Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 417/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 2a
journal: Dz.U. 2015 poz 982
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności  gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej powoływana jako K.p.a.), art. 4, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349 ze zm., dalej powoływana jako ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 2 i § 16 ust. 1, ust. 2a, § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy na operacje typu "Premie dla młodych rolników: w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 982 ze zm., dalej powoływane jak rozporządzenie z 13.07.2015 r.), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w G., Nr [...], z dnia [...] października 2016 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania PROW 2014-2020 "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" - utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Zaskarżona decyzja zapadła na gruncie następującego stanu faktycznego.

W dniu [...] maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w G. wpłynął wniosek A. M. o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, w którym zadeklarowała ona przejęcie w całości gospodarstwa rolnego od innego producenta. Ponadto wskazała, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni co najmniej 1 ha, które nabyła w drodze kupna, darowizny, dzierżawy lub użytkowania wieczystego (gospodarstwo rolne przekazane w całości) oraz ukończyła studia na kierunku wymienionym w ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia lub na kierunkach studiów, w ramach których zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z działalnością rolniczą w wymiarze co najmniej 200 godzin lub co najmniej 30 punktów uzyskanych w ramach Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w G. odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał na nieosiągnięcie przez stronę określonego w rozporządzeniu pułapu co najmniej 12 punktów. Wyliczona liczba punktów wyniosła 10,31.

Od ww. decyzji A. M. złożyła odwołanie. Odwołująca wskazała, że w decyzji organ nie odniósł się do przyczyn nieprzyznania punktów za przekazanie gospodarstwa, jak również za kwalifikacje zawodowe. Wskazała na zasadność przyznania jej dodatkowych punktów za kwalifikacje zawodowe wobec trwającego postępowania dotyczącego uregulowania składek jako domownika w KRUS, uwzględniając trzyletni staż pracy w gospodarstwie, dodając wykształcenie wyższe na Wydziale Technologii i Inżynierii Chemicznej na kierunku technologia chemiczna. W ocenie strony, doszło do naruszenia przez organ art. 107 § 1 i 2 K.p.a. oraz § 16 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia z 13.07.2015 r.

W motywach rozstrzygnięcia zaskarżonej, powołanej na wstępie decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r., organ II instancji szeroko zacytował mające w sprawie zastosowanie przepisy. W szczególności zwrócił uwagę na brzmienie § 17 ust. 1, § 16 ust. 2a oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia z 13.07.2015 r.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie, po rozpatrzeniu wniosku oraz składanych przez stronę uzupełnieniach i wyjaśnieniach nie przyznano punktów za:

1) prowadzenie działalności w zakresie przygotowania do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie - w tym zakresie odmówiono przyznania punktów, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała czynności lub zabiegów, które mają na celu przygotowanie produktów do sprzedaży na rynek pierwotny; strona nie zakwestionowała faktu nieprzyznania punktów w tym zakresie;

2) przejmowanie gospodarstwa w całości - nieprzyznanie punktów w tym zakresie zostało zakwestionowane przez stronę, która powołała się na okoliczność nieużytkowania rolniczego działek ewidencyjnych [...],[...] i [...], a tym samym na fakt przejęcia gospodarstwa rolnego w całości. Odnosząc się do zarzutu strony organ wskazał, że zgodnie z § 16 ust. 2a rozporządzenia z 13.07.2015 r., przez przejmowanie gospodarstwa w całości rozumie się przejęcie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa. Kluczowe jest ustalenie, co należy rozumieć przez pojęcie "użytki rolne". W cyt. rozporządzeniu w § 2 ust. 1 pkt 6, jako "użytki rolne" wskazuje się grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami. Takie rozumienie użytków rolnych jest zgodne art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2052 ze zm.), a także z § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), z wyłączeniem jednak kategorii gruntów zadrzewionych i zakrzewionych. Z danych znajdujących się w dyspozycji ARiMR wynika, że działki ewidencyjne [...],[...] i [...] oznaczone są w ewidencji gruntów symbolem "R", czyli stanowią grunty orne. Z dokumentów dołączonych przez stronę do odwołania nie wynika, aby wskazane działki ewidencyjne nie były klasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty orne. W szczególności nie przesądza o tym istnienie na działce ewidencyjnej [...] budynku mieszkalnego. Ponadto, działka ta nie została przejęta przez skarżącą, więc sam ten fakt wykluczał możliwość przyznania punktów na podstawie kryterium określonego w § 16 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia z 13.07.2015 r. Ust. 2a tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że przez przejmowanie gospodarstwa w całości rozumie się przejęcie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, z tym że własnością przekazującego lub w jego posiadaniu mogą pozostać użytki rolne o powierzchni nie większej niż 0,5 ha. Ponadto, organ zwrócił uwagę na fakt, że w dniu przejęcia nieruchomości przez skarżącą działka nr [...] oraz działka nr [...] klasyfikowane były jako grunty orne (czyli jednocześnie użytki rolne), co zostało wskazane w akcie notarialnym. W konsekwencji organ wskazał, że nie można przyjąć, iż strona przejęła wszystkie użytki wchodzące w skład gospodarstwa, skoro nie przejęła ww. działek. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji polegające na nieprzyznaniu punktów z tego tytułu organ uznał za uzasadnione;

3) kwalifikacje zawodowe - w tym zakresie organ wskazał, że posiadanie kwalifikacji zawodowych jest jednym z warunków przyznawania pomocy. Kwalifikacji tych osoby ubiegające się o przyznanie płatności nie muszą posiadać od początku, gdyż istnieje możliwość ich uzupełnienia, zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia z 13.07.2015 r. W przypadku jednak, gdy wnioskodawca posiada takie kwalifikacje już w momencie ubiegania się o przyznanie pomocy, uzyskuje dodatkowe punkty. Strona dołączyła do wniosku o przyznanie pomocy kopię dyplomu potwierdzającego uzyskanie tytułu zawodowego inżyniera na kierunku technologia chemiczna. W związku z tym, że dokument ten nie spełniał warunku dotyczącego kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, wystosowano wezwanie do usunięcia braków formalnych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca ponownie przedstawiła dyplom, nie dołączając innego dokumentu mogącego potwierdzić spełnienie warunku dotyczącego kwalifikacji zawodowych, a ponadto w formularzu korekty wniosku zadeklarowała uzupełnienie wykształcenia. Jednocześnie strona nie uzupełniła w biznesplanie sposobu uzupełnienia wykształcenia. Na wezwanie organu strona przedłożyła korektę biznesplanu, w którym wskazała jako sposób uzupełnienia wykształcenia 3-semestralny kurs kwalifikacyjny R-3 Prowadzenie produkcji rolniczej odbywający się w [...] kończący się egzaminem. W odwołaniu wskazała ponadto na trwające postępowanie administracyjne dotyczące uregulowania składek w KRUS jako domownika, uwzględniające 3-letni staż pracy w gospodarstwie. W ocenie organu odwoławczego, rozstrzygnięcie organu I instancji także w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Z dokumentów przedstawionych przez stronę nie wynika, że warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych został spełniony. Kierunek studiów, którego strona jest absolwentką, nie został uwzględniony w załączniku Nr 1 do rozporządzenia z 13.07.2015 r. W konsekwencji, nie można przyjąć, że w dniu składania wniosku posiadała ona kwalifikacje zawodowe, w związku z którymi przyznawane są dodatkowe punkty.

Organ II instancji zauważył, że rozstrzygnięcie organu I instancji było co do meritum prawidłowe. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dokumenty i wyjaśnienia przedstawione przez stronę, na podstawie obowiązujących przepisów. Organ II instancji, biorąc pod uwagę powyższe argumenty, podzielił konstatacje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR co do braku podstaw przyznania stronie dodatkowych punktów z tytułu przejęcia gospodarstwa w całości oraz z tytułu posiadanych kwalifikacji zawodowych.

Organ II instancji wskazał również, że w ramach prowadzonego postępowania organy orzekające nie stosują w pełni przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady, że to na nich spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem reguł dowodzenia przyjętych w K.p.a., a jest wręcz odwrotnie, niż to przewidują przepisy K.p.a., co reguluje art. 4 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że należy zgodzić się z zarzutem strony co do niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ I instancji istotnie nie odniósł się do przyczyny nieprzyznania punktów za przekazanie gospodarstwa i za kwalifikacje zawodowe. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, jeśli rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe pod kątem nie tylko zgodności z prawem, ale także z punktu widzenia jego celowości i słuszności. W orzecznictwie sądów trafnie wskazuje się, że niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji (bądź nawet jego brak), jak i niepełne bądź błędne powołanie podstawy prawnej, nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli sama osnowa decyzji jest prawidłowa. Wadliwości te jest bowiem w stanie usunąć organ odwoławczy.

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. M., zarzucając organowi błędną wykładnię pojęcia zawartego w przepisach § 16 ust. 2 pkt 7 oraz 2a rozporządzenia z 13.07.2015 r. w zakresie pojęcia gospodarstwa rolnego, w oderwaniu od definicji gospodarstwa rolnego określonego w art. 553 Kodeksu cywilnego i w konsekwencji błędne uznanie, wbrew wyjaśnieniom skarżącej w toku postępowania oraz wbrew treści aktu notarialnego (umowy darowizny z dnia [...] lutego 2015 r.), że grunty (użytki rolne - a faktycznie nimi nie będące) oznaczone nr działek [...],[...] oraz [...] wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, jakie przejęła od swoich rodziców, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa i celowościowa dokonana w powiązaniu z definicją gospodarstwa rolnego z art. 553 Kodeksu cywilnego prowadzi do oceny, że skarżącej przekazano całość użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego jej rodziców zgodnie z § 16 ust. 2a rozporządzenia z 13.07.2015 r.

W oparciu o powyżej stawiany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji celem rozpoznania co do istoty sprawy i dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o wskazaną wykładnię przepisów.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu – Wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] maja 2017 r. sygn. akt [...] – na okoliczność, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik w gospodarstwie rolnym J. M. w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do [...] lipca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej przywoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 P.p.s.a.).

Główny przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowiła kwestia oceny tego, czy skarżąca przejęła gospodarstwo rolne w całości w rozumieniu § 16 ust. 2a rozporządzenia z 13.07.2015 r. (z tego tytułu mogła ona otrzymać dodatkowe 3 pkt zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 7, co kwalifikowałoby ją do otrzymania wnioskowanej pomocy finansowej). Zgodnie z cyt. przepisem, przez przejmowanie gospodarstwa w całości rozumie się przejęcie wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, z tym że własnością przekazującego lub w jego posiadaniu mogą pozostać użytki rolne o powierzchni nie większej niż 0,5 ha.

Jak wynika z umowy darowizny z dnia [...] .02.2015 r., rodzice skarżącej darowali:

- córce I. M. działkę nr [...] o pow. [...] ha, zabudowaną domem mieszkalnym, stanowiącą zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy (oznaczone symbolem Bp) o pow. [...] ha oraz grunty orne (oznaczone symbolem R) o pow. [...] ha (vide k. 168 akt adm.);

- córce A. O. działkę nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą grunty orne o pow. [...] h (symbol R) oraz tereny mieszkaniowe o pow. [...] ha zabudowane domem mieszkalnym (symbol B) (vide k. 163 akt. adm.);

- córce I. M. udział 1/8 we współwłasności działki nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej grunty orne;

- córce A. M. działkę nr [...] i [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha stanowiące gospodarstwo rolne (wraz z inwentarzem żywym i martwym).

W świetle powyższego ustalenia wymagało, czy rodzice skarżącej darowali jej całe gospodarstwo rolne, tj. wszystkie użytki rolne wchodzące w jego skład (vide cyt. § 16 ust. 2a rozporządzenia). Jak wynika z powyższych bezspornych ustaleń, rodzice skarżącej darowali grunty orne (oznaczone symbolem R) także pozostałym córkom. Zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016 r. poz. 1034), grunty rolne dzielą się m.in. na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne oznaczone symbolem R. Stosownie zaś do art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 2052), ilekroć w ustawie jest mowa o "użytkach rolnych" - należy przez to rozumieć grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami.

Jak w powyższego wynika, skarżąca nie przejęła gospodarstwa rolnego w całości, ponieważ część użytków rolnych, wchodzących w jego skład, została darowana innym osobom.

W tym miejscu należy wskazać, że Sąd podziela co do zasady pogląd, iż w pewnych określonych sytuacjach przekazanie użytków rolnych (w tym gruntów ornych oznaczonych symbolem R) innym osobom, niż ubiegające się o pomoc na podstawie rozporządzenia z 13.07.2015 r., może nie mieć wpływu na przyznanie takiej pomocy. Jak wynika bowiem z treści analizowanego § 16 ust. 2a rozporządzenia, grunty te muszą wchodzić w skład gospodarstwa rolnego. Określenie gruntów jako użytków rolnych co do zasady implikuje wniosek, że wchodzą one w skład gospodarstwa rolnego. Strona może jednak wykazać, że z określonych powodów konkretne działki nie wchodziły w skład takiego gospodarstwa. Stosownie bowiem do art. 553 Kodeksu cywilnego, za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W świetle cyt. przepisu nie można wykluczyć tego, że pewne grunty rolne nie będą stanowiły zorganizowanej całości gospodarczej i jako takie nie wejdą w skład danego gospodarstwa rolnego.

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca istnienia takich okoliczności nie wykazała. Jak wynika z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich: "1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne."

Ustawodawca w cyt. przepisie wprowadza istotne modyfikacje zasad procedowania w porównaniu z regułami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, który ma zastosowanie na podstawie art. 4 cyt. ustawy. Te modyfikacje osłabiają pozycję procesową stron postępowania. W postępowaniu tym Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. Ciężar dowodu spoczywa nie na Agencji, tylko na stronach, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy, ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (wyrok NSA z 25.10.2011 r., II GSK 1075/10, ma on zastosowanie również do przedmiotowej ustawy z 20 lutego 2015 r., pomimo że został wydany na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy, a to z uwagi na identyczność uregulowań). W sprawach prowadzonych przez organy ARiMR, wynikających z cyt. ustawy, organy te nie mają obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie oświadczeń składanych we wniosku przez ubiegającego się o pomoc beneficjenta. Przyjęta w ustawie klauzula ciężaru dowodu nie odbiega od klauzuli ciężaru dowodu regulowanej przepisem art. 6 Kodeksu cywilnego (zob. S. Prutis, Dobór instrumentów prawnych służących wsparciu rozwoju obszarów wiejskich, St. lur. Agraria 2009, Nr 7, s. 192). Dlatego też to strona powinna zgłosić dowody potwierdzające w sposób skuteczny jej argumentację, gdyż niewystarczające było tylko kwestionowanie ustaleń organów w zakresie uznania przez nie użytków rolnych, które nie zostały darowane skarżącej, jako wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, skoro z informacji z rejestru gruntów wynikało, że stanowiły one grunty orne. Jeśli skarżąca twierdziła, że w rzeczywistości nie wchodziły one w skład przedmiotowego gospodarstwa rolnego, winna na tę okoliczność przedłożyć lub zawnioskować konkretne dowody, czego niewątpliwie nie uczyniła.

Drugą kwestią sporną w analizowanej sprawie była kwestia związana z przedłożonym przez skarżącą wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] maja 2017 r., w sprawie [...], z którego wynika, że podlegała ona ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik (...) w okresie od [...].01.2013 r. do [...] .07.2013 r. Odnosząc się do tej kwestii wskazać trzeba, że w dacie wydawania decyzji przez organy decyzji (decyzja organu II instancji pochodzi z [...] .01.2017 r.) wyrok ten nie istniał. W takiej sytuacji stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w myśl którego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Ponadto, odnosząc się do ustaleń organu dotyczących spełnienia przez skarżącą warunków wymienionych w § 5 rozporządzenia z 13.07.2015 r. stwierdzić trzeba, że słusznie organ stwierdził, iż skarżąca ich nie spełnia. Stosownie do cyt. przepisu: "1. Warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:

1) stopień naukowy doktora lub ukończone studia trzeciego stopnia z dziedziny nauk rolniczych lub z dziedziny nauk weterynaryjnych lub

2) ukończone studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie, lub studia magisterskie, na kierunku wymienionym w ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia lub na kierunkach studiów, w ramach których zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z działalnością rolniczą, w wymiarze łącznym co najmniej 200 godzin lub co najmniej 30 punktów uzyskanych w ramach Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów (European Credit Transfer and Accumulation System), lub;

3) ukończone studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie, lub studia magisterskie, na kierunku innym niż wymienione w ust. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, oraz co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z działalnością rolniczą, lub

4) kwalifikacje w zawodzie wymienionym w ust. 2 i 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, lub

5) wykształcenie średnie oraz co najmniej 4-letni staż pracy w rolnictwie, lub

6) tytuł wykwalifikowanego robotnika lub tytuł mistrza, lub tytuł zawodowy lub tytuł zawodowy mistrza, w zawodzie wymienionym w ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia, uzyskany w formach pozaszkolnych, oraz co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie.

2. Szczegółowy wykaz kierunków studiów, zawodów oraz tytułów kwalifikacyjnych, a także rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia."

Stosownie do pkt 1 ww. załącznika: "Kierunkami studiów pierwszego, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, których ukończenie uznaje się za posiadanie kwalifikacji zawodowych, są:

1) rolnictwo;

2) ogrodnictwo;

3) weterynaria - w przypadku gdy w gospodarstwie są prowadzone chów lub hodowla zwierząt;

4) technika rolnicza i leśna;

5) zootechnika.

W przypadku ukończenia studiów na kierunku innym niż wymienione w pkt 1-5 za kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej uznaje się kierunki studiów, w ramach których zakres kształcenia albo standardy kształcenia obejmują treści związane z działalnością rolniczą w wymiarze łącznym co najmniej 200 godzin lub co najmniej 30 punktów uzyskanych w ramach Europejskiego Systemu Transferu i Akumulacji Punktów Zaliczonych (European Credit Transfer System)."

W sprawie bezsporne jest to, że skarżąca ukończyła studia na kierunku technologia chemiczna, który to kierunek nie jest objęty ww. załącznikiem. Co prawda skarżąca w korekcie z dnia [...] .11.2016 r. wskazała na ukończenie kursu kwalifikacyjnego R3 – Prowadzenie produkcji rolniczej, to jednak nie wykazała, aby szkolenie to trwało w wymiarze łącznym co najmniej 200 godzin (k. 181 akt adm.). Należy przy tym podkreślić to, że organ dwukrotnie wzywał skarżącą (wezwania z dnia [...] .07.2016 r., k. 44 i z dnia [...] .08.2016 r., k. 167) do wykazania spełnienia warunków przewodzonych w § 5 rozporządzenia z 13.07.2015 r., jednak nie zadośćuczyniła ona temu wezwaniu.

Mając na uwadze powyższe skarga, jako niezasadna, podlegała na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddaleniu.