Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 377/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 Art. 73 ust. 1, ust. 4, ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: Art. 7, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. uchyla decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012 r. nr [...] oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012 r. nr [...], III. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane, IV. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2013 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych przez J. B. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu 7 kwietnia 2009 r. J. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej jako ONW) na rok 2009.

W dniu [...] 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu J. B. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 do powierzchni 12,03 ha w wysokości 3.849,60 zł.

Płatności przyznane przedmiotową decyzją zostały w dniu 28 października 2009 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 7 grudnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a następnie wydał w dniu [...] 2012 r. decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2009 r. Nr [...].

Jak wynikało z uzasadnienia przedmiotowej decyzji, wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 2 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich z lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 329 ze zm.) i art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004

z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE rozdz. 3,

t. 44, str. 243, z późn. zm.). W ocenie organu przyznanie J. B. płatności na rok 2009 bez uwzględnienia wielkości maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (powierzchni ewidencyjno – gospodarczej - PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej numer [...], [...], [...] oraz [...], stanowiło rażące naruszenie prawa i uzasadniało wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego.

W dniu 22 czerwca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w wyniku ponownej weryfikacji sprawy, stwierdził podczas kontroli administracyjnej wniosku powierzchnię uprawnioną do dopłat na poziomie 10,95 ha.

W dalszej części swojego uzasadnienia organ wskazał, że z pierwotnie zadeklarowanych do JPO działek rolnych wykluczono na podstawie pomiarów działek w systemie informacji geograficznej (obejmujących m.in. EGiB i PEG) - 0,68 ha z działki ewidencyjnej nr [...]; 0,18 ha z działki ewidencyjnej nr [...]; 0,12 ha z działki ewidencyjnej nr [...]; 0,10 ha z działki ewidencyjnej nr [...]. Wykluczenia dotyczyły obszarów, które na zdjęciach z ww. systemów zakwalifikowano jako zadrzewienia.

W związku z tym decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] organ przyznał J. B. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.

W dniu 5 grudnia 2012 r. J. B. został poinformowany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych mu na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2009 r. Nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił J. B. kwotę nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 w wysokości 1.036,80 zł.

W dniu 21 stycznia 2013 r. J. B. skierował do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odwołanie. Strona wskazuje w przedmiotowym piśmie, że nie miała żadnej kontroli, a jedynie była wzywana do Biura Powiatowego ARiMR celem dokonania drobnych korekt.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ stwierdził,

że podniesione w odwołaniu strony kwestie dotyczące działek zadeklarowanych

do płatności nie są przedmiotem obecnego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych środków finansowych za rok 2009.

Postępowanie dotyczące przyznania płatności poprzedza postępowanie

w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie

lub nadmiernie. Sprawa przyznania stronie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.

Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.

W takim przypadku zadaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).

Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie:

- jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz

- jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej

lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie

nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, nie mają tu zastosowania przepisy art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż strona deklarując sporne działki do płatności nie pozostawała w dobrej wierze bowiem we wniosku o przyznanie płatności wnioskodawca złożył podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności ONW oraz że podpisał on zobowiązanie do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności.

Strona składając wniosek, zakreśliła na załącznikach graficznych obszar nieuprawniony do płatności.

W rozpatrywanej sprawie, cześć płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, przekazana na rachunek bankowy wskazany

przez J. B. w dniu 28 października 2009 r. z łącznie wypłaconej kwoty 3.849,60 zł, wynikała z pomyłki organu. Płatności w tej wysokości skarżący uzyskał na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia [...] 2009 r. Jednak przy wydaniu przedmiotowej decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych tj. nie uwzględnił maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), co winno było nastąpić w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. W konsekwencji stanowiło to podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] 2012 r.

Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, bowiem J. B. składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co oznacza, że we wniosku o przyznanie płatności powinien zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami, tj. grunty spełniające kryteria, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013: " Płatność ON W jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ON W, użytkowanych jako grunty orne, sady

oraz trwałe użytki zielone..." Maksymalny obszar kwalifikowalny jest więc uznawany jako różnica pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (drogi, nieużytki). Jest to więc powierzchnia odpowiadająca powierzchni rzeczywistej.

Składając zatem wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 strona powinna podać powierzchnie działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Jeżeli więc J. B. zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię wykraczającą poza powierzchnię rzeczywistą spełniającą kryteria, o których mowa wyżej, nie została spełniona przesłanka uzasadniająca odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W skardze na powyższą decyzję J. B. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że jest on wyłącznie winnym pobrania nadmiernych należności i wskazał, że organ odwoławczy sam przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy wydaniu decyzji o przyznaniu płatności w określonej wysokości, organ I instancji nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę

do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie,

lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Zgodnie natomiast z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają

także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Jak stanowi ust. 4 tego przepisu, obowiązek określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli

o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy

od płatności.

Z kolei ust. 5 art. 73 ww. rozporządzenia stanowi, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między data płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat.

Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające podniosły, że ust. 4 art. 73 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania, gdyż strona deklarując sporne działki

do płatności nie pozostawała w dobrej wierze. Składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca złożył bowiem podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności ONW oraz podpisał zobowiązanie do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności.

Taka wykładnia powyżej przytoczonych przepisów rozporządzenia jest niezrozumiała.

W ocenie Sądu, źle odczytały organy normy prawne w nich zawarte.

W ust. 4 i 5 art. 73 ww. rozporządzenia przewidziano odrębne przesłanki, których zaistnienie powoduje, iż obowiązek zwrotu określony w ust. 1 art. 73 tego aktu wykonawczego nie ma zastosowania.

Stąd ustalenie, że organ nie powiadomił zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności o decyzji o zwrocie powoduje, że akapit pierwszy, ale ust. 4 art. 73 ww. rozporządzenia, stosuje się, bo, jak mówi treść przepisu, stosuje się go, właśnie jedynie, jeśli organ nie powiadomił zainteresowanego we wskazanym terminie o decyzji o zwrocie.

W tym konkretnym przypadku taka sytuacja zachodzi, gdyż organ wydał decyzję o płatnościach z dnia [...] 2009 r., zaś najwcześniej o uruchomieniu postępowania, które zakończy się decyzją o zwrocie skarżący dowiedział się z pisma z dnia 5 grudnia 2012 r., sama zaś decyzja o zwrocie została wydana [...] 2013 r. Niewątpliwie zatem nie powiadomiono skarżącego w terminie 12 miesięcy od płatności o decyzji o zwrocie, w konsekwencji akapit pierwszy ust. 4 ma zastosowanie.

Wobec powyższego, zgodnie z treścią ust. 4 art. 73 ww. rozporządzenia, obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, gdy kumulatywnie zostaną spełnione następujące przesłanki: dana płatność została dokonana

na skutek pomyłki organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika.

Zdaniem Sądu, mylą się organy twierdząc, że płatność ONW na rok 2009

nie została dokonana na skutek pomyłki organu, kiedy to właściwy organ w sprawie stwierdzenia nieważności w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie przyznał, że organ nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych – nie uwzględnił maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), czym rażąco naruszył przepisy skutkiem czego było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 2009 r. przyznającej skarżącemu płatności na rok 2009.

Nie jest tez trafna argumentacja organów, że rolnik zna zasady przydzielania płatności, a składając swój podpis pod oświadczeniem na wniosku

oraz zobowiązaniem się do poinformowania o każdej okoliczności mającej wpływ

na nienależyte przyznanie płatności nie działał w dobrej wierze.

Zauważyć należy, że pojęcie "dobrej wiary" występuje jako jedna z przesłanek w akapicie drugim ust. 5 art. 73 ww. rozporządzenia, który nie ma tutaj zastosowania.

W tym więc względzie organy w ogóle nie poczyniły ustaleń. Wskazać należy, że organy winne będą więc w tym zakresie przeprowadzić rozważania, czy skarżący jako rolnik po zaznajomieniu się z uzasadnieniem faktycznym, a przede wszystkim prawnym decyzji z dnia [...] 2009 r. mógł z łatwością wykryć błędy organu w interpretacji obowiązujących przepisów regulujących przyznawania płatności,

ich błędnego zastosowania przez organ, mając w konsekwencji możność poinformowania organu o tym stanie rzeczy.

Powyższe obrazuje dostatecznie, że organy orzekające nie tylko, że dopuściły się wadliwej interpretacji przepisów prawa o charakterze materialnoprawnym,

ale i proceduralnym, gdyż w konsekwencji popełnionego błędu nieprawidłowej interpretacji przepisów nie ustaliły bez cienia wątpliwości wszystkich niezbędnych przesłanek, co stanowi to naruszenie fundamentalnej zasady praworządności, wyrażonej w art. 7 k.p.a., zobowiązującej organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, od której organy uwolnić się nie mogą.

Wobec powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje zostały wydane

z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na treść rozstrzygnięcia, czego konsekwencją jest ich uchylenie.

Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych

lub podjętych we wszystkich postepowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Określenie "we wszystkich postępowaniach" wskazuje, że środki prawne,

o których mowa w tym przepisie powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga. Chodzi więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego - np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1, art. 155 i 156 § 1 k.p.a. Określenie "w granicach danej sprawy" wskazuje,

że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na co wskazał NSA

w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt FPS 12/99 (tak A. Kabat, Komentarz do art. 135 ustawy P.p.s.a., System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 35/2013). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 października 2011r., sygn.. akt I FSK 1573/10 (LEX nr 1069287): "Uregulowanie zawarte w art. 135 p.p.s.a. daje sądowi możliwość rozszerzenia kontroli poza zaskarżone akty

i czynności, o ile mieszczą się one w granicach danej sprawy".

Niewątpliwie w granicach niniejszej sprawy zostały wydana decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] 2012 r. nr [...] oraz decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2012 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji przyznającej skarżącemu płatności. Nawet jeżeli postępowanie w sprawie zwrotu kwot nadmiernie pobranych płatności, jest odrębnym postepowaniem od postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności, to bezsprzecznie jest postepowanie zależnym od tego drugiego z wymienionych, skoro może się ono toczyć, gdy ostatecznie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego pierwotna decyzja przyznająca płatność.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie uznał, że zaszły więc przesłanki

do zastosowania art. 135 P.p.s.a. wobec decyzji wydanych w nadzwyczajnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności.

Przypomnieć należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ właściwy działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii poza wykazaniem przesłanek pozytywnych z art. 156 § 1 k.p.a., np. rażącego naruszenia prawa.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt II OSK 2525/10 (LEX nr 1145613), że : "O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki,

które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się

w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Rażącym naruszeniem prawa nie będzie zatem każde jego naruszenie. Naruszenie przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania nawet mające istotny wpływ na wynik sprawy nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeżeli nie ma cech rażącego naruszenia.

Z uzasadnienia decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności wynika natomiast niezbicie, że doszło do błędnych ustaleń przez organy Agencji okoliczności mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a więc do naruszenia w prowadzonym postępowaniu z wniosku skarżącego o przyznanie płatności przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu organ nie wykazał, aby nieuwzględnienie danych, o których mowa w uzasadnieniu tej decyzji, dotyczących działek ewidencyjnych skarżącego wyczerpywało przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Uchybienia, o których mowa

w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, jednak z pewnością nie wykazywały one cech rażącego naruszenia prawa,

lecz stanowiły o błędzie organu w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Takich działań organu nie można zaakceptować jako zgodnych z prawem,

tym bardziej, że negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy zostały przerzucone na skarżącego. Popełnienie błędów przez organy, w żaden sposób nie dawały podstawy do stwierdzenia nieważności pierwotnie wydanej w tej sprawie decyzji.

Strona nie może zdaniem Sądu ponosić negatywnych konsekwencji błędów organu w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia organów zostały zweryfikowane po dwóch latach od wydania decyzji co do istoty sprawy.

Wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegały więc, na podstawie art. 135 P.p.s.a, także decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punktach I i II sentencji wyroku.

Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zobowiązywała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do orzeczenia, jak punkcie III sentencji wyroku.

O kosztach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł,

na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jak w punkcie

IV sentencji wyroku.