Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1066/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 28, art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 510
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg A. K.-M. i O. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. K.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargi; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi Z. H. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. A 1 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A. K.-M. i O. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego A. K.-M. z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia ...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy A. z [...] w przedmiocie wymeldowania A. K.-M. wraz z jej małoletnią córką O. M. z pobytu stałego w A. przy ul. A .

Jak wynika z akt sprawy 17 maja 2019 r. W. F., właścicielka lokalu położonego w A. przy ul. A , wystąpiła z wnioskiem

o wymeldowanie A. K.-M., jej niepełnoletniej córki O.M. oraz M. K. z pobytu stałego pod ww. adresem.

Decyzją z [...] Wójt Gminy A. orzekł o odmowie wymeldowania A. K.-M., jej niepełnoletniej córki O.i M. oraz jej ojca – M. K. z pobytu stałego pod ww. adresem.

Decyzją z [...] Wojewoda [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wójt Gminy A. decyzją z [...] orzekł o wymeldowaniu A.K.M. oraz jej małoletniej córki O.M. z pobytu stałego w lokalu położonym w A. przy ul. A .

Od powyższego rozstrzygnięcia, działając w imieniu własnym oraz małoletniej córki, odwołanie wniosła A. K.-M., wytykając organowi gminy tendencyjne i nietypowe prowadzenie sprawy z uwzględnieniem racji strony przeciwnej. Jej zdaniem opłaty mieszkaniowe były regulowane terminowo i nie ma żadnych zaległości, zaś organ gminy nie zapoznał się z aktami sprawy sądowej, zawisłej między stronami dotyczącej spornej nieruchomości i nie wziął pod uwagę, że W.F. na stałe mieszka w Ł., a więc jej kontakt z mieszkańcami domu jest sporadyczny. Odwołująca się zarzuciła organowi gminy, że nie przedstawił żadnych dowodów na jej niezamieszkiwanie w spornym lokalu, a zeznania świadków B. W. i W. K. pominął. Odwołująca się podkreśliła, że w szafach w lokalu znajdują się jej rzeczy osobiste, natomiast sprawa eksmisji z lokalu została zawieszona, a w sprawi sądowej o zasiedzenie ½ spornej nieruchomości została wniesiona apelacja. A. K.-M. wskazała, że mieszka na stałe przy ul. A na I piętrze od 30 lat, pod tym adresem odbiera korespondencję.

Przywołaną na wstępie decyzję z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy A. z [...] w przedmiocie wymeldowania. Przytaczając treść art. 25 ust. 1, art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.) organ odwoławczy wyjaśnił, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego oznacza, że obywatel polski wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, czyli przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce, nie dopełniając obowiązku wymeldowania, przy czym przeniesienie to powinno mieć charakter dobrowolny i trwały. Opuszczenie miejsca pobytu stałego zawiera w sobie zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w dotychczasowym lokalu, jak i element woli przeniesienia swego pobytu w inne miejsce i urządzenia tam swojego trwałego centrum życiowego. Zamiar opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego i związaną z nim dobrowolność przeniesienia spraw życiowych w inne miejsce, należy oceniać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie tylko ustnych czy pisemnych deklaracji strony.

Organ II instancji podniósł, iż A. K.-M. wraz z małoletnią córką O. M. opuściła miejsce pobytu stałego w A. przy ul. A i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z akt sprawy, w połowie 2018 r. wyprowadziła się z domu w A., zabierając część swoich rzeczy osobistych, zaś po urodzeniu drugiej córki (luty 2019 r.) – nie powróciła do stałego przebywania w spornym lokalu. Nie zerwała jednak całkowicie wszystkich więzi łączących ją z domem rodzinnym i zaniechała kroków prawnych zmierzających do przejęcia na własność części nieruchomości oraz odzyskania nakładów ponoszonych na nieruchomość. Skarżąca miała nadal odwiedzać sporny lokal, partycypować w kosztach utrzymania nieruchomości i pozostawiła tam część rzeczy osobistych swoich oraz dzieci. Strona nie wyjawiła przy tym swojego aktualnego miejsca pobytu stałego wraz z córkami. Organ wskazał, że młodsza z córek skarżącej zameldowana jest na pobyt stały w Ł. w lokalu jej partnera. Ponadto skarżąca głównie przebywa w Ł., gdzie pracuje i gdzie na zajęcia sportowe uczęszcza także starsza córka O. M.

Organ II instancji wyjaśnił, iż przedmiotowy dwukondygnacyjny dom przy

ul. A , najpierw był własnością W. F., zaś w dniu 11 sierpnia 2021 r. został darowany jej córce – E. F.-K., która od lat zamieszkuje na parterze budynku wraz z mężem i dziećmi.

Wyrokiem z [...] Sąd Rejonowy dla Ł. nakazał A. K.-M., O. M. i Ł. M. opróżnienie lokalu, zaś wyrokiem z [...] sąd wyższej instancji oddalił apelację A. K.-M. od tego wyroku.

23 marca 2018 r. komornik sądowy wszczął egzekucję przeciwko A.K.-M.Ł. M., O.M. i M. K.i wezwał ich do opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego w A.przy ul. A . Ponownie w dniu 17 stycznia 2019 r. i 11 stycznia 2020 r. komornik zawiadomił ich o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wezwał do dobrowolnego opróżnienia lokalu. Odwołująca się nie opróżniła lokalu ze wszystkich swoich rzeczy i nie wydała go właścicielce. Nadal odwiedza go i posiada klucze (w czasie pobytu w A. korzysta z pierwszego piętra domu). Jak wynika z powyższego A. K.-M. wraz z córką O., nie posiadają tytułu prawnego do spornego lokalu (nie nabyli go również poprzez zasiedzenie), a komornik sądowy 3-krotnie wzywał ich do dobrowolnego opróżnienia lokalu (eksmisja jest jedynie zawieszona i zostanie w przyszłości wykonana). Ponadto strona pozostaje w wieloletnim konflikcie z poprzednią i aktualną właścicielką lokalu, co wyklucza jego zamieszkiwanie w domu obok rodziny E. F.-K.. Brak jest zatem obiektywnych możliwości na powrót strony do stałego zamieszkiwania pod spornym adresem. Zamiar stałego pobytu strony nie jest możliwy do realizacji w świetle obiektywnych kryteriów (brak tytułu prawnego, odroczona w czasie eksmisja, brak zgody właścicielki na zamieszkiwanie itd.).

Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom odwołującej się, że wraz z córką zamieszkuje na stałe w A. (dzieląc łóżko w jednym pokoju w lokalu, co do którego nie posiada tytułu prawnego), skoro strona sama pracuje w Ł., jej partner i druga córka zamieszkują w Ł., a córka O.uczęszcza do szkoły i na treningi w Ł., wskazując przy tym, że zasady logicznego rozumowania podpowiadają, że skarżąca nie będzie zamieszkiwać w domu w A., gdy centrum życiowe jej partnera oraz córek mieści się gdzie indziej. Organ II instancji podniósł nadto, że A. K.-M. i M. K. są podatnikami podatku rolnego i podatku od nieruchomości w związku z posiadaniem działki rolnej nr [...] w Ł. przy ul. B, gdzie mieści się budynek mieszkalny o pow. 54,90 m². Współposiadanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego w Ł., czyni jego oświadczenia na temat stałego zamieszkiwania w A., jeszcze mniej prawdopodobnymi.

Organ odwoławczy zaznaczył, że nie kwestionuje, że strona odwiedza sporny lokal w A., spędza tu czas, ma tu część swoich rzeczy osobistych, a nawet zdarza się, że nocuje w spornym lokalu. Jednakże jej pobyt nie ma charakteru stałego w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - nie jest to jego stałe miejsce zamieszkania, centrum jego aktywności życiowej.

Odnosząc się do argumentacji strony, że płaciła regularnie i terminowo opłaty za korzystnie z lokalu (energię elektryczną, wywóz śmieci, opał itd.) organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionuje faktu, że A. K.M. partycypowała w kosztach utrzymania lokalu. W aktach sprawy znajdują się załączone przez nią kopie rachunków z tytułu wydatków ponoszonych za korzystanie z lokalu z lat 2017-2021. Jednakże faktem jest również, że część załączonych kopii faktur i przekazów pieniężnych dotyczyła spłaty wcześniejszych zaległości w opłatach mieszkaniowych. Jak zresztą wynika z pisma Urzędu Gminy w A. Referatu Komunalnego z 16 lipca 2021 r. w gospodarstwie domowym należącym do A. K.-M. zgłoszone są 2 osoby do wywozu odpadów, a wnoszone przez A. K.-M. sporadyczne opłaty pokrywają zaległości z lat ubiegłych. Wpłaty dokonane w 2021 r., pokryły zobowiązania dotyczące roku 2019. Ponoszenie przez odwołującą się pewnych kosztów związanych z korzystaniem z lokalu, nie świadczy o tym, że w A. przy ul. A mieści się jej centrum aktywności życiowej.

Także załączone do akt sprawy zdjęcia pomieszczeń w lokalu, w ocenie organu II instancji, nie stanowią dowodu na jej stałe przebywanie w spornej nieruchomości. Po pierwsze, załączone do odwołania wydruki zdjęć nie przedstawiają osób zamieszkałych w lokalu. Po drugie zaś, nie wiadomo kiedy zdjęcia zostały zrobione i czy ukazane sprzęty gospodarstwa domowego i rzeczy osobiste, stanowią własność strony oraz stałe wyposażenie lokalu.

W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się także do podnoszonych przez odwołującą się zarzutów związanych z nieprzesłuchaniem wszystkich wskazanych przez nią świadków, podnosząc, że nie zamieszkują oni w bezpośrednim sąsiedztwie spornego lokalu i bywają w A. okazjonalnie, wobec czego trudno dać wiarę ich zeznaniom i na tym oprzeć rozstrzygnięcie w sprawie. Organ podkreślił też, że nie było możliwości przesłuchania części świadków z uwagi na zachowanie samej odwołującej się, która utrudniała lub uniemożliwiała prawidłowy przebieg czynności dowodowych. Nadto organ zaznaczył, że mimo to świadkowie w trakcie oględzin zgodnie utrzymywali, że A. K.-M. oraz jej córka nie zamieszkują w spornym lokalu na stałe. Zdaniem organu odwoławczego nie było celowym przesłuchiwanie w charakterze świadka B. W.oraz W. K., w świetle zebranego materiału dowodowego ich zeznania nie wniosłyby do sprawy nowych okoliczności. Tego rodzaju wnioski dowodowe miały natomiast na celu wydłużenie postępowania, podobnie jak ponawianie kilkukrotnie wyjaśnień w tych samych sprawach.

Organ II instancji wskazał także, że wbrew sygnalizowanemu przez odwołującą się uporczywemu utrudnianiu jej zamieszkiwania w lokalu, z informacji otrzymanych z posterunku Policji w A. nie wynika, aby poprzednia lub obecna właścicielka lokalu utrudniały lub uniemożliwiały skarżącej zamieszkiwanie w lokalu. W ciągu 2 lat była bowiem tylko jedna interwencja dzielnicowego pod spornym adresem, dotycząca wyłączenia prądu w lokalu przez W. F., która jednak nie potwierdziła się na miejscu.

Reasumując, na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że miejscem pobytu stałego A. K.-M. i jej małoletniej córki O.M. nie jest już dom w A. przy ul. A. Wprawdzie nie zerwał ona definitywnie wszelkich więzi łączących ją z tym lokalem, gdyż odwiedza go, partycypuje w kosztach opłat mieszkaniowych oraz pozostawiła tam cześć swoich rzeczy osobistych, jednakże dom ten nie stanowi już dla niej miejsca pobytu stałego i brak jest jakichkolwiek widoków na zmianę tego stanu rzeczy (z uwagi na brak tytułu prawnego do lokalu, przyszłą eksmisję z lokalu i zagorzałe spory osobiste i prawne z poprzednią oraz aktualną właścicielką nieruchomości). Utrzymywanie w ewidencji ludności wpisu o pobycie stałym strony przy ul. A w A., w sytuacji gdy od lat zamieszkuje ona gdzie indziej, prowadziłoby jedynie do utrzymywania tzw. "fikcji meldunkowej" i jako takie byłoby sprzeczne z celem prowadzenia ewidencji ludności.

Na ostateczną decyzję Wojewody [....] skargi do sądu administracyjnego złożyły A. K.-M. w imieniu własnym oraz małoletniej córki O. M. jako jej przedstawiciel ustawowy podnosząc, iż nigdy nie wyprowadziła się z A., a jego miejsce zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego mieści się w spornym lokalu. W obszernej skardze A. K.-M. zarzuciła organom administracji, że oparły swoje rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków strony przeciwnej, nie biorąc pod uwagę zeznań zgłoszonych przez nią świadków. Zdaniem skarżącej jej sprawa była prowadzona nieodpowiednio, gdyż nie wzięto pod uwagę wszystkich dowodów. Skarżąca wskazała, że sprawa przed Sądem Rejonowym dla Ł.w Ł.sygn. akt [...] jest w toku i nie zapadł w niej żaden wyrok. Także sprawa o zasiedzenie jest w toku i aktualnie rozpatruje ją Sąd Okręgowy w Ł. Zdaniem skarżącej organ II instancji błędnie przedstawił w decyzji kwestię urodzenia przez nią drugiej córki, ponadto bez znaczenia w sprawie jest miejsce wykonywanej przez skarżącą pracy, jak również miejsce uczęszczania przez jej starszą córkę do szkoły. Skarżąca stwierdziła także, że regularnie wnosi wszelkie opłaty związane ze spornym lokalem, nadto zanegowała, że miejscem jej stałego zamieszkania jest nieruchomość przy ulicy Kolumny w Ł.. Z kolei w skardze sporządzone w imieniu małoletniej córki, A. K.-M. nadmieniła, że nie ma znaczenia dla sprawy miejsce uczęszczania dziecka na zajęcia dodatkowe. Ponadto córka od urodzenia leczy się i chodzi regularnie do przychodni w A.. Tu też chodzi na korepetycje i korzysta z biblioteki. Na tej podstawie skarżąca zakwestionowała wydaną decyzję w całości, domagając się ponadto przesłuchania przez Sąd wskazanych w skardze świadków na okoliczność zamieszkiwania spornego lokalu. Stanowisko skarżących poparł następnie ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik, dodając m.in., że czynione przez skarżącą nakłady na nieruchomość potwierdzają, iż była ona traktowana jako miejsce stałego pobytu A. K.-M.Ponadto reżim sportowy i obowiązek szkolny ograniczają wolny czas małoletniej O. M.dlatego jest ona mało widoczna w miejscu zamieszkania.

Organ administracji w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 1 kwietnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy A. z [...] nie naruszają prawa w stopniu zobowiązującym do ich uchylenia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510, dalej: ustawa o ewidencji). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, iż zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Postępowanie w tym przedmiocie nie wkracza w sferę stosunków cywilnoprawnych i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu w określonym miejscu. Celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania.

Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne krótkotrwałe pobyty w lokalu nie dają podstawy do uznania, że w danym lokalu skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.

O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli tej osoby. Nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi bowiem podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz, że w sprawie doszło do przeniesienia centrum spraw życiowych strony w inne miejsce. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przez trwałość opuszczenia lokalu należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Z kolei z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy wynika ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swych interesów życiowych w inne miejsce. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących na to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki NSA: z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2337/19, z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 319/17, z 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2408/12, dostępne w CBOSA). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.

W świetle powyższego, rzeczą organów w kontrolowanym postępowaniu było ustalenie, czy przebywanie skarżących poza adresem zameldowania objęte jest ich wolą i czy miało charakter dobrowolny i trwały. W ocenie Sądu organy trafnie oceniły, że skarżącą oraz jej małoletnią córkę O. należało wymeldować spod adresu lokalu mieszczącego się w A. przy ul. A .

Absolutnie kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest funkcjonujący w obrocie prawnym prawomocny wyrok sądu powszechnego z [...], nakazujący skarżącym opróżnienie lokalu, będący następnie podstawą wszczęcia przeciwko nim egzekucji komorniczej.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których dana osoba nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, nakaz opróżnienia lokalu). Innymi słowy, chodzi tu o wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. W takim przypadku bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest chęć dalszego zamieszkiwania w dotychczasowym miejscu zameldowania. Wydanie bowiem przez organ państwa orzeczenia nakazującego danej osobie opuszczenie lokalu jest równoznaczne z tym, że nie ma ona tytułu do przebywania w nim, a co za tym idzie, jest to równoznaczne z opuszczeniem tego lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Powyższe w pełni koresponduje z rozpoznawaną przez Sąd sprawą i w niczym nie zmienia tej oceny fakt, że podejmowane przez komornika czynności egzekucyjne zostały zawieszone, gdyż stanowi to jedynie o tymczasowym odroczeniu kwestii orzeczonej prawomocnie eksmisji ze spornego lokalu, co do którego bezdyskusyjnie skarżące nie mają aktualnie żadnego tytułu. Wskazać przy tym trzeba, że dokonane przez sąd powszechny zabezpieczenie w postaci wstrzymania przez komornika czynności eksmisyjnych zostało wydane w toku postępowania o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego, co jedynie potwierdza słuszność twierdzenia o nieposiadaniu przez skarżące tytułu do przebywania w spornym lokalu w A. przy ul. A . Dodać jednak trzeba, że gdyby z biegiem czasu okazało się, iż taki tytuł nabędą, może to stanowić ewentualny asumpt do złożenia wniosku o ponowne zameldowanie pod przedmiotowym adresem.

W ocenie Sądu prawidłowe są także twierdzenia organów orzekające zaistnienie przesłanki opuszczenia przez strony dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Przedmiotowy lokal nie stanowi bowiem centrum życiowego skarżących. Na ocenie Sądu zaważyły przede wszystkim rezultaty uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego na zlecenie organu II instancji, które każą dać wiarę wcześniejszym ustaleniom organów, iż lokal w A. przy ul. A nie jest miejscem stałego pobytu skarżących. W toku wspomnianego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzono m.in. kontrolę meldunkową w dniu 13 lipca 2021 r. Z jej ustaleń, potwierdzonych stosownym protokołem wynika, że w dniu kontroli na sygnał dzwonka nikt nie odpowiedział. Wobec tego kontrolujący udali się do lokali znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie posesji nr . Jak wynika z oświadczenia B. G., zamieszkującego lokal nr [..], w spornym lokalu widywał on A. K.-M. oraz jej ojca bardzo rzadko – dwa, trzy razy w miesiącu. Zamieszkująca lokal nr 23 J. H. oświadczyła, że w lokalu nr nie widuje A. K.-M. oraz M. K.. Nie widziała ich już od bardzo dawna. Mieszkanka lokalu nr 26 – E. N. wskazała wprawdzie, że widuje ww. osoby, ale nie potrafiła określić, jak często, co w ocenie Sądu każe przyjąć, iż dzieje się to raczej sporadycznie. Zasady logicznego rozumowania nakazują bowiem sądzić, iż w przypadku gdyby wizyty skarżących miały miejsce ze znaczną częstotliwością, fakt ten utrwaliłby się w pamięci świadka w stopniu pozwalającym na bardziej precyzyjną odpowiedź. Mieszkaniec lokalu nr [...]oświadczył z kolei, że widuje A. K.-M. co dwa dni, ale przyjeżdża ona tylko, aby wyjąć korespondencję ze skrzynki pocztowej. K.W.z lokalu nr [..] oświadczył natomiast, że widuje skarżącą raz w tygodniu, gdy przyjeżdża ona do spornego lokalu, zabiera z niego rzeczy i odjeżdża. W całokształcie potwierdza to zatem stanowisko organów, że jakkolwiek skarżąca wraz z małoletnią córką nie zerwała w pełni więzi z lokalem przy ul. A w A., partycypując nawet w części w kosztach jej utrzymania i eksploatacji, to jednak okoliczności te nie są wystarczające do uznania, że mamy do czynienia z pobytem stałym, w rozumieniu art. 25 ustawy o ewidencji ludności. Dodać przy tym trzeba, że jak wynika z akt sprawy, wspominane wyżej opłaty nie były wnoszone regularnie, lecz sporadycznie, czasami jednorazowo w większych kwotach, co przeczy stałemu charakterowi pobytu skarżących.

Podkreślenia także wymaga, że pozostawienie przez skarżące pewnych rzeczy osobistych w spornej nieruchomości takich jak ubrania, przybory toaletowe, kubki czy talerze, które stwierdzono w toku oględzin 16 marca 2021 r., nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu w lokalu i tym samym o koncentracji tamże ich interesów życiowych. Podnieść należy również, że fakt sporadycznych i krótkotrwałych wizyt nie może prowadzić do wniosku, iż skarżące stale przebywają pod wskazanym adresem. Co więcej, jakkolwiek samo w sobie koncentrowanie aktywności szkolnej, czy zawodowej w innym miejscu niż w A. nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu, to jednak okoliczności te, jak również zameldowanie pod innym adresem drugiej córki skarżącej, w połączeniu z resztą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwalały organom administracji, aby przy zastosowaniu reguł logicznego rozumowania, przyjąć wniosek o opuszczeniu przez skarżące spornego lokalu. W przekonaniu Sądu analiza zebranego materiału dowodowego potwierdza więc, że skarżące nie zamieszkują w domu w A. przy ul. A i nie koncentrują tam swoich interesów życiowych.

Podkreślić trzeba, że przy ustalaniu dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, nie można poprzestać wyłącznie na oświadczeniach zainteresowanej strony, ale trzeba wziąć pod uwagę obiektywne, możliwe do stwierdzenia okoliczności towarzyszące opuszczeniu lokalu, jak też zachowanie strony po tym zdarzeniu. Same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu lub zamiarze powrotu do niego nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza jeśli - tak jak w przypadku skarżących - nie znajdują one pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w w sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt niezamieszkiwania w spornej nieruchomości. W rozstrzyganej sprawie organy prawidłowo oceniły, że skarżące w sposób dobrowolny opuściły miejsce swojego stałego zameldowania, przy czym za przeważający w tym względzie należy uznać prawomocny wyrok sądu powszechnego nakazujący opróżnienie spornego lokalu.

W rozstrzyganej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżące nie mają obiektywnej możliwości powrotu do lokalu, gdyż stanowi on wyłączną własność uczestniczki niniejszego postępowania, która nie wyraża zgody na powrót skarżących do lokalu. Konflikt z poprzednią jak i obecną właścicielką lokalu wskazuje zatem na brak obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w sporym lokalu przez skarżące.

Z tych przyczyn jako niewadliwe ocenić należy ustalenia organów obu instancji, że skarżące opuściły miejsce swojego pobytu i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się. Powyższe okoliczności przemawiają w sposób niebudzący wątpliwości za spełnieniem w stosunku do skarżących przesłanek wymeldowania z pobytu stałego. Utrzymanie w takiej sytuacji zameldowania skarżących sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżące nie mają realnych możliwości na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej wbrew ich odmiennym twierdzeniom zawartym w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów prawa procesowego. Organy bowiem zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym postępowanie uzupełniające i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Zajęte w sprawie stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których się oparł, oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów mających w sprawie zastosowanie. Jednocześnie organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

Skarżące reprezentowane były w postępowaniu sądowym przez pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy. O należnym mu wynagrodzeniu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony – na zasadzie prawa pomocy, adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). W myśl jego § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w innej sprawie przed sądem administracyjnym opłata wynosi 240 zł. Ulega ona podwyższeniu (§ 4 ust. 3 rozporządzenia) o kwotę podatku od towarów i usług, którego stawka, wynosi 23%. Łączna kwota wynagrodzenia dla adwokata wyniosła 295,20 zł.

a.l.