Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 479/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 487
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich  przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
article: art. 27
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia 9 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania płatności; 2. zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. na rzecz M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Decyzją z 9 sierpnia 2022 r. nr 9013-2022-001419 Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej: "dyrektor", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ostrowcu Świętokrzyskim (dalej: "kierownik", "organ I instancji") z 31 maja 2022 r. nr 0241-2022-000900 w sprawie przyznania M. P. (dalej: "strona", "skarżący") płatności dobrostanowej (PROW 2014-2020) na rok 2021.

1.2 Z uzasadnienia decyzji wynika, że 29 marca 2021 r. strona, za pośrednictwem formularza geoprzestrzennego, złożyła wniosek w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus o przyznanie płatności dobrostanowej na rok 2021.

M. P. ubiegał się o przyznanie płatności w wariantach: 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, 1.2 Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, 2.1 Dobrostan krów mlecznych – wypas, 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz o zwrot kosztów transakcyjnych.

Wraz z wnioskiem strona złożyła oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt złożonym w roku poprzednim.

1.3 W trakcie kontroli administracyjnej stwierdzono, że w wariancie 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach została przekroczona maksymalna liczba loch o więcej niż 5%. Organ I instancji ustalił na podstawie planu poprawy dobrostanu zwierząt, że w gospodarstwie strony mogą przebywać jednocześnie 2 lochy. Natomiast z danych bazy IRZ wynikało, że w okresie referencyjnym, tj. od dnia złożenia wniosku do 14 marca 2022 r. do siedziby stada przybyła trzecia locha.

Powyższe skutkowało przekroczeniem w dniach od 26 do 29 września 2021 r. maksymalnej liczby loch o więcej niż 5 %.

1.4 Decyzją z 31 maja 2022 r. kierownik przyznał stronie płatność dobrostanową w wariancie 1.2 Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach w wysokości 144,00 zł, w wariancie 2.1 Dobrostan krów mlecznych – wypas w wysokości 185,00 zł, w wariancie 2.2 Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach w wysokości 595,00 zł oraz odmówił przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach i kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych.

1.5 Rozpoznając odwołanie od decyzji kierownika, dyrektor wskazał mające zastosowanie w sprawie przepisy: ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234; ze zm.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382; ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), ustawę z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1542).

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt:

a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) krowę - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2;

3) który posiada, z wyłączeniem wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 lit. a, plan poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:

a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,

b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3,

- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją".

Ponadto, płatność dobrostanowa przysługuje rolnikowi, który przestrzega wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I Rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie wymogi wskazane w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia.

Wymogiem wspólnym dla wariantu 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach jest, aby:

a) wszystkie lochy i loszki po pokryciu są utrzymywane w gospodarstwie rolnym zgodnie z wymogami wariantu,

b) liczba wszystkich loch utrzymywanych w gospodarstwie rolnym nie jest większa niż maksymalna liczba loch określona w planie poprawy dobrostanu zwierząt,

c) świnia inna niż locha nie została oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy i nie została zarejestrowana jako locha zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,

d) rejestr sposobu utrzymywania loch w okresie okołoporodowym jest prowadzony na formularzu udostępnionym przez Agencję, jeżeli w planie poprawy dobrostanu zwierząt lub w oświadczeniu, o którym mowa w § 3 ust. 5 rozporządzenia, potwierdzono, że lochy są utrzymywane w takim systemie w okresie okołoporodowym; w rejestrze tym wskazuje się wszystkie lochy, a w odniesieniu do lochy, która była utrzymywana w takim systemie w okresie okołoporodowym, wskazuje się terminy utrzymywania tej lochy w takim systemie (załącznik nr 3 do rozporządzenia).

1.6 Organ odwoławczy przyjął jako własne ustalenia organu I instancji, że plan poprawy dobrostanu zwierząt przewidywał możliwość przebywania w gospodarstwie rolnym strony 2 loch. Tymczasem 26 września 2021 r. do gospodarstwa przybyła kolejna locha, co spowodowało przekroczenie maksymalnej liczby dziennej loch od dnia złożenia wniosku o przyznania płatności dobrostanowej do 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek (od 29 marca 2021 r. do 14 marca 2022 r.).

1.7 Z uwagi na przekroczenie maksymalnej liczby loch w dniach od 26 września 2021 r. do 29 września 2021 r. (więcej niż 5%), uznano ją, według załącznika nr 5 do rozporządzenia, jako nieprawidłowość i naliczono sankcję na poziomie 100 % do wariantu 1.1., a w konsekwencji odmówiono stronie płatności dobrostanowej w tym wariancie oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych, przytaczając właściwe przepisy.

Stosownie do treści § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnikowi może zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. e rozporządzenia nr 1305/2013 poniesionych z tytułu sporządzenia, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, planu poprawy dobrostanu zwierząt, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności dobrostanowej w ramach danego wariantu. Jednak zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w § 3 ust. 4 (Jeżeli rolnik w roku następującym bezpośrednio po roku realizacji danego wariantu realizuje ten sam wariant, to w odniesieniu do tego wariantu posiada ten sam plan poprawy dobrostanu zwierząt, o ile w gospodarstwie rolnym nie zaszły zmiany skutkujące koniecznością zmiany informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. c, pkt 4 lit. b, pkt 5 lit. b lub pkt 6 lit. b i c załącznika nr 1 do rozporządzenia).

Jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:

1) iloczynu:

a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i

b) współczynnika trwałości danego uchybienia

- określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz

2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów (§ 14 ust. 1 rozporządzenia).

1.8 Dyrektor wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym chodzi przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę.

Organy administracji publicznej nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczono też stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania, a także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

2.1 Skargę na decyzję dyrektora wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. P., kwestionując rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przyznania płatności dobrostanowej w wariancie 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach oraz związanej z nią kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych.

2.2 W uzasadnieniu skargi stwierdził, że spełnił wszystkie wymagania dotyczące hodowli, asekuracji i bezpieczeństwa. Ponadto, zastosował się do błędnych informacji udzielonych mu przez osobę pracującą w powiatowym biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ostrowcu Świętokrzyskim. Osoba ta poinformowała go bowiem, że wyrejestrowanie sztuki lochy i zarejestrowanie sztuki lochy to dwa działania, które mogą zachodzić na siebie w okresie trzech dni, jeśli jest wymiana lochy we własnym gospodarstwie, a nie dochodzi do zakupu i zarejestrowania nowej sztuki. Natomiast w jego sytuacji doszło do dopuszczalnej wymiany lochy we własnym gospodarstwie.

Takich samych informacji udzielił skarżącemu pracownik zajmujący się dobrostanem zwierząt w biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opatowie.

3.1 W odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ wniósł o odrzucenie skargi ze względu na brak podpisu pod nią, z ostrożności o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa w zakresie określonym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

4.1 Brak formalny skargi (brak podpisu) został przez skarżącego uzupełniony 25 października 2022 r. Poddając kontroli skarżoną decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 9 sierpnia 2022 r. sąd doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, jako że organ przy rozstrzyganiu sprawy w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego w zakresie ich zastosowania w sprawie oraz przepisy prawa procesowego w zakresie prawidłowości oceny okoliczności danej sprawy.

4.2 Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że w stadzie loch M. P. wystąpiła nieprawidłowość polegająca na naruszeniu wymogu maksymalnej ilości loch (o jedną sztukę) niż przewidziana w planie poprawy dobrostanu (2 szt.) w okresie od 26 września 2021 r. do 29 września 2021 r. Fundamentalną kwestią sporną pozostaje to, czy skarżący może powołać się w niniejszej sprawie na okoliczności depenalizujące obiektywnie stwierdzony przypadek nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności.

4.3 W pierwszej kolejności zauważyć należy, że strona kwestionowała brak wyjaśnienia przez organ przyczyn, z powodu których w okresie od 26 września 2021 r. do 29 września 2021 r. doszło do przekroczenia maksymalnej liczby loch o więcej niż 5%. Przyczyny te zostały wyraźnie wyartykułowane w odwołaniu z 10 czerwca 2022 r. od decyzji kierownika. Chodziło o stan zdrowia lochy (nadwaga sztuki grożąca upadkiem) i oczekiwanie z jej wywozem na termin wyznaczony przez masarnię. Ponadto, skarżący twierdził, że ta okoliczność, według zasięgniętych u pracowników organu w Ostrowcu Świętokrzyskim i Opatowie informacji, stanowiła dopuszczalną wymianę w ramach stada loch.

Podkreślić należy, że podstawowym celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. W sytuacji procesowej pozostawienia w mocy zaskarżonej decyzji, szczególnego znaczenia nabiera ocena zarzutów podnoszonych przez stronę, a w konsekwencji prawidłowe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego. Bez względu na sposób sformułowania uzasadnienia, z decyzji organu odwoławczego musi jasno wynikać, że zbadał on, czy rozstrzygnięcie organu I instancji znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich okoliczności sprawy, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej.

Jedynie decyzja organu odwoławczego spełniająca te warunki może być uznana za decyzję prawidłową.

W kontekście powyższych rozważań i zawartych w odwołaniu zarzutów skarżącego, zaskarżone rozstrzygnięcie nie wyjaśnia przyczyn, dla których mogłaby być lub nie wydana decyzja innej treści. Na s. 11 zaskarżonej decyzji dyrektor odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt III SA/Wr 745/09, podsumowując że "postępowanie o przyznanie płatności jest szczególnie sformalizowane, co wynika z faktu, że pomoc dla rolników odbywa się z udziałem funduszy strukturalnych. Wszelkie działania, aby mogły zainicjować żądany skutek muszą przybrać konkretną, przewidzianą do tego formę. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania płatności dobrostanowej".

4.4 Ponadto, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja została wydana wbrew zasadzie proporcjonalności (zwanej także zasadą współmierności, miarkowania, adekwatności czy zakazem nadmiernej ingerencji).

Zasada ta w pierwszej kolejności adresowana jest do ustawodawcy, ale winna być traktowana jako zasada w procesie stosowania prawa.

W tym kontekście powinna być ona rozumiana jako obowiązek przyjęcia przy wykładni normy prawa materialnego takiej wartości, jak wybór środka ingerencji w prawa podmiotu najmniej dla niego uciążliwego (odpowiedniego, niezbędnego, proporcjonalnego do celu, jakiemu służy).

Zasada ta ma swoje podstawy zarówno w systemie prawa krajowego, jak i europejskiego (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej).

4.5 Skarżącemu odmówiono przyznania płatności w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach z powodu przekroczenia w okresie od 26 września 2021 r. do 29 września 2021 r. (w odniesieniu do całego okresu referencyjnego od 29 marca 2021 r. do 14 marca 2022 r.) liczby loch w gospodarstwie rolnym o więcej niż 5% (de facto więcej o 1 sztukę) od liczby zwierząt określonej w planie poprawy dobrostanu zwierząt (2 sztuki).

Przesłankami wymiaru sankcji z tytułu naruszenia warunków kwalifikowalności był iloczyn współczynnika dotkliwości uchybienia (80%) i współczynnika trwałości uchybienia (odwracalna krótkotrwała – 1,25).

Kary grożące za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających ze stosowanie Wspólnej Polityki Rolnej ustala art. 64 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) zatytułowany "Stosowanie kar administracyjnych".

Obejmują one: zmniejszenie kwoty pomocy lub wsparcia do wypłaty, w związku z wnioskiem o przyznanie pomocy lub wnioskiem o płatność, w których stwierdzono niezgodności; wypłatę kwoty obliczonej na podstawie wielkości lub okresu, których dotyczy niezgodność; zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia, uznania lub zezwolenia; wykluczenie z prawa uczestnictwa w danym systemie pomocy, środka wsparcia lub z innego środka bądź korzystania z nich.

Wysokość kar administracyjnych powinna być proporcjonalna i uzależniona od dotkliwości, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności (art. 64 ust. 5 Rozporządzenia nr 1306/2013).

Ustalone zostały także przypadki, gdy kary nie są nakładane.

Zgodnie z art. 64 ust. 2 ww. Rozporządzenia Nr 1306/2013 można odstąpić od wymierzania tych kar w przypadku gdy:

a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d) dana osoba może dowieść w sposób zadawalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b).

Zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego, organy Agencji mogły odstąpić od zastosowania sankcji na poziomie 100 % i przyznać płatność dobrostanową w wariancie 1.1 Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, co wymagało rozważenia przez organ ww. wchodzących w rachubę przypadków.

Na uwagę zasługuje przesłanka wskazana w art. 64 ust. 2 lit. d ww. Rozporządzenia Nr 1306/2013, zgodnie z którą, nie nakłada się kar administracyjnych jeśli dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby. To właśnie na tę przesłankę, stanowiącą samodzielną causę do ewentualnego odstąpienia od nakładania kar, od początku konsekwentnie powoływał się skarżący, choć nie wskazywał wprost podstawy prawnej swojego stanowiska. Nie może to budzić wątpliwości, skoro M. P. podkreślał brak zawinienia w wystąpieniu obiektywnie stwierdzonej w jego gospodarstwie nieprawidłowości.

4.6 Zgodnie z treścią tego przepisu to rolnik jest obowiązany podjąć inicjatywę dowodową dla wykazania i przekonania organu, że nie ponosi winy w zaistnieniu w gospodarstwie rolnym stanu sprzecznego z wymogami realizowanego w jego ramach wariantu 1.1. Taką próbę też skarżący podjął, lecz została ona zmarginalizowana i zbagatelizowana przez organy Agencji w niniejszej sprawie, czym uniemożliwiono mu wykazanie swoich racji.

4.7 Przypomnienia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie takiej decyzji realizować winno, wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, której stosowanie nie wyłącza art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2157), a zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Pomimo modyfikacji postępowania prowadzonego przez organy Agencji wynikających z treści art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2422) , organy te nadal zobowiązane przeprowadzić dowody wskazane przez stronę mające istotne znaczenie dla sprawy oraz, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., mają obowiązek wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznały za udowodnione i dowody na których się oparły, oraz dlaczego nie dały wiary twierdzeniom strony czy też nie przyznały mocy dowodowej wskazanym przez niego dowodom.

4.8 Reasumując, należy więc stwierdzić, że organ odwoławczy nie ocenił w sposób wszechstronny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a następcza ocena zgromadzonego materiału dowodowego pomija okoliczności oraz twierdzenia wskazane przez skarżącego. Taki sposób prowadzenia postępowania świadczy o obrazie wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, co samo w sobie uzasadnia uchylenie decyzji.

4.9 Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy wszechstronnie rozpatrzą całokształt materiału dowodowego, z uwzględnieniem wyrażonej przez sąd oceny prawnej, także przez pryzmat twierdzeń skarżącego, co do braku zawinienia w wystąpieniu stwierdzonej nieprawidłowości, czemu dadzą wyraz w uzasadnieniu swoich decyzji.

4.10 W związku z powyższym, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się wpis sądowy w kwocie 200 zł.