Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 196/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. i J. małż. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 753/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E. i J. małż. M. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 4 lipca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie samowolnej realizacji obiektu postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

E. i J. małż. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 4 lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie samowolnej realizacji obiektu.

Skarżący wezwani do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi w kwocie 100 zł, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych . Uzasadniając powyższy wniosek wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem, nieosiągającym dochodów, zajmują dom o powierzchni 120 m², są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 4,30 ha , na której prowadzą produkcję rolną przynoszącą im miesięczny dochód w kwocie 3.000 zł. Skarżący są również właścicielami budynku gospodarczego i dwóch szklarni. Gospodarstwo rolne jest obciążone aktualnie spłacanym kredytem hipotecznym . Dodatkowo wskazali , że ich dochody nie są stałe, bowiem wynikają z produkcji roślinnej , uzależnionej od warunków atmosferycznych i cen na rynku .

Wojewódzki Sad Administracyjny w Lubinie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 12 października 2005 r. odmówił E. i J. małżonkom M. przyznania prawa pomocy , co zostało zakwestionowane wniesieniem przez w/w sprzeciwu od tego postanowienia , a ten spowodował utratę jego mocy .

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Zdaniem Sadu , wprawdzie wysokość dochodów skarżących jest uzależniona od pory roku i warunków pogodowych , to jednak średni dochód na jednego członka rodziny wynosi 1000 zł. Zatem na obecnym etapie sprawy, kiedy koszty postępowania ograniczają się do wpisu sądowego w wysokości 100 zł, uiszczenie ich nie będzie stanowiło uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny . Sąd wskazał również , że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną strony, ale także istnienie możliwości zgromadzenia środków na koszty w dłuższym okresie . W przedmiotowej sprawie zaś postępowanie toczy się już trzy lata , zatem skarżący mogli przewidzieć konieczność ponoszenia wydatków z nim związanych , a więc również kosztów sądowych. W ocenie Sądu nie ma znaczenia fakt , że skarżący zaciągnęli kredyt hipoteczny . Niedopuszczalna bowiem jest sytuacja, gdy strona spłacając inne ciążące na niej zobowiązania, żąda jednocześnie by koszty sądowe pokrywał Skarb Państwa .

W związku z powyższym Sąd I instancji mając na względzie przedstawione okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o uznanie ich trudnej sytuacji w jakiej się znajdują i wyjaśnili , że rok 2005 nie był dla nich sprzyjający bowiem dotknięci zostali klęska spowodowana chorobą roślin .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy . W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę .

Ponadto , instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej , czyli takich , które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone , że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych .

W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu , że wykazana przez skarżących sytuacja materialna w żaden sposób nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych . Uwzględniając bowiem dochody gospodarstwa domowego skarżących nie można przyjąć, by poniesienie przez nich tych kosztów ( kwota 100 zł wpisu – przypomnienie Sądu ) groziło im uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla nich i syna.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo postanowieniem z dnia 28 listopada 2005 r. oddalił wniosek E. i J. małż. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.