Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 260/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.) Olga Żurawska – Matusiak Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1603/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zmiany wysługi lat, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako K.p.a.), utrzymał w mocy swój rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie odmowy przyznania P. W. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wskazał, że ww. raportem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat ww. okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców położonym na terenie gmin M., T., G. oraz K. W obszernym uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca

2012 r. wskazano m. in., że wątpliwym jest twierdzenie ww. policjanta o jego pracy w omawianym okresie w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Trudno bowiem przyjąć, że zainteresowany w istocie od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. wykonywał stałą pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców.

Przechodząc do ponownej analizy sprawy, organ wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W art. 102 powołanej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach. W wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.). Paragraf 4 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką regulację wprowadza ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny stanowi o zaliczeniu określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W myśl art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy zgodnie z art. 1 jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Natomiast ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Z kolei z treści ust. 3 tegoż artykułu wynika, że w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Organ podniósł, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Zatem do oceny stanu faktycznego mającego miejsce w okresie od [...] sierpnia 1995 r. do [...] sierpnia 1998 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 powołanej ustawy, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Cytowana ustawa wprowadza zatem wymóg stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu organ ustalił, że praca P. W. w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru pracy stałej.

Jak wskazał dalej organ – na powyższą ocenę złożyły się różnorakie okoliczności. Przede wszystkim w okresie, jakiego zaliczenia domaga się wymieniony oficer, był on uczniem szkoły ponadpodstawowej – Liceum Ogólnokształcącego

w M., znajdującego się w innej niż zamieszkiwana miejscowości, oddalonej

o kilka kilometrów od domu. Ponadto zainteresowany w okresie nauki w tejże szkole był osobą przejawiającą dużą aktywność wychodzącą poza ramy nauki, jak bowiem wskazał w ankiecie osobowej wypełnianej przed wstąpieniem do służby w Policji, uczestniczył w licznych olimpiadach przedmiotowych i aktywnie uczestniczył

w kulturalnym i sportowym życiu szkoły.

Odnosząc się z kolei do argumentów podniesionych przez policjanta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Na powyższy rozkaz personalny P. W. wniósł skargę w której wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego.

Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 101 ust. 1 ustawy o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z

2001 r. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310 z późn. zm.) w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 27), poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr [...] zawierającego błędną interpretację wykładni stałej pracy domownika, wykraczając poza definicję wskazaną w ustawie, co w konsekwencji stanowi główną przyczynę ograniczenia możliwości zaliczenia pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu pracy, a także poprzez ich błędną wykładnię w postaci mylnego przyjęcia, iż jego praca w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie nauki w szkole średniej nie podlega zaliczeniu do stażu pracy z uwagi na niemożliwość świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym w trakcie tejże nauki, co w niniejszej sprawie jest oczywiście nieprawdziwe;

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.), przez błędną jego wykładnię i niezasadne przyjęcie, że nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie;

- art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez nieuwzględnienie zaświadczenia z Urzędu Miasta w [..], pomimo potwierdzenia wykonywania przez niego pracy w gospodarstwie rolnym jego rodziców w okresie od dnia 13 stycznia 1995 r. – do dnia 20 sierpnia 1998 r. oraz przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie;

- art. 35 § 3 i 36 § 1 K.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy w wymaganym terminie, czyli brak informacji o terminie załatwienia sprawy oraz brak właściwej przewidzianej prawem formy postanowienia;

- art. 6, art. 8 w z zw. z art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezagwarantowanie mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi, powtarzając wcześniej prezentowaną argumentację.

Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 100). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1).

Na podstawie art. 101 ust. 2 cyt. ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Komendant Główny Policji prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), jednakże, stosując je w zaistniałym stanie faktycznym niniejszej sprawy, błędnie uznał, że wnioskowane okresy pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców nie mogą być mu w całości wliczone do stażu służby, celem ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W przypadku, jeżeli organ gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Z kolei w świetle art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku – rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że analiza obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prowadzi do wniosku, iż aby zaliczyć skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy. Innych przesłanek, niż wyżej wymienione, skarżący spełniać nie musi, bowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lica 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, definiujący pojęcie "domownika".

W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji błędnie zinterpretował przepis art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przyjmując, że sam fakt kształcenia się osoby pozostającej z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej, wyklucza wykonywanie pracy o charakterze stałym w tym gospodarstwie, bezzasadnie odmawiając wiarygodności zaświadczeniu Burmistrza M.

Sąd podkreślił, iż w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym, jak rolnik, i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się. Na takie rozumienie charakteru pracy domownika wskazuje zresztą już sam fakt rozróżnienia przez ustawodawcę w art. 6 pkt 1 i 2 powołanej ustawy definicji "rolnika" i "domownika". Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie nakładu pracy domownika i rolnika oraz ich wkładu w rozwój gospodarstwa rolnego, to z pewnością nie wprowadzałby takiego rozróżnienia. Nie można zatem przyjąć, że skoro osoba mająca status domownika, realnie pomagając rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jednocześnie pobiera naukę w szkole, to jej praca w tym gospodarstwie nie ma z tego powodu charakteru stałego.

Zdaniem Sądu I instancji, dokonując wyjaśnienia pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym", należy również zwrócić uwagę na fakt, że omawiana definicja domownika może być wykorzystywana zarówno dla celów ubezpieczeniowych, jak też uzyskania uprawnień pracowniczych, w tym – jak w niniejszym przypadku – określonych profitów finansowych, poprzez możliwość podwyższenia dodatku za wysługę lat. W pierwszej grupie spraw chodzi o zapewnienie ubezpieczenia społecznego szerszej grupie osób współpracujących z rolnikiem przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Z inną natomiast sytuacją mamy do czynienia w drugiej grupie spraw, gdy chodzi o domownika, który ubiega się o zaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, czy stażu służby, co niewątpliwie powinno mieć w takim przypadku wpływ na mniej rygorystyczny sposób odkodowania znaczenia pojęcia "wykonywania przez domownika pracy o charakterze stałym", w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dodać bowiem warto, że zaliczenie funkcjonariuszowi Policji do stażu służby, przypadającego po dniu 31 grudnia 1982 r. okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika nie wywołuje żadnych konsekwencji w zakresie uprawnień emerytalnych. Tak więc porównanie ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy z regulacją emerytalną, dotyczącą funkcjonariuszy Policji, przynosi efekt w postaci rozróżnienia statusu domownika jako osoby wykonującej pracę w gospodarstwie oraz domownika jako osoby podlegającej ubezpieczeniu społecznemu rolników. Nie ma podstaw, przy braku wyraźnego odesłania w tym zakresie, do utożsamiania obu konstrukcji podmiotowych z zakresu prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2009 r. o sygn. akt I OSK 730/08 – publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Sąd I instancji stwierdził, że skarżący spełnia przesłanki do uznania go za domownika, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji okres jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r., powinien zostać przez organ zaliczony do stażu służby (wysługi lat), skoro skarżący w tym okresie w gospodarstwie tym pracował. Szkoła, do której uczęszczał skarżący, znajdowała się niedaleko gospodarstwa rolnego jego rodziców, zatem fakt pobierania w niej nauki przez skarżącego nie mógł wpływać negatywnie na udzielaną rodzicom pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa zważywszy, że z zaświadczenia Burmistrza [...] wynika, że taką pracę wykonywał. Jak już wspomniano, pojęcia "stałej pracy" nie należy utożsamiać z koniecznością ciągłego jej wykonywania i nie zawsze praca ta musi polegać na nieustannym podejmowaniu czynności rolniczych. Jeśli bowiem prawodawca wprowadza zarówno pojęcie "rolnika", jak i "domownika", to zapewne czyni to po to, by odróżnić charakter świadczonej przez każdego z nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zatem sam fakt pobierania przez skarżącego nauki w szkole – co istotne – pobliskiej z racji jego miejsca zamieszkania, przy jednoczesnym wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, nie może stanowić przeszkody do uznania go za domownika, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Konkludując Sąd stwierdził, iż obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ww. ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, co bez wątpienia miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego,

tj. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r sygnatura akt

I OSK 738/13 oddali skargę kasacyjną.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji oceniając zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy uznał, że P. W. spełnia przesłanki do uznania go za domownika, ponieważ we wskazanych okresach stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, zaś okoliczność uczęszczania w tym czasie do szkoły średniej nie pozbawia go cechy domownika. Sąd uznał też, że Komendant Główny Policji bezzasadnie odmówił wiarygodności zaświadczeniu Burmistrza w M.

Zastosowanie przez Sąd I instancji art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynikało z odmiennej, niż uczynił to organ oceny materiału dowodowego. Ocena ta została przeprowadzona na podstawie akt sprawy – art. 133 § 1 P.p.s.a. i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – art. 141 § 4 P.p.s.a. Jej skutkiem było więc ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, że P.W. w czasie, gdy był uczniem Liceum Ogólnokształcącego w M., wykonywał też stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.

Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie może zweryfikować poprawności oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna w swej podstawie nie powołuje bowiem wobec zaskarżonego wyroku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które stosował Sąd I instancji dokonując, obecnie kwestionowanej oceny materiału dowodowego. Oznacza to, że poprzez postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa materialnego, nie jest możliwe zakwestionowanie stanu faktycznego sprawy. Jest on wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tym miejscu należy przypomnieć, że naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji,

tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. W niniejszej sprawie, wobec niepodważenia ustaleń Sądu I instancji, co do tego że skarżący . ma status domownika w rozumieniu art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako nietrafne należy ocenić zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego przez bezzasadne jego zastosowanie. Skoro Sąd I instancji ocenił, że materiał dowodowy sprawy pozwala uznać, że ww. stale pracował w gospodarstwie rolnym, a prawidłowość tej oceny nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej, to zastosowanie art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy uznać za prawidłowe.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że niedopuszczalne jest zwalczanie ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013r. I OSK 611/12 LEX

nr 1372101). Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013r. I FSK 1092/1 LEX nr 1372071).

Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie § 4 ust 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w związku z art. 1 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2013 r. II SA/Wa 1603/12, odmówił przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.

W stosunku do rozkazu personalnego policjant wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając między innymi naruszenie prawa materialnego,

tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników polegające na błędnej interpretacji wykładni "stałej pracy domownika" wykraczającej poza definicję wskazaną w ustawie, co

w konsekwencji stanowi główną przyczynę ograniczenia możliwości zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu pracy, a także poprzez mylne przyjęcie,

iż praca w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie nauki w szkole średniej nie podlega zaliczeniu do stażu pracy z uwagi na niemożliwość świadczenia pracy

w gospodarstwie rolnym w trakcie tejże nauki, co w niniejszej sprawie jest oczywiście nieprawdziwe, jak również poprzez nieuwzględnienie zaświadczenia Burmistrza M., a tym samym niezasadne niezastosowanie art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

Ponadto strona zarzuciła nieuwzględnienie "postanowień" wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, które w jej ocenie stwierdziły jednoznacznie, iż spełnia wymogi ustawowe do uznania jej za domownika.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu wniosku P.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny

W uzasadnieniu rozkazu organ podał, że analizując ponownie niniejszą sprawę, jak również odnosząc się jednocześnie do zarzutów strony w ocenie organu istotnym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Pojęcie bowiem "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Zbadania zatem wymaga, czy [...] P. W. spełnia wszystkie wymogi, określone w przywołanych wyżej przepisach, pozwalające na uznanie go za domownika w rozumieniu cytowanej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., a tym samym uzasadniające przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.

W niniejszej sprawie [...] P. W. przedłożył wprawdzie zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdzające, że Urząd Miejski w M. zaświadcza, iż Pan P. W. w okresie od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, podkreślenia jednakże wymaga, że ocena przedstawionych przez stronę dokumentów należy każdorazowo do organu.

Ponownie prowadząc postępowanie dotyczące przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy

w gospodarstwie rolnym od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. organ wystąpił do Burmistrza M. o przekazanie stosownej dokumentacji, co też nastąpiło w dniu [...] października 2014 r.

Stwierdził, iż obecna ocena materiału dowodowego, wbrew temu co zarzuca strona nie stoi w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie poczynionej przez ten sąd oceny prawnej, iż Komendant Główny Policji błędnie zinterpretował przepis art. 6 pkt 2 lit. c ustawy

z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, przyjmując, że sam fakt kształcenia się osoby pozostającej z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej, wyklucza wykonywanie pracy o charakterze stałym w tym gospodarstwie.

Jednocześnie przyznać należy, iż organ prowadząc postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej do Sądu decyzji, nie wyjaśnił wszelkich okoliczności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, co również miało wpływ na dokonanie błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego.

Uwzględniając zatem zaistniałe nieprawidłowości organ w niniejszym postępowaniu dokonał ponownej analizy posiadanej dokumentacji, w tym materiałów przekazanych przez Burmistrza M., która doprowadziła do stwierdzenia, iż:

1. zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] stycznia 2012 r. o okresie pracy strony w gospodarstwie rolnym od dnia [...]sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. (przy czym wskazać należy, iż z dniem [...] sierpnia 1998 r. strona pełniła już służbę w Policji) zostało wydane m.in. na podstawie zeznań świadków, które to zeznania znajdują się obecnie w posiadaniu organu. Porównując natomiast treść zeznań świadków z dnia [...] sierpnia 2011 r. z zeznaniami odebranymi od nich przez pracownika Urzędu Miejskiego w M. w dniu [...] października 2011 r. stwierdzić należy, iż Pan A. H. i Pan W. M. w swoich wyjaśnieniach nie byli konsekwentni, ponadto zeznania z dnia [...] października 2011 r. wydają się uzgodnione, a także ewidentnie różnią się od zeznań z dnia [...] sierpnia 2011 r. W związku zatem z faktem, iż:

- w zeznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Pan W. M. wskazał, iż praca strony była dorywcza, wykonywana w pełnym wymiarze czasu, po ok. 4 godziny, codziennie po szkole, natomiast w zeznaniu z dnia [...] października 2011 r. stwierdził jednak, iż była to praca "dorywczo-stała" - "rano godzinę i po południu 3, a nawet więcej", a jak uczył się, to nie mogło to być na stałe, tylko dorywczo",

- Pan A. H. w zeznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. wskazał, iż praca strony była dorywcza, wykonywana w niepełnym wymiarze czasu, ok. 4 godzin dziennie, natomiast w zeznaniu z dnia [...] października 2011 r. stwierdził jednak, iż nie może ocenić, ile godzin dziennie strona pracowała, ale "obecnie określam to jako dorywczo- stała",

- w zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2011 r. świadkowie wskazują, iż strona pracowała w gospodarstwie rolnym ojca od dnia [...] stycznia 1994 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r., natomiast w zeznaniach z dnia [...] października 2011 r. podają już okres od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.,

- świadkowie w zeznaniach z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzili, iż strona z tytułu pracy w gospodarstwie była ubezpieczona, natomiast w zeznaniach z dnia [...] października 2011 r. Pan A. H. stwierdził jednak, iż "w czasie nauki Pan P. W. był ubezpieczony w szkole, a ubezpieczenie w KRUSie to nic nie wie". Wskazać w tym miejscu należy, iż z informacji przekazanej przez KRUS z dnia [...] października 2011 r. wynika, iż strona nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników,

- w zeznaniu z dnia [...] października 2011 r. Pan A. H. wskazał, iż zna Pana P. W. "od urodzenia", a wymieniony "pomagał w gospodarstwie już od 10 roku życia swoim rodzicom, i w tej chwili również". Z poświadczenia o adresach i okresach zameldowania z dnia [...] sierpnia 2011 r. wynika jednak, iż do [...] września 1992 r. [...] P. W. zameldowany był pod innym adresem ([...], gm. K.), na co sam wskazał w ankiecie osobowej (karta nr 2 w aktach osobowych policjanta) podając, iż zamieszkiwał we wsi S. , gm. M. dopiero od roku 1992.

W ocenie Komendanta Głównego Policji powyższe zeznania nie potwierdzają faktu wykonywania przez policjanta pracy w gospodarstwie rolnym w okresie wnioskowanym przez stronę (od dnia [...] sierpnia 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 i\), skądinąd nieco odmiennym od okresu, który [...] P. W. wskazał we wniosku do Burmistrza M. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Niewątpliwie zeznania świadków w przedmiotowej sprawie są niewiarygodne i uzgodnione, a sami świadkowie błędnie utożsamiają świadczoną przez stronę pomoc ze stałą pracą w gospodarstwie pismem z dnia [...] września 2014 r. wystąpiono do [...] P. W. z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (w szczególności dotyczące charakteru wykonywanych w gospodarstwie czynności, ilości osób je wykonujących, czy też rodzaju i struktury tego gospodarstwa. Wskazać przy tym należy, iż brak odpowiedzi [...] P. W. w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, uniemożliwił organowi zweryfikowanie zarówno zeznań świadków, jak i wcześniejszych oświadczeń samego zainteresowanego, a także prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Podkreślono również, że policjant nie udowodnił faktu prowadzenia przez swoich rodziców (ojca) przedmiotowego gospodarstwa rolnego.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której P. W. zarzucił.

Naruszenie prawa materialnego:

- art. 101 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310 z późn. zm.) w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 27) poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego nr [...] zawierającego błędną interpretację wykładni stałej pracy domownika wykraczając poza definicję wskazaną w ustawie, co w konsekwencji stanowi główną przyczynę ograniczenia możliwości zaliczenia pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu pracy, a także poprzez ich błędną wykładnię w postaci mylnego przyjęcia, iż praca w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie nauki w szkole średniej, nie podlega zaliczeniu do stażu pracy z uwagi na niemożliwość świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym w trakcie tejże nauki oraz z uwagi na konieczność uczestniczenia w procedurze naboru do służby w Policji, co w niniejszej sprawie jest oczywiście nieprawdziwe,

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niezasadne przyjęcie, że nie spełniam wymogów określonych w tym przepisie,

- art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 3 ustawy z dnia 20 lipca

1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez nieuwzględnienie zaświadczenia z Urzędu Miasta w M., pomimo potwierdzenia wykonywania przeze mnie pracy

w gospodarstwie rolnym moich rodziców w okresie od dnia [...] stycznia 1995 roku

do dnia [...] sierpnia 1998 roku oraz przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 35 § 3 i 36 § 1 kpa poprzez niezałatwienie sprawy w wymaganym terminie czyli brak informacji o terminie załatwienia sprawy oraz brak właściwej przewidzianej prawem formy postanowienia. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, że po otrzymaniu akt organ administracji zwrócił się pismem z dnia [...] września 2014 r. o złożenie pisemnych wyjaśnień, które miały sprowadzać się do odpowiedzi na 16 pytań, w większości niemających związku ze sprawą i odnoszących się już do potwierdzonego faktu zamieszkiwania przeze mnie wspólnie z rodzicami w charakterze domownika oraz wykonywania przeze mnie pracy w gospodarstwie mieszczącym się we wsi S. pod nr [...], gm. M.

W moim odczuciu przedmiotowe pismo było bezprzedmiotowe, w związku

z tym poinformowałem o tym organ, wnioskując o wydanie decyzji w sprawie

w oparciu o zebrany materiał dowodowy oraz ustalenia sądu I i II instancji, zwłaszcza w kontekście wspomnianego wyroku NSA.

Nadto organ przedmiotowym pismem próbował wykazać, iż materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający i nałożyć na mnie ciężar dalszego dowodzenia w sprawie faktów już udowodnionych. Odkreślił, że kwestia prowadzenia przez rodziców gospodarstwa rolnego jest niezaprzeczalna, co potwierdza opłacanie podatku rolnego, opłacanie składek KRUS, niepodejmowanie jakiejkolwiek działalności zarobkowej i innej pracy poza rolnictwem, która mogłaby pozwolić ma utrzymanie rodziny, jak też posiadane zwierzęta i maszyny rolnicze.

W dniu [...] października 2014 r. organ wystąpił z urzędu do Burmistrza M.

o przesłanie dokumentacji dotyczącej wydania mi zaświadczenia. Dodatkowo organ bardzo wybiórczo traktuje zebrany w sprawie materiał dowodowy, odwołując się tylko do takich dokumentów lub ich wycinków, które przemawiają (wg jego błędnej interpretacji) za wydaniem mi decyzji odmownej. Podkreśla, że spełnia wszelkie przesłanki dla uwzględnienia wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu skargi organ podał, że w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1603/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny wiarygodności zaświadczenia Burmistrza M. w kontekście faktu kształcenia się w szkole ponadpodstawowej. Sąd przyjął, iż ta okoliczność w żaden sposób nie wyklucza możliwości stałej pracy.

W chwili obecnej owo zaświadczenie jest oceniane pod zupełnie innym kątem, takim, które nie było przedmiotem oceny przez Sąd.

Organ słusznie zauważył, iż zaświadczenie to zostało wydane o nie tyleż o własną dokumentację, ile o zeznania świadków jak też informacje pozyskane z innych źródeł. Okoliczność ta sprzeciwia się uznaniu takiego zaświadczenia jako wydanego zgodnie z art. 218 kpa. Zatem Komendant Główny Policji pozbawił wiarygodności, a tym samym mocy dowodowej owo zaświadczenie z przyczyn formalnych. Należy zauważyć, iż taka ocena zaświadczenia nie wymaga wydawania jakichkolwiek aktów, czy prowadzenie postępowania a organ jest uprawniony do jego badania w toku postępowania, do którego - jako dowód zostało ono złożone.

Jednocześnie organ, pomijając ten dowód wziął pod uwagę zeznania świadków, do czego był zobowiązany na mocy przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Jednakże wobec postawy skarżącego nie było możliwym uzyskanie wszelkich niezbędnych danych na ten temat. Tylko bowiem wyjaśnienia strony mogły potwierdzić tudzież obalić jedną lub drugą tezę.

Organ przyjął, iż skoro osoby, które również prowadziły (lub prowadzą gospodarstwa rolne) nie są w stanie ocenić, czy czynności wykonywane przez P.W. miały charakter pracy, czy pomocy, to świadczy to, przy milczeniu zainteresowanego, że była to jednak pomoc. W innym wypadku świadkowie ci byli by pewni tego, ze skarżący pracował na tej gospodarce. Należy przy tym zaznaczyć, iż praca w rozumieniu omawianych przepisów prawa zachodzi wówczas, gdy udział danej osoby w prowadzeniu gospodarstwa jest nieodzowny. Zatem jej brak niewątpliwie odbija się negatywnie na funkcjonowaniu gospodarstwa.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 170 ppsa "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sądu który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby". Inaczej mówiąc, norma ta określa związanie prawomocnym orzeczeniem podmioty wymienione w opisanym przepisie. Związanie to polega na tym, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że kwestia nie może być już w ogóle badana w postępowaniu późniejszym.

Podmioty te są zatem faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu związane co implikuje w sposób bezwzględny wzięcie pod uwagę w wydanych przez nie rozstrzygnięciach. Ratio legis powołanego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 738 /13 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że oceniając zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy Sąd I instancji uznał, że P. W. spełnia przesłanki do uznania go za domownika, ponieważ we wskazanych okresach stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, zaś okoliczność uczęszczania w tym czasie do szkoły średniej nie pozbawia go cechy domownika. Sąd uznał też, że Komendant Główny Policji bezzasadnie odmówił wiarygodności zaświadczeniu Burmistrza w M.

Zastosowanie przez Sąd I instancji art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynikało z odmiennej, niż uczynił to organ oceny materiału dowodowego. Ocena ta została przeprowadzona na podstawie akt sprawy – art. 133 § 1 P.p.s.a. i przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – art. 141 § 4 P.p.s.a.. Jej skutkiem było więc ustalenie przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, że P. W. w czasie gdy był uczniem Liceum Ogólnokształcącego w M., wykonywał też stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców.

Następnie podkreślił, że skarga kasacyjna w swej podstawie nie powołuje bowiem wobec zaskarżonego wyroku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które stosował Sąd I instancji dokonując, obecnie kwestionowanej oceny materiału dowodowego. Oznacza to, że poprzez postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa materialnego, nie jest możliwe zakwestionowanie stanu faktycznego sprawy. Jest on wiążący dla Naczelnego Sadu Administracyjnego.

Przypomniał, że naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. W niniejszej sprawie, wobec niepodważenia ustaleń Sądu I instancji, co do tego, że skarżąca ma status domownika w rozumieniu art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jako nietrafny należy ocenić zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego przez bezzasadne jego zastosowanie. Skoro Sąd I instancji ocenił,

że materiał dowodowy sprawy pozwala uznać, że ww. stale pracował w gospodarstwie rolnym, a prawidłowość tej oceny nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej, to zastosowanie art. 6 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy uznać za prawidłowe.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że niedopuszczalne jest zwalczanie ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013r.I OSK 611/12 LEX nr 1372101). Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r. I FSK 1092/1 LEX nr 1372071).

Wobec takiego stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt IOSK 738/13, organ obowiązany był wykonać wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1603/12 którymi organ jest związany. Wobec niewykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r sygn. akt

II SA/Wa 1603/12 należy stwierdzić, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Głowny Policji obowiązany jest przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję z uwzględnieniem poczynionej przez Sąd oceny prawnej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.