Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 1438/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt 2, art. 189
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr) Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek Protokolant asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1425/13 w sprawie ze skargi A. K. i M. K. następców prawnych L. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o transporcie drogowym postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok, 2. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1425/13, oddalił skargę A. K. i M. K. następców prawnych L. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Na podstawie upoważnienia z dnia [...] września 2008 r. inspektorzy inspekcji transportu drogowego przeprowadzili dniach od [...] września do [...] października 2008 roku kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy L. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: P. T. H. A. M. "L." L. K. ul. M. [...], [...] R. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] października 2008 roku. Kontrola obejmowała okres od października 2007 r. do września 2008 r. Ustalono, iż przedsiębiorca posiadał licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedsiębiorca zatrudniał w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli kierowców w liczbie średnio od 11 do 50.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008r., na podstawie art. 93 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 125, poz. 874 ze zm.) W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. T., H. A. M. "L.", karę pieniężną w wysokości 30.000 złotych.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniesionego odwołania strony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję uchylił i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. T., H. A. M. "L." w R. karę pieniężną w wysokości 17.500 zł za naruszenie lp. 5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2, 5.3.1, 5.3.2, 5.4.1, 5.4.2, 5.6.1, 5.6.2, 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i umorzył karę pieniężną w zakresie naruszeń z Ip. 6.3.1, Ip. 6.3.7, Ip. 6.3.12, Ip. 6.3.13 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a/, lit. h/, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.), Ip. 5.1, Ip. 5.2, Ip. 5.3, Ip. 5.4, Ip. 5.6, Ip. 6.3.8, Ip. 6.3.1, Ip. 6.3.7, Ip. 6.3.12, Ip. 6.3.13 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 lit. a/ rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 14 ust. 2, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155), § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), art. 23a, art. 23 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 168), art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155), art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 07.06.2011 r., nr K(2011)3759 w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. pełnomocnik skarżącego L. K. zarzucił organowi niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] października 2013 roku pełnomocnik L. K. przesłał akt poświadczenia dziedziczenia spadku przez A. K. oraz M. K. po zmarłym w dniu [...] września 2013 roku L. K.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2014 roku pełnomocnik A. K. wniósł o chylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że kary objęte zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją mają charakter osobisty i nie należą do masy spadkowej po L. K. zmarłym [...] września 2013 roku, w związku z czym wniósł o umorzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zaskarżonym wyrokiem skargę oddalił. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostają okoliczności faktyczne sprawy, określone w protokole kontroli P. T., H. A. M. "L." L. K. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie mógł uwzględnić treści art. 92a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, który wszedł w życie w dniu 15 sierpnia 2013 r., a więc po dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji wskazał na treść art. 922 § 1 i 2 k.c. Jednakże zdaniem Sądu kara pieniężna nałożona zaskarżoną decyzją nie ma charakteru osobistego, gdyż nie została nałożona na L. K. jako osobę fizyczną, lecz jako na osobę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P. T., H. A. M. "L." L. K., ul. M. [...], [...] R. Sąd I instancji zarzut, iż kara pieniężna ma charakter osobisty, uznał za niezasadny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. K., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

a) błędną wykładnię art. 93 ust 1. w zw. z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 922 k.c. i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż przedmiotowa kara administracyjna nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego L. K. i nie jest obowiązkiem ściśle związanym z jego osobą,

b) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji niezastosowanie art. 161 § 1 pkt. 2 p.p.s.a., w konsekwencji błędne przyjęcie, iż przedmiot prowadzonego postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego L. K.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od przeciwnika skargi kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że kara pieniężna nałożona została na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, tj. L. K., w ramach której musiał on uzyskać odpowiednie uprawnienia - licencje. Kary pieniężne to należności, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.

Zważywszy na treść art. 922 § 1 i 2 k.c. w skład spadku nie wchodzą prawa i obowiązki majątkowe wynikające z innych stosunków prawnych niż cywilnoprawne. W tej sytuacji nie są obowiązkami dziedzicznymi zobowiązania do uiszczenia należności z tytułu nałożonej kary.

Kara pieniężna jest nakładana na zarządzającego transportem za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego. Kary tej nie można nałożyć na kogoś, kto nie popełnił tego rodzaju czynu zabronionego. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji z uwagi na treść art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązany był umorzyć postępowanie wobec śmierci skarżącego. Spadkobiercy L. K. nie mają interesu prawnego we wstąpieniu do niniejszego postępowania, nie mają interesu prawnego w dochodzeniu od Skarbu Państwa zwrotu należności uiszczonej tytułem kary pieniężnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

W myśl art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Na tle powyższej regulacji w doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, nawet jeżeli pewien przepis, wskazując krąg osób, na które przechodzą prawa i obowiązki, odwołuje się do określenia "spadkobiercy" (jak np. art. 97 i n. Ordynacji podatkowej). Do spadku nie należą więc prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (E. Skowrońska-Bocian. Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki", W-wa 2005, str. 10, podobnie J.S. Piątkowski, H. Witczak, A. Kawałko [w]: System Prawa Prywatnego, Tom 10; Prawo spadkowe, pod. red. B. Kordasiewicza, W-wa 2009, str. 50-51). Podobne stanowisko wyrażone było w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. IV CK 215/03, lex nr 152889; wyrok SN z dnia 26 marca 2002 r., sygn. III CZP 14/02, opubl. OSNC 2002/12/148).

Wobec powyższego należy przyjąć, że kara pieniężna wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji nie wchodzi do spadku, ponieważ nie posiada "charakteru należności cywilnoprawnej" (por. uchwała SN z dnia 24 czerwca 1992 r., sygn. akt III CZP 70/92, z glosą Z. Leońskiego opubl. OSP 1993/3/56; a także E. Kruk "Sankcja administracyjna" Wyd. UMCS, Lublin 2013, str. 240).

Nie ma zatem znaczenia, jak błędnie uznał Sąd I instancji, to, że kara pieniężna została nałożona na osobę fizyczną, jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą. W razie śmierci spadkodawcy prowadzącego działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji takiej działalności, jego spadkobiercy wstępują w prawa i obowiązki spadkodawcy w ramach stosunków pracy z pracownikami zatrudnionymi przez zmarłego (uchw. SN z dnia 22 lutego 1994 r., I PZP 1/94, opubl. OSNC 1994 r., nr 9, poz. 172). Na spadkobierców osoby prowadzącej działalność gospodarcza przechodzą – zgodnie z ogólnymi zasadami prawa spadkowego – wszelkie prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym z działalnością tą związane, które nie gasną z chwilą śmierci danego podmiotu (por. A. Kidyba (red.) E. Niezbecka. Komentarz do art. 922 k.c., uwaga 58, SIPLEX, lex Omega/ 23/215). Jak już wyżej wyjaśniono, kara pieniężna nie jest należnością cywilnoprawną. Kara pieniężna jako instrument władztwa administracyjnego jest skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna konkretyzuje się w przypadku naruszenia prawa lub obowiązków nałożonych na określony podmiot. Kara administracyjna stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji wykonawczo-zarządzających zadań administracji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06). Obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym i innych ustaw ma więc bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją stwierdzenia naruszenia prawa. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez dany podmiot, organ jest zobligowany nałożyć przewidzianą przepisami prawa karę pieniężną. W takiej sytuacji między organami administracji publicznej a podmiotem, wobec którego stwierdzono naruszenie przepisów prawa, nawiązuje się stosunek administracyjnoprawny. Treść tego obowiązku ściśle regulują przepisy prawa materialnego administracyjnego. W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Innymi słowy, prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przejście tych praw i obowiązków na następców prawnych, którzy są jednocześnie spadkobiercami w rozumieniu prawa cywilnego mogą przewidywać wyłącznie przepisy szczególne z zakresu szeroko rozumianego prawa administracyjnego (np. art. 97 Ordynacji podatkowej), co nie oznacza jednak, że te prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt IIOSK 524/10, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Niemniej mogą również występować takie sytuacje faktyczne, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą dotykać sfery prawnej innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, przykładowo, postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców, co do zasady dotyczy praw i obowiązków o charakterze nieprzechodnim, ponieważ nie można nałożyć kary na kogoś, kto nie popełnił czynu zabronionego, a więc np. na spadkobiercę, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że wynik postępowania w przedmiocie nienależnej kary pieniężnej uiszczonej przez spadkodawcę dotyczy interesu prawnego jego spadkobierców, gdyż przechodzi na nich ewentualny zwrot takiej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07, baza orzeczeń nsa.gov.pl; oraz E. Kruk "Sankcja... op. cit. str. 240, a także post. WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 539/09; WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 26/07; post. NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. II GSK 944/14 i z dnia 26 maja 2015 r., sygn. II KSK 822/14 baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] organ I instancji nałożył na L. K. karę pieniężną w kwocie 17.500 zł na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W stanie prawnym, w którym doszło do wydania ww. decyzji obowiązywał art. 93 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1 staje się wykonalna po upływie 30 dni od jej doręczenie, jeżeli strona nie wniosła skargi na decyzję do właściwego sądu administracyjnego.

W przypadku wniesienia skargi decyzja staje się wykonalna z chwilą odrzucenia skargi, cofnięcia skargi lub wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia o oddaleniu skargi. Natomiast w myśl art. 94 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną uiszcza się na właściwy rachunek bankowy w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się wykonalna. Koszty związane z jej przekazaniem pokrywa zobowiązany podmiot.

Z treści powyższych uregulowań obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika, że kara pieniężna nałożona ww. decyzją nie została wykonana wskutek wniesionej przez L. K. skargi do WSA w P. Potwierdza to treść pisma pełnomocnika Głównego Inspektora Transportu Drogowego informującego, iż należność pieniężna wynikająca z zaskarżonej decyzji w wysokości 17.500 zł nie została dotychczas uregulowana.

W tym stanie faktycznym sprawy spadkobiercy L. K. nie mają uprawnienia do zwrotu kwoty równoważnej nałożonej kary pieniężnej, gdyż do jej uiszczenia przed jego śmiercią nie doszło. Zresztą spadkobiercy L. K. przed Sądem I instancji wskazywali na publicznoprawny charakter kary pieniężnej, której dotyczyła zaskarżona decyzja. Nie odwoływali się do interesu prawnego, o którym mowa w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Intencją złożenia przez spadkobierców L. K. dokumentu w postaci poświadczenia dziedziczenia było wykazanie faktu jego śmierci oraz wskazanie Sądowi I instancji na zaistnienie przesłanek do umorzenia postępowania sądowego w oparciu o art.161 § 1pkt 2 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że z treści art. 93 ust. 7 oraz art. 94 ust. 9 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż do kar pieniężnych przewidzianych tą ustawą nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej O.p.). Na gruncie tychże regulacji w orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę, że przepis art. 93 ust. 7 (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym art. 93 ust. 11 u.t.d.) jako lex specialis względem art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240) wyklucza możliwość stosowania Ordynacji podatkowej w postępowaniach w zakresie kar pieniężnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1693/13, lex nr 1592057). W tej sytuacji nie można uznać za trafne stanowiska pełnomocnika organu prezentowanego na rozprawie przed NSA, że spadkobierczynie L. K. mają interes prawny w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, a kwestia dalszego bytu zobowiązania wynikającego z tej decyzji może być rozstrzygana na gruncie ustawy o finansach publicznych. Tym bardziej, że jak wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w prawie materialnym administracyjnym nie przejmuje się ogólnej zasady dziedziczenia uprawnień czy obowiązków. Dodać należy, że w doktrynie podkreśla się, iż zasada ta nie obowiązuje w stosunku egzekucyjnym, który zmierza do wyegzekwowania materialnoprawnego obowiązku administracyjnego (por. E. Szczygłowska "Sukcesja uprawnień i obowiązków administracyjnych", Oficyna Wolters Kluwers business, W-wa 2009, str. 57-64).

Z przyczyn wyżej wskazanych stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i przyczyna ta wystąpiła przed Sądem I instancji.

Zgodnie z art. 189 p.p.s.a., jeżeli istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla orzeczenie i umarza postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek przepis ten zastosować w sytuacji, gdy droga do wydania wyroku była zamknięta na skutek zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 161 §1 p.p.s.a.

Zastosowanie przepisu art. 189 p.p.s.a. jest niezależne od zamieszczenia w skardze kasacyjnej stosownego wniosku w tym zakresie, gdyż stanowi on odstępstwo od zasady związania granicami skargi kasacyjnej.

NSA ma obowiązek z urzędu badać czy przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania. Wskazać jednakże należy, że w tym kierunku zmierzały w istocie zarzuty skargi kasacyjnej.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że L. K. zmarł po wniesieniu skargi do Sądu I instancji, orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 189 p.p.s.a.