Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 713/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 26 ust. 1, art. 89, art. 256 ust. 2, art. 25
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargiJ. D., D. D. i M.D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2015 r., nr Sp. [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: organ, Urząd Patentowy, UP) po rozpoznaniu na rozprawie wniosku N. Sp. z o.o. Sp. k. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: uczestnik, wnioskodawca) o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...] udzielonego na rzecz [...]oraz [...] (dalej: skarżący, uprawnieni), unieważnił tenże patent oraz przyznał wnioskodawcy od uprawnionych solidarnie kwotę 2.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Jako podstawę prawną powołano art. 24, art. 26 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: p.w.p.) w zw. z art. 89 p.w.p. i art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. (data wpływu do organu - 26 stycznia 2016r.) wnioskodawca wystąpił o unieważnienie w całości patentu nr [...]na wynalazek pt.: [...] Jako podstawę wniosku wskazał niespełnienie przez sporne rozwiązanie wymogów nowości oraz poziomu wynalazczego. Swój interes prawny wnioskodawca wywiódł z faktu, że uprawnieni z patentu kierują do niego pisma wzywające do zaprzestania naruszeń. Jako podstawę żądania wskazał: art. 24., art. 25 oraz art. 26 ust 1 p.w.p. Zgłosił też zastrzeżenia odnośnie uprawnień uczestnika postępowania do zgłoszenia rozwiązania na swoją rzecz. Nadto do wniosku dołączył szereg dowodów mających potwierdzać jego zarzuty, szczegółowo wymienione w rozstrzygnięciu.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. (data wpływu do organu - 15 kwietnia 2015r.) właściciele spornego patentu zajęli stanowisko w przedmiocie wniosku. Wskazywali na nieścisłości redakcyjne oraz błędną interpretację faktów, mającą na celu uwiarygodnienie żądań wnioskodawcy. Kwestionowali zasadność prowadzenia postępowania z uwagi na fakt wypowiedzenia umowy spółki przez jedynego komplementariusza [...]ze skutkiem na koniec 2014 r. (postępowanie powinno zostać umorzone z powodu braku osobowości prawnej wnioskodawcy). Podnosili, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów świadczących o braku cechy nowości i nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania. Wykazywali, że [...]nigdy nie był zatrudniony przez spółkę [...] Sp. k, nie podpisał też żadnej umowy, która podlegałaby pod art. 11 ust 3 p.w.p. W związku z powyższym, zdaniem uprawnionych, wskazana ustawa nie znajduje zastosowania do [...] oraz [...], który wprawdzie był zatrudniony przez wnioskodawcę ale w wymiarze 1/4 etatu nie posiadając żadnego wyznaczonego zakresu obowiązków i nigdy takowego nie podpisał. Do pisma załączono kolejne dokumenty.

Pismem z dnia 22 maja 2015 r. wnioskodawca przedstawił odpowiedź na pismo uprawnionych z dnia 10 kwietnia 2015 r., Dołączył doń następne dowody na potwierdzenie swoich zarzutów. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm., dalej: k.s.h.) oraz wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego (w skrócie: KRS) wnioskodawca stwierdził, że spółka N. Sp. z o.o. Sp. k z siedzibą w [...] istnieje i dlatego prowadzenie postępowania w sprawie jest zasadne.

Na rozprawie przed UP w dniu 1 czerwca 2015 r., przywołując treść art. 67 i 84 k.s.h., wnioskodawca stwierdził, że do rozwiązania spółki potrzebne jest wykreślenie z KRS. Uważał, że ze złożonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że spółka istnieje, bowiem nie ma tam informacji o likwidacji spółki. Uprawnieni nie zgodzili się z argumentacją strony przeciwnej oświadczając, że rozwiązanie spółki następuje z chwilą wystąpienia wspólnika ze spółki.

Pismem z dnia 19 czerwca 2015 r. (data wpływu do organu - 22 czerwca 2015r.) uprawnieni wystąpili z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Jako podstawę wniosku powołali brak po stronie wnioskodawcy legitymacji czynnej do występowania w postępowaniu z uwagi na brak prawidłowej reprezentacji czyli art. 97 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Ich zdaniem, z uwagi na wypowiedzenie umowy spółki wnioskodawca powinien wystąpić o wyznaczenia likwidatora, który byłby uprawniony do reprezentacji spółki. Odnosząc się do pisma z dnia 22 maja 2015 r. oraz załączonych do niego dowodów, a także zgłoszeń patentowych, wskazujących, że technologia zgłoszona pod numerem [...] istniała już wcześniej, uprawnieni uznali je za całkowicie bezzasadne. Ich zdaniem brak zrozumienia istoty patentu przez wnioskodawcę oraz ignorowanie przytaczanych przez uprawnionych argumentów prowadzi do notorycznego powoływania się na treść pisma z dnia 11 grudnia 2013 r., które nie dotyczy w żaden sposób technologii zgłoszonej pod numerem [...]. Udowadniali, że wnioskodawca nie rozróżnia technologii stosowanej w [...] i technologii opatentowanej pod numerem [...]. Podnieśli, że wał z nożami zakupiony od firmy T. został zaprojektowany przez mgr inż. [...], a inż. [...]był jedynie wykonawcą dokumentacji technicznej zgodnie z dołączoną do wniosku o unieważnienie jako dowód nr [...]umową o dzieło z dnia [...] stycznia 2008 r. Odnieśli się przy tym do argumentacji wnioskodawcy dotyczącej interpretacji nazwy stanowiska pracy oraz jego wpływu na zastosowanie art. 11 ust 3 p.w.p.

W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. uczestnik uznał wniosek o zawieszenie postępowania za bezpodstawny. Podniósł, że posiadał i posiada poprawną reprezentację oraz zdolność do czynności prawnych, pomimo, że jego komandytariusz wypowiedział umowę spółki ze skutkiem na koniec 2014 r. Jedynym podmiotem uprawnionym do reprezentacji spółki nadal istniejącej, pozostaje jej komplementariusz, którym zawsze był N. Sp. z o.o. Przedstawicielem tego podmiotu zawsze był i nadal jest jej prezes jako jednoosobowy zarząd w osobie [...].[...] udzielił pełnomocnictwa do działania w sprawie o unieważnienie patentu w imieniu wnioskodawcy rzecznikowi patentowemu [...]. Pełnomocnictwo jest nadal ważne, gdyż spółka komandytowa istnieje zgodnie z przepisami k.s.h.

Postanowieniem z 31 sierpnia 2015 r. UP oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.

Na rozprawie w dniu [...] listopada 2015 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie spornego patentu w całości. Odnosząc się do pisma strony przeciwnej z 19 czerwca 2015 r. oświadczył, iż nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, kto jest twórcą spornego wynalazku. Podniósł, że wszystkie dowody, które nie odnoszą się do umów zatrudnienia i umów spółki (Sp. z o.o. i Sp. z o.o. Sp. k.) dotyczą zarzutu braku nowości i zarzutu poziomu wynalazczego. Podtrzymał przy tym swoje stanowisko, że konstrukcyjnie sporne urządzenie znane było z innych okazań w bazach danych, a także z projektów wcześniejszych [...]. Kształt [...]. Uprawnieni wnosili nadal o oddalenie wniosku o unieważnienie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Argumentowali, że sporny wynalazek został przebadany przez eksperta Urzędu Patentowego, który uznał, że takiego rozwiązania nie ma na świecie. Oznaczało to, że rozwiązanie jest nowatorskie. Uprawnieni przyznali, że [...] nie są nowatorskie. Innowacyjność spornego rozwiązania przejawia się w szczególnej konstrukcji i ilości tych [...] a także wzajemnej pracy tych [...] osadzonych na wale i korpusie obudowy. Wyjaśnili, iż zachodzą różnice między rozwiązaniem wg spornego wynalazku a [...], o którym mowa w załączniku 8a do wniosku o unieważnienie. Różnice dotyczą [...] (w dowodzie nr 8a są one ostre, natomiast w spornym rozwiązaniu - zatępione). Zaznaczyli, że przez takie zastosowanie uzyskuje się skuteczniejsze rozdrabnianie[...], gdyż ścięte noże zapewniają mniejsze opory ścinania i mniejsze zużycie energii. Podkreślili, że ścięte [...] są istotą spornego patentu.

Wnioskodawca oświadczył natomiast, że sprawozdanie o stanie techniki nie potwierdza nowości spornego patentu ani jego poziomu wynalazczego. Powołał się na treść art. 89 p.w.p., który umożliwia ponowne rozpatrzenie prawidłowości udzielenia patentu. Podniósł, iż w niniejszej sprawie powinno być brane pod uwagę tylko to co dotyczy nowości i poziomu wynalazczego. Wskazał, że opis spornego wynalazku w dacie jego zgłoszenia nie mówił o zaokrągleniu noży w postaci trójkątów. Jego zdaniem, ocena powinna być ograniczona do rozwiązania ujętego w zastrzeżeniu 1 w części znamiennej. Informacji o zaokrągleniu noży nie ma też w opisie patentowym spornego wynalazku. W tym zakresie powołał się na art. 55 ust. 1 p.w.p., w myśl którego nie jest dopuszczalne sprostowanie opisu patentowego w tym momencie. Zdaniem wnioskodawcy nie można mówić o ilości [...], gdyż nie jest to treścią zastrzeżenia 1 spornego wynalazku.

Wspomnianą decyzją Urząd Patentowy RP orzekł o unieważnieniu patentu na przedmiotowy wynalazek. Organ nie podzielił twierdzenia uczestników, iż wnioskodawca nie istniał w dacie orzekania. Zdaniem organu z materiałów zgromadzonych w sprawie, w szczególności odpisu KRS złożonego do akt (t. II, k. 509) wynika, że wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie likwidacyjne, natomiast podmiot ten nie został wykreślony z rejestru przedsiębiorców. Powyższe wskazuje, że w sprawie nie zachodzą braki o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym, których stwierdzenie skutkowałoby bezprzedmiotowość postępowania.

Za niezasadny organ uznał również wniosek o zawieszenie postępowania zgłoszony w trybie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. Podzielił stanowisko wnioskodawcy, że strona ta była należycie reprezentowana. Odwołując się do załączonego do akt sprawy odpisu KRS wskazał, że w dziale 5, podrubryka 1 - dane likwidatorów (akta sporne t. II, k. 505) widnieje wpis zgodnie z którym likwidatorem spółki wnioskodawcy jest N. Sp. z o.o. Jednocześnie z odpisu KRS złożonego do akt sprawy (t. II, k. 503) wynika, że osobą uprawnioną do reprezentacji N. Sp. z o.o. (komplementariusza wnioskodawcy) był [...], którego podpis widnieje na pełnomocnictwie udzielonym rzecz. pat. [...] (akta sporne t. I, k. 162). Dlatego UP oddalił wniosek uprawnionych o zawieszenie postępowania.

Następnie odwołując się do treści art. 89 ust. 1 p.w.p., organ uznał, że w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności jego interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego patentu nie budzi wątpliwości, gdyż w oparciu o sporne prawo kierowane były do wnioskodawcy listy ostrzegawcze.

Odnosząc się do zarzutu braku nowości i poziomu wynalazczego organ przytoczył treść art. 24 i 26 p.w.p. Wskazał, że przedmiotowe rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym nr 1 spornego patentu dotyczy przedmiotu określonego jako: [...].

Za uzasadniony organ uznał zarzut braku poziomu wynalazczego w świetle przedstawionych w toku postępowania przeciwstawień tj.: publikacji (New materials and IT Technologies In production engineering), która mówi o zastosowaniu [...]

W ocenie organu, w spornym patencie wskazano przykład pomysłu stanowiącego proste połączenie znanych cech, gdzie wchodząc w znany stan techniki i znając techniczny problem można uznać rozwiązanie za oczywiste. Zdaniem UP bezsporne jest, że w przeciwstawionych dowodach nr 9, nr 10, opisie ochronnym [...].Według organu, rozwiązanie problemu technicznego [...].

Organ nie podzielił stanowiska uprawnionych, iż [...], jako cechę znamienną [...]wskazali jedynie ich kształt przypominający [...]. Opis spornego wynalazku w dacie jego zgłoszenia nie mówił o [...] Organ podkreślił, że przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest rozwiązanie w postaci objętej ochroną, a nie aktualnie stosowanej. W związku z tym nie ma znaczenia dla sprawy powoływanie się na różnice, które nie odnoszą się do cech kwestionowanego rozwiązania.

Urząd Patentowy nie podzielił ponadto opinii uprawnionych, że stanowiąca zał. nr 10 publikacja nie dotyczy żadnego z zastrzeżeń poczynionych w patencie PL [...] i jej przytaczanie jest bezzasadne. Zdaniem organu publikacja na stronie 95 (Fig.3 oraz Fig.4), ujawnia cechy konstrukcyjne tożsame z zastrzeganymi w spornym patencie m.in. [...]

Organ uznał przedstawione przez wnioskodawcę dowody za świadczące o braku poziomu wynalazczego patentu [...].

Odnosząc się do stanowiska uprawnionych, iż badanie o stanie techniki przez eksperta UP, przesądza o tym, że rozwiązanie jest nowatorskie, organ uznał je za błędne. Wskazał, że uwzględniając zarzut braku poziomu wynalazczego spornego patentu, Kolegium nie badało, czy wynalazek spełnia przesłankę braku nowości.

Organ podkreślił ponadto, że nie zajmował się zarzutem wnioskodawcy z art. 11 ust. 3 p.w.p. podnoszonym w sprawie, bowiem kwestie dotyczące ustalenia prawa do patentu w myśl art. 284 pkt 2 p.w.p. są rozpatrywane w trybie postępowania cywilnego na zasadach ogólnych.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uprawnieni domagając się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucali naruszenie:

1) art. 89 p.w.p. poprzez przyjęcie, że spółka N. sp. z o.o. sp. k. posiadała interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek nr [...] chociaż w chwili zgłoszenia wniosku spółka była już w stanie likwidacji, a zgodnie z art. 77 § 1 k.s.h. w okresie likwidacji "nowe interesy mogą być podejmowane tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do ukończenia spraw w toku"; ewentualnie poprzez przyjęcie, że likwidator spółki posiadał legitymację do złożenia przedmiotowego wniosku;

2) art. 26 ust. 1 p.w.p. poprzez nieprawidłowe uznanie, że wynalazek nr PL [...] nie posiadał w chwili zgłoszenia poziomu wynalazczego, a tym samym, że wynikał dla znawcy w sposób oczywisty z ówczesnego stanu techniki;

3)art. 89 p.w.p. poprzez unieważnienie patentu na wynalazek nr PL [...], chociaż brak jest podstaw do przyjęcia, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania przedmiotowego patentu;

4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do stanowiska skarżących;

5) art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym zaniechanie rozważenia zasadności zarzutów podnoszonych przez skarżących;

6) art. 80 k.p.a. poprzez nienależytą i sprzeczną z logiką ocenę dowodów bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez przyjęcie, że z dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, że przedmiotowy wynalazek nie posiadał w chwili zgłoszenia poziomu wynalazczego, a tym sam, że wynikał dla znawcy w sposób oczywisty z ówczesnego stanu techniki;

7) art. 84 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego z udziałem biegłego specjalisty, chociaż rozpoznanie sprawy wymaga wiadomości specjalnych;

8) art. 8 i 10 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, a także poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów skarżących;

9) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących;

10) art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących;

11) art. 2558 ust. 1 pkt 9 p.w.p. poprzez brak pouczenia o trybie zaskarżenia;

12) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak umorzenia postępowania, chociaż spółka N. sp. z o.o. sp. k. nie posiadała interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu na wynalazek nr [...]oraz reprezentujący ją likwidator nie był uprawniony do złożenia takiego wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.).

Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego jest zgodna z prawem.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie UP wydane po przeprowadzeniu postępowania w trybie postępowania spornego w której organ unieważnił patent na wynalazek o nr [...] pt. "[...] uznając, że sporny wynalazek w dacie zgłoszenia do ochrony, tj. w dnia [...] października 2012 r. nie spełniał ustawowego warunku - poziomu wynalazczego.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Ocenę ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w UP.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należało w pierwszej kolejności zbadać najdalej idący zarzut procesowy strony skarżącej – zarzut naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez mylne przyjęcie, że spółka N. Sp. z o.o. Sp. k. w likwidacji z siedzibą w [...] miała interes prawny w zainicjowaniu postępowania spornego o unieważnienie patentu na wynalazek udzielony [...].

Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed UP stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej nie definiują pojęcia "interesu prawnego" i dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym unieważnienia patentu w tym zakresie ma zastosowanie art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma żadnych prawnych przesłanek, aby na gruncie p.w.p. pojęciu interesu prawnego przypisywać, dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej, odmienną treść niż ma ono na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 1165/02, Wokanda 2004/3/31, z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt II GSK 829/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interesu prawnego, użyte w art. 28 k.p.a., oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (por. wyroki NSA z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98, z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98). Interes prawny oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.).

Szczególnymi cechami interesu prawnego jest przede wszystkim bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc - zdaniem Sądu - ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, norma prawna nie musi przyznawać podmiotowi wywodzącemu z niej swój interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, bo wtedy interes prawny przekształciłby się w roszczenie prawne lub publiczne prawo podmiotowe. Wystarczy, że daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu i powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego (por.: J. Zimmermann /w:/ Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP z 1997 r., nr 4, poz. 83).

Niewątpliwie interes prawny to związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (tak m.in. M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 18 i nast.). Interes prawny dotyczy zatem szeroko rozumianej sytuacji podmiotu prawa, wyznaczonej normami prawnymi różnego rodzaju, z których wynikają jego uprawnienia, obowiązki, korzyści, czy też wolności prawnie chronione.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Urząd Patentowy prawidłowo przyjął, że wnioskodawca ma interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie spornego patentu. W ocenie organu istota interesu prawnego przysługującego wnioskodawcy wynikała z zasady swobody działalności gospodarczej uczestnika, wyrażonej w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz w art. 6 ust. 1 - obowiązującej w dacie wydania spornej decyzji - ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.). Wspomniana zasada konstytucyjna, mająca - zdaniem organu - zastosowanie wobec wnioskodawcy, jako przedsiębiorcy wnioskującego o unieważnienie spornego patentu, nie jest wolnością absolutną, niemniej należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem zarówno organu, jak i uczestnika i uznać, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca upatruje zagrożenia wolności gospodarczej w rejestrze na rzecz innego podmiotu określonego prawa wyłącznego, orzecznictwo nie powinno stwarzać nadmiernych barier dla dostępu tego przedsiębiorcy w postępowaniu przed UP dla wykazania, że do udzielenia danego prawa wyłącznego doszło z naruszeniem prawa. Z tych względów w postępowaniu w sprawach własności przemysłowej niewątpliwie status strony można przyznać konkurentowi właściciela spornego prawa wyłącznego, w szczególności w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym. Interes prawny w unieważnieniu patentu mają w szczególności konkurenci uprawnionego z patentu, którzy zamierzają wytwarzać takie przedmioty lub stosować taką technologię, jak opisana w dokumencie patentowym.

W świetle powyższego organ słusznie przyjął, że pisma skarżących kierowane do wnioskodawcy (bądź do jego komplementariusza) z dni: 1 grudnia 2013 r. (k.- 159 akt adm.), 9 grudnia 2013 r. (k-148 akt adm.), 8 kwietnia 2014. R. (k. -157-158 akt adm.), 26 maja 2014 r. (k-156 akt adm.) ograniczały swobodę działalności gospodarczej uczestnika. Sporny patent mieścił się też w zakresie działalności uczestnika, mając na uwadze chociażby zapisy w Dziale III KRS pkt 1- 3 dotyczące przedmiotu prowadzonej działalności (informacja z KRS nr [...], k. -504-509 akt adm.).

Z kolei co do kwestii istnienia uczestnika, do chwili wydania kwestionowanej decyzji, wnioskodawca nie został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego i tak stan istniał w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Owszem, w dniu 19 czerwca 2014 r. [...] wypowiedział ze skutkiem na koniec 2014 r. umowę spółki wnioskodawcy. Chociaż wskutek jego wystąpienia spółka uległa rozwiązaniu (art. 58 § 1 pkt 5 k.s.h. w zw. z art. 103 k.s.h.), oznaczało to jednak dalsze jej trwanie aż do chwili wykreślenia z rejestru, po przeprowadzeniu i zakończeniu likwidacji (art. 84 § 1 i 2 k.s.h. w zw. z art. 103 k.s.h.). Potwierdza to stanowisko okoliczność, że następnie zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne uczestnika. Jak wynika z wpisów w KRS likwidatorem N. Sp. z o.o. Sp. k. w likwidacji została spółka N. Sp. z o.o. Natomiast z wpisów w KRS N. Sp. z o.o. wynika, że w przypadku powołania zarządu jednoosobowego Spółkę reprezentuje Prezes Zarządu, którym przez cały czas postępowania pozostawał [...] (informacja z KRS, k. -501-503 akt adm). Zatem [...] także mógł reprezentować wnioskodawcę.

Według art. 77 § 1 k.s.h. likwidatorzy powinni zakończyć bieżące interesy spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. Nowe interesy mogą być podejmowane tylko w przypadku, gdy jest to niezbędne do ukończenia spraw w toku. Jednakże, z mocy art. 78 § 1 k.s.h. "W granicach swoich kompetencji, określonych w art. 77 § 1, likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania. Ograniczenie ich kompetencji nie ma skutku wobec osób trzecich.". Zakończenie interesów spółki powinno być połączone ze ściągnięciem wierzytelności i wypełnieniem zobowiązań oraz upłynnieniem majątku spółki. To ostatnie należy rozumieć jako jego spieniężenie, choć nie można wykluczyć zamiany składników majątkowych po to, aby łatwiej zbyć nowy składnik czy podzielić w naturze między wspólników. Upłynnienie nie obejmuje rzeczy oddanych spółce do korzystania. Te ostatnie są zwracane w naturze. Czynności likwidacyjne nie są realizowane "po kolei", ale powinny być realizowane łącznie, zgodnie z planem likwidacji. Upłynnienie majątku może stanowić czynność wyprzedzającą w stosunku do wypełnienia zobowiązań w sytuacji, gdyby aktualny stan środków finansowych spółki nie wystarczał w danym momencie na takie wypełnienie. Granice kompetencji likwidatorów wyznacza cel likwidacji realizowany przez czynności wskazane w art. 77 § 1 k.s.h.: zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań, upłynnienie majątku spółki. W tym zakresie mają oni prawo prowadzenia spraw i reprezentowania spółki (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 77, 78 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el.2016). Skarżący opacznie rozumieli powołane przepisy k.s.h. jako uniemożliwiające podejmowanie czynności w związku z unieważnieniem patentu, mimo że wygranie tej sprawy i skutki tych czynności mieszczą się w kategoriach czynności w cytowanych przepisach dozwolonych, zwłaszcza mających na celu zakończenie bieżących spraw spółki.

Dlatego i zarzut skarżących, co do nieistnienia wnioskodawcy, co w konsekwencji miałoby prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, należało uznać za bezzasadny.

Przechodząc do oceny spornego patentu, dokonanej przez UP, należy zauważyć, że uczestnik we wniosku o unieważnienie patentu podniósł, że sporne rozwiązanie nie spełnia wymogów nowości oraz poziomu wynalazczego.

W myśl art. 24 p.w.p. bowiem patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Organ skupił się na przesłance poziomu wynalazczego i doszedł do konkluzji, że ocenianemu rozwiązaniu nie można przypisać tej cechy.

Według art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Oznacza to, że przesłankę tę bada się w odniesieniu do wynalazków niebędących częścią stanu techniki. Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu (w niniejszej sprawie – przed dniem 22 października 2012 r., bezsporne), zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie (art. 25 ust. 3 p.w.p.). Poziom wynalazczy oznacza zaś doniosłość innowacyjną, nieoczywistość zgłoszonego rozwiązania. Chodzi o to, aby w danym rozwiązaniu przezwyciężono trudność techniczną, która nie pozostaje w zasięgu znawcy danej dziedziny (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 261/13, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, C.H. BECK, W-wa 2010, s. 179, A. Niewęgłowski, Komentarz do art. 26 ustawy – Prawo własności przemysłowej, LEX 2015).

Pod pojęciem znawcy należy rozumieć fachowca z danej dziedziny, specjalistę, osobę zajmującą się w sposób profesjonalny daną dziedziną nauki. Nie oczekuje się od znawcy, aby był wybitny czy posiadał ponadprzeciętną znajomość danego zagadnienia. Wystarczające jest, aby jako znawcę traktować specjalistę, który zawodowo zajmuje się danymi zagadnieniami (por. Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, s. 179, A. Niewęgłowski, tamże). Stanowisko powyższe potwierdza uregulowanie § 32 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119 z późn. zm.), według którego Urząd Patentowy, prowadząc badania, nie uznaje przedmiotu zgłoszenia za rozwiązanie posiadające poziom wynalazczy, jeżeli może wskazać dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki.

Kierując się powyższymi regułami, organ doszedł do prawidłowego wniosku, że sporne rozwiązanie nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego.

Należy przypomnieć, że oceniane rozwiązanie określone w zastrzeżeniu patentowym nr 1 spornego patentu dotyczy przedmiotu określonego jako: [...].Oceniając powyższe rozwiązanie, UP doszedł do konkluzji, że stanowi ono proste połączenie znanych cech, co wynika z porównania materiałów przedstawionych przez wnioskodawcę, obrazujących znany stan techniki i technicznego problemu. Tym samym uznał, że rozwiązanie za oczywiste. Stanowisko to akceptuje skład orzekający.

W przeciwstawionych dowodach: [...] Rozwiązanie problemu technicznego w spornym wynalazku – [...] ani nieoczekiwane w świetle przeciwstawionego stanu techniki, zostało prawidłowo przyjęte jako ani zaskakujące, ani nieoczekiwane. Należało je, jak UP, uznać za proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia według niej oczekiwanego celu. Przeciętny bowiem znawca z tej dziedziny nauki, wykorzystując w standardowy sposób dostępną wiedzę, bez dokonań twórczych, jedynie w oparciu o powołane opisy zgłoszeń patentowych i swoje doświadczenie zawodowe, może osiągnąć rezultat taki, jak w spornym wynalazku: [...]

Należy przy tym podnieść, że [...] nie pozostają istotą spornego patentu, na co słusznie zwrócił uwagę UP. Jako cechę znamienną w omawianym wynalazku, uprawnieni podali jedynie [...]. Opis spornego wynalazku w dacie jego zgłoszenia nie mówił o [...]. Przedmiotem oceny pozostaje bowiem rozwiązanie w postaci objętej ochroną a nie w postaci stosowanej, jeżeli się obie postaci rozwiązania różnią. Zgodnie z art. 54 ust. 1 i 2 zd. pierwsze p.w.p. udzielenie patentu stwierdza się przez wydanie dokumentu patentowego, którego częścią składową jest opis patentowy obejmujący opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki.

Przedstawione przez uprawnionych dowody i twierdzenia nie obaliły argumentów wnioskodawców i organu, stanowiły jedynie polemikę z tymi opiniami.

Zdaniem składu orzekającego, dokonując oceny spornego rozwiązania, UP nie naruszył przepisów postępowania.

Należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie – o unieważnienie patentu – było postępowaniem spornym na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W takiej sytuacji na mocy art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Według art. 2551 ust. 1 p.w.p. postępowanie sporne także o unieważnienie patentu wszczyna się na pisemny wniosek. Wniosek ten powinien zawierać m.in.: zwięzłe przedstawienie sprawy (pkt 2); wyraźnie określone żądanie (pkt 3); wskazanie podstawy prawnej (pkt 4); wskazanie środków dowodowych (pkt 5). W przypadku zaś nadmiernego przewlekania postępowania przez strony, z mocy art. 2553 ust. 5 p.w.p., Urząd Patentowy może wyznaczyć stronom postępowania w toku prowadzonego postępowania, także na posiedzeniu niejawnym, termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później.

Zdaniem Sądu, UP podjął wszelkie kroki, dopuszczalne według zasad rządzących postępowaniem spornym, w celu wyjaśnienia sprawy. Organ w wyczerpujący i kompleksowy sposób, zgodnie z regułami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. ocenił przedstawiony przez strony materiał dowodowy, co znalazło odbicie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 2558 ust. 1 p.w.p. Ten ostatni przepis wymaga, aby decyzja zawierała także: powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (pkt 6) i uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 8), a które z kolei wobec braku wyraźnego uregulowania w p.w.p. powinno odpowiadać standardom z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Kontrolowana decyzja odpowiada tym wymogom.

Organ prawidłowo ustalił stan techniki, rozważając wszystkie przedstawione dowody i wyczerpująco uzasadniając przyczyny oparcia rozstrzygnięcia na dowodach przedstawionych przez wnioskodawcę (dowody dołączone przez uprawnionych nie podważyły dowodów i twierdzeń uczestnika). Zresztą ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, dokonuje się na tle najbliższego stanu techniki, rozumianego jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 163/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). W oparciu o przedstawione dowody logicznie i obszernie wyjaśnił, dlaczego rozwiązanie uznał za oczywiste.

Sąd nie podzielił także stanowiska skarżących, że doszło do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. mówiącego, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Należy zauważyć, że w rozstrzyganiu spraw: o udzielenie patentu, jak i o unieważnienie patentu biorą udział eksperci (art. 264 ust. 1 i art. 280 ust. 3 p.w.p.). W myśl art. 266 ust. 1 p.w.p. uzyskanie uprawnień eksperta wymaga posiadania wyższego wykształcenia odpowiadającego zadaniom eksperta, odbycia aplikacji eksperckiej oraz asesury. Mając na uwadze wymagania stawiane ekspertom UP, uprawnione jest twierdzenie, że w każdym postępowaniu o udzielenie patentu czy też o unieważnienie patentu bierze udział biegły (ekspert) posiadający wiadomości specjalistyczne. Ponadto w postępowaniu spornym, zgodnie z art. 279 ust. 2 w zw. z art. 280 ust. 3 p.w.p. rozstrzygają Kolegia orzekające w składzie przewodniczący kolegium i dwaj członkowie. W sprawach zawiłych może zostać wyznaczony skład pięcioosobowy, przy czym członkami kolegium są eksperci upoważnieni do orzekania w sprawach spornych. Przy tym nie wymaga większego wywodu teza, że rozstrzygnięcie sprawy, ogólnie rzecz ujmując, dotyczącej wynalazku wymaga wiadomości specjalnych. Dlatego prawodawca uwzględniając ten fakt orzekanie w omawianych sprawach pozostawił ekspertom. Skarżący zaś w żaden sposób nie wykazali, aby rozstrzygnięcie omawianej sprawy wymagało wiadomości na tyle specjalistycznych, że wiedza ekspertów byłaby niewystarczająca do jej załatwienia (por. wyroki NSA z dnia: 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 562/09, Lex nr 596940; 27 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1659/11, z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1643/13, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie było prowadzone zgodnie z regułami zapisanymi w: art. 8 k.p.a. (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.) oraz w art. 10 § 1 k.p.a. (Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.). Okoliczność, że został wcześniej udzielony patent na sporne rozwiązanie, a następnie unieważniony, nie może być uznawana za naruszającą powyższe zasady. Przede wszystkim należy zauważyć, że wnioskodawca przedłożył szereg istotnych dowodów, nieznanych organowi w trakcie postępowania o udzielenie patentu. Skarżący tych dowodów nie podważyli. Z kolei, co do czynnego udziału w postępowaniu, uprawnieni mieli zapewnioną możliwość składania pism, a nadto z urzędu była przeprowadzona rozprawa przed UP, zgodnie z art. 2553, art. 2555, art. 2556 p.w.p., w której zainteresowane strony uczestniczyły.

Konkludując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego i dlatego na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.