Postanowienie NSA, sygn. akt II ONP 6/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 285 a par. 2, art. 285 h par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Jacek Chlebny, Sędziowie NSA: Zofia Flasińska (spr.), Jolanta Rajewska, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2. zwrócić [...] S.A. z siedzibą w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku w kwocie 200 (dwieście) złotych.


UZASADNIENIE

[...] S.A. z siedzibą w W. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11. Wyrokiem tym Sąd, po rozpoznaniu skargi [...], uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o zezwoleniu na wycięcie drzew i krzewów z terenu planowanej budowy Terminala II w ramach rozbudowy Portu Lotniczego im. Fryderyka Chopina w Warszawie i ustaleniu opłaty z tego tytułu w wysokości 94 778,81 zł, w części ustalającej płatnikiem tej opłaty wykonawcę inwestycji Konsorcjum [...] S.A. – [...] S.A. – [...] z siedzibą w W.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Kolegium uznało, iż konsorcjum spółek, niebędące podmiotem prawa, nie może być stroną postępowania administracyjnego i adresatem decyzji administracyjnej, zatem w części dotyczącej ustalenia Konsorcjum jako płatnika opłaty za wycięcie drzew zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Kolegium stwierdziło, że Konsorcjum nie było posiadaczem nieruchomości, ponieważ jego dostęp do placu budowy związany był tylko i wyłącznie z faktem wykonywania robót budowlanych. Kolegium podtrzymało również argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., iż z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew wystąpił pełnomocnik [...] w W., zatem wskazanie Konsorcjum jako płatnika opłaty z tego tytułu stanowi rażące naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 880 z późn. zm.).

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] w W., podnosząc m.in. że obowiązek poniesienia opłaty za wycięcie drzew odnosi się indywidualnie do każdej z firm tworzących Konsorcjum. Na mocy kontraktu zawartego pomiędzy Konsorcjum a [...] na rozbudowę Terminala II to Konsorcjum stało się posiadaczem nieruchomości, z której zostały usunięte drzewa i krzewy, zatem to na wchodzących w skład Konsorcjum spółkach ciążył obowiązek poniesienia opłat za ich usunięcie.

W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w części, w której stwierdzono jej nieważność, została wydana na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 880 z późn. zm.), zgodnie z którym posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew i krzewów. Zdaniem Sądu nie jest ona dotknięta żadną z wad z art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium błędnie oceniło, że miało miejsce rażące naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji (w części ustalającej płatnikiem należności za wycięcie określonych drzew) do nie będącego podmiotem prawa związku firm, za jaki Kolegium uznało Konsorcjum. Na podstawie art. 29 i 30 § 1 k.p.a., stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej, przy czym zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W literaturze przedmiotu, a także w orzecznictwie (patrz np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18.02.2011 w sprawie VI SA/Wa 2197/10), mianem konsorcjum określa się stosunek prawny powstający na podstawie umowy, w której co najmniej dwie strony (konsorcjanci) zobowiązują się do oznaczonego współdziałania celem realizacji określonego, jednostkowego przedsięwzięcia gospodarczego, na zasadzie wspólnego odnoszenia korzyści i wspólnego ponoszenia ryzyka (tak m.in. A. Herbert /w:/ System prawa prywatnego. Prawo spółek osobowych, Tom 16, pod red. A. Szajkowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, INP PAN, Warszawa 2008, s. 603 i nast.). Umowa konsorcjum jest jedną z umów nienazwanych. Do umów nienazwanych zastosowanie mają zatem, co do zasady, ogólne normy prawa cywilnego dotyczące czynności prawnych i umów oraz - odpowiednio - analogiczne przepisy regulujące najbardziej zbliżony (podobny) typ umowy nazwanej, zawarte w k.c. Z tego punktu widzenia, do będącej przedmiotem zainteresowania umowy konsorcjum, można zastosować poglądy, wyrażone na temat charakteru prawnego spółki cywilnej.

Ze względu na treść załączonej do akt sprawy umowy konsorcjum Sąd stwierdził, że w sprawie niniejszej podmiotowość prawną posiadają spółki, wchodzące w skład konsorcjum. Zostały one w decyzji oznaczone prawidłowo, przez dokładne wymienienie każdej z nich. Każda z tych spółek (działających jako Konsorcjum) posiada podmiotowość prawną i to te podmioty były podmiotami decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. Można zatem stwierdzić, że poprzedzenie ich nazw w treści decyzji słowem "Konsorcjum" ma tylko znaczenie porządkujące ze względu na zawartą między nimi (a załączoną do akt) umowę konsorcjum, na podstawie której doszło do zawarcia przez Konsorcjum umowy z [...]. Dlatego błędny jest pogląd Kolegium, że decyzja została skierowana do podmiotu, niebędącego podmiotem prawa. Na marginesie Sąd wskazał, że podmioty wchodzące w skład konsorcjum nie podważają innych decyzji ani umów, które zawarły jako konsorcjum, starają się podważyć tylko decyzję, która nakłada na nich obowiązki finansowe. Wybiórcze traktowanie zawartych przez konsorcjum umów: bądź to jako zawartych przez podmiot mający zdolność sądową (czy zdolność prawną), bądź to jako zawarte przez podmiot takiej zdolności pozbawiony- tylko w zależności od tego, czy są dla konsorcjum korzystne, nie może zasługiwać na aprobatę ani organów administracji, ani sądu. Nie można akceptować sytuacji, gdy kilka lat po wydaniu decyzji jeden z wchodzących w jego skład podmiotów zamierza uchylić się od skutków prawnych zobowiązań, które zaciągnął, podważając zawartą przez siebie i nigdzie później nie kwestionowaną, umowę konsorcjum.

Zdaniem Sądu, nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 u.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 880 ze zm.), w myśl którego posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Posiadaczem na gruncie prawa cywilnego może być tylko ten, kto jest podmiotem prawa, a więc osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 31 K.c.). Skoro ustalono wcześniej, że podmiotami decyzji są wymienione w decyzji spółki, tworzące konsorcjum, to mogły one być posiadaczem nieruchomości i mogły zostać zobowiązane do ponoszenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów. Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący. Sąd stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium będzie zobowiązane wziąć pod uwagę powyższe rozważania na temat braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r.

[...] S.A. nie wniosła skargi kasacyjnej od tego wyroku.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku spółki [...] S.A., będącej liderem Konsorcjum pn. "[...] S.A. – [...] S.A. – [...]" o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1961/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2012 r. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a orzeczenie prawomocne ma moc wiążącą zarówno dla stron, jak i orzekającego obecnie sądu. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ przyjął, iż nie ma racji strona skarżąca, twierdząc, że wyrok WSA z dnia 20 kwietnia 2011 r. rozstrzygał jedynie kwestię formalną tj. skierowanie przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. do Konsorcjum, pomijając kwestię zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego tj. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z przytoczonej przez Kolegium części uzasadnienia wyroku w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika bowiem, iż przedmiotem rozważań WSA zawartych w powołanym wyroku były także kwestie merytoryczne tj. badanie zgodności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji administracyjnej z przepisami prawa materialnego. Na str. 7 uzasadnienia wyroku Sąd wskazał bowiem wprost, iż " ....nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U Nr 92 z 2004r. poz. 880 ze zm.). Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący." Tym samym w przedmiotowym wyroku Sąd przesądził, iż decyzja ta nie narusza art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w sposób rażący. Obecne dywagacje skarżącej spółki w tym zakresie, czy też próby wywiedzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii należało do orzekających obecnie organów nie zasługują więc na uwzględnienie.

Pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. [...] S.A. w W. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11, podnosząc zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.880 ze zm.) poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., która została wydana z naruszeniem tego przepisu, gdyż nakłada obowiązek uiszczenia opłat za wycinkę drzew na podmiot nie będący posiadaczem nieruchomości i w żaden inny (w tym pozaustawowy) sposób nie będący zobowiązany do ponoszenia tych opłat,

- naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie zgodności kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji administracyjnej z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, co stanowi formalną wadliwość rozstrzygnięcia, powodującą obecnie wątpliwości w zakresie tego czy powyższa kwestia została przez sąd rozstrzygnięta, czy też nie, a tym samym umożliwia dwojaką interpretację w tym zakresie.

- naruszenia zasady określonej w art. 45 oraz 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP, jak również podstawowych zasad porządku prawnego RP, w tym fundamentalnych zasad orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżąca spółka nie wniosła skargi kasacyjnej od wskazanego wyroku, gdyż rozstrzygał on jedynie formalny aspekt decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i nakładającej z tego tytułu opłatę, tj. możliwość jej wydania i skierowania do podmiotu określonego jako konsorcjum spółek. Rozważania Sądu sprowadzały się jedynie do oceny podmiotowości prawnej konsorcjum i spółek wchodzących w jego skład. Konkluzją wywodu prawnego poczynionego przez Sąd było to, że to nie Konsorcjum [...] S.A. – [...] S.A. – [...] z siedzibą w W., ale spółki wchodzące w jego skład były adresatami decyzji. Strona skarżąca miała prawo oczekiwać, że w następstwie wydania przez Sąd kwestionowanego wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. organ administracji (a następnie również i Sąd) ocenią i odniosą się również do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Skarżąca spółka nie miała podstaw, aby kwestionować wskazany wyrok w drodze skargi kasacyjnej, gdyż Sąd nie rozstrzygnął sprawy co do meritum, lecz rozstrzygnął jedynie kwestie formalne.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wskazano ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien był rozstrzygnąć wszystkie kwestie wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r., a zwłaszcza kwestię, który podmiot – jako posiadacz nieruchomości – był obowiązany do uiszczenia opłat za usunięcie drzew i krzewów. Nieodniesienie się przez Sąd do kwestii naruszenia prawa materialnego stanowi istotne naruszenie art. 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 p.p.s.a. jest kluczowym przepisem z punktu widzenia dwuinstancyjności procesu sądowoadministracyjnego. Naruszenie przez Sąd tego przepisu stanowi wypaczenie procedury i oznacza, że wyrok został wydany z naruszeniem podstawowych zasad porządku prawnego, w tym zasad określonych w art. 78 oraz 176 ust. 1 Konstytycji RP, gdyż możliwość należytej i transparentnej kontroli instancyjnej została w sposób istotny ograniczona.

Strona skarżąca podniosła ponadto, że kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu ma na celu ochronę partykularnych interesów organu administracyjnego odpowiedzialnego za wydanie decyzji oraz spółki Skarbu Państwa, która – jako właściciel i posiadacz nieruchomości – mogłaby zostać obciążona przedmiotowymi opłatami. Sąd poddał nieuzasadnionej krytyce działania Konsorcjum zmierzające do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji administracyjnej, zarzucając jednocześnie, że jedna ze spółek Konsorcjum podejmuje próbę uchylenia się od skutków prawnych zobowiązania, które zaciągnęła. W związku z tym wydanie wyroku nastąpiło z naruszeniem prawa strony do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd, wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1035/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1961/12 i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 285 a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Przepis art. 285 a § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że skarga, o której mowa w § 1, przysługuje również w wyjątkowych przypadkach od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono stosując art. 285a § 2 – że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi (art. 285 e § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 285 h § 2 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 285a § 2.

W tej sprawie zmiana zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 była możliwa w drodze skargi kasacyjnej. Skarżąca spółka nie skorzystała z tego środka odwoławczego, pomimo tego, że kwestionowany wyrok był dla niej niekorzystny. Kwestia zgodności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody była przedmiotem rozważań Kolegium w decyzjach z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz była podnoszona w skardze [...] na te decyzje. Sąd I instancji w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. nie rozstrzygnął tej kwestii, zatem strona skarżąca miała możliwość poddania tego orzeczenia kontroli instancyjnej, czego nie uczyniła. Twierdzenie, że skarżąca spółka oczekiwała, iż w następstwie wydania przez Sąd kwestionowanego wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. organ administracji (a następnie również i Sąd) ocenią i odniosą się również do zarzutu naruszenia prawa materialnego nie uzasadnia braku wniesienia środka odwoławczego od kwestionowanego wyroku. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca, wnosząc skargę na podstawie art. 285a § 2 p.p.s.a. nie wykazała, że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający wniesienie skargi, a niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego.

Należy ponadto wskazać, że wprawdzie obecnie nie ma możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. w drodze innych środków prawnych, ale istnieje możliwość ponownej oceny zgodności z prawem decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1035/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił bowiem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1961/12 i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. wynika jedynie, że Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdzające nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty za wycięcie drzew. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd skupił się jedynie na kwestii nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy pod kątem skierowania jej do nie będącego podmiotem prawa związku firm, za jaki Kolegium uznało Konsorcjum [...] S.A., [...] S.A., [...] z siedzibą w W., stwierdzając, że "wskazanie w decyzji konsorcjum jako podmiotu decyzji nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący, brak podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.". Zatem rację ma strona skarżąca, że rozważania Sądu, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 20 kwietnia 2011 r. odnosiły się wyłącznie do podmiotowości Konsorcjum jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Natomiast we wskazanym wyroku kwestia zgodności decyzji z 2004 r. z prawem materialnym, tj. art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie była przedmiotem rozważań Sądu. We wskazanym wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd wprawdzie stwierdził, że "w związku z tym nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 880 ze zm.), w myśl którego posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. (...) Skoro ustalono wcześniej, że podmiotami decyzji są wymienione w decyzji spółki, tworzące konsorcjum, to mogły one być posiadaczem nieruchomości i mogły zostać zobowiązane do ponoszenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów. Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd I instancji wprost uznał, że spółki tworzące Konsorcjum "mogły być" posiadaczami nieruchomości. Sąd ten nie dokonał jednak żadnej oceny prawnej kontrolowanej decyzji w kwestii czy spółki te były (a nie tylko mogły być) posiadaczami nieruchomości, na których wycięto drzewa i nie odniósł się do argumentacji zarówno skarżącej spółki, jak i inwestora w tym zakresie. Kwestia ta była rozważana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w decyzjach z dnia [...] listopada 2010 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r. Jednak Sąd I instancji do tych rozważań organów nie odniósł się w żaden sposób. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i automatyczne przyjęcie, że kwestia niezgodności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. z prawem materialnym, tj. art. 84 ustawy o ochronie przyrody została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. i dlatego brak było podstaw do ponownego prowadzenia postępowania nieważnościowego w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku, Sąd nie dokonał kontroli decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. pod kątem rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Sąd jedynie stwierdził, że spółki tworzące Konsorcjum mogły być posiadaczem nieruchomości. Brak jest natomiast stanowiska Sądu czy przyjęcie przez Prezydenta m.st. Warszawy w decyzji z 2004 r., że spółki w dacie wycięcia drzew były posiadaczami przedmiotowych nieruchomości i zobowiązanie tych spółek do poniesienia opłaty za wycięcie drzew narusza prawo w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w świetle zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, iż Konsorcjum było jedynie generalnym wykonawcą rozbudowy portu lotniczego, ale nie było posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, na których wykonywane były roboty budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie orzekając w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie powinno w szczególności ocenić czy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Kwestia zgodności z prawem materialnym decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. będzie więc ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zatem, pomimo tego, że wprawdzie obecnie nie ma możliwości wzruszenia zaskarżonego wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. w drodze innych środków prawnych w postępowaniu sądowym, to istnieje możliwość wzruszenia decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. w postępowaniu administracyjnym.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 285 h § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O zwrocie wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.