoczony uprzednio art. 166b ww. ustawy, w postępowaniu zabezpieczającym odpowiednie zastosowanie ma również art. 54 powyższej ustawy.

W analizowanej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...] oddalające jako nieuzasadnioną skargę z dnia 23 marca 2017 r. (uzupełnioną pismem z dnia 02.04.2017r.) na czynności egzekucyjne do postępowania zabezpieczającego w postaci zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr zawiadomienia [...], Cz. nr [...] z dnia [...]", dokonane w ramach postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] o numerach od [...] do [...].

W odniesieniu do powyższego organ zauważył, iż zgodnie z art. 164 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez: zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości; obciążenie nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową, w tym przez złożenie dokumentów do zbioru dokumentów w przypadku nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej; obciążenie statku morskiego lub statku morskiego w budowie zastawem wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteka morska przymusowa); ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej albo której księga wieczysta zginęła lub uległa zniszczeniu; ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

Stosownie zaś do art. 164 § 4 ww. ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

W kwestii prawidłowości zaskarżonych czynności wykonawczych organ zauważył, iż tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z innych wierzytelności pieniężnych uregulowany został w oddziale 1 rozdziału 5 Działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 89 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona wart. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W myśl art. 89 § 3 ww. ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: 1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa wart. 90 § 1 (w przypadku zajęcia zabezpieczającego organ egzekucyjny doręcza stronie odpis zarządzenia zabezpieczenia, o ile nie został wcześniej doręczony). Natomiast zgodnie z art. 89a § 1 powyższej ustawy, zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałe w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia. Natomiast jak stanowi § 2 ww. przepisu, dłużnik zajętej wierzytelności składa oświadczenie, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1, jednocześnie z przekazaniem organowi egzekucyjnemu kwoty na pokrycie dochodzonych należności albo informuje o braku swojej właściwości, jeżeli nie jest dłużnikiem wierzytelności. Zaś zawiadomienie o zajęciu i inne pisma w ramach egzekucji z nadpłaty lub zwrotu podatku sporządza się i doręcza z użyciem środków komunikacji elektronicznej w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 67 § 2c (art. 89a. § 3 ww. ustawy).

W analizowanej sprawie, zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] przesłane zostało do dłużnika zajętej wierzytelności za pomocą Systemu Zarządzania Dokumentacją, przy użyciu podpisu elektronicznego osoby, której przyznano certyfikat niezbędny do posługiwania się podpisem elektronicznym. Natomiast kopia zajęcia została przesłana do zobowiązanej Spółki, która potwierdziła jej odbiór w dniu 10 marca 2017 r. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, nie może również budzić żadnych wątpliwości legalność czynności, polegającej na zajęciu innych wierzytelności, gdyż jest to środek stosowany w postępowaniu zabezpieczającym należności pieniężnej, wyszczególniony wart. 164 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym uznać należy, że zaskarżona czynność zabezpieczająca została dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W zażaleniu pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej czynności zabezpieczającej naruszenie "art. 33 pkt 1" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do powyższego zauważyć należy, że zgodnie z ww. przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Tymczasem zauważyć należy, iż z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje na czynności o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której występowałaby konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które prowadziłyby - w przypadku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Należy zatem uznać, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powyższe uwagi odnoszą się odpowiednio do skargi na czynności zabezpieczające. Stwierdzić zatem należy, iż podniesiony w zażaleniu przez pełnomocnika zobowiązanego zarzut naruszenia "art. 33 pkt 1" w związku z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności zabezpieczające i nie może być rozpatrywany w analizowanej sprawie. Niezależnie od powyższego organ nadzoru zauważył, iż sam pełnomocnik Spółki w uzasadnieniu zażalenia wskazał, że celem postępowania wszczętego wniesieniem skargi na czynności egzekucyjne jest jedynie zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności, a w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, za niezasadny należy również uznać podniesiony w zażaleniu zarzut zastosowania środka zabezpieczającego nadmiernie obciążającego Spółkę i utrudniającego jej działalność. W odniesieniu do powyższego organ zauważył, iż w analizowanej sprawie zobowiązana Spółka nie wskazała innego środka zabezpieczającego, który byłby dla niej mniej uciążliwy. Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest środek zabezpieczający, w wyniku którego zajęto kwotę 79,00 zł. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi należy więc w pełni podzielić pogląd reprezentowany przez organ I instancji, iż w analizowanej sprawie, nie mamy do czynienia z zastosowaniem zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego, który mógłby utrudnić działalność Spółki.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi. Wniosła o jego uchylenie w całości, umorzenie postępowania w związku z brakiem podstaw prawnych do twierdzeń organu podatkowego oraz rażącym naruszeniem prawa przejawiającym się w szczególności naruszeniem art. 33 pkt 1 w związku z art. 166b u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczasową argumentację.

Dodatkowo podniesiono, że organ egzekucyjny dokonując zabezpieczenia należności dokonał zabezpieczenia środków, które co do zasady stanowią źródło finansowania zakupów. Zajęcie wierzytelności pochodzącej ze zwrotu podatkowego jest środkiem nadmiernie obciążającym Spółkę i utrudnia jej działalność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy).

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. W myśl art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Treść tego przepisu wskazuje, że skarga może być wniesiona na konkretne czynności (organu egzekucyjnego, czy też egzekutora) o charakterze wykonawczym. Stosownie do treści art. 54 § 4 i § 5 ww. ustawy, skargę na czynności egzekucyjne, której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a). Z uwagi na przytoczony uprzednio art. 166b ww. ustawy, w postępowaniu zabezpieczającym odpowiednie zastosowanie ma również art. 54 powyższej ustawy.

W niniejszej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...] oddalające jako nieuzasadnioną skargę z dnia 23 marca 2017 r. (uzupełnioną pismem z dnia 02.04.2017r.) "na czynności egzekucyjne do postępowania zabezpieczającego w postaci zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej nr zawiadomienia [...] Cz. nr [...] z dnia [...]", dokonane w ramach postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia [...] o numerach od [...] do [...].

Zgodnie z art. 164 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez: zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości; obciążenie nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową, w tym przez złożenie dokumentów do zbioru dokumentów w przypadku nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej; obciążenie statku morskiego lub statku morskiego w budowie zastawem wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteka morska przymusowa); ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej albo której księga wieczysta zginęła lub uległa zniszczeniu; ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

Stosownie zaś do art. 164 § 4 ww. ustawy, do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, egzekucję z rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości.

Tryb postępowania organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z innych wierzytelności pieniężnych uregulowany został w oddziale 1 rozdziału 5 Działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 89 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona wart. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu, zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.

W myśl art. 89 § 3 ww. ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;

2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;

3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa wart. 90 § 1 (w przypadku zajęcia zabezpieczającego organ egzekucyjny doręcza stronie odpis zarządzenia zabezpieczenia, o ile nie został wcześniej doręczony).

Natomiast zgodnie z art. 89a § 1 powyższej ustawy, zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa obejmuje także wierzytelności przyszłe, wynikające z nadpłaty lub zwrotu podatku powstałe w ciągu roku od dnia dokonania zajęcia.

Jak stanowi § 2 ww. przepisu, dłużnik zajętej wierzytelności składa oświadczenie, o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1, jednocześnie z przekazaniem organowi egzekucyjnemu kwoty na pokrycie dochodzonych należności albo informuje o braku swojej właściwości, jeżeli nie jest dłużnikiem wierzytelności. Zaś zawiadomienie o zajęciu i inne pisma w ramach egzekucji z nadpłaty lub zwrotu podatku sporządza się i doręcza z użyciem środków komunikacji elektronicznej w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 67 § 2c (art. 89a. § 3 ww. ustawy).

W analizowanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu, iż czynność polegająca na zajęciu innych wierzytelności, jest zgodna z prawem. Jest to bowiem środek stosowany w postępowaniu zabezpieczającym należności pieniężnej, wyszczególniony wart. 164 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżona czynność zabezpieczająca została w niniejszej sprawie dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] przesłane zostało do dłużnika zajętej wierzytelności za pomocą Systemu Zarządzania Dokumentacją, przy użyciu podpisu elektronicznego osoby, której przyznano certyfikat niezbędny do posługiwania się podpisem elektronicznym. Natomiast kopia zajęcia została przesłana do zobowiązanej Spółki, która potwierdziła jej odbiór w dniu 10 marca 2017 r. Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie uchybień podczas dokonywania kwestionowanej czynności zabezpieczającej.

Sąd podziela również stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje na czynności o charakterze procesowym, w stosunku do których ustawodawca przewidział inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenia na postanowienia lub wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której występowałaby konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego wynikających z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które prowadziłyby - w przypadku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Należy zatem uznać, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powyższe uwagi odnoszą się odpowiednio do skargi na czynności zabezpieczające. Stwierdzić zatem należy, iż podniesiony w zażaleniu przez pełnomocnika zobowiązanego zarzut naruszenia "art. 33 pkt 1" w związku z art. 166b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykracza poza zakres przedmiotowy skargi na czynności zabezpieczające i nie może być rozpatrywany w analizowanej sprawie.

Należy ponadto zauważyć, że Spółka nie wskazała innego środka zabezpieczającego, który byłby dla niej mniej uciążliwy. Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest środek zabezpieczający, w wyniku którego zajęto kwotę 79,00 zł. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż nie stanowi to zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego, który mógłby utrudnić działalność Spółki.

Należy też podkreślić, że poza podniesieniem zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Spółka nie wskazała na żaden inny środek, który mógłby zostać zastosowany, a który w jej ocenie byłby mniej dolegliwy prowadząc jednocześnie do celu egzekucji, jakim jest wyegzekwowanie należności pieniężnej. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie ma prowadzić do wstrzymania egzekucji w ogóle, ale skierować ją do innych składników majątkowych zobowiązanego. Sąd w związku z tym stwierdza, że w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy oraz z uwagi na ww. przepisy za prawidłowe należało uznać przyjęcie przez organy administracyjne obu instancji że wbrew zarzutowi opartemu na art. 33 pkt 8 u.p.e.a., zajęcia wierzytelności skarżącej Spółki dokonano zgodnie z obowiązującą procedurą.

W tej sytuacji, wbrew zarzutom skargi, wydając zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszono art. 33 § 1 i art. 166b u.p.e.a. Skargę jako bezzasadną należało więc oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

R.T.