Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 648/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15gg ust.7, art. 15gg ust.1, art. 31 zo ust.1a, art. 15zzb ust. 12.
journal: Dz.U. 2024 poz 340
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr SKO.4131.73.2024 w przedmiocie określenia kwoty i nakazanie obowiązku zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należnych od pracodawcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z 27 czerwca 2024 r. nr 51/2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego kwotę 4099 (cztery tysiące dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 września 2024 r. P. B. (także: beneficjent lub skarżący) wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 27 czerwca 2024 r. w sprawie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne należnych od pracodawcy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o poczynione ustalenia faktyczne.

Przedsiębiorca P. B. prowadzący działalność gospodarczą PHU A (NIP: [...]), wystąpił w dniu 15 września 2020 r. do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z wnioskiem zarejestrowanym pod numerem [...] w trybie art 15gg ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 340 ze zm.) dalej: ustawa o COVID-19, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.

Beneficjent wystąpił o środki na dofinansowanie wynagrodzeń dla

15 pracowników począwszy od dnia 1 września 2020 r. do 30 listopada 2020 r., czyli na okres 3 miesięcy w łącznej kwocie 70 247,73 zł z przeznaczeniem na:

- dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie 59.891,28 zł,

- pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o których mowa wyżej w kwocie 10.356,45 zł.

Środki zostały przyznane i wypłacone na wskazany przez beneficjenta rachunek bankowy w trzech transzach: I transza w kwocie 23.415,91 zł płatna w dniu

21 września 2020 r., II transza w kwocie 23.415,91 zł płatna w dniu 21 października 2020 r., III transza w kwocie 23.415,91 zł płatna w dniu 23 listopada 2020 r.

Podczas weryfikacji końcowej rozliczenia, na podstawie dokumentów załączonych do rozliczenia wniosku oraz danych zawartych w "Szczegółowym raporcie o organizacji" wyedytowanym z Aplikacji Centralnej systemu Viator 2 prowadzonym na portalu praca.gov.pl i udostępnionym służbom zatrudnienia (służącym weryfikacji danych na temat udzielonej pomocy covidowej) stwierdzono, że beneficjentowi została również udzielona w trybie art. 31zo ust. 1a ustawy COVID-19 pomoc w formie zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych.

Zgodnie z pismem z ZUS Oddział w S. z dnia 21 lipca 2023 r. beneficjent skorzystał ze zwolnienia w obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres marzec, kwiecień i maj 2020 r.

W związku z wątpliwościami związanymi z niejednoznacznymi odpowiedziami

z ZUS oraz faktem, że 2 z 3 pracowników tylko częściowo zostało objętych zwolnieniem z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres marzec, kwiecień i maj 2020 r., Wojewódzki Urząd Pracy w Ł. stwierdził, że w przypadku tych

3 pracowników rozliczenie ulega zmianie i beneficjent miał prawo wystąpić

o dofinansowanie do wynagrodzeń oraz do składek na ubezpieczenia społeczne.

W przypadku pozostałych 12 pracowników, którzy w całości zostali objęci zwolnieniem z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres marzec, kwiecień i maj 2020 r, środki pobrane na dofinansowanie do składek na ubezpieczenia społeczne są do zwrotu, jako środki nienależne.

Organ pierwszej instancji dokonał rozliczenia wypłaconych środków wskazując, że w związku z uzyskaniem wsparcia na podstawie art. 31zo ustawy COV1D-19, świadczenia do zwrotu, objęte niniejszym postępowaniem dotyczą środków pobranych nienależnie i wyliczone zostały od kwoty 64 813,62 zł (kwota dofinansowania dla 12 pracowników obejmujących wynagrodzenia oraz składki na ubezpieczenia społeczne), w tym: na dofinansowanie do wynagrodzeń 55 259,28 zł. Kwota ta zawiera składkę na ubezpieczenia społeczne płatne ze środków pracownika w wysokości 13,71 % podstawy jej naliczenia (ub. emerytalne 9,76 % + ub. rentowe 1,5 % + ub. chorobowe 2,45 %) podstawy naliczenia oraz składkę na ubezpieczenia zdrowotne w wysokości 9% podstawy naliczenia oraz na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne płatnych ze środków pracodawcy kwota 9 554,34 zł stanowiąca 17,13 % podstawy jej naliczenia (ub. emerytalne 9,76 % + ub. rentowe 6,5 % + 0,87 % ub. wypadkowe).

Ostatecznie, decyzją z dnia 27 czerwca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi orzekł względem P. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" PHU przypadające do zwrotu środki pobrane nienależnie w kwocie 16 061,28 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od 20 października 2023 r. (data odebrania pierwszego wezwania, które informowało o nieprawidłowości) do dnia zwrotu.

W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W ocenie Kolegium, dla niniejszego postępowania istotne było przeanalizowanie znaczenia art. 15gg ust. 7a ustawy COVID-19, zgodnie z którym przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników.

Organ zaznaczył, że przytoczony przepis został dodany do ustawy COVID-19 przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1192) i wszedł w życie w dniu 1 lipca 2021 r.

W ocenie Kolegium wszystkie świadczenia, o których mowa w art. 15zzb,

art. 15gg, art 31zo ustawy COVID-19 - jakkolwiek stanowiące odrębne rodzaje pomocy, ale jednak mające charakter środków publicznych, nie mogą się dublować względem tych samych pracowników, jeśli chodzi o "takie same tytuły wypłat, "te same koszty".

Przy czym z art. 15gg ust. 7a tej ustawy, wynika jednak, że w przypadku składek dotyczy to jedynie sytuacji, gdy mamy do czynienia ze składkami za te same miesiące.

Kolegium zaznaczyło, że choć nie można dwukrotnie choćby przy zastosowaniu dwóch różnych trybów i różnych przepisów (art. 15zzb, czy art. 15gg ustawy COVID-19) dofinansowywać wynagrodzeń odnoszących się do tych samych pracowników za okres powyżej 3 miesięcy, bowiem wówczas doszłoby do sytuacji podwójnego finansowania pochodzącego ze środków publicznych, niemniej jednak w art. 15gg ust. 7a ustawy COVID-19 ustawodawca wprowadził wyjątek dotyczący składek. W przypadku składek zabronione jest bowiem "dublowanie" dofinansowania, jedynie w odniesieniu do tych samych miesięcy i na tych samych pracowników.

Z uwagi jednak na fakt, że w przepisach art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1192) wskazano, iż do wniosków, o których mowa w art. 15gg ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem ogłoszenia niniejszej ustawy, stosuje się przepis art. 15gg ust. 7a ustawy zmienianej w art. 1

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", to jeżeli wniosek został złożony

i rozpatrzony przed 1 lipca 2021 r., wówczas rozpatrywano go zgodnie z przepisami zakładającymi większy rygoryzm dotyczący zakazu podwójnej pomocy.

Do wniosków takich nie miały zastosowania art. 15gg ust. 7a ustawy o COVID

-19, który w czasie ich rozpatrywania nie obowiązywał. Strony, które złożyły oświadczenia o przyznanej już pomocy w postaci zwolnienia ze składek ZUS - nie otrzymały drugi raz zwolnienia w tym zakresie, ale na innej podstawie.

Resumując SKO uznało, że w przypadku, gdy beneficjent otrzymał zwolnienia

z obowiązku opłacania ZUS (mimo skorzystania z pomocy w tym zakresie na innej podstawie) - należy przyznane w tym zakresie wsparcie na rzecz ochrony miejsc pracy, traktować jako środki pobrane nienależnie (niezależnie od tego, czy w tym zakresie miesiące na jakie na danego pracownika przyznano zwolnienie z ZUS i środki na rzecz ochrany miejsc pracy pokrywały się, czy też nie). Skoro zatem beneficjentom, którzy ujawnili wcześniejsze skorzystanie ze zwolnienia z ZUS nie przyznano pomocy na składki na ubezpieczenie, to zgodnie z zasadą równości - także osoby, które nie ujawniły w treści wniosku tego skorzystania ze zwolnienia z ZUS (choć z niego skorzystały) winny uzyskać wsparcie w tym samym zakresie, w jakim osoby, które przy składaniu wniosku podały prawdziwą informację. A w sytuacji, gdy organ ujawni,

że podmiotom tym wsparcie zostało już przyznane i wypłacone na różnych podstawach, to podmioty te winny je zwrócić.

Skoro zatem art. 15gg ust. 7a ustawy o COVID-19 nie miał zastosowania do rozpatrywania wniosku beneficjenta o przyznanie pomocy, to nie może mieć on również zastosowania do postępowania w sprawie zwrotu tejże pomocy.

Z powyższych względów SKO uznało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji za prawidłowe.

W skardze wywiedzionej od powyższej decyzji, pełnomocnik skarżącego zarzucił zapadłemu rozstrzygnięciu SKO naruszenie :

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15gg

w zw. z art. 31zo ustawy o COVID-19, przez błędne przyjęcie, że świadczenie na rzecz ochrony miejsc pracy, czyli pomoc udzielona na podstawie art. 15gg tej ustawy, która była warunkowana spadkiem przychodów i zobowiązywała do utrzymania

w zatrudnieniu osób objętych tą formą pomocy, jest tym samym rodzajowo świadczeniem pomocowym (czyli świadczeniem na rzecz ochrony miejsc pracy),

co zwolnienie z opłacania składek ZUS, o którym mowa w art. 31zo ust. 1 ustawy

o COVID-19, które to zwolnienie było zwolnieniem powszechnym dla firm małych,

a przede wszystkim nie było warunkowane spadkiem przychodów i nie zobowiązywało beneficjenta do utrzymania w zatrudnieniu osób objętych zwolnieniem ze składek na ZUS podstawie art. 31zo ust. 1 w/w ustawy, a także występowało w innym okresie czasu i dotyczyło innych tytułów wypłat - które to naruszenie sprowadza się do nierozpoznania istoty sprawy i błędnego przyjęcia, że pomoc wynikająca z art. 31zo w/w ustawy jest konkurencyjna w stosunku do świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy udzielonych na podstawie art. 15gg tej ustawy;

2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15gg ust. 1 i 2 w zw. z art. 15gg ust. 6 i ust. 7 oraz art. 15gg ust. 23c ustawy

o COVID -19 w zw. z art. 169 ust. 1-6 u.f.p. przez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że część środków otrzymanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie art. 15gg ustawy o COVID-19, tj.:

- na pokrycie składek ZUS finansowanych ze środków pracowników (część świadczeń wynikających z art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID-19),

- na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy (świadczenia wynikające z art. 15gg ust. 2 ustawy o COVID-19), została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy środki, które miałyby zostać zwrócone na mocy skarżonych decyzji, zostały przez skarżącą wykorzystane właśnie na zapłatę składek ZUS, a więc zgodnie z art. 15gg ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy,

co zostało wykazane na podstawie dokumentów potwierdzających płatność tych składek, które to dokumenty załączono do formularzy rozliczających przyznaną pomoc, które to dokumenty potwierdzały stan rozliczeń składek ZUS wskazujący na wykorzystanie otrzymanych środków zgodnie z przeznaczeniem;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15gg ust. 6 i ust. 7 w zw. z art. 15gg ust. 7a ustawy o COVID-19 przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zwolnienie skarżącej ze składek ZUS na podstawie

art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 stanowi takie same tytuły wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy, co składki na ubezpieczenia społeczne pracowników należne od wynagrodzeń (składki ZUS zawarte w wynagrodzeniu pracownika, jak i należne od pracodawcy), ale dotyczące miesięcy od września 2020 r. do listopada 2020 r., na których pokrycie wypłacono środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w ramach dofinansowania, o którym mowa w art. 15gg w/w ustawy, a których zwrotu dotyczą skarżone decyzje, w sytuacji gdy przyjmując wykładnię wprowadzoną art. 15gg ust. 7a w/w ustawy należało uznać, że art. 15gg ust. 7 tej ustawy nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które przedsiębiorca, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15gg ust. 7a w zw. z art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 przez pominięcie zastosowania art. 15gg ust. 7a tej ustawy, który to przepis stanowi wykładnię normatywną zakresu stosowania art. 15gg ust. 7 w/w ustawy przez wyjaśnienie, że tego przepisu (tj. ust. 7) nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, to jest świadczeń z art. 15gg ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19;

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 przez błędne przyjęcie, że pomoc w postaci zwolnienia z opłacania składek ZUS, o którym mowa w art. 31zo ust. 1 tej ustawy nie była ograniczona w czasie (w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego czytamy jakoby art. 31 zo w/w ustawy nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych), gdy tymczasem z tych przepisów wyraźnie wynika, że zwolnienie stosowało się wyłącznie na wniosek i przede wszystkim dotyczyło nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należnych za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., wobec czego opłacenie składek ZUS należnych za ten okres kasowało możliwość wnioskowania o to zwolnienie, a ich nieopłacenie w terminach wynikających z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (do 15-tego dnia następnego miesiąca) skutkowałoby egzekucją komorniczą, natomiast sam wniosek o zwolnienie ze składek według przepisów obowiązujących w pierwszej połowie 2020 r. dla prawidłowości rozliczeń miał być złożony do końca czerwca 2020 r.;

6) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, które skutkowało wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu części świadczeń przysługujących skarżącej na podstawie

art. 15gg ustawy o COVID-19, a która to decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, jako rzekomo świadczenia te zostały przez skarżącą wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, a szczególności przez brak wystarczającego rozpatrzenia treści i zawartości "Formularza rozliczeniowego przyznanych środków na podstawie art. 15gg", który w pkt 3 zatytułowanym "Zestawienie" wskazuje miesiące, których może dotyczyć ewentualny konflikt form pomocy w zakresie składek ZUS i wyjaśnia, że "należy podać kwotę wynagrodzenia bez składek ZUS, jeśli w danym miesiącu skorzystano ze zwolnienia z opłacania ze składek ZUS,

o którym mowa w art. 31zo ustawy";

7) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 7 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie, jak organ odwoławczy rozumie pojęcie "taki sam tytuł wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy";

8) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 6 w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez ich niezastosowanie i de facto przyjęcie, że organ administracyjny (zarówno I jak i II instancji) uprawniony jest do wykroczenia poza powszechnie przyjęte zasady interpretacyjne nakazujące prymat wykładni językowej oraz zasadę powstrzymania się od wykładni rozszerzającej, co doprowadziło do uznania, że wyrażenie "taki sam tytuł wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy" należy interpretować rozszerzając zakres semantyczny tego pojęcia, podczas gdy powyższe przepisy nakazują, aby - zgodnie z zasadą praworządności i działania w granicach prawa - wyrażenia językowe interpretować w sposób ścisły oraz przy zachowaniu prymatu wykładni językowej,

a zatem pojęcie "taki sam tytuł wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy" należy wyłożyć jako synonim słowa "identyczny", wykluczając tym samym z jego zakresu semantycznego wszelkie desygnaty, które identyczne nie są, zaś zastosowanie powyższych przepisów powinno prowadzić do przyjęcia, że organ administracyjny

- w ramach przyznanych mu kompetencji - nie może dopisywać odpowiednich rozwiązań do obowiązujących aktów prawnych, rozszerzając przy tym ich kontekst językowy, arbitralnie ograniczając tym samym skarżącej możliwość uzyskania pełnego przysługującego dofinansowania;

9) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

tj.: art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. przez całkowite pominięcie w procesie wykładni art. 15gg ust. 7 ustawy zasady wynikającej z wykładni normatywnej wyrażonej przez ustawodawcę wart. 15gg ust. 7a ustawy i w ten sposób naruszenie przez organ zasad starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz realizację zasady pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej;

10) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., względnie art. 138 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy okoliczności sprawy uzasadniały wydanie decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w zakresie kwotowym wskazanym w skarżonej decyzji.

W konkluzji postawionych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi z dnia 27 czerwca 2024 r. i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na powyższa skargę, SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Istota sporu między stronami sprowadza się do odmiennej wykładni art. 15gg ust. 7 w zw. z art. 15gg ust. 1 ustawy o COVID -19.

Stosownie do tych przepisów "podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyłącznie

w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników

w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy".

Dokonując wykładni tych przepisów organy uznały, że użyty w przepisie art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 zwrot "w zakresie takich samych tytułów wypłat", należy rozumieć w ten sposób, że podmiot, o którym mowa w ust. 1 art. 15gg ustawy

o COVID-19, może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie jeśli nie uzyskał pomocy

w odniesieniu do tych samych pracowników, w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy, które obejmują nie tylko miesiąc za który pomoc została wypłacona, lecz w ogóle, że na danych (tożsamych z imienia i nazwiska) pracowników została przyznana pomoc za okres maksymalnie trzech miesięcy.

W konsekwencji organy uznają, że zakres przedmiotowy zwrotu "ten sam tytuł wypłaty" obejmuje również inne miesiące niż miesiąc, za który już w ramach innego rodzaju świadczenia udzielono pomocy przedsiębiorcy. Oznacza to, zdaniem organów, że skoro skarżący otrzymał pomoc z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na określonych pracowników za okres marzec – maj 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 1a ustawy o COVID-19, to nie jest dopuszczalne udzielenie pomocy na tych samych pracowników z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne od tych wynagrodzeń na podstawie art. 15gg w/w ustawy za wrzesień, październik

i listopad 2020 r. Nie można bowiem dublować – jak wywodzi organ - pomocy na tych samych pracowników poprzez korzystanie z różnych trybów dofinansowania wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne do tych wynagrodzeń. Strona skarżąca podnosi z kolei, że ustawa o COVID-19 nie ogranicza pomocy dla danego płatnika składek albo w części finansowanej przez pracodawcę lub płatnika składek; nie definiuje też pojęcia wynagrodzenia, które składa się z różnych składników (elementów), w tym składki na ubezpieczenie społeczne w części potrącanej przez płatnika składek i finansowane przez niego jako tzw. narzuty na wynagrodzenia, które nie stanowią kosztów wynagrodzenia.

W konsekwencji strona skarżąca uważa, że pomoc udzielona na podstawie

art. 31zo ustawy o COVID-19 (zwolnienie z obowiązku opłacania nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne), jest niezależna od pomocy udzielonej na podstawie

art. 15gg tej ustawy (pomoc do kosztów wynagrodzeń). Nie jest to więc tożsama pomoc w rozumieniu "tych samych wypłat".

Rozpoznając przedmiotową sprawę sąd zauważa, że analogiczny problem był już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach różnych trybów i rodzajów udzielania pomocy z Tarczy Antykryzysowej COVID-19 dla przedsiębiorców. Ustawa o COVID-19 zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu.

I to sposób rozumienia reguł kolizji świadczeń pomocy jest źródłem sporu w tej sprawie.

Kolizję tą wyraża właśnie zwrot "tych samych wypłat", będący przedmiotem odmiennej wykładni przez strony postępowania. W tym zakresie należy zatem odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokach z dnia

27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22, z dnia 18 stycznia 2023 r., I GSK 105/22, czy z dnia 7 kwietnia 2022 r., I GSK 28/22 (opubl. CBOSA) analizując różne formy pomocy

w różnych konfiguracjach, lecz oparte na tym samym mechanizmie kolizyjnym (z art. 15gg i art. 15zzb ustawy o COVID-19, art. 15g i art. 15 zzb ustawy o COVID-19) stwierdza, po pierwsze, że należy je traktować rozłącznie i w ten sposób dokonywać wykładni regulujących je przepisów, żaden z przepisów ustawy o COVID-19 nie wskazuje bowiem, że się one wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z dnia 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, I GSK 19/22).

Po drugie, stwierdza, że zawarte w art. 15gg ust. 7 ustawy o COVID-19 pojęcie "takie same tytuły wypłat" nie oznacza to samo co pojęcie "tych samych kosztów".

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "pojęcie tych samych kosztów nie jest tożsame z pojęciem takich samych kosztów, którym posługuje się art. 15gg ust. 7 ustawy (...) a na ich utożsamianie nie pozwalają ani rezultaty wykładni gramatycznej obu terminów. Tego rodzaju stwierdzenia nie sposób także wywieść z ich wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z tymi samymi kosztami mamy bowiem do czynienia wyłączenie w przypadku, gdy odnoszą się one do tych samych pracowników i tego samego okresu rozliczeniowego.

Porównując regulację pomocy udzielonej w oparciu o art. 15zzb i art. 15gg ustawy o COVID-19, Sąd ten uznał, że "podstawą odmowy przyznania wsparcia,

a właściwie odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy o jego udzielenie, na podstawie art. 15 zzb ustawy (...) mogłoby być więc wyłącznie stwierdzenie,

że wnioskodawca uzyskał już pomoc na pokrycie kosztów wynagrodzeń i składek wskazanych we wniosku konkretnych pracowników za te same okresy rozliczeniowe, nieprzekraczające 3 miesięcy, których dotyczy wniosek. (...) Pomiędzy tymi samymi kosztami a takimi samymi kosztami istnieje widoczna i znacząca różnica. Koszty takie same, to bowiem koszty rodzajowo jednorodne, ale jednak nie tożsame ze sobą".

Naczelny Sąd Administracyjny, interpretując w ten sposób przepisy ustawy

o COVID-19 podkreśla, że przeciwna "interpretacja byłaby niezgodna z art. 2 Konstytucji stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, czyli z zasadami demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.

W orzecznictwie Trybunały Konstytucyjnego w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (por. wyrok TK z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, OTK 2000/3/87 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 243). Najczęściej stosowane w orzecznictwie TK są formuły sprawiedliwości dystrybutywnej. Sprawiedliwość dystrybutywna dotyczy zasad i trybu rozdziału dóbr, korzyści czy przywilejów (por. P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 245).

Do tych kategorii można zaliczyć pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzeń

i składek ZUS. TK zauważa, że sprawiedliwość dystrybutywna pozostaje w ścisłym związku z zasadą równości: "Zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby zróżnicowanie prawne podmiotów (ich kategorii) pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość rozdzielcza oznacza, że równych traktować należy równo, podobnych należy traktować podobnie i nie wolno tworzyć takiego prawa, które różnicowałoby sytuacje prawną podmiotów, których sytuacja faktyczna jest taka sama (por. wyroki TK z dnia 16 grudnia 1997 r., sygn. akt K 8/97, OTK ZU nr 6 /1997, poz. 70, s. 502 i9 z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt K 36/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 40, s. 243-244 oraz P. Tuleja, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, Tom I, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., s. 246).

Wskazane przez TK reguły, wywiedzione z zasad konstytucyjnych: sprawiedliwości społecznej i równości znajdują zastosowanie podczas dokonywania wykładni przepisów prawa. Skoro art. 15 zzb ust. 12 ustawy o COVID-19 interpretuje się w taki sposób, iż przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych,

a uprawnione jest uzyskanie dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS za dwa okresy trzymiesięczne, to także art. 15g ust. 18 tej ustawy, w zakresie zwrotu "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w taki sposób, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres. Skonstatować, wobec tego należy, że art. 15g ust. 18 ustawy o COVID nie stoi na przeszkodzie do uzyskania przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie art. 15g tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników na podstawie art. 15zzb ustawy o COVID-19, jeżeli dofinasowanie to dotyczyło innego okresu" (tak uzasadnienie do przywołanego już wyroku NSA, I GSK 251/22, opubl. CBOSA).

Powyższe ustalenia – z uwagi na tożsamość spornego zagadnienia i mechanizm kolizyjny różnych rodzajów i trybów pomocy - wypada odnieść do pomocy udzielanej na podstawie art. 15gg ust. 1 i art. 31zo ustawy o COVID-19.

Sąd rozpoznający tę sprawę - podzielając w całości stanowisko wskazanych judykatów sądu odwoławczego – stwierdza zatem, że dokonana przez organy wykładnia art. 15gg ust. 7 w zw. z ust.1 ustawy o COVID-19 jest nieprawidłowa.

W konsekwencji, oznacza to brak podstaw do dyskwalifikacji wniosku strony skarżącej o przyznanie pomocy na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19

z uwagi na przyznanie jej pomocy na podstawie art. 31zo ustawy o COVID-19. Wobec zaś tego, co niesporne, że udzielona skarżącemu pomoc na podstawie tegoż ostatniego przepisu dotyczy innego okresu niż na podstawie tego pierwszego, a dodatkowo dotyczy ona innych składników wynagrodzenia (wypłaty), jak już zrelacjonowano,

a czego nie kwestionuje organ w odpowiedzi na skargę, to nie ma podstaw do żądania zwrotu wypłaconej stronie skarżącej pomocy. To czyni poddane kontroli sądowoadministracyjnej decyzje organów obu instancji wadliwe i uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

W tych warunkach jedynie na marginesie podnieść należy, że wskazany wyżej pogląd orzeczniczy NSA znalazł akceptację w orzecznictwie WSA w Łodzi – vide:

np. wyroki w sprawach o sygn. akt I SA/Łd 844/23 z dnia 30 stycznia 2024 r. i I SA/Łd 465/23 z dnia 20 września 2023 r. Pierwszy z cytowanych judyktów stał się bezpośrednią inspiracją dla niniejszych motywów.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie

art. 145 § 1 punkt 1 lit a) i art. 200 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.

ak