Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 607/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...] Wójt Gminy D. ustalił warunki zabudowy na rzecz B. S. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obręb N., gm. D.

Działka nr [...] została wydzielona na mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2020 r., którą zatwierdzony został podział nieruchomości, stanowiącej własność B. S., położonej w miejscowości N., oznaczonej numerem działki [...] obręb N., gmina D., o pow. [...] ha (w wyniku pomiaru przybyło [...] ha), zapisanej w ewidencji gruntów pod poz. rej. [...], dla której w Sądzie Rejonowym w I. prowadzona jest księga wieczysta [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. znak: [...] Wójt Gminy D. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o ustalenie warunków zabudowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Wskazując, że ww. decyzja została wydania z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 503). Wnioskodawca podał, że dla terenu działki nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 1998-05-27 w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D. obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K. Dnia [...] lutego 2023 r. Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a następnie decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) stwierdziło nieważność decyzji nr [...] Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 156 § 1 Kpa. Stwierdził, że nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie dwie przesłanki negatywne z art. 156 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Dalej zacytował treść art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. 2012 poz. 647, aktualnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 503 - dalej jako u.p.z.p.), wskazując że instrumenty prawne (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu) z założenia wykluczają się. Podstawową przesłanką umożliwiającą organowi administracji wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja. W sytuacji, gdy dla terenu tego obowiązuje plan, możliwość realizacji inwestycji oceniana jest bezpośrednio na podstawie przepisów tego planu.

B. S. reprezentowana przez: adw. [...] na podstawie art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.)- dalej jako: "P.p.s.a." wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. o ustaleniu warunków zabudowy na rzecz skarżącej dla zamiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obręb N., gm. D. zarzucając:

1. obrazę przepisów prawa przez organ tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03.2003 r. Dz.U. 2012 poz. 647, aktualnie Dz.U. z 2022 poz. 503 (dalej u.p.z.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie sporna działka objęta była Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, stąd brak było podstaw do wydania decyzji o podziale przez Wójta Gminy D., w sytuacji gdy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy dokonał prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do treści uchwały o uchwaleniu MPZP z 1998 r. uznając, że sporna działka choć jest położona w Gminie D. objętej planem zagospodarowania, to miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy nr [...] i decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz decyzji nr [...], nr [...] - ich nie obejmował, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia,

2. obrazę przepisów prawa procesowego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że decyzja co do której stwierdzono nieważność została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy żadna z tych przesłanek nie ziściła się na kanwie niniejszej sprawy albowiem Wójt Gminy D. wydając decyzję o warunkach zabudowy a później podziałową, nr [...], nr [...] prawidłowo wskazał podstawę prawną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o stwierdzeniu nieważności jak również w części dyspozytywnej, że doszło do rażącego naruszenia prawa, a co więcej nie określiło na czym ono miało polegać, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji albowiem rażące naruszenie prawa to jedynie takie naruszenie prawa, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dość, że nie wskazało która przesłanka miała spowodować stwierdzenie nieważności, to jeszcze nie uzasadniło w żaden sposób podstaw takiego rozstrzygnięcia, co uniemożliwia Skarżącej merytoryczną polemikę z zaskarżonym rozstrzygnięciem,

3. obrazę przepisów postępowania tj. art. 16 kpa i 8 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., która pozostaje w opozycji do zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów w administracji, w sytuacji gdy po tylu latach organ stwierdza nieważność decyzji, która uległa już wykonaniu przez stronę, która poniosła nakłady w związku z wydaną decyzją, określiła i zrealizowała plany egzystencjonalne związane ze sporną działką,

4. obrazę przepisów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. art. 156 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności po upływie wielu lat i w sytuacji gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne będące konsekwencją wydania decyzji o warunkach zabudowy, co miało wpływ na treść orzeczenia o stwierdzeniu nieważności albowiem Skarżąca w wyniku decyzji o warunkach zabudowy skonkretyzowała swoje plany życiowe, poniosła gigantyczne nakłady po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, doprowadziła instalacje i przyłącza, zmienił się w między czasie właściciel nieruchomości, jednym słowem decyzja o warunkach zabudowy została "skonsumowana" przez swojego adresata, który by tego nie czynił wiedząc, że decyzja stanie się nieważna, zatem zachodzi obiektywny brak możliwości odwrócenia skutków prawnych wydanej decyzji o warunkach zabudowy,

5. obrazę przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 1 pkt 5, 6 i § 3 kpa w zw. z art. 8 kpa polegającą na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji bez konkretnego wskazania podstawy prawnej w dyspozytywnej części decyzji w sytuacji gdy art. 156 § 1 pkt 2 de fakto wymienia dwie niezależne od siebie przesłanki nieważności rozdzielone alternatywą rozłączną, w konsekwencji czego Skarżąca nie wie na jakiej konkretnie podstawie prawnej organ wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności, a dodatkowo organ nie wyjaśnił powyższego w uzasadnieniu decyzji co pozbawiło stronę możliwości podjęcia merytorycznej polemiki z zaskarżonym rozstrzygnięciem, a co więcej w uzasadnieniu decyzji nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, nie wskazano konkretnych zapisów w MPZP (obowiązującym w dniu wydania decyzji), wskazujących na objęcie spornej działki Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, a co więcej wydając zaskarżoną decyzję organ nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nie wypowiedział się w ogóle na temat dowodów, które miał przeprowadzić przed wydaniem decyzji, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji albowiem Skarżąca nie może podjąć polemiki ze stanowiskiem organu gdyż z uzasadnienia nie wynika, co konkretnie stanowiło podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, która z dwóch wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 niezależnych od siebie podstaw prawnych miała zastosowanie.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy właściwemu organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu stanowiska skarżąca podała, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Wójt Gminy D. ustalił warunki zabudowy na rzecz P. S. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] w miejscowości N. Z uzasadnienia decyzji nr [...] z [...].01.2014 r. ponad wszelką wątpliwość wynikało, że choć dla gminy D. jest uchwalony MPZP, to działka nr [...] nie jest nim objęta. Decyzja powyższa stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. W związku z powyższym adresat decyzji zrealizował swoje zamierzenia i plany inwestycyjne ponosząc znaczne nakłady finansowe, co było też powodem dla którego wystąpił o wydanie tej decyzji. Wnosząc podanie o wydanie decyzji Skarżący działali w zaufaniu do organów administracji i w przekonaniu co do zasady trwałości decyzji administracyjnej, a po przeprowadzeniu postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji nr [...] nie mieli wątpliwości, że decyzja odpowiada prawu. Później decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Wójt Gminy D. zatwierdził przedstawiony na mapie podział nieruchomości położonej w miejscowości N., oznaczonej numerem działki [...] na działki nr [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto również decyzją nr [...] Wójt Gminy D. ustalił warunki zabudowy na rzecz B. S. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obręb N. oraz decyzją nr [...] Wójt Gminy D. ustalił warunki zabudowy na rzecz B. S. dla zmiany zagospodarowania terenu polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obręb N. Skarżąca nie zgadza się, że decyzja nr [...] wydana została z naruszeniem przepisów, gdyż podziału nieruchomości można dokonać jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego a w ocenie organu obowiązuje Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego uchwalony uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z [...] maja 1998 r., co skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji. Powyższa decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy D. nie zasługuje na aprobatę. Skarżąca podała, że po uprawomocnieniu się decyzji o warunkach zabudowy poczyniła znaczne nakłady finansowe i realizowała w sposób ciągły i konsekwentny swoje cele życiowe. Dodatkowo dokonała podziału działki /decyzje/, a teraz zawarła przedwstępną umowę sprzedaży. W ocenie Skarżącej, decyzja o warunkach zabudowy wywołała nieodwracalne skutki prawne nad czym w ogóle nie pochyliło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezkrytycznie wydając decyzję o stwierdzeniu nieważności. Organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 2 kpa. Organ zobowiązany był wyjaśnić i wskazać podstawę prawną i faktyczną decyzji, tymczasem mamy do czynienia ze wskazaniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez organ bez określenia, o którą konkretnie z tych przesłanek organowi chodziło tj. czy mamy do czynienia z brakiem podstawy prawnej czy z rażącym naruszeniem prawa, przy czym obie podstawy ustawodawca wymienia alternatywnie i różnią się od siebie zasadniczo. Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji brak jest wskazania, które konkretnie zapisy MPZP organ miał na myśli. Zdaniem skarżącej sporna działka w dacie wydania decyzji [...], podziałowej i nr [...], [...] nie była objęta MPZP. Poza tym z uzasadnienia nie wynika, aby organ stwierdzający nieważność w ogóle przeprowadził dowód z MPZP, czy pochylił się nad jego treścią i położeniem spornej działki.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Zgodnie z art. 52 § 1 i 3 P.p.s.a: § 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). § 3. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (...). Z powyższego wynika, że strona może dokonać wyboru czy wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też od razu ze skargą do sądu administracyjnego z pominięciem rozpoznania sprawy przez drugoinstancyjny organ administracji.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Skarga jest dopuszczalna, ponieważ skarżąca wniosła skargę do Sądu na zaskarżoną decyzję na podstawie art. 52 § 3 P.p.s.a. bez skorzystania z prawa zwrócenia się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Spór w przedmiotowej wymaga wyjaśnienia, czy uzasadnione jest stanowisko organu, że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy na rzecz B. S. dla zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...] obręb N., gm. D. dotknięta jest wadą nieważności.

Odnosząc się do powyższego zagadnienia Sąd nie może opierać się przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji na domniemaniu, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy była okoliczność obowiązywania w dniu wydawania tej decyzji dla terenu ją objętego, tj. działki nr [...] obręb N., gm. D., miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 1998-05-27 w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K.

W ocenie Sądu organ, co najmniej przedwcześnie stwierdził w przedmiotowej sprawie nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie warunków zabudowy.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że działka nr [...] w miejscowości N. powstała w wyniku podziału działki [...] na mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...], która przed podziałem położona była w gminie D. W dniu podziału tej działki, tj. [...] grudnia 2020 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony Uchwałą Rady Gminy D. z [...] maja 1998r. Nr [...] w sprawie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy D., obejmujących tereny położone w sołectwach: D., M., B., N., C., R., P., P. i K. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]z dn. 28.07.1998 r.). Miejscowość N. należy do sołectwa R. Przepisy szczegółowe, regulujące zasady zagospodarowania przestrzennego sołectwa R. w § 4 ust. 7 pkt 9 lit. a i b ww. aktu prawa miejscowego stanowią, że na części działki nr [...] o pow. [...] ha oznaczonej w załączniku graficznym nr [...] do uchwały symbolem [...] MN ustalono przeznaczenie terenu na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, możliwość podziału terenu na dwie działki budowlane (jak pokazano na rysunku) o szerokości frontu 25 m. Z mapy stanowiącej załącznik graficzny nr [...] wynika, że nieruchomość oznaczona symbolem [...] znajduje się na terenie wsi N.

W tym miejscu należy podkreślić, że działka nr [...] obręb N. w dniu podziału posiadała powierzchnię większą niż część działki objętej planem i wynosiła [...] ha. Tak więc miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmował tylko część działki [...] o powierzchni [...] ha. Dopuszczał on podział części działki nr [...] o pow. [...] ha oznaczonej w załączniku graficznym nr [...] do uchwały symbolem [...] MN na dwie działki budowlane (jak pokazano na rys.) o szerokości frontu 25 m.

W ocenie Sądu, stwierdzenie przez Kolegium nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...] zostało dokonane bez podania podstawy prawnej i bez uzasadnienia stanowiska. Można tylko domyślać się, że powodem stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie warunków zabudowy było obowiązywanie miejscowego planu zagospodarowania dla terenu ją objętego. Okoliczność ta jednak nie została w żaden sposób udowodniona i uzasadniona. Z uwagi na wniosek Wójta Gminy D. o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, sprawa wymagała większego zaangażowania ze strony organu nadzoru i przeanalizowania przepisów ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno co do jego treści tekstowej jak i graficznej (map).

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że plan zezwalał dla części działki nr [...] o pow. [...] ha, z której została wydzielona działka nr [...], na podział działki na dwie działki budowlane. Z całej działki nr [...] o pow. [...] ha zostało wydzielonych 5 działek, według wstępnego projektu podziału, działki te posiadają dostęp do drogi publicznej.

Organ powyższego stanowiska zwartego w decyzji podziałowej nie wziął pod uwagę i nie przeanalizował. Przede wszystkim organ nie zbadał, czy działka nr [...] znajdowała się na tej części działki [...], która objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tylko ustalenie, że działka nr [...] stanowi teren, który zawiera się w granicach planu, stanowiących część działki [...] przed podziałem, może skutkować stwierdzeniem nieważności w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa- decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. 2012 poz. 647, aktualnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 503 - dalej jako u.p.z.p.). Przepis ten stanowi, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów za gospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Stanowisko organu oparte o przepis art. 4 ust 1 i 2 u.p.z.p. nie byłoby pozbawione racji, gdyby w wyniku postępowania dowodowego organ ustalił ponad wszelką wątpliwość objęcie terenu działki nr [...] ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższa okoliczność nie została wykazana. Z kolei sam fakt funkcjonowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko dla części działki [...] nie oznacza jeszcze, że teren działki nr [...] wchodzi w granice miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Strona skarżąca wbrew stanowisku organu twierdzi, że w dniu wydania decyzji podziałowej miejscowy plan nie obejmował terenu działki objętej podziałem i nie obejmuje terenu działki nr [...].

Sąd dokonując analizy zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ nie przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia żadnego stanowiska na poparcie argumentów na stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, pomimo, że taką podstawę organ powołał w zaskarżonej decyzji, przytaczając treść powołanego przepisu.

Organ powinien ustalić w oparciu o plan miejscowy przeznaczenie terenu objętego decyzją podziałową, oraz terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy dotyczącą działki nr [...]. Dalej powinien wskazać przepis uchwały oraz teren ujęty w załączniku graficznym do planu – tj. na mapie.

Sąd stwierdza brak ze strony organu w powyższym zakresie jakichkolwiek ustaleń. W zarzutach skargi skarżąca podniosła, że sporna działka choć jest położona w Gminie D. objętej planem zagospodarowania, to miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego w dniu wydania decyzji o warunkach zabudowy nr [...] i decyzji z dnia [...] rudnia 2020r. oraz decyzji nr [...], nr [...] - ich nie obejmował, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Wobec powyższego, organ powinien ustalić, czy decyzje wymienione powyższej pokrywają się z terenem oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...], dotyczącym części działki nr [...] obręb N. o powierzchni [...] ha, a następnie ocenić czy jest to teren obecnej działki nr [...].

Wobec braku wyjaśnienia powyższej kwestii stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji było przedwczesne.

Uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że decyzja co do której stwierdzono nieważność została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy żadna z tych przesłanek nie ziściła się. Organ nie wyjaśnił, która z przesłanek tego przepisu stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzająco. Naruszenie prawa jest rażące wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Powyższe oznacza, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Przy czym w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Istnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. musi być oczywiste, a nie być kwestią przypuszczeń czy dociekań.

Z kolei działanie bez podstawy prawnej oznacza sytuację, gdy nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację do działania - albo taki przepis wprawdzie istnieje, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji. Organ jako przesłankę stwierdzenia nieważności powołał art. 156 § 1 pkt 2 kpa- decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zastosowanie tej przesłanki wymaga uzasadnienia stanowiska i wykazania jaka konkretnie norma prawa została naruszona w przypadku rażącego naruszenia prawa.

Sąd potwierdza również, że organ w świetle art. 156 § 2 kpa nie zbadał i nie rozważył, czy decyzja o warunkach zabudowy nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W ocenie Sądu, uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 16 kpa. Możliwość podważenia wydanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowi bowiem odstępstwo od podstawowej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) co przesądza, że stwierdzenie nieważności decyzji jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia jednej z kwalifikowanych wad. "Z uwagi na wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności decyzji spoczywa na tym kto domaga się stwierdzenia nieważności. Co więcej, realizacja tego obowiązku dowodowego nie może polegać na wskazywaniu w realiach sprawy okoliczności niepewnych, wątpliwych czy też spornych. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., musi być stwierdzone w sposób oczywisty i nie może podlegać jakimkolwiek wątpliwościom."(wyrok NSA z 14.02.2024 r., I OSK 2014/20, LEX nr 3690461).

Sąd stwierdza, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała naruszenie przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyżej przedstawionych wad kontrolowanego postępowania Sąd odstąpił od oceny dalszych zarzutów skargi - naruszenia przepisów prawa materialnego, uznając to za niecelowe.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200, art. 205 oraz art. 206 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę ocenę prawną zawartą przez Sąd w niniejszym wyroku i przeprowadzi ponownie postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności uwzględniając uwagi Sądu.