Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 286/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art.189g
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi W.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2022 r., nr 1801-IOA-4246.86.2022.17 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. B. (dalej: Skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z 13 grudnia 2022 r. nr 1801-IOA.4246.86.2022.17. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 12 sierpnia 2022 r. nr 408000-408000-COP.4246.117.2022, którą nałożono na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 100.000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu [...] mieszczącego się przy ul. [..] w D., w którym w dniu 18 listopada 2017 r. znajdował się niezrejestrowany automat do gier [....] nr [...] i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna.

Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że 18 listopada 2017 r. funkcjonariusze Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu celem realizacji postanowienia prokuratora z Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] w D., w którym działalność gastronomiczną prowadziła Skarżąca, a podczas której ujawniono włączone i gotowe do gry urządzenie [....] nr [...]. W związku z podejrzeniem, że ujawnione urządzenie jest automatem do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.- dalej: u.g.h.) oraz że mogą być na nich urządzane gry hazardowe bez wymaganej koncesji, dokonano oględzin ujawnionego urządzenia. Z uwagi na blokadę urządzenia nie udało się przeprowadzić na nim eksperymentu gry.

31 grudnia 2018 r. Dział Laboratorium Celno-Skarbowe PUCS przeprowadził specjalistyczne badania zatrzymanego urządzenia, a ich wyniki ujęto w sprawozdaniu z badań z dnia 31 grudnia 2018 r., w którym stwierdzono, że podczas badania program gier nie uruchomił się, co skutkowało brakiem możliwości rozgrywania na nim gier. Program gier umożliwił natomiast wejście do stron księgowości elektronicznej. W trakcie badania ustalono, że na przedmiotowym urządzeniu zainstalowana jest wersja oprogramowania [...] o sumie kontrolnej [....], będąca identyczną wersją oprogramowania, jaka była zainstalowana na urządzeniach, w których oprogramowanie umożliwiało rozgrywanie gier podczas wykonanych badań, jak również na urządzeniach , na których wcześniej przeprowadzono eksperymenty.

Stwierdzono, że:

1. gry rozgrywane są na urządzeniu elektronicznym,.

2. w grach na urządzeniu można uzyskać wygrane pieniężne; realizacja wypłaty wygranej pieniężnej odbywa się za pośrednictwem urządzenia wypłacającego, tzw. hoppera,

3. w grach na urządzeniu można otrzymać wygrane rzeczowe pozwalające na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów otrzymanych w poprzednich grach,

4. grający nie ma wpływu na wybór symboli na bębnach, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną; czy grający otrzyma układ wygrywający i odpowiadającą mu wartość punktową, czy też nie, jest to narzucane przez program w sposób przypadkowy; gry na urządzeniu zawierają element losowości,

5. warunkiem rozpoczęcia rozgrywania gier na urządzeniu jest jego zakredytowanie przez grającego np. poprzez wprowadzenie banknotów do akceptora banknotów lub monet do akceptora monet.

Na podstawie powyższych ustaleń przyjęto, że gry prowadzone na badanym urządzeniu zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art.2 ust.3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art.2 ust.4 ww. u.g.h.

Ponadto ustalono, że na dzień ujawnienia w lokalu przy ul. [...] w D., w którym prowadzona była działalność gastronomiczna przez W. B., urządzenia do gier [...] nr [...], współwłaścicielami ww. lokalu było sześć osób, w tym J. T. ul. [...] W., który na podstawie ww. umowy z dnia 2 marca 2009 r. wynajął 40,57 m2 powierzchni tego lokalu W. B. z przeznaczeniem wyłącznie na cele związane ze świadczeniem usług gastronomicznych. W. B. natomiast wynajęła 40,5 m2 powierzchni "lokalu użytkowego" czeskiej spółce "S" s.r.o. Oddział w R., by następnie nająć od tejże spółki 38,5 m2 powierzchni tego "lokalu użytkowego". Lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna.

Mając na uwadze powyższe NPUCS postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. wszczął z urzędu w stosunku do W. B. postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu [...]przy ul. [...] w D., w którym dniu 18 listopada 2017 r. znajdował się niezarejestrowany automat do gier hazardowych o nazwie [...] nr [...], a następnie decyzją z 12 czerwca 2022 r., opisaną na wstępie, nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 100.000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca nie zgodziła się rozstrzygnięciem organu I instancji. W jej ocenie wynajmując część lokalu o nazwie [...]przy ul. [...] w D. "S" s.r.o. z siedzibą w P., Republika Czeska, Oddział w Polsce, wyzbyła się władztwa nad tym lokalem, a tym samym brak jest podstaw do ponoszenia przez nią odpowiedzialności administracyjnej zgodnie z art. 89 ust.1 pkt 3 u.g.h.

DIAS decyzją z 13 grudnia 2022 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia i wskazał, że decyzję wydano przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.).

Kontrola w lokalu, kiedy stwierdzono przedmiotowe urządzenie, miała miejsce 18 listopada 2017 r., a na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - dalej: ustawa o COVID-19), termin przedawnienia uległ przedłużeniu. Termin ten, w ocenie DIAS, z 18 listopada 2022 r. wydłużył się o 71 dni tj. do 30 stycznia 2023 r. Decyzja została zatem wydana przed upływem tego terminu.

Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko, że zatrzymane urządzenie spełniało kryteria uznania go za automat do gier hazardowych. Wskazuje na to sprawozdanie z badania przeprowadzone przez Laboratorium Celno-Skarbowe z dnia 31 grudnia 2018. Wynika z niego, że rozgrywane na automacie gry o wygrane pieniężne i rzeczowe mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a otrzymane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego, a tym samym gry prowadzone na badanym automacie zawierają się w definicji gier na automatach, określonej w art. 2 ust. 3 u.g.h., zaś możliwość rozpoczęcia rozgrywania kolejnych nowych gier za punkty otrzymane w wyniku wygranej zawiera się w definicji wygranej rzeczowej, określonej w art. 2 ust. u.g.h.

W ocenie organu odwoławczego Skarżąca była posiadaczem zależnym lokalu "[...]". W lokalu tym prowadziła działalność gastronomiczną na co wskazuje wpis w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, wydruk z rejestru VAT, a także zeznania samej Skarżącej.

Zdaniem DIAS lokal znajdował się jako całość we władaniu Skarżącej i służył jej do prowadzenia działalności gastronomicznej mimo, że niewielka jego część (2m2) była oddana we władanie innemu podmiotowi. Dodatkowe umowy najmu zostały zawarte jedynie w celu uniknięcia odpowiedzialności za nielegalne urządzanie gier hazardowych.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że Skarżąca była posiadaczem zależnym lokalu przy ul. [...] w D., w którym prowadziła działalność gastronomiczną i w którym w dniu 18 listopada 2017r. znajdował się niezarejestrowany automat do gier, a zatem istniały podstawy do nałożenia na nią kary pieniężnej na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Strona, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję DIAS z 13 grudnia 2022 r., wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji organu I instancji, względnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej: O.p. oraz art. 189g § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji, w której kara pieniężna podlegała przedawnieniu;

II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19, poprzez jego błędną wykładnie i uznanie, iż w niniejszej sprawie powyższe przepisy mają zastosowanie, w sytuacji gdy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie jest "terminem przedawnienia przewidzianym przepisami prawa administracyjnego" w rozumieniu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID, a zatem przepisy te nie miały zastosowania, a kara pieniężna podlegała przedawnieniu;

III. przepisów postępowania, tj. art. 121 O.p. i art. 122 O.p., poprzez zaniechanie rozpoznania zażalenia Skarżącej na postanowienie z dnia 7 listopada 2022 r. o odmowie zawieszenia postępowania przed wydaniem decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, w sytuacji, w której brak całościowego rozpoznania przez organ kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania przyczynił się do naruszenia praw Skarżącej jako strony postępowania podatkowego;

IV. przepisów postępowania, tj. art. 89 ust. 1 pkt u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, i przyjęcie, iż Skarżąca jako posiadacz zależny lokalu o nazwie [...] przy ul. [...] w D., w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier, podlega odpowiedzialności administracyjnej, w sytuacji, w której przedmiotowe urządzenie znajdowało w lokalu przekazanym na podstawie umowy spółce "S" s.r.o. Spółka z o. o. z siedzibą w P., Republika Czeska, Oddział w Polsce w posiadanie zależne, co do której to części lokalu Skarżąca wyzbyła się władztwa;

V. przepisów postępowania art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkujące błędnym i nieuprawnionym zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., polegającym na:

- pociągnięciu Skarżącej do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzenie jej kary pieniężnej w kwocie 100.000,00 zł, jako posiadaczowi zależnemu lokalu o nazwie [...] przy ul. [...] w D., w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier o nazwie [...] nr [...], podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary administracyjnej, a to wobec stwierdzenia, że Skarżąca jako posiadacz zależny przekazała część lokalu w dalsze posiadanie zależne "S" s.r.o. Spółka z o. o. z siedzibą w P., Republika Czeska Oddział w Polsce;

- braku ustalenia podmiotu urządzającego w dniu 18 listopada 2017 r. w lokalu o nazwie [...] przy ul. [...] w D. gry na urządzeniu [...] nr [...];

VI. naruszenie przepisów postępowania art. 181, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na wnioskach zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2017 r. w lokalu znajdującym się D. przy ul. [...], w sytuacji, w której funkcjonariusze przeprowadzający przedmiotową kontrolę, nie posiadali wiedzy specjalistycznej umożliwiającej im dokonanie oceny charakteru gier na zatrzymanych urządzeniach, nadto nie dokonali oni identyfikacji rodzaju zainstalowanego oprogramowania, nie ujawnili numeru seryjnego twardego dysku, jak również wartości sumy kontrolnej, a nadto oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach opinii biegłego - Działu Laboratorium Celno-Skarbowego Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, w sytuacji gdy powołany biegły, zatrudniony w strukturach organu administracyjnego wydającego zaskarżoną decyzję, może być nieobiektywny, będąc zainteresowany wynikiem postępowania;

VII. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 3 u.g.h., które to przepisy wyrażają zasadę proporcjonalności i zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne, poprzez zastosowanie wobec Skarżącej - jako posiadacza zależnego lokalu w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier hazardowych, kary pieniężnej niewspółmiernie wysokiej, a to wobec faktu, że Skarżąca nie była ona zaangażowana w prowadzenie gier hazardowych i jedynie wydzierżawiła powierzchnię lokalu podmiotowi, który na tej powierzchni prowadził swoją działalność;

VIII. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 5 ust. 1 i 1 c u.g.h., poprzez zastosowanie sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej wobec podmiotu, który był posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier hazardowych, w sytuacji gdy przepisy ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2017 r., zastrzegające monopol państwa w zakresie urządzania gier na automatach w salonach gier, w tym art. 5 ust. 1 przywołanej ustawy, z uwagi na faktyczne niewykonywanie tego monopolu przez spółkę Totalizator Sportowy S.A. z siedzibą w Warszawie, nie osiągnęły zakładanych celów, dla których hipotetycznie mogło być uzasadnione naruszenie traktatowych swobód w tym swobody przedsiębiorczości (usług) i w konsekwencji ustanowienie monopolu państwowego na urządzanie gier na automatach w salonach gier, wobec czego przepisy sankcjonujące naruszenie tego monopolu nie mają zastosowania.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii przedawnienia.

Wskazać należy, że mając na uwadze ukształtowane orzecznictwo sądowe bezsporne jest, że w kwestii przedawnienia kar pieniężnych, niezależnie od odesłania zawartego w art. 91 u.g.h., zastosowanie mają przepisy K.p.a., w tym art.189g K.p.a. (vide: wyroki NSA: z dnia 4 marca 2020r. sygn. akt II GSK 53/20, z dnia 8 grudnia 2020r. sygn. akt II GSK 1017/20 oraz II GSK 1018/20, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie art. 189g K.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa.

Ponieważ w rozpoznawanej sprawie fakt posiadania zależnego lokalu gdzie znajdował się niezarejestrowany automat do gier został stwierdzony w dniu kontroli, tj. 18 listopada 2017 r., dlatego też do tej daty winno odnosić się naruszenie przepisów u.g.h. - zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą. W konsekwencji pięcioletni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji nakładającej karę pieniężną oraz realizacji obowiązku jej doręczenia, rozpoczynał swój bieg 18 listopada 2017 r. i kończył z dniem 18 listopada 2022 r.

Podkreślić należy, iż w warunkach normalnych, bez stosowania szczególnych rozwiązań, odnoszących się do kwestii biegu terminu przedawnienia, w niniejszej sprawie, ostateczna decyzja nakładająca karę winna być wydana i doręczona Stronie do dnia 18 listopada 2022 r. Jednakże zdaniem Sądu, w okolicznościach analizowanej sprawy, wbrew zarzutowi podniesionemu przez Skarżącą, do liczenia terminu przedawnienia zastosowanie znajduje art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wlicza się zatem do łącznego okresu przedawnienia.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia kompetencji organu do nałożenia kary pieniężnej, choć różni się z organem w ocenie długości okresu o jaki został wydłużony pięcioletni termin przedawnienia. Niemniej jednak, bez względu na to, czy termin biegu został zawieszony na 71 dni, jak przyjął organ, czy na 54 dni, jak uważa Sąd, skarżona decyzja weszła do obiegu prawnego zanim upłynął krótszy z ww. okresów.

Decyzja organu II instancji została wydana w dniu 13 grudnia 2022 r. i doręczona w dniu 29 grudnia 2022 r., natomiast pięcioletni termin przedawnienia, wydłużony o opisane wyżej 54 dni, minąłby z dniem 11 stycznia 2023 r.

Przechodząc do meritum spraw wskazać należy, że organ prawidłowo wskazał na podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, tj. przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kontroli w lokalu, tj. 18 listopada 2017 r.

W myśl art. 3 u.g.h. urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Na mocy art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2.

Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry w pokera, gier w kości oraz gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, z wyjątkiem ust. 4 i 5. Grami na automatach przy tym są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.).

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w ww. przypadku, wynosi 100 tys. zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h.).

W sprawie poza sporem jest, że Skarżąca była posiadaczem zależnym ww. lokalu w D. oraz że w lokalu tym prowadzona była działalność gastronomiczna. Skarżąca nie kwestionuje również, że w przedmiotowym lokalu znajdowało się niezarejestrowane urządzenie do gier oraz że nie posiadała zezwolenia/koncesji na urządzanie gier na automatach.

Sporną kwestią jest natomiast ustalenie, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie przypisania Skarżącej statusu posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdował się sporny automat do gier. Skarżąca okoliczność tę neguje, powołując się przede wszystkim na fakt wynajęcia lokalu osobie trzeciej – "S" s.r.o.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, poczynione w kwestii spornej ustalenia są prawidłowe i odpowiadają prawu.

Z zebranego materiału dowodowego (umowa przedwstępna najmu lokalu z 2 marca 2009 r. zawarta pomiędzy J. T. jako wynajmującym, a Skarżącą jako najemcą, której przedmiotem był lokal użytkowy o pow. 40,57 m2 przy ul. [...] w D., umowa najmu lokalu z dnia 2 maja 2017 r. zawarta pomiędzy W. B. [...][...] D., jako wynajmującą, a "S" s.r.o. jako najemcą, której przedmiotem było 40,5 m2 powierzchni lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] w D., umowa najmu lokalu z dnia 4 maja 2017 r., zawarta pomiędzy "S" s.r.o. jako wynajmującym, a W. B. [...][...] D., jako najemcą, której przedmiotem najmu było 38,5 m2 powierzchni lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] w D., protokoły przesłuchania Skarżącej z 13 grudnia 2017 r. oraz 14 marca 2018 r., pismo Burmistrza [...] z 23 kwietnia 2022 r. wskazujące właścicieli lokalu przy ul [...] w D.) ) wynika, że Skarżąca była posiadaczem zależnym przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h..

W ocenie Sądu statusu tego nie utraciła wraz z wynajęciem części lokalu spółce "S".

W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie samoistne rzeczy polega na faktycznym wykonywaniu w stosunku do niej wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności, a zatem co do zasady przynależą właścicielowi. Oznacza to, że ten kto jest posiadaczem samoistnym rzeczy, powinien być co do zasady postrzegany jako jej właściciel. Z kolei termin "lokal" nie jest zdefiniowany w u.g.h..

W ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737 ze zm.) zdefiniowano natomiast pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego i samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.

Zdaniem Sądu, jakkolwiek definicja ta odnosi się do pojęcia lokalu samodzielnego, to może być ona podstawą do zdefiniowania pojęcia lokalu użytego w u.g.h.. Definicja zawarta w tym przepisie nie odbiega bowiem od powszechnego, językowego rozumienia pojęcia lokalu występującego w języku codziennym.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (www.sjp.pl) lokal to :

1. mieszkanie, pomieszczenie użytkowe 2. zakład gastronomiczny lub rozrywkowy. Bazując na powyższych definicjach, zarówno legalnych, jak i zawartych w języku powszechnym w ocenie Sądu pojęcie lokalu zawarte w omawianym przepisie musi być zdefiniowane jako pomieszczenie lub zespół pomieszczeń (izb) znajdujących się

w budynku wyodrębnione za pomocą ścian, zadaszone, służący do prowadzenia działalności określonej w tym przepisie, a więc gastronomicznej, handlowej lub usługowej. Pojęcie to powinno obejmować wszelkie powierzchnie wydzielone w sposób wyraźny (ścianami, odrębnym wejściem), także znajdujące się w ramach innego obiektu (np. budynku, galerii handlowej), przeznaczone do pobytu osób (w celach mieszkalnych lub związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).

Sąd podziela jednolicie wyrażany w orzecznictwie sądowym pogląd, że lokal, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. nie traci charakteru wyodrębnionego fizycznie miejsca, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza w sytuacji, gdy korzystając z zasady swobody umów posiadacz lokalu udostępni (wynajmie) fragment jego powierzchni innej osobie do używania. Samoistny posiadacz lokalu w takiej sytuacji nie traci posiadania "lokalu", w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Zgodnie bowiem z art. 336 K.c., posiadanie jest "władaniem rzeczą",

a takie władanie przejawia się w podejmowaniu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz (lokal) jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji (por. wyroki NSA z 3 grudnia 2020 r., II GSK 995/20; z 3 grudnia 2020 r., II GSK 749/20; z 22 września 2022 r., sygn. akt II GSK 689/19; CBOSA).

W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wynajęcie części powierzchni lokalu nie spowodowało, że ta część stała się samodzielnym "lokalem", który mógł być oddany w dalsze posiadanie zależne w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.g.h.

O integralności powierzchni lokalu o nazwie "[...]" mieszczącego się przy ul. [...] w D., w którym działalność gastronomiczną prowadziła Skarżąca oraz w którym znajdował się niezarejestrowany automat do gier o nazwie [....] numer [...], świadczy również mapka ilustrująca położenie wynajmowanej powierzchni, stanowiąca załącznik do umowy zawartej przez Skarżącą z "S" s.r.o. Zobrazowany na niej układ pomieszczeń potwierdza, że automat nie znajdował się w odrębnym pomieszczeniu, lecz w ogólnodostępnej części lokalu prowadzonego przez Skarżącą - był to jedynie zaznaczony obszar.

Zawarcie umowy najmu nie spowodowało zatem w tej sprawie utraty przez Skarżącą posiadania zależnego lokalu na rzecz innego podmiotu, a co za tym idzie uwolnienia jej od sankcji przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Reasumując organy prawidłowo oceniły na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, że Skarżąca była posiadaczem zależnym lokalu [...] w D., w którym w dniu 18 listopada 2017 r. znajdował się niezarejestrowany automat do gier o nazwie [...] nr [...] i w którym prowadzona była działalność gastronomiczna oraz prawidłowo przypisały Skarżącej odpowiedzialność z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania. W rozpatrywanej sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające zgodnie z wymogami O.p. Stosownie do art. 120 O.p. organy działały na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego (art. 121 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 122 O.p. podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz umożliwiły jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań (art. 123 § 1 O.p.). W myśl art. 124 O.p. wyjaśniono Skarżącej przesłanki, jakimi kierowano się przy załatwieniu sprawy, dopuszczono przy tym jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i było zgodne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Zebrano materiał dowodowy, który wyczerpująco i wszechstronnie został rozpatrzony (art. 187 § 1 O.p.). Oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego dokonano w granicach swobodnej oceny dowodów w sposób spójny, logiczny, odpowiadający zasadom doświadczenia życiowego (art. 191 O.p.).

Nietrafny jest zarzut braku dostatecznej wiedzy oraz bezstronności pracowników Laboratorium Celnego, którzy badali zatrzymany automat pod kątem spełniania przesłanek uznania za automat do gier hazardowych. Upoważnienie do badań automatów udzielone zostało przez Ministra Finansów m.in. Izbie Celnej w Przemyślu – akredytowanej jednostce i ma swoje umocowanie ustawowe (art.12 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, art. 23f u.g.h.). Wskutek reformy KAS, beneficjentem tej akredytacji stał się [....] Urząd Celno-Skarbowy w Przemyślu – Dział Laboratorium Celno-Skarbowe. Brak jakichkolwiek podstaw, aby zarzucać jego pracownikom brak bezstronności lub brak kwalifikacji. Skarżąca, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedstawiła żadnych konkretnych zarzutów co do sporządzonego eksperymentu i wydanej opinii, które stanowią dowód w sprawie, ani też nie wskazała innych dowodów na temat charakteru zatrzymanego urządzenia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez przepisy u.g.h. swobód traktatowych, w tym w zakresie przedsiębiorczości, zagwarantowanych art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wyjaśnić należy, że przepisy u.g.h. wdrażają stosowne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości mówiące o tym, w jaki sposób państwa członkowskie mogą zgodnie z przepisami TSUE regulować na swoim terytorium działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych. Wskazać należy, że w ramach ustawodawstwa zgodnego z Traktatem wybór sposobów organizowania i kontroli działalności w zakresie prowadzenia i praktykowania gier losowych lub hazardowych, takich jak zawarcie z państwem umowy administracyjnej w przedmiocie koncesji lub ograniczenie prowadzenia i praktykowania niektórych gier do miejsc odpowiednio wyznaczonych do tego celu, należy do władz krajowych w ramach przysługującego im uznania. Państwa członkowskie mogą również wprowadzić system uprzednich zezwoleń administracyjnych na działalność w zakresie gier hazardowych, z tym, iż ów system zezwoleń powinien opierać się na obiektywnych/ niedyskryminacyjnych i znanych wcześniej kryteriach, zakreślających ramy uznania władz krajowych tak, by nie mógł być stosowany w sposób arbitralny.

Zdaniem Sądu ustawa o grach hazardowych jest przejawem skorzystania przez polskie władze publiczne z tego uznania w zakresie regulacji gier hazardowych, które przyznaje państwom członkowskim Trybunał Sprawiedliwości. Ustawa o grach hazardowych służy przy tym realizacji tych wartości, do których odwołuje się w tym kontekście Trybunał, a więc zmierza ona w swoim założeniu do unikania szkodliwych społecznych konsekwencji hazardu i kieruje się względami moralnymi i kulturowymi, a także szkodliwymi finansowo dla jednostek i społeczeństwa konsekwencjami, które wiążą się z grami i zakładami.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.