Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 861/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2007-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: ART. 9 UST. 1 PKT 13 I 19 LIT A I F
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie likwidacji urządzeń wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej H.Z. kwotę zł /słownie: złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 861/06

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania H.Z. od decyzji Starosty z dnia [...]r. nr: [...] odmawiającej uwzględnienia żądania likwidacji urządzeń wodnych wykonanych w 2004 r. przez G. i S.S., tj. odwodnienia części działki nr ew. 802/5 stanowiącej ich własność, odprowadzenia wód z odwodnienia łącznie z wodami opadowymi z dachu budynku mieszkalnego na sąsiednią działkę nr ew. 802/9, położoną w miejscowości B., gmina T. -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jako jej podstawę prawną wskazał art. 138 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 9 ust. l pkt 13 i 19 lit. a i f ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) .

Z jej uzasadnienia wynika, że H.Z. w piśmie z dnia [...]r. zarzuciła iż małż. S. wykonali roboty budowlane niezgodnie z warunkami zagospodarowania swojej działki polegające na odprowadzeniu wód opadowych z dachu swego budynku i odwodnieniu jej części odwodnieniem liniowym typu "mearin" powodując odprowadzenie wody na jej działkę 802/9.

W związku z powyższym domagała się likwidacji wspomnianych instalacji budowlanych oraz wskazania obowiązującej procedury w zakresie dochodzenia odszkodowania. W jego uzupełnieniu podała, że w latach 1993- 1994 S. wybudowali budynek mieszkalny na działce , zaś odwodnienie budynku wykonali w 2004r. Kanały odwadniające składają się korytek betonowych połączonych z wpustami rynnowymi. Część z nich pokryta jest kostką brukową, widoczne natomiast są części odprowadzające wodę z powierzchni wybrukowanych. Wylot odwodnienia jest wykonany z rurek PCV i przeprowadzony na jej działkę 802/9 do rowka wykonanego na tej działce celem odprowadzenia z niej wód do rowu melioracyjnego. Odwodnienie wykonane przez małż. S. obniża wartość działek 802/9 (własność wnioskodawczyni) i 802/10 stanowiącej współwłasność jej i małż. S. ( droga dojazdowa)

Organ I instancji - po przeprowadzeniu oględzin i przesłuchaniu stron oraz świadka - postanowieniem z dnia [...]r nr [...] uznał się właściwym w sprawie wykonania przez małż. S. odwodnienia działki 802/5, odprowadzenia wód z odwodnienia łącznie z wodami opadowymi z dachu ich budynku na działkę 802/9 i jednocześnie w tym samym postanowieniu zawarł zawiadomienie , że właściwymi w sprawach ; wykonania robot budowlanych odbiegających od ustaleń warunków zagospodarowania działki i likwidacji instalacji budowlanych właściwy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaś w sprawie szkód na działce 802/9 należy wnieść podanie do Wojewody.

W dalszej kolejności, Starosta wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r. , którą odmówił uwzględnienia żądania likwidacji wykonanych urządzeń wodnych w 2004 r. przez G. i S.S. zam. B., tj. odwodnienia części działki nr ew. 802/5 będącej ich własnością, odprowadzenia wód z odwodnienia łącznie z wodami opadowymi z dachu budynku mieszkalnego na sąsiednią działkę nr ew. 802/9, położoną w miejscowości B., gmina T.

Od tej decyzji H.Z. złożyła odwołanie do Wojewody.

W jego uzasadnieniu ponowiła twierdzenia wniosku, że właściciele działki nr ew. 802/5 wykonali odprowadzenie wód opadowych na sąsiednią działkę przy pomocy odwodnienia liniowego w systemie "mearin", a zatkanie przez nich wylotów tych instalacji wieczkami z tworzywa sztucznego nie dowodzi ich likwidacji , bowiem wieczka można usunąć w każdej chwili i spowodować w ten sposób ponowne działanie instalacji odwadniającej. Ponadto odwołująca zarzuciła używanie przez organ I instancji nieprawidłowych określeń w stosunku do urządzeń na jej działce tj. "rowu otwartego" w stosunku do wodnicy - czyli bruzdy o głębokości około 30 cm o pionowych ścianach odprowadzającej wodę z jej działki oraz "rury PCV" w odniesieniu do węża drenarskiego o długości 4 m. ułożonego na głębokości 30 cm na jej terenie.

Wojewoda nie uwzględnił odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymał w mocy zakwestionowaną nim decyzję

Swoje rozstrzygniecie poprzedził oględzinami terenu, na podstawie których i materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalił, że wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. 802/5 położonej w miejscowości B., gmina T., której właścicielami s G. i S.S. odprowadzane są na teren ich działki za pomocą trzech rynien spustowych znajdujących się przy budynku. Pod rynnami zagłębione są w ziemi trzy rury pionowe z PCV o średnicy około 10 cm wystające ponad teren na wysokości około 2-3 cm. Rury owe zaślepione są całkowicie specjalnymi korkami PCV. W dniu oględzin nie stwierdzono, aby sposób woda z rynien spustowych mogła dostawać się do pionowych rur PCV. Nadto na działce zlokalizowana jest kratka przejmująca wodę opadową z części wjazdu do budynku mieszkalnego. Kanał pod kratką jest szczelny co oznacza, że w przypadku zgromadzenia się nim wody opadowej nastąpi jej odparowanie znacznej części. Na działce nr ew. 802/5 nie występowały natomiast żadne urządzenia wodne.

Zgodnie z podaną w podstawie prawnej decyzji ustawą Prawo wodne kwestionowane przez stronę odwołującą odwodnienie (tj. system kanalizacyjny, bądź drenowania, nie służące celom polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochrony użytków rolnych przed podwoziami) nie jest urządzeniem wodnym i jego wykonanie nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Jedynymi urządzeniami wodnymi stwierdzonymi podczas oględzin był wylot o średnicy 10 cm z rury karbowanej PCV usytuowany poza działką 802/5 a znajdujący się na działce nr ew. 802/10 ewentualnie już na działce nr ew. 802/9, a także rów znajdujący się na działce nr ew. 802/9. Działka nr ew. 802/9 stanowi własność H.Z., natomiast działka nr ew. 802/10 stanowi współwłasność H.Z. i G. oraz S.S. W dniu oględzin zarówno rów jaki i wylot były suche i nie było śladów odprowadzania wody tymi urządzeniami O ich likwidację zresztą odwołujący nie wnioskowali.

Odnośnie używania nieprawidłowych określeń organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustawie Prawo wodne nie występuję pojęcie "wodnica". Występuje natomiast określenie "rów". Pod pojęciem tym zgodnie z art. 9 ust. l pkt 13 ustawy Prawo wodne rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy jego ujściu.

W toku oględzin stwierdzono, że zakończenie węża drenarskiego poprowadzonego pod drogą dojazdową zlokalizowaną na działce nr ew. 802/10 stanowi niewątpliwie rura karbowana PCV, która zgodnie z art. 9 ust. l pkt 19 lit. f ustawy Prawo wodne stawowi urządzenie wodne.

Mając na względzie przytoczone wyżej okoliczności, organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła H.Z. nie precyzując kierunku jej weryfikacji.

W jej motywach zarzuciła nie rozpatrzenie jej wniosku , jako że pominięto fakt, iż zatkane wieczkami rury PCV przechodzą w odwodnienie liniowe typu "marin". Ich zatkanie nie gwarantuje, że właściciele działki nie będą z odwodnienia korzystać i tym samym odprowadzać wód opadowych na jej działkę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że odwodnienie będące przedmiotem sporu nie stanowi urządzenia wodnego , na którego wykonanie lub rozbiórkę potrzebne jest pozwolenie wodno-prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Podług art.135 tej ustawy, Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ten ostatni przepis obliguje Sąd do objęcia kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadły, jeżeli mieszczą się one granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę.

Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnia skargę na decyzję administracyjną, jeżeli dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania, bądź innym naruszeniem przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub innych przepisach stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. Czyni to niezależnie od zarzutów i wniosków skargi.

Dokonawszy w sprawie takiej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że decyzja zaskarżona oraz decyzja pierwszoinstancyjna a także wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...]r. w punkcie I - orzekającym o uznaniu się przez ten organ właściwym w sprawie wykonania odwodnienia działki nr ewid 802/5 i G. i S.S. i odprowadzenia wód opadowych na działkę skarżącej są dotknięte naruszeniem prawa stanowiącym podstawę stwierdzenia ich nieważności, z przyczyn które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Z akt sprawy a w szczególności z pism stron postępowania, złożonych w jego toku wyjaśnień i przeprowadzonych przez organy obu instancji oględzin wynika, że właściciele działki nr ewid. 802/5 położonej w B. wykonali w 2004r. odwodnienie swojej posesji poprzez połączenie wylotów rynien znajdujących się na ich budynku z rurami pionowymi wystającymi z gruntu. Woda opadowa z tychże rur odprowadzana być miała umieszczonymi w ziemi rurkami instalacji odwadniającej do od wylotu rury umieszczonej pod wspólną drogą (działka nr ewid. 802/10) a stamtąd, do połączonego z rowem melioracyjnym rowu, nazywanego przez skarżąca wodnicą, wykonanego na działce 802/9 stanowiącej jej własność. W następstwie sporu między skarżącą a małż. S. opisana instalacja odwodnieniowa została odłączona od rynien poprzez jej zaślepienie korkami z tworzywa sztucznego, tak że woda z działki 802/5, w toku postępowania prowadzonego w sprawie nie była i nie jest nadal odprowadzana na jej działkę. Na działce tej nie występują z tytułu odwodnienia działki 802/5 szkody – co wynika ze wspomnianych oględzin i oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie sądowej.

Podług twierdzeń skarżącej zaślepienie odwodnienia korkami PCV nie stoi jednak na przeszkodzie przyszłemu jego uruchomieniu i powstaniu szkód na jej działce, co stanowi zasadniczy zarzut odwołania i skargi.

W tym stanie faktycznym skarżąca wystąpiła do organu I instancji domagając się podjęcia działań zmierzających do likwidacji "instalacji budowlanych powodujących szkody dla gruntów sąsiedzkich" oraz pouczenia jej o możliwości dochodzenia odszkodowania.

Tego rodzaju podanie obligowało adresata do jego oceny w aspekcie właściwości organu do prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy. Zgodnie bowiem z art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości. Przepis ów nakłada na każdy z tych organów obowiązek kontroli swojej właściwości z urzędu. Obowiązek ten trwa od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy, które musi zostać dokonane przez organ właściwy i formie prawem przewidzianej. Dotyczy on wszelkich rodzajów właściwości (rzeczowa, miejscowa i funkcjonalna).

W odniesieniu do właściwości rzeczowej, to zgodnie z art. 20 kpa ustala się ją według przepisów o zakresie działania organu. Przepisy te zawarte są w ustawach o charakterze materialno- prawnym a także w przepisach ustaw ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. Negatywny wynik kontroli w zakresie właściwości winien skutkować niezwłocznym przekazaniem podania organowi właściwemu, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 65 kpa).

Zgodnie z art. 66 §1 kpa, w przypadku, gdy podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ do którego wniesiono podanie uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w innych sprawach należy wnieść podanie odrębne do właściwego organu, informując w nim o treści §2. Zawiadomienie to następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie tego rodzaj winno być wydane także wtedy, gdy dopiero w toku postępowania okaże się ,że do załatwienia niektórych ze spraw objętych podaniem organ prowadzący już postępowania administracyjne nie jest właściwy.

Z brzmienia art. 66 §1 kpa zdanie trzecie wynika, że forma postanowienia przewidziana jest wyłączenie dla zawiadomienia o właściwości innego organu. Brak jest natomiast w nim, jak również w innych przepisach kpa upoważnienia do rozstrzygania przez organ w takim postanowieniu o swojej właściwości.

Organ I instancji wszczął na podstawie podania skarżącej postępowanie w sprawie wykonania urządzeń odwadniających teren działki ewid.802/5 z odprowadzeniem ich na działkę wnioskodawczyni 802/9, o czym zawiadomił strony pismem z dnia [...]r.

Wszczęcie postępowania w przedmiocie legalności funkcjonowania urządzeń wodnych, o ile wymagałyby one pozwolenia wodno-prawnego mieści się w kompetencji starosty wynikającej z ustawy z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą .

Zgodnie bowiem z art. 122 ustawy, jeżeli nie stanowi ona inaczej, szczególne korzystanie wód wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Szczególnym korzystaniem z wód jest między innymi odprowadzanie wód powierzchniowych oraz podziemnych (art. 37 pkt 1 ustawy). Pozwolenia wodnoprawnego wymaga odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych (art.122 ust.1 pkt 8).

Do wydawania pozwoleń wodnoprawnych po myśli art. 140 ust. 1 ustawy właściwy jest starosta, wykonujący to zadanie, jako zadanie w zakresie administracji rządowej ( poza zakresem jego właściwości leżą pozwolenia wymienione w ust. 2 tego przepisu). Z mocy art. 140 ust. 3 organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest właściwy także w sprawach stwierdzenia wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia tego pozwolenia, a także orzeczenia o przeniesieniu prawa własności urządzenia wodnego na własność właściciela wody. Z art. 127 §1, 135, 136, 137 w zw. z art. 138 ustawy wynika, że w kwestiach tych orzeczenie organu przybiera postać decyzji administracyjnej.

Forma decyzji przewidziana jest także dla wstrzymania działalności zakładu lub jego części w przypadku stwierdzenia przez organ wydający pozwolenie wodnoprawne zaniedbań w zakresie gospodarki wodnej, w wyniku których może powstać stan zagrożenia życia lub zdrowiu ludzi albo zwierząt, bądź środowiska ( art. 162 ustawy)

Materię natomiast wykonania urządzeń wodnoprawnych bez pozwolenia reguluje art. 64 a ustawy. Stanowi on, że zakład (pod tym pojęciem art. 9 ust.1 pkt 25 rozumie, podmioty korzystające z wód, w ramach korzystania szczególnego albo wykonujące urządzenia wodne), który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest obowiązany do jego rozebrania na własny koszt.

W pojęciu wykonania urządzenia wodnego mieści się jego budowa , rozbudowa, przebudowa a także rozbiórka (art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy).

Art. 64 a ust. 2 ustawy stanowi natomiast, że jeśli wykonane urządzenie wodne , o którym mowa w ust. 1, nie narusza przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, po przedłożeniu przez właściciela tego urządzenia stosownych dokumentów, o których mowa w art. 131 może wydać decyzję o legalizacji tego urządzenia, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej wynoszącej 10-krotnośc opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Analiza przytoczonych uregulowań a w szczególności wyliczenie w nich sytuacji, w których organ uprawniony jest do orzekania w formie decyzji, prowadzi do wniosku , że organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nie posiada kompetencji do orzekania w drodze decyzji o rozbiórce ( likwidacji) urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia.

Przepis bowiem art. 64 a ust. 1, który zastąpił dawny art. 64 ust. 5 adresowany jest do właściciela urządzenia wodnego, który je wzniósł (rozbudował, przebudował, rozebrał) a nie do organu uprawnionego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Brak w nim wyraźnej regulacji uprawniającej ten organ do wydania decyzji o rozbiórce urządzenia oznacza, że nie mogąc wydać takiej decyzji, w konsekwencji nie jest też uprawniony do wydania decyzji o odmowie jego rozbiórki (likwidacji).

Kompetencja bowiem organu administracji publicznej do wydania decyzji odmawiającej nałożenia obowiązku na stronę powstaje wtedy, gdy z przepisów prawa materialnego wynika nie tylko, że obowiązek taki stronę tę obciąża ale także, że o jego nałożeniu (stwierdzeniu) organ orzeka w drodze decyzji administracyjnej. Organy bowiem władzy publicznej mogą bowiem działać jednie tam i takich formach, jakie wynikają z przepisów prawa.

W realiach sprawy o rozbiórkę (likwidację urządzeń wodnych) oznacza to, że gdyby ustawodawca chciał powierzyć organowi wydającemu pozwolenie wodnoprawne kompetencję do nakazywania rozbiórki urządzeń wodnych wykonanych bez takiego pozwolenia, to mógłby to uczynić w art. 64a , bądź 140 ustawy. Skoro tego nie uczynił , kompetencji w tym zakresie nie można domniemywać, bowiem naruszałoby to konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego i legalizmu wyrażone w art. 2 i 7 Konstytucji R.P.

Zauważyć należy dodatkowo, że w pojecie urządzenia wodnego zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 19 ustawy mieści się co do zasady w pojęciu budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tj. z 2003. nr 207, poz. 216 ze m.) . Wzajemny stosunek tej ustawy i ustawy Prawo wodne – w odniesieniu do urządzeń wodnych określa art. 2 ust 2 pkt2 Prawa budowlanego, ustanawiający zasadę nie naruszania przepisów Prawa wodnego w odniesieniu do tychże urządzeń a także art.62 Prawa wodnego stanowiący ze przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają ustawy Prawo budowlane.

Stanowisko Sądu, co do adresata normy prawnej zawartej w art.64a ust.1 Prawa wodnego

i konsekwencji w postaci braku kompetencji organu uprawnionego do wydania pozwolenia wodnoprawnego do wydania decyzji o rozbiórce (likwidacji) takiego urządzenia znajduje wsparcie w wyroku NSA z dnia 27 lipca 2005r. sygn. akt OSK 1814/04 LEX 190576, wydanym w prawdzie na tle nieobowiązującego już art. 64 ust. 5 tej ustawy ale zachowującym aktualność wobec identyczności tego uregulowania z zapisem art. 64 a ust.1.

W sprawie będącej przedmiotem oceny Sądu, Starosta po wszczęciu postępowania administracyjnego i przeprowadzeniu rozprawy wydał najpierw postanowienie z dnia [...]r. nr[...], w którego pkt I uznał się właściwym w sprawie wykonania przez małż. S. odwodnienia działki 802/5, odprowadzenia wód z odwodnienia łącznie z wodami opadowymi z dachu ich budynku na działkę 802/9 i jednocześnie w tym samym postanowieniu zawarł zawiadomienie , że właściwymi w sprawach wykonania robot budowlanych odbiegających od ustaleń warunków zagospodarowania działki i likwidacji instalacji budowlanych jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (I), zaś w sprawie szkód na działce 802/9 należy wnieść podanie do Wojewody (II). W postanowieniu tym zawarto pouczenie, iż służy na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Postanowienie to w świetle przytoczonego wyżej art. 66 kpa, który to przepis powołano w jego podstawie prawnej jest pozbawione takiej podstawy w tej części, w jakiej organ uznał się właściwym do prowadzenia postępowania, bowiem co Sąd wcześniej podniósł ani ten przepis, ani żaden inny przepis kpa nie przewidują wydawania postanowienia w kwestii stwierdzenia właściwości organu.

Wadliwe jest także wskazanie organu , do którego przysługuje odeń zażalenie (SKO), bowiem zważywszy na materię jakiej dotyczy zawiadomienie i organy w nim wskazane jako właściwe – Kolegium organem odwoławczym być nie mogło.

W dalszej kolejności Starosta wydał decyzję z dnia 12 maja 2006 r. , którą odmówił "uwzględnienia żądania likwidacji wykonanych urządzeń wodnych w 2004 r. przez G. i S.S. zam. B., tj. odwodnienia części działki nr ew. 802/5 będącej ich własnością, odprowadzenia wód z odwodnienia łącznie z wodami opadowymi z dachu budynku mieszkalnego na sąsiednią działkę nr ew. 802/9, położoną w miejscowości B., gmina T.".

W jej podstawie prawnej powołał omówiony wyżej art. 64 a ustawy.

Pomijając nie odpowiadające art. 104§1 kpa sformułowanie sentencji tej decyzji (w decyzji rozstrzyga się o istocie sprawy a nie o uwzględnieniu , czy nie uwzględnieniu wniosku) stwierdzić wypadnie, że mimo takiego sformułowania decyzja w istocie orzeka o odmowie rozbiórki ( likwidacji) wymienionych w sentencji urządzeń nazwanych przez organ wodnymi. Do wydania takiej decyzji - w świetle wcześniejszych wywodów Sądu - Starosta a nie był właściwy, skoro art. 64a ust.1 Prawa wodnego nie jest do Starosty adresowany.

Oznacza to, że zarówno decyzja pierwszoinstancyjna, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja drugoinstancyjna zostały wydane przez organ niewłaściwy do orzekania w takiej formie, co czyni je dotkniętymi wadą nieważności.

Zauważyć przy tym należy, że oba organy nie przedstawiły w uzasadnieniach swych decyzji żadnych rozważań w kwestii swej właściwości a organ II instancji w ogóle nie wskazał przepisu, który mógłby stanowić podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, ograniczając się do powołania przepisów art. 9 pkt 13 i 19 a i f ustawy Prawo wodne. Definiują one pojęcie rowu i urządzenia wodnego a w szczególności zaliczają do tego pojęcia budowle, kanały i rowy oraz wyloty urządzeń kanalizacyjnych. Przepisy te mogłyby mieć zastosowanie do rowu na działce skarżącej i wylotu rury karbowanej poza działką 802/5 a więc urządzeń wnioskiem i postępowaniem z tego wniosku nie objętych.

Sąd ma świadomość, że u podstaw decyzji leżał pogląd organów, że instalacja odwadniająca wykonana przez G. i S.S., nie odprowadzająca wody opadowej na działkę skarżącej i nie będąca urządzeniem melioracji wodnej nie jest urządzeniem wodnym wymagającego pozwolenia wodnoprawnego, z racji nie wykorzystywania jej dla odwodnienia działki. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, w którym to pojęciu mieści się także decyzja odmawiająca nakazania likwidacji tegoż odwodnienia, tym bardziej leżało poza kompetencjami Starosty. Żaden bowiem przepis Prawa wodnego nie upoważnia tego organu do nakazania w drodze decyzji likwidacji instalacji nie stanowiącej urządzenia wodnego a co za tym idzie także do odmowy wydania takiego nakazu. Ustalenie, że instalacja nie jest urządzeniem wodnym wymagającym pozwolenia wodnoprawnego mogło natomiast czynić właściwymi w sprawie wyjaśnienia legalności jej wykonania organy nadzoru budowlanego, a w dalszej kolejności - gdyby instalacja taka nie mieściła się w pojęciu obiektu budowlanego a jej wykonanie w pojęciu robót budowlanych - a mimo to jej założenie na nieruchomości prowadziłoby do zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziaływującej na grunty sąsiednie, strona poszkodowana mogłaby zwrócić się do właściwego organu gminy celem podjęcia postępowania na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne.

Dla organów prowadzących niniejszą sprawę oznaczałoby to - po wykluczeniu, że sporna instalacja odwadniająca jest urządzeniem wodnym wymagającym pozwolenia wodnoprawnego - obowiązek przekazania sprawy w oparciu o art. 65 §1 organowi właściwemu do jej załatwienia.

Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 145 §1 pkt 2 w zw. z art. 156 §1 pkt 1 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 145 §1 pkt 2 oraz art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 kpa, Sąd stwierdził także nieważność postanowienia Starosty z dnia z dnia [...]r. w części, w której uznał się on właściwym w sprawie wykonania odwodnienia części działki nr ewid, 802/5 położonej w B.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a.