Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 568/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par.1,2 i 4
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi "P." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr SKO/KD/400/3508/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło "P. " Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r., nr [...], nakładającego na Spółkę karę porządkową w wysokości [...] zł.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:

Prezydent Miasta S. ww. postanowieniem nałożył na "P." Sp. z o.o. w S., karę porządkową w wysokości [...] zł. Pismem z [...] marca 2022 r., skierowanym do Gminy Miasto S. a zatytułowanym: "Wniosek o uchylenie decyzji [...] i innych", Spółka wystąpiła do organu I instancji o uchylenie trzech postanowień tego organu w przedmiocie nałożenia na nią kary porządkowej, w tym ww. postanowienia z [...] lipca 2017 r. W uzasadnieniu pisma Spółka wskazała, że na podstawie art. 201 § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej, w skrócie: "O.p.") postępowanie zawiesza się z urzędu w przypadku śmierci przedstawiciela ustawowego, a zatem nie wszczyna się postępowania w przypadku wcześniejszej wiedzy o tym fakcie. Spółka wskazała, że Prezes Zarządu - J. K., zmarł nieoczekiwanie i dopiero [...] grudnia 2021 r., jako Prezes Zarządu, wpisana została S. S..

Organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu pismo Spółki z [...] marca 2022 r. jako zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r., o czym poinformował Spółkę.

Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r., nr [...], organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia z [...] marca 2022 r. (nazwanego wnioskiem) na postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r., nr [...], o nałożeniu kary porządkowej.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 533/22, uchylił zaskarżone postanowienie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżone obecnie postanowienie z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], w którym odmówiło "P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 162 § 1, 2 i 4 O.p. podstawą przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest złożenie wniosku przez osobę uprawnioną w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienie przez nią. że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a także dopełnienie czynności, dla której upłynął termin.

W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione dwie podstawowe przesłanki przywrócenia terminu, bowiem wnioskująca nie złożyła wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia oraz nie wykazała aby uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Kolegium wskazało, że jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zażalenia Spółka podaje śmierć Prezesa Zarządu w 2014 r. przez co nie ma, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż strona nie była właściwie reprezentowana. Załączone do wniosku postanowienie Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P." nosi datę [...] grudnia 2021 r. Jednocześnie, z zaświadczenia o dokonaniu wpisu wynika, że dokonano go w dniu [...] grudnia 2021 r. Zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu z datą wpisania w KRS nowego Prezesa Zarządu Spółki, wskazuje na znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami przekraczający 7 dni. Ponadto, niezłożenie zażalenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia o nałożeniu kary w związku z podnoszonym przez Spółkę brakiem reprezentacji nie znajduje potwierdzenia w pełnych danych z KRS. Daty wpisania w KRS członków zarządu i wykreślenia ich nie pokrywają się z datami z protokołu walnego zgromadzenia wspólników z [...] marca 2012 r. J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu [...] lutego 2011 r. Od [...] października 2010 r. do [...] maja 2023 r. jako prokurent Spółki był wpisany M. K..

Kolegium stwierdziło, że w świetle powyższego nie potwierdza się twierdzenie o braku reprezentacji Spółki w dacie doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Nadto, Kolegium wskazało, że postanowienie to, nie zostało wydane we wszczętym postępowaniu, lecz w związku z podjętymi czynnościami sprawdzającymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie o zwrócenie się do Prezydenta Miasta S., czy postanowienie nr [...] o nałożeniu kary porządkowej pozostaje w mocy i czy zostało wydane zgodnie z prawem.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów art. 162 § 1, 2 i 3 O.p. w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż:

- dokonanie wpisu do KRS i wydanie w tym zakresie zaświadczenia nie jest tożsame ze znajomością postanowienia [...],

- odbiór postanowienia wskazanego powyżej ma mieć miejsce w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma,

- w zakresie wniosku koniecznym jest poznanie, np. postanowienia [...], które co do zasady w zakresie zarysu poznane zostało z wymiany pism poprzez platformę ePUAP z UM w S.,

• naruszenie przepisu art. 201 § 1 pkt 3 O.p. w związku z przesłankami do zawieszenia postępowania i tym samym naruszenie art. 6 k.p.a.,

• błędną interpretację przepisu z art. 183 § 2 ust. 2 PostAdmU - gdyż prokurent spółki nie jest organem Spółki, ani jej przedstawicielem ustawowym mając na uwadze art. 96 k.c.,

• nieuwzględnienie, że prokurent Spółki, zgodnie z praktyką Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S. XIII Wydziału Gospodarczego, nie jest uprawniony do składania wniosków rejestracyjnych, np. w zakresie adresu rejestracyjnego, czyli w rozumieniu art. 174 § 1 ust. 2 k.p.c. nie jest uprawniony do działania procesowego w jej imieniu, co oznacza, że nie jest jej przedstawicielem procesowym,

• sprzeczność przepisów prawa procesowego przed sądami administracyjnymi, oraz prawa procesowego przed sądami powszechnymi (postępowanie cywilne), co prowadzi do dualizmu prawa,

• błędne zastosowanie art. 58 k.p.a. wobec naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 3 O.p.,

• nieuwzględnienie, że zmiana zarządu jest zmianą deklaratywną, a jeśli zastosowanie ma mieć art. 17 ustawy o KRS, to również przesłanki braku zarządu są spełnione,

• powołanie kuratora, co nastąpiło dnia [...] maja 2016 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w S., sygn. akt SZ XIII NS-REJ.KRS [...]/[...], a które zostało wpisane [...] lipca 2016 r., sygn. akt SZ.XIII [...], wskazało zakres umocowania kuratora inny niż prowadzenie spraw bieżących Spółki,

• zgodnie z art. 1097 § 3 k.c. prokura wygasła mając na uwadze art. 42 § 1 k.c.

Skarżąca wskazała, że od dnia [...] lipca 2014 r., co wynika z daty śmierci J. K., P. Sp. z o.o. nie miała zarządu, tj. przedstawiciela ustawowego. Stan ten został ujawniony w KRS [...] marca 2015 r. i zgodnie z art. 17 ustawy o KRS, jasnym jest brak reprezentanta Spółki. Spółka miała wprawdzie prokurenta samoistnego, jednakże jego umocowanie wynika z pełnomocnictwa, nie z ustawy, co wprost powoduje, że nie jest on przedstawicielem ustawowym (art. 96 k.c.). Ponieważ ogólnie dostępnymi są dane z KRS, a odpis wprost wskazywał brak przedstawiciela ustawowego Spółki, decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta S. nie mogła być wydana.

Z dniem śmierci J. K. i wobec istniejącego braku w składzie zarządu (brak przedstawiciela ustawowego) żadne postępowanie na podstawie Ordynacji Podatkowej nie powinno być prowadzone, a potencjalnie wszczęte powinno być zawieszone. Po zawieszeniu postępowania nie mogą być wykonywane żadne inne czynności (po za możliwością wydania decyzji wznawiającej postępowanie wobec ustania przesłanek). Wynika to wprost z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Granice sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.p.s.a., która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zaskarżone postanowienie Kolegium odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z [...] sierpnia 2023 r., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2017 r. o nałożeniu na skarżącą kary porządkowej w wysokości [...] zł.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już, po części, przedmiotem kontroli sądowej, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyrokach z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 532-534/22, uchylając postanowienia SKO z [...] czerwca 2022 r. (nr [...], nr [...], nr [...]) wydane na podstawie wniosku skarżącej z [...] marca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia wskazał, że organ wszczynając postępowanie zażaleniowe, na postawie ww. wniosku skarżącej, nie poczynił wystarczających ustaleń, co do ostatecznego zamiaru skarżącej. Sąd zauważył, że wniosek był zredagowany niezrozumiale, niedbale i niezręcznie. Z treści wniosku skarżącej nie wynikało jednoznacznie, czy ww. pismem, skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienia czy też wniosła o wyeliminowanie przedmiotowych postanowień z obrotu prawnego w innym trybie, w tym w szczególności w jednym z trybów szczególnych przewidzianych w przepisach O.p.

Sąd zalecił aby organ w dalszym postępowaniu wyjaśnił powyżej wskazane, niewyjaśnione dotychczas okoliczności, jako mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, w tym w szczególności dokonał wyjaśnienia woli skarżącej przez zwrócenie się o zajęcie wyraźnego stanowiska co do treści żądania zawartego we wniosku z [...] marca 2022 r.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Organ w ponownie prowadzonym postępowaniu, pismem z [...] lipca 2023 r., wezwał skarżącą do sprecyzowania żądania podania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca, pismem z [...] sierpnia 2023 r., doprecyzowała, że jej wniosek z [...] marca 2022 r. należy traktować jako zażalenie, ewentualnie jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Jak wynika z akt sprawy, organ rozpoznał oba wnioski.

Przechodząc do meritum sprawy, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Z kolei, w myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: (1) uchybienie terminowi, (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia została przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 567/23. Wynika z niego, że postanowienie o nałożeniu na skarżącą kary porządkowej zostało doręczone Spółce w trybie doręczenia zastępczego w dniu [...] lipca 2017 r. w związku z tym, siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia, upłynął z dniem [...] lipca 2017 r. Zażalenie zostało złożone elektronicznie wnioskiem w dniu [...] marca 2022 r. ( data wpływu do organu). Uchybienie terminowi zatem niewątpliwie nastąpiło.

W ocenie organu, skarżąca nie spełniła dwóch kolejnych przesłanek przywrócenia terminu a mianowicie, nie zachowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Spółka nie była właściwie reprezentowana. Do wniosku skarżąca dołączyła m.in. postanowienie Sądu Rejonowego S. - Centrum w S. z [...] grudnia 2021 r. o wpisie w KRS S. S. jako Prezesa Zarządu Spółki "P.". Także, że z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców (dane z KRS, wydruk z [...] sierpnia 2023 r.) wynika, że wpisem z [...] grudnia 2021 r. S. S. została ujawniona w KRS jako Prezes Zarządu Spółki "P.".

Trafnie zatem organ wskazał, że zestawienie daty wniosku o przywrócenie terminu (9 marca 2022 r.) z datą wpisania w KRS nowego prezesa zarządu Spółki (16 grudnia 2021 r.) wskazuje na znaczny upływ czasu przekraczający 7 dni. Istotne jest również to, że skarżąca nie wykazała innej, konkretnej daty powzięcia wiedzy o wydaniu postanowienia nakładającym na Spółkę karę porządkową.

W orzecznictwie podnosi się, że okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę (lub pełnomocnika) informacji o uchybieniu terminowi muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 109/22). Oznacza to, że nie jest konieczne doręczenie decyzji (postanowienia), lecz wystarczające jest samo dowiedzenie się o fakcie jej wydania.

Przyjmując zatem ustalenia organu, że nastąpiło to w dacie wpisu w KRS S. S. jako Prezes Zarządu Spółki "P.", wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z uchybieniem terminu. Konsekwencją powyższego, jest brak podstaw do badania przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi, skoro przesłanki określone w art. 162 O.p., muszą być spełnione łącznie.

Organ rozważył jednak także przesłankę uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia trafnie uznając, że skarżąca nie wykazała aby uchybienie nastąpiło bez jej winy.

O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyroki NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20; CBOS). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają: niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, oczekiwanie na poradę profesjonalisty. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku.

W realiach sprawy, ocena organu, zgodnie z którą skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu było od niej niezależne, jest prawidłowa.

Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wskazała, na śmierć Prezesa Zarządu Spółki w 2014 r., przez co nie było, w jej ocenie, podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania, gdyż Spółka nie była właściwie reprezentowana.

Sąd wskazuje, że kwestia braku reprezentacji Spółki była już przedmiotem oceny Sądu, który w ww. orzeczeniu sygn. akt I SA/Sz 567/23 nie stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie. W wyroku tym, Sąd przesądził, że śmierć J. K., która nastąpiła [...] lipca 2014 r. nie miała istotnego znaczenia prawnego, skoro J. K. został wykreślony w KRS jako Prezes Zarządu [...] lutego 2011 r. (3 lata przed śmiercią). Po nim funkcję Prezesa Zarządu pełniła T. M. Odetta (wykreślenie nastąpiło wpisem z [...] marca 2015 r.). Natomiast od [...] października 2010 r. do [...] maja 2023 r. w KRS był ujawniony jako prokurent Spółki - M. K., będący równocześnie wspólnikiem Spółki.

Stosownie do art. 109ą § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 poz.1610 ze zm.) prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Sąd wskazał, że prokurent może dokonywać w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy takich samych czynności, jakich może dokonywać sam przedsiębiorca. Nadto, zauważył, że to M. K. (prokurent) złożył wniosek o uchylenie zaskarżonych postanowień zatem podejmował on faktycznie czynności jako reprezentant Spółki. Tym samym, za nieuzasadniony uznał zarzut braku reprezentacji Spółki w dacie doręczenia postanowienia organu I instancji.

Powtórzyć należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 162 O.p. ustalenie nawet najlżejszego stopnia winy w postaci niedbalstwa stanowi przeszkodę uniemożliwiającą przywrócenie terminu. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17; wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 689/21).

Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia art. 162 § 1, 2 i 3 O.p. nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Nie przedstawiła argumentacji uwiarygodniającej staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna i nieprzezwyciężalna. W związku z tym należało uznać, że niedochowanie terminu było wynikiem niedołożenia należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy zainteresowanego w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy działał on z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od niego, co w okolicznościach niniejszej sprawy, jak trafnie przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, nie miało miejsca.

W konsekwencji, w sprawie nie zostały spełnione obie przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Odnośnie pozostałych zarzutów skargi zauważyć należy, że kwestia prawidłowości wydania postanowienia organu I instancji, reprezentacji Spółki oraz uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia zażalenia została już przesądzona w wyroku z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 567/23 i nie może stanowić skutecznego argumentu w ramach wniosku o przywrócenie terminu.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazać należy, że przepisy tej ustawy nie znajdowały zastosowania w sprawie (i jako takie nie mogły zostać w związku z tym naruszone).

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada wymogom z art. 217 O.p. Wyczerpująco informuje stronę o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając sprawę, odzwierciedla tok jego rozumowania, w szczególności zawiera ocenę argumentów skarżącej oraz dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów i ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

Z tych względów Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wyroki przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.