Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2040/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi C.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; o d d a l a s k a r g ę /-/ L. Drewniak-Żaba /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka


UZASADNIENIE

UAZSADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej we W. przy ulicy [...], stanowiącej obecnie część działki nr [...].

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje:

Decyzja z dnia [...] roku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., Urząd Spraw Wewnętrznych Nr [...] w oparciu o art. 1,14 i 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961r. ) na wniosek Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PPRN we W., wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa, nieruchomość o pow. [...] m² zapisaną w KW Tom [...] wyk.l. [...], oznaczoną jako działka [...], stanowiącą tabularną współwłasność S. i F. małż. W., a faktyczną po 1/6 części spadkobierców S.W., a mianowicie: A.P., H.D. i C.W.

Przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha- w [...] roku, decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. z dnia [...] roku Nr [...], została oddana w wieczyste użytkowanie Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Akt notarialny – umowa użytkowania wieczystego został sporządzony w dniu [...] roku.

Następnie decyzją Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] roku, rozwiązano umowę notarialną dla przedmiotowej działki, która posiadała wtedy nr [...] o pow. [...] ha oraz orzeczono o przejęciu jej do zasobu Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu podano, że SM "A" nie prowadzi działalności związanej z energetyką cieplną, wobec tego tereny te dla SM "A" jako wieczystego użytkownika stały się zbędne (działka została zabudowana kotłownią osiedlową). Następnie decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy we W., przekazano w zarząd na rzecz Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w G., nieruchomość położoną we W. przy ulicy [...] oznaczona działką nr [...] o pow. [...] ha.

W dniu [...] roku Wojewoda wydał decyzję Nr [...] w której stwierdził nabycie przedmiotowego gruntu na własność z mocy prawa na rzecz Gminy W.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] roku Zarząd Gminy we W. stwierdził, że działka [...] o pow. [...] ha stała się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej we W.

Z zawiadomienia Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] roku wynika, że działka nr [...] (stare nr: [...] i [...]) zapisana została w Księdze Wieczystej pod Nr KW [...] – gdzie w dziale II wpisanym właścicielem została Gmina W., a użytkownikiem wieczystym Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej we W. spółka z o.o.

Decyzją Burmistrza Gminy z dnia [...] roku [...] został zatwierdzony projekt podziału, w wyniku którego z działki [...] została wydzielona działka o nr [...] o pow. [...] ha, jako działka zabudowana – z przeznaczeniem na funkcję usługową.

Aktem Notarialnym z dnia [...] roku Rep. [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej Notariusz I.B. we W. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej spółka z o.o. z siedzibą we W. przy ulicy [...] sprzedało prawo użytkowania wieczystego działki nr [...].

W latach następnych prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. [...] ha, w skład której wchodzi powierzchnia wywłaszczona od S. i F.W., stanowiła przedmiot umów sprzedaży, a nabyte prawa użytkowania wieczystego kolejnych nabywców były ujawniane w Księgach Wieczystych Sądu Rejonowego we W.

Realizując zatem dyspozycję art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że

"Roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustawiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to ujawnione w księdze wieczystej",

organ stwierdził brak przedmiotu w kwestii zwrotu opisanej nieruchomości, bowiem przed dniem wejścia w życie cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przed dniem 1 stycznia 1998 roku na nieruchomości o której zwrot wnioskują: C.W., H.D. i A.P., istniało prawo użytkowania wieczystego ujawnione w Księdze Wieczystej. Z tych też powodów skoro roszczenie nie przysługuje, brak było podstaw prawnych i faktycznych do prowadzenia postępowania, o czym rozstrzygnięto w decyzji.

W odwołaniu od decyzji C.W. zarzucił, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" nie prowadziła działalności związanej z energetyką cieplną, a na taki cel nieruchomość została wywłaszczona, stąd nieruchomość winna być zwrócona. Podniósł także, że wbrew przepisom art. 28 kpa powinni być stroną postępowania przed Wojewodą, w której na mocy prawa, art. 18 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 5 ust 1 pkt 1 ( Dz. U. nr 32 poz. 191 i 43 poz. 253) stwierdzono nabycie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb W. ark. 26, 27, 28 ujawnionej w KW [...] – przez Gminę W. W konkluzji odwołujący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.

W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący C.W. powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, a nadto żądał skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 224 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 2, 21 ust 1 i 2 oraz 64 ust 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.

Po wniesieniu skargi do Sądu, skarżący C.W. zmarł [...] r., a w jego miejsce wstąpili do sprawy jego żona C.W. i syn G.W. (vide k 27 i 28 akt). Zmarła także uczestniczka postępowania A.P. Jej następcy prawni synowie – W.P., W.P. oraz wnukowie M.R. i D.R. – następcy prawni zmarłej córki A.P. – B.R., powiadomieni o terminie rozprawy nie złożyli oświadczeń co do zamiaru wstąpienia do sprawy w miejsce zmarłej uczestniczki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji rozstrzygające sprawę prawidłowo powołały się na przepisy art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o

gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 nr 46 poz. 543 ze zm.). W przepisie tym roszczenie o zwrot nieruchomości zostało wyłączone, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej.

Brzmienie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, oznacza, że organ mimo wniosku nie powinien wszczynać postępowania, a jeżeli to uczynił, to postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Podstawą do zastosowania przepisu art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest więc stwierdzenie, że nieruchomość wywłaszczona

- została sprzedana na rzecz osoby trzeciej lub

- ustanowiono na niej prawo użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to ujawniono w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1 stycznia 1998r.

Nie podlegają kontroli w tym postępowaniu administracyjnym decyzje wydawane w międzyczasie, w szczególności te, które powodowały przejście prawa własności ze Skarbu Państwa, na jednostkę samorządu terytorialnego bowiem osobą trzecią w niniejszej sprawie było Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, które ujawniło użytkowanie wieczyste [...] r.

Z tych powodów nieuzasadnionym jest zarzut skarżącego oceniający jako wadliwą decyzję Wojewody z [...] r. nr [...] orzekającą o przejściu z mocy prawa własności nieruchomości (w tym nieruchomości będącej przedmiotem sprawy) na Gminę W.

Nieuzasadnione jest również żądanie skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 229 z art. 2,21 ust 1,2 oraz 64 ust 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż rozstrzygniecie niniejszej sprawy nie jest uzależnione od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21.08.1997r. zawartego w art. 229 z artykułami Konstytucji wyartykułowanymi w skardze.

Sądy Administracyjne z mocy art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem, w świetle stanu faktycznego sprawy ustalonego przed tym organem. Kontrolując prawidłowość ustalonego stanu faktycznego Sąd nie stwierdził, aby organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia bądź też wadliwie zastosowały prawo.

Pozytywne stwierdzenie braku uchybień w prowadzonym postępowaniu przez organy administracji publicznej, w ocenie Sądu nie daje powodu do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, w sytuacji kiedy pytanie to w znaczący sposób wpływałoby na prawa innych podmiotów, nie uczestniczących w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Jest niespornym w niniejszej sprawie, że właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem skargi jest w dalszym ciągu Gmina W., natomiast wieczyste użytkowanie gruntu było kilkakrotnie przedmiotem obrotu cywilnoprawnego pomiędzy różnymi podmiotami. Z tych względów postawienie pytania prawnego w sprawie, w której te podmioty nie brały udziału w postępowaniu, bowiem roszczenie skarżącego z mocy prawa uznane zostało za nieprzysługujące, a postępowanie administracyjne za bezprzedmiotowe nie jest uzasadnione.

Natomiast skarżący, czy obecnie jego następcy, mają pełne prawo wnieść do Trybunału Konstytucyjnego skargę w oparciu o przepisy art. 79 ust 1 ustawy z 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 nr 78 poz. 483).

W powyższych okolicznościach za zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ L. Drewniak-Żaba /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka

jw