Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1035/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1,3 pkt 5, art. 8 ust. 1,2 pkt 4,  ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 13 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 143/10 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od W. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1360 (słownie: tysiąc trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 143/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. o nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymującą nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji; w punkcie 2. stwierdził, że decyzje, o których mowa w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; w punkcie 3. zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. S. kwotę 1.537 zł zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. S. wykonującego usługi transportowe karę pieniężną w wysokości 9.500 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 15 maja 2009 r. w miejscowości C. W. na drodze krajowej nr 22 zatrzymano do kontroli pojazd marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Krone o nr rej. [...] prowadzony przez kierowcę - przedsiębiorcę W. S.

W dniu kontroli wykonywanego transportu drogowego kierowca nie okazał do kontroli oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, nie okazał ważnego świadectwa kwalifikacji ani też ważnego orzeczenia psychologicznego. Kontrolującym kierowca okazał jedynie zaświadczenie, z określoną datą ważności orzeczenia lekarskiego do dnia 2 stycznia 2006 r. i orzeczenia psychologicznego do dnia 23 grudnia 2005 r. Do kontroli kierowca przedstawił ważne orzeczenie lekarskie nr 412/2008 z dnia 6 października 2008 r. z datą ponownego lub kontrolnego badania określoną na rok 2011. Kontrola wykazała wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 500 zł na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej u.t.d.) oraz na podstawie lp. 1.8.1., załącznika do tej ustawy.

Ponadto kontrola wykazała, że w dniu 18 października 2007 r. upłynął termin wymaganej kontroli lub badania okresowego tachografu marki Kienzle model 1318.27 o nr seryjnym [...] zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe, dodatkowo organ wskazał, że kierowca nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego wykonanie kontroli lub badania okresowego kontrolowanego pojazdu. Organ stwierdził wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1000 zł na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz lp. 11.1.1d, załącznika do tej ustawy.

Organ I instancji wykazał, również, w oparciu o informacje otrzymane z Starostwa Powiatowego w D. P. kolejne uchybienie polegające na tym, iż kontrolowany pojazd marki MAN o nr rej. [...] (VIN: [...]) nie był w dniu kontroli zgłoszony do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Zgłoszenie kontrolowanego pojazdu do ww. licencji nastąpiło dopiero w dniu 25 maja 2009 r.

Z informacji uzyskanych z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w Warszawie ustalono, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe, nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Skarżący w trakcie postępowania poinformował organ, że kontrolowany pojazd marki MAN o nr rej. [...] został zakupiony przez niego w dniu 13 maja 2009 r. Skarżący przedłożył organowi fakturę nr [...] dokumentującą zakup przedmiotowego pojazdu.

Organ I instancji powołując art. 5, 8, 11, 14, 87 i 92 u.t.d. wywiódł, iż wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji. Organ wskazywał, że transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę. Organ wskazał, że wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stosownie, do której przedsiębiorca mógłby wykonywać transport drogowy przy użyciu pojazdu samochodowego niezgłoszonego organowi, który udzielił licencji, a następnie dokonać zgłoszenia w ciągu 14 dni prowadziłaby do niespójności z treścią przepisów art. 5 ust. 3 pkt 5, art. 11 ust. 3 i art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Organ w decyzji podkreślił, że art. 14 ust. 1 (jak również ust. 2) ustawy o transporcie drogowym uznaje możliwość pisemnego zgłaszania organowi, który udzielił licencji, zmian danych nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Dokonanie zmian w ocenie organu, dotyczy innych danych niż wymienionych w art. 8 ustawy, co, do których nie jest przewidziany, pod groźbą kary pieniężnej, obowiązek ich uprzedniego zgłaszania.

W związku z powyższym stwierdzono, że skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia przed wykonywaniem usług transportowych kontrolowanego pojazdu marki MAN o nr rej. [...] do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy nr [...], co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 8000 zł na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz na podstawie l.p. 1.2 załącznika do tej ustawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję organu I instancji w zaskarżonej części w mocy.

Organ II instancji po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie stanął na stanowisku, że przedsiębiorca swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję lp. 1.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez niezgłoszenie do licencji pojazdu, którym wykonywany był transport drogowy rzeczy.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że przedsiębiorca posiadający licencję może w oparciu o nią wykonywać przewozy tylko pojazdami, na które ma do tego uprawnienie, a więc zgłoszonymi do licencji, w praktyce wskazanymi we wniosku o udzielenie licencji co do liczby, ale również co do rodzaju.

Podkreślił, iż w trakcie biegu 14-dniowego terminu na zgłoszenie zmian w licencji, określonego w art. 14 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca nie może wykonywać działalność gospodarcza przy użyciu niezgłoszonego jeszcze do licencji pojazdu. W okresie tym strona nie może używać takiego pojazdu do wykonywania transportu drogowego rzeczy. Zdaniem organu II instancji stanowi to bowiem naruszenie w postaci wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Transport drogowy może być wykonywany zgodnie z prawem tylko w sytuacji, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do wydania licencji.

Organ wskazał także, iż w jego ocenie nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności strony późniejsze usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w chwili kontroli strona wykonywała transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się okoliczności, o których mowa w art. 92 a ust. 4 i 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a które wyłączałyby odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie z uwagi na to, że nie mógł ich przewidzieć lub nie miał na nie wpływu. Wskazał, że przewoźnik winien był poczynić takie kroki organizacyjne, które zmierzałyby do wykonania przedmiotowego przewozu bez naruszenia przepisów prawa.

W. S. na decyzję II instancji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 14 ust. 1 u.t.d. Skargą wniósł o uchylenie decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji [...] WITD w zaskarżonej części oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał na datę nabycia kontrolowanego pojazdu i datę zgłoszenia go do licencji, wywodząc, iż nie przekroczył przewidzianego w art. 14 u.t.d. terminu na zgłoszenie pojazdu do licencji.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów administracji, iż w trakcie 14-dniowego terminu do zgłoszenia zmian, przedsiębiorca nie może używać pojazdu do wykonywania transportu drogowego rzeczy. Zdaniem skarżącego zakaz taki nie wypływa bezpośrednio z ustawy, jest to jedynie dowolna interpretacja przepisów przez organ. Skarżący wskazał, że intencją ustawodawcy przy konstruowaniu art. 14 ustawy było umożliwienie przedsiębiorcy załatwienie formalności związanych m.in. z zakupem nowego środka transportu (czy też wymianą taboru), w sposób który nie będzie zakłócał jego działalności zawodowej. Jednoczesne ustanowienie 14-dniowego terminu na załatwienie formalności i uznanie używania pojazdu w okresie tychże 14 dni za naruszenie przepisów jest nielogiczne i w ocenie skarżącego całkowicie sprzeczne z intencją ustawodawcy, a także z słusznym interesem strony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że według art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 5 wymienionej ustawy, przedsiębiorcy udziela się licencji, m.in. jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Natomiast stosownie do art. 8 ust. 3 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym, do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi.

Zdaniem WSA zgodnie z art. 11 ust. 3 cytowanej ustawy organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Według art. 87 ust. 1 ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji. Stosownie do art. 14 ust. 1 tejże ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania.

Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego przez organy. W ocenie Sądu prezentowana przez organy wykładnia stoi w sprzeczności z ratio legis art. 14 ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu ustawodawca wprowadzając w art. 14 ust.1 ustawy o transporcie drogowym termin na dokonanie czynności zgłoszenia zmian danych określonych w art. 8 ustawy o transporcie drogowym nie zawarł w tym, ani żadnym innym przepisie rygoru wskazującego, że przed dokonaniem zgłoszenia w określonym ustawą terminie nie można wykonywać transportu drogowego. Również załącznik do ustawy w pozycji l.p. 1.2. wymienia naruszenie obowiązków, określone jako "wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji" bez wskazania, iż zgłoszenie to winno być dokonane przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego.

Reasumując, Sąd wyraził stanowisko, że skoro ustawodawca udziela terminu na dokonanie danej czynności, to w ocenie Sądu kara winna być nałożona jedynie w przypadku wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji w terminie wynikającym z ustawy. W przeciwnym razie art. 14 ust.1 ustawy o transporcie drogowym zostałby pozbawiony znaczenia.

Skargę kasacyjną od wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 oraz art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Główny Inspektor Transportu Drogowego, zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt5, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej UTD, w związku z lp. 1.2 załącznika do wyżej wymienionej ustawy, poprzez ich błędną wykładnię, która w konsekwencji doprowadziła do niewłaściwego zastosowania w sprawie przez Sąd I instancji art. 14 ust. 1 ustawy, polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd interpretacji, zgodnie z którą, 14-dniowy termin na zgłoszenie zmian, o którym mowa w przepisie art. 14 ust. 1 UTD, dotyczy również obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji, podczas gdy z powołanych przepisów wynika, iż transport drogowy może być wykonywany wyłącznie przy użyciu pojazdów zgłoszonych do licencji jeszcze przed rozpoczęciem przewozu, natomiast termin wskazany w przepisie art. 14 ust. 1 UTD odnosi się jedynie do tych zmian, których występowanie nie jest powiązane z obowiązkiem ich uprzedniego zgłoszenia, zagrożonego sankcją przewidzianą w załączniku do ustawy.

W uzasadnieniu Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie a jednocześnie, wskazał, że mając na uwadze treść przepisów ustawy o transporcie drogowym nie ulega wątpliwości, że wbrew argumentacji Sądu I instancji wykonywanie transportu drogowego możliwe jest wyłącznie przy użyciu pojazdów zgłoszonych uprzednio do licencji. Zgadaniem organu wykładnia przeciwna prowadziłaby do niedopuszczalnych wniosków, że możliwe jest wykonywanie przewozu pojazdem, pomimo iż przedsiębiorca nie przedłożył odpowiednich dokumentów potwierdzających, że pojazd został dopuszczony do ruchu na terenie kraju i spełnia wymagania techniczne określone przepisami ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a w konsekwencji, że pojazdem nieodpowiadającym tym warunkom może być podejmowana działalność gospodarcza w zakresie transportu drogowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.

Uwzględniając skargę na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że ustawodawca wprowadzając w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym termin na dokonanie czynności zgłoszenia zmian danych określonych w art. 8 ustawy o transporcie drogowym nie zawarł w tym, ani żadnym innym przepisie ustawy rygoru, że przed dokonaniem zgłoszenia w określonym ustawą terminie nie można wykonywać transportu drogowego, a ponadto, że również załącznik do ustawy w pozycji l.p. 1.2. wymienia naruszenie obowiązków, określone jako "wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji" bez wskazania, iż zgłoszenie to winno być dokonane przed rozpoczęciem wykonywania transportu drogowego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez ten Sąd, że wymierzenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem, który nie został zgłoszony do licencji nastąpiło z naruszeniem prawa.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko prezentowane przez Sąd I instancji nie jest trafne.

W tej mierze, w punkcie wyjścia podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (dalej u.t.d.) podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Jest nią, w rozumieniu art. pkt 17 u.t.d., decyzja administracyjna, wydana przez określony ustawą właściwy organ, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Przedmiotowa licencja, jak wynika z art. 8 ust. 1 u.t.d., jest udzielana na pisemny wniosek przedsiębiorcy. Z ust. 2 art. 8 ustawy, który określa warunki formalne wniosku wynika, że wniosek ten powinien zawierać między innymi, rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca (pkt 4). Wnioskodawca zobowiązany jest ponadto dołączyć do wniosku również wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy nie jest właścicielem pojazdu, również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nim (art. 8 ust. 3 pkt 8 u.t.d.).

Udzielając licencji, organ administracji określa w niej w szczególności dane wymienione w art. 11 ust. 1 u.t.d. oraz wydaje wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (art. 11 ust. 3 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 u.t.d., kierowca pojazdu samochodowego, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego, jest zobowiązany posiadać przy sobie i okazywać (legitymować się) na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypisem z licencji.

W związku z tym, że na licencjonowanym przewoźniku drogowym spoczywa obowiązek informowania organu udzielającego licencji o wszelkich zmianach danych objętych treścią wniosku o wydanie licencji, jest on zobowiązany zmiany te zgłosić, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania (art. 14 ust. 1 u.t.d.), a jeżeli obejmują one dane zawarte w licencji, jest zobowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji (art. 14 ust. 2 u.t.d).

Na gruncie przywołanej regulacji, w pełni zasadnie należy więc przyjąć i stwierdzić, że: 1) licencja, o której mowa w u.t.d., stanowi indywidualny akt prawny (decyzję administracyjną), wydawany na wniosek zainteresowanego podmiotu (przedsiębiorcy) w celu uzyskania zgody na podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej i zgody takiej udziela, uprawniając do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17 u.t.d.); 2) licencja ta adresowana jest do wskazanego w niej podmiotu (przedsiębiorcy) uprawnionego do wykonywania wynikających z niej uprawnień przy użyciu określonego pojazdu, którym jest pojazd wskazany we wniosku o udzielenie licencji, co identyfikuje, jak i indywidualizuje, zarówno przedsiębiorcę wykonującego przewóz, jak i pojazd, na który licencja została udzielona (art. 8 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 3 pkt 8 u.t.d.).

W konsekwencji powyższego uznać należy, że warunkiem sine qua non podjęcia i wykonywania transportu drogowego jest uprzednie udzielenie licencji, obejmującej wskazane wyżej elementy podmiotowe i przedmiotowe, tj. dotyczące zarówno konkretnego przedsiębiorcy, jak i konkretnego środka transportu wykorzystywanego do świadczenia usługi przewozu. Podstawową cechą działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest bowiem prowadzenie jej na podstawie licencji.

Ponad wszelką wątpliwość więc, wykonywanie uprawnień wynikających z licencji wiąże się z korzystaniem z konkretnego pojazdu samochodowego, wymienionego we wniosku o udzielenie licencji. Licencją objęty jest bowiem pojazd zgłoszony we wniosku o jej udzielenie.

W rezultacie, podjęcie i wykonywania transportu drogowego i realizacja uprawnień wynikających z licencji przy użyciu pojazdu, który nie został zgłoszony we wniosku o jej udzielenie, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym i nie może być inaczej kwalifikowana, jak tylko wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Przyjęcie tezy przeciwnej oznaczałoby przyzwolenie i akceptację dla zjawiska "obchodzenia" wynikających z ustawy obowiązków. Przedsiębiorcy, posiadający licencję na konkretnie określony pojazd, mogliby bowiem faktycznie wykonywać transport drogowy innym pojazdem, niż określony w licencji, co naruszałoby interesy innych przedsiębiorców wykonujących transport zgodnie z uzyskaną licencją. Powyższe, nie koresponduje z wolą ustawodawcy. Nie dość bowiem, że podważałoby ratio legis regulacji, które legło u podstaw decyzji o poddaniu transportu drogowego reglamentacji prawnej, to również prowadziłoby do naruszenia zasad konkurencji na tym rynku (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 257/10; wyrok NSA z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 255/10; wyrok NSA z 314 kwietnia 2009 r, r., sygn. akt II GSK 859/08; wyrok NSA z 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 156/08).

Konfrontując powyższe z faktem, że skarżący W. S. poddany został kontroli drogowej w dniu 15 maja 2009 r. w czasie, gdy wykonywał usługę transportu drogowego pojazdem marki MAN o nr rej. [...], nabytym w dniu 13 maja 2009 r., który to pojazd nie był objęty wnioskiem, na podstawie którego doszło do udzielenia pierwotnej licencji, ani też nie został zgłoszony do licencji później, a przez rozpoczęciem wykonywania nim usługi transportu drogowego, w pełni zasadnie należało przyjąć, że naruszył on wynikające z ustawy obowiązki wykonując transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji.

Zasadności tej oceny, formułowanej na gruncie przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym, w żadnym razie nie może podważać okoliczność, że pojazd ten zgłoszony został przez skarżącego do licencji w dniu 25 maja 2009 r.

Okoliczność ta jest bowiem obojętna z punktu widzenia kwalifikowania zachowania skarżącego, jako niezgodnego z zasadą prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na podstawie licencji, która indywidualizuje zarówno przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego, jak i pojazd, którym usługa transportu drogowego jest świadczona (art. 5 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 8 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 8 ust. 3 pkt 8 u.t.d.).

Uznając argumentację Sądu I instancji za nietrafną podkreślić należy, że sytuacja objęta hipotezą i dyspozycją art. 8 ust. 1 u.t.d. istotnie odbiega od sytuacji objętej hipotezą i dyspozycją art. 8 ust. 2 u.t.d. Różne są również konsekwencje zaniechania realizacji obowiązków adresowanych na gruncie tych przepisów do przedsiębiorcy. W pierwszej z tych sytuacji, na przewoźniku ciąży obowiązek aktualizacji danych o charakterze formalnym, o których mowa w art. 8 ustawy, nie później niż w terminie 14 dni od powstania ich zmiany, a konsekwencją zaniechania jego realizacji może być cofnięcie licencji (art. 15 ust. 3 u.t.d.). W drugiej zaś, jeżeli zmiana danych obejmuje swoim zakresem dane zawarte w licencji, przez co należy rozumieć dane o charakterze przedmiotowym dotyczące pojazdu, którym transport drogowy jest (ma być) wykonywany, przedsiębiorca zobowiązany jest wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Zaniechanie zaś realizacji tego obowiązku i równoczesne prowadzenie transportu drogowego przy wykorzystaniu pojazdu nie objętego licencją (tj. licencją zmienioną w stosunku do pierwotnie wydanej w zakresie dotyczącym nowego pojazdu, pierwotnie nie objętego licencją) stanowi naruszenie ustawy w zakresie dotyczącym określonych nią warunków podejmowania i prowadzenia transportu drogowego i jest kwalifikowane, jako podlegające karze pieniężnej wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji (art. 92 ust. 1 u.t.d.).

Skoro więc zakresem normowania przywołanych regulacji objęte są rodzajowo różne sytuacje z udziałem przedsiębiorcy prowadzącego transport drogowy (różna treść obowiązków przedsiębiorcy; różne konsekwencje zaniechania ich realizacji, które egzekwowane w postępowaniu przed różnymi organami), to wbrew stanowisku prezentowanemu przez Sąd I instancji nie można przyjąć, że zaniechanie wystąpienia z wnioskiem o zmianę treści licencji (ust. 2 art. 8 u.t.d.) może być, w swoistego rodzaju sposób sanowane poprzez aktualizację danych polegającą na ujawnieniu w tym trybie - i w terminie 14 dni od dnia nabycia - nowego pojazdu nie objętego pierwotnie udzieloną licencją (ust. 1 art. 8 u.t.d.). Pismo aktualizujące dane, nie skutkuje bowiem wszczęciem postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany treści licencji i wydaniem licencji "zmienionej" w stosunku do pierwotnie wydanej, obejmującej, w zakresie dotyczącym jej przedmiotu, nowy pojazd.

Wykonywanie zaś takim nowym pojazdem transportu drogowego oznacza, że przedsiębiorca transport ten wykonuje bez wymaganej i odpowiedniej licencji. Nowy pojazd, przed wykorzystaniem go do wykonywania transportu drogowego, wymaga bowiem zgłoszenia do licencji.

Licencja udzielana jest na prowadzenie i wykonywanie transportu drogowego, co oznacza, że ze swej istoty wydawana jest przez rozpoczęciem prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej. W sytuacji zaś zaistnienia zmiany danych obejmujących swoim zakresem dane zawarte w licencji, na wniosek zainteresowanego inicjowane jest postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie zmiany treści licencji, które skutkuje wydaniem licencji "zmienionej" w stosunku do pierwotnie wydanej w zakresie dotyczącym jej przedmiotu.

W związku z powyższym, w kontekście normatywnej treści art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 17, art. 8 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 3 pkt 8, art. 11, art. 14 ust. 2 u.t.d. oraz w kontekście wskazanej wyżej istoty licencji, brak jest podstaw, aby za trafny uznać pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że ani z ustawy o transporcie drogowym, ani też z załącznika do niej nie wynika, że zgłoszenie pojazdu do licencji na wykonywanie transportu drogowego powinno nastąpić przed podjęciem i wykonywaniem transportu drogowego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną i uchylił zaskarżony wyrok. W związku z tym zaś, iż Sąd nie stwierdził również, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., rozpoznał skargę i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.