Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 470/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust. 2 i 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11.04.2011 r. M. S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z wnioskiem o umorzenie odsetek i kosztów upomnienia od zaległości powstałej w okresie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Po dokonaniu niezbędnych opłat na życie pozostaje jej kwota 420 zł. z czego jest w stanie odprowadzić do ZUS kwotę 30 zł. Mąż wnioskodawczyni pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 880,14 zł . W oświadczeniu z dnia 31.012011 r. wnioskodawczyni wskazała, że syn R. S. nie przekazuje jej żadnych środków na utrzymanie, ponadto nie wie nawet czy syn pracuje i jaki ewentualnie uzyskuje dochód. Wnioskodawczyni przedłożyła szereg dokumentów na okoliczność ponoszonych wydatków przez siebie i męża. Wskazała również , że prowadzona jest wobec niej egzekucja przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K-Koźlu.

Decyzją z 22.06.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Opolu odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę i kosztów upomnienia. Organ po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie dopatrzył się przesłanek, które uzasadniałyby wnioskowane umorzenie.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją w piśmie z dnia 7.07.2011 r. M. S. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie jak we wniosku o umorzenie przedłożyła szereg dokumentów , które jej zdaniem uzasadniają przyjęcie , że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej w tym : oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zaświadczenie lekarskie z dnia 18.11.2009r. obrazujące zły stan zdrowia wnioskodawczyni i w konsekwencji wydatki na leki . Jednocześnie wnioskodawczyni uczyniła męża A. S. swoim pełnomocnikiem.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Opolu ustalił, że wnioskodawczyni z tytułu renty uzyskała w 2010 r. dochody w wysokości 8.886,00 zł . Z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26,08.2011 r. , o którą zwrócił się ZUS wynikało, że w mieszkaniu zameldowane są trzy osoby, przy czym syn R. S. jest bezrobotny i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne M. S. w wysokości 662,33zł., świadczenie emerytalne A. S. W wysokości 906,57zł. Do stałych miesięcznych obciążeń finansowych należą czynsz 250,00zł. i 50,00 zł. spłata zadłużenia, energia elektryczna 65,00zł., gaz 60,00zł., kredyty komercyjne 300,00zł., telefon 50,00zł.-70,00zł. oraz wydatki na leczenie 180,00zł.- 200,00zł. Pracownik socjalny zaznaczył, że syn R. S. przebywa u rodziców okresowo, nie pracuje i nie zostały udostępnione dochody z prac dorywczych. Dodatkowo wskazano że Państwo S. mają problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb, w tym z leczeniem specjalistycznym, bowiem oboje są w podeszłym wieku (78 i 86 lat) . Zdaniem pracownika socjalnego egzystują na poziomie ubóstwa.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu ponownie rozpoznał wniosek o umorzenie odsetek i kosztów upomnienia uwzględniając materiał dowodowy uzyskany w toku prowadzonego postępowania .

Przywołał organ art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585) z treści którego wynika, że należności z tytułu składek mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności są wymienione w art. 28 ust.3 wyżej powołanej ustawy. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy :

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt. 1 ustawy z dnia 28 lutego2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym

5) wysokość nieopłaconej składki me przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym

6) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu całkowita nieściągalność nie zachodzi, gdyż M. S. uzyskuje dochód w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości 1.049,00zł . brutto oraz ma przyznany dodatek pielęgnacyjny w wysokości 186,71zł. miesięcznie. Za miesiąc 09/2011r. wnioskodawczyni miała wypłacone świadczenie w wysokości 662,33zł. Wobec M. S. jest prowadzone postępowanie egzekucyjne przez zajęcie świadczenia emerytalnego. Egzekucja jest skuteczna miała miejsce wpłata z dnia 11.08.2011r. w wysokości 185,48zł.

Ponadto M. S. jest współwłaścicielem działki nr [...] zapisanej w [...] oraz posiada prawo do lokalu nr [...] zapisanego w [...], jak również jest współwłaścicielem działki nr [...] zapisanej w [...], na której Zakładowi zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) przysługuje prawo ustanowienia hipoteki przymusowej.

W związku z powyższym Zakład nie może stwierdzić braku majątku, z którego można dochodzić przedmiotowych należności.

Zbadano również pozostałe przesłanki umorzenia należności wynikające z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten umożliwia umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności i ma zastosowanie do należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek. Szczegółowe zasady umarzania należności w przypadku braku ich całkowitej nieściągalności określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. (Dz.U. z 2003. Nr. 141, poz. 1365).

Zgodnie z § 3 ust. 1 niniejszego rozporządzenia Zakład może umorzyć zaległości jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie tych należności opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny , w szczególności w przypadku :

1. Poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązaną możliwości dalszego prowadzenia działalności.

Zobowiązana nie wykazała, iż zdarzenia takie wystąpiły w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej i miały negatywny wpływ na prowadzoną działalność.

2. Przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Zakładu bezspornym jest fakt, że M. S. może posiadać schorzenia zdrowotne ze względu na osiągnięty wiek (79 lat), jednakże na podstawie powyższej przesłanki nie można umorzyć należności, bowiem zobowiązana pobiera emeryturę i nie jest to bezpośrednio związane ze stanem zdrowia . Ponadto zobowiązana nie udowodniła, że istnieje konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która to opieka uniemożliwia zobowiązanej uzyskiwanie dochodów.

3. Gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W załączonym kwestionariuszu wywiadu środowiskowego z dnia 25.08.2011r. pracownik socjalny wskazał, iż M. S. wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem A. S. oraz synem R. S. Źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne zobowiązanej w wysokości 662,33zł. netto, świadczenie emerytalne Pana A. S. w wysokości 906,57zł. netto. M. S. nie udostępniła informacji na temat uzyskiwanych dochodów z prac dorywczych syna R. S., informując jednocześnie, że syn jest osobą bezrobotną na utrzymaniu rodziców. We wniosku o ponowne poinformowała, że nie tworzy 3-osobowej rodziny, ponieważ syn R. S. od lat nie zamieszkuje z rodzicami i nie jest znane miejsce jego pobytu.

Pracownik socjalny wskazał, że stałe obciążenia finansowe wynoszą łącznie około 955,00zł. do 995,00zł.

Po odliczeniu w/w wydatków rodzinie pozostaje kwota od 573,90zł do 613,90zł. netto.

Zgromadzony materiał merytoryczny pozwala stwierdzić, iż przedstawione w trakcie prowadzonego postępowania dowody nie stanowią dostatecznych przesłanek skutkujących umorzeniem należności.

Zdaniem Zakład Ubezpieczeń Społecznych aktualnie nie występuje na tyle trudna sytuacja, w której egzystencja wnioskodawczyni byłaby zagrożona poprzez znaczne obniżenie stopy życiowej lub wręcz nie zapewnienie minimum socjalnego. Podkreśla Zakład, że powyższa przesłanka umożliwia umorzenie należności jedynie w przypadku braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych zobowiązanej, na które składają się opłaty za mieszkanie, wyżywienie czy możliwość korzystania z bezpłatnej opieki medycznej, którą wnioskodawczyni ma zapewnioną. Dodatkowo zauważa, że w stosunku do zobowiązanej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie świadczenia emerytalnego. Dokonana została wpłata z dnia 11.08.2011r. w wysokości 185,48zł.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu ocenił wniosek o umorzenie przedmiotowych należności również w oparciu o art. 17 pkt. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2002r. Nr 241, poz. 2074). Powyższy przepis umożliwia umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od l stycznia 1999r.do 31 grudnia 2001r., pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązanym do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ( Dz. U. Nr 155, poz. 1287) jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Przepis ten nie ma jednak w sprawie zastosowania, bowiem na koncie płatnika figuruje zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu umorzenie zadłużenia należało uznać za przedwczesne a z punktu widzenia interesu publicznego i zasad współżycia społecznego nie do przyjęcia. Trudna sytuacja finansowa wnioskodawcy nie uzasadnia udzielenia żądanej ulgi.

Decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze M. S. wnosiła o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia zgodnego z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację przedstawioną we wniosku.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosił o oddalenie skargi przedstawiając argumenty tożsame ze wskazanymi w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 24.01.2012 r. pełnomocnik z urzędu ustanowiony w ramach prawa pomocy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik kwestionuje dokonaną przez organ ocenę sytuacji majątkowej skarżącej i jej męża i ich możliwości spłaty posiadanego zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej - p.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).

Sąd nie jest władny do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych w zakresie decyzji uznaniowych będących w gestii organów administracji . Decyzja administracyjna wydana przez ZUS w przedmiocie umorzenia zaległości ma charakter uznaniowy co nie oznacza, że może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje badanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem a mianowicie czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia.

W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./ należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

Z treści ust. 2 wynika, iż należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Zgodnie z ust. 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2)sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.),

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wskazany wyżej przepis art. 28 ust. 3a stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Tak więc w przypadku odmowy umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b cyt. ustawy.

Zawarte w art. 28 ust. 3 ustawy wyliczanie przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności.

Organ stwierdził, iż w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia brak jest podstaw do umorzenia wnioskowanych należności, bowiem nie zachodzi całkowita nieściągalność, ponieważ toczy się wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne i jest ono skuteczne.

Skarżąca jako prowadząca działalność gospodarczą była płatnikiem składek na swoje ubezpieczenie społeczne. W tej sytuacji przy umarzaniu nieopłaconych należności nie stosuje się wymogu zaistnienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, lecz zawsze ocenia niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny po ewentualnym opłaceniu należności, z uwzględnieniem jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

Szczególnie wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej strony i ustalenie, czy zapłata składek, rzeczywiście może zagrozić egzystencji, ma znaczenie z punktu widzenia przesłanki określonej w cyt. wyżej § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne . Zgodnie z przywołanym przepisem zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Pozbawienie zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, musi być zawsze przedmiotem oceny wpływającej na wynik sprawy. Pojęcia użyte w § 3 cyt. rozporządzenia są nieostre to zaś wymaga od organu precyzyjnej oceny okoliczności w konkretnej sprawie. Ocena taka musi być dokonana w oparciu o obiektywne kryteria , zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.12.2006 r. o sygn. III SA/Wa 2994/06 . Przepisy nie wyjaśniają co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednak dokonując wykładni gramatycznej należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum. Skarżąca na etapie postępowania odwoławczego wskazywała na swoją trudną sytuację materialną , wyraźnie akcentując, że zapłata zaległych składek wraz z odsetkami i kosztami upomnienia jest wręcz niewykonalna tak więc wynik badania dotyczący tego, czy opłacenie zaległości zagraża egzystencji powinien być oczywisty . Organy nie wyliczyły swoistego progu zapewniającego minimum egzystencji. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 02.12.2010 r. o sygn. akt II GSK 1036/09 Sąd uznał, że sytuacja, w której zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez skarżącego pozbawionego możliwości zaspokajania swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocowych państwa nie jest zgodna z interesem publicznym. Z materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie korzystała z pomocy opieki społecznej ani żadnych innych środków pomocowych. Wskazuje również na chęć regulowania należności z tytułu zaległych składek w systemie ratalnym. Jest oczywiste, że ze względu na wiek i stan zdrowia jej sytuacja materialna nie ulegnie poprawie , bowiem nie ma już możliwości uzyskiwania dodatkowych dochodów z jakiegokolwiek źródła.

Pozostaje jeszcze nie zbadana szczegółowo kwestia szeregu przewlekłych chorób zarówno skarżącej jak i jej męża, które ze względu na ich wiek z czasem mogą się nasilać. Ma to niewątpliwie wpływ na zwiększenie kosztów utrzymania . Skarżąca ani jej mąż nie są w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia tym samym nie mają już możliwości osiągania dodatkowych dochodów pozwalających na uregulowanie zaległości.

Reasumując, Sąd stwierdza, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach prawa przesłanki. Uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ocena zaistnienia powołanych w ustawie przesłanek z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Mając na względzie powyższe Sąd postanowił jak w sentencji wyroku uchylić zaskarżoną decyzję a to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.