Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 38/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 4, art. 33 pkt 2, art. 59 par. 1, par. 2, art. 29 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – dalej "k.p.a." oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej "u.p.e.a." Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia G. B. i H. B. (dalej "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] sierpnia 2008 roku.

Z motywów postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne, z wniosku wierzyciela - Burmistrza T., wobec H. B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] z dnia [...] sierpnia 2007 roku [...] z dnia [...] września 2007 roku "[...] z dnia [...] lipca 2008 roku, obejmujących zaległość w podatku od nieruchomości za lata 2006 i 2007 oraz wobec małżonków H. i G. B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 roku, obejmującego zaległość w podatku od nieruchomości za rok 2008.

W oparciu o powyższe tytuły wykonawcze Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. w dniu [...] sierpnia 2008 r. wystawił zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności skierowane do Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w W. (doręczone H. B. w dniu [...] września 2008 r.) oraz do Banku PKO BP SA w W. (doręczone zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu [...] września 2008 r.).

Pismem z dnia [...] września 2008 r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa w W. poinformowała organ egzekucyjny, iż Skarżący nie są członkami Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w W., natomiast Bank PKO BP S.A. w W. pismem z dnia [...] października 2008 r. udzielił informacji, iż zajęta kwota nie może być przekazana, gdyż środki pieniężne na zajętym rachunku nie przekraczają kwoty wolnej od zajęcia.

Pismem z dnia [...] października 2008 r. Skarżący wnieśli do Urzędu Skarbowego w W. "skargę na decyzję zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego utrzymującą w mocy tytuł wykonawczy Burmistrza T.". Wnioskodawcy powołując się na numery doręczonych zawiadomień wskazali na naruszenie art. 7, art. 10, oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Pismem z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wezwał Skarżących do sprecyzowania ww. żądania. W odpowiedzi Skarżący nadesłali pismo zatytułowane "Odwołanie", w którym wnieśli o "wycofanie zawiadomienia z Urzędu Skarbowego w celu wznowienia postępowania faktycznego wyliczenia podatku od nieruchomości".

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., działając na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., odmówił Skarżącym uznania zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego, ponieważ pismo zobowiązanego kwestionujące wysokość podatku, którego podstawa zarzutu jest określona w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. zostało nadane po upływie terminu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił zaskarżone ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zalecił wezwanie zobowiązanych do sprecyzowania treści pisma z dnia [...] października 2008 r. poprzez wskazanie instytucji procesowych przysługujących wnoszącym ze względu na aktualny stan sprawy, z jednoczesnym wyjaśnieniem ich skutków procesowych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wezwał Skarżących do sprecyzowania żądań zawartych w piśmie z dnia [...] października 2008 r.

W odpowiedzi Skarżący zwrócili się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wierzyciel – Burmistrz T. pismem z dnia [...] marca 2009 r. poinformował organ egzekucyjny, że decyzje określające Skarżącym zobowiązanie podatkowe za lata 2006, 2007 i 2008 są ostateczne, a zobowiązania w nich ustalone są wymagalne.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...] i [...]. Kolejnym postanowieniem z tego samego dnia odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...].

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...]. Wyjaśnił, że warunki, które muszą być spełnione, aby postępowanie egzekucyjne zostało umorzone określa art. 59 § 1 oraz § 2 u.p.e.a. i stwierdził, iż w niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione.

Organ wskazał, że Skarżący domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego, zarówno we wniosku z dnia [...] października 2008 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2009 r., jak i w zażaleniu z dnia [...] marca 2009 r. wnieśli jedynie o przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi gminy wskazując, iż decyzja będąca podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego nie była zaskarżona, a spór dotyczący wysokości należnego podatku od nieruchomości trwa już od 2003 r. Tymczasem kwestionowanie przez Skarżących zasadności i wysokości naliczonego podatku od nieruchomości nie może być przyczyną umorzenia postępowania. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. trafnie przyjął, że w świetle art. 59 § 1 u.p.e.a. oraz negatywnego dla Skarżących stanowiska wierzyciela wpływu na wynik niniejszej sprawy nie może mieć spór pomiędzy zobowiązanymi a wierzycielem, co do wysokości naliczonego podatku objętego tytułem wykonawczym na podstawie, którego prowadzona jest egzekucja.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna z dnia [...] lutego 2008 r., na podstawie której wierzyciel domagał się wykonania obowiązku w niej ustalonego oraz że wierzyciel podtrzymał wniosek co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie może ingerować w treść stanowiska wierzyciela zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2009 r. dotyczącego wymagalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym o numerze [...]. Podkreślił, że podstawą prowadzonego postępowania był tytuł wykonawczy wystawiony wobec Skarżących, wydany na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. Powołując się na art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazał, iż wymagalność obowiązku nie podlega badaniu przez organ egzekucyjny w ramach czynności wstępnych, wobec czego nie jest przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wynikający z tego przepisu zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku oznacza brak uprawnień tego organu do ponownego rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze z dnia [...] lutego 2009 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych,

- art. 10 k.p.a. poprzez nie umożliwienie wypowiedzenia się, co do całego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji,

- art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego decyzji,

- art. 148 § 2 poprzez jego zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, iż lokalizacja stacji benzynowej narusza interes prawny właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości zlokalizowanych w obszarze oddziaływania stacji bazowych. Wskazali, że obecnie mają ograniczone prawo do zagospodarowana swojej nieruchomości i korzystania z posadowionego na niej domu. Zakłócone bowiem zostało normalne funkcjonowanie w sposób uniemożliwiający osiągnięcie pełnego dobrostanu psycho-fizycznego. Skarżąca podała, iż jako ofiara sąsiedztwa doznała krzywdy moralnej w postaci udręki i lęku. Według niej doszło do naruszenia art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Poinformowała, że wystąpiła z wnioskiem do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania mającego doprowadzić działkę do stanu zgodnego z prawem.

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej również wskazywała na szkodliwość stacji bazowej. Domagała się sprawienia, aby urządzenie, które postawiono na gruncie zostało usunięte. Podważała decyzję wymierzającą podatek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w stosunku do H. B., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, natomiast Skarżąca domaga się w ramach rozpoznania skargi na to postanowienie wydania orzeczenia w sprawie posadowienia na nieruchomości urządzenia, które jej zdaniem jest szkodliwe oraz wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji określającej podatek od nieruchomości.

Wobec tak postanowionych oczekiwań Skarżącej przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jednak sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów administracyjnych. Natomiast granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej oraz przez całokształt tylko prawnych aspektów sprawy i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196-197).

W niniejszej sprawie zakres rozpoznania sprawy wyznacza treść zaskarżonego postanowienia, które dotyczy postępowania egzekucyjnego, a konkretnie odmowy jego umorzenia. Nie mogą być zatem w ramach tego postępowania sądowego uwzględnione zarzuty wykraczające poza zakres sprawy. Poza zakres rozpoznanej sprawy wykracza niewątpliwie kwestia związana z posadowieniem na nieruchomości urządzenia określanego przez Skarżącą jako stacja bazowa oraz kontrola decyzji określającej podatek od nieruchomości. Podatek ten został określony w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego zakończonego wydaniem decyzji. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego i ma na celu wyegzekwowanie m.in. nieuiszczonego podatku określonego decyzją wydaną w postępowaniu podatkowym. Na decyzje w przedmiocie podatku oraz postanowienia wydane w toku postępowania egzekucyjnego służą odrębne środki zaskarżenia, których uruchomienie może doprowadzić do kontroli tych aktów administracyjnych przez sąd administracyjny. Inaczej mówiąc, aby doprowadzić do kontroli decyzji w przedmiocie podatku należy złożyć skargę na tę decyzję, po wyczerpaniu środków zaskarżenia przed organami podatkowymi. Niemożliwe jest uzyskanie kontroli takiej decyzji poprzez zaskarżenie do sądu postanowienia wydanego w ramach postępowania egzekucyjnego.

Kwestię tę Sąd obszernie wyjaśniał Skarżącej i jej pełnomocnik podając ustne motywy uzasadnienia wyroku (również na rozprawie wskazywał na odrębność dwóch ww. spraw), ale mimo to Skarżąca we wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku ponownie podniosła argumenty, które zgodnie z wyjaśnieniami Sądu nie mogą być rozpoznane w ramach niniejszego postępowania sądowego. Wydaje się więc, że Skarżąca nie może, bądź nie chce przyjąć do wiadomości istniejącego porządku prawnego, ale pozostaje przy tym rozżalona, iż sprawa nie jest rozstrzygnięta w oczekiwanym przez nią zakresie. W tej sytuacji można jedynie powtórzyć to co podano w ustnych motywach wyroku, iż w świetle istniejących regulacji prawnych Skarżąca nie może poprzez zaskarżenie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji określającej podatek od nieruchomości lub do usunięcia zamontowanego urządzenia, zaś doprowadzić Skarżącą do wydania w tym zakresie orzeczeń może tylko odpowiedni dobór istniejących narzędzi prawnych.

Sąd w pełni podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż w postępowaniu egzekucyjnym w ogóle nie jest badana zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, wręcz organ egzekucyjny nie jest uprawniony do takiej oceny, co wynika wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a.. Do organu egzekucyjnego należy natomiast sprawdzenie, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej (art. 29 § 2 u.p.e.a.), ale w ramach tego obowiązku badane są wyłącznie wymogi formalne. Skoro więc w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja określająca podatek od nieruchomości za 2008 r., wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy obejmujący podatek wynikający z tej decyzji i skierował go do egzekucji, to organ egzekucyjny ma obowiązek prowadzić postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania tej należności.

Prawidłowo też organ odwoławczy wskazał, iż przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Tylko wystąpienie jednej z ww. przesłanek może być podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast ani we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ani w innych pismach składanych przez Skarżącą i jej małżonka nie wskazano na wystąpienie którejkolwiek z nich. Żądanie to nie mogło zatem być uwzględnione, szczególnie, że również organy nie dopatrzyły się wystąpienia ww. przesłanek. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne nie mogło być umorzone również przez wzgląd na postanowienia art. 59 § 2 u.p.e.a, który stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie stwierdził bowiem, iż wskazana w tym przepisie okoliczność wystąpiła.

Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W postępowaniu egzekucyjnym nie jest bowiem zbierany ani poddawany ocenie materiał dowodowy, lecz jak już wcześniej wspomniano, postępowanie to ma na celu doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku zobowiązanego. Zarzut naruszenia art. 148 § 2 k.p.a. jest niezrozumiały, gdyż wbrew zarzutowi skargi przepis nie został zastosowany. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie zwyczajnym, a nie w trybie wznowienia postępowania, więc nie sposób doszukać się zasadności tego zarzutu, tym bardziej, że Skarżąca go nie uzasadniła.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zaś jego uzasadnienie zawiera wszystkie niezbędne elementy jakie może zawierać akt administracyjny wydany w postępowaniu egzekucyjnym.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.