Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1012/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 3, art. 128 ust 4, art. 129 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: § 43
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r. Nr ... w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia ... 2015 r. nr ... Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r . Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania B. K. i K. K. od decyzji Starosty M. z dnia ... 2015 r. nr ... orzekającej o: 1) ograniczeniu korzystania z nieruchomości położonej w gm. K., obr. A., dz. nr ... o pow. ... ha, zapisanej w księdze wieczystej nr ... – poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej tj. urządzenia w postaci stanowiska słupowego o wys. 31,60 m, 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych w układzie beczkowym o szerokości skrajnych przewodów ok. 8 m w przedziale wysokości od 6 do 30 m nad gruntem oraz na zajęcie części nieruchomości o pow. 2365,36 m2 oznaczonej w załączniku graficznym, 2) ustalającej okres wykonywania robót budowlanych związanych z przeprowadzeniem przewodów i urządzeń na 4 miesiące od dnia rozpoczęcia robót na przedmiotowej nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. A. sp. z o.o. wystąpił a z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości – dz. nr ... gm. K., obręb A., poprzez udzielenie zezwolenia na przebudowę linii energetycznej 110 kV relacji P.-S..

Po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania w sprawie, w dniu 11 lutego 2015 r. odbyła się przed organem rozprawa administracyjna, w której udział wzięli pracownicy Starosty, pełnomocnik właścicieli nieruchomości oraz pełnomocnicy wnioskodawcy.

Starosta M., po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem oraz wypowiedzenia się co do całości zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, decyzją z dnia ... 2015 r. orzekł o 1) ograniczeniu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej tj. urządzenia w postaci stanowiska słupowego o wys. 31,60 m, 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych w układzie beczkowym o szerokości skrajnych przewodów ok. 8 m w przedziale wysokości od 6 do 30 m nad gruntem oraz na zajęcie części nieruchomości o pow. 2365,36 m2oznaczonej w załączniku graficznym, 2) ustalając okres wykonywania robót budowlanych związanych z przeprowadzeniem przewodów i urządzeń na 4 miesiące od dnia rozpoczęcia robót na przedmiotowej nieruchomości.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli współwłaściciele nieruchomości, zarzucając naruszenie przy jej wydaniu art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej: ugn) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu za przeprowadzone wymaganych prawem rokowań z właścicielami oraz art. 124 ust. 1 ugn w zw. z art. 9 kpa poprzez wadliwość określonego decyzją rozstrzygnięcia polegającą na braku precyzyjnego wskazania czasu zajęcia nieruchomości. Ponadto w uzupełnieniu odwołania podniesiono zarzut wskazania przez organ błędnej podstawy prawnej – art. 6 ust. 3 ugn oraz podano, że organ nie określił sztywno ram czasowych ograniczenia prawa własności, gdyż nie wskazał precyzyjnie daty rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję Wojewoda rozpoczął od tego, iż stwierdził, że w świetle art. 6 pkt 2 ugn nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej jest realizacją celu publicznego. Następnie wskazał, że inwestycja ta jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. dla części obrębów C., A., L., J., N., M., (uchwała nr ... Rady Gminy K. z dnia ... 2014 r. – Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2014 r. poz. 4975), albowiem działka nr ... obrębu A. położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem 15E, a zgodnie z § 3 planu teren ten przeznaczony jest pod infrastrukturę techniczną – elektroenergetykę, a zgodnie z § 12 planu – w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się dopuszczenie budowy, przebudowy, rozbudowy, odbudowy, rozbiórki i remontów linii elektroenergetycznej 110 kV, w tym przebudowy i rozbudowy na wielotorową i wielonapięciową. Następnie Wojewoda powołał przepis art. 124 ugn i stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie strony nie doszły do porozumienia w kwestii zajęcia nieruchomości na przedmiotowy cel, jednakże nie można zgodzić się z pełnomocnikiem właścicieli, że inwestor nie przeprowadził rokowań, czy też, że rokowania były prowadzone w złej wierze. W aktach sprawy znajduje się bowiem kopia protokołu z rokowań przeprowadzonych w dniu 7 listopada 2013 r. pomiędzy K. K. a przedstawicielem inwestora, w którym to dokumencie zapisano, że właściciele nieruchomości nie zgadzają się na modernizację linii elektroenergetycznej na warunkach przedstawionych przez wykonawcę. Zatem, zdaniem organu II instancji, strony prowadziły negocjacje w kwestii będącej istotą sporu, a fakt, że protokół został podpisany tylko przez jednego ze współwłaścicieli nie potwierdza, że zgoda nie została udzielona. Zgoda ta jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, w związku z czym wymagana jest dla niej zgoda wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda wskazał też, że w aktach sprawy znajduje się również częściowo wypełniony wzór protokołu dotyczący przedmiotowej nieruchomości, który to został podpisany przez K. K. i B. K.. Okoliczność ta potwierdza, że negocjacje między stronami były prowadzone, lecz nie zakończyły się podpisaniem porozumienia. Odnosząc się zaś do zarzutu braku precyzyjnego wskazania czasu zajęcia nieruchomości Wojewoda stwierdził, że brak w art. 124 ust. 1 ugn dyspozycji dającej podstawę do czasowego orzekania o zajęciu nieruchomości. Przepis ten nie zawiera normy, która pozwala na wydanie rozstrzygnięcia polegającego na wskazaniu okresu wykonywania robót budowlanych ustalonego przez organ. Ustosunkowując się do ostatniego z zarzutów organ odwoławczy wskazał, że faktycznie Starosta w decyzji z dnia ... 2015 r. powołał jako podstawę prawną błędnie przepis art. 6 ust.3 ugn, gdy tymczasem podstawą prawną był przepis art. 6 pkt 2 ugn. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, uchybienie to nie rzutuje na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o istniejącą normę prawną, prawidłowo dokonał subsumcji, tyle że błędnie wskazał jednostkę redakcyjną normy prawnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego B. i K. K. podnieśli zarzuty tożsame do przedstawionych w odwołaniu – naruszenia przepisów art. 124 ust. 1 i 3 ugn poprzez błędne uznanie rokowań za przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz pominięciu precyzyjnego wskazania czasu zajęcia nieruchomości. Nadto zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez pominięcie orzeczenia co do istoty sprawy w zakresie uchylonej części decyzji wydanej przez organ I instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W motywach skargi podniesiono, że zgodnie z art. 124 ugn do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości niezbędne jest przeprowadzenie rokowań z właścicielem nieruchomości, a ust. 3 tego artykułu nakłada na wnioskodawcę obowiązek dołączenia do wniosku o wydanie decyzji komplet dokumentów z rokowań. Obowiązek ów nie został w niniejszej sprawie spełniony, bowiem negocjacje były prowadzone nie w zakresie objętym przedmiotem decyzji, lecz w zakresie ustalenia warunków ustanowienia służebności przesyłu. Protokół podpisany tylko przez jednego ze współwłaścicieli w sposób jednoznaczny dokumentuje prowadzenie negocjacji przez organ w sposób wadliwy, sprzeczny z ustawą i dający przypuszczenie o złej woli inwestora. Zdaniem skarżących niedopuszczalne jest również powoływanie się na "częściowo wypełniony wzór protokołu, albowiem nie zawiera on zarówno daty, dokładnego oznaczenia nieruchomości, oznaczenia przedstawiciela przedsiębiorcy przesyłowego oraz jego podpisu. Protokół rokowań stanowi zaś dowód ich przeprowadzenia i dla swej ważności wymaga podpisu wszystkich stron w nich uczestniczących. Brak podpisu jednej ze stron automatycznie odbiera wzorowi protokołu mocy dowodowej co do istnienia rokowań, a dopuszczenie go jako dowodu stoi w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej. Zdaniem skarżących Wojewoda uchylając decyzję organu I instancji w zakresie ustalenia okresu wykonywania robót budowlanych naruszył zakaz reformationis in peius określony w art. 139 kpa. Jakkolwiek bowiem decyzja Starosty w tym zakresie była niezgodna z art. 124 ugn ze względu na brak precyzyjnego określenia ram czasowych zajęcia nieruchomości tak zaskarżona decyzja pozostawia przedsiębiorcy przesyłowemu całkowitą dowolność i brak jakichkolwiek ograniczeń odnośnie czasu trwania prac na nieruchomości. Uchylając zatem decyzję starosty w tym zakresie Wojewoda naruszył art. 139 kpa oraz nie uczynił zadość normie określonej w art. 138 § 1 pkt 2 kpa, gdyż w tym zakresie organ odwoławczy nie wydał rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo Sąd orzekający popiera rozważania i argumentację organu odwoławczego przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Starosty M. z dnia ... 2015 r. nr ... w zakresie ograniczenia korzystania z nieruchomości położonej w gm. K., obr. A., dz. nr ... o pow. ... ha, zapisanej w księdze wieczystej nr ... – poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej tj. urządzenia w postaci stanowiska słupowego o wys. 31,60 m, 6 przewodów roboczych i 2 odgromowych w układzie beczkowym o szerokości skrajnych przewodów ok. 8 m w przedziale wysokości od 6 do 30 m nad gruntem oraz na zajęcie części nieruchomości o pow. ... m2oznaczonej w załączniku graficznym oraz uchylająca decyzje organu I instancji w zakresie pkt 2, który obejmował ustalenie okresu wykonywania robót budowlanych związanych z przeprowadzeniem przewodów i urządzeń na 4 miesiące od dnia rozpoczęcia robót na przedmiotowej nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie podstawę rozstrzygnięcia organów stanowił przepis art. 124 ust. 1 ugn, w myśl którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia winno być przy tym poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie wnioskowanych prac (art. 124 ust. 3 ugn).

Z treści powołanych przepisów wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie w celu zrealizowania celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Jednocześnie podkreślić należy, że z istoty omawianej decyzji, która jest rodzajem wywłaszczenia, wynika, że istotne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie przez wydający decyzję organ administracji zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak również zakresu dokonanego przez organ ograniczenia właściciela w jego prawie do korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na działce nr ... w obrębie A., gm. K., stanowiącej własność skarżących, jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn, zgodnym z zapisami obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy K. z dnia ... 2014 r. nr ...). Omawiane zamierzenie inwestycyjne obejmuje przebudowę linii elektroenergetycznej, a stosownie do treści art. 6 pkt 2 ugn celem publicznym jest budowa i utrzymywanie m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji (...) energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Wobec faktu, że przedmiotowa sprawa dotyczy przebudowy linii energetycznej, czyli ciągu przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, uznać należy, że stanowi ona inwestycję celu publicznego. O niewątpliwej zgodności ograniczenia nieruchomości w sposobie korzystania z niej przez właścicieli z planem miejscowym świadczą zapisy § 3 pkt 1 i § 12 tegoż planu. W pierwszym z powołanych przepisów określa się, że tereny m.in. o symbolu 15E (w obrębie, którego położona jest przedmiotowa nieruchomość) to tereny infrastruktury technicznej – elektroenergetyka. Przepis § 12 pkt 2 planu określa zaś, że w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się dopuszczenie budowy, przebudowy, rozbudowy, odbudowy i remontów linii elektroenergetycznych 110 kV, w tym przebudowy i rozbudowy na wielotorową i wielonapięciową. Zważywszy, że zgodnie z wnioskiem spółki A. inwestycja ma polegać na przebudowie linii energetycznej 110 kV relacji P.-S. polegające na założeniu i przeprowadzeniu przewodów i urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV P.-S. służącej do przesyłu energii elektrycznej, organy orzekające prawidłowo uznały, że inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego planu.

Ograniczenie prawa własności wymaga zastosowania instytucji ochrony tego prawa przez zastosowanie ugodowego załatwienia sprawy, prowadząc rokowania. Stosowanie formy władczej może być bowiem jedynie następstwem braku skuteczności prowadzonych rokowań. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących organy prawidłowo uznały, że w sprawie przeprowadzone zostały rokowania, o których stanowi art. 124 ust. 3 ugn. Za takim wnioskiem przemawia znajdująca się w aktach sprawy korespondencja (pismo z dnia 1.12.2014 r.) kierowana przez inwestora (w jego imieniu P. B. S.A.) do B. i K. K., która pomimo tego, że została prawidłowo doręczona przez Spółkę w formie doręczenia zastępczego (art. 44 kpa), pozostała bez odpowiedzi. Sąd na marginesie pragnie tylko wskazać, że choć zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma z dnia 1 grudnia 2014 r. nie zawiera adnotacji o dwukrotnym – zgodnym z art. 44 kpa – awizowaniu przesyłki, to Sądowi wiadome jest z urzędu (na podstawie powszechnie dostępnego systemu Poczty Polskiej "Śledzenia przesyłek"), że pismo to było dwukrotnie awizowane w dniach 4 i 11 grudnia 2014 r. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, uprzednio w dniu 7 listopada 2013 r. przeprowadzono rokowania i K. K. w obecności przedstawiciela inwestora nie zgodził się na modernizację przedmiotowej linii elektroenergetycznej na należącej do skarżącego i jego małżonki nieruchomości. Kolejnym – poza pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. – dowodem świadczącym o udziale w rokowaniach, poza skarżącym, również jego małżonki B. K. jest dokument (zatytułowany "protokół rokowań") nieopatrzony datą, podpisany przez obojga skarżących jako oświadczenia woli będące stanowiskiem skarżących w trakcie rokowań, w którym wskazano, że "strony ustaliły, iż K. K. i B. K. domagają się odszkodowania z tytułu wykonywanych prac i zniszczenia upraw – w wysokości 7.000 zł oraz ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu z wynagrodzeniem płatnym na koniec każdego roku kalendarzowego w wysokości 2.000 zł". Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 1... 2014 r. (sygn.. akt I OSK 296/13, publ. Lex nr 1569512), gdzie wskazano, że rokowania polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Brak natomiast wypracowania wspólnego stanowiska na skutek np. niereagowania właściciela nieruchomości na pisma przedsiębiorstwa przesyłowego, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W okolicznościach niniejszej sprawy inwestor przedstawił właścicielom nieruchomości propozycję uzgodnienia, która nie została przyjęta w ten sposób, że skarżący nie odpowiedzieli na pismo przedstawiciela inwestora z dnia 1 grudnia 2014 r. (ostateczne wezwanie), jak i wcześniej nie wyrazili zgody na proponowane im warunki. W tej sytuacji w świetle art. 124 ust. 3 ugn nie sposób uznać, jak twierdzi pełnomocnik skarżących, że do rokowań nie doszło. Fakt, iż rokowania miały miejsce potwierdził pełnomocnik skarżących w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 11 lutego 2015 r., wskazując, że: "rokowania prowadzone były w złej wierze, zakres materii poddanej rokowaniom obejmował zarówno ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jak i warunki ustanowienia służebności przesyłu". Wyjaśnić bowiem należy, iż spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ugn oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 ugn. Niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy w ogóle nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 1099/14, publ. Lex nr 1628478). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strony przedstawiły sobie wzajemnie niemożliwe do przyjęcia warunki, a ostatecznie właściciele nieruchomości nie odpowiedzieli na propozycję inwestora. Dlatego nie można uznać, by doszło do naruszenia art. 124 ust. 3 ugn.

Sąd nie podzielił też zarzutu strony skarżącej jakoby organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 124 ust. 1 ugn poprzez uchylenie pkt 2 decyzji organu I instancji, który ustalał okres wykonywania robót budowlanych związanych z przedmiotowym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. Zważyć należy, iż z treści art. 124 ust. 1 ugn i kolejnych ustępów art. 124 ugn nie wynika, by w decyzji o sposobie ograniczenia korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenie na chociażby przebudowę energetycznych linii przesyłowych starosta zobowiązany był zawrzeć zapis określający czas udostępnienia nieruchomości przedsiębiorcy-inwestorowi. Taki zapis zawiera przepis art. 124b ust. 3 ugn odnośnie decyzji zobowiązujących właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Stanowi on, że obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Gdyby zatem intencją ustawodawcy było określenie dopuszczalnego czasu udostępnienia nieruchomości inwestorowi przy ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, zapis taki znalazłby się w art. 124 ugn. A contrario, skoro ustawodawca kwestii tej nie uregulował przy instytucji, o której mowa w art. 124 ugn uznać należy, że jego intencją było, aby w decyzji uregulowanej tym przepisem czas ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości nie był określany. Prawidłowo zatem Wojewoda w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił pkt 2 decyzji organu I instancji, który określał 4-miesięczny okres od dnia rozpoczęcia robót na ich wykonanie.

W ocenie Sądu nie sposób również uznać, by uchylenie decyzji organu I instancji w tym zakresie (odnośnie czasu ograniczenia korzystania z nieruchomości) oznaczało wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony w świetle przepisu art. 139 kpa. Ów przepis stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zważyć należy, iż rozstrzygnięcie Starosty w tym zakresie przyznawało inwestorowi prawo do prowadzenia robót budowlanych przez okres 4 miesięcy. Uchylenie rozstrzygnięcia w tym zakresie przez organ odwoławczy oznacza li tylko, że nie jest znany czas, w jakim roboty zamierzone przez inwestora będą przebiegać. Zważyć należy, zgodnie z art. 128 ust. 4 ugn odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Oznacza to, że za ograniczenie w sposobie korzystania z przedmiotowej nieruchomości skarżący mogą uzyskać odszkodowanie. Stosownie do przepisu art. 129 ust. 5 pkt 1 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 124. Przepis § 43 § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ugn, uwzględnia się w szczególności:

1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji;

2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się:

1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości;

2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości;

3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości;

4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ugn (§ 43 ust. 3 rozporządzenia). Wartość poniesionych szkód spowodowanych działaniami, o których mowa w art. 124 ust. 6 ugn, określa się po wystąpieniu szkody. Z powołanych przepisów wynika zatem, że jednym z czynników, który wpływa na wysokość ewentualnego odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest utrata pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Oznacza to, że długość okresu ograniczenia sposobu korzystania może mieć wpływ na wysokość odszkodowania. Nie można zatem zgodzić się z pełnomocnikiem skarżących, że wyeliminowanie z rozstrzygnięcia okresu, w którym inwestor może prowadzić roboty budowlane na nieruchomości skarżących jest rozstrzygnięciem dla skarżących wprost niekorzystnym. Nie sposób zatem stwierdzić, by zaskarżona decyzja Wojewody w zakresie uchylenia pkt 2 decyzji Starosty równała się naruszenie zakazu reformationis in peius.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym, orzeczono w sentencji wyroku.