Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 164/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie prowadzenia postępowania 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 19 stycznia 2024 r. nr [...]; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

N. sp. z o.o. (dalej jako skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność w prowadzeniu postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie o znaku [...], bądź przewlekłe prowadzenie tego postępowania.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższej sprawie, zaś ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do rozpoznania zażalenia w terminie wynoszącym 1 miesiąc od chwili uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego, zastosowanie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), a to poprzez orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła organowi administracji publicznej, że:

1) w sprawie nie toczy się postępowanie dowodowe;

2) nie ma żadnych przeszkód, aby sprawa była załatwiona w terminie wynikającym z ustawy, tj. miesiąc;

3) nie otrzymała prawidłowego zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, gdzie organ wskazałby na przyczyny zwłoki i prowadzone postępowanie dowodowe, chociaż obowiązek taki spoczywa na organie z mocy art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.);

4) nie jest dla skarżącej zrozumiałe, dlaczego stosunkowo prosta sprawa nie jest załatwiona;

5) nie dostała rozstrzygnięcia w sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła poglądy panujące w doktrynie prawa i orzecznictwie sądów administracyjnych, nie odnosząc ich jednak szczegółowo do okoliczności faktycznych sprawy.

Przede wszystkim skarżąca wskazała, że sąd, orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy, rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności [por. wyr. NSA z 30.9.2020 r., II GSK 295/20, Legalis; wyr. NSA z 20.1.2009 r., II OSK812/08, Legalis; wyr. NSA z 15.7.2010 r., II OSK2051/09, Legalis; wyr. NSA z 29.9.2010 r., II GSK 827/09, Legalis). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została wykonana. Obojętne jest więc, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub wykonania czynności jest zawinione czy też niezawinione.

Nadto skarżąca podniosła, że stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia. Takie rozumienie pojęcia bezczynności potwierdza również orzeczenie NSA, w którym stwierdza się, że jeżeli w toku postępowania administracyjnego organ podejmuje czynności mające na celu dokładne rozpoznanie sprawy w niezbędnym zakresie, to, choć nie wydał w przewidzianym terminie decyzji administracyjnej, nie można mu zarzucić bezczynności (por. wyr. NSA z 13.5.2011 r., I OSK 711/11, Wspólnota 2011, Nr 24, s. 31). W tym drugim przypadku (stan przewlekłości postępowania) czynności organu można również uważać za "pozorowane" w tym sensie, że organ przeprowadza czynności nieistotne dla sprawy lub mnoży czynności postępowania dowodowego, pozostając w sprzeczności z koniecznością zachowania wymogu ekonomiki postępowania administracyjnego. Przy kwalifikowaniu "przewlekłości postępowania" powstaje więc sytuacja, w której działa opieszale lub tylko pozoruje działania (formalnie nie będąc bezczynnym) (podobnie por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, s. 115).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że sprawa dotyczy zażalenia skarżącej na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drogi wewnętrznej wraz z chodnikiem, na części działek oznaczonych nr [...] i [...], położonych w obrębie geodezyjnym R. , gmina K..

Następnie organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że sprawa wpłynęła do SKO w marcu 2024 r., po czym organ powiadomił strony postępowania o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy z uwagi na wpływ do Kolegium znacznej ilości spraw. Na przedłużenie terminu wpływ miała także okoliczność niezależna od SKO, tj. choroba członka składu orzekającego. Kolejno, w sierpniu 2024 r. do Kolegium wpłynęła informacja od organu I instancji o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego m.in. działkę, dla której wystąpiono o ustalenie warunków zabudowy.

W dniu 30.08.2024 r. do Kolegium wpłynęło ponaglenie, zaś w dniu 02.09.2024 r. skarga. SKO załatwiło ostatecznie sprawę w dniu 19.09.2024 r. wydając postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

W piśmie z dnia 20.11.2024 r. skarżący podkreślił, że choć organ rozpoznał zażalenie, to miało to miejsce po wniesieniu skargi i nie wyłącza to potrzeby oceny bezczynności i przewlekłości organu.

Następnie pismem z dnia 24.11.2024 r. skarżący zwrócił uwagę, że opóźnienie organu sięga ponad sześć miesięcy i wyraźnie narusza ustawowe terminy załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się w częściowo uzasadniona.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być rozpoznana przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Na wstępie rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności rozpoznawanej skargi. Wskazać należy, że w dniu wniesienia skargi na przewlekłość lub bezczynność do Sądu organ nie wydał decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, dla swej skuteczności musi ono zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (por. postanowienie NSA(7) z 02.09.2020 r., II OSK 3732/18; CBOSA). Natomiast to, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jaki sposób ponaglenie zostało rozpatrzone przez właściwy organ, nie ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, ani dla jej skuteczności (por. wyroki NSA: z 25.09.2018 r., II OSK 1659/18; z 30.01.2020 r., II OSK 3092/19; z 13.10.2020 r., II OSK 71/20; dostępne w CBOSA), o ile tylko ponaglenie nie zostało wniesione przedwcześnie (por. postanowienie WSA z 17.08.2023 r., IV SAB/Po 89/23, CBOSA).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca spełniła powyższy wymóg formalny, albowiem w dniu 30.08.2024 r. wniosła wymagane ponaglenie. Dostrzeżenia ponadto wymaga, że do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w toku toczącego się postępowania administracyjnego i po wniesieniu ponaglenia, a zatem w świetle p.p.s.a. jest dopuszczalna.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności, stosownie do art. 12 § 1 k.p.a., powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Sąd administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość lub bezczynność postępowania, zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji, bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, że niezależnie od tego czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość prawne konsekwencje są takie same oraz z tego, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (por. wyroki NSA z 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22; z 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 3990/19 oraz postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2317/19, CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuca organowi zarówno bezczynność jak i przewlekłość postępowania. Skoro pojęcia te są pojęciami rozłącznymi, oznacza to, że w tej samej sprawie nie może występować równocześnie bezczynność i przewlekłość.

Wyjaśnić zatem należy, że bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie (w art.35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych) albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania natomiast to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.).

Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość nie łączy się z przekroczeniem żadnych terminów. Inaczej mówiąc, bezczynność zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona. Przewlekłość obejmuje zatem przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania - Druk sejmowy nr 1183 Sejmu VIII kadencji (wyrok WSA w Gdańsku z 13.11.2024 r., II SAB/Gd 35/24, LEX nr 3784165.).

Za takim rozumieniem bezczynności i przewlekłości opowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzając w jej uzasadnieniu, że: "(z) treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód". Nadto, w powołanej uchwale stwierdzono, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw pojęcia bezczynności i przewlekłości uzyskały "odmienny znaczeniowo sens". Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (zob. wyrok NSA z 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK 871/22).

W konsekwencji stwierdzić należy, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (zob. powołane postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. II OSK 2317/19).

Z taką właśnie sytuacją, tj. upływem terminów załatwienia sprawy skutkującym bezczynnością organu, mamy - zdaniem Sądu - do czynienia w niniejszej sprawie. Mimo więc zarzucanej Kolegium również przewlekłości Sąd stwierdził, że organ ten był w istocie bezczynny w rozpatrzeniu zażalenia skarżącej.

Sąd wskazuje, że przedmiotem jego kontroli jest terminowość rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia skarżącej na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 19 stycznia 2024 r. nr [...] Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że zażalenie skarżącej wpłynęło do organu I instancji w dniu 29.01.2024 r. Następnie pismem z dnia 02.02.2024 r. organ I instancji przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, celem rozpatrzenia zażalenia (data wpływu do SKO: 06.02.2024 r. - k. 22 akt administracyjnych). Od momentu przekazania organowi akt sprawy organ podjął następujące (udokumentowane) czynności: wyznaczył skład orzekający, a następnie w dniu 04.03.2024 r. wydał zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazując w nim, że rozstrzygnięcie zostanie wydane w ciągu 6 miesięcy licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Jednocześnie z analizy akt sprawy nie wynika, ażeby ww. zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie zostało skutecznie doręczone stronie postępowania - brak jest bowiem potwierdzenia doręczenia tego pisma ustanowionemu na etapie postępowania administracyjnego pełnomocnikowi skarżącej. Również w skardze zostało podniesione, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Okoliczność ta nabiera szczególnego znaczenia na kanwie niniejszej sprawy, bowiem wobec braku prawidłowego doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a., termin na rozpoznanie zażalenia nie został przedłużony, a w konsekwencji załatwienie sprawy winno nastąpić w terminie wynikającym z 35 § 3 k.p.a. - tj. w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (tu: zażalenia). W tym terminie organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w sprawie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W takiej sytuacji Sąd obowiązany był ocenić - stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. - czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu pomimo, iż organ II instancji był w sprawie bezczynny, to jednak bezczynność, jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na taką kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na taką ocenę Sądu wpływ miała przede wszystkim okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawało w błędnym przekonaniu o skutecznym przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy. Ponadto Sądowi z urzędu jest wiadome, że Kolegium jest obciążone znaczną ilością spraw, nieproporcjonalną do możliwości orzeczniczych. O ile okoliczność ta nie usprawiedliwia bezczynności organu, to jednak wywiera wpływ na brak rażącego naruszenia prawa w tym zakresie. Mając na uwadze argumenty przedstawione w odpowiedzi na skargę Sąd doszedł do przekonania, że stwierdzona bezczynność Kolegium, choć jest bezsporna, to nie nosi znamion złej woli organu, jak również nie stanowi przejawu lekceważenia skarżącej. Okoliczności te niewątpliwie wskazują na obiektywne trudności w sprawnym prowadzeniu postępowania. W odniesieniu do stanu rzeczy w niniejszej sprawie - w ocenie Sądu - opóźnienie w rozpoznaniu zażalenia nie stanowi więc naruszenia prawa o takim stopniu intensywności, aby uzasadniało zakwalifikowanie go jako rażące.

W takich warunkach Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. przyznania skarżącej od organu grzywny lub sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku). Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest – podobnie jak grzywna – środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 127/20, dostępny jw.). Taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Już te same względy, jakie legły u podstaw oceny, że stwierdzenie bezczynności Kolegium nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej. Poza tym nie bez znaczenia dla takiej oceny okazał się brak w skardze merytorycznej argumentacji mającej przemawiać za przyznaniem skarżącej wnioskowanej rekompensaty w żądanej wysokości. Reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca nie podniosła żadnych argumentów na poparcie złożonego wniosku, a zatem brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej. Ponadto oceniając całokształt działań organu Sąd doszedł do przekonania, że stopień zawinienia organu w nieprawidłowym załatwieniu sprawy nie daje podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

W aktach sprawy znajduje się postanowienie SKO z dnia 19.09.2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. Z uwagi na załatwienie sprawy poprzez wydanie postanowienia, ale już po wniesieniu rozpoznawanej skargi, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 19 stycznia 2024 r. nr [...], o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).