Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 876/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ([...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane t.j.- Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania W. K,. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...], nakazującej W. K. rozbiórkę części budynku o wymiarach 5,40 m x 2.60 m usytuowanej na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] w miejscowości [...], stanowiącą rozbudowę budynku sklepu znajdującego się przy ul. [...] w miejscowości [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] stycznia 2008 r. oględziny. W trakcie tych oględzin stwierdzono, że na ww. nieruchomości zlokalizowany jest jednokondygnacyjny budynek handlowy murowany. Od strony zachodniej do budynku dobudowany jest budynek o wymiarach ok. 5,40 m x 2,60 m. Dach dobudowanego budynku jest drewniany, kryty blachą. Ponad dachem znajduje się komin o wymiarach ok. 50 cm x 70 cm i wysokości około 90 cm. Wewnątrz dobudowanego budynku znajduje się zaplecze sklepu, kotłownia na paliwo stałe oraz pomieszczenie wc. Właściciel przedmiotowych nieruchomości – W. K. oświadczył, iż nieruchomość zakupił w dniu [...] lipca 2005r. na podstawie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...], zawartego przed notariuszem A. R. w Kancelarii Notarialnej w [...]. Oświadczył również, że od momentu zakupu nie rozbudowywał obiektu. W dniu [...] października 2005r. dokonał zgłoszenia remontu do Starostwa Powiatowego w [...]. W ramach dokonanego zgłoszenia zostały wykonane wszystkie roboty, oprócz wymiany blach na dachu i na ścianach wiaty. Komin nad częścią budynku o ścianach z blachy został rozebrany do poziomu dachu, a następnie odbudowany. Wymieniona została uprzednio istniejąca instalacja c.o. i wymieniony został kocioł c.o., poprzednio znajdujący się w tym samym miejscu. G. S. - reprezentująca na wizji Urząd Gminy [...] (poprzedniego właściciela działek nr [...],[...],[...]) - przedstawiła operaty szacunkowe nieruchomości zakupionej przez W. K. Zgodnie z tymi operatami, w momencie sprzedaży na działkach o nr ew. [...] i [...] znajdował się budynek usługowy o powierzchni użytkowej 17,40 m2. Budynek wyposażony był w instalację elektryczną. Na działce o nr ew. [...] zlokalizowany był budynek usługowy o powierzchni użytkowej 22,80 m2. Budynek wyposażony był w instalację wodociągową i elektryczną. J. M. oświadczyła, że w 2005 roku wykonywane były czynności budowlane: wylewana była posadzka na zewnątrz oraz wykonane były ściany zewnętrzne. Wykonano prace związane z dachem, a także wybudowano nowy komin.

Podczas kolejnych oględzin, które odbyły się w dniu [...] czerwca 2008r. stwierdzono, że lokal zlokalizowany na działce o nr ew. [...] posiada wymiary 4,01 m x 5,71 m (powierzchnia użytkowa - 22,90 m2), natomiast lokal zlokalizowany na działce o nr ew. [...] i [...] ma wymiary 2,85 m x 5,71 m (powierzchnia użytkowa - 16,27 m2). Od strony zachodniej w części budynku ze ścianami z blachy trapezowej mieści się: zaplecze o wymiarach 3,58 m x 2,41 m (powierzchnia użytkowa - 8,64 m2), kotłownia o wymiarach 1,03 m x 1,57 m (powierzchnia użytkowa - 1,62 m2) oraz pomieszczenie wc o wymiarach 1,26 m x 1,57 m (powierzchnia użytkowa - 1,98 m2). W trakcie oględzin przedłożono kopie z mapy zasadniczej z dnia [...] maja 2000r. (mapa zaktualizowana według stanu na dzień [...] kwietnia 2000r.), z dnia [...] marca 2004r. oraz z dnia [...] października 2005r. Na dwóch pierwszych kopiach mapy naniesiony jest jedynie główny, murowany budynek sklepu, brak jest natomiast części budynku od strony zachodniej. Część ta uwidoczniona została na kopii mapy zasadniczej wykonanej w 2005 roku.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku oraz nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w celu ewentualnej legalizacji przedmiotowego obiektu w terminie do dnia 30 września 2008r.

W związku z nie złożeniem przez W. K. wymaganych dokumentów, decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego nakazał mu rozbiórkę części budynku o wymiarach 5,40 m x 2,60 m, stanowiącą rozbudowę budynku sklepu, znajdującego się na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...].

W wyniku postępowania odwoławczego [...]WINB decyzją z dnia [...] lutego 2009r., Nr [...] uchylił w/w decyzję i poprzedzające ją postanowienie organu I instancji wskazując, iż organ winien przeprowadzić dodatkowo odrębne postępowanie w sprawie legalności dobudowanej części obiektu nie zaś rozszerzać prowadzone już postępowanie w sprawie prawidłowości i legalności komina.

W toku kontynuowanych czynności wyjaśniających po uprzednim wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową przedmiotowego budynku oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w celu ewentualnej legalizacji przedmiotowego obiektu w terminie do dnia [...] września 2009r.

W związku z faktem, iż inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów, decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nakazano W. K. rozbiórkę części budynku o wymiarach 5,40 m x 2,60 m usytuowanej na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] w miejscowości [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] marca 2010r., Nr [...], którą następnie uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1150/10.

Mając na uwadze powyższy wyrok, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r., Nr [...] uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2009r. w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w niniejszej sprawie istnieje wiele wątpliwości dotyczących wielkości, położenia i czasu budowy przedmiotowej rozbudowy, w związku z czym organ powiatowy winien przeprowadzić rozprawę administracyjną i przesłuchać świadków.

W dniu [...] czerwca 2011r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której J. M. oświadczyła, iż budynek murowany został wybudowany w latach 80-tych ubiegłego wieku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Po jego wybudowaniu [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego zajął lokal od strony działki o nr ew. [...], a następnie zajmował go K. S. Skarżąca nie potrafiła podać daty budowy przedmiotowej rozbudowy obiektu budowlanego. Kierownik Referatu Rolnictwa, Gospodarki Komunalnej Urzędu Gminy [...] – J. C. oświadczyła, iż sprzedaż budynku miała miejsce w dniu [...] lipca 2005r. zgodnie z podziałem opracowanym przez geodetę, zatwierdzonym przez Starostwo Powiatowe w dniu [...] kwietnia 2005r. Gmina [...] sprzedała W. K. całość budynków znajdujących się na działkach o nr ew. [...],[...] i [...].

Następnie na wnioski stron organ powiatowy przesłuchał świadków w przedmiotowej sprawie. T. D. oświadczył, że w momencie przetargu nie istniała przybudówka. K. S. oświadczył, iż jest właścicielem sklepu na działce o nr ew. [...] od lipca 2005 roku i nie ma pewności, czy w 2005 roku istniała przybudówka przy sklepie W. K., chociaż wydaje mu się, że istniała. M. B. oświadczyła, iż nakłady na rozbudowę nie były ponoszone oraz nie była zwiększona wartość środka trwałego, a rozbudowa budynku nie była przedmiotem sprzedaży. E. P.-Z. zeznała, że nie pamięta czy na wycenianej przez nią działce istniała przybudówka. R. W. oświadczył, iż nie jest w stanie stwierdzić, czy istniejący obiekt budowlany na przedmiotowej nieruchomości jest w takim samym stanie i kształcie jak podczas czynności podziału nieruchomości. G. S. oświadczyła, iż nie pamięta, czy była usytuowana na działce omawiana przybudówka. D. S. zeznała, że w latach 1990-2001 istniał jedynie budynek podstawowy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. nakazano W. K. rozbiórkę części budynku o wymiarach 5,40 m x 2,60 m usytuowanej na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] w miejscowości [...], stanowiącą rozbudowę budynku sklepu znajdującego się przy ul. [...] w miejscowości [...].

Na skutek wniesionego przez W. K. odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając odwołanie, organ wskazał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego omawianej sprawy.

Zdaniem organu w niniejszej prawie doszło do samowolnej rozbudowy budynku sklepu o część o wymiarach 5,40 m x 2,60 m na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości [...]. Świadczą o tym dokumenty zgromadzone w niniejszej sprawie. Co prawda z zeznań świadków nie wynika jednoznacznie data rozbudowy sklepu, ani czy w ogóle taka rozbudowa miała miejsce, to jednak z map zasadniczych i dokumentacji technicznej wynika, że doszło do samowoli. Na mapie z dnia [...] maja 2000r. na działce o nr ew. [...] znajduje się jedynie budynek murowany (podstawowy). Na mapie zasadniczej z dnia [...] czerwca 2004r. widoczna jest na działce o nr ew. [...] przybudówka, która została wykonana w ramach samowoli budowlanej. Powyższa mapa została wykorzystana w dniu 20 kwietnia 2005r. do sporządzenia projektu podziału nieruchomości przez R. W. Natomiast jak wynika z mapy zasadniczej z dnia [...] grudnia 2008r. na działce o nr ew. [...] naniesiono dodatkowo część budynku o wymiarach 1.68 ni x 2.50 m, która stanowi rozbudowę budynku dobudowanego do podstawowego budynku murowanego. Mapy zasadnicze, które wykonywane są przez uprawnionych geodetów uwzględniają lokalizację obiektów z zaznaczeniem ich obrysów i wymiarów, które pozwalają dokładnie umiejscowić budynki w terenie. Mapa zasadnicza jest o tyle wiarygodnym dokumentem, iż organ powiatowy jak i organ wojewódzki mogą na niej opierać swoje stanowisko.

Odnosząc się do daty rozbudowy budynku podstawowego, organ II instancji stwierdził, że organowi powiatowemu nie udało się ustalić dokładnej daty rozbudowy, którą próbował ustalić w postępowaniu wyjaśniającym poprzez przeprowadzenie rozprawy, wezwanie świadków oraz analizę map. Jednakże najważniejszą kwestią było ustalenie okresu budowy obiektu, a przez to ustalenie pod rządami, której ustawy Prawo budowlane doszło do samowoli budowlanej. W związku z bezsprzecznym ustaleniem, iż w omawianej sprawie rozbudowa sklepu nastąpiła w latach 2000-2008 właściwym trybem jest tryb postępowania wskazany w art. 48 Prawa budowlanego z 1994r.

Z uwagi na możliwość legalizacji samowoli budowlanej PINB w [...] nałożył na inwestora obowiązki zmierzające do legalizacji obiektu, jednakże inwestor ich nie wykonał.

Z uwagi na poczynione ustalenia oraz w związku z nie wykonaniem przez inwestora nakazanych obowiązków, prawidłowo został nałożony na niego nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. K., zarzucając organowi wojewódzkiemu naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1 i 80 kpa polegającą na wydaniu decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz błędnej ocenie, że część budynku o wymiarach 5,40 x 2,60 m usytuowana na działkach o nr ewidencyjnych [...],[...] i [...] w miejscowości [...] została wykonana w okresie od 2000 do 2008 roku, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w szczególności zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku, mapa z dnia [...] maja 2000 r. zaktualizowana przez uprawnionego geodetę według stanu na dzień [...] kwietnia 2000 r. jak również zeznania świadków nie pozwalają na przyjęcie, że dobudówkę wykonano w tym okresie,

2) obrazę art. 107 § 3 kpa polegającą na nie wskazaniu w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej zaświadczeniu wydanemu przez Wójta Gminy [...].

Zdaniem skarżącego w sprawie wadliwie uznano na podstawie mapy z dnia [...] maja 2000 r., zaktualizowanej przez uprawnionego geodetę, według stanu na dzień [...] kwietnia 2000 r. oraz na zeznaniach świadków, przesłuchanych w toku postępowania, że dobudowany budynek nie istniał przed 2000 r.

Skarżący zarzucił organom lakoniczne przeprowadzenie przesłuchań świadków, co uniemożliwia właściwą ocenę ich zeznań, a same zeznania nie wniosły nic do sprawy.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Dokonując kontroli legalności decyzji będącej przedmiotem skargi w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, gdyż kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy mają ustalenia faktyczne, tylko bowiem przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistym, określić można prawa i obowiązki stron. W ocenie Sądu, postępowanie na podstawie, którego wydano zaskarżoną decyzję nie jest obarczone wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ orzekający w sprawie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do jej rozstrzygnięcia. Obowiązek organu administracji państwowej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa, wynika z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w Dziale II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji w toku postępowania administracyjnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Istotą tego postępowania jest ustalenie wszelkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, po to, by następnie dokonać ich oceny pod kątem przepisów materialno-prawnych.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozbudowa budynku sklepu znajdującego się przy ul. [...] w miejscowości [...] o wymiarach 5,40 m x 2,60 m usytuowana na działkach o nr ew. [...],[...] i [...]. W związku z powyższym niezbędne jest ustalenie czy rozbudowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, a jeśli tak to kto jest odpowiedzialny za doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem poprzez legalizację samowoli budowlanej lub jej rozbiórkę.

Z akt administracyjnych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w związku z interwencją J. M. postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania komina przy budynku sklepu znajdującego się na działkach nr ewidencyjny [...],[...],[...] w miejscowości [...] ul. [...]. W trakcie oględzin, przeprowadzonych przez pracowników organu nadzoru budowlanego w dniu [...] stycznia 2008 r. stwierdzono, że na działkach nr [...],[...],[...] zlokalizowany jest budynek handlowy murowany, jednokondygnacyjny. Od strony zachodniej do budynku dobudowany został budynek o wymiarach ok. 5,40 x 2,60 m, ze ścianami z blachy trapezowej. Dach dobudowanego budynku jest drewniany, kryty blachą. Ponad dachem znajduje się komin o wymiarach ok. 50 x 70 cm i wysokości około 90 cm. Wewnątrz dobudowanego budynku znajduje się zaplecze sklepu, kotłownia na paliwo stałe oraz pomieszczenie wc.

W związku z dokonanymi podczas oględzin ustaleniami organ powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie dobudowy.

Podstawową rzeczą należącą do obowiązków organu było ustalenie daty dokonania rozbudowy, gdyż determinuje ona przepisy prawa mające zastosowanie.

Odnosząc się do przeprowadzonego przez organ powiatowy postępowania dowodowego, Sąd stwierdza, że zostało ono przeprowadzone zgodnie z regułami wskazanymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Organy podjęły wszystkie możliwe kroki w celu ustalenia daty samowoli budowlanej, poprzez przesłuchanie świadków, analizę map. Jednakże podjęte kroki nie doprowadziły do jednoznacznego ustalenia daty rozbudowy, dlatego też konieczne było ustalenie najbardziej prawdopodobnego okresu rozbudowy. Również w tym zakresie, zdaniem Sądu, organy prawidłowo wywiązały się z ciążącego na nich obowiązku. Z akt sprawy – dokumentacji geodezyjnej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, znajdującej się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] – wynika, że na mapie z dnia [...] maja 2000 r., zaktualizowanej przez uprawnionego geodetę według stanu na dzień [...] kwietnia 2000 r., na działce nr [...] oraz części działki nr [...], posiadającej aktualnie nr [...], zaznaczony jest jedynie budynek podstawowy, murowany. Na części działki nr [...], posiadającej aktualnie nr [...] i należącej do K. S., poza budynkiem podstawowym, widoczny jest także niewielki obiekt budowlany, usytuowany z tyłu budynku podstawowego. W miejscu usytuowania tego obiektu istnieje obecnie murowany budynek. Części budynku, dobudowane do budynku podstawowego na działce nr [...] oraz części działki nr [...], posiadającej aktualnie nr [...], naniesione zostały na mapy zasadnicze w dniu [...] czerwca 2004 r. w wyniku aktualizacji przeprowadzonej przez uprawnionego geodetę według stanu na dzień [...] czerwca 2004 r. Mapa zasadnicza, z tak oznaczonym stanem obiektów budowlanych, wykorzystana została w dniu [...] kwietnia 2005 r. do sporządzenia projektu podziału nieruchomości przez R. W. W wyniku aktualizacji mapy zasadniczej dokonanej w dniu [...] grudnia 2008 r. przez uprawnionego geodetę na działce [...] naniesiono dodatkowo część budynku o wymiarach 1,68 x 2,50 m. Część ta stanowi rozbudowę budynku dobudowanego do podstawowego budynku murowanego.

Z zestawienia wyżej opisanych map wynika, że co najmniej do roku 2000 na działkach oznaczonych aktualnie nr ew. [...],[...] i [...] istniał jedynie podstawowy budynek murowany. Oczywiste jest zatem, że termin wykonania na działkach nr ewidencyjny [...],[...] i [...] dobudowy budynku o wymiarach 5,40 x 2,60 m do budynku podstawowego nastąpił w okresie od roku 2000 do dnia [...] stycznia 2008 r., tj. do daty oględzin przeprowadzonych przez nadzór budowlany w postępowaniu administracyjnym w sprawie wybudowania komina przy budynku sklepu znajdującego się na działkach nr ewidencyjny [...],[...],[...] w miejscowości [...] ul. [...]. Ponadto rozbudowa następowała stopniowo, w co najmniej dwóch etapach.

Z powyższych ustaleń poczynionych przez organy jednoznacznie wynika, że skoro do rozbudowy doszło w okresie 2000-2008 to zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca1994 r.

Zasadą Prawa budowlanego jest to, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zasada ta została zapisana w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, który brzmi: roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ustawodawca przewidział jednak wyjątek od tej zasady polegający na możliwości budowy bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę i w art. 29 Prawa budowlanego zawarł katalog zamknięty obiektów oraz robót budowlanych stanowiących ten wyjątek. Jednakże nie oznacza to że objęte ww. przepisem obiekty jak i roboty budowlane nie podlegają żadnej kontroli, ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 1 ww. ustawy większość z nich podlega obowiązkowi dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Jednakże w katalogu uprawniającym do dokonania robót budowlanych na podstawie zgłoszenia nie została ujęta rozbudowa istniejącego budynku. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że prowadzenie takich prac budowlanych podlega reżimowi pozwolenia na budowę, a w omawianym przypadku konkretnie pozwolenia na rozbudowę na podstawie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z akt sprawy wynika, że W. K. nieruchomość zakupił w dniu [...] lipca 2005 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] zawartego w Kancelarii Notarialnej w [...]. Natomiast przed ta datą najemcą lokalu użytkowego położonego na działce nr ew. [...] był [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego w [...], a właścicielem była Gmina [...]. Według pisma z dnia [...] lipca 2011 r. Wójta Gminy [...] Gmina od momentu wybudowania budynku w latach osiemdziesiątych nie dokonywała jego rozbudowy oraz nie wydawała żadnemu inwestorowi ani dzierżawcy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a księgowa Gminy – M. B. – oświadczyła, że rozbudowa budynku nie była przedmiotem przetargu, a Gmina nie ponosiła nakładów na rozbudowę.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozbudowa budynku sklepu nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej.

W związku z powyższym organy obu instancji dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, iż rozbudowa nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej, a więc bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę, naruszając tym przepis art. 28 Prawa budowlanego. W następstwie poczynionych ustaleń organy właściwie zastosowały art. 48 ww. ustawy, najpierw wstrzymując prowadzone roboty budowlane i wzywając do złożenia dokumentów umożliwiających legalizację samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, a następnie w efekcie nie wykonania wezwania, orzekły nakaz rozbiórki.

Roboty budowlane zostały wstrzymane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego i w efekcie nałożono obowiązki wynikające z ust. 3 ww. przepisu w celu umożliwienia legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Oznacza to, że również obowiązki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego mogą być nałożone na właściciela. Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje ustalenie podmiotu, który dopuścił się samowoli, gdyż za to co znajduje się na nieruchomości odpowiada właściciel lub zarządca obiektu, którzy najczęściej bywają również inwestorem.

W rozpoznawanej sprawie niemożnie było ustalenie dokładnej daty powstania samowolnej rozbudowy, dlatego też ustalenie podmiotu, który jej dokonał jest niemożliwe. Natomiast bezspornym jest, że w dacie wszczęcia postępowania jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji właścicielem nieruchomości był W. K.

Zgodnie z literą prawa organy najpierw (o ile jest to możliwe zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego) umożliwiają właścicielowi nieruchomości legalizację samowoli budowlanej. Należy jednak pamiętać o tym, że legalizacja jest uprawnieniem podmiotu, a więc może on przystąpić do działań prowadzących do legalizacji lub z nich zrezygnować, a nie obowiązkiem. W zależności od wybranego rozwiązania albo dochodzi do legalizacji samowolnych robót w przypadku spełnienia wszystkich wymogów, albo organy nakazują rozbiórkę.

Na mocy art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a więc właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z przepisu tego wynika zobowiązanie organu do nakazania rozbiórki samowoli budowlanej. Innymi słowy w przypadku nie wywiązania się przez zobowiązanego z nałożonych obowiązków, organ bezwzględnie musi nakazać rozbiórkę.

Z uwagi na powyższe należy uznać za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7,77 i 80 kpa poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy i błędne ustalenie okresu dokonania samowoli budowlanej.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.