Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 198/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Geodezja i kartografia
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 51, par. 52 ust 1, par. 51 ut. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 219
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi "G." sp. cywilna w G. - Z.R., A.S., K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia 22 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania dokumentom cech dokumentów uprawniających do dokonania wpisów w księgach wieczystych oddala skargę /-/ M.Dybowski /-/ J.Stankowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie Starosty R. z dnia 31 lipca 2008 r. nr [...], którym organ odmówił A.S., Z.R. i K.S. (wspólnikom spółki cywilnej "G.") nadania dokumentom sporządzonym przez uprawnionego geodetę K.S. cech dokumentów uprawniających do dokonywania wpisów w księgach wieczystych. Dokumenty te określone zostały jako wyrysy i wypisy w związku z wykonaną pracą geodezyjną polegającą na podziale gruntów przylegających do rzeki O. położonych na terenie gminy P.

Pismami z dnia 2 oraz 16 października 2006 r. K.S., wspólnik spółki cywilnej "G." z siedzibą w G., zwrócił się do Starosty R. o nadanie cech upoważniających do dokonywania wpisów w księgach wieczystych wyciągom z wykazów zmian gruntowych oraz wyrysom i wypisom dla działek położonych w obrębach S., P., P., Z. i S. Działki zostały wydzielone w związku z prowadzoną regulacją i obwałowaniem rzeki O. Spółka cywilna "G." dokonała geodezyjnego wydzielenia tych działek na zlecenie Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu. Starosta R. nadał odpowiednie klauzule upoważniające do dokonywania wpisów w księgach wieczystych przedłożonym wyciągom z wykazów zmian gruntowych, natomiast decyzją z dnia 28 czerwca 2007 r. nr [...] odmówił nadania wyrysom i wypisom z operatu ewidencji gruntów, określonym jako opisy i mapy, klauzul upoważniających do dokonywania takich wpisów.

W wyniku odwołania wspólników spółki "G." Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty R. w całości i umorzył postępowanie wskazując, że żądanie zawarte we wniosku, a także rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie należą do sfery prawa administracyjnego rozstrzyganego w formie decyzji. Organ odwoławczy przyjął, że wydawanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencji gruntów, zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jest tożsame z ich wykonywaniem i należy do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków.

Następnie, w wyniku skargi wspólników spółki cywilnej "G." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje obu instancji wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07. Sąd uznał, iż prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, iż wypis i wyrys - wydawane na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z materiałów przyjętych do zasobu geodezyjnego - stanowią urzędowe potwierdzenie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i mają charakter zaświadczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu organ - koncentrując się na ustaleniu podmiotu sporządzającego materiał, na bazie którego sporządzane jest zaświadczenie - nie rozważył w ogóle czy uprawniony geodeta, względnie spółka prawa cywilnego prowadząca prace geodezyjne i kartograficzne (art. 11 ustawy), mają interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia wraz z klauzulą stanowiącą, iż wydany dokument jest przeznaczony do dokonywania wpisu w księdze wieczystej. Sąd wskazał również na konieczność analizy § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837). Podkreślił, że przepis ten stwarza dla wykonawcy prac geodezyjnych i kartograficznych przyjmowanych do państwowego zasobu geodezyjnego uprawnienie, na mocy którego domagać się może wydania sporządzonej przez siebie dokumentacji i opatrzenia materiałów przeznaczonych dla zamawiającego stosownymi klauzulami.

Postanowieniem z dnia 31 lipca 2008 r. nr [...] Starosta R. - działając na podstawie art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 7d, art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 216 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.) - ponownie odmówił nadania dokumentom sporządzonym przez K.S. nadania cech dokumentów uprawniających do dokonywania wpisów w księgach wieczystych.

Na postanowienie wspólnicy spółki cywilnej "G." złożyli zażalenie.

Utrzymując postanowienie w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 7b Prawa geodezyjnego i kartograficznego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał na treść wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. W myśl tego wyroku, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy istotne było rozważenie dwóch kwestii: czy spółka cywilna "G." ma prawo uzyskać wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego w świetle art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. czy należy do kręgu osób uprawnionych do uzyskania takich dokumentów) oraz czy wyrysy i wypisy z operatu ewidencji gruntów i budynków są dokumentami przeznaczonymi dla zamawiającego, przedkładanymi przez wykonawcę pracy geodezyjnej po jej zakończeniu, o których mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz. Odnosząc się do pierwszego zagadnienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne daje prawo do uzyskania wyrysu i wypisu z operatu ewidencyjnego właścicielom lub osobom fizycznym i prawnym, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal, osobom fizycznym i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także organom administracji rządowej i jednostkom samorządu terytorialnego. Zdaniem organu odwoławczego Starosta R. w swoim postanowieniu z dnia 31 lipca 2008 r. prawidłowo zinterpretował pojęcie interesu prawnego i słusznie wywiódł, że przedsiębiorstwo "G." w tej sprawie nie posiada takiego interesu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zauważył jednakże, że Dyrektor Rejonowego Oddziału w L. Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu skierował w dniu 22 maja 2006 r. do Starostwa Powiatowego w R. pismo, w którym prosi o wydanie skarżącemu wyrysów i wypisów dla działek objętych realizowaną inwestycją wzdłuż rzeki O. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że wspólnicy spółki cywilnej "G." mogli ubiegać się o uzyskanie wyrysów i wypisów z ewidencji.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powyższe nie miało jednak zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ w istocie udziałowiec spółki cywilnej "G." nie zwracał się o wydanie wyrysów i wypisów, ale o uwierzytelnienie wyrysów sporządzonych przez siebie jako geodetę. Ewentualną możliwość dokonania takiego uwierzytelnienia organ rozważył w oparciu o § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837). Zgodnie z tym przepisem pozytywny wynik kontroli dokumentacji przekazywanej do zasobu odnotowywany jest na wniosku o przyjęcie dokumentacji do zasobu, a wniosek z adnotacją o pozytywnym wyniku kontroli stanowi podstawę włączenia dokumentacji do zasobu oraz opatrzenia materiałów przeznaczonych dla zamawiającego klauzulami określonymi w odrębnych przepisach. Zdaniem organu odwoławczego, w kontekście powołanego § 10 rozporządzenia należało rozważyć czy wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego dotyczące działek wydzielonych w trakcie podziału nieruchomości są materiałami przeznaczonymi dla zamawiającego, powstałymi w wyniku zgłoszonej pracy geodezyjnej. W tym celu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał analizy przepisów rozporządzenia w kontekście zasad dokonywania podziałów nieruchomości zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Wyjaśnił, że w myśl art. 97 ust. la pkt 4-8 ww. ustawy, do wniosku o podział nieruchomości wnioskodawca obowiązany jest dołączyć:

– wstępny projekt podziału z wyjątkiem podziałów o których mowa w art. 95 ustawy,

– protokół przyjęcia granic nieruchomości,

– wykaz zmian gruntowych,

– wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej,

– mapę z projektem podziału.

Ostateczna decyzja zatwierdzająca podział jest podstawą, między innymi, do wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych punktów granicznych w myśl § 14 pkt 2 rozporządzenia w sprawie trybu i sposobu dokonywania podziałów nieruchomości. Z kolei § 15 tegoż rozporządzenia nakłada na wykonawcę pracy obowiązek sporządzenia protokółu z czynności, o której mowa w § 14 ust. 2. Dokumentami technicznymi określającymi przebieg granic działek nowo wydzielonych są: szkic polowy, sporządzony zgodnie z instrukcją techniczną G-4 Pomiary sytuacyjne i wysokościowe, wprowadzonej do stosowania rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 297) oraz dane pomiarowe określające położenie punktów granicznych. Dokumenty te podlegają włączeniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Analogiczna procedura opracowania mapy z projektem podziału, wyniesienia granic działek nowo wydzielonych oraz sporządzania dokumentacji stosowana jest w odniesieniu do tzw. podziałów rolnych, tj. opracowanych dla terenów nie objętych działaniem ustawy gospodarce nieruchomościami. Jednym z dokumentów opracowywanych przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego w ramach podziału nieruchomości jest też wykaz zmian gruntowych (art. 97 ust. 1a pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami), który stanowi integralną część mapy z projektem podziału (§ 9 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia w sprawie trybu i sposobu...) lub może być sporządzony jako odrębny dokument (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). W sytuacji, gdy podział zatwierdzany jest decyzją administracyjną, wykaz zmian gruntowych, zawierający dane dotyczące nieruchomości dzielonej i podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków - stanowi załącznik do decyzji. Natomiast ostateczna decyzja jest podstawą do dokonania zmian danych w operacie ewidencyjnym. W przypadku podziałów rolnych (nie zatwierdzanych decyzją) wykaz zmian gruntowych wraz z przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacją techniczną oraz wnioskiem zainteresowanego jest podstawą aktualizacji danych w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Na podstawie przedstawionej analizy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego doszedł do przekonania, że wykonawca pracy geodezyjnej nie ma uprawnienia do sporządzenia wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków. Czynności jednostek wykonawstwa geodezyjnego kończą się na opracowaniu dokumentacji do aktualizacji rejestru publicznego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości). Zdaniem organu odwoławczego stanowisko takie potwierdzają przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków: ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 7d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, należy do starosty. Z kolei § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków precyzuje, iż z pojęciem "prowadzenie ewidencji" wiąże się, między innym, udostępnianie danych ewidencyjnych (§ 44 pkt 4). W myśl § 51 rozporządzenia starosta udostępnia dane ewidencyjne w formie, między innymi wypisów z rejestrów i kartotek oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej. Regulacja ta jest spójna z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ("wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków"). Mając na względzie przedstawiony stan prawny organ odwoławczy uznał, że wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego nie mogą być uznane za materiały przeznaczone dla zamawiającego, w myśl § 10 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. Nie mogą być zatem przedkładane przez wykonawcę prac geodezyjnych organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków, w celu opatrzenia ich klauzulami uprawniającymi do dokonywania wpisów I w księgach wieczystych.

W skardze na postanowienie Z.R., A.S. i K.S. zarzucili naruszenie:

– art. 104 w zw. z art. 138 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie kończące postępowanie postanowieniem, a nie decyzją;

– art. 7, 8, 9 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nienależyte wykazanie podstawy prawnej decyzji;

– art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez rażące uchybienie wskazaniom wynikającym z wiążącej oceny prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07;

– art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez przyjęcie, iż skarżącym nie przysługiwał interes prawny do wystąpienia o nadanie stosownym dokumentom cech uprawniających do dokonania wpisów w księdze wieczystej;

– § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837).

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia i uznanie, że Starosta R. bezpodstawnie odmówił nadania dokumentom cech dokumentów uprawniających do nadania wpisów w księgach wieczystych. W uzasadnieniu skargi Z.R., A.S. i K.S. podkreślili, że w świetle uzasadnienia wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07 nie budzi wątpliwości, iż § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. stwarza dla wykonawcy prac geodezyjnych i kartograficznych przyjmowanych do państwowego zasobu geodezyjnego uprawnienie, na mocy którego może się on domagać wydania sporządzonej przez siebie dokumentacji i opatrzenia materiałów przeznaczonych dla zamawiającego stosownymi klauzulami, określonymi w odrębnych przepisach. Zdaniem skarżących rozstrzygając sprawę organ nie uwzględnił i nie odniósł się do wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku. W szczególności - pomimo ustalenia, że spółka "G." była uprawniona do wystąpienia o uzyskanie dokumentacji - organ nie odniósł się do przepisów dotyczących opłat za udostępnioną dokumentację. Z.R., A.S. i K.S. podnieśli też, że nigdy nie występowali o wydanie im dokumentacji, a jedynie nadanie dokumentom cech uprawniających do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Dokumenty, jakie przedłożyli w ilości 185 stuk celem ich potwierdzenia - po opatrzeniu ich pieczęcią urzędową i podpisem osoby reprezentującej organ - posiadłyby wszystkie cechy wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego. Skarżący wskazali również na treść przepisów kształtujących uprawnienia zawodowe geodety (art. 42 ust. 1 pkt 5 i art. 42 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), z których wynika, ze geodeta jest uprawniony do "wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych niezbędnych do dokonywania wpisów w księgach wieczystych", a także do dokonywania "rozgraniczania i podziałów nieruchomości (gruntów) oraz sporządzania dokumentacji do celów prawnych".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Sąd orzekający w tej sprawie jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07 (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził - podzielając stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu - że postępowanie w tej sprawie powinno toczyć się zgodnie z przepisami zawartymi w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 217 - 220 K.p.a., a ewentualne rozstrzygnięcie odmowne powinno zapaść w formie postanowienia. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne należało uzupełnić o ustalenia dotyczące interesu prawnego Z.R., A.S. i K.S. - jako wspólników spółki cywilnej "G." (wykonawcy prac geodezyjnych) oraz analizę § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837).

W przekonaniu Sądu orzekającego w tej sprawie, w świetle oceny prawnej sprawy i wskazań zawartych w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, choć uzasadnienie decyzji okazało się częściowo wadliwe.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań konieczne jest zawarcie wstępnych uwag dotyczących statusu skarżących w tym postępowaniu - jako osób tworzących "inną jednostkę organizacyjną" prowadzącą, w ramach swojego przedmiotu działania, prace geodezyjne i kartograficzne (art. 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Spółka cywilna "G." - jako jednostka wykonawstwa geodezyjnego - prowadziła dla Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu prace związane regulacją i obwałowaniem rzeki O., w zakresie obejmującym geodezyjne wydzielenie działek położonych w obrębach S., P., P., Z. i S. Następowało to w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających baz danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837 - dalej: rozporządzenie w sprawie zgłaszania prac). Zgodnie z powyższym rozporządzeniem wykonawca zgłasza prace we właściwym miejscowo i rzeczowo ośrodku dokumentacji geodezyjnej przed przewidywanym terminem rozpoczęcia tych prac (§ 3 ust. 1 w zw. z § 2 pkt 2). Zgłoszenie sporządzane jest przez wykonawcę w dwóch egzemplarzach, z których jeden, po wypełnieniu i potwierdzeniu przez ośrodek, zwracany jest wykonawcy, a drugi przechowywany jest przez ośrodek (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Ośrodek dokumentacji geodezyjnej, najpóźniej w dniu następnym po otrzymaniu zgłoszenia, potwierdza przyjęcie zgłoszenia, a wykonawca na jego podstawie może przystąpić do pracy (§ 5 ust. 1). Po zakończeniu pracy wykonawca przekazuje przygotowaną dokumentację do zasobu wraz z wnioskiem o przyjęcie jej do zasobu (§ 7 ust. 1 i 3). Przyjmowana dokumentacja podlega następnie kontroli (§ 9), a pozytywny wynik kontroli odnotowywany jest na wniosku o przyjęcie dokumentacji do zasobu. Wniosek z taką adnotacją stanowi podstawę włączenia dokumentacji do zasobu (§ 10).

W świetle powyższych przepisów rola jednostki wykonawstwa geodezyjnego sprowadza się do prowadzenia prac geodezyjnych i sporządzania dokumentacji podlegającej włączeniu - po jej skontrolowaniu przez organ (§ 9) - do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z tych przyczyn jednostki wykonujące prace geodezyjne, a w tej sprawie także skarżący działający jako spółka cywilna "G.", nie mają własnego interesu prawnego w uzyskaniu wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego w trybie art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W tym miejscu wymaga zaznaczenia, że skarżący występowali z wnioskiem właśnie z powołaniem na art. 24 ust. 3 ustawy, tyle tylko, że nie żądali fizycznego sporządzenia przez organ wyrysów i wypisów z operatu, a domagali się zamieszczenia urzędowych klauzul (uprawniających do dokonania wpisu w księdze wieczystej) na dokumentach sporządzonych przez siebie. Dodatkowo podnieść należy, że w postępowaniu administracyjnym działali oni od początku we własnym imieniu, a pismo z dnia 22 maja 2006 r. - wbrew stanowisku organu drugiej instancji - nie stanowiło "upoważnienia" podmiotu uprawnionego (Wielkopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu), które w jakikolwiek sposób legitymowałoby skarżących do działania w tej sprawie, a jedynie potwierdzenie, że wykonują oni na zlecenie Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych prace geodezyjne, obejmujące podział działek.

Niezależnie od braku interesu prawnego po stronie skarżących w postępowaniu o wydanie wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego (w myśl art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), żądanie skarżących należało uznać za nieuprawnione również z innych przyczyn. W wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07 Sąd zwrócił uwagę na konieczność badania czy uprawnienia do wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o nadanie przedłożonym materiałom geodezyjnym klauzuli nie stwarza § 10 rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac. Wskazał przy tym, że pozytywny wynik kontroli dokumentacji przekazywanej do państwowego zasobu geodezyjnego stanowi podstawę do opatrzenia materiałów przeznaczonych dla zamawiającego klauzulami określonymi w odrębnych przepisach. W ocenie Sądu w sprawie o sygn. III SA/Po 776/07 powstaje zatem dla wykonawcy prac geodezyjnych i kartograficznych uprawnienie, na mocy którego domagać się może wydania sporządzonej dokumentacji i opatrzenia materiałów przeznaczonych dla zamawiającego stosownymi klauzulami.

Rację ma organ drugiej instancji akcentując, że w § 10 rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac chodzi o opatrzenie materiałów "przeznaczonych dla zamawiającego". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wykazał, iż w toku postępowania w sprawie podziałów nieruchomości nie sporządza się materiałów, które byłyby "przeznaczone" zamawiającego prace geodezyjne ani dla jednostki wykonawstwa geodezyjnego, a w każdym razie materiałami takim nie są wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego. Przedstawiony tok rozumowania organu odwoławczego jest trafny. Na jego poparcie należy się odwołać do aktu regulującego tryb i zasady udostępniania materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. z 1999 r. nr 49, poz. 493) udostępnianie zasobu polega na: umożliwieniu wglądu do oryginałów materiałów lub sprzedaży ich kopii (sporządzanych także na nośnikach informacji) na podstawie:

– zgłoszenia prac geodezyjnych i kartograficznych;

– zamówień na materiały do wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych nie podlegających zgłoszeniu;

– zamówień na materiały do wykonania operatów szacunkowych nieruchomości;

– zamówień na mapy i informacje (zob. § 10 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia).

Mając na względzie powyższe, § 10 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac (...) należy odczytywać wespół z § 10 omawianego wyżej rozporządzenia z dnia 17 maja 1999 r. Przepisy te nie pozwalają na odrębne (poza bezpośrednim tokiem prac geodezyjnych i przygotowywania materiałów przeznaczonych do zasobu) wystąpienie jednostki wykonawstwa geodezyjnego o nadanie dokumentom sporządzonym przez tą jednostkę cech dokumentu uprawniającego do dokonywania wpisu w księdze wieczystej.

Wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego - o jakie wystąpiła Spółka "G." na podstawie art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego - nie są materiałami przeznaczonymi dla zamawiającego, które jednostka, o jakiej mowa w art. 11 ustawy, może sporządzać samodzielnie, żądając jedynie nadania im cech dokumentu uprawniającego do dokonywania wpisów w księdze wieczystej. Art. 24 ust. 3 ustawy stanowi jednoznacznie - na co zwrócił uwagę organ - że wypisy i wyrysy z operatu "wydawane są przez organ prowadzący ewidencję" (zob. też. wyrok z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1882/02, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten jest spójny z § 51 ust. 1 pkt 2 i 3 i § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z tymi przepisami starosta udostępnia dane ewidencyjne w formie wypisów z rejestrów i kartotek oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, a następnie uwierzytelnia je przez opatrzenie stosowną klauzulą (uprawniającą do dokonywania wpisu w księdze wieczystej - zob. Załącznik Nr 5 ust. 4 do rozporządzenia).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iżby w tej sprawie organ powinien orzekać w formie decyzji. W wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 776/07 Sąd jednoznacznie wypowiedział się, że do postępowania z wniosku opartego na art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego należy stosować przepisy o zaświadczeniach (art. 217 - 220 K.p.a.), a ewentualne rozstrzygnięcie odmowne powinno zapaść w formie postanowienia. Sąd w tej sprawie był tą kwalifikacją prawną postępowania związany.

Organ nie naruszył również art. 7, 8, 9 i 107 § K.p.a. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono bowiem szeroko przesłanki rozstrzygnięcia, wskazując na przepisy prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozważył w szczególności, dlaczego w postępowaniu, jakie przeprowadzili skarżący (spółka cywilna - jednostka wykonująca prace geodezyjne), nie wydaje się materiałów "przeznaczonych dla zamawiającego" w rozumieniu § 10 rozporządzenia w sprawie zgłaszania prac.

Zdaniem Sądu nie naruszono również art. 153 P.p.s.a. W dotychczasowym wyroku nie przesądzono bowiem o uprawnieniu skarżących. Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia szerszych ustaleń faktycznych, a także rozwinięcia rozważań prawnych w kontekście przepisów rozporządzenia z dnia 16 lipca 2001 r.

Mając na względzie powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/M. Dybowski /-/J. Stankowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska

ja