Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1679/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Jolanta Rudnicka WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżona decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej powoływany jako skarżący) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków działki ewidencyjnej nr [...] położonej przy ul. [...] w W., wchodzącej w skład "P." przy ul.[...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 9 listopada 2007 r., powołaną powyżej decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił skreślenia z rejestru zabytków wyżej wymienionej działki. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że "P." został wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...] na podstawie decyzji Konserwatora W. z dnia [...] lipca 1965 r. nr [...], która jednak nie zawiera załącznika graficznego.

Minister wskazał, że z opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [...] stycznia 2008r., wynika, iż przedmiotowa działka usytuowana jest w północno-wschodnim narożniku parku zabytkowego. Wyodrębnienie przestrzenne działki nastąpiło ok. [...] roku. Działka znajduje się w pierwszym planie widoku z tarasu pałacu, stanowiąc integralny element kompozycji przestrzennej, wobec czego negatywnie zaopiniowano skreślenie przedmiotowej działki z rejestru zabytków. Z opinii wynika jednoznaczne stanowisko, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art.13 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. nr 162, poz. 1568 ze zm.), pozwalające na skreślenie z rejestru zabytków przedmiotowej działki.

W oparciu o powyższe ustalenia Minister uznał, że przedmiotowa działka wciąż posiada wartości zabytkowe jako powiązany widokowo obszar wchodzący w skład "P." i stwierdził brak podstaw do skreślenia jej z rejestru zabytków.

Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że decyzja została oparta na wybranych argumentach zarysu historycznego, które nie wiadomo czy dotyczą terenu przedmiotowej działki albo stoją w sprzeczności z faktami zebranymi w toku postępowania np. sugerowanie, że na [...], w miejscu gdzie znajduje się przedmiotowa działka znajdowały się drzewa. Przeczy temu zdjęcie lotnicze z [...] r. Ponadto skarżący zarzucił brak odniesienia się do uwag zgłoszonych w trakcie postępowania.

Minister zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, wskazują że w odniesieniu do przedmiotowej działki nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Organ ponownie odwołał się do treści powołanej opinii Krajowego Ośrodka Badan i Dokumentacji Zabytków, która jednoznacznie negatywnie ocenia ewentualne skreślenie przedmiotowej działki z rejestru zabytków. Minister kierując się ustaleniami zawartymi w tej opinii stwierdził, że działka wciąż posiada wartości zabytkowe jako powiązany widokowo obszar, część parku [...], dla zachowania których został wpisany do rejestru zabytków. Skreślenie wnioskowanego terenu z rejestru zabytków oznaczałoby pozbawienie zabytku jego części, a działanie takie pozostawałoby w sprzeczności z podstawową zasadą ochrony zabytkowych zespołów rezydencjonalnych. Zdaniem organu nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż obiekt nie utracił swych wartości decydujących o wpisaniu do rejestru zabytków.

Skargę na powołaną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2009 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art.7, 8 i 77 § 1 Kpa. Według skarżącego powołany art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami umożliwia skreślenie z rejestru zabytków nie tylko takich obiektów które przestały być zabytkami, ale również takich, które nigdy takich właściwości nie miały. Przedmiotowa działka nigdy nie należała do zabytkowego parku i nie przedstawia wartości historycznej, artystycznej albo naukowej. Określenie terenu o nazwie "P." jest dowolnie rozszerzane przez organ poza granice tego obszaru. Skarżący zarzucił również, że Minister nie wyjaśnił istoty sprawy. Opinia na podstawie, której oparto decyzję jest nieprecyzyjna i nie wskazuje w czym upatrywana jest zabytkowa właściwość przedmiotowej działki. Również odmowa wykreślenia tej działki z rejestru jest sprzeczna z interesem społecznym.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

1. Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa) sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany granicami skargi.

2. Dla przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), zgodnie z którym zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru zabytków. Przepis ten stosuje się odpowiednio do skreślenia z rejestru części zabytku.

3. W świetle takiej treści normy zawartej w cytowanym przepisie, Minister w ramach postępowania w przedmiocie wykreślenia zabytku (względnie części zabytku) nie oceniał zasadności czy legalności wpisu zabytku do rejestru, ale badał czy spełniona została jedna z dwóch przesłanek powodująca obowiązek wykreślenia nieruchomości z rejestru zabytków. Przy tym warunkiem koniecznym dla spełnienia jednej z tych przesłanek jest zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji o wpisie zabytku do rejestru.

4. W celu ustalenia czy przedmiotowa działka posiada wciąż wartości zabytkowe, organ zlecił sporządzenie specjalistycznej opinii, na której oparł swoje rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 84 § 1 Kpa., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Opinią biegłego jest sąd o okolicznościach faktycznych, stanach lub zdarzeniach, dla których poznania i wyjaśnienia wymagany jest określony zasób wiadomości specjalnych. Opinia taka ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej (tak NSA w wyroku z dnia 1 lipca 2008 r. II GSK 226/08). Zdaniem Sądu Minister w prawidłowy sposób ocenił opinię Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [...] stycznia 2008r.

5. Powołana opinia wskazywała jednoznacznie, że przedmiotowa działka znajduje się w pierwszym planie widoku z tarasu pałacu, stanowiąc integralny element kompozycji przestrzennej. Zdaniem autora opinii teren działki jest więc bezpośrednio związany z dawną kompozycją parku. Opinia nie wskazuje więc na zniszczenie zabytku czy też, że pomiędzy dniem wpisu tj. [...] lipca 1965 r. a dniem wydania zaskarżonej decyzji pojawiły się nowe ustalenia naukowe nie potwierdzające wartości zabytkowej parku. Przekonanie subiektywne strony o braku walorów zabytkowych przedmiotowej działki pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołaną opinią. Kwestia braków cech zabytku w dniu wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytku może być oceniana jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisie do rejestru zabytków.

6. Biorąc pod uwagę cele jakie stoją u podstaw ochrony zabytków, a wyrażone w art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, stwierdzić należy, że wykładnia celowościowa art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami musi prowadzić do stwierdzenia, iż wykreślenie zabytku z rejestru zabytków może nastąpić tylko w przypadku potwierdzenia - w sposób oczywisty i nie wywołujących żadnych wątpliwości - braku wartości zabytkowych (w tym przypadku nieruchomości). W przedmiotowej sprawie taka sytuacja w żadnym razie nie występuje.

7. W trakcie prowadzonego postępowania zachowana została także procedura przewidziana w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również uprawnienia strony skarżącej. Nie można zatem zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, uzasadniającego jej uchylenie.

Dlatego też zdaniem Sądu, nie było jakichkolwiek podstaw do skreślenia przedmiotowej nieruchomości z rejestru zabytków. Podkreślić natomiast należy, że poza granicami niniejszej sprawy pozostaje kwestia prawidłowości decyzji z dnia [...] lipca 1965 r. o wpisie "P." do rejestru zabytków.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.