Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 22/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 291 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
article: art. 8, art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 2023 poz 221
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
article: art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ka ust. 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9 zd ust. 1, art. 9 zf
journal: Dz.U. 2022 poz 2519
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14 par. 1a, art. 15, art. 72 par. 1, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 189 a par. 1 i par. 2 pkt 2, art. 189c, art. 189e, art. 189f par. 1 pk
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 6 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2024 roku sprawy ze skargi F Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 listopada 2023 r. znak: KO.463.26.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 listopada 2023 r. znak: KO.463.26.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Radomska z 18 lipca 2023 r. znak: TSO.7032.2.2023 i nałożyło na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. karę pieniężną w wysokości 1772 zł za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 18 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 w związku z art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r., poz. 2519 z późn.zm., obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 1469 z późn.zm. - dop. Kolegium, dalej w skrócie "u.c.p.g."), w związku z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. poz. 1530) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), nałożył na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej w skrócie "Spółka" lub "strona skarżąca") karę pieniężną w wysokości 1772,44 zł za nieosiągnięcie w roku 2021 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że łączna masa odpadów komunalnych przekazanych przez Spółkę do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wynosi 2,6710 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych odebranych od właścicieli nieruchomości wynosi 45,4400 Mg. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obliczany na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągnięty przez podmiot wyniósł 5,88 %, podczas gdy wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r. zgodnie z art. 3b ust. 1 u.c.p.g. powinien wynieść co najmniej 20,00 %. Wartość naliczonej kary za nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 6,4710 Mg x 276,21 zł/Mg = 1772,44 zł. Nałożenie kary jest ściśle związane z treścią obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę odbierającego odpady, określonego w art. 9g u.c.p.g. W toku postępowania organ przeanalizował treść art. 189f k.p.a. i stwierdził, że brak jest podstaw, by odstąpić od nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w pkt 1 lub 2 tego przepisu. Naruszenie prawa nie ma znikomego charakteru, biorąc pod uwagę wielkość procentową uzyskanego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w stosunku do wymaganego.

Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji sprostował oczywistą omyłkę w wydanej uprzednio decyzji w ten sposób, że na str. 3 w wersie 22 w przedstawionym wyliczeniu kary pieniężnej ilość odpadów "6,4710Mg" zastąpiono "6,4170Mg".

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka reprezentowana przez adwokata wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia na stronę kary pieniężnej. Zdaniem Spółki, decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem:

I. przepisów postępowania: art. 6 k.p.a.; art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.; art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 k.p.a.; art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a.; art. 189f w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a.;

II. przepisów prawa materialnego: art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.; art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf u.c.p.g.; art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców; art. 8 Prawa przedsiębiorców.

Na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

a) umowy nr [...] w zakresie wywozu odpadów z dnia 25.07.2019 r., zawartej przez stronę na czas nieokreślony z D. T. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą T, [...] Ł., na okoliczność: treści dokumentu, zlecania (w roku 2021) przez właścicieli nieruchomości niezamieszkanych z terenu Miasta Radomska, na których powstają odpady, odbioru przez stronę odpadów zmieszanych oraz częstotliwości i ilości odbioru przez stronę odpadów zmieszanych;

b) umowy nr [...] w zakresie wywozu odpadów z dnia 02.01.2017 r., zawartej przez stronę na czas nieokreślony z P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. przy ul. [...], na okoliczność: treści dokumentu, zlecania (w roku 2021) przez właścicieli nieruchomości niezamieszkanych z terenu Miasta Radomska, na których powstają odpady, odbioru przez stronę odpadów zmieszanych oraz częstotliwości i ilości odbioru przez stronę odpadów zmieszanych;

c) umowy nr [...] w zakresie wywozu odpadów z dnia 01.03.2018 r., zawartej przez stronę na czas nieokreślony z R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. przy ul. [...], na okoliczność: treści dokumentu, zlecania (w roku 2021) przez właścicieli nieruchomości niezamieszkanych z terenu Miasta Radomska, na których powstają odpady, odbioru przez stronę odpadów zmieszanych oraz częstotliwości i ilości odbioru przez stronę odpadów zmieszanych.

Powołaną na wstępie decyzją z 10 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i orzekło jak wskazano na wstępie.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną, tj. powołanie w podstawie prawnej przepisów "art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 w zw. z art. 9g" u.c.p.g. zamiast "art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1" u.c.p.g. Niewłaściwe zredagowanie w podstawie prawnej decyzji przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji, tj. powołanie ogólnie art. 9g zamiast art. 9g pkt 1 u.c.p.g. i powołanie w uzasadnieniu decyzji art. 9 "ust. 1" zamiast "pkt 1" u.c.p.g. nie świadczy o tym, iż decyzja została wydana w oparciu o wadliwą podstawę prawną. Istotne w sprawie jest bowiem to, że organ I instancji faktycznie rozstrzygnął sprawę w oparciu o właściwą podstawę prawną, mającą zastosowanie w realiach niniejszego stanu faktycznego. Błąd organu, dotyczący niepowołania w podstawie prawnej przepisu art. 9g pkt 1 u.c.p.g. nie może być potraktowany jako błąd w zakresie stosowania prawa. Błąd w zakresie stosowania prawa musiałby się odnosić do kwestii rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, względnie rozbieżności między rozstrzygnięciem a treścią uzasadnienia. Z żadnym z tych przypadków nie mamy do czynienia w sprawie. Także brak powołania w podstawie prawnej decyzji obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 nie stanowi naruszenia art. 104 i art. 107 k.p.a. Decyzję stanowi zarówno sentencja, jak i uzasadnienie. Powyższe obwieszczenie wraz z publikacją, zostało przywołane w uzasadnieniu decyzji.

Chybiony - według Kolegium - jest również zarzut wydania decyzji z naruszeniem art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie przepisy u.c.p.g. od 1 stycznia 2021 r. były wielokrotnie nowelizowane. W żadnej z dokonanych w międzyczasie nowelizacji u.c.p.g. ustawodawca nie odniósł się do kwestii intertemporalnych w zakresie regulacji prawnych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają, zasada ta nie ma zastosowania w tej sprawie. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2021 r. wymaganego przepisem art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w u.c.p.g. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Z tego też względu została nałożona na Spółkę kara, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zatem, w sprawie mają zastosowanie przepisy z momentu wyżej wskazanego zdarzenia. Nawet gdyby uznać, iż w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to należy zaznaczyć, że przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. - nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Zmiana art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z 1 stycznia 2022 r. ("Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2" na "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2") nie ma wpływu na rozpatrywaną sprawę, ponieważ zastosowanie ma art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Inne zmiany przepisów u.c.p.g. nie miały żadnego wpływu na nałożenie i wysokość kary pieniężnej.

Bezpodstawne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, które to przepisy nie stanowiły podstawy prawnej wydania decyzji organu I instancji, zatem nie mogły zostać naruszone. Przepisy prawa stanowiące podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji nie budzą wątpliwości w zakresie ich interpretacji w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Wbrew temu co podnosi Spółka, organ I instancji nie obciążył jej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Spółkę obciąża tylko i wyłącznie jej własne zachowanie polegające na prowadzeniu takiej, a nie innej działalności gospodarczej i podejmowanie dla zysku takiego, a nie innego ryzyka biznesowego w tym zakresie.

Organ odwoławczy stwierdził następnie, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.c.p.g., która określa zasady ustalania kary pieniężnej za nieosiągnięcie w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Kolegium przytoczyło art. 9n ust. 1, ust. 2 i 3, ust. 7 u.c.p.g. i wyjaśniło, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Jak stanowi art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 20% wagowo - za rok 2021. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Sposób wyliczenia kary pieniężnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. określa art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Kolegium wskazując na art. 291 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, dalej zwanego rozporządzeniem stwierdziło, że zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II - jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku na 2021 rok, Lp. tabeli 1051, obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021, jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie odpadów niesegregowanych na składowisku wynosi 276,21 zł/Mg.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż Spółka w 2021 r. prowadziła na terenie miasta R. działalność usługową w zakresie odbierania odpadów komunalnych, która jest wpisana pod numerem [...] do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Radomska rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta R. w oparciu o umowy zawarte z właścicielami nieruchomości, co potwierdza też Spółka w sprawozdaniu za 2021 r. Okoliczność, że w aktach sprawy "brak jest dokumentu potwierdzającego wpis strony do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Radomska rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości", nie ma wpływu na wynik sprawy. Wykaz podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu miasta R. zamieszczony jest na ogólnie dostępnej stronie BIP Urzędu Miasta w Radomsku.

Wymagany w roku 2021 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 20%. Z danych przedstawionych przez skarżącą Spółkę w zatwierdzonym sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z 30 stycznia 2022 r. wynika, że w roku 2021 łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła 2,6710 Mg, a łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wynosiła 45,4400 Mg. Strona w 2021 roku osiągnęła więc poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (P) 5,88%. Mając na uwadze łączną masę odebranych wytworzonych odpadów komunalnych, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych winien wynosić 9,088 Mg (według wyliczenia 20 x 45,4400 Mg : 100). Wobec tego brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 6,417 Mg (9,088 Mg - 2,671 Mg). Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 1772,44 zł (6,417 Mg x 276,21 zł/Mg), co po zaokrągleniu do pełnych złotych stanowi kwotę 1772 zł.

Nieosiągnięcie wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie niewypełnienie ciążącego na Spółce obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.p.c.g., stanowiło podstawę do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.c.g., w wyżej wyliczonej wysokości.

Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021 jest błędny.

Nietrafne są również zarzuty naruszenia art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Kolegium, nie sposób uznać pandemii COVID-19 w 2021 roku za działanie siły wyższej. Pandemia COVID-19 zaczęła się na początku 2020 roku, a nałożona kara dotyczy niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Spółka w 2021 roku nie została zaskoczona sytuacją faktyczną związaną z epidemią, ale miała już obraz funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi wynikający z obowiązujących przepisów. Ponadto, Spółka poza wskazaniem zaistnienia samego zdarzenia i okoliczności z tym związanych (ustanowienie szeregu ograniczeń, nakazów i zakazów; nałożone ograniczenia w przemieszczaniu się czy funkcjonowaniu określonych zakładów pracy, a także konieczność poddania się w określonych przypadkach izolacji lub kwarantannie) nie wykazała istnienia związku przyczynowo - skutkowego epidemii COVID-19 w 2021 roku ze stwierdzonym naruszeniem. Spółka poza powołaniem się na stan epidemii nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z ustawowego obowiązku. Brak jest wobec tego podstaw do przyjęcia, aby niewywiązanie się przez skarżącą Spółkę w 2021 r. z obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. było wynikiem rozprzestrzeniającej się epidemii spowodowanej COVID-19.

Jak sama podaje strona skarżąca (pkt 6 uzasadnienia odwołania) "W roku 2021 wielu przedsiębiorców nadal stosowało zmienioną organizację pracy, poprzez utrzymywanie systemu pracy zdalnej (lub hybrydowej). Wobec faktu, że znaczna część pracowników podczas wykonywania obowiązków służbowych przebywała w swoich domach, a co za tym idzie tam wytwarzane były odpady opakowaniowe, doszło do zwiększenia liczby odbieranych odpadów z terenów nieruchomości zamieszkałych, a tym samym do zmniejszenia "produkcji" odpadów opakowaniowych w nieruchomościach niezamieszkałych". Tak więc stan epidemii / zagrożenia epidemicznego miał wpływ na ilość odbieranych odpadów a nie na kwestię możliwości osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

W sprawie nie naruszono także przepisów art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., art. 189f § 3 k.p.a. W ustawie u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, zatem instytucja odstąpienia od nałożenia kary znajduje zastosowanie. Również w uchwale siedmiu sędziów z dnia 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g. stosuje się art. 189f k.p.a.

Wobec powyższego Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia Spółce kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r. na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. W sprawie niniejszej waga naruszenia prawa nie jest znikoma z uwagi na fakt, że w przypadku strony skarżącej różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2021 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 14,12% (20% - poziom, który strona powinna osiągnąć, 5,88% - poziom, który strona faktycznie osiągnęła). Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem, o którym mowa w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach. Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji R.P.). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska. W rozpatrywanej sprawie cele te nie zostały osiągnięte.

W sprawie nie doszło też do zaprzestania naruszania prawa, ponieważ strona nie osiągnęła w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona nie zaprzestała naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Zaprzestanie tego naruszania prawa w 2021 r. jest niemożliwe. Nawet jeżeli strona skarżąca w kolejnym roku kalendarzowym osiągnęłaby wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obowiązek ustawowy zostałby zrealizowany w tym roku, co nie pozwala na stwierdzenie o zaprzestaniu naruszania prawa, które miało miejsce w 2021 r. i zostało udokumentowane w sprawozdaniu.

W sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., ponieważ usunięcie naruszenia prawa jest w okolicznościach sprawy niemożliwe. Strona może podejmować działania zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale to mogłoby mieć skutek na stan obecny, a nie na 2021 rok. Z uwagi na fakt zastosowania przez ustawodawcę w art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. formy dokonanej czasownika, to podjęcie działań zmierzających do usunięcia stanu naruszenia prawa, tj. prowadzenie akcji promujących działania i postawy proekologiczne mające na celu m.in. zwiększenie świadomości mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów nie rodzą skutku usunięcia naruszeń. Wobec powyższego zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, jest nieuzasadniony.

Na podjęte rozstrzygnięcie nie może wpłynąć podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych. Przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. W sytuacji jednak, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g. z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Jednakże organ nie zajmuje się badaniem strony subiektywnej z urzędu, zatem istnieje tu swoiste domniemanie winy. W rozpatrywanej sprawie zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu, Spółka nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Spółka jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać jak najwyższy poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować mieszkańców, do ich segregowania. Godząc się na odbieranie odpadów w formie nieselektywnej Spółka musi się liczyć z tym, iż będzie to finalnie rzutować na poziom recyklingu. Prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru czy chce, czy nie, podjąć takie ryzyko. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy recyklingu. Dla zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów strona winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak wdrożenia już na etapie trwania postępowania administracyjnego środków naprawczych może skutkować nieosiągnięciem wymaganych poziomów w następnych latach. W razie potrzeby strona może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, jakie w tym zakresie podejmowała działania.

Przyczyną odstąpienia od nałożenia na stronę skarżącą kary nie może być okoliczność braku możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych zbierania odpadów w sposób selektywny. Skoro Spółka zdecydowała się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na terenie miasta R. na odbiór odpadów niesegregowanych to winna mieć świadomość konsekwencji wiążących się z tym. To przedsiębiorca sam decyduje z kim zawiera umowy i na odbiór jakich odpadów (segregowanych czy nie).

Wobec tego przedstawione do odwołania kserokopie umów zawartych z podmiotami na odbiór odpadów zmieszanych nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W sprawie nie wykazano by Spółka wykorzystała tryb powiadomienia z art. 6ka u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W aktach sprawy brak informacji, by strona skarżąca przekazała w 2021 r. Prezydentowi Miasta Radomska informacje o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca, w omawianych przepisach, nie wskazał, iż przedsiębiorca może osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu np. tylko w sytuacji, gdy pozwala na to skład odbieranych przez niego odpadów, czy też może podlegać karze, albo wprost, że nie podlega karze, gdy z przyczyn od niego niezależnych nie może dotrzymać warunków z rozporządzenia. Ustawodawca w ustawie użył sformułowań kategorycznych, jednoznacznych, których nie da się interpretować w różnoraki sposób. Istotą deliktu administracyjnego z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. jest nieosiągnięcie wymaganych poziomów. Kara pieniężna przewidziana w art. 9x ust. 2 należy do kategorii bezwzględnie określonych i jest obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Skoro strona skarżąca świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji zdecydowała się na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, a więc w warunkach, w których zgodnie z treścią art. 9g pkt 1 u.c.p.g., to na niej spoczywa obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odbieranych przez siebie odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu, to powinna przedsięwziąć we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające jej osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów. Spółka nie wykazała, aby zwracała się do gminy o podjęcie konkretnych i zgodnych z ustawą działań polepszających możliwości osiągnięcia przez nią wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia. Nie wykazała też, aby sama podejmowała konkretne w tym względzie działania mobilizujące właścicieli nieruchomości zbierających odpady selektywne do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku poprzez kontrolę pod tym kątem odpadów przekazywanych jako niesegregowane (zmieszane).

Dla odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na Spółkę nie ma znaczenia czy jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana będzie do uiszczenia kary z tytułu nieosiągnięcia przez gminę poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zgodnie z art. 9z ust. 2 u.c.p.g. W przypadku nieosiągnięcia przez przedsiębiorców odbierających odpady poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, gmina zmuszona jest do poniesienia kosztów kar za nieosiągnięcie ww. poziomu. W efekcie nienałożenie na stronę kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu wiąże się z przeniesieniem tych kosztów na gminę.

Organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcia wydawane przez inne kolegia odwoławcze (w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach) nie wyznaczają obowiązującej linii orzeczniczej w SKO w Piotrkowie Trybunalskim. Kolegium działa na podstawie przepisów prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zostały również naruszone przepisy art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. Organ I instancji prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści ww. przepisów, ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie mają obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez stronę i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymagane prawem elementy, które pozwalają stronie na poznanie powodów podjęcia decyzji. Również fakt wydania decyzji niezgodnej z oczekiwaniem strony nie stanowi o naruszeniu art. 8 k.p.a. W tej sytuacji brak jest podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania w sprawie wymierzenia kary.

Trafny - zdaniem organu drugiej instancji - okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9zf u.c.p.g., co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o nałożeniu na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., kary pieniężnej w wysokości 1772 zł za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. reprezentowana przez adwokata wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego, podnosząc zarzuty:

I. naruszenia przepisów postępowania:

1) art. 6 k.p.a., poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi;

2) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., poprzez:

a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

b) uznanie, że: "W ocenie Kolegium nie sposób w kontekście przedmiotowej sprawy uznać pandemii COVID-19 w 2021 roku za działanie siły wyższej." (str. 10 decyzji) i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 roku;

c) oparcie decyzji o ustalenia nie wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że: "W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż Spółka w 2021 r. prowadziła na terenie miasta R. działalność usługową w zakresie obierania odpadów komunalnych, która jest wpisana pod numerem 2/2013 do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Radomska rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta R. w oparciu o umowy zawarte z właścicielami nieruchomości (...)" (str. 9 decyzji), podczas gdy w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wpis skarżącej do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Radomska rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;

d) uznanie przez Kolegium, że: "Spółka poza powołaniem się na stan epidemii nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z ustawowego obowiązku. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, aby niewywiązanie się przez skarżącą Spółkę w 2021 r. z obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. było wynikiem rozprzestrzeniającej się epidemii spowodowanej COVID-19." (str. 10 decyzji), podczas gdy w treści odwołania, Spółka wskazała konkretne okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z obowiązku osiągnięcia w 2021 roku wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych;

e) uznanie przez organ II instancji, że: "Tak więc stan epidemii / zagrożenia epidemicznego miał wpływ na ilość odbieranych odpadów a nie na kwestię możliwości osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych." (str. 10 decyzji), podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID-19 miał wpływ również na strukturę odpadów powstających na nieruchomościach zamieszkałych, jak i niezamieszkałych, co skarżąca wskazała w treści odwołania;

f) uznanie przez organ II instancji, że: "W rozpatrywanej sprawie natomiast, zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu, strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary." (str. 12 decyzji), podczas gdy okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zostały przywołane w odwołaniu, a na potwierdzenie zaistnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, do odwołania załączono dowody w postaci przykładowych umów na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, które Spółka zawarła z kontrahentami w 2021 r.;

3) art. 133 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a., poprzez:

a) wydanie decyzji pomimo braku doręczenia Spółce pisma z 14 sierpnia 2023 r., w którym organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i odniósł się do zarzutów odwołania, podczas gdy, treść tego pisma wykracza poza zakres czynności organu I instancji, wskazany w art. 133 k.p.a. i stanowi niedopuszczalną próbę następczego (tj. po wydaniu decyzji) uzupełniania treści uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz sanowania jej wadliwości, a Spółka pozbawiona została możliwości odniesienia się do treści tego pisma przed wydaniem przez Kolegium decyzji;

b) uwzględnienie przez Kolegium treści pisma organu I instancji z 14 sierpnia 2023 r. (odpowiedzi na odwołanie) w uzasadnieniu decyzji pomimo, że pismo to wykracza poza zakres czynności organu I instancji wskazany w art. 133 k.p.a. i stanowi niedopuszczalną próbę następczego (tj. po wydaniu decyzji) uzupełniania treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz sanowania jej wadliwości;

4) art. 77 § 1, art. 7, art. 14 § 1a, art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 72 § 1 k.p.a., poprzez nałożenie na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, pomimo braku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;

5) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że zarzut ten jest bezpodstawny, jak również że: "W ocenie Kolegium nie sposób w kontekście przedmiotowej sprawy uznać pandemii COVID-19 w 2021 roku za działanie siły wyższej." (str. 10 Decyzji) i że pandemia COVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych przez skarżącą odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w u.c.p.g.;

6) art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez lakoniczne odniesienie się przez Kolegium do wniosków dowodowych podniesionych w treści odwołania, polegające na stwierdzeniu, iż przedstawione do odwołania kserokopie umów zawartych z podmiotami na odbiór odpadów zmieszanych nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (str. 13 decyzji), podczas gdy dowody te są istotne dla stanu faktycznego sprawy;

7) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że: "Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem "art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a." (str. 6 decyzji) i akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji ww. organu analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

8) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu;

9) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu decyzji twierdzeń nieuprawnionych oraz sprzecznych z elementarnymi zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a mianowicie:

a) uznanie przez organ II instancji, że: "Także bezpodstawne są pozostałe zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawa przedsiębiorców. Przede wszystkim ww. przepisy nie stanowiły podstawy prawnej wydania decyzji przez organ I instancji, zatem nie mogły zostać naruszone." (str. 7 decyzji), podczas gdy to, że organ I instancji wydając decyzję nie powołał danego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (w tym przypadku art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), nie oznacza, że nie naruszył danego przepisu prawa powszechnie obowiązującego;

b) przyjęcie przez organ II instancji, że: "Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować mieszkańców, do ich segregowania." (str. 12 decyzji), podczas gdy z zasad logicznego rozumowania wynika, że nieruchomości niezamieszkałe nie mogą mieć mieszkańców;

c) poprzez wskazanie przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, że: "Brak wdrożenia już na etapie trwania postępowania administracyjnego środków naprawczych może rodzić za sobą skutki nieosiągnięcia wymaganych poziomów w następnych latach." (str. 12 decyzji), podczas gdy z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie "postępowanie administracyjne" SKO miało na myśli, co sprawia, że wywód organu II instancji w tym zakresie jest niezrozumiały;

d) poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, zawierającego wzajemnie sprzeczne ze sobą twierdzenia;

które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do orzeczenia wobec Spółki obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;

II. naruszenie prawa materialnego, a to:

1) 1) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i wydanie decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego w roku 2021 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021;

2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, poprzez uznanie przez organ II instancji, że: "Także bezpodstawne są pozostałe zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawa przedsiębiorców." (str. 7 decyzji), podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:

- niedokonania przez organ I instancji na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od skarżącej, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika wręcz z przyczyn od skarżącej niezależnych;

- braku ustaleń przez organ I instancji w treści decyzji czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym skarżąca nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji);

3) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez uznanie przez Kolegium, że "Także bezpodstawne są pozostałe zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawa przedsiębiorców." (str. 7 decyzji), podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.

Doręczając w/w decyzję Kolegium, organ odwoławczy zwrócił pełnomocnikowi Spółki kopie 3 umów przesłanych wraz z odwołaniem.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 26 lutego 2024 r., które wpłynęło do Sądu 29 lutego 2024 r., pełnomocnik strony skarżącej odnosząc się do stwierdzenia Kolegium o zwrocie kserokopii umów dołączonych do odwołania stwierdził, że w/w dokumenty nie były kserokopiami umów a odpisami poświadczonymi za zgodność w rozumieniu art. 76a § 2 k.p.a. Zdaniem autora pisma, akta administracyjne przekazane Sądowi przez organ, które nie zawierają wspomnianych dokumentów są niekompletne, co winno skutkować uchyleniem decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w omawianym trybie wystąpił organ, zaś strona skarżąca w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 k.p.a.).

Sąd badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 10 listopada 2023 r. stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organy prawidłowo nałożyły na stronę skarżącą administracyjną karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Lektura akt administracyjnych kontrolowanej sprawy dowodzi, że w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organy obu instancji zgodnie z wymogami art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki poczynionych uprzednio ustaleń przedstawione zostały jasno i klarowanie w motywach decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium rzeczowo ustosunkowało się do zarzutów odwołania. Treść uzasadnienia poddanej kontroli Sądu decyzji pozwala prześledzić tok rozumowania organu oraz poznać przesłanki, które rzutowały na wydanie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Okoliczność, że poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy okolicznością bezsporną pozostaje prowadzenie w roku 2021 przez F. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na terenie miasta R. działalności usługowej w zakresie zbierania odpadów komunalnych, która wpisana jest pod numerem [...] do rejestru działalności regulowanej w zakresie zbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta R. w oparciu o zawarte z właścicielami nieruchomości umowy, prowadzonego przez Prezydenta Miasta Radomska. Podniesiony w skardze zarzut dotyczący braku w aktach administracyjnych dokumentu potwierdzającego wpis strony skarżącej do prowadzonego przez organ pierwszej instancji rejestru będący w istocie powieleniem zarzutu odwołania, stanowi uchybienie natury procesowej, niemniej jednak pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Brak w tym zakresie został niewątpliwie konwalidowany na etapie postępowania odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji uzupełniło bowiem akta administracyjne sprawy niniejszej o wspomniany wydruk z rejestru zamieszczony na ogólnodostępnej stronie BIP Urzędu Miasta w Radomsku. Godzi się również zauważyć, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zobowiązany jest złożyć sprawozdanie, w którym w części dotyczącej danych podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości powinien samodzielnie określić numer rejestrowy nadany przez wójta, burmistrza lub prezydenta, numer rejestrowy nadany przez marszałka województwa, NIP oraz imię i nazwisko lub nazwę podmiotu. Zalegające w materiale aktowym sprawy niniejszej sprawozdanie złożone przez Spółkę zawiera wszystkie wymagane w tym zakresie elementy, w tym rzeczony numer rejestrowy nadany przez właściwy organ [...], co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą. Z całą zaś pewnością brak rozważanego dokumentu na etapie podejmowania decyzji przez organ pierwszej instancji nie wyklucza możliwości zweryfikowania poprawności decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną. Chybione są wobec tego zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 14 § 1a, art. 72 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Przytoczona zaś na ich poparcie ogólnikowa i lakoniczna argumentacja, stanowi polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy.

Nietrafny - w ocenie Sądu - jest również zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Mając na względzie powyższe unormowanie należy w całości podzielić zaprezentowane w tym zakresie stanowisko Kolegium, zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w roku 2021 były wielokrotnie nowelizowane, natomiast w żadnej z dokonanych w międzyczasie nowelizacji tejże ustawy, ustawodawca nie odniósł się do kwestii intertemporalnych w zakresie regulacji prawnych będących podstawą wydania decyzji. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez Spółkę obowiązek osiągnięcia w roku 2021 wymaganego przepisem art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Rację ma organ odwoławczy twierdząc, że nawet gdyby przyjąć, iż w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia w roku kalendarzowym 2021. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w 2021 r. brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w dacie orzekania brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej do Sądu skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ nie odniósł się do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. sanowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Za trafny, choć pozostający bez istotnego wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut naruszenia art. 133 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 10 § 1 i art. 9 k.p.a., poprzez brak doręczenia Spółce pisma organu pierwszej instancji z 14 sierpnia 2023 r., o którym mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Według art. 133 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. Jak wynika z treści rzeczonego pisma adresowanego do Kolegium, organ pierwszej instancji przesłał w załączeniu odwołanie, podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i odniósł się do zarzutów odwołania, choć nie był do tego zobligowany. Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie odwoławcze nie sposób wyprowadzić obowiązku ustosunkowania się organu pierwszej instancji do treści zarzutów odwołania. K.p.a. nie zawiera bowiem w swych przepisach odpowiednika art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej, który wyraźnie obliguje organ podatkowy aby ustosunkował się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów i poinformował stronę o sposobie ustosunkowania się do nich. Nie sposób jednak przyjąć, jak czyni to strona skarżąca, że działanie organu pierwszej instancji polegające na ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania i następnie brak doręczenia Spółce tegoż pisma przez Kolegium nosiły znamiona uchybień rzutujących na ocenę zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku strony skarżącej brak jest wreszcie podstaw by twierdzić, że odnosząc się do zarzutów odwołania organ pierwszej instancji w sposób niedopuszczalny podjął próbę następczego uzupełnienia uzasadnienia decyzji oraz sanowania jej wadliwości. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik Spółki ferując zarzut tej treści akcentował wyłącznie brak możliwości ustosunkowania się do treści rzeczonego pisma, nie wykazał jednak czy i ewentualnie jak powyższe uchybienie rzutowało na wynik sprawy.

Wskazać następnie trzeba, że zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej: 20 % wagowo - za rok 2021. Po myśli art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast stosownie do art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.). Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.). Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.).

Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.

Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II wiersz 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P. z 2020 r., poz. 961), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 276,21 zł/Mg.

Po myśli § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1530 - dalej zwanego "rozporządzeniem"), poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.

Z materiału dowodowego sprawy niniejszej i poczynionych na jego podstawie niewadliwych ustaleń faktycznych, których strona skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze do tutejszego Sądu wynika, że F. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w roku kalendarzowym 2021 wobec wymaganego przepisem art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. 20% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, osiągnęła poziom 5,88 % (P).

Ustalenia w tym zakresie i poczynione przez organ obliczenia matematyczne mają pełne oparcie w załączonym do sprawy sprawozdaniu rocznym z 30 stycznia 2022 r. nr [...]. W sprawie ponad wszelką wątpliwość strona skarżąca nie osiągnęła wymaganego przez ustawodawcę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2021. Niewypełnienie ustawowego obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowi dostateczną podstawę wymierzenia stronie skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., w wysokości 1772,44 zł za nieosiągnięcie w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co po zaokrągleniu do pełnych złotych przy zastosowaniu art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi kwotę 1772 zł. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję poprawnie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., korygując tym samym błąd organu pierwszej instancji, który przy ustalaniu spornej kary w wysokości 1772,44 zł pominął w istocie regulację art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej.

W przekonaniu Sądu sposób obliczenia kary za rok 2021 przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a także jej wysokość, nie są kwestionowane przez skarżącą Spółkę. Niezasadny jest wobec tego zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9 zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2021. Ustosunkowując się do powyższej argumentacji godzi się zauważyć, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Ferowana na gruncie rozpatrywanej sprawy argumentacja strony skarżącej o braku obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2021, nie zasługuje na aprobatę. Gdyby za słuszne uznać prezentowane w toku całego postępowania sądowoadministracyjnego stanowisko Spółki o braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, wówczas w praktyce mogłoby się okazać, że przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca zawsze mógłby się powołać na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien on dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia poziomów wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów, unormowaną w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1610) strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wobec tego zawarcie przez Spółkę umów z właścicielami nieruchomości na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych obciąża wyłącznie stronę skarżącą i z faktu takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych nie może ona wywodzić jakichkolwiek okoliczności "łagodzących" i rzutujących na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Trafnie stwierdziło wobec tego Kolegium, nie naruszając w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy art. 75 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., że załączone do odwołania kopie umów zawartych z podmiotami na odbiór odpadów zmieszanych, zwrócone następnie Spółce przy doręczaniu decyzji, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Na marginesie powyższych uwag wskazać trzeba, że brak rzeczonych umów w aktach sprawy przekazanych Sądowi, wbrew odmiennemu stanowisku strony skarżącej, nie stanowi dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Podkreślić następnie trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zabranego w kontrolowanej sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka w roku 2021 nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Co więcej, nie skorzystała ona z możliwości przewidzianych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. Niezasadny w świetle akt sprawy jest także zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięć rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia kary za rok 2021 uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zgodzić się należy z organami orzekającymi, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2021. Nie sposób przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca Spółka, że waga naruszenia prawa w kontrolowanej sprawie jest znikoma. W roku 2021 Spółka z wymaganego 20 % poziomu recyklingu osiągnęła zaledwie 5,88%, zatem naruszenie prawa z całą pewnością nie sposób uznać za znikome. W sprawie nie doszło również do zaprzestania naruszania prawa, albowiem spełnienie tej przesłanki w roku 2021 nie jest możliwe. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do zwiększenia osiąganego przez Spółkę poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść wymierne skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2021.

Niezasadny na gruncie rozpatrywanej sprawy jest również zarzut naruszenia art. 189e k.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 189e k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Sąd podziela w całości i czyni swoją zaprezentowaną w tym zakresie argumentację Kolegium, że powoływana przez Spółkę pandemia Covid -19 nie może być uznana za działanie siły wyższej, w związku z czym strona nie powinna podlegać ukaraniu, a prowadzone postępowanie winno zostać umorzone. Spółka poza ogólnikowym odwołaniem się do wprowadzonych wówczas ograniczeń, nakazów, zakazów, zmiany funkcjonowania zakładów pracy itd. nie wykazała jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy pandemią Covid-19 w roku 2021 a stwierdzonym naruszeniem prawa w rozważanym okresie sprawozdawczym. Trzeba zauważyć, że pandemia innym podmiotom prowadzącym tego rodzaju działalność nie przeszkodziła w realizacji ich obowiązków ustawowych, a przynajmniej nie w takim stopniu, jak ma to miejsce w przypadku strony skarżącej.

Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. W sprawie z całą pewnością nie zostały naruszone zasady "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przyjaznej interpretacji przepisów.

Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu. Mając na uwadze fakt, że żaden z zarzutów skargi stanowiących w istocie powielenie zarzutów z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i polemikę ze stanowiskiem Kolegium nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd zobligowany był oddalić skargę.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

dj