Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1192/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 1,2 i 4, art. 72 ust. 1 i 3, art. 85 ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 2 zd 1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. S. i R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 kwietnia 2021 r., nr [...], Burmistrz D., po rozpatrzeniu wniosku E. Spółki z o. o. z siedzibą w K., dalej "inwestor", w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa kompleksu odrębnych farm fotowoltaicznych [...] do 1,0 MW każda o łącznej mocy do 10 MW, zlokalizowanych w miejscowości B., gm. D. (działka nr [...] obr. B. ) wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną dla każdej z farm infrastrukturą, w tym z magazynem energii, z możliwością dzielenia na etapy lub budowania w całości", nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Zamierzenie to uznano za mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie organ ustalił inwestorowi istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz chroniących środowisko gruntowo- wodne.

Organ I instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał m.in., że na podstawie opinii organów uzgadniających oraz danych zawartych w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, po przeanalizowaniu uwarunkowań wskazanych w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, dalej "u.i.o.ś.", "ustawa o udostępnianiu informacji", "ustawa środowiskowa", postanowiono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli, działając przez radcę prawnego, J. S. i R. S., dalej: "skarżący", "odwołujący się", zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ organ nie ustalił, iż na terenie planowanej inwestycji występuje szereg ściśle chronionych gatunków zwierząt, a planowana inwestycja w sposób zdecydowany ograniczy ich występowanie, bądź całkowicie wykluczy ich życie na tym terenie. Ponadto odwołujący się zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 71 i art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji, poprzez przyjęcie, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy miejsce jej przeprowadzenia i warunki środowiskowe wskazują, że konieczne jest jej przeprowadzenie. Odwołujący się zarzucili również pominięcie aspektu walorów krajobrazowych wybranej lokalizacji inwestycji i bezpośrednie sąsiedztwo użytku ekologicznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 21 września 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej "k.p.a." oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku (Dz.U. z 2021 r. poz. 247), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy.

Określiło m.in. dla jakiego przedsięwzięcia inwestor wnioskiem z dnia 24 lutego 2021 r. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wskazało, że

z treści załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia (dalej: "KIP") wynika, że moc planowanej elektrowni wynosić będzie do 10 MW (lub do 10x do 1 MW). Powierzchnia ogrodzona terenu inwestycji będzie wynosiła maksymalnie do 5,64 ha. Sposób realizacji inwestycji, tj. jedna instalacja o mocy do 10,0 MW lub do 10 instalacji o mocy do 1,0 MW będzie zależny od otrzymanych warunków przyłączenia. Następnie organ odwoławczy wymienił szczegółowo elementy inwestycji i infrastruktury wchodzące w jej skład niezbędne do jej funkcjonowania.

Odnosząc się do usytuowania przedsięwzięcia Kolegium wskazało, że znajdować się ono będzie w granicach działki ewidencyjnej o nr [...] w obrębie B.. Działka ta składa się z użytków: RIVa, dr-RIVa, RIVb, RV. Najbliższa zabudowa mieszkalna w okolicy inwestycji znajduje się na działce nr [...], w odległości ok. 150 m od granic terenu inwestycji. W treści KIP wyjaśniono, że rejon lokalizacji projektowanej farmy fotowoltaicznej pod względem geobotanicznym znajduje się na terenie otwartych pól. Sąsiednie tereny to także pola uprawne, jak i mniejsze pastwiska i rozproszona zabudowa wsi oraz lasy. Na terenie działki objętej wnioskiem nie znajdują się oczka wodne stanowiące dogodne miejsce dla płazów. W okresie eksploatacji farma nie będzie ograniczać w żaden sposób życia tych zwierząt, a stałe zagospodarowanie, brak prac polowych na tym terenie wręcz zwiększy ich bezpieczeństwo. W okresie budowy wszelkie wykopy zostaną zabezpieczone płotkami, aby uniemożliwić przedostanie się drobnych zwierząt naziemnych do wykopów. Teren pól uprawnych nie jest dogodnym siedliskiem dla gadów.

Odnośnie występowania ptaków Kolegium wskazało, że teren planowanej inwestycji jest działką rolną. W KIP wyjaśniono, że zmiana zagospodarowania działki

z monokultury na farmę fotowoltaiczną, z pozostawionymi terenami zielonymi

o charakterze zbliżonym do naturalnej łąki, będzie bardziej atrakcyjna dla ptaków

i większej ilości gatunków, niż obecnie. Na terenie planowanej inwestycji nie ma siedlisk wykorzystywanych przez nietoperze, lecz stwierdzono tropy zająca, sarny, dzika, lisa, jelenia - tj. gatunków typowych w krajobrazie polnym. Działka objęta wnioskiem nie jest porośnięta żadnymi drzewami, ani krzewami, jak również nie jest zabudowana.

Organ odwoławczy dodał, że teren projektowanego przedsięwzięcia zlokalizowany jest w otulinie Ińskiego Parki Krajobrazowego oraz w obszarze Natura 2000 Obszar Specjalnej Ochrony - Ostoja Ińska PLB320008. Działka nr [...] nie posiada aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotychczasowy plan utracił ważność z dniem 31 grudnia 2002 r., stąd też w sprawie nie miał zastosowania art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej.

Powołując się na przepis art. 60 u.i.o.ś. oraz rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 10 kwietnia 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), zwanego dalej "rozporządzeniem", przedsięwzięcie – na podstawie § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko jako zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi lub zabudowa magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy (dla kwalifikacji przedsięwzięcia znaczenie ma przede wszystkim powierzchnia zabudowy, gdyż prawodawca nie wymaga w tym aspekcie stosowania konkretnej mocy urządzeń).

Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 71 ust. 1, art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 73 ust. 1 u.i.o.ś. Wskazał również, na podstawie art. 74 ust. 1 powołanej ustawy jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do przedsięwzięć, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Kolegium przytoczyło również przepisy u.i.o.ś., które określają tryb postępowania oraz określają dokumenty, które należy przedłożyć stronom postepowania, jeżeli ich liczba przekracza 10 (art. 74 ust. 1a, art. 74 ust. 3 oraz art. 49 k.p.a.)

Organ II instancji powołał także art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., wskazujący kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czyli wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1, jak i definicję obszaru wskazaną w punktach 1-3 pierwszego z ww. przepisów.

Kolegium stwierdziło, że na gruncie rozpatrywanej sprawy istotna jest przede wszystkim treść art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. w związku z art. 85 ust. 1 pkt 2 tej ustawy,

z którego wynika, że wśród elementów uzasadnienia wydanej decyzji środowiskowej

– w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko- znalazły się informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z przepisu art. 84 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. wynika natomiast, że w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a.

W ocenie Kolegium organ I instancji w swojej decyzji zasadnie stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,

a wniosek ten oparło na aktach sprawy i mając na uwadze podniesione w odwołaniu zarzuty. Wypowiadając się co do tej ostatniej kwestii organ II instancji wskazał, że zarzuty nie są poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami, czy choćby wnioskami dowodowymi. Mają one w większości charakter lakoniczny i nieskonkretyzowany, pomijający zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również stanowiska wyspecjalizowanych organów współdziałających. W ocenie organu odwoławczego zarzuty podniesione w odwołaniu nie zostały choćby uprawdopodobnione ekspertyzami opracowanymi na zlecenie skarżących bądź nawet materiałami powszechnie dostępnymi.

Ponadto w ocenie Kolegium, aby skutecznie podważyć twierdzenia inwestora,

a w szczególności dane zawarte w KIP, a później także organów, należy przedstawić nie tylko zarzuty, lecz również argumenty i dowody na ich poparcie, czego

w niniejszej sprawie zabrakło, a Kolegium rozpoznając sprawę ponownie nie dopatrzyło się takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za zdyskwalifikowaniem sporządzonej KIP - tym bardziej, że spełnia ona wszystkie warunki, o których mowa w art. 62a ust. 1 ustawy środowiskowej.

Organ II instancji podkreślił, że przed wydaniem decyzji organ I instancji zasięgnął opinii organów współdziałających i przeanalizował te stanowiska.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie w piśmie z dnia 24 marca 2021 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ ten jednocześnie określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji

i eksploatacji inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (wskazał, że: prace budowlano-montażowe należy rozpocząć poza sezonem lęgowym lub po sprawdzeniu terenu przez ornitologa i wykluczeniu lęgów ptaków, należy wykonać ogrodzenie farmy pozostawiając co najmniej 20 cm odległość między ogrodzeniem a gruntem, koszenie terenu farmy w sposób mechaniczny należy wykonywać od środka działki do zewnątrz; pierwsze koszenie realizować po 15 lipca, co znacznie zwiększy szanse na pomyślne wyprowadzenie ewentualnych lęgów gniazdujących ptaków; dopuszcza się koszenie w okresie wcześniejszym wyłącznie po uprzednim przeprowadzeniu oględzin terenu przez ornitologa i wykluczeniu wyprowadzania lęgów przez ptaki na terenie inwestycyjnym).

Organ ochrony środowiska wyjaśnił zarazem - co Kolegium uznało za istotne

w kontekście podniesionych zarzutów i czego nie kwestionuje - że według danych pozostających w jego zasobach na terenie planowanej inwestycji oraz w bezpośrednim jej sąsiedztwie, nie były obserwowane gatunki ptaków, stanowiących przedmiot ochrony w tym obszarze. Na terenach łąkowych znajdujących się w kierunku zachodnim obserwowany był jedynie bocian biały. W rejonie planowanej inwestycji brak jest również stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową. Organ ochrony środowiska wskazał, że ze względu na wysokość planowanej konstrukcji, nie stworzy ona dominanty w krajobrazie.

Potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie stwierdził również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (pismo z dnia 25 marca 2021 r.) oraz Dyrektor Zarządu Zlewni w S. - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (pismo z dnia 22 marca 2021 r.).

Organ sanitarny stwierdził przede wszystkim, że farma nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, wartości dopuszczalnych natężeń pola elektromagnetycznego, a oddziaływanie inwestycji ograniczać się będzie do obszaru, na którym zostanie ono zrealizowane. Zarówno w fazie budowy jak

i eksploatacji do minimum zostanie ograniczone oddziaływanie na środowisko.

Organ Wód Polskich stwierdził, że nie istnieje konieczność oceny oddziaływania na środowisko, pod warunkiem realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w zgodzie z treścią zawartą w przedłożonej karcie informacyjnej oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia chroniące środowisko gruntowo- wodne wskazując, że:

na terenie prowadzonej inwestycji powinny być dostępne substancje do ewentualnego neutralizowania wycieków z maszyn i urządzeń;

podłoże zaplecza budowy należy zabezpieczyć przed ewentualnym wyciekiem substancji ropopochodnych z urządzeń i maszyn, a w miejsca przeznaczone do składowania substancji podatnych na przenikanie do gleby należy położyć materiały izolacyjne;

w przypadku wycieku substancji ropopochodnych należy zastosować sorbent lub płyn do neutralizacji cieczy ropopochodnych, a zanieczyszczony materiał przekazać do unieszkodliwiania;

inwestycję w fazie budowy, jak i realizacji należy prowadzić w sposób wykluczający pogorszenie stanu wód, przy zastosowaniu środków (procedur

i technologii) zapobiegających rozprzestrzenianiu się i likwidujących ewentualne zanieczyszczenia powstałe w trakcie jej realizacji.

Kolegium przytoczyło również wyjaśnienia organu Wód Polskich wskazujące, że przedmiotowe przedsięwzięcie realizowane będzie na części działki położonej na obszarze Jednolitej Części Wód Podziemnych (JCWPd) o kodzie GW60007 i na terenie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych (JCWP) o kodzie RW600016198869 [...]. Na działce nr [...] występuje urządzenie melioracji wodnych - rów R-B4. Ponadto przedmiotowa działka graniczy z rowem R-B1 występującym na działce o numerze ewidencyjnym [...] Dyrektor, biorąc pod uwagę możliwe oddziaływania na środowisko, a w szczególności na wody gruntowe i powierzchniowe stwierdził, że inwestycja ta zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji, nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko wodne, a tym samym nie nastąpi degeneracja wód podziemnych i powierzchniowych spowodowana jakimikolwiek zanieczyszczeniami. Nie nastąpi również pogorszenie potencjału ekologicznego i stanu chemicznego JCW powierzchniowych oraz stanu ilościowego i chemicznego JCW podziemnych. Ponadto przedmiotowa JCWP, w omawianej opinii, została określona jako niezagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych.

W ocenie organu odwoławczego wydane przez organy współdziałające opinie nie budzą najmniejszych wątpliwości, są podparte szczegółową analizą KIP, wraz

z odniesieniem się do posiadanych przez te organy danych, zebranych w ramach wykonywania przez nie swoich własnych zadań. Kolegium stwierdziło również, że chociaż organy orzekające w sprawie nie są związane opiniami RDOŚ, PPIS i Wód Polskich, to ze względu na znikome oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzenie oceny jest niecelowe. Karta Informacyjna Przedsięwzięcia (KIP) zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 62a u.i.o.ś. i jest dokumentem wiarygodnym, niezawierającym wewnętrznych sprzeczności oraz pozwala na właściwą ocenę planowanej inwestycji.

Odnosząc się do decyzji organu I instancji za prawidłowe Kolegium uznało, przy tym uwzględniające kryteria, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, jak również opinie organów współdziałających - stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Według Kolegium organ I instancji dodatkowo określił w decyzji warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, które są zgodne z warunkami określonymi przez organy współdziałające. Warunki te zminimalizują i tak znikome oddziaływania zamierzenia na środowisko naturalne, a przede wszystkim zapewnią bezpieczeństwo mogących bytować w tym obszarze zwierząt, choć jak wynika z opinii RDOŚ, teren ten nie stanowi miejsca bytowania chronionych gatunków. Skala przedmiotowego przedsięwzięcia nie jest znaczna, ulokowane ono będzie na terenach mających charakter rolniczy (o mało wartościowych użytkach gruntowych), a przy tym nie będzie wiązało się z przekroczeniem jakichkolwiek dopuszczalnych poziomów emisji. Nie spowoduje zagrożenia dla bytowania zwierząt, a wręcz przeciwnie, będzie stanowiło samoobsługowy teren, w który dalsza ingerencja człowieka będzie miała minimalny charakter. Kolegium w pełni podzieliło ustalenia organu I instancji w tym zakresie, uznając je za własne.

W ocenie organu II instancji na podstawie doświadczenia życiowego można określić, że w przypadku inwestycji związanych z elektrowniami fotowoltaicznymi ich oddziaływanie na etapie eksploatacji ogranicza się w większej mierze do kwestii wizualnych, niż faktycznych oddziaływań na środowisko i ludzi. O ewentualnych oddziaływaniach można mówić na etapie budowy, gdzie będą mogły mieć miejsce skumulowane uciążliwości wynikające z prac budowlanych, przy czym będą one miały charakter krótkotrwały, a inwestor oraz organ I instancji określając w decyzji stosowne warunki, przewidzieli działania chroniące środowisko.

Odnosząc się końcowo do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie naruszył art. 10 § 1 k.p.a., albowiem wszelkie zawiadomienia w sprawie odbywały się zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, na podstawie art. 49 k.p.a., a zatem w trybie obwieszczeń. Nie zachodziła zatem konieczność, aby doręczać korespondencję indywidualnie dla każdej ze stron. Kolegium oceniło prawidłowość formalną dokonanych przez organ I instancji czynności, nie stwierdzając w tym zakresie żadnych nieprawidłowości i dodało, że obwieszczenia były dokonywane zarówno w siedzibie organu I instancji, w Biuletynie Informacji Publicznej, jak i w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w której zamieszkiwały strony postępowania tj. w miejscowości B.. Organ I instancji zawiadomił strony - poprzez obwieszczenie z 15 marca 2021 r. - zarówno o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak i uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

Zarazem według Organu II instancji bezzasadne są zarzuty związane

z zaburzeniem estetyki, walorów krajobrazowych, gdyż takie okoliczności nie są badane na etapie postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Zaburzenie estetyki - mające częstokroć wymiar subiektywny - nie stanowi oddziaływania na środowisko.

Kolegium wskazało, że wydanie decyzji środowiskowej nie jest równoznaczne

z rozpoczęciem budowy, albowiem jest to jeden z etapów postępowania zmierzającego do realizacji inwestycji, zaś strony będą mogły zabezpieczyć swoje interesy chociażby w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy.

Nie zgadzając się z decyzją Kolegium z dnia 21 września 2021 r., J. S. i R. S., działając przez radcę prawnego, wnieśli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W skardze zawarli zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza z dnia 23 kwietnia 2021 r.;

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo wystąpienia ustawowych przesłanek do jej uchylenia;

- art. 104 i 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niepozwalający na ustalenie czym kierowały się organy wydając decyzję w sprawie,

a wskazując jedynie, iż dowody zebrane w sprawie uzasadniają stanowisko organu;

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez między innymi oparcie podstawowych ustaleń w sprawie na podstawie oświadczeń wnioskodawcy nie żądając od wnioskodawcy dowodów na potwierdzenie jego oświadczeń, a także na niewyjaśnieniu w sposób jasny i wyczerpujący podstaw

i uzasadnienia wydanej decyzji, a ponadto niedopuszczenie dowodu z urzędu w postaci opinii ornitologa oraz opinii eksperta przyrodnika herpetologa, celem zweryfikowania możliwości wystąpienia i lęgu ptaków chronionych oraz płazów i gadów;

- art. 6 k.p.a. albowiem organ zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa, a w niniejszej sprawie organ dopuścił się szeregu uchybień

w prowadzonym postępowaniu;

- art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego

w sposób niezgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego nie wyjaśniając stronom przesłanek, którymi się kieruje przed wydaniem decyzji błędnie pouczając stronę, uniemożliwiając stronie wzięcie czynnego udziału w toku postępowania oraz poprzez wadliwe stosowanie prawa materialnego, czym organ nie wzbudził zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.

Skarżący zarzucili również naruszenie prawa materialnego art. 71 ust. 1 i 2, art. 63 ust. 1, art. 84 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. poprzez przyjęcie, iż planowana inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy biorąc pod uwagę planowaną inwestycję, miejsce jej przeprowadzenia, warunki środowiskowe, występowanie zwierząt chronionych konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej, wstrzymanie wykonania decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący argumentowali w głównej mierze, że na terenie planowanej inwestycji zaobserwowane były gatunki chronione, a także ich miejsca siedliskowe. Ich zdaniem tego typu okoliczności w sposób rzetelny i prawidłowy może wykazać jedynie osoba posiadająca wiadomości specjalne w zakresie ochrony środowiska np. ornitolog, ekspert przyrodnik, herpetolog. Skarżący nie dysponują taką opinią natomiast organ I jak i II instancji miał możliwość dopuszczenia dowodu z opinii wyżej wymienionych specjalistów. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek opinii eksperta przyrodnika, że na wskazanym terenie nie występują zwierzęta chronione o których pisali skarżący. Skoro pojawił się zarzut, co do występowania zwierząt chronionych, to zdaniem skarżących, koniecznym jest podjęcie przez organ chociaż podstawowych działań aby wykluczyć ryzyko wyrządzenia znacznych szkód w środowisku. W tym miejscu skarżący przypomnieli treść art. 74 Konstytucji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1192/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs indeks 4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych, po uprzednim nieuzyskaniu jednoznacznej woli wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym. Sąd rozpatrywał sprawę w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) zwanej: "p.p.s.a.".

Kontrolowaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia 23 kwietnia 2021 r., orzekającą

o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przez inwestora przedsięwzięcia i określającą istotne warunki korzystania ze środowiska.

Dokonując formalnej i merytorycznej oceny kwestionowanego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, iż podjęto je zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania przepisami prawa materialnego, a stan faktyczny ustalony w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dawał organowi podstawę do zastosowania przywołanych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Niewątpliwie, jak wynika to z akt sprawy i o czym będzie jeszcze mowa, teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś planowane zamierzenie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia.

Inwestor przed wystąpieniem do właściwego organu z wnioskiem o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 i 3 u.i.o.ś., obowiązany był do wystąpienia do organu z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając kryteria określone w pkt 1-3. Przy czym art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.i.o.ś. obliguje ten organ do uprzedniego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, państwowego inspektora sanitarnego oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z 20 lipca 2017r. - Prawo wodne. Organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany zatem do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mając na względzie stanowisko ww. organów opiniujących.

Następnie, na podstawie negatywnego wyniku tych ustaleń w decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji). Zauważenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. uzasadnienie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających

z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy

o udostępnianiu informacji, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Umożliwia to dokonanie oceny co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zasięgnął, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.i.o.ś., opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. , Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

w Szczecinie oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Opinie tych organów zgodnie jednak wskazywały na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co w dalszej kolejności obligowało organ I instancji do dokonania oceny, czy w świetle kryteriów z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., konieczne było nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z takim reżimem organ dokonał oceny, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom wynikającym ze wskazanego przepisu i zasadnie, na mocy art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Ponadto w istotnych warunkach korzystania ze środowiska w fazie realizacji

i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz chroniących środowisko gruntowo-wodne Burmistrz zawarł zgodnie z art. 64 ust. 3a u.i.o.ś. warunki i wymagania organów uzgadniających.

W myśl art. 80 ust. 2 zd. 1 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję

o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Jak wynika z zaświadczenia wydanego przez Burmistrza w dniu 15 marca 2021 r. teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Sądu, za zasadne należy uznać stanowiska obu organów orzekających w postępowaniu administracyjnym o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Organy dokonały wyczerpującej i wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji. W tej mierze oparły się nie tylko na wydanych przez organy opiniujące opiniach, ale też na informacjach zawartych we wniosku inwestora oraz Karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dokumenty te zawierają informacje niezbędne dla dokonania przedmiotowej oceny. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonano szczegółowej analizy rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem aspektów wskazanych w art. 63 ust. 1 i 3 u.i.o.ś.

Za niezasadny należy zatem uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Zebrały one materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie doszło też do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a., nie naruszając też art. 104 k.p.a.

Okoliczność, iż planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, nie uzasadnia zaś, iż organ ma obligatoryjny wymóg przeprowadzenia oceny jej oddziaływania na środowisko (sporządzenie raportu). Powyższe zależy bowiem od decyzji organu, wydającego decyzję środowiskową. W rozpoznawanej sprawie organy, które są wyspecjalizowane w prowadzeniu tego typu postępowań, co więcej posiadają specjalistyczną w tym względzie wiedzę, uznały zaś, w ocenie Sądu zasadnie, że inwestycja ta nie będzie oddziaływać destrukcyjnie na środowisko. Niezrozumiałe jest dlatego, zauważone przez organ odwoławczy pominięcie przez skarżących w swoim stanowisku opinii organów współdziałających.

Mając na uwadze powyższe, jeszcze raz podkreślić należy, że zgromadzony

w sprawie przez orzekające organy materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny i wydania postanowienia w trybie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., a w konsekwencji - do wydania zaskarżonej decyzji, stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zasadnie również uznano, że Karta informacyjna przedsięwzięcia zawiera pełne dane dotyczące planowanej inwestycji. Mając na uwagę zwłaszcza treść opinii organu ochrony środowiska nie ma podstaw by wymagać uzupełnienia jej dodatkowym dowodem dotyczącym ustalenia przez osoby posiadające wiadomości specjalne występowania gatunków chronionych zwierząt. Należy podkreślić, że dane określone w ww. dokumencie, o ile są prawidłowe, są wiążące dla inwestora oraz organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej, a w konsekwencji są wiążące także dla organów rozstrzygających na dalszym etapie procesu inwestycyjnego.

Nie można również pominąć, że w postępowaniu administracyjnym skarżący byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika i brak sformułowania na etapie postępowania odwoławczego wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii nie może obciążać organu administracji. Niemniej Kolegium niewadliwie wypowiedziało się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie widzi potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który uzasadniałby wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jak i okoliczności, które dyskwalifikowałyby KIP. Tym samym zarzut skargi uznać należy za chybiony, podobnie w tym kontekście podniesiony zarzut naruszenia art. 74 Konstytucji RP.

Należy wyjaśnić skarżącym, że w stanowisku RDOŚ, co słusznie odnotował organ odwoławczy, wskazano, że miejsce realizacji przedsięwzięcia znajduje się

w obszarze Natura 2000 Ostoja Ińska PLB320008. Według danych pozostających

w zasobach tego organu na terenie oraz w bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia nie były obserwowane gatunki ptaków, stanowiących przedmiot ochrony w tym obszarze, na terenach łąkowych znajdujących się w kierunku zachodnim obserwowany był jedynie bocian biały. W rejonie planowanej inwestycji brak jest również stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową. Niemniej jednak, z uwagi na lokalizację planowanej inwestycji w ostoi ptasiej, prace budowlane należy rozpocząć poza sezonem lęgowym ptaków. Warunkiem umożliwiającym rozpoczęcie prac w ww. okresie jest wcześniejsze sprawdzenie terenu przez przyrodnika pod kątem zasiedlenia go przez gatunki chronione i wykluczenie występowania tych gatunków. Organ uzgadniający dodał, że na etapie eksploatacji oddziaływanie inwestycji na faunę będzie minimalne i związane z funkcjonowaniem ogrodzenia wymuszającego omijanie terenu podczas przemieszczania się większych zwierząt. W celu umożliwienia migracji przez teren inwestycji małym i średnim zwierzętom, należy pozostawić przerwę pomiędzy dolną krawędzią ogrodzenia a gruntem, wynoszącą co najmniej 20 cm. Ponadto organ ochrony środowiska w swojej opinii wskazał, że rozważał oddziaływanie przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska.

Należy podkreślić, że okoliczność faktyczna jest ustalana w postępowaniu administracyjnym przy zastosowaniu reguł dowodowych, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy

i art. 80 k.p.a., statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów. Przepisy te konkretyzują sposób realizacji zasady dochodzenia prawdy materialnej, czyli zgodnej

z rzeczywistością, unormowanej w art. 7 k.p.a. Jeżeli na podstawie swobodnej oceny, do której uprawnia i zobowiązuje art. 80 k.p.a., organ ustalił okoliczność faktyczną w oparciu o dowody zebrane w sposób nienaruszający art. 77 § 1 k.p.a., to znaczy, że nie ma podstaw do uzupełniania materiału dowodowego. Inaczej mówiąc, jeżeli zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności.

Podsumowując stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.