Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1350/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 199c ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 4 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 214 poz 1270
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba-Gula po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1051/14 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1051/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów, uchylił zaskarżoną decyzję.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, po rozpatrzeniu wniosku Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, odmówił przyznania M. R., doktorantowi V roku studiów Uniwersytetu Warszawskiego, stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Jako podstawę prawną wskazał przepis art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.). Minister podał nadto przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, z dnia 14 września 2011 r w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271). Na podstawie tego rozporządzenia Minister powołał Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne. Wytyczne te zostały udostępnione w dniu 10 grudnia 2013 r. na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra". Zgodnie z tymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego 5 pkt za średnią ocen, 95 pkt za wybitne osiągnięcia. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych w danym roku stypendiów wynosi nie więcej, niż 100. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków uszeregowanych według największej liczby punktów Minister ustalił, że stypendium będzie przyznane 84 doktorantom, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt. Na podstawie przedstawionego przez Zespół rankingu wniosków Minister ustalił, że wniosek o przyznanie stypendium M. R. uzyskał 44,125 pkt (176,50 przed przeliczeniem). Po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen, wniosek został sklasyfikowany na 144 pozycji, uzyskując 49,00 pkt. Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 1 publikacji, udziału w 2 projektach prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi. Osiągnięcia te nie stanowiły, zdaniem Zespołu, osiągnięć określonych w § 2 ust. 4 rozporządzenia, z uwagi na nienaukowy charakter publikacji oraz mało znaczący udział projekcie lub projekt nie był prowadzony przez uczelnię.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. R. zarzucił naruszenie:

(I) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, polegające na:

a) ogólnikowym i kumulatywnym wskazaniu, które osiągnięcia naukowe wnioskodawcy zostały uwzględnione przy przypisywaniu punktów,

b) kumulatywnym określeniu punktów przyznanych za dana kategorię osiągnięć, traktowana jako całość, bez wskazania, które konkretne osiągnięcie w jaki sposób zostało ocenione i ile punktów za nie przyznano,

c) niewskazaniu, które konkretnie osiągnięcia naukowe nie zostały uwzględnione i z jakich powodów;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na przyjęciu, że osiągnięcia wnioskodawcy nie uzasadniają przyznania stypendium;

3) niewłaściwe zastosowanie art. 9 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w instrukcji do wypełnienia wniosku znaczenia rozróżnienia "głównego wykonawcy" i "wykonawcy" projektu lub grantu badawczego, co miało przełożenie na odmienne przypisywanie punktów, a co zostało wyjaśnione przez Ministra dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji;

4) niewłaściwe zastosowanie art. 6 i 8 K.p.a., tzn. naruszenie zasady praworządności i zaufania obywateli do organów państwa poprzez dopuszczenie naruszenia przepisów postępowania oraz naruszeń prawa materialnego.

(II) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1) § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271) polegające na nieuwzględnieniu udziału wnioskodawcy w dwóch projektach lub grantach z tego powodu, że projekt nie był prowadzony przez uczelnię podczas gdy przepis uwzględnia współprace z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, przy czym to niewłaściwe zastosowanie zostało poprzedzone błędną wykładnią tego przepisu;

2) art. Konstytucji RP, tzn. naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez rozpatrzenie sprawy w sposób arbitralny i dowolny;

3) art. 199c Prawa o szkolnictwie wyższym poprzez błędne przyjęcie, że wybitne osiągnięcia naukowe wnioskodawcy nie uzasadniają przyznania mu stypendium Ministra za 2013/2014 r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister wskazał jako podstawę prawną przepis art. 199c ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Ponownie rozpoznając sprawę, dokonał analizy stanu faktycznego w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271). Przypomniał o powołaniu Zespołu ekspertów oraz uchwale w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Omówił wytyczne uchwalone przez Zespół ekspertów. Wskazał, że według Zespołu, wniosek o przyznanie M. R. stypendium ministra uzyskał 46,500 pkt. (186,00 pkt. przed przeliczeniem), w tym:

- 35,500 pkt. (142,00 pkt. przed przeliczeniem) - w kategorii "publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej międzynarodowym lub publikacje naukowe w formie książki" (za 10 publikacji oznaczonych we wniosku literami od "a" do "g" i od "i" do "k"),

- 2,000 pkt. (8,00 pkt. przed przeliczeniem) - w kategorii "znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię" (za 3 projekty oznaczone literami od "a" do "c"),

- 1,000 pkt. (4,00 pkt. przed przeliczeniem) - w kategorii "znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" (za 1 projekt oznaczony literą "a"),

- 8,000 pkt. (32,00 pkt. przed przeliczeniem) – w kategorii "wystąpienia na międzynarodowych konferencjach naukowych" (za 7 referatów).

Ostateczna liczba punktów, w stosunku do pierwotnej oceny, uległa zwiększeniu o 2,00 pkt – pierwotnie w decyzji z dnia 13 grudnia 2013 r. przyznano łącznie 44,125 pkt. (176,50 pkt. przed przeliczeniem). W porównaniu z poprzednią oceną, podwyższono punktację za część publikacji oraz projekty badawcze - zgodnie z wyjaśnieniami przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przy ocenie wniosku Zespół nie uwzględnił 1 publikacji ("h") z uwagi na jej nienaukowy charakter oraz projektu Neuropsychologicznego Koła Naukowego ("d"), gdyż projekt nie był prowadzony przez uczelnię. Zespół nie uznał również 2 projektów we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II ("b" i "c"), gdyż nie były one prowadzone przez uczelnię. Zdaniem Zespołu, ocena pozostałych osiągnięć została dokonana zgodnie z wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków.

Ostatecznie, w wyniku procedury ponownego rozpatrzenia sprawy, po zaokrągleniu liczby punktów za osiągnięcia w dół do pełnej jedności oraz po uwzględnieniu dodatkowych 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków z danej dziedziny uszeregowanej według średniej ocen (ze średnią 5,00) wniosek doktoranta uzyskał łącznie 51,00 pkt. Z uwagi na to, że w roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali doktoranci, których wniosek uzyskał co najmniej 61,00 pkt, Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia 13 grudnia 2013 r.

Minister wyjaśnił, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 100. W pierwszym kwartale 2013 r. - w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosków - Minister przyznał 14 stypendiów na rok akademicki 2012/2013, stąd do przyznania na rok akademicki 2013/2014 pozostało 86 stypendiów. Minister przyznał na rok bieżący 84 stypendia osobom, których wniosek uzyskał co najmniej 61 pkt. W przypadku ustalenia niższego o 1 pkt progu punktacji (60 pkt), liczba stypendystów wyniosłaby 88, przekraczając limit stypendiów wynikający z rozporządzania. Minister nie mógł przyznać stypendiów jedynie części doktorantów, którzy osiągnęli punktację na tym samym poziomie 60 punktów, gdyż oznaczałoby to nierówne traktowanie doktorantów znajdujących się w tej grupie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia, Zespół ocenia wnioski metodą punktową zaś punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia oraz za średnią ocen. Przepis ten nie wskazuje, w jakiej formie ma być ustalony sposób przyznawania punktów, natomiast z zarządzenia MNiSW z dnia 31 października 2012 r. powołującego Zespół wynika, iż to Zespół ustala szczegółowy tryb pracy. Zespół ustalił wytyczne dotyczące punktacji wniosków w formie uchwały, którą przekazał Ministrowi. Prawodawca celowo nie określił w drodze rozporządzenia ani skali punktowej, ani wag osiągnięć wskazanych w § 2 ust. 4-6. Pozostawił zespołowi, aby ten ustalił, w jaki sposób osiągnięcia zawarte w kilku tysiącach wniosków z różnych obszarów nauki i sztuki można było sprawiedliwie porównać i poddać wartościowaniu w celu stworzenia rankingu wniosków. Jedynie Zespół - jako organ pomocniczy Ministra - mógł to zrobić w sposób fachowy i kompetentny.

Organ argumentował, że uchwała Zespołu w sprawie sposobu punktacji wniosku nie jest aktem wewnętrznym, lecz zbiorem wskazówek dla ekspertów, w jaki sposób mają oceniać wnioski, aby dokonana przez nich ocena była jednolita z zachowaniem zasady obiektywizmu. Wytyczne są zestawieniem reguł pomocniczych, które stanowią wyciąg informacji z ustawy oraz rozporządzenia. Wytyczne nie są sprzeczne z przepisami rozporządzenia i ustawy. Zawierają zasady wynikające wprost z rozporządzenia (np. uwzględniania osiągnięć uzyskanych do 30 czerwca danego roku, uwzględniania osiągnięć uzyskanych w trakcie studiów, postępowania wobec ubiegłorocznych stypendystów) oraz wskazówki, których osiągnięć nie należy traktować jako osiągnięcia wymienione w § 2 ust. 4-6. Wytyczne dotyczące oceny wniosku w roku akademickim 2013/2014 zostały określone w dniu 5 listopada 2013 r.

M. R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił naruszenie:

I. Przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, polegające na:

a) ogólnikowym i wyłącznie kumulatywnym wskazaniu, które osiągnięcia naukowe skarżącego zostały uwzględnione w ocenie punktowej przesądzającej o zasadności przyznania stypendium (na s. 2 decyzji),

b) kumulatywnym określeniu punktów przyznanych za daną kategorię osiągnięć, traktowaną jako całość, bez wskazania, które konkretne osiągnięcie w jaki sposób zostało ocenione i ile punktów za nie przyznano (na s. 2 decyzji),

c) lakonicznym stwierdzeniu i niewskazaniu z jakich powodów: (i) jedna publikacja (pkt "h" we wniosku o przyznanie stypendium) została oceniona jako "nienaukowa", (ii) projekt Neuropsychologicznego Koła Naukowego ("d") został oceniony jako "nieprowadzony przez uczelnię", (iii) projekty Międzynarodowej Szkoły Humanistycznej Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II zostały ocenione w decyzji jako "nie prowadzone przez uczelnię" (por. s. 3 decyzji), podczas gdy w "Protokole z ponownej oceny wniosku doktoranta o stypendium ministra za osiągnięcia naukowe 2013/2014" nr D-0290 do wniosku D.2.0078.n zostały oznaczone symbolem "PMU" ("mało znaczący udział") - por. 1 strona Protokołu; powyższe naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kpa w znacznym stopniu utrudnia precyzyjnie odniesienie się do oceny stanu faktycznego przyjętej przez MNiSW, bowiem ocena ta nie znalazła należytego odzwierciedlenia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji, a ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MNiSW w żaden sposób nie odniósł się do uzasadnienia (i przedstawionych w nim racji szczegółowych) wniosku skarżącego z dnia 27 stycznia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wypowiedzi co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie z dnia 24 lutego 2014 r.; tym samym zaskarżona decyzja wbrew dyspozycji normy zawartej w art. 107 § 3 K.p.a. nie zawiera wskazania "dowodów, na których [organ] się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej", podczas gdy w ww. wniosku i ww. wypowiedzi skarżący wskazał dowody potwierdzające podnoszone twierdzenia;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na przyjęciu, że osiągnięcia naukowe wnioskodawcy nie uzasadniają przyznania stypendium (błędnie oceniono, że osiągnięcia zasługują wyłącznie na ocenę w postaci 51 pkt), podczas gdy prawidłowa ocena tychże osiągnięć powinna prowadzić do przyjęcia, że wniosek o przyznanie stypendium jest zasadny, gdyż osiągnięcia naukowe skarżącego powinny być ocenione na co najmniej 61,5 pkt; oceniając osiągnięcia naukowe skarżącego MNiSW w szczególności błędnie przyjął za niską punktację w kategorii:

a. publikacje naukowe:

– przyznając publikacji "b" 0,5 pkt za cechę C (ranga wydawnictwa) zamiast prawidłowego 1 pkt;

– przyznając publikacji "c" 1,5 pkt za cechę A (typ publikacji) zamiast prawidłowych 2 pkt;

– oceniając publikację "h" jako "nienaukową", podczas gdy norma artykułu popularnonaukowego, adresowanego do szerokiego grona czytelników (w tym niefachowców) nie przesądza automatycznie o nienaukowym charakterze treści; artykuł zawiera rozważania, które skarżący zaprezentował m.in. na konferencji International Neuropsychological Society Conference "pt. Developing Connections Between Neuropsychology and Neuroscience" (Kraków, 30 VI - 3 VII 2010 r.), po spełnieniu warunków recenzyjnych abstraktu, co stanowi poważny argument za naukowym charakterem artykułu;

– przyznając publikacji "i" 0,5 pkt za cechę C (ranga wydawnictwa) zamiast prawidłowego 1 pkt;

– przyznając publikacji "j" 1 pkt za cechę A (typ publikacji) zamiast prawidłowych 2 pkt., nie dostrzegając, że artykuł ten nie jest publikacją doniesienia konferencyjnego, lecz esejem, który zwyciężył w III edycji ogólnopolskiego konkursu na najlepszy esej "Język u wagi" (2009 r.), co uzasadniało uznanie tekstu za rozdział w publikacji książkowej i przyznanie 2 pkt;

b. znacznego udziału w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię:

– błędnie i niezgodnie ze stanem faktycznym oraz prawnym przyjmując, że projekt Neuropsychologicznego Koła Naukowego ("d") nie był prowadzony przez uczelnię,

– błędnie przyjmując, że w projektach "a" i "b" skarżący nie pełnił funkcji "głównego wykonawcy projektu",

– błędnie oceniając innowacyjność i rangę projektów "b" i "c" przyznając 0,5 pkt., podczas gdy zasadne było przyznanie po 1 pkt., co znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy;

c. znacznego udziału w projektach lub grantach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi:

– błędnie oceniając projekt "a" poprzez nie przyjęcie, że skarżący pełnił w nim rolę głównego wykonawcy (co uzasadnia 2 pkt. za cechę A zamiast przyznanych 1,5 pkt.) i zniżając innowacyjność oraz rangę projektu do 0,25 pkt., podczas gdy zasadne było przyznanie po 1 pkt.,

– błędnie przyjmując, że projekty "b" i "c" nie były prowadzone przez uczelnie lub inne ośrodki naukowe (w przypadku twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) lub, że udział skarżącego w tych projektach był mało znaczący (w przypadku informacji zwartych w Protokole);

3) niewłaściwe zastosowanie art. 9 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia w instrukcji do wypełniania wniosku o stypendium zatytułowanej "Informacja na temat stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2013/2014", a opublikowanej w dniu 27 czerwca 2013 r. na oficjalnej stronie Ministra pod adresem: http://wwvv.nauka.gov.pl/komunikatv/informacia-na-temat-stvpendiow-ministra-za-wybitne-osiagniecia-dla-doktorantow-na-rok-akademicki-2013-2014.html, znaczenia różnienia "głównego wykonawcy" i "wykonawcy" projektu lub grantu badawczego, co miało swoje przełożenie na odmienne przypisywanie punktów za udział w poszczególnych projektach lub grantach, a co zostało ujawnione przez Ministra dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji w załączniku nr 2 do uchwały nr 8 Zespołu do spraw oceny wniosku (dalej jako: Załącznik) opublikowanym na oficjalnej stronie Ministra w dniu 10 grudnia 2013 r. pod adresem: http://www.nauka.gov.pl/szkolnictvvo-wyzsze/informacia-na-temat-stvpendiow-ministra-nauki-i-szkolnictwa-wyzszego-za-wybitne-osiagniecia-na-rok-akadcinicki-2013-2014-dla-studentow-i-doktorantow.html;

4) niewłaściwe zastosowanie art. 6 i art. 8 K.p.a., tzn. naruszenie zasadny praworządności i zasady budowania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez dopuszczenie się powyższych naruszeń przepisów postępowania oraz poniższych naruszeń prawa materialnego, w szczególności przez:

a) niejasne określenie kryteriów oceny wniosków o stypendium w Załączniku (niezdefiniowanie kategorii kluczowych dla oceny punktowej, takich jak "wykonawca projektu", "główny wykonawca projektu", "innowacyjność", "ranga") oraz opublikowanie tego Załącznika w dniu 10 grudnia 2013 r., a więc po upływie terminu do złożenia wniosków o stypendium, który to termin w myśl § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia upływał 15 października 2013 r.,

b) lakoniczne i błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które czyni wątpliwym czy została ona wydana po uprzedniej obiektywnej, wolnej od arbitralności i rzetelnej ocenie osiągnięć naukowych skarżącego;

II. Prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

a. § 2 ust. 4 rozporządzenia MNiSW polegające na nieuwzględnieniu znacznego udziału wnioskodawcy w dwóch projektach lub grantach badawczych z powodu tego, że "projekt nie był prowadzony przez uczelnię" (s. 3 zaskarżonej decyzji) podczas, gdy pkt. 2 ww. przepis expressis verbis wymienia jako "wybitne osiągnięcia naukowe" znaczny udział w projekcie lub grancie prowadzonym przez uczelnię "lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi"; w tym zakresie niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 4 rozporządzenia MNiSW zostało poprzedzone błędną wykładnią ignorującą alternatywę logiczną zawartą przez prawodawcę w treści ww. przepisu prawa – prawidłowa wykładnia tego przepisu prawa powinna polegać na przyjęciu, że "wybitnym osiągnięciem naukowym" w rozumieniu § 2 ust. 4 rozporządzenia MNiSW może być zarówno udział w projekcie lub grancie badawczym prowadzonym przez uczelnie lub udział w projekcie lub grancie badawczym prowadzonym przy współpracy "z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" niebędącymi uczelniami w rozumieniu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym – takim projektem w rozpoznawanej sprawie był projekt Centrum Myśli Jana Pawła II ("c" w kategorii 3);

b. art. 2 Konstytucji RP – naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy w ramach uznania administracyjnego w sposób arbitralny i dowolny, czyli nieznajdujący uzasadnienia w ochronie innych interesów, które zgodnie z prawem zasługiwałyby bardziej na ochronę ze strony MNiSW w przedmiotowej sprawie niż słuszny interes wnioskodawcy (skarżącego),

c. art. 199c ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędne przyjęcie, że wybitne osiągnięcia naukowe wnioskodawcy nie uzasadniają przyznania mu ww. stypendium Ministra na rok 2013/2014.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględniania znacznego udziału w projektach lub grantach, które nie były prowadzone przez uczelnie, ale były prowadzone we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, Minister wyjaśnił, iż ocenie wniosków nie podlegała wszelka aktywność naukowa doktorantów, ale aktywność naukowa danego doktoranta, dla którego rektor wystąpił z wnioskiem o stypendium. Dlatego Zespół uwzględniał tylko te osiągnięcia, które uznawał za osiągnięcia związane ze studiami w danej dziedzinie (w przypadku skarżącego – w dziedzinie "prawa"). Powyższą zasadę potwierdza m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r. – sygn. akt I OSK 2548/13, zgodnie z którym, przy ocenie wniosku brane są pod uwagę osiągnięcia z tego kierunku, na którym student występuje o stypendium. Analogiczną zasadę, zdaniem organu, należało stosować do doktorantów. W związku z powyższym Zespół uznawał przy ocenie wniosku wyłącznie udział doktoranta w projektach lub grantach prowadzonych albo przez uczelnię, albo przez uczelnię we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, zaś udział doktoranta w projektach prowadzonych przez inne ośrodki nie był uznawany za związany z studiami. W myśl tej reguły, w wytycznych zespołu znalazła się wskazówka, aby nie uwzględniać osiągnięć niewynikających ze studiowania w danej dziedzinie, zaś we wzorze protokołu jako jedną z przyczyn odmowy udziału w projektach było wyrażenie "PNU = projekt nieprowadzony przez uczelnię".

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia projektu Neuropsychologicznego Koła Naukowego oraz 2 projektów we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II Minister wyjaśnił, iż część osiągnięć przedstawionych we wniosku doktoranta nie wynikała jedynie z faktu studiowania na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w dziedzinie nauk prawnych. Część osiągnięć, chociażby udział w konferencji Międzynarodowego Towarzystwa Neuropsychologicznego czy udział w projekcie "Ekstremalne zmęczenie i deprywacja snu a zdolność planowania u sportowców", były związane z działalnością w Neuropsychologicznym Kole Naukowym oraz studiami w Kolegium MISH. Skarżący, równolegle ze studiami doktoranckimi, przygotowuje również pracę magisterską na kierunku "psychologia". Mimo wszechstronności działań przedstawionych przez doktoranta, przy ocenie wniosków studentów i doktorantów Zespół nie oceniał ich zaangażowania w każdą działalność naukową, również tę pozauczelnianą, lecz osiągnięcia wynikające z faktu studiowania w danej uczelni na danym kierunku lub w danej dziedzinie, co podkreślono w pkt 1 niniejszego stanowiska.

Jak wynika z protokołu ponownej oceny wniosku, udział doktoranta w projektach prowadzonych we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II został uznany w protokole Zespołu jako mało znaczący ("PMU"). Organ omyłkowo w decyzji uzasadnił odmowę uznania tego osiągnięcia z uwagi na brak prowadzenia ww. projektów przez uczelnię, niemniej należy podkreślić, iż z akt sprawy nie wynika błędna kwalifikacja tych osiągnięć. Instytucją prowadzącą oba ww. projekty nie był Uniwersytet Warszawski. Nie miało to zatem wpływu na rozstrzygnięcie, zwłaszcza iż – jak wcześniej wspomniano – udział doktoranta był mało znaczący.

W ocenie Ministra, zespół ekspercki, wyłoniony z grona specjalistów z różnych obszarów nauki i sztuki przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Radę do Spraw Szkolnictwa Artystycznego gwarantuje bezstronność tego gremium i rzetelność oceny. Nadto, Zespół wewnętrznie czuwał nad prawidłowością dokonanych ocen, jak również wypracował metody zapobiegające niejednolitej ocenie, wspólnie pracując nad wnioskami z danego obszaru. Dodatkowo każdy przedstawiony przez Zespół protokół oceny był sprawdzany przez organ, a w przypadkach naruszenia procedury - w szczególności w sytuacji, gdy ekspert powinien określić w protokole, których osiągnięć nie wziął pod uwagę i podać przyczyny ich nieuwzględnienia – żądano korekty lub uzupełnienia protokołu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje w znacznej mierze na uwzględnienie. Nieuwzględnienie przez Zespół (i w konsekwencji przez organ) w procesie oceniania dorobku skarżącego jego niektórych dokonań, przedstawionych na str. 9 i nast. wniosku, to jest:

- 1 publikacji ("h") z uwagi na jej nienaukowy charakter;

- projektu Neuropsychologicznego Koła Naukowego ("d"), gdyż projekt nie był prowadzony przez uczelnię;

- 2 projektów we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II ("b" i "c"), gdyż nie były one prowadzone przez uczelnię,

- stanowi o istotnym uchybieniu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, poprzez niezasadne pominięcie w procesie oceniania wyżej wskazanego materiału. Uchybienie to dotyczy przede wszystkim naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. i § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powyższe naruszenie miało istotny wpływ na ogólną ocenę punktową, przyznaną skarżącemu przez Zespół i w konsekwencji na wynik podjętego przez Ministra rozstrzygnięcia - naruszenie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i art. 107 § 1 K.p.a.

Autorytarne wyłączenie dokonań interdyscyplinarnych doktorantów z procesu oceniania ich dorobku naukowego dla potrzeb przyznawania stypendium w trybie art. 199 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, jest niedopuszczalne i wprost dyskryminujące taki charakter badań. Wyłączenie takie nie ma żadnego umocowania, ani w przepisach ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ani w przepisach wykonawczych, wydanych w materii art. 199c ust. 1 ustawy, to jest wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia. Nadto, przy obecnym rozwoju nauki, coraz szerszym powiązaniom różnych dyscyplin nauki, podejście takie nie służy premiowaniu rozwoju młodych naukowców, a przecież temu celowi ma służyć instytucja stypendium dla najlepszych doktorantów, przewidziana w art. 199 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zdaniem Sądu, trafnie argumentuje w tej materii M. R., gdy wskazuje, iż interdyscyplinarny charakter jego badań uzasadniał uwzględnienie wyników badawczych zarówno z projektów (grantów) z zakresu prawoznawstwa, jak i psychologii. Stanowią one bowiem spójną całość. To sama dziedzina - prawoznawstwo wyznacza problemy badawcze i stanowi źródło teoretyczne dla jego badań. Natomiast dziedzina psychologii dostarcza teorii empirycznych oraz warsztat metodologiczny. Z tego powodu udział w projekcie Neuropsychologicznego Koła Naukowego stanowił ważny element kształtowania umiejętności metodologicznych (eksperymentalnych i statystycznych) i nie może być oceniony jako niepowiązany lub nierelewantny dla postępów w badaniach doktorskich w Katedrze Filozofii Prawa i Nauki o Państwie i powinien zostać poddany ocenie przez Zespół. Takie samo zastrzeżenie dotyczy projektów we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II, "Karol Wojtyła Fellowships" ("b" i "c" na st. 9 wniosku). Udział skarżącego w tym projekcie oraz wskazany we wniosku artykuł naukowy na ten temat dotyczy problematyki "iusnaturalizmu" i "iuspozytywizmu", czyli centralnego zagadnienia współczesnej nauki filozofii prawa i łączy się wprost ze studiami doktoranckimi skarżącego.

Również inaczej należało by potraktować publikację "h", gdyby spojrzeć na nią jako dokonanie interdyscyplinarne, a zatem skierowane do czytelników z różnych dziedzin nauki. Nadto artykuł ten zawiera rozważania, które skarżący zaprezentował m.in. na konferencji International Neuropsychological Society Conference, pt. Developing ConnectionsBetweenNeuropsychology and Neuroscience (Kraków, 30 VI - 3 VII 2010 r.), po spełnieniu warunków recenzyjnych abstraktu, co stanowi poważny argument za naukowym charakterem tego artykułu. Okoliczność ta została pominięta przez Zespół i w dalszej kolejności przez organ.

Powyżej stwierdzone wady, dotyczące całkowitego pominięcia niektórych dokonań doktoranta, mogą zostać usunięte przez organ w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił jedynie zaskarżoną decyzję.

Ponownie rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ powinien zlecić Zespołowi dokonanie oceny punktowej także wskazanego wyżej dorobku naukowego skarżącego, który niezasadnie był z takiego oceniania poprzednio wyłączony i po wykonaniu tej czynności dokonania na nowo przeliczenia oceny punktowej całego dorobku doktoranta. Sąd wskazał, że właśnie Zespół, który składa się ze specjalistów z różnych dziedzin nauki i sztuki, jest najbardziej kompetentnym gremium do dokonania prawidłowej oceny dorobku interdyscyplinarnego. Można przecież, w ramach specjalności reprezentowanych przez członków Zespołu, dokonać oceny także dokonań interdyscyplinarnych. Na podstawie tej ponownej oceny Zespołu organ powinien wydać decyzję merytoryczną.

Organ powinien także ustosunkować się do wskazanego przez skarżącego twierdzenia, iż w momencie składania przez niego aplikacji na studia doktoranckie (październik 2009 r.) nie istniała w Polsce żadna jednostka uniwersytecka, w której możliwe było oficjalne realizowanie interdyscyplinarnych studiów doktoranckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zasadności pozostałych zarzutów skargi i w tym zakresie w pełni zaakceptował zasadność argumentacji organu, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz rozwiniętej w odpowiedzi na skargę. Sąd przypomniał, że sądy administracyjne kierują się przy rozpoznawaniu sprawy kryterium legalności działania organu. Zatem rola kontrolna Sądu była z uwagi na typ danej sprawy ograniczona jedynie do aspektów legalności. Kontroli takiej wymykają się aspekty czysto ocenne, zwłaszcza w niniejszej sprawie, gdy proces wyłonienia beneficjentów, którzy otrzymają na dany rok akademicki stypendium dla najlepszego doktoranta, to w istocie wyłaniania najlepszych z grona najlepszych. Jest to w istocie konkurs najlepszych doktorantów.

Nie można, jak to czyni skarżący podważać zasadność punktacji przyznanej przez Zespół za dane osiągnięcie naukowe doktoranta. Punktacja ta jest bowiem wynikiem oceny nie tylko danego konkretnego dokonania skarżącego ale jest ona także związana z ocenami dokonań innych doktorantów. Dopiero w porównaniu z innymi dokonaniami można formułować ocenę konkretnego dokonania. Powołany przez Ministra Zespół składa się z autorytetów w danych dziedzinach i dlatego musi posiadać zaufanie, co do rzetelności wydawanych ocen, co do dokonań naukowych doktorantów. Zespół wewnętrznie czuwa nad prawidłowością dokonanych ocen, jak również wypracował metody zapobiegające niejednolitej ocenie, wspólnie pracując nad wnioskami z danego obszaru. Dodatkowo każdy przedstawiony przez Zespół protokół oceny był sprawdzany przez organ, a w przypadkach naruszenia procedury - w szczególności w sytuacji, gdy ekspert powinien określić w protokole, których osiągnięć nie wziął pod uwagę i podać przyczyny ich nieuwzględnienia – żądano korekty lub uzupełnienia protokołu.

Skargę kasacyjną wniósł Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2015 r. , sygn. akt II SA/Wa 1051/14.

Wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "P.p.s.a.", poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania - art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 K.p.a. polegające na uchybieniu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego poprzez pominięcie w procesie oceniania części materiału dowodowego, podczas gdy w sprawie materiał dowodowy został zebrany prawidłowo (był nim wniosek strony), w całości poddany ocenie zespołu a uzasadnienie decyzji odpowiada prawu;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez wydanie wyroku uwzględniającego skargę bez wskazań co do dalszego postępowania, odpowiadających stanowi faktycznemu sprawy;

II. przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię polegającą na:

1. przyjęciu, że art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym uprawnia organ do dokonania oceny dorobku doktoranta wykraczającego poza dyscyplinę naukową, w zakresie której prowadzone są studia doktoranckie, podczas gdy zgodnie z w/w przepisem stypendia ministra za wybitne osiągnięcia są przyznawane doktorantom, czyli uczestnikom studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki naukowe w zakresie dyscyplin naukowych odpowiadających uprawnieniom do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego (art. 195 ust. 1 w/w ustawy). Przepis ten nie może stanowić więc podstawy do oceny jakiegokolwiek dorobku osoby wnioskującej o przyznanie stypendium. Stanowi on podstawę do oceny dorobku doktoranta konkretnych studiów doktoranckich, uzyskanego w ramach tych studiów;

2. przyjęciu, że publikacja pt. Normatywność w czasach rewolucji w magazynie społeczności akademickiej "Uniwersytet Warszawski" jest publikacją naukową w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271), dalej "rozporządzenie", podczas gdy zgodnie z tym przepisem publikacją naukową jest publikacja w recenzowanym czasopiśmie naukowym o zasięgu międzynarodowym;

3. uznaniu, że projekty realizowane we współpracy z Centrum Jana Pawła II (samorządowa instytucja kultury) oraz Międzynarodowa Szkoła Humanistyczna Europy Wschodniej (sieć współpracujących instytucji akademickich) są projektami badawczymi w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z tym przepisem za projekty badawcze prowadzone we współpracy z innymi jednostkami mogą być uznane wyłącznie projekty prowadzone we współpracy z ośrodkami akademickimi lub naukowymi;

4. uznaniu, że projekt realizowany przez Koło Naukowe (uczelniana organizacja studencka) jest projektem badawczym w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z tym przepisem za projekty badawcze mogą być uznane wyłącznie projekty prowadzone przez uczelnię;

- biorąc pod uwagę powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego złożył M. R..

Wniósł o:

1. oddalenie skargi kasacyjnej,

2. zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zarzutów wyartykułowanych w podstawach kasacji.

W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty procesowe. Od razu stwierdzić należy, że ustalenie, ocena i przedstawienie w uzasadnieniu orzeczenia może dotyczyć tylko okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Oznacza to nie tylko ewentualną eliminację z procesu weryfikacji wyroku okoliczności nieistotnych, ale także indywidualizację zarzutów procesowych z dziedziny postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do poszczególnych kwestii materialnoprawnych.

Jest poza sporem, że podstawę rozstrzygania stanowiły przepisy art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. z 2011 r. Nr 214, poz. 1271).

Zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania – art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. należy zatem odnosić do poszczególnych przejawów aktywności doktoranta zakwestionowanych przez organ oraz do regulujących te przejawy aktywności norm rozporządzenia.

Przed dalszymi uwagami konieczne jest jeszcze przypomnienie, że według Sądu pierwszej instancji, nieuwzględnienie przez Zespół (i w konsekwencji przez organ) w procesie oceniania dorobku skarżącego jego niektórych dokonań, przedstawionych na str. 9 i nast. wniosku, to jest:

- 1 publikacji ("h") z uwagi na jej nienaukowy charakter;

- projektu Neuropsychologicznego Koła Naukowego ("d"), gdyż projekt nie był prowadzony przez uczelnię;

- 2 projektów we współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej i Centrum Myśli Jana Pawła II ("b" i "c"), gdyż nie były one prowadzone przez uczelnię,

stanowi o istotnym uchybieniu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, poprzez niezasadne pominięcie w procesie oceniania wyżej wskazanego materiału. Uchybienie to, w ocenie Sądu. dotyczy przede wszystkim naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. i § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwalifikacja naruszenia dokonana przez Sąd pierwszej instancji, nie jest precyzyjna. Wymienione publikacje i projekty nie zostały pominięte w procesie ustalania stanu faktycznego. Nie można mylić ustaleń faktycznych z ich oceną prawną. Faktami są: zdarzenia, sytuacje, zjawiska. Ich ocena jest natomiast procesem subsumpcji stanu faktycznego, czyli stosowaniem prawa (por. Bogusław Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2013, art. 183, pkt 12). W niniejszej sprawie spór dotyczy przede wszystkim zastosowania prawa materialnego, tj. uznania, czy publikacje i projekty przedstawione we wniosku spełniają materialne przesłanki, o których mowa w § 2 ust. 4 pkt 1-5 rozporządzenia z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia. Zagadnienie procesowe sprowadza się do tego, czy materiał dowodowy opisany we wniosku jest wystarczający dla zastosowania prawa. W tej mierze właśnie należy odnieść się konkretnie do spornych publikacji i projektów.

Istotne okoliczności odnoszące się do publikacji wynikają z przesłanek hipotezy § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. W rozważanym przypadku chodzi o pierwszą z hipotez sformułowanych w przepisie § 2 ust. 4 pkt 1 - co najmniej dwie publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu międzynarodowym. W tym zakresie materiał dowodowy, którym posłużył się Minister, jest wystarczający. Publikacja powołana w pkt 11.1 lit. h) wniosku Rektora - "Normatywność w czasach rewolucji" - została opublikowana w nr 2/2011 czasopisma "Uniwersytet Warszawski". Nie ma podstaw do podważania ustalenia Ministra, według którego, jest to magazyn społeczności akademickiej niespełniający wymogu recenzowanego czasopisma naukowego o zasięgu międzynarodowym. Nadto, we wniosku Rektora określono publikację jako artykuł popularnonaukowy, a nie naukowy. O spełnieniu analizowanej przesłanki nie świadczy wcześniejsze wystąpienie z treściami przedstawionymi w publikacji na konferencji międzynarodowej. Tego rodzaju aktywność mogła być przedstawiona we wniosku w odniesieniu do § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia. Argumentacja skarżącego (doktoranta) nie prowadzi do wykazania, że czasopismo Uniwersytet Warszawski jest czasopismem recenzowanym w rozumieniu § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Takim wykazaniem nie jest spostrzeżenie, że recenzowanie nie musi mieć charakteru stałego. Nadto, podnoszony przez skarżącego brak legalnej definicji pojęcia "recenzowane czasopismo naukowe" w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym nie oznacza, że pojęcie to nie ma znaczenia normatywnego. Jako element przesłanki materialnej z § 2 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, pojęcie recenzowanego czasopisma naukowego powinno być w procesie stosowania tergo przepisu wyłożone. W procesie tym nie można ograniczyć się do stwierdzenia, czy publikacja ma charakter naukowy. Konieczne jest rozstrzygnięcie dalszego wymogu: opublikowania w recenzowanym czasopiśmie naukowym o zasięgu międzynarodowym. W tym zakresie uprawnione jest odwołanie się, w ramach wykładni systemowej, do przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 695 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (a także w trakcie procedury konkursowej). W myśl tego przepisu, warunkiem wszczęcia przewodu doktorskiego jest posiadanie wydanej lub przyjętej do druku publikacji naukowej w formie książki lub co najmniej jednej publikacji naukowej w recenzowanym czasopiśmie naukowym o zasięgu co najmniej krajowym, określonym przez ministra właściwego do spraw nauki na podstawie przepisów dotyczących finansowania nauki lub w recenzowanym sprawozdaniu z międzynarodowej konferencji naukowej lub publiczna prezentacja dzieła artystycznego. Takie wykazy były ogłaszane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w formie załączników do komunikatów na podstawie przepisów wykonawczych do art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1620 ze zm.). Przepisy wykonawcze w tym zakresie zawarte są w § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 877 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1126). W wykazach tych, stanowiących załączniki do komunikatów: z dnia 17 września 2012 r., z dnia 21 grudnia 2012 r. (obowiązywał podczas oceny jednostek naukowych w 2013 r. do oceny publikacji z lat 2011-2012) oraz z dnia 17 grudnia 2013 r., a także z dnia 31 grudnia 2014 r., czasopismo "Uniwersytet Warszawski" nie zostało wymienione. W związku z argumentacją skarżącego warto jeszcze zwrócić uwagę na brak podstaw do traktowania publikacji popularnonaukowej jako publikacji naukowej. Rzeczywiście odnotować trzeba, że w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym pojęcia "nauka" i "badania naukowe" nie zostały zdefiniowane (patrz: art. 2 ust. 1 pkt 30). W tej sytuacji znowu skorzystać należy z rezultatów wykładni systemowej. Sięgnięcie do norm ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki jest nie tylko możliwe, ale i wskazane, w sytuacji, w której ustawa ta została przez ustawodawcę zaliczona do ustaw reformujących system nauki. Z art. 2 pkt 2 i 3 lit. a ustawy o zasadach finansowania nauki nie wynika, aby publikacja popularnonaukowa była tożsama z publikacją naukową. Jak stanowi art. 2 pkt 8, popularyzacja jest działalnością upowszechniającą naukę, a nie działalnością naukową. Warto jeszcze zauważyć, pamiętając o specyficznej mocy wiążącej zaleceń Komisji Europejskiej, że także według definicji zawartej w sekcji 3 Załącznika do Zalecenia Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych (Dz.U.UE.L.2005.75.67), działalność naukowa jest utożsamiana z badaniami naukowymi, inicjowaniem lub tworzeniem nowej wiedzy, a nie z popularyzacją wiedzy naukowej. Zalecenia nie są wprawdzie wiążące dla adresatów, ale powinny być uwzględniane przy sądowej wykładni norm prawa krajowego państw członkowskich (patrz: Andrzej Wróbel [w:] "Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy", pod. red. A. Wróbla, LEX 2010, s. 74).

Powtórzyć więc można, że bezpodstawne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego, materiał dowodowy dotyczący publikacji "Normatywność w czasach rewolucji" nie został zebrany w sposób wyczerpujący, z naruszeniem art. 77 K.p.a.

Odmienna ocenę należy wyrazić w odniesieniu do projektu współpracy z Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej (wymienionego w części wniosku zatytułowanej: "Znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi" w punkcie 11.1.3 b) oraz projektu współpracy z Centrum Myśli Jana Pawła II (wymienionego w tej samej części wniosku w punkcie 11.3. c). Współprac ta miała miejsce w latach 2012-2013. Okoliczności istotne dotyczące tych projektów związane są z przesłankami § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W myśl tego przepisu, za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się znaczący udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię lub we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi. W uzasadnieniu pierwszej decyzji organ, nawiązując do "udziału w 2 projektach prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi", stwierdził, że osiągnięcia te nie stanowiły osiągnięć, o których mowa w § 2 ust. 4, "z uwagi na mało znaczący udział w projekcie lub projekt nie był prowadzony przez uczelnię". Sformułowanie stanowiska w sposób tak nieprecyzyjny nie pozwala nawet na jego weryfikację (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 369/12, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przecież projekty te nie były zgłoszone jako prowadzone przez uczelnię lecz we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi. Nadto, ze sformułowania tego nie wynikało do którego projektu odnosiło się stwierdzenie o mało znaczącym udziale, a do którego stwierdzenie, ze projekt nie był prowadzony przez uczelnię. Uzasadnienie nie zawierało wyjaśnienia stanowiska faktycznego i prawnego organu w omawianym zakresie. Wreszcie odnotować należy za skarżącym, że obrazujący rezultat pracy Zespołu powołanego przez Ministra protokół, zawierał w częściach dotyczących projektów uwagi PMU (mało znaczący udział). W równie lakonicznym, w odniesieniu do analizowanych projektów, uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że nie uznał projektów, gdyż nie były one prowadzone przez uczelnię. Było to całe uzasadnienie odmowy uznania tych projektów za osiągnięcie naukowe. Podkreślić trzeba, że ponownie sporządzony przez Zespół protokół zawierał zapis PMU.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, w omawianym zakresie, Sąd pierwszej instancji był uprawniony do zakwestionowania zgodności decyzji z obowiązującą procedurą. Szczegółowy tryb oceniania wniosków i przyznawania stypendiów uregulowany został w przepisach art. 199c ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 4 ust. 1-6 rozporządzenia. Stypendium przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego (art. 199c ust. 1). Oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra (§ 4 ust. 1), który po zakończeniu oceny wniosków przedstawia ministrowi ranking wniosków (§ 4 ust. 6). Stanowisko organu powinno zatem uwzględniać stanowisko zespołu, przy czym stopień związania organu wynika z relacji tych dwóch podmiotów, które na gruncie procedury administracyjnej można ocenić jako relacja organu z biegłym. Ocena zespołu jest szczególnego rodzaju opinią. Co do zasady zatem organ powinien rozstrzygać w zgodzie z rankingiem wniosków ustalonym przez Zespół. Nie ma jednak podstaw do odbierania organowi kompetencji do rozstrzygania sprawy w sposób odmienny, po zakwestionowaniu oceny zespołu z punktu widzenia zgodności z prawem lub przyjętymi kryteriami. Sytuacja taka musi być jednak przez ministra wyjaśniona w sposób wskazany w art. 107 § 3 K.p.a. Rozbieżność, co przyczyn odmowy zakwalifikowania projektu jako osiągnięcia naukowego, bez uzasadnienia tej rozbieżności stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (nie, jak to wskazał Sąd pierwszej instancji art. 107 § 1 K.p.a.). Rozbieżności tej nie można usunąć w drodze odpowiedzi na skargę, która stanowi pismo procesowe powstałe już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ odmówił uznania projektów za osiągnięcia naukowe z powodu braku ich prowadzenia przez uczelnię, a przecież we wniosku projekty te zgłoszone zostały jako udział w projektach prowadzonych we współpracy z innymi ośrodkami naukowymi. Te dwie formy aktywności stanowią odrębne przesłanki hipotezy z § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia i wymagają odrębnych, konkretnych ustaleń.

Uchybienia nie sanuje zawarte w odpowiedzi na skargę twierdzenie organu, że omyłkowo w decyzji uzasadnił odmowę uznania omawianego osiągnięcia z uwagi na brak prowadzenia projektów przez uczelnię. W uzasadnieniach obu decyzji nie rozważono istotnej okoliczności wyczerpującej przesłankę § 2 ust. 4 pkt 2 – posiadania przez Międzynarodową Szkołą Humanistyczną Europy Wschodniej oraz Centrum Myśli Jana Pawła II statusu ośrodka naukowego. W tej mierze nie zebrano żadnych dowodów. Z wniosku wynika, że Rektor określił te podmioty jako inne ośrodki naukowe. Próba rozważenia statusu tych placówek została podjęta przez Ministra dopiero w skardze kasacyjnej. Jest to jednak próba niewystarczająca dla możliwości skutecznej sądowej kontroli legalności zastosowania wobec wniosku § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Jak wynika z powyższych rozważań, o naukowym charakterze aktywności świadczy przede wszystkim rodzaj prowadzonych przez podmiot badań (art. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 3 ustawy o zasadach finansowania nauki). Poprzestanie na ustaleniu, że Międzynarodowa Szkoła Humanistyczna Europy Wschodniej jest siecią współpracujących instytucji akademickich regionu, a Centrum Myśli Jana Pawła II jest samorządową instytucją kultury nie jest wystarczające. Także powoływanie się wyłącznie na definicje jednostki naukowej (art. 2 pkt 34 Prawa o szkolnictwie wyższym) nie nawiązuje wprost do pojęcia ośrodka naukowego, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Świadczy o tym treść art. 10 w związku z art. 5 pkt 1-3 ustawy o zasadach finansowania nauki. Wobec oświadczenia złożonego przez skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, w dniu 4 listopada 2015 r., o otrzymaniu przez Centrum Myśli Jana Pawła II grantów naukowych od Ministra nauki i Szkolnictwa Wyższego, należy zbadać okoliczności związane z prowadzonymi przez oba podmiotu badaniami oraz środkami otrzymywanymi na te badania.

Już z powyższych uwag widać, że uchybienia w wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego wynikały z braku jednoznacznego stanowiska organu w zakresie przyczyn odmowy uznania omawianych dwóch projektów za osiągnięcia naukowe. Dodać do tego warto, że w odpowiedzi na skargę organ argumentował, niezależnie od innych wskazanych już wywodów, jako tę przyczynę, brak związku projektów we współpracy z innymi ośrodkami ze studiami doktoranta. Jest to, oprócz obrazu niekonsekwencji organu, kwestia materialna, którą należy poruszyć tylko w zakresie potrzebnym dla wykazania niedostatków procesowych zaskarżonej decyzji. Zagadnienie to odnosi się przede wszystkim do projektu prowadzonego przez Neuropsychologiczne Koło Naukowe (nr 202 w rejestrze studenckich organizacji naukowych) UW, Wydział Psychologii UW, który to projekt został wymieniony we wniosku w punkcie 11.1.2 d - Udział w projektach lub grantach badawczych prowadzonych przez uczelnię.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister motywował odmowę w tym zakresie tym, że projekt nie był prowadzony przez uczelnię. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oparcie tego stanowiska prawnego jedynie na ustaleniu, że Neuropsychologiczne Koło Naukowe jest uczelnianą organizacją studencką, nie jest wystarczające. Zgodnie z art. 204 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, uczelniane koło naukowe jest rzeczywiście rodzajem uczelnianej organizacji studenckiej. Nie oznacza to, że w żadnym przypadku nie może być wykonawcą projektu badawczego prowadzonego przez uczelnię. Każdy projekt badawczy należy oceniać indywidualnie w kontekście indywidualnych. W niniejszej sprawie prowadzenie projektu przez Neuropsychologiczne Koło Naukowe zostało uznane we wniosku Rektora Uniwersytetu Warszawskiego za projekt badawczy tej uczelni. Niezależnie od takiego subiektywnego stwierdzenia, w każdym przypadku możliwe jest zbadanie okoliczności obiektywnych związanych z projektem badawczym. Do okoliczności tych zaliczyć można chociażby finansowanie projektu, udział pracowników uczelni w projekcie, czy też ewentualne wykorzystanie efektu spornej działalności przez uczelnię.

Skoro w odniesieniu do trzech przejawów działalności skarżącego wystąpiły w postępowaniu administracyjnym naruszenia procesowe, to podstawa procesowa skargi kasacyjnej w tym zakresie nie jest usprawiedliwiona. W tej sytuacji przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów materialnych skargi kasacyjnej, poza uwagami o charakterze materialnym, które zostały sformułowane w trakcie analizy podstawy procesowej skargi kasacyjnej. Można jednak zauważyć, że oparcie, przez wnoszącego skargę kasacyjną, zarzutu naruszenia art. 199c ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym na rozumieniu pojęcia "interdyscyplinarna rozprawa doktorska" sformułowanego w art. 14a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 ze zm.) jest bezpodstawne. Przepis ten, w brzmieniu stanowiącym kanwę do wyartykułowania zarzutu zaczął obowiązywać z dniem 22 grudnia 2014 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji. Według przepisu art. 14a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przewody doktorskie mogą być przeprowadzane wspólnie, na podstawie porozumienia, przez rady jednostek organizacyjnych szkół wyższych lub innych jednostek organizacyjnych, w tym także zagranicznych, jeżeli posiadają one uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Zgodnie zaś z art. 14a ust. 2, w przypadku szkoły wyższej stroną porozumienia, o którym mowa w ust. 1, jest szkoła wyższa, której jednostki posiadają uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Jest bezsporne, że M. R. odbywał studia doktoranckie na Wydziale Prawa i Administracji, a przewód doktorski skarżącego nie był przewodem wspólnym, w rozumieniu tych przepisów. Nie była to praca wspólna z zakresu prawa i psychologii. Jednak czym innym jest ocena dorobku badawczego w określonej dziedzinie, np. w psychologii, a czym innym ocena przydatności elementów innych dziedzin nauki w pracy badawczej, np. dorobku psychologii w pracy badawczej z dziedziny prawa. Jest to kwestia analizy konkretnego projektu, w której to analizie należy brać pod uwagę także stanowisko promotora, czy recenzentów. Z uwagi zatem na uchybienia procesowe, o których mowa wyżej, a także z uwagi na zbyt ogólny charakter zarzutu materialnego, należy ograniczyć się do takiego odniesienia się do pierwszej podstawy materialnoprawnej. Pozostałe zarzuty materialne wnoszącego skarge kasacyjną Ministra, z zakresu zastosowania prawa materialnego, a więc subsumpcji stanu faktycznego, będą możliwe do oceny po wyczerpującym zebraniu i ocenieniu materiału dowodowego.

Na zakończenie warto jeszcze skonstatować, że zaakceptowanie kasacyjnego wyroku Sądu pierwszej instancji nie oznacza aprobaty dla objęcia sądową kontrolą sposobu oceniania dorobku naukowego przez Zespół. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku prawidłowo wskazano, że kwestia ta, jako rozstrzygnięcie uznaniowe, nie podlega merytorycznej ocenie sądu administracyjnego kontrolującego decyzję uznaniową. Wydane w niniejszej sprawie orzeczenia sądowe dotyczą punktacji, ale nie nie odnoszą się do procesu oceniania osiągnięć. Mieszczą się w kontroli trybu procedowania w sprawie przyznawania stypendium naukowego dla doktorantów. W ramach kontroli tego trybu jest zaś dopuszczalne zbadanie przez sąd administracyjny, czy określone osiągnięcie ma być poddane merytorycznej ocenie Zespołu oraz organu.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji tylko w zakresie publikacji "Normatywność w czasach rewolucji" nie było prawidłowe. Mimo tego uchybienia zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.