Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 51/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Grzegorz Antas, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi W M na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2018 r. znak [...] Minister Zdrowia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 w zw. z art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia W. M. - utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniego syna M. M. urodzonego [...] czerwca 2006 r.

Uzasadniając postanowienie organ II instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., Wojewoda [...] nałożył na W. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna M. M. urodzonego [...] czerwca 2006 r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z [...] grudnia 2016 r., numer: [...] wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") i wezwał do jej uiszczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Jednocześnie Wojewoda w swoim postanowieniu wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym również w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Dodatkowo obciążył skarżącą opłatą w wysokości 68,00 zł za czynności egzekucyjne. W/w postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] stycznia 2017 r. Zażaleniem z dnia [...] stycznia 2017 r. (data nadania [...] stycznia 2017 r.) skarżąca za pośrednictwem Wojewody zaskarżyła do Ministra Zdrowia ww. postanowienie.

Minister przytoczył zarzuty skarżącej, zawarte w zażaleniu oraz wyjaśnił, że pismem z [...] stycznia 2017 r. skarżąca złożyła do Wojewody również zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, w sprawie których PPIS wypowiedział się w swoim postanowieniu z [...] lutego 2017 r. Postanowieniem z [...] marca 2018 r. Wojewoda oddalił zarzuty skarżącej. Postanowienie Wojewody zostało doręczone skarżącej w dniu [...] kwietnia 2018 r. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. skarżąca za pośrednictwem Wojewody zaskarżyła do Ministra Zdrowia ww. postanowienie. Zażalenie zostało wniesione w terminie.

Odnosząc się do przytoczonych zarzutów zażalenia, organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. polegającego na zaszczepieniu małoletniego dziecka, było prowadzone w sposób prawidłowy. Minister Zdrowia przeanalizował materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie podziela zarzutów skarżącej, co do naruszenia przez Wojewodę art. 156 § 1 pkt. 5, art. 124 § 2 k.p.a. ani art. 29 § 1 i 2 oraz art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ani art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a.

Postępowanie w sprawie ww. obowiązku prowadzone było przez PPIS i zakończyło się wydaniem przez ten organ w dniu [...] grudnia 2016 r. tytułu wykonawczego. Upomnieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżąca została wezwana do wykonania szczepień u dziecka oraz zapłaty kosztów upomnień, a także pouczona o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Upomnienie zostało doręczone skarżącej w dniu 31 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. PPIS wniósł do Wojewody o wszczęcie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, przesyłając jednocześnie tytuł wykonawczy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Wojewoda [...] nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 1000,00 zł i opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 68,00 zł.

Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej: "ustawa o zapobieganiu"), który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Określają one wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji na podstawie aktualnych zaleceń publikowanych w Programie Szczepień Ochronnych.

Skarżąca zarzuciła postępowaniu Wojewody niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego i powołując się na art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2017 r., poz. 1318, z późn. zm.) wyraził opinię o nieistnieniu obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. Istotnie, zgodnie z art. 16 w/w ustawy, pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody. Przedstawiciel ustawowy pacjenta małoletniego ma prawo do wyrażenia zgody na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza. Zgoda oraz sprzeciw, o których mowa, mogą być wyrażone ustnie albo poprzez takie zachowanie pacjenta lub jego opiekuna prawnego, które w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na wolę poddania się proponowanym przez lekarza czynnościom, albo brak takiej woli. Konieczność uzyskania zgody pacjenta lub opiekuna prawnego dziecka, której uzyskanie obciąża lekarza, wynika z art. 32 ust. 1- 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2017 r., poz. 125, z późn. zm.). Wykonanie świadczenia zdrowotnego wymaga poinformowania pacjenta o realizowanym świadczeniu oraz wymaga uzyskania zgody od pacjenta w formie ustnej lub pisemnej. W przypadku, gdy pacjent nie może samodzielnie udzielić zgody (np. ze względu na wiek), stosuje się konstrukcję tzw. zgody zastępczej - wyraża ją wówczas przedstawiciel ustawowy, którym wobec małoletnich dzieci są najczęściej ich rodzice. W przypadku jednak obowiązkowych szczepień, obowiązek ich wykonania wynika wprost z ustawy, a brak zgody szczepionego bądź ¡ego przedstawiciela ustawowego nie zmienia faktu istnienia tego obowiązku.

W swoim zażaleniu skarżąca kwestionowała również uprawnienia PPIS do podejmowania działań, zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, w tym wystosowania do skarżącej upomnienia oraz wystawienia tytułu wykonawczego. Organ wyjaśnił więc zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęcia "wierzyciela" i "organu egzekucyjnego".

PPIS nie działał bowiem, jako organ egzekucyjny, lecz jako wierzyciel obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z u.p.e.a., skierowanie upomnienia do zobowiązanego i wystawianie tytułu wykonawczego należy do zadań wierzyciela. PPIS nie podejmował natomiast w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie jest organem egzekucyjnym. Organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda [...].

Zgodnie z art. 2 oraz art. 5 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1261, z późn. zm.) do zakresu zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, w tym ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych i sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w przypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonawstwem szczepień są państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni. Właściwość miejscową organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa się na podstawie miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do poddania się szczepieniom ochronnym. Zatem organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 5 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt. 13 ww. ustawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 119 § 1 u.p.e.a., poprzez wydanie postanowienia w sytuacji nieistnienia obowiązku, Minister wyjaśnił, że wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753, z późn. zm.). Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, corocznie. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Ponadto należy wskazać, że obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane. Wobec powyższego Minister Zdrowia stwierdza, że brak jest podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z art. 119 § 1 u.p.e.a.

W swoim zażaleniu skarżąca podnosiła, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, dziecko nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego do szczepień. W opinii skarżącej powyższe badanie nie zostało określone jako obowiązkowe, w związku z czym skarżąca miała prawo odmowy wyrażenia zgody na jego wykonanie. Powyższy fakt był znany organowi egzekucyjnemu i wobec tego nie miał on podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. Jednak, to na skarżącej, jako rodzicu małoletniego dziecka i w związku z tym jego opiekunie prawnym - na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie - spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżąca nie podejmowała żadnych działań w kierunku zaszczepienia małoletniego dziecka, w tym w pierwszej kolejności zgłoszenia się na wykonanie badania kwalifikacyjnego. W aktach sprawy brak jest również zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Zatem słuszne było działanie Wojewody polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r., którym nałożył na skarżącą obowiązek wykonania szczepień u małoletniego dziecka.

Organ, powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił, że przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być natomiast trudności w jego wyegzekwowaniu wiążące się z takim działaniami adresatów obowiązku, które skutkują utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Badanie kwalifikacyjne, którego brak według twierdzeń Skarżącej - stanowi przeszkodę w uznaniu obowiązku szczepienia za wykonalny jest koniecznym elementem realizacji obowiązku szczepień. Szczepieniu może bowiem zostać poddane takie dziecko, którego stan zdrowia pozwala na przeprowadzenie szczepienia. Natomiast z art. 17 ust. 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wprost wynika, że obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęły 24 godziny, liczone od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu wystawionym przez lekarza. Zatem egzekwowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu. Nie można więc faktem nieprzeprowadzenia badania dziecka, którego matka odmówiła, uzasadniać niewykonalności szczepienia. Zarzut odnośnie niewykonalności obowiązku zaszczepienia dziecka z uwagi na niewykonanie badania kwalifikacyjnego do szczepień w ocenie Ministra Zdrowia stanowi wyłącznie polemikę w tym zakresie i nie może być uznany za zasadny, zatem nie można stwierdzić naruszenia art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.

W rozumieniu ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, szczepienie ochronne polega na podaniu szczepionki przeciw chorobie zakaźnej, w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Według przedmiotowej ustawy szczepienie ochronne jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu art. 5 pkt. 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1793, z późn. zm.) mającym działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich udzielania. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, wymaganym realizacją w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 753, z późn. zm.) lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przepisy te określają wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres i czas realizacji na podstawie aktualnych zaleceń publikowanych w Programie Szczepień Ochronnych.

W związku z tym, nie został naruszony art. 124 § 2 k.p.a. dotyczący braku w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego nałożenia grzywny na skarżącą. Jak wynika z wyżej opisanych okoliczności dotyczących niewykonania badania kwalifikacyjnego i szczepień, kwestia ta została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a ponadto jak wynika szczegółowo z akt przedmiotowej sprawy (w tym doręczonego skarżącej upomnienia PPIS) była ona informowana o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego, celem przymuszenia do wykonania ww. obowiązku. Powyższe okoliczności zostały wzięte pod uwagę przy wydaniu postanowienia przez Wojewodę. Akta sprawy jednoznacznie wskazują na fakt, że skarżąca nie wykonała u dziecka obowiązkowych szczepień, jak również wcześniej nie wykonała badania kwalifikacyjnego, co wskazuje wyłącznie na uchylanie się od obowiązku szczepienia dziecka.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Minister Zdrowia postanowił jak na wstępie.

Z tym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1. naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w dniu [...]-12-2016 oraz art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ustawy poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy z [...]-12-2016 nie podlegał egzekucji administracyjnej.

2. dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 p.5 k.p.a.

3. naruszenie art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia,

4. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. - skarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania szczepienia wydane przez Wojewodę [...] nie spełnia wymagań tego przepisu – i nie podał jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakie dowody odrzucił i dlaczego.

5. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nie zbadaniu istotnego dla sprawy faktu tj. przyczyny dla której szczepienie nie zostało wykonane.

6. naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie zaszła jedna z wymienionych wyżej przesłanek, których wystąpienie powinno skutkować nieprzystąpieniem przez organ do egzekucji, a mianowicie brak możliwości egzekucji administracyjnej obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy. W tym kontekście należy wskazać, że rzekomy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, na który powołały się organy w toku niniejszego postępowania w istocie w ogóle nie istnieje. Wynika to z szeregu aktów prawnych, zarówno krajowych jak i międzynarodowych.

Zgodnie z art. 31 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Z kolei ust. 2 tego artykułu ustawy zasadniczej wskazuje, iż każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych oraz że nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Przepisy te stosuje się bezpośrednio, niemniej jednak mogą one zostać skonkretyzowane w aktach prawnych niższej rangi. I tak na gruncie praw pacjenta artykuł 31 Konstytucji RP znalazł odzwierciedlenie w art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. Nr 52, poz. 417 z późn. zm.), zgodnie z którym pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9 tejże ustawy. Analogiczną regulację zawierają przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 1997 r., Nr 28, poz. 152 z późn. zm.). W podobnym duchu utrzymane są postanowienia Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Z wymienionych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że nikt nie może być zmuszony do poddania się określonemu leczeniu czy innym świadczeniom zdrowotnym. Stosowanie tej zasady nie jest w żaden sposób ograniczone ani zależne od wystąpienia określonych okoliczności. Jako sztandarowy przykład sytuacji, w której stosowanie powyższej zasady jest szczególnie uzasadnione można podać istnienie obawy przed niemożliwymi do przewidzenia skutkami poddania się określonemu zabiegowi medycznemu. Niewątpliwie czynnością taką jest również szczepienie ochronne, co wynika zresztą nawet z kolejnych pism organów w niniejszej sprawie. Reakcja organizmu dziecka na zastosowane szczepienie nie jest do końca przewidywalna. Nawet niewielkie choćby procentowe ryzyko wystąpienia jakichkolwiek problemów zdrowotnych po poddaniu się szczepieniu w pełni uzasadnia po stronie rodzica prawo do odmowy poddania się takiej czynności.

Powyższe przemawia za uznaniem, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek, który mógłby być egzekwowany w drodze egzekucji administracyjnej. Jednak nawet gdyby przyjąć, że obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw wybranym chorobom zakaźnym wynika z przepisów prawa, to jednak błędne byłoby przyjęcie, że rozstrzyganie czy podejmowanie jakichkolwiek innych działań w zakresie tego obowiązku pozostaje we właściwości Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (i co za tym idzie w niniejszej sprawie nadaje się do egzekucji administracyjnej, jako objęte tytułem wykonawczym wystawionym przez uprawniony organ).

Skarżąca zauważyła także, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek musi wynikać z przepisów prawa, a nie z dokumentów wychodzących poza ten zakres. Komunikaty Generalnego Inspektora Sanitarnego ze swej istoty wiążą jedynie jednostki mu podległe, nie zaś poszczególne osoby. Informacje zawarte w komunikacie mogą być jedynie traktowane jako wskazówki techniczne dotyczące wykonywania szczepień ochronnych ale nie mogą stanowić określenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

Wskazała również, że brak pełnego uzasadnienia powoduje, że postanowienie jest wadliwe co stanowi przesłankę do jego uchylenia.

Jednocześnie zarzuciła, że organ nie dopełnił obowiązków i w żaden sposób nie zbadał powodu dla którego obowiązek w tytule wykonawczym nie został wykonany. Organ nie zwrócił się z zapytaniem w tej kwestii ani do skarżącej, ani do lekarza sprawującego podstawową opiekę, ani do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

W obszernej odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nie naruszało prawa, a skarga nie była zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 2 cyt. w. ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (dalej: ,,ustawa o zapobieganiu"), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt. 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt. 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W myśl art. 17 ust. 10 pkt. 1 i pkt. 2 w/w ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym.

Wspomniany art. 17 ust. 10 pkt. 1 i 2 ustawy o zapobieganiu stanowił delegację ustawową, na podstawie której Minister Zdrowia wydał 18 sierpnia 2011 r. rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 1 pkt. 1 i 2 w zw. z § 2 i § 3 tego rozporządzenia Minister ustalił m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych i osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby.

W ww. wykazie chorób objętych obowiązkiem szczepień ochronnych znalazły się błonica, gruźlica, inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu b, inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae, krztusiec, nagminne zakażenie przyusznic (świnka), odra, ospa wietrzna, ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis), różyczka, tężec, wirusowe zapalenie wątroby typu B i wścieklizna. W § 3 cyt. rozporządzenia Minister dokonał ustalenia wieku między innymi dzieci i młodzieży objętych obowiązkiem poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

W ocenie tut. Sądu (por. jednak również wyroki NSA: sygn.. akt II OSK 745/12 z dnia 1 sierpnia 2013 r. i z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1494/08 – CBOIS) wskazane powyżej przepis prawa powszechnie obowiązującego tworzą normę prawną nakładającą na rodziców sprawujących ustawową opiekę nad dzieckiem obowiązek poddania dziecka ww. szczepieniom ochronnym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 92 i 93 ustawy z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 682, dalej: "k.r.o.") dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, przysługującą obojgu rodzicom. Dlatego też nie podlega prawnej wątpliwości, że osobami odpowiedzialnymi za poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym są jego rodzice. Zgodnie zaś z art. 95 § 3 k.r.o. władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. Nie ulega zaś wątpliwości Sądu, że ochrona dziecka przed zachorowaniem na chorobę zakaźną, mogącym spowodować poważne konsekwencje zdrowotne dla dziecka i osób mających z nim kontakt leży w interesie dziecka i w interesie społecznym.

Obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Uchybienie przez rodziców temu obowiązkowi powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Nie ma zatem racji skarżąca, wywodząc, z pominięciem wyżej wymienionych przepisów ustawy o zapobieganiu, że nie miała prawnego obowiązku poddania dziecka ochronnemu szczepieniu.

Z art. 31 ustawy z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Konstytucja") wynika zasada poszanowania i ochrony wolności człowieka. Tym niemniej, zgodnie z ust. 3 tego artykułu, w ustawie mogą być ustanowione ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy są konieczne dla ochrony zdrowia – jak dzieje się właśnie w wypadku przywołanych na wstępie przepisów ustawy o zapobieganiu. Czym innym jest ponadto odmowa lub wyrażenie zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych przez pacjenta - na co wskazuje skarżąca - a czym innym poddanie dziecka ustawowemu obowiązkowi szczepień ochronnych. Należy również pamiętać, że świadczenie zdrowotne są to działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 pkt. 10 ustawy o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r., tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2190).

Taka sama definicja świadczeń zdrowotnych wynika z art. 2 pkt. 27 ustawy o zapobieganiu w zw. z art. 5 pkt. 40 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1510). Ustawodawca, w art. 2 pkt. 26 ustawy o zapobieganiu, wprowadza jednakże (niezależną od definicji świadczeń zdrowotnych) definicję pojęcia "szczepienie ochronne", przez które rozumie się podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Oznacza to, że szczepienie ochronne jest wyodrębnionym z zakresu ogólnego udzielania świadczeń zdrowotnych przedmiotem działalności, służącym wykonaniu zadań określonych w art.1 ustawy, a mających za przedmiot podejmowanie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie i zadań organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Wprawdzie skarżąca wskazała dość ogólnikowo, że w oparciu o art. 119 § 1 w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. nie było możliwości egzekucji administracyjnej obowiązku bowiem wg. skarżącej obowiązek taki w ogóle nie istnieje, powołała się przy tym na Konstytucję RP, art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, analogiczną regulację w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz zapisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tym niemniej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.e.a. organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: 1) wojewoda; 2) właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne; 3) kierownik wojewódzkiej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w imieniu własnym lub wojewody decyzji i postanowień; 4) kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie może prowadzić postępowania egzekucyjnego w zakresie wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Może natomiast wystawić tytuł wykonawczy w sprawie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1261), Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego m. in. poprzez prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób. Zgodnie z art. 5 pkt. 3 i 4 cyt. ustawy do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie, jak również wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. W takim więc znaczeniu właściwy Inspektor Sanitarny, jako organ, jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt. 13 u.p.e.a., to jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

W związku z tym, że zgodnie z art. 20 u.p.e.a. organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda, przeto prawidłowo PPIS wystąpił do tego organu w trybie art. 26 § 1 u.p.e.a. o wszczęcie egzekucji. Prawidłowo też, zgodnie z cyt. artykułem, załączył sporządzony przez siebie tytuł wykonawczy. Obligatoryjną bowiem podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Wystawienie tytułu wykonawczego przez wierzyciela stanowi jednocześnie czynność poprzedzającą wszczęcie egzekucji administracyjnej.

Jak wskazuje się w doktrynie wystawienie tytułu wykonawczego "stanowi swoisty "pomost" pomiędzy fazą zagrożenia indywidualnego a zastosowaniem środka egzekucyjnego, tworząc ostatni stopień realizacji przymusu administracyjnego przed faktycznym użyciem środka egzekucyjnego (P. Ostojski, Wystawienie tytułu wykonawczego, s. 45). Z jednej strony spełnia on w pewnym stopniu funkcję techniczną, przypominając zobowiązanemu o treści niewykonanego obowiązku oraz zakreślając przedmiot egzekucji (zob. W. Grześkiewicz, Tytuł, s. 6). Z drugiej strony jego brak lub wadliwość mogą stanowić podstawę zarzutu z art. 33 pkt. 10, a nawet być podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jak jednak zauważyli A. Miruć i J. Maćkowiak, gdy zobowiązany twierdzi, że tytuł wykonawczy pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, wówczas oznacza to postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji, o czym stanowi art. 33 pkt. 6. Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika z art. 26 § 1 ustawy. Wynika z niego jednoznacznie, że tytuł wystawia wierzyciel (zob. A. Miruć, J. Maćkowiak, Tytuł wykonawczy w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, w: J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz (red.), System egzekucji administracyjnej, s. 255). Jeżeli tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania, a równocześnie nie zachodzą żadne okoliczności, które powodowałyby niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, wówczas organ egzekucyjny nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, tylko zaopatruje tytuł klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, co stanowi czynność materialno-techniczną (zob. wyr. NSA z 30.6.2000 r., III SA 2165/99, niepubl.; odmiennie zob. M. Masternak, w: T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne, s. 105)" - tak R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Wyd. 8, Komentarz. Warszawa 2016.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując zaskarżone postanowienie, brał również pod uwagę, że Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., V KK 306/15 (KZS 2016 nr 11, poz. 45, Legalis, www.sn.pl, KZS 2017 nr 2, poz. 63), że "obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia. (...) Z art. 5 ust. 1 ustawy z 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w tej ustawie, do poddania się szczepieniom ochronnym. (...) Obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. (...) Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego zamierzonym rezultatem ma być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Zaniechanie poddania się obowiązkowemu szczepieniu, mimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej rodzi odpowiedzialność karno administracyjną przewidzianą w art. 115 § 1 KW. Tej samej odpowiedzialności podlega też ten, kto sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje jej określonemu szczepieniu ochronnemu (art. 115 § 2 KW).". Tut. Sąd podziela w pełni wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego.

Wykonanie szczepienia ochronnego małoletniego dziecka, do którego skarżąca, jako matka małoletniego była wzywana w doręczonym upomnieniu PPIS nastąpić może wyłącznie po przeprowadzeniu badań kwalifikacyjnych w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu). Tym niemniej, to na rodzicach małoletniego spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego – gdyż brak działania rodziców w tym zakresie uniemożliwia wykonanie obowiązku ustawowego, wynikającego (o czym była już mowa) wprost z art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o zapobieganiu w zw. z art. 5 ust. 2 tejże ustawy.

Słusznie więc Minister Zdrowia uznał, że wykonanie badania kwalifikacyjnego do wykonania szczepień jest integralnym elementem procedury przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego, bowiem warunkuje ono dopuszczalność samej procedury, zaś egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania się przez dziecko lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, a odmowa poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest tożsama z odmową wykonania szczepienia obowiązkowego. Jak stwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 819/16 (CBOISA) "Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. W związku z tym nie można skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego i prawo do odmowy poddania się temu badaniu na podstawie art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Badanie takie może być wykonane bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia, zaś odmowa poddania się temu badaniu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta. (...) jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania". Takie stanowisko prawne, wyrażone w ww. prawomocnym wyroku tut. Sąd w pełni podziela i uznaje za własne.

Należy również podkreślić, że to skarżąca nie dostarczyła zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u dziecka. Niekwestionowanym w sprawie faktem jest, że skarżąca nie podejmowała żadnych działań w kierunku zaszczepienia dziecka, w tym także zgłoszenia się na wykonanie badania kwalifikacyjnego, a brak reakcji ze strony skarżącej na doręczone upomnienie z PPIS świadczy o braku zamiaru zaszczepienia dziecka.

Całkowicie błędne prawnie i faktycznie są ponadto wywody skarżącej odnośnie braku związania obywateli Programem Szczepień Ochronnych. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Rozporządzenie wprost odsyła do tzw. kalendarza szczepień. Programy szczepień na poszczególne lata precyzyjnie zaś wskazują, przeciwko jakim chorobom zakaźnym i w jakim miesiącu życia i roku życia, powinno zostać zaszczepione dziecko. Jednocześnie do realizacji Programu Szczepień Ochronnych mogą być użyte wszystkie zarejestrowane i dostępne w Polsce preparaty szczepionek o różnym stopniu skojarzenia, a schemat szczepienia powinien być zgodny z zaleceniami producenta. Tytuł wykonawczy obejmuje zaś obowiązek szczepień niezrealizowanych, mimo konieczności ich odbycia w okresie wskazanym w kalendarzu szczepień i mimo nieukończenia przez dziecko skarżącej wieku wymaganego kalendarzem do odbycia tych szczepień. Oznacza to, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok. W komunikacie tym, wydanym na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy, zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczenienia, nie można zaś z niego wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z ustawy i rozporządzenia (tak: NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2014r. sygn. akt II OSK 1312/13, WSA w ww. wyroku VII SA/Wa 819/16).

Z przyczyn powyższych, nieuzasadniony był zarzut naruszenia art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a., zaś organ egzekucyjny, z przyczyn o których mowa powyżej, prawidłowo zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, uznając poprawnie, że obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej, a tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Należy też podkreślić, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z przepisów prawa, w stosunku do dziecka skarżącej stał się bezdyskusyjnie prawnie wymagalny. W całości podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2399/17 (CBOSA) stwierdził, że "obowiązek poddania osoby, nad którą sprawuje się prawną pieczę, szczepieniu ochronnemu wynika z art. 5 ust. 1 pkt. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, a także z rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, którym w czasie podejmowania zaskarżonego postanowienia było rozporządzenie w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych. Podkreślić należy, że powyższe przepisy nie określają, jak to zdaje się twierdzić Skarżąca, granicznych terminów wykonania obowiązku szczepienia. (...) każde dziecko i młodzież, znajdująca się w powyższym przedziale wiekowym jest obowiązana poddać się tym szczepieniom, o ile spełnia warunki ustalone w rozporządzeniu i o ile dotychczas nie została zaszczepiona (§ 4 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Nie sposób bowiem z brzmienia poszczególnych jednostek redakcyjnych § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wnioskować, że osoby które winny poddać się obowiązkowemu szczepieniu mogą poddać się jemu w dowolnym wybranym przez siebie czasie, w granicach czasowych wskazanych przez Skarżącą. Podzielenie poglądu skarżącej w tym względzie, zniweczyłoby bowiem cele którymi kierował się ustawodawca wprowadzając szczepienia obowiązkowe, a więc zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie. To bowiem zadaniem Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizowanie zadań i celów określonych powyższą ustawą. Uzależnienie natomiast poddania się szczepieniu dziecka Skarżącej, od jego woli, w granicach czasowych wskazanych przez Skarżącą, niweczyłoby wskazane cele, stanowiąc zagrożenie nie tylko dla zdrowia dziecka Skarżącej, ale również dla innych osób".

Mając na uwadze materiał zebrany w sprawie oraz fakt, że przestrzeganie ustawowego obowiązku poddania się przymusowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, tut. Sąd uznał, że w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny wraz z opłatą za czynności egzekucyjne, zaś grzywna została nałożona w sposób i w wysokości zgodnej z art. 119 i n. u.p.e.a. Dlatego też zarzut naruszenia art. 119 § 1 u.p.e.a. jest chybiony.

Sąd nie stwierdził w kontrolowanym postępowaniu uchybień przepisów prawa materialnego i procesowego dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zachowania gwarancji procesowych skarżącej, w tym naruszenia art. 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. oraz 81 k.p.a. Należy podkreślić, że tak w postępowaniu egzekucyjnym, jak i w uprzednim postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej skarżąca była informowana o stanie sprawy i nie sposób uznać, aby którykolwiek organ uniemożliwił mu czynny udział w postępowaniu. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, na czym rzekomo miałoby polegać naruszenie przez organ art. 10 k.p.a. i jaki wpływ miałoby na treść rozstrzygnięcia. Co więcej, z akt sprawy nie wynika, aby organ zaniedbał swój ustawowy obowiązek.

Analiza akt sprawy w żaden sposób nie potwierdza także zarzutu naruszenia art. 81 k.p.a. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca nie miała możliwości ustosunkować się do zebranych dowodów, a więc nie sposób uznać ten zarzut za uzasadniony stanem sprawy.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które jest wnikliwe a nawet drobiazgowe, rzetelnie analizujące stan faktyczny i w pełni odpowiadające art. 124 k.p.a.

W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3. p.p.s.a.