Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2234/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. F. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 i ust 7 , art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010, nr 243, poz. 1623 - ze zmianami) po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego tarasu przy lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym znajdującym się na nieruchomości przy ul. [...] w [...] nakazał A. F. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących na tarasie przy lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], poprzez wykonanie robót budowlanych określonych w protokole z okresowej kontroli (pięcioletniej) budynku opracowanej w lutym 2010r. przez mgr inż. K. J. posiadającego w następującym zakresie:

1. wykonanie nowej szczelnej izolacji poziomej płyty tarasu;

2. wymiana skorodowanych obróbek blacharskich oraz rynien i rur spustowych;

3. ułożenie warstwy szlichty i okładziny z zachowaniem odpowiednich spadków zapewniających prawidłowe odprowadzenie wód opadowych z tarasu.

Określił, że obowiązek podlega wykonaniu w terminie sześciu miesięcy od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ podał, że do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo od zarządcy budynku z prośbą o wszczęcie postępowania w sprawie stanu technicznego tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W.

Informacja ta była podstawą do przeprowadzenia w dniu 15 marca 2011 r. oględzin.

W ich wyniku organ stwierdził, że na tarasie wykonywano remont. Z części tarasu zdjęto płytki i na starej izolacji wylano 2 - 3 cm nowej szlichty cementowej na której ułożono izolację z papy oraz ponownie ułożono płytki ceramiczne. Wokół tarasu wykonano obróbkę blacharską - okapnik - do odprowadzania wód opadowych z tarasu.

Oględziny dokonane w garażu dla którego dachem jest omawiany taras wykazały ślady po przeciekach na suficie oraz na ścianach przy rurach spustowych. Ślady zawilgocenia stwierdzono na ścianie garażu, na wysokości 40 cm od poziomu posadzki.

Z dokumentów przedłożonych po kontroli przez administratora budynku wynikało, iż w roku 2006r. wykonywany był remont garażu i klatki schodowej.

W protokole z (pięcioletniej) kontroli okresowej budynku opracowanej w lutym 2010r. przez mgr inż. K. J. opiniujący odniósł się do aktualnego stanu technicznego tarasu i wskazał na konieczność wykonania remontu. Zakres robót remontowych określonych w tym opracowaniu dotyczył wykonania nowej, szczelnej izolacji poziomej, wymiany skorodowanych obróbek blacharskich i rynien, wraz z ułożeniem nowej szlichty i okładzin przy zachowaniu odpowiednich spadków umożliwiających prawidłowe odprowadzanie wód opadowych.

Ustalenia wynikające z w/w protokołu z kontroli okresowej budynku, były podstawą do wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2011r., w trybie art. 66 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w W, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Od powyższej decyzji zobowiązana Wspólnota złożyła odwołanie do organu II instancji.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie w tej sprawie winno być prowadzone nie w sprawie stanu technicznego tarasu powstałego na skutek naturalnego jego zużycia (art 66 ustawy Prawo budowlane) , lecz wadliwie wykonanych na nim robót budowlanych, z zastosowaniem art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, było podstawą do ustalenia inwestora robót na nim wykonanych. Z oświadczenia R. Z. będącego administratorem budynku z dnia 29 września 2011 r. wynikało, iż remontu tarasu przy lokalu nr [...] związanego z wymianą płytek ceramicznych oraz wykonaniem izolacji poziomej, dokonywał A. F. właściciel lokalu nr [...]. Remont został wykonany na wezwanie Wspólnoty tej nieruchomości, bez uprzedniego zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.

Ustalenie inwestora robót wykonywanych na tarasie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. w osobie A. F., stanowiło podstawę do nałożenia w trybie art 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązku wykonania robót budowlanych określonych w decyzji, w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.

Organ wskazał jednocześnie, że ewentualne roszczenia wobec inwestora odpowiedzialnego za powstanie szkód mieszczą się w relacjach cywilno-prawnych do rozstrzygania których właściwe są Sądy powszechne.

A. F. wniósł odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2012 r.

Powyższej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

2. naruszenie art. 9 kpa poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych postępowania mających wpływa na ustalenie jej obowiązków.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podniósł, że organ II Instancji w swej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania nakazał przeprowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o prawidłową podstawę prawną i przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego.

Jednak po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie kiedy powstały okoliczności mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia stanowiące podstawę wydania nakazu.

Tymczasem problemy z zaciekami i wilgocią były od samego początku istnienia budynku. Stanowią one wadę konstrukcyjną budynku przy ul. [...].

Nie ustalono czy istnieje związek przyczynowy między remontem przeprowadzony w roku 2005 przez A. F. a powstałymi szkodami. Remont ten nie ingerował w strukturę i konstrukcję budynku, stanowił jedynie kosmetyczne zmiany w obrębie tarasu.

Poza tym nie można się zgodzić, że za cały zakres napraw powinien odpowiadać odwołujący się. Organ powinien był ustalić w jakim zakresie remont tarasu powinien dotyczyć odwołującego się, a w jakim Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]. Nie zostało ustalone rzeczywiste źródło zalania pomieszczeń.

Organ II instancji w decyzji kasacyjnej z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził zupełnie bezpodstawnie, że postępowanie prowadzone przed organem I instancji toczyło się w niewłaściwym trybie, ponieważ zły stan techniczny tarasu i jego konsekwencje w postaci zacieków i zawilgocenia poniżej położonego garażu związany jest z wadliwie wykonanymi robotami budowlanymi wykonanymi przy remoncie przedmiotowego tarasu.

Wnioski takie nie mają żadnego oparcia w materiale dowodowym. Zacieki i zawilgocenia pojawiły się na długo przed rokiem 2005, kiedy miał miejsce remont. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] zwróciła się do A. F. o remont tarasu pismami z 2004 i 2005 r. W pismach tych informowała go o rzekomym obowiązku dokonania napraw na jego koszt, mimo że zacieki i zawilgocenia ewidentnie wynikały z błędów popełnionych przez dewelopera.

A. F., w roku 2005 podjął się niewielkiego remontu tarasu, polegającego głównie na wymianie terakoty i wylaniu nowej szlichty (jednakże bez usuwania starej szlichty, co ewentualnie mogłoby mieć wpływ na przeciekanie tarasu). Fakt, że na tarasie zdjęta została część płytek spowodowana jest działalnością Wspólnoty, która na własną rękę dokonała ich zdjęcia.

Obowiązek wymiany rynien i rur spustowych jest zupełnie bezpodstawny. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt III CZP 10/08 elementy architektonicznej konstrukcji balkonu trwale połączone z bryłą budynku, na ogół usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez osoby zamieszkałe w lokalu, uznać należy za takie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu, a w konsekwencji - z mocy art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali z dnia z dnia 24 czerwca 1994 r. - powinny być kwalifikowane jako stanowiące nieruchomość wspólną.

W trakcie wymiany terakoty w 2005 roku odwołujący nie dokonywał obróbek blacharskich, istniejące rynny i ruty zostały zamontowane jeszcze przez developera i od samego początku przeciekają.

Skarżący zakwestionował istnienie obowiązku uzyskania zgody lub zgłoszenia wymiany terakoty i wylania pod nią szlichty. W jego ocenie czynności te stanowią jedynie prace konserwatorskie.

Wskazał na poważne braki w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Zdaniem odwołującego nie jest i nigdy nie był inwestorem w takim znaczeniu jak wskazuje to organ I Instancji a zatem nie może ponosić odpowiedzialności za wadliwe postawienie budynku i wady konstrukcyjne powodujące, iż garaż jest zalewany odkąd budynek stoi.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012r. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakazującej mu usunięcie nieprawidłowości występujących na tarasie przy lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na nieruchomości przy ul. [...] w W. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie przez organ I instancji jak i wydana w jego rezultacie decyzja w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. są prawidłowe.

Stosownie do treści powołanego wyżej przepisu przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Jego zdaniem zły stan techniczny przedmiotowego tarasu wynikał z wadliwie przeprowadzonych robót budowlanych przy jego remoncie. Dlatego obowiązek polegający na usunięciu nieprawidłowości występujących na przedmiotowym tarasie nałożono na inwestora A. F..

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest podstawą do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zakres robót budowlanych wskazany w sentencji badanego rozstrzygnięcia, koniecznych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jak i osoba adresata nakazanych obowiązków nie mogą budzić w niniejszej sprawie wątpliwości.

A. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Powyższej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 i 77 i 107 § 3 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy oraz niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego poprzez nieustalenie daty przeprowadzonych prac na tarasie, zakresu tych prac i ustalenia czy miały rzeczywisty wpływ na aktualny stan budynku, co mogło mieć wpływ na niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.;

- art. 15 oraz 138 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności polegające na ograniczeniu się przez organ odwoławczy tylko do kontroli decyzji organu I instancji i nie odniesienie się do zarzutów, w szczególności co do zakresu obowiązku nałożonego na skarżącego, braku ustaleń co do związku przyczynowego między pracami prowadzonymi przez skarżącego a istniejącym stanem budynku.

Skarżący domagał się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2012 r. lapidarnie stwierdził, że przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji było podstawą do ustalenia inwestora robót wykonanych na tarasie w osobie A. F.. Żaden z organów nie odniósł się do twierdzeń i dowodów, że zacieki powstały na długo przed rozpoczęciem prac na tarasie przez skarżącego (opinia techniczna z dnia 7 marca 2005 r. sporządzona przez inż. Z. W..)

Ponadto skarżący wskazał, że płytki ceramiczne, o których mowa w protokole oględzin z dnia 15 marca 2011 r. zostały zdjęte bez jego udziału przez Wspólnotę i pozostawione bez zabezpieczenia.

Skarżący argumentował, że podjął się niewielkiego remontu tarasu, polegającego na wymianie terakoty i wylaniu nowej szlichty, jednakże bez usuwania starej szlichty. Prace te miały charakter konserwatorski - nie ingerowały w strukturę i konstrukcję budynku. Nawet gdyby przyjąć, że istnieje podstawa nałożenia na niego obowiązku, to zdecydowanie nie w takim wymiarze jaki zakreśla decyzja.

Przedmiotowy taras jest częścią wspólną nieruchomości w zakresie jego funkcjonalności, jako stropodach nad pomieszczeniami położonymi poniżej, tj. w zakresie izolacji itp,, natomiast w zakresie funkcjonalnego związania z lokalem nr [...] jest częścią składową tego lokalu, tj. w zakresie dotyczącym urządzenia i wykończenia tarasu, np. ułożenia posadzek itp.

W opinii skarżącego bezpodstawny jest nakaz wymiany rynien i rur spustowych, gdyż stanowią one części wspólne budynku. Wydatki na remonty nieruchomości wspólnej stanowią koszty zarządu tą nieruchomością, które obciążają wspólnotę mieszkaniową.

Jedynym dowodem, który w opinii zarówno organu przesądza o zakresie remontu tarasu i jego rozmiarach są ustne wyjaśnienia R. Z. - administratora budynku z dnia 29 września 2011 r. W aktach sprawy jednak nie ma protokołu z tej daty, a zatem nie może on stanowić dowodu w tej sprawie.

Skarżący nie został ani razu przez organ wezwany do złożenia wyjaśnień, ani do przedstawienia jakichkolwiek dokumentów. Organ II instancji nie odniósł się w swojej decyzji do żadnego z podniesionych przez skarżącego zarzutów. Tymczasem materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwalał przyjąć, że skarżący jest inwestorem w zakresie wskazywanym przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że organ II Instancji w swej decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania nakazał przeprowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o prawidłową podstawę prawną i przeprowadzenie w całości postępowania dowodowego.

Organ I instancji dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy nie przeprowadził jednak wyczerpującego postępowania dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził ogólnie, że przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia było podstawą do ustalenia inwestora robót wykonanych na tarasie, w osobie A. F..

Skarżący słusznie zarzucił, że żaden z organów nie odniósł się do jego twierdzeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, na okoliczność tego, że zacieki powstały na długo przed rozpoczęciem przez niego prac na tarasie (opinia techniczna z dnia 7 marca 2005 r. sporządzona przez inż. Z. W.).

Choć nie było kwestionowane przez skarżącego, że wykonał remontu tarasu, polegający na wymianie terakoty i wylaniu nowej szlichty, to jednak twierdził on że nie usuwał starej szlichty, a prace te nie ingerowały w strukturę i konstrukcję budynku.

Słusznie skarżący podnosił, że nawet gdyby przyjąć, że istnieje podstawa nałożenia na niego obowiązku, to nie w takim wymiarze jaki zakreśla decyzja. Niewątpliwe wynika z materiału dowodowego, że przedmiotowy taras jest częścią wspólną nieruchomości w zakresie jego funkcjonalności. Stanowi bowiem stropodach nad pomieszczeniami garażu położonymi poniżej. Natomiast w zakresie związania z lokalem nr [...] jest częścią składową tego lokalu (stanowi taras sensu stricto).

Mimo tych okoliczności organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia odpowiedzialności stron, stosownie do tych różnych funkcjonalności, z czym jednocześnie wiąże się różny stopień odpowiedzialności za należyty stan obiektu.

Skarżący konsekwentnie twierdzi - co nie zostało bezsprzecznie ustalone, że prace, które prowadził na tarasie polegały jedynie na wymianie płytek i wylaniu nowej szlichty. Powyższe ma znaczenie dla ustalenia, zakresu odpowiedzialności określonych podmiotów za niewątpliwie zły stan techniczny obiektu.

Należy podkreślić, że ustalenie, iż wykonane przez A. F. roboty nie miały negatywnego wpływu na części kwalifikowane jako części wspólne budynku, nie może skutkować nałożeniem na skarżącego obowiązku wykonania napraw w zakresie tych części, gdyż niewątpliwe wydatki na utrzymanie (w tym remonty) nieruchomości wspólnej stanowią koszty zarządu tą nieruchomością, które obciążają wspólnotę mieszkaniową.

W tym kontekście wadliwe było nakazanie skarżącemu wymiany rynien i rur spustowych, gdyż stanowią one niewątpliwe części wspólne budynku. Są to elementy trwale połączone z bryłą budynku, usytuowane na zewnątrz w stosunku do przestrzeni wykorzystywanej do wyłącznego użytku.

Biorąc pod uwagę, że całkowicie zasadny okazał się zarzut, iż organ II instancji nie tylko nie odniósł się w swojej decyzji do podniesionych przez skarżącego zarzutów, ale w istocie nie poczynił koniecznych ustaleń faktycznych, natomiast zebrany dotychczas materiał dowodowy nie pozwalał przyjąć, że istnieje związek pomiędzy robotami budowlanymi wykonanymi przez skarżącego, a obowiązkami nałożonymi na niego w decyzji - należało uchylić decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadzi dokładne postępowania dowodowe, którego celem będzie także wykazanie związku między działalnością budowlaną skarżącego, a stwierdzonym stanem technicznym budynku. W zależności od ustaleń w tym zakresie, organ wyda stosowne decyzje w oparciu o odpowiednie przepisy prawa budowlanego. Celowe wydaje się również przesłuchanie skarżącego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i odniesienie się do wskazywanych przez niego dowodów.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, 152, 200 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.