Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1157/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Szef Agencji Wywiadu
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 102 ust. 1, 109, 110 ust. 3, 112
journal: Dz.U. 2010 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Joanna Mazur, Protokolant Referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B.V. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Szef Agencji Wywiadu działając na podstawie art. 118 i 120 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 1025 ze zm.) oraz art. 29 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

(Dz.U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.) dalej ustawa zaopatrzeniowa i art. 102, 108 ust. 1

i 2 oraz 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2018 r. poz. 2387), a także § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz.U. Nr 160 poz. 1556) - po rozpatrzeniu wniosku

z dnia [...] kwietnia 2018 r. złożonego przez Panią B.V. (strona, skarżąca)

o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, odmówił przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Pani B. V. skierowała do Szefa Agencji Wywiadu wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. U. [...] w W.. Przedmiotowy wniosek został złożony na wzorze określonym w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu

(Dz. U. z 2003 r. Nr 160, poz. 1556). Do wniosku zainteresowana dołączyła kopię aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2000 r. Repertorium A Nr [...] stanowiącego umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. Z.

[...] A w W., o powierzchni użytkowej 83,10 m2 oraz kopię aktu notarialnego

z dnia [...] kwietnia 2001 r. stanowiącego umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego

nr [...] przy ul. [...] [...] w W., o powierzchni użytkowej 92,50 m2, które nabyła zainteresowana.

Pani B. V. jest byłym funkcjonariuszem Agencji Wywiadu, która swoją służbę pełniła do dnia 15 stycznia 2016 r. Zgodnie z posiadaną przez Agencję Wywiadu dokumentacją Pani B. V. w czasie pełnienia służby nie otrzymała lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale oraz nie ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.

W związku z tym, iż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym

do policyjnej emerytury lub renty, organ ustalił, że skarżącej taka emerytura przysługuje, skarżąca ma również ustalone prawa do renty inwalidzkiej.

Organ wyjaśnił powołując się na art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy zaopatrzeniowej, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa Agencji Wywiadu. Emerytom i rencistom policyjnym, z wyjątkiem emerytów

i rencistów Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej, zapewnia się pomoc

w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.

Organ wskazał, że w świetle art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r.

o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2387) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej.

Natomiast funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego

na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa

na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Pomoc tę przyznaje się jednorazowo na wniosek funkcjonariusza w służbie stałej – co wynika z art. 108 ust. 1 i 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 112 ww. ustawy załatwienie sprawy, o której mowa w art. 108 ust. 1 ww. ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W świetle § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz. U. Nr 160, poz. 1556) funkcjonariusz Agencji Wywiadu w służbie stałej, składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt uzyskania przez niego lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej, w dniu,

w którym funkcjonariuszowi przysługiwało prawo, o którym mowa w art. 102 ust. 1 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o których mowa w § 1 cytowanego rozporządzenia.

Organ wyjaśnił, że Pani B. V. nie otrzymała lokalu mieszkalnego

na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale oraz nie otrzymała pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Jako emeryt Agencji Wywiadu, złożyła wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt uzyskania przez nią w 2000 roku, lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] A

w W. oraz w 2001 roku lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...]

w W.. Co wskazuje, iż o pomoc finansową na uzyskanie ww. lokali, zainteresowana ubiega się po odpowiednio osiemnastu i siedemnastu latach od ich uzyskania.

W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na art.118 kc, zgodnie

z którym, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych

z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Organ wyjaśnił, że niezbędnym jest stwierdzenie wymagalności roszczenia, aby można było mówić o biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 455 Kodeksu cywilnego o terminie spełnienia świadczenia w zasadzie decyduje treść zobowiązania albo jego właściwości.

Dalej organ wskazał, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu zainteresowana złożyła jako emeryt,

a pomoc finansowa przyznawana jest na wniosek funkcjonariusza.

Przechodząc do oceny przedawnienia roszczenia o przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego organ wyjaśnił, odwołując się

do Kodeksu cywilnego pod red. prof. dr. hab. Edwarda Gniewka, wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2006 (s.272), że bieg terminu przedawnienia należy liczyć

od wystąpienia określonych okoliczności, zaś nie od podjęcia, przez uprawnionego czynności. Takim terminem w omawianej sprawie jest data nabycia lokalu, umową zawartą w formie aktu notarialnego. Tak więc, o wymagalności roszczenia można mówić od tej daty.

Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazał za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt

I OSK 743/2009), że art. 107 ustawy o Policji (tożsamy z art. 122 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu) nie stosuje się do spraw zawartych w rozdziale 8 ustawy pt. "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Reasumując wskazał, że w niniejszej sprawie nie przyjęto 3 letniego terminu przedawnienia.

Organ podkreślił, że przepisy ustawy dotyczące pomocy finansowej

na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu mają na celu, pomoc w uzyskaniu lokalu mieszkalnego lub domu, co w przedmiotowej sprawie nie będzie miało zastosowania. Ubiegając się o pomoc, odpowiednio po osiemnastu i siedemnastu latach

od uzyskania ww. lokali, należy stwierdzić, iż przedmiotowa pomoc faktycznie nie będzie przeznaczona na wskazany przez ustawodawcę cel.

Reasumując, uznał iż żądanie Pani B.V. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uległo przedawnieniu.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie:

1) art. 102 ust. 1 oraz art. 108 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, a także art. 118 i art. 120 § 1 Kc, poprzez przyjęcie przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, iż skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na fakt,

iż jej roszczenie o wypłatę tej pomocy uległo przedawnieniu;

2) art. 10 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego i pozbawienie jej możliwości wypowiedzenia się

co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i to w sytuacji,

w której nie zachodziły okoliczności określone w art. 10 § 2 Kpa.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie kwestionuje stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, przy niespornym stanie faktycznym w niniejszej sprawie, jak również jasno sprecyzowanych przepisach stanowiących podstawę do wydania decyzji

w przedmiotowej sprawie, niezbędne jest jednak dokonanie przez sąd administracyjny kontroli prawidłowości ustaleń dokonanych przez Szefa Agencji Wywiadu w zakresie daty powstania roszczenia skarżącej z tytułu prawa do pomocy finansowej oraz daty od kiedy roszczenie skarżącej z tytułu prawa do pomocy finansowej jest wymagalne, a także w zakresie ewentualnego przedawnienia przedmiotowego roszczenia.

W ocenie skarżącej nie budzi wątpliwości twierdzenie, iż przysługujące funkcjonariuszowi Agencji Wywiadu, w tym także emerytowanemu funkcjonariuszowi Agencji Wywiadu, prawa podmiotowe związane ze służbą w Agencji Wywiadu powstają bądź to na podstawie ustawy, bądź to na podstawie decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w stosunku do skarżącej nie została wydana decyzja administracyjna Szefa Agencji Wywiadu o przyznaniu jej prawa do pomocy finansowej. Uprawnia to do stwierdzenia, iż nie powstało prawo podmiotowe skarżącej z tytułu pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego, ani wynikające z tego prawa podmiotowego roszczenie skarżącej o wypłatę kwoty pomocy finansowej. Skoro tak to roszczenie skarżącej o wypłatę należnej jej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie stało się też wymagalne, co oznacza, że w realiach niniejszej sprawy organ nie był uprawniony do stosowanie przepisów o przedawnieniu roszczenia skarżącej, jeżeli prawo z którego to roszczenie można byłoby wywieźć w istocie wcześniej nie istniało. Jak już bowiem wskazano prawo do pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego nie powstaje z mocy samego prawa (ex lege), lecz na podstawie stosownej decyzji administracyjnej, której w stosunku do skarżącej nigdy nie wydano.

Zgodnie z poglądem sądów administracyjnych wyrażonym w przytoczonych powyżej orzeczeniach nieuzasadniony jest też pogląd, często prezentowany przez organy orzekające w tego rodzaju sprawach, że wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej powinien być złożony w określonym czasie liczonym np. od dnia nabycia lokalu mieszkalnego, tak jak to uczynił Szef Agencji Wywiadu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżąca konsekwentnie stoi przy tym na stanowisku, że w realiach niniejszej sprawy w pierwszym rzędzie wymagane jest prawidłowe ustalenie, kiedy powstaje roszczenie z tytułu prawa do pomocy finansowej, czyli uprawnienie wypływające

z prawa podmiotowego do domagania się od innego podmiotu prawa określonego działania lub zaniechania, a dopiero w drugim rzędzie można rozważać kwestie związane z przedawnieniem tego roszczenia. Dopiero wtedy powstałby także problem, które przepisy o przedawnieniu należałoby stosować, czy art. 122 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, który przewiduje trzyletni termin przedawnienia, czy też art. 118 Kc przewidujący sześcioletni termin przedawnienia.

Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że zarówno ustawa o ABW oraz AW,

jak i akty wykonawcze do niej nie określają terminu w formie dni, tygodni, miesięcy, czy lat, w którym funkcjonariusz Agencji Wywiadu w służbie stałej (emerytowany funkcjonariusz Agencji Wywiadu) może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, z czego wynika, że wniosek taki może zostać złożony w każdym czasie. Takiego terminu nie ma również

w przypadku występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego.

Stąd też, w ocenie skarżącej, w świetle obowiązującego stanu prawnego brak jest podstaw do formułowania poglądu, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego powinien być złożony w określonym czasie, liczonym np. od dnia nabycia prawa do lokalu. Ustawa o ABW oraz AW stanowi wprawdzie, że pomoc finansowa przysługuje na "uzyskanie lokalu mieszkalnego", "albo domu jednorodzinnego", lecz jest to jedynie określenie celu, na jaki pomoc taka przysługuje, w żadnym jednak razie jej przepisy nie limitują czasu, w jakim ma być przyznana.

Zdaniem skarżącej w realiach niniejszej sprawy rozważanie kwestii przedawnienia jej roszczenia o przyznanie pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego było przedwczesne, a odmowa przyznania jej tej pomocy nastąpiła

z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że celem art. 102 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy. Organ przywołał orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 18 listopada 2016 roku, sygn. akt I OSK 3112/15, wskazując, że znajduje ono zastosowanie również w tej sprawie. Następnie wyjaśnił, że skarżąca zaspokoiła swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, gdy pełniła służbę w Agencji Wywiadu.

Ze zgromadzonych przez organ dokumentów wynika, iż 12 grudnia 2000 roku nabyła mieszkanie o powierzchni 83,10 m2 w W. (miejscowość, w której pełniła służbę). Następnie [...] kwietnia 2001 roku kupiła mieszkanie, również w W.,

o powierzchni 92,5 m2. Obydwa ww. lokale mieszkalne odpowiadały zarówno w dniu nabycia (4 normy: funkcjonariusz posiadający rodzinę - mąż i 1 syn, po jednej normie zaludnienia dla niego i każdego członka rodziny, dodatkowa jedna norma dla funkcjonariusza mianowanego na stanowisko służbowe, dla którego etat przewiduje stopień starszego oficera - 1994 rok), jak i dniu złożenia wniosku (6 norm: funkcjonariusz posiadający rodzinę - po jednej normie zaludnienia dla niego

i każdego członka rodziny - mąż i 2 synów, oraz dodatkowo dwie normy zaludnienia dla funkcjonariusza mianowanego na stanowisko służbowe zaszeregowane do grup od 0 do 02 - od 20.05.2008 r. zaszeregowanie do grupy 01), przysługującym skarżącej normom zaludnienia, zgodnie z rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2014 r., poz. 442). Z dokumentów pozostających w dyspozycji organu wynika także, iż skarżąca od 1993 roku do 2016 roku pobierała świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 105, tj. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Przez cały okres służby stałej, skarżąca nie uzyskała uprawnienia do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, z uwagi na fakt, iż posiadała w miejscu pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający jej potrzebom mieszkaniowym.

Kwestią sporną jest uprawnienie skarżącej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkaniowego. Celem ustawy jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w służbie stałej. Skarżąca została mianowana funkcjonariuszem w służbie stałej w 1994 roku, do dnia zwolnienia ze służby nie uzyskała uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Potrzeby mieszkaniowe skarżącej w okresie służby stałej oraz w dniu złożenia wniosku

o pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego były zaspokojone, posiadała lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym jej normom zaludnienia. W konsekwencji w przedmiotowej sytuacji nie zostały spełnione przesłanki przydzielenia lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Wydaje się zatem oczywiste zdaniem organu, iż nie istniała możliwość wydania przez organ decyzji przyznającej pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jako zastępczej formy realizacji prawa do lokalu mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie jednak

z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest skarga Pani B. V. na decyzję Szefa Agencji Wywiadu o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2018 r. poz. 2387, ze zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub

w miejscowości pobliskiej, a zgodnie z art. 108 ust. 1 funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Z treści art. 102 ust. 1 powołanej ustawy wynika zatem, że przysługujące funkcjonariuszowi Agencji Wywiadu w służbie stałej prawo do lokalu jest w pierwszej kolejności realizowane przez przydział lokalu mieszkalnego, natomiast pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego jest zastępczą formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 112 ww. ustawy załatwienie sprawy, o której mowa w art. 108 ust. 1 ww. ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W świetle § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom Agencji Wywiadu na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (Dz.U. Nr 160, poz. 1556) funkcjonariusz Agencji Wywiadu w służbie stałej, składa wniosek o przyznanie pomocy finansowej wraz z dokumentami potwierdzającymi fakt uzyskania przez niego lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej, w dniu,

w którym funkcjonariuszowi przysługiwało prawo, o którym mowa w art. 102 ust. 1 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o których mowa w § 1 cytowanego rozporządzenia.

Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu. Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288) funkcjonariusze Agencji Wywiadu zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa Agencji Wywiadu, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

Przesłanki negatywne przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość są w ocenie Sądu tożsame z przesłankami negatywnymi

do uzyskania lokalu, gdyż pomoc finansowa stanowi zastępczą formą realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego .

Zgodnie z art. 109 wskazanej ustawy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi:

- w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 ust. 1,

- posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy,

- którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2,

- w razie zbycia przez niego lub jego małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 110 ust. 3 ustawy.

Wskazać należy, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art. 108 cytowanej wyżej ustawy, nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy

np. w sytuacji, gdy na dany lokal funkcjonariusz zaciągnął kredyt (wyrok WSA

w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1977/11.)

Ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki uzyskania pomocy finansowej, powinna uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania, mimo że co do zasady rozpatrzenie sprawy administracyjnej następuje według stanu ustalonego w dniu wydania decyzji. Realizacja omawianego uprawnienia zależy przede wszystkim

od tego, czy funkcjonariusz występujący o pomoc finansową ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 1025/05 "Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowi jedną z form realizacji prawa funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego, którego celem jest zapewnienie funkcjonariuszowi mieszkania w miejscowości,

w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim związane jest prawo do uzyskania pomocy finansowej. Nie każdy funkcjonariusz taką pomoc może uzyskać, bowiem nie jest to świadczenie związane jedynie z samym faktem pełnienia służby. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 108 ust. 1 ww. ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, przysługuje na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Oznacza to, że określona kwota pieniężna z budżetu Agencji zostaje przyznana funkcjonariuszowi, jeżeli musi on ponieść określone wydatki finansowe na uzyskanie danego lokalu mieszkalnego. Jeżeli wydatków tych nie ponosi, to oczywistym jest, że nie może uzyskać pomocy finansowej na ich zrekompensowanie."

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać,

że zgodnie z art. 102 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu przysługiwało skarżącej prawo do lokalu mieszkalnego, które nie zostało zrealizowane.

Skarżąca zwróciła się o pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych do Szefa Agencji Wywiadu, organ wydał w tym wypadku decyzję odmowną uzasadniając ją faktem przedawnienia, gdyż skarżąca ubiegała się

o pomoc finansową po osiemnastu i po siedemnastu latach od nabycia lokali mieszkalnych w Warszawie, w związku z tym w ocenie organu pomoc finansowa nie będzie faktycznie przeznaczona na wskazany przez ustawodawcę cel.

Sąd orzekający w tej sprawie powyższego stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji nie akceptuje i wskazuje, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie ma podstaw do odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na przedawnienie.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie funkcjonariusz przez cały okres służby, a także funkcjonariusze Agencji Wywiadu zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, bez ograniczeń czasowych,

pod warunkiem spełnienia przesłanek koniecznych do uzyskania takiego świadczenia, o których była mowa powyżej.

Ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności winien zweryfikować, czy skarżąca spełnia przesłanki do uzyskania tej pomocy, co winno nastąpić przez sprawdzenie spełnienia przez skarżąca przesłanek z art. 109 wskazanej ustawy.

Na marginesie sprawy Sąd wskazuje, że w odpowiedzi na skargę organ przedstawił zupełnie odmienny tok rozumowania, który doprowadził go do wniosku, że skarżącej należy odmówić przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Rozumowanie to nie było w żadnej części oparte na przesłance przedawnienia roszczenia.

Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżona decyzję.