Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 366/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 13 listopada 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 335/18 w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od W.K. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 335/18 uwzględnił skargę W.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 21 marca 2014 r. nr WS.VIII.MS.7725-1-6-10 (pkt 1) oraz uchylił postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia 22 maja 2014 r. nr DRiR-MD-580-157/14 (MSP/DRiR/1382/14) (pkt 2).

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wojewoda Małopolski decyzją z 21 marca 2014 r. odmówił potwierdzenia na rzecz W.K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.L. udziału w prawie własności nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...].

W.K. wniósł do Ministra Skarbu Państwa odwołanie od decyzji organu I instancji.

Minister Skarbu Państwa pismem z [...] kwietnia 2014 r. poinformował stronę o braku prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia po M.L., a także po jej domniemanych następcach prawnych, co jest niezbędne do skutecznego ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Organ pouczył jednocześnie stronę o możliwości zawieszenia postępowania na okres nie dłuższy niż 3 lata.

W dniu [...] maja 2014 r. W.K. zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego w sprawie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP.

Minister Skarbu Państwa postanowieniem z 22 maja 2014 r. zawiesił na wniosek strony, na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2014 r.

W dniu 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2260). Zgodnie z art. 53 pkt 1 w zw. z art. 103 tej ustawy organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 2042), powoływanej dalej jako "ustawa z 2005 r.", jest minister właściwy do spraw administracji publicznej, natomiast sprawy administracyjne i sądowo-administracyjne wszczęte i niezakończone przed dniem jej wejścia w życie są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów przez organy, które przejęły zadania i kompetencje zgodnie z przepisami tej ustawy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po dokonaniu oceny akt sprawy stwierdził, że zgodnie z art. 98 § 2 K.p.a., jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W niniejszej sprawie postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2014 r. zostało zawieszone na wniosek W.K. postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z 22 maja 2014 r. Jednocześnie strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego na jej wniosek postępowania, w terminie wskazanym w art. 98 § 2 K.p.a., bowiem w okresie zawieszenia postępowania strona nie składała żadnych wniosków. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania upłynął [...] maja 2017 r.

Wobec powyższego Minister uznał odwołanie W.K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2014 r. za wycofane. Tym samym zaszła konieczność umorzenia postępowania odwoławczego, jako bezprzedmiotowego.

W.K. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który powołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę.

Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., I OPS 3/17, "Złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. - obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm.) skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 tej ustawy" (ONSAiWSA 2018/1/2). Zatem złożenie wniosku przez jednego uprawnionego otwiera drogę również pozostałym uprawnionym (współwłaścicielom lub ich spadkobiercom) do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Obowiązkiem organów było zatem ustalenie wszystkich stron postępowania, jako że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań." Sąd I instancji powołał stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym "Wszczęcie postępowania przez jednego ze spadkobierców rodzi po stronie organu obowiązek zapewnienia czynnego udziału w tym postępowaniu również pozostałym spadkobiercom dawnej właścicielki, niezależnie od tego czy złożyli oni odpowiedni wniosek" (wyrok NSA z 1 grudnia 2017 r., I OSK 1581/15, LEX nr 2465254).

Sąd I instancji powołał, że w niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję odmowną mimo, że z powyższego obowiązku w ogóle się nie wywiązał. Nie ustalił nawet, czy sam wnioskodawca jest spadkobiercą właścicielki pozostawionego poza obecnymi granicami RP mienia, nie mówiąc już o ustaleniu pozostałych stron postępowania, czym w ocenie sądu niewątpliwie naruszył art. 10 § 1 K.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Natomiast organ odwoławczy zawiesił postępowanie odwoławcze na wniosek strony (art. 98 § 1 K.p.a.), mimo że przepis ten stanowi, że "Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu." Sąd I instancji uznał pogląd wyrażony w skardze, zgodnie z którym pozostałe strony nie miały możliwości wypowiedzenia się, co do możliwości zawieszenia postępowania na wniosek strony (np. wyrażenia sprzeciwu), gdyż nie zostały dotychczas ustalone i poinformowane o wszczęciu postępowania w przedmiocie rekompensaty. Zawieszenie postępowania odwoławczego odbyło się więc z naruszeniem art. 98 § 1 K.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł również uznać, że wystąpił skutek, o jakim mowa w art. 98 § 2 K.p.a., czyli że "żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane", w tym wypadku, że odwołanie zostało wycofane, a w konsekwencji, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe, co uzasadniałoby zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaskarżając wyrok w całości i – na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnmi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." – zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2005 r. w zw. z art. 98 § 1 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że pomimo nieprzedłożenia przez stronę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku po zmarłym właścicielu nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP organ powinien ustalić samodzielnie strony postępowania i nie mógł go zawiesić ani umorzyć;

b) art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 98 § 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. i przyjęcie, że pomimo tego, iż strona nie złożyła wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego na wniosek strony przed upływem trzech lat postępowania administracyjnego nie można było umorzyć;

c) art. 145 par 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2005 r. i przyjęcie, że organ nie ustalił wszystkich stron postępowania w sytuacji gdy skarżący był wnioskodawcą - stroną postępowania oraz jedynym podmiotem mogącym przedłożyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku;

d) art. 145 par 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zawieszenia sprawy z urzędu, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie jest uzależnione od wydania orzeczenia przez inny sąd, a zmarła osoba niebędąca stroną postępowania, tj. właściciel pozostawionej poza obecnymi granicami RP nieruchomości.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W.K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie pismem z 6 sierpnia 2020 r., a strona przeciwna pismem z 23 lipca 2020 r. wyraziły zgodę na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na jednej podstawie: naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że są one uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, że nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy. Na wniosek W.K. z dnia [...] maja 2014 r. postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2014 r. zostało zawieszone postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z 22 maja 2014 r. Jednocześnie strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego na jej wniosek postępowania, w terminie wskazanym w art. 98 § 2 K.p.a. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania upłynął w dniu [...] maja 2017 r. Wobec powyższego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał odwołanie W.K. od decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 marca 2014 r. za wycofane i umorzył postępowanie odwoławcze decyzją z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP stanowił art. 98 § 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 98 § 2 K.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego upływ trzyletniego okresu zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. bez zainicjowania przez stronę kontynuacji postępowania w tym okresie, prowadzi do umorzenia postępowania. Takie bierne zachowanie strony traktowane jest jako skuteczne wycofanie żądania inicjującego owe postępowanie. Konstrukcja instytucji zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 98 § 1 k.p.a. na zasadzie dyspozycyjności stron rozciąga się również na podjęcie zawieszonego postępowania, z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym przypadku należy przyjąć pełną dyspozycyjność stron wyrok NSA z 3 października 2019r., sygn. I OSK 2743/17). Zatem bezprzedmiotowość postępowania wszczynanego na wniosek ma miejsce w przypadku cofnięcia wniosku, za takie cofnięcie art. 98 § 2 k.p.a. nakazuje uważać sytuację, w której w okresie trzech lat od zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie (wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 1143/19). Rozpoczęcie biegu terminu trzyletniego, o którym jest mowa w tym przepisie, następuje "od daty zawieszenia postępowania", a nie np. od uostatecznienia się postanowienia, czy doręczenia postanowienia o zawieszeniu, przez co należy rozumieć datę wydania takiego postanowienia o zawieszeniu (wyrok NSA z 22 maja 2020 r., sygn. I OSK 2940/19). Termin określony w art. 98 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym (prekluzyjnym), gdyż ma charakter materialnoprawny i jego upływ pociąga za sobą nieodwracalne wygaśnięcie uprawnienia do skutecznego żądania podjęcia zawieszonego postępowania, wynikające z uznania, że strona wycofała wniosek wszczynający postępowanie administracyjne (wyroki NSA: z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 111/19; z 27 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 2652/17 oraz z 17 maja 2019 r., sygn. I OSK 2265/17). Jak wskazano wyżej nie budzi żadnych wątpliwości, że W.K. w terminie trzech lat od wydania postanowienia przez organ o zawieszeniu postępowania nie wniósł o jego podjęcie. Tym samym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji miał kompetencję do wydania decyzji z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Skoro W.K., na którego wniosek zawieszono postępowanie, w terminie nie wystąpił o jego podjęcie, to należało przyjąć, że poprzez swoje bierne zachowanie, skutecznie cofnął odwołanie inicjujące postępowanie drugoinstancyjne, jako jego dysponent. W konsekwencji z upływem terminu, w którym można złożyć wniosek o podjęcie postępowania, nastąpił skutek materialnoprawny w postaci nieodwracalnego wygaśnięcia uprawnienia do skutecznego żądania podjęcia zawieszonego postępowania i jego kontynuacji. W całości zostały zatem spełnione przesłanki do zastosowania art. 98 § 2 K.p.a. Tym samym zasługujący na uwzględnienie okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 98 § 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.

Zasadne są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Po pierwsze przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 2017 r. nr DAP-WOSRII-7280-31/2017/DP w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, a nie postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia 22 maja 2014 r. nr DRiR-MD-580-157/14 (MSP/DRiR/1382/14) o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Postanowienie to jest zaskarżalne, a przesłanki jego zastosowania są weryfikowane w odrębnym postępowaniu. Podkreślić należy, że to W.K. złożył wniosek o zawieszenie postępowania, jak również w żaden sposób nie kwestionował wydanego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Po drugie wnioskodawcą wszczęcia postępowania w przedmiocie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej był wyłącznie W.K. Co istotne, z materiału dowodowego nie wynikało nawet to, czy on sam jest uprawnionym do złożenia takiego wniosku. Z treści art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2005 r. jednoznacznie wynika, że w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to wnioskodawca ma obowiązek dołączyć do swojego wniosku postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku. Mając na uwadze brak wykazania uprawnienia do rekompensaty przez W.K. wskutek niewykazania następstwa prawnego, który to brak nie został uzupełniony pomimo wezwań organu, Wojewoda Małopolski wydał decyzję z dnia 21 marca 2014 r. nr WS.VIII.MS.7725-1-6-10 o odmowie potwierdzenia na rzecz W.K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.L. udziału w prawie własności nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...]. Co więcej to właśnie ze względu na konieczność wykazania następstwa prawnego W.K. wniósł o zawieszenie postępowania. Jednak również w okresie zawieszenia nie wystąpił on nawet do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po M.L. Postępowanie spadkowe zostało zainicjowane dopiero w 2018 r. (zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] VI Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2018 roku sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M.S.), a więc już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2005 r. w zw. z art. 98 § 1 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że pomimo nieprzedłożenia przez stronę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo o dziale spadku po zmarłym właścicielu nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP organ powinien ustalić samodzielnie strony postępowania i nie mógł go zawiesić ani umorzyć.

W konsekwencji zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 par 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2005 r. i przyjęcie, że organ nie ustalił wszystkich stron postępowania w sytuacji gdy skarżący był wnioskodawcą - stroną postępowania oraz jedynym podmiotem mogącym przedłożyć postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Dopiero stwierdzenie, że złożenie wniosku nastąpiło przez osobę uprawnioną do rekompensaty, otwiera drogę pozostałym uprawnionym do ubiegania się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a na organ nakłada obowiązek zadbania, aby wszystkie znane organowi osoby uprawnione zostały zawiadomione o wszczętym postępowaniu. Wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, do którego dochodzi na skutek wniosku jednego ze współwłaścicieli albo spadkobierców, nie oznacza, że decyzja o potwierdzeniu obejmie z urzędu osoby inne, niż wnioskodawca. W każdym przypadku osoba uprawniona powinna wyrazić indywidualną wolę potwierdzenia w drodze decyzji prawa do rekompensaty. Złożenie takiego oświadczenia jest możliwe po wszczęciu postępowania. Po wszczęciu postępowania, jeśli z wniosku i dowodów, które z mocy art. 6 należy dołączyć do wniosku, wynika, że interes prawny w sprawie mają jeszcze inne, niż wnioskodawca, osoby, obowiązkiem organu jest zawiadomienie tych osób o wszczęciu postępowania. Obowiązek ten wynika z art. 61 § 4 K.p.a. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe po ustaleniu przez organ innych osób mających interes prawny w uzyskaniu decyzji o potwierdzeniu prawa do rekompensaty. Co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, gdyż w toku postępowania administracyjnego wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających prawo do rekompensaty jego oraz innych osób.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sformułowanym w zaskarżonym wyroku, że wobec braku postanowienia spadkowego po właścicielu nieruchomości sprawa powinna zostać zawieszona z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd. To do wnioskodawcy należy przedłożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i tylko wnioskodawca jest uprawniony do wszczęcia postępowania spadkowego. Wobec braku postanowienia spadkowego po właścicielu nieruchomości organ jest władny wydać decyzję o odmowie przyznania prawa do rekompensaty, gdyż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest jednym z dowodów, które musi przedłożyć wnioskodawca, a jego brak nie generuje konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez inny organ. Zatem zasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 par 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do zawieszenia sprawy z urzędu, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy nie jest uzależnione od wydania orzeczenia przez inny sąd, a zmarła osoba nie była stroną postępowania, tj. właściciel pozostawionej poza obecnymi granicami RP nieruchomości.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane w oparciu o przepis art. 203 pkt 2 P.p.s.a.