Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2762/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 2 ust. 2, 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Sądu A. w W. (dalej Prezes SA) decyzją

z [...] października 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 w zw.

z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.) oraz art. 3 ust. 1

pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429; dalej "u.d.i.p"), po rozpatrzeniu odwołania B.P.-W. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) od decyzji Prezesa Sądu O. W.-P. w W. (dalej Prezes SO) z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, utrzymał w mocy ww. decyzję P. SO.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem nadanym w dniu [...] maja 2019 r. B. P.-W. zwróciła się do P. SO o udostępnienie informacji publicznej i wskazanie "w ilu sprawach o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa zarejestrowanych od [...] sierpnia 2016 r. do chwili obecnej w repertorium C Wydziału II C. S. O. W. – P. w W., o jakich sygnaturach i jakim sędziom przydzielonych nie zostały uwzględnione wnioski świadków o przesłuchanie

w drodze pomocy prawnej przed sądem właściwym według miejsca zamieszkania

w sytuacji zamieszkania osoby wezwanej w odległości ok 300 km od siedziby sądu łącznie ponad 600 km w obie strony i z jakiego powodu, a w jakich sprawach wnioski zostały uwzględnione".

Wnioskodawczyni wskazała, że zapytanie nie dotyczy sprawy II C [...] oraz II C [...]. Zażądała informacji w ilu sprawach – mimo złożonych wniosków

o przesłuchanie w ramach pomocy prawnej – sędziowie referenci nie przestrzegali obowiązujących regulacji prawnych wynikających z § 118 ust. 1 i 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, a w ilu sprawach te przepisy zastosowali. Pismem z [...] czerwca 2019 r. P. SO poinformował wnioskodawczynię,

że na dzień złożenia wniosku nie dysponuje gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, co przemawia za zakwalifikowaniem żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej. W konsekwencji wezwał wnioskodawczynię do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności

dla interesu publicznego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni w piśmie z [...] lipca 2019 r. zakwestionowała fakt uznania przez P. SO żądanych informacji, jako informacji przetworzonych, wskazując, że udzielenie informacji może nastąpić wyłącznie na podstawie prowadzonego przez Sąd systemu informatycznego,

w którym rejestrowane są sprawy. Ponadto stwierdziła, że poznanie statystki

i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie wniosków świadków o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej z uwagi na znaczną odległość od sądu orzekającego leży

w interesie publicznym. W związku z tym podtrzymała żądanie zawarte we wniosku.

P. SO decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Uznał, że informacja, której udostępnienia żąda wnioskodawczyni stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jednakże jest to informacja przetworzona w związku z czym jej udostępnienie może nastąpić w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. P. SO powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa wyjaśnił pojęcie informacji przetworzonej, a także interesu publicznego. W konkluzji wskazał, że w związku z niewykazaniem istnienia szczególnie ważnego interesu społecznego należało odmówić udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku.

Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej stanowią informację publiczną przetworzoną, co do której konieczne jest wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego, a nadto błędne uznanie, że wnioskodawczyni nie wykazała szczególnej istotności dla interesu publicznego,

- art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niemającą żadnego uzasadnienia odmowę udzielenia informacji publicznej,

- art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. poprzez niezamieszczenie w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udzielenie informacji publicznej.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji P. SO

i zobowiązanie do niezwłocznego udzielenia informacji publicznej zgodnie

z wnioskiem.

P. SA w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji wskazał, że żądane przez wnioskodawczynię informacje stanowią informację publiczną

w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie wyjaśnił, że stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy prawo

do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej,

w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

P. SA podał, że wprawdzie ustawodawca nie definiuje pojęcia "informacji przetworzonej", jednak doktryna i orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowały wykładnię powyższego pojęcia. Przyjmuje się, jak wskazał, że informacją przetworzoną będzie taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych (zob. E. Jarzęcka-Siwik, Ograniczenie dostępu do informacji przetworzonej, PS 2004, Nr 7-8, s. 151). Przywołał ponadto wyroki sądów administracyjnych, w których mowa o rozumieniu ww. pojęcia.

Zwrócił uwagę między innymi na wyrok, zgodnie z którym "przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych,

w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2018 r., II SA/Sz 207/18, publ. w CBOSA).

P. SA podzielił stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. przez P. SO, który uznał, że zakres żądanych informacji prowadzi

do konieczności przetworzenia posiadanych przez organ informacji w celu ich udostępnienia. W związku z tym nie podzielił podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zgodził się ze stanowiskiem P. SO, że opracowanie danych zgodnie

z żądaniem wnioskodawczyni wiązałoby się z koniecznością dokonania fizycznego przeglądu akt poszczególnych spraw o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa jakie wpłynęły do Sądu w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia rozpoznania wniosku, tj. łącznie 2600 spraw.

Jak wskazał, P. SA z urzędu wiadomym jest, że w systemie informatycznym funkcjonującym w Sądzie O. W.-P.

w W. widnieją repertoria umożliwiające relatywnie szybkie ustalenie ile spraw danej kategorii zostało załatwionych, jednakże brak jest wyróżników pozwalających na filtrowanie spraw według kryteriów szczegółowych takich jak np. czy w danej sprawie dopuszczono (bądź nie) dowód z przesłuchania świadka w drodze pomocy sądowej. W konsekwencji w celu udostępnienia informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni organ I instancji zobowiązany byłby do zapoznania się z każdą sprawą o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa celem po pierwsze ustalenia, w której z tych spraw złożono wniosek o przesłuchanie świadka w drodze pomocy prawnej przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Następnie należałoby ustalić, które z tych spraw dotyczą sytuacji, w której odległość od miejsca zamieszkania świadka do siedziby Sądu O. W.-P.

w W. wynosi ok. 300 km, a w dalszej kolejności ustalić sposób w jaki te wnioski zostały rozpoznane (w tym które z nich nie zostały uwzględnione i z jakich przyczyn). Dopiero powyższe czynności doprowadziłyby do powstania nowego zbioru danych, nieistniejącego w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie P. SA podjęcie powyższych czynności wymagałoby znacznego zaangażowania czasu i pracy osób zajmujących się w Sądzie O.W.-P. w W.udostępnianiem informacji publicznych, którzy w tym czasie nie mogliby wykonywać swoich pozostałych obowiązków,

co miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań przez cały sąd. Czynności te dokonywane byłyby jedynie w celu realizacji ww. wniosku

o udostępnienie informacji publicznej. P. SA przyznał rację skarżącej, że

w dobie informatyzacji wydawane przez Sąd rozstrzygnięcia umieszczane są

w systemie informatycznym danego sądu, niemniej jednak nie oznacza to, że dany system umożliwia wyszukiwanie poszczególnych spraw według dowolnie określonych kryteriów. Funkcjonalność systemu SAWA, którym dysponuje Sąd Ok. W.-P. nie pozwala na takie oznaczenie kryteriów wyszukiwania jak "wniosek o przesłuchanie świadka w drodze pomocy sądowej". Nie można wykluczyć, jak podał P. SA, że postanowienia w tym przedmiocie znajdują się

w systemie SAWA, niemniej ich wyodrębnienie wymagałoby dokonania przeglądu każdej ze spraw zarejestrowanych przez P. SO w okresie wskazanym

we wniosku. Jak stwierdził P. SA, nie jest zatem prawdą – jak stara się

to wykazać wnioskodawczyni – że udzielenie informacji zgodnie z jej wnioskiem możliwe jest wyłącznie poprzez wpisanie odpowiednich kryteriów wyszukiwania

w systemie informatycznym.

W ocenie P. SA przeprowadzanie powyższych czynności doprowadziłoby do powstania nowej jakościowo i ilościowo informacji – będącej informacją przetworzoną – to jest wytworzoną według zakreślonych przez wnioskodawczynię indywidualnych kryteriów, której pozyskanie wymagałoby zaangażowania znacznych sił i środków, kosztem ograniczenia wykonywania podstawowych zadań adresata żądania. Jeżeli utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych danych w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu danych i wyboru tylko niektórych z tego zasobu według określonych kryteriów. Zdaniem P. SA w decyzji z [...] sierpnia 2019 r. prawidłowo uznano, że zakres żądanych informacji, a także zakres niezbędnych czynności, które organ musi przedsięwziąć celem realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną. W konkluzji stwierdził, że zarzut naruszenia art. 3 ust. 1

pkt 1 u.d.i.p. jest niezasadny.

Jak wskazał P.SA, ocenie czy udostępnienie informacji przetworzonej

w zakresie objętym żądaniem wniosku jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" podlega nie tylko celowość, lecz także zakres udostępnienia informacji (zob. Problematyka zakresu przedmiotowego konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. A Niżnik-Mucha. Casus 2, 18-20, 2008). Ograniczenie powyższe stanowi konsekwencję podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu. Ma to stanowić swego rodzaju ochronę podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich komórek organizacyjnych, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych (zob. T.R. Aleksandrowicz, Komentarz

do ustawy o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2006, s. 126, oraz wyrok NSA z 21.09.2006 r., I OSK 1049/05, niepubl.).

W ocenie P. SA udostępnienie informacji publicznej w formie przetworzonej zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p chodzi bowiem m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (zob. I. Kamińska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, wyd. III, 2016). W wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać swoje możliwości uczynienia z tej informacji użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych

i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonywujące uprawdopodobnienie (zob. wyrok NSA z 12.06.2014 r., I OSK 2721/13, publ. Lex 1518016, por. wyrok NSA

z 03.02.2017 r., OSK 1068/15, publ. Legalis 1578630).

P. SA zwrócił uwagę, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Jego ustalenie następuje w kontekście różnego rodzaju zdarzeń społecznych, politycznych, gospodarczych. Za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego uznaje się taką, która ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób oraz okoliczności rozstrzygania i realizacji – w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków (wyrok NSA z dnia 03.08.2010 r., sygn. akt I OSK 787/10, publ. Lex 737510). Interes publiczny odnosi się w samej istocie do spraw związanych

z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Skuteczne działanie w ramach interesu publicznego powiązane jest z możliwością realnego wpływu na funkcjonowanie danych instytucji w szerokim tego słowa znaczeniu.

Ponadto P. SA podkreślił, że wnioskodawca, który domaga się dostępu do informacji publicznej, mającej charakter przetworzony, winien wykazać, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego i nie jest związane jedynie z prywatnym interesem wnioskodawcy. Poprzez użycie zwrotu "szczególnie istotne" ustawodawca wprowadza kwalifikowaną formę interesu publicznego, bowiem nie wystarczy, aby udzielenie informacji było istotne z punktu widzenia interesu publicznego, ale musi być ono "szczególnie istotne". Wnioskodawca zobowiązany jest do wykazania, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu, że działa on w interesie publicznym, a sprawa o której chce zostać poinformowany ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania odpowiedniego szczebla organów (zob. wyrok NSA

z dnia 09.11.2011 r., sygn. akt I OSK 1356/11, publ. Lex 1068378).

Wobec powyższego P. SA w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez P. SO, zgodnie z którym w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest przesłanek, z których wynikałoby, że uzyskanie danych przez wnioskodawczynię stwarza realną możliwość wykorzystania ich dla poprawy funkcjonowania określonych instytucji państwa czy też lepszej ochrony interesu publicznego.

Nie podzielił zapatrywania wnioskodawczyni, że statystki i rodzaje rozstrzygnięć

w przedmiocie wniosków świadków o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej

z uwagi na znaczną odległość od sądu orzekającego leży w interesie publicznym. Uznał, że dane o sposobie rozstrzygnięcia wniosków w przedmiocie przesłuchania świadków w drodze pomocy prawnej nie mają żadnego znaczenia dla interesu publicznego, bowiem nie przedstawiają one same w sobie żadnej wartości. To wyłącznie dane statystyczne, których ewentualne udostępnienie nie wpłynie w żaden sposób na funkcjonowanie społeczeństwa, czy też określonych struktur państwowych. Zdaniem P. SA nie sposób również dostrzec możliwości wykorzystania udostępnionych informacji dla dobra ogółu społeczeństwa i w jego interesie. Podzielił stanowisko P. SO, że istnieje duże prawdopodobieństwo działania wnioskodawczyni wyłącznie w interesie prywatnym, a nie publicznym. Stwierdził brak uzasadnienia dla istnienia szczególnego interesu publicznego

w udostępnieniu żądanych informacji w formie przetworzonej.

Jak stwierdził w konkluzji P. SA, argumentacja wnioskodawczyni nie jest wystarczająca do przyjęcia, że w niniejszej sprawie występuje szczególna istotność interesu publicznego uzasadniająca zaangażowanie znacznych środków i czasu

w celu udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie.

Jako niezasadny uznał P. SA zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu

do informacji publicznej. Przepis określa jedynie krąg podmiotów mających prawo dostępu do informacji publicznej. Stwierdził, że P. SO nie mógł naruszyć ww. przepisu, albowiem trafnie uznał, że wnioskodawczyni jest podmiotem uprawnionym do żądania udostępnienia informacji publicznej, uznał jednakże z uwagi na przetworzony charakter informacji publicznej, że winna ona wykazać istnienie szczególnego interesu publicznego. Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (tak: wyrok WSA w Poznaniu z 31.01.2019 r., II SA/Po 488/18, Lex 2622949).

Ponadto P.SA wskazał, że obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji

o odmowie udostępnienia informacji publicznej imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej, ma charakter bezwzględny, tj. wymaga realizacji w przypadku każdej decyzji. Podkreślił przy tym, że pod pojęciem "zajęcie stanowiska w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej", w znaczeniu określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., należy rozumieć pisemne stanowisko podmiotu innego niż organ wydający decyzję, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (tak: wyrok NSA z dnia 01.10.2015 r.,

I OSK 1860/14, Lex nr 1985779). W konsekwencji wskazał, że skoro w toku postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej organ nie zwracał się o zajęcie stanowiska do innego podmiotu to nie ma obowiązku zamieszczania takich danych w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Wobec powyższych okoliczności, w związku z brakiem spełnienia przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., P. SA utrzymał w mocy decyzję P. SO z [...] sierpnia 2019 r.

W skardze na wskazaną na wstępie decyzję P.SA skarżąca zarzuciła:

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że informacje, o które zwróciła się do P. SO wnioskiem z [...] maja 2019 r. stanowią informację publiczną przetworzoną, co do której konieczne jest wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego,

a nadto poprzez błędne uznanie, niezależnie od powyższego, że wnioskodawczyni nie wykazała, że żądane informacje mają istotne znaczenie dla interesu publicznego;

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niemające żadnego uzasadnienia prawnego i faktycznego zażądanie

od wnioskodawczyni wykazania interesu prawnego i faktycznego w zakresie wnioskowanych przez nią informacji, a tym samym całkowicie bezpodstawne odmówienie wnioskodawczyni udzielenia pełnej informacji publicznej objętej ww. wnioskiem;

- rażące naruszenie przepisów prawa poprzez nierozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od wpływu wniosku, a podjęcie czynności pozorujących rozpoznawanie wniosku w postaci wezwania do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego w sytuacji, gdy w ustawowym terminie wyznaczonym na rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej organ nie uznał żądanych informacji za informacje publiczne przetworzone;

- nierozpoznanie zarzutów podniesionych w odwołaniu i nieodniesienie się w ogóle do argumentacji w nim zawartej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji P. SA oraz decyzji ją poprzedzającej.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację sformułowaną na rzecz postawionych w niej zarzutów.

Skarżąca stwierdziła między innymi, że dla udzielenia wnioskowanych informacji, wbrew twierdzeniom P. SA, nie jest konieczne ręczne sprawdzanie

i ogląd każdych akt przydzielonych konkretnemu sędziemu. Jej zdaniem organ nie wykazał również, jakie to "niby" czynności w tak dużej liczbie konieczne są

do udzielenia żądanych informacji. Wyszukiwanie informacji za pośrednictwem funkcjonującego w sądzie systemu nie wymaga żadnych nakładów finansowych.

Nie sposób również przyjąć, w ocenie skarżącej, że udzielenie żądanych informacji wymaga znacznych środków osobowych, albowiem informacje te mogą być wyszukane przez jedną osobę i nie wymagają współdziałania dla jej udzielenia większej grupy osób.

W odpowiedzi na skargę P. SA wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.),

a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest

w granicach sprawy.

Spór pomiędzy stronami niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego sprowadzał się udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy P. SO, którego decyzja została utrzymana w mocy decyzją P. SA, zasadnie odmówił udzielenia skarżącej informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jakich domagała się ona we wniosku z [...] maja 2019 r.

W ocenie P. SO, jak i P. SA, wskazane informacje – ujęte w ww. wniosku, co do których odmówiono skarżącej ich udostępnienia – mają charakter przetworzony, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Stąd zasadne było wezwanie skarżącej do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji.

Natomiast skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3

ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie posiada ważnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych informacji. Stanęła

na stanowisku, że niezasadnie żądano od niej wykazania interesu prawnego

i faktycznego w zakresie udostępnienia tych informacji.

Sąd stwierdził, że ocena dokonana przez P. SA odpowiada obowiązującemu prawu. Informacje, o które zwróciła się skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. mają charakter przetworzony.

Należy wskazać, że konstytucyjne prawo do informacji publicznej, ustanowione w art. 61 Konstytucji RP, nie ma charakteru absolutnego (zob. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1769/13; z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1948/14; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednym z ograniczeń

w dostępie do informacji publicznej jest regulacja z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., która warunkuje dostęp do informacji publicznej przetworzonej od wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w zakresie, w jakim uzależnia uprawnienie do uzyskania informacji publicznej przetworzonej od wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego – za zgodny z art. 61 ust. 1 i 2

w związku z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał wskazał, iż udostępnienie informacji przetworzonej jest poprzedzone procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca. Wspomniany proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji

i zadań. Wobec tego zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej powinien mieć jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.

Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało zdefiniowane w u.d.i.p.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez informację przetworzoną należy rozumieć jakościowo nową informację, która nie istnieje

w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się

w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Przetworzenie informacji wymaga zazwyczaj dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku. Stworzenie informacji przetworzonej wiąże się z czynnościami, które wykraczają poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Dlatego nawet zbiór informacji prostych może być uznany za informację przetworzoną w sytuacji, gdy ich udostępnienie wiąże się z koniecznością wyboru, odnalezienia i anonimizacji, co wpłynie niewątpliwie na bieżące wykonywanie ustawowych zadań przez organ zobowiązany do udostępnienia. Jeśli utworzenie zbioru informacji prostych wymagałoby takiego nakładu środków i zaangażowania sił podmiotu zobowiązanego, które negatywnie wpływałoby na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych żądanych przez wnioskodawcę, bądź wymaga odnalezienia i posegregowania wielu informacji prostych, to jest to informacja przetworzona (zob. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, publ.: jw.).

Dostęp do "prostej" informacji publicznej ma właściwie nieograniczony charakter – co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., według których każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, ani też stosować praktyk i procedur utrudniających dostęp do informacji publicznej. Natomiast udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p..

W rozpoznawanej sprawie P.SO wskazał, że zakres żądanych informacji prowadzi do konieczności przetworzenia posiadanych przez organ informacji w celu ich udostępnienia. Opracowanie danych zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni wiązałoby się z koniecznością dokonania fizycznego przeglądu akt poszczególnych spraw o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa jakie wpłynęły do sądu

w okresie od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia rozpoznania wniosku, tj. łącznie 2600 spraw. Natomiast, jak wskazał P. SA, w systemie informatycznym funkcjonującym w Sądzie O. W.-P. w W. widnieją repertoria umożliwiające relatywnie szybkie ustalenie ile spraw danej kategorii zostało załatwionych, jednakże brak jest wyróżników pozwalających na filtrowanie spraw według kryteriów szczegółowych takich jak np. czy w danej sprawie dopuszczono (bądź nie) dowód z przesłuchania świadka w drodze pomocy sądowej. W konsekwencji w celu udostępnienia informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni organ I instancji zobowiązany byłby do zapoznania się z każdą sprawą o rozwód, separację i unieważnienie małżeństwa celem po pierwsze ustalenia, w której z tych spraw złożono wniosek o przesłuchanie świadka w drodze pomocy prawnej przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Następnie należałoby ustalić, które z tych spraw dotyczą sytuacji, w której odległość od miejsca zamieszkania świadka do siedziby Sądu O. W.-P.

w W. wynosi ok. 300 km, a w dalszej kolejności ustalić sposób w jaki te wnioski zostały rozpoznane (w tym które z nich nie zostały uwzględnione i z jakich przyczyn). Dopiero powyższe czynności doprowadziłyby do powstania nowego zbioru danych, nieistniejącego w dacie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie P. SA podjęcie powyższych czynności wymagałoby znacznego zaangażowania czasu i pracy osób zajmujących się w Sądzie O.W.-P. w W. udostępnianiem informacji publicznych, którzy w tym czasie nie mogliby wykonywać swoich pozostałych obowiązków,

co miałoby negatywne przełożenie na tok realizacji ogółu zadań przez cały sąd.

Reasumując P. SA stwierdził, że skarżąca domaga się udostępnienia informacji przetworzonej.

Sąd stanowisko P. SA co do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, w pełni podziela i akceptuje, wskazując za stanowiskiem doktryny (P. Szustakiewicz Komentarz do ustawy

o dostępie do informacji publicznej wyd. 3 M.Bidzoiński, M.Chmaj, P. Szustakiewicz), z którego wynika, że informacją przetworzoną jest informacja, która została "specjalnie" przygotowana dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki ustawowej koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej (zob. wyroki NSA: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1015/12 oraz z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10, publ. jw.). W rozpoznawanym przypadku Rektor wykazał, że nie zachodzą przesłanki dla udzielenia informacji przetworzonej.

Występowanie kwalifikowanego istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji nie wynikało z treści wniosku skarżącej [...] maja 2019 r. Wobec powyższego zasadne było wezwanie skarżącej do wykazania, że uzyskanie wskazanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem wydania w tym zakresie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca w odpowiedzi na powyższe wezwanie zakwestionowała uznanie wnioskowanych informacji jako przetworzonych, wskazując, że ich udzielenie może nastąpić wyłącznie na podstawie prowadzonego przez sąd systemu informatycznego, w którym rejestrowane są sprawy. W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że skarżąca nie wykazała istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

W przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ciężar w postaci wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego nałożony na obywatela nie jest nadmiernie dolegliwy. Z całą pewnością ograniczenie to nie prowadzi do naruszenia istoty prawa do informacji publicznej.

Nie może osiągnąć zamierzonego skutku próba wykazania istnienia kwalifikowanego interesu publicznego, podjęta przez skarżącą w jej piśmie z [...] lipca 2019 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do wykazania zaistnienia w niniejszej sprawie interesu publicznego. Nie można bowiem takowego uzasadniać poznaniem statystyki i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie wniosków świadków o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej.

Wskazać należy, że jak wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a więc interesu ogółu, jako określonej wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 583/14, Lex nr 1991837, wskazał, że każde działanie w interesie ogółu, jako określonej wspólnoty publicznoprawnej, jest działaniem w interesie publicznym,

a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Zdaniem Sądu wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest wykazanie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest dla interesu publicznego szczególnie istotne.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowana jest teza, że

o szczególnej istotności dla interesu publicznego informacji przetworzonej mogą świadczyć pewne okoliczności dotyczące wnioskującego o udzielenie tej informacji. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie ten, kto jest

w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w sposób niedostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Powyższe znajduje potwierdzenie

w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK1870/10, Lex nr 951999 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12, Lex nr 1403137, z których wynika, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, ale także, że jej uzyskanie daje mu realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym uzyskaniem informacji publicznej po to, by ją móc udostępnić ogółowi.

Skarżąca tymczasem wskazała jedynie, że poznanie statystki i rodzaju rozstrzygnięć w przedmiocie wniosków świadków, w sprawach o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa zarejestrowanych od [...] sierpnia 2016 r. do chwili złożenia wniosku w rep. C Wydziału II C. S. O. W.-P. w W., o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej z uwagi na znaczną odległość od sądu orzekającego, leży w interesie publicznym. Tak przedstawiona argumentacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstaw

do uznania, jakoby skarżąca skutecznie uzasadniła i wykazała swoje uprawnienie

do otrzymania informacji przetworzonej, a przez to spełniła przesłanki, o których mowa w przywołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych. Podobnie nie jest skutecznym uzasadnieniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikająca z niego sugestia, że sędziowie ww. sądu w pewnych sprawach nie przestrzegali obowiązujących regulacji prawnych wynikających z § 118 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Takiej argumentacji wniosku należy przypisać cechę ogólności i uznać ją jako pozbawioną elementów świadczących

o tym, że faktycznie dostrzeżone "naruszenie" w procesie rozpoznawania spraw

w ww. przedmiocie powinno zostać zobrazowane stosowną statystyką by miało to wpływ na funkcjonowanie sądu oraz zapewniło lepszą ochronę interesu publicznego, a żeby osiągnąć ten cel P.SO powinien był udostępnić informacje, o które wystąpiła skarżąca. Z argumentacji zawartej we wniosku skarżącej nie sposób dowiedzieć się jak udostępnienie wnioskowanych informacji miałoby uczynić z nich użytek dla dobra ogółu, a ten aspekt, o czym była już mowa powyżej, stoi

za zasadnością udzielenia informacji przetworzonej.

Należy zauważyć, że przepisy proceduralne w każdym postępowaniu sądowym określa obowiązujące prawo i w związku z tym są one ogólnodostępne, natomiast wgląd do danych wynikających ze stosowania tych przepisów, których udostępnienia oczekuje skarżąca, nie może być niczym nieograniczony, stąd podmiot wnioskujący o te dane, by móc skutecznie ubiegać się o dostęp do nich, powinien w swoim wniosku wykazać, z uwagi na ich szczegółowość i złożoność świadczące o tym, że są one informacjami przetworzonymi, przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Swoiste ograniczenie w prawie dostępu do takiej informacji nie prowadzi do naruszenia istoty prawa do informacji publicznej (por. ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego).

W niniejszej sprawie P.SO, jak i P. SA zasadnie zauważyli, że

w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wnioskodawca, żądając informacji publicznej przetworzonej, zobowiązany jest do wykazania, że określony, konkretny rodzaj informacji jest niezbędny do realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca, w ocenie Sądu, nie sprostała powyższemu obowiązkowi, bowiem uzasadnienie wniosku sprowadza się de facto do zadania pytań o dane statystyczne, a co za tym idzie, nie spełnia kryteriów wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu konkretnej informacji.

Sąd nie stwierdził naruszenia w niniejszym przypadku normy z art. 3 ust. 1

pkt 1 u.d.i.p..

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że P. SA sprostał obowiązkowi uzasadnienia decyzji w zgodzie z normą przewidzianą w art. 107 § 3 Kpa..

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie

art. 151 p.p.s.a..

-----------------------

16