Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 44/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 281 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi A S.A. w Katowicach na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Z na rzecz skarżącej kwotę 40 636 ( słownie: czterdzieści tysięcy sześćset trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni w Z. A WP nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2233; dalej "u.p.w." lub "Prawo wodne"), określił A S.A. w K. za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższoną w wysokości 2 561 805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Z akt sprawy wynika, że informacją z dnia 26 lipca 2021r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Dyrektor ZZ w Z, organ) ustalił A S.A. w K. (A S.A., skarżący) opłatę podwyższoną w wysokości 2.561.805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za I kwartał 2021 r.

A S.A. w dniu 13 sierpnia 2021 r. złożyło reklamację dotyczącą wzmiankowanej informacji.

Dyrektor ZZ w Z złożonej reklamacji nie uznał i w związku z powyższym decyzją z dnia [...] określił A S A za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższoną za pobór wód ze zbiornika C.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ZZ w Z stwierdził, że przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie wyjaśniające, a poczynione przez niego ustalenia nie dały podstaw do uznania reklamacji A S A. Przywołał brzmienie art. 280 pkt 1 lit. a u.p.w., art. 281 ust. 1 u.p.w., art. 281 ust. 3 u.p.w., podkreślając, że z konstrukcji przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, iż przesłankami warunkującymi obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego na ich pobór.

Stwierdził, że faktem bezspornym jest, iż A S.A. w okresie obejmującym pierwszy kwartał 2021 r. korzystało z usługi wodnej polegającej na poborze wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Wskazał, że w dniu 31 grudnia 2020 r. wygasło poprzednio obowiązujące pozwolenie, a nowe zostało wydane w dniu [...] (tj. w trzecim kwartale kolejnego roku). Podał, że organ rozpatrując złożoną przez skarżącego reklamację, kierował się stanowiskiem judykatury wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11 (publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanej uchwale podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., o sygn. OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie dokonanej w każdej sprawie oraz po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, a każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Z PGW WP stosując się do wytycznych NSA, uwzględnił takie okoliczności jak: czy skarżący legitymował się stosowną decyzją w momencie złożenia wniosku i kiedy wystąpił o wydanie pozwolenia oraz czy wniosek był kompletny. Wskazał na profesjonalny charakter działalności A -SA akcentując, że podmiot korzystający z usług wodnych, winien też uwzględnić okres konieczny do wydania nowego pozwolenia. W ocenie organu skarżący nie dochował należytej staranności składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego 28 grudnia 2020 r. (data wpływu wniosku do organu), co obiektywnie rzecz ujmując, nie mogło doprowadzić do wydania decyzji do dnia [...] Dalej zauważył, że wniosek o wydanie pozwolenia złożony przez A S.A. w dniu 28 grudnia 2020 r. dotknięty był brakiem formalnym, który nie został usunięty w pierwszym kwartale 2021 r., co stanowi podstawę do obciążeni a A S.A. ustaloną opłatą podwyższoną. Stwierdził, iż dla potwierdzenia zasadności obciążenia A S.A. opłatą podwyższoną za pierwszy kwartał 2021 r. znaczenie miał przebieg prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, ale wyłącznie w okresie do końca marca 2021 roku, mimo iż postępowanie to trwało dłużej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "k.p.a".) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu przez organ zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ocenę materiału dowodowego w sposób dowolny, gdyż sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego; art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji w oparciu o stan faktyczny, który nie został ustalony w sposób obiektywny, bezstronny i rzetelny, gdyż w ustaleniach swych organ kierował się przede wszystkim celem w postaci uzasadnienia swego uprzedniego stanowiska zawartego w informacji o ustaleniu opłaty podwyższonej z dnia 26 lipca 2021 r.; art. 6 k.p.a. w zw. art. 2 i art. 7 Konstytucji poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę podwyższoną z naruszeniem zasady praworządności oraz sprawiedliwości społecznej; art. 281 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., Prawo wodne, (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 624 z późn. zm., dalej "u.p.w".) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu skarżącego opłatą podwyższoną, mimo iż z okoliczności sprawy wynika, iż dochowała ona należytej staranności w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego, w szczególności złożyła w sprawie kompletny wniosek, zaś wszelkie opóźnienia prowadzące do nie uzyskania w terminie decyzji pozwolenia wodnoprawnego wynikają z zaniedbań organu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W pierwszej kolejności zauważył, iż A S.A. reprezentowane przez pełnomocnika P. M. w dniu 15 października 2020 r., wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora ZZ w Z o wydanie oceny wodnoprawnej dla działania polegającego na poborze istniejącym ujęciem wód powierzchniowych ze zbiornika C. W dniu 7 grudnia 2020 r. Dyrektor ZZ w Z zawiadomił pełnomocnika wnioskodawcy o wszczęciu postępowania o wydanie oceny wodnoprawnej i w dniu [...] decyzją znak udzielił A S.A. oceny wodnoprawnej. Decyzja ta stałą się ostateczna w dniu [...]

Skarżący stwierdził, że wniosek złożony do Dyrektora ZZ w Z w dniu 22 grudnia 2020 r. był kompletny, a ocena wodnoprawna stanowiła załącznik nr 4 do wniosku. Następnie wyjaśnił, że pismem z dnia 5 stycznia 2021 r. Dyrektor ZZ w Z zawiadomił A S.A. o przekazaniu powyższego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. (dalej jako: Dyrektor RZGW w K.) jako organowi właściwemu w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 29 marca 2021 r. Dyrektor RZGW w K. zawiadomił A S.A. o wszczęciu z urzędu postępowania mającego na celu stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] W piśmie tym wskazał, że akta sprawy znajdują się w siedzibie RZGW w K.

Skarżący podkreślił, że postępowanie mające na celu stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] udzielającej A S.A. oceny wodnoprawnej, zostało wszczęte 29 marca 2021 r., jednak posiadana przez A S.A. ocena wodnoprawna w dacie wezwania z dnia 9 kwietnia 2021 r. nie została jeszcze unieważniona. Zauważył, że decyzja zawierająca wady wyliczone w art. 156§ 1 k.p.a., pomimo tych wad jest aktem administracyjnym istniejącym w obrocie prawnym do czasu jego eliminacji w trybie i na zasadach określonych w k.p.a.; przysługuje mu też domniemanie ważności.

W dniu 22 kwietnia 2021 r, została wydana decyzja stwierdzająca nieważność posiadanej przez GA S.A. oceny wodnoprawnej — decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] spowodowane było wydaniem jej przez organ niewłaściwy — Dyrektora ZZ w Z. To z kolei spowodowało, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego stał się niekompletny. Nadto ów brak formalny powstał także po upływie okresu którego dotyczy określona przez organ opłata podwyższona; decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] wydana została bowiem dopiero w drugim kwartale 2021 r. (22 kwietnia 2021 r.).

Wskazany wyżej ciąg zdarzeń oraz dokumentów potwierdzających kolejne ustalenia organów, zadaniem skarżącego, w sposób oczywisty przeczy sugestii wynikającej ze skarżonej decyzji jakoby wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego złożony przez A S.A. zawierał brak formalny polegający na fizycznym (faktycznym) braku w dokumentacji decyzji z dnia [...] ustalającej ocenę wodnoprawną.

Zdaniem skarżącego złożony przez A S.A. wniosek z dnia 22 grudnia 2020 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego był kompletny, zaś wyłączną odpowiedzialność za stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej ocenę wodnoprawną z dnia [...] a więc wyłączną odpowiedzialność za niejako wtórne zaistnienie braku formalnego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego ponosi Dyrektor ZZ w Z, który decyzję z dnia [...] wydal. Pomijając oczywiste uchybienie Dyrektora ZZ w Z polegające na nie przekazaniu wniosku o ustalenie oceny wodnoprawnej organowi właściwemu, skarżący stwierdził, iż decyzja ustalająca ocenę wodnoprawną wydana została z pogwałceniem podstawowego 1-miesięcznego terminu dla załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a.

Nadto zaakcentował, iż termin złożenia przez A S.A. wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przypadający na drugą połowę grudnia 2020 r. był determinowany datą wydania decyzji ustalającej ocenę wodnoprawną. Gdyby nie uchybienia Dyrektora ZZ w Z (brak właściwości) — mogłoby doprowadzić do terminowego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przez A S.A. i nie skutkowałoby naliczeniem przedmiotowych opłat podwyższonych.

Zdaniem skarżącego okoliczności zachodzące w II kwartale 2021 r. jednoznacznie potwierdzają uchybienia organu, a ograniczając podstawę faktyczną wydanej decyzji do zdarzeń mających miejsce wyłącznie w I kwartale 2021 r. organ dążył najwyraźniej do pominięcia okoliczności niewygodnych dla siebie W piśmie z dnia 27 października 2021 r. Dyrektor ZZ w Z poinformował A S.A., iż dokonana przez niego ocena prawna nie uzasadnia wszczęcia postępowań dotyczących ustalenia opiaty podwyższonej za pobór wód ze zbiornika C. za II i III kwartał 2021 r.

Zdaniem skarżącego Dyrektor ZZ w Z dokonał właściwej wykładni regulacji art. 281 ust. 5 u.p.w. ale niewłaściwie ją zastosował.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

W piśmie z dnia 17 marca 2022 r. organ reprezentowany przez radcę prawnego B. Z. wniósł o dopuszczenie jako dowodu w sprawie wyroku WSA w K. sygn. akt II SAB/Kr z dnia 11 stycznia 2022 r. na fakt oddalenia skargi skarżącego na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, którego brak spowodował naliczenie opłaty podwyższonej za I kwartał 2021 r przez Dyrektora ZZ w Z, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.

W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika substytucyjnego radcę prawnego L. S. wskazał, odnosząc się do stanu faktycznego przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że w postępowaniu o zatwierdzenie oceny wodnoprawnej, jak i wydanie pozwolenia wodnoprawnego skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, a decyzja z dnia [...] r. została doręczona bezpośrednio A SA (mimo, że adres pełnomocnika był inny). W takich okolicznościach nie można mówić o skutecznym doręczeniu decyzji z dnia [...] Z zestawienia dat skarżący wywiódł, że od momentu wszczęcia postepowania w sprawie zatwierdzenia oceny wodnoprawnej do dnia wydania decyzji zatwierdzającej ocenę wodnoprawną upłynęło 9 dni, takie samo postepowanie prowadzone przed Dyrektorem RZGW w K. trwało 27 dni, postepowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego trwało 34 dni. W ocenie skarżącego skoro wniosek o zatwierdzenie oceny wodnoprawnej złożony został 21 października 2020 r. to jest na 71 dni przed upływem obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, zaś realny czas wynosił 61 dni , to nie sposób wywieźć, że skarżący dopuścił się jakichkolwiek uchybień.

Na rozprawie pełnomocnik A S.A. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko dodając , że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.

Pełnomocnik organu podkreślił, iż nie ma znaczenia prawidłowość postępowania zakresie oceny wodnoprawnej, a istotna jest kwestia posiadania lub nieposiadania pozwolenia wodnoprawnego oraz procedowania w tym zakresie. Podkreślił, że postępowania w zakresie oceny wodnoprawnej oraz pozwolenia wodnoprawnego są skomplikowane, a zatem nie można racjonalnie zakładać , że cała procedura skończy się w terminie 71 dni. Wskazał, że dopiero po złożeniu przez skarżącego kompletnego wniosku, co nastąpiło 8 marca 2022 r. Dyrektor RZGW mógł dokonać jego oceny i stwierdzić, że decyzja została wydana przez organ niewłaściwy. Natomiast skarżący był wzywany do uzupełnienia dokumentacji Doprecyzował, że wniosek o dołączenie wyrok WSA w Krakowie nie jest wnioskiem dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.-dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ZZ w Z z dnia [...] nr[...] , którą określono A S.A. w K., za okres I kwartału 2021 r. opłatę podwyższona w wysokości 2 561 805,00 zł za pobór wód powierzchniowych ze zbiornika C. za pomocą ujęcia zlokalizowanego w nurcie zbiornika bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624 ze zm. – dalej "u.p.w."). Z art. 281 ust. 1 pkt. 1 u.p.w. wynika, że wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku: dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; Natomiast zgodnie z art. 280 ust. 1 pkt a u.pw. w opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na: poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.

Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w każdej sytuacji, bez względu na przyczyny, ustalenie przez organ faktu, że podmiot korzystający z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych nie posiada pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty podwyższonej. Jednakże w orzecznictwie i doktrynie w pełni aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2000 r. ONSA 2001 nr 1 poz. 2).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 2/11 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), przyjął, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres. NSA w uchwale tej podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, zgodnie z którym stwierdzenie, iż strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, że nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). NSA wyjaśnił, że do przesłanki "braku wymaganego pozwolenia" należy zastosować wykładnię nie tylko językową, lecz także systemową i celowościową. Nie można bowiem z góry wykluczyć w każdej sytuacji, iż przyczyna braku wymaganego pozwolenia nie ma znaczenia. Jeżeli wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Zdaniem składu siedmiu sędziów, obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska byłoby nieuzasadnione. NSA podkreślił, że każdą tego rodzaju sprawę należy analizować indywidualnie, rozpatrując przyczyny braku pozwolenia, a w szczególności, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie kolejnego wymaganego pozwolenia oraz czy przyczyna braku pozwolenia jest związana z działaniem organu podczas rozpatrywania wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Dotyczy to więc okoliczności, kiedy wniosek o wydanie pozwolenia został złożony, oraz oceny czy wniosek spełniał ustawowe wymagania. W wyrokach z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 112/21 i 26 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 399/21 (dostępne w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podzielił motywy zawarte w powyższej uchwale i wskazał na jej wiążący charakter, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.

Nie jest sporne, że w dniu 31 grudnia 2020 r. wygasło poprzednio obowiązujące pozwolenie dla A S.A w K., a przed upływem jego ważności A S.A. wystąpiło o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, które ostatecznie zostało wydane w dniu [...]

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko skarżącego, że bezpośredni wpływ na termin wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego miały błędy popełnione przez Dyrektora Zarządu Zlewni wZ , który naruszył w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego już na etapie decyzji z dnia [...] w kwestii oceny wodnoprawnej. Nie jest sporne, że organ ten wydał decyzję nie będąc organem właściwym, a sama decyzja została doręczona bezpośrednio skarżącej, mimo że w sprawie był ustanowiony pełnomocnik. W okolicznościach sprawy przyczyna wydania pozwolenia wodnoprawnego po kilku miesiącach od daty złożenia wniosku skarżącego jest związana z działaniem profesjonalnych organów zarówno podczas wydawania oceny wodnoprawnej, jak i pozwolenia wodnoprawnego.

W ocenie Sądu słusznie organ zauważył, że A S.A. jako podmiot profesjonalnie zajmujący się dostarczaniem wody powinien złożyć wnioski o wydanie oceny wodnoprawnej oraz pozwolenia wodnoprawnego z odpowiednim wyprzedzeniem. Jednakże ocena wodnoprawna miała wpływ na termin wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Nie jest kwestionowane, że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została wydana przez organ niewłaściwy nie została doręczona pełnomocnikowi A S.A, lecz bezpośrednio skarżącej co mogło mieć wpływ na termin złożenia wniosku o pozwolenie wodnoprawne. Kompletny wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego został złożony, w dniu [...] i został poprzedzony wadliwie prowadzonym postępowaniem w przedmiocie oceny wodnoprawnej.. Dopiero decyzją z dnia [...] Dyrektor RZGW w K. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora ZZ w Z z dnia[...] . w przedmiocie oceny wodnoprawnej ze względu na naruszenie przepisów o właściwości. Okoliczności te zaważyły na tym, że decyzja w zakresie oceny wodnoprawnej została wydana przez właściwy organ (Dyrektora RZGW) w dniu [...] a decyzja Dyrektora RZGW udzielająca skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] Sam organ stwierdził, że sprawa dotycząca wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego miała skomplikowany charakter, tym samym powinien rozumieć, że może być ona również skomplikowana dla skarżącego i powinien tak prowadzić postępowanie, aby możliwe było uwzględnienie słusznego interesu strony, do czego zobowiązuje art. 7 k.p.a. Obciążenie skarżącego negatywnymi skutkami zawinionego działania czy też zaniechania organu stanowi dodatkowo naruszenie zasady praworządności Zdaniem Sądu słusznie skarżący podniósł, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, iż "Stosowanie przepisów o charakterze represyjnym nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego. a podmiot. który nie dopełnił obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności".

Z podanych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy zasadność procedowania w przedmiocie opłaty podwyższonej w stosunku do skarżącego, mając na względzie, z mocy art. 153 p.p.s.a., przedstawioną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art.205 p.p.s.a.