Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 601/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 8, 10, 15, 77 par. 1 w zw. z art. 189e i 189f par. 1 k.p.a.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 9zf u.c.p.g
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 4457 zł (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: organ odwoławczy, Kolegium) z 25 stycznia 2022r., nr KOA/4702/Ni/21 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...]z [...]listopada 2021r. nr [...], którą nałożono na R. sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężna w wysokości 28.260,23 zł za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia wymienionych w zaskarżonej decyzji frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2020r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2021r. (nr wskazany na wstępie) została nałożona na R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) kara pieniężna w wysokości 28.260,23 zł za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia wymienionych w decyzji frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2020 r.

Od wskazanej decyzji spółka wniosła odwołanie do Kolegium podnosząc, że decyzja organu I instancji rażąco narusza art. 9 zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (dalej: u.c.p.g.) z uwagi na przeprowadzenie całego postępowania oraz oparcie decyzji o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, zamiast w oparciu o przepisy k.p.a., co w ocenie skarżącej skutkuje nieważnością tej decyzji. W ocenie spółki organ nadto naruszył przepisy: art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 189e k.p.a.; art. 10 w zw. z art. 9 i 71a k.p.a.; art. 107, 77 § 1 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1 , art. 80, art. 81a § 1 i 107 § 3 k.p.a.; art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.; art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 1c i art. 4 ust. 2 lit. a u.c.p.g. Spółka w odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania podatkowego w całości, a w drugiej kolejności o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy decyzją z 25 stycznia 2022r. (numer wskazany na wstępie) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium zarzut zastosowania niewłaściwych przepisów postępowania przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy tj. przepisów Ordynacji podatkowej zamiast przepisów k.p.a., nie ma znaczenia dla omawianej sprawy, gdyż uprawnienia stron w obu ww. aktach prawnych są podobne.

Kolegium uznało również, że naruszenie przez organ I instancji terminu zakreślonego na ustosunkowanie się do wcześniejszego wezwania, przez wydanie przed tym terminem zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego, było nieprawidłowe, ale strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy od dnia doręczania zawiadomienia ( 22 października 2021r. ) jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie ([...] listopada 2021r.). W ocenie Kolegium w sprawie nie zaszedł przypadek siły wyższej, o którym mowa w art. 189e k.p.a., wobec tego, że strona mogła wpłynąć na właścicieli nieruchomości, od których odbierała odpady komunalne, przez wskazanie w zawieranych z nimi umowach (aneksach) na konieczność segregowania odpadów. W ocenie Kolegium również nie odniesienie brakującej masy odpadów komunalnych (niepoddanych recyklingowi) do całkowitej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w Gminie T. nie stanowi naruszenia prawa i nie przesądza o tym, że waga naruszenia jest znikoma, co oznacza, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Dalej organ odwoławczy wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy prawa podkreślając, że jak wynika z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa, a więc - w 2020 r, - frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Strona w omawianym przypadku, wiedząc o ww. obowiązku, wynikającym z obowiązujących przepisów, nie zawarła w porę (przed 2020 r.) odpowiednich umów (czy też aneksów do umów), z których wynikałby obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości. Strona dopiero w drugiej połowie 2020 r. zleciła wykonanie analizy składu morfologicznego odpadów o kodzie 20 03 01, pochodzących z terenu Gminy T. z nieruchomości niezamieszkałych. Kolegium zauważyło dodatkowo, że gros odbieranych odpadów komunalnych pochodzi z nieruchomości zamieszkałych. Fakt, że spółka nie miała obowiązku informowania organu o niewłaściwym postępowaniu z odpadami przez właścicieli nieruchomości, nie ma znaczenia wobec obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 w związku z art. 3aa u.c.p.g.

Nie zgadzając się z ww. orzeczeniem Kolegium, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej:

• rażące naruszenie prawa tj. art. 9zf u.c.p.g. w związku z art. 165 § 1, art. 155 § 1, art. 200 § 1, art. 207 i 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, polegające na przeprowadzeniu całego postępowania w I instancji oraz oparciu zaskarżonej decyzji o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, podczas gdy z przepisu tego w sposób jednoznaczny wynika, że niniejsze postępowanie powinno być prowadzone w trybie k.p.a., co doprowadziło do wydania przedmiotowej decyzji w błędnym trybie oraz z całkowitym pominięciem gwarancji procesowych strony przewidzianych w k.p.a.;

• rażące naruszenie art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9zf u.c.p.g. oraz w zw. z art. 165 § 1, 155 § 1, art. 200 § 1, art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej, polegające na wydaniu przez organ odwoławczy, na podstawie przepisów k.p.a., decyzji utrzymującej w mocy decyzję wydaną na podstawie Ordynacji podatkowej, co doprowadziło do oczywiście błędnej i rażącej zmiany trybu prowadzonego postępowania między I a II instancją, co oznacza zarówno brak ostatecznego rozstrzygnięcia wadliwie podjętego w trybie Ordynacji podatkowej, jak również rozpoznanie sprawy po raz pierwszy w trybie k.p.a. dopiero w postępowaniu odwoławczym.

• W dalszej kolejności zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 138 § 2 w zw. z art. 15 i art. 189e k.p.a. - polegające na rozpoznaniu zagadnienia wyłączającego karalność - siły wyższej po raz pierwszy dopiero przez organ odwoławczy, co pozbawiło stronę jednej instancji w tym zakresie;

- art. 10 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na braku zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w tym bez wystosowania zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, co oznaczało pozbawienie skarżącej możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym bez jej winy i stanowi naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku dokonania przez organ odwoławczy jakichkolwiek samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, co oznaczało brak ponownego rozpoznania sprawy przez ten organ,

- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku zawarcia w uzasadnieniu decyzji jego koniecznych elementów, a jednocześnie sporządzeniu uzasadnienia wewnętrznie sprzecznego, co skutkuje brakiem możliwości poddania decyzji kontroli sądowoadministracyjnej i oznacza konieczność jej ponownego rozpoznania przynajmniej przez organ odwoławczy,

- art. 15 k.p.a. polegające na braku rzetelnego rozpoznania zarzutów odwołania istotnych dla rozpoznania sprawy, w tym nierozpoznaniu ich co do rzeczywistej istoty lub rozpoznanie ich jedynie częściowo, co skutkowało brakiem przeprowadzenia realnej kontroli decyzji wydanej w I instancji,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 81a i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189e k.p.a. oraz w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1c u.c.p.g. polegające na ustaleniu, że skarżąca mogła wpływać na strumień odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych w wyniku zawarcia umów zobowiązujących do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów, jednak z pominięciem, że również odpady selektywnie zbierane mogłyby zawierać przeważającą frakcje poprawnie segregowanych odpadów zmieszanych (np. zanieczyszczony papier) uniemożliwiających poddanie ich recyklingowi, w tym poprzez brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy jakiegokolwiek

dowodu na okoliczność, że zawarcie takich umów pozwalałoby na osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, co doprowadziło do błędnego uznania, że

w sprawie nie dochodzi do wyłączenia karalności z uwagi na spełnienie przesłanki siły wyższej.

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 ust 1c i art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a u.c.p.g. polegające na uznaniu przez organ, że skarżąca obowiązana była zawierać umowy wyłącznie na odbiór frakcji selektywnie zbieranych odpadów komunalnych oraz była obowiązana odbierać wyłącznie odpady komunalne gromadzone selektywnie (czyli we wszystkich frakcjach), w sytuacji gdy obowiązek ten nie wynikał z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, ani zawartych przez skarżącą umów, co doprowadziło do błędnej oceny stopnia zawinienia skarżącej w powstaniu naruszeń oraz błędnej oceny działań skarżącej następujących po zaistnieniu tego naruszenia w sposób wpływający na spełnienie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

- art. 138 § 2 k.p.a. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 9 i 81a k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji wydanej w I instancji pomimo wystosowania do skarżącej zawiadomienia o zebraniu całości materiału dowodowego w sprawie przed upływem terminu na ustosunkowanie się do wcześniejszego wezwania organu I instancji, co w uwarunkowaniach przedmiotowego postępowania było równoznaczne z tym, że stanowisko skarżącej wystosowane w odpowiedzi na

to wezwanie zostało z góry pozbawione przez organ I instancji znaczenia w sprawie i co oznaczało pozorność umożliwienia skarżącej zajęcia stanowiska w sprawie i jedynie pozornej możliwości obrony jej praw oraz rażące naruszenia zasady budowania zaufania wobec obywateli.

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189e k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 189e k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji wydanej w I instancji mimo nierozpoznania sprawy co do jej istoty w zakresie dotyczącym wystąpienia przesłanki siły wyższej, podczas gdy zagadnienie to było objęte obszernym stanowiskiem strony, a jednocześnie ewentualne uznanie, że w sprawie doszło do zaistnienia okoliczności siły wyższej prowadziłoby do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji I instancji pomimo nierozpoznania sprawy co do jej istoty przez ten organ w zakresie skali naruszenia, w szczególności przez brak odniesienia ilości odpadów brakujących do uzyskania wymaganych przez u.c.p.g. poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu do całej ilości odpadów powstałych na terenie gminy [...],

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 a § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji wydanej w I instancji mimo pominięcia w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie twierdzeń skarżącej o tym, że nie miała ona wpływu na skład odbieranych odpadów komunalnych, pominięcia ustalenia, że Strona była obowiązana do odbierania tych odpadów oraz dokonania ustalenia stanu faktycznego na podstawie zaledwie przypuszczenia o braku dochowania przez skarżącą staranności w zapobieżeniu naruszeń, w sytuacji gdy niewyjaśnione okoliczności stanu faktycznego winny być rozpatrywane na korzyść strony postępowania administracyjnego,

- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na braku uchylenia decyzji organu I instancji, mimo przyznania przez organ, że skarżąca nie była obowiązana informować Wójta Gminy T. o przypadkach nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych, co powinno prowadzić do uznania, że skarżąca nie posiadała instrumentów prawnych pozwalających na realne wpływanie na strumień odbieranych odpadów komunalnych, co powinno skutkować stwierdzeniem spełnienia przesłanki siły wyższej wyłączającej karalność lub obligatoryjne odstąpienia od nałożenia kary.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o :

- stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji;

- uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego;

ewentualnie

- uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy T.;

- rozpoznanie sprawy na rozprawie;

- zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżąca szczegółowo uargumentowała stawiane w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Pierwszeństwo w niniejszej sprawie ma rozważenie czy jak twierdzi skarżąca zaskarżona decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa. Jest to bowiem zarzut najdalej idący. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie jest dotknięta nieważnością a tylko w takim wypadku sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. może stwierdzić nieważność decyzji. Nawet bowiem gdyby możliwe było przyjęcie, że nieważność wystąpiła ze względu na to, że organ I instancji prowadził postępowanie i wydał decyzję w oparciu o przepisy proceduralne, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, to w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy tej ustawy mają natomiast niewątpliwie zastosowanie do rozpoznawanej spraw w przedmiocie kar za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia wymienionych w zaskarżonej decyzji frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w 2020r.

Przechodząc dale należ zauważyć, że przedmiotem kontroli Sąd jest decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i 3 w zw. z art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 i ust. 2 oraz art. 9zf ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (jt. Dz.U. 2021r. poz. 888 z późn. zm.- dalej: u.c.p.g.). Podstawą faktyczną wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji było ustalenie, że skarżąca nie uzyskała w 2020r. wymaganego poziomu recyklingu. Niesporny był poziom uzyskanego przez skarżącą spółkę recyklingu -7,78%, przy wymaganym 50 %. Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze kładła przede wszystkim nacisk na brak obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu jakości zbieranych odpadów, bowiem było to niezależne od działań spółki i wynikało z wytworzenia przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych głównie odpadów o kodzie 20 03 01 czyli niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych przy czym skarżąca na podstawie zleconego przez nią badania składu morfologicznego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych wykonanego w 2020r. wskazała, że z pośród frakcji odpadów zmieszanych zaledwie 2,09% mogło zostać wyodrębnionych jako papier i tektura, 2,82% jako tworzywa sztuczne,0,75% jako szkło, 0,27% jako metale, a 36% jako odpady wielomateriałowe.

Zauważenia wymaga zatem, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.

Wykładnia językowa powyższej normy prowadzi do wniosku, że ustawodawca w art. 9g u.c.p.g. w sposób kategoryczny, poprzez użycie sformułowana "jest obowiązany" nakłada na przedsiębiorcę obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wskazanych poziomów recyklingu. Z przepisem tym koresponduje art. 9x pkt 2 tej ustawy, który określa wysokość kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku stanowiąc łącznie jedną normę prawną.

Sąd w tym miejscu zauważa również, że skarżąca co do zasady zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych zmieszanych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Spółka podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży i spełniająca wymogi co do posiadania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów komunalnych, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, a zatem niewątpliwie winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania poziomu recyklingu określonego w art. 3aa ww. ustawy. Powinna też mieć świadomość, że powodzenie w osiąganiu wymaganego poziomu recyklingu możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów.

A zatem niewątpliwie skoro skarżąca prowadziła recykling odpadów na poziomie 7,78%, co nie jest przez nią negowane, a w roku 2020 winna go prowadzić na poziomie 50%, (art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3aa ust.1 u.c.p.g.), to zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej. A zatem organy orzekające, w postępowaniu administracyjnym, poza obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie miały obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez skarżącą i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia kary. Jednak w niniejszej sprawie skarżąca od początku wskazywała na okoliczności, które w jej ocenie winny powodować: wyłączenia karalności z uwagi na spełnienie przesłanki siły wyższej lub przynajmniej odstąpienie od jej ukarania (o czym poniżej).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że rację należy przyznać skarżącej wskazującej, że zgodnie z art. 9zf u.c.p.g. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów tej ustawy stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Powyższe wskazuje zatem, że Ordynacja podatkowa będzie miała zastosowanie tylko w ograniczonym zakresie i tylko w kwestiach uregulowanych w dziale III tej ustawy. A zatem w sprawie nałożenia na dany podmiot kary pieniężnej, jak w niniejszej sprawie – nie znajdzie zastosowania wskazana ustawa. Właściwą procedurą jest procedura uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym organ I instancji niewątpliwie nieprawidłowo prowadził postępowanie oraz podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Powyższe prawidłowo zostało zauważone przez skarżącą i uznane przez Kolegium, nie mniej jednak w ocenie organu odwoławczego uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wskazanej oceny nie podziela jednak Sąd, bowiem bez dokonania pogłębionej analizy w zakresie obydwu procedur a tym samym wykazania, że prawa strony nie zostały naruszone, nie można przyjąć, że faktycznie nie doszło do naruszenia obowiązujących w sprawie przepisów k.p.a., które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, szczególnie że strona skarżąca podnosi, iż Ordynacja podatkowa nie przewiduje podobnej regulacji jak np. art. 81a k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na korzyść strony). Takiej jednak oceny zabrakło w rozstrzygnięciu organu odwoławczego, tym samym wskazane wyżej twierdzenie Kolegium nie poddaje się kontroli Sądu.

Mając powyższe na względzie za zasadny Sąd uznał zatem zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., bowiem w istocie sprawa nie podlegała dwukrotnej ocenie przez dwa odrębne organy w oparciu o te same regulacje prawne.

W tym kontekście zasadnym jest również zarzut naruszenia art. 189e k.p.a. stanowiący, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Skarżąca bowiem konsekwentnie już na etapie postępowania przed organem I instancji (pismo z 8 października 2021r. i z 21 października 2021r.) podnosiła, że postępowanie winno być umorzone bowiem, nie osiągnięcie przez nią wymaganych przez art. 9g u.c.p.g., poziomów recyklingu wynika z całkowicie niezależnej od niej (a jednocześnie obiektywnie istniejącej) okoliczności, że strumień odpadów komunalnych gromadzonych przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, składa się w przeważającej mierze z odpadów niepozwalających na przygotowanie do ponownego użycia i recyklingu. W ocenie spółki sytuacja ta winna być oceniona jako działanie siły wyższej, będące główną przyczyną powstania naruszenia. Podnoszone w tym zakresie okoliczności nie zostały przez organ I instancji w ogóle przeanalizowane w uzasadnieniu. W decyzji brak bowiem jakiegokolwiek odniesienia do wskazanej kwestii. Nie można również uznać by kwestia ta podlegała pogłębionej analizie organu odwoławczego. Ten bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosząc się do podnoszonego zarzutu naruszenia art. 189e k.p.a. wskazał jedynie, że brak jest podstaw do uznania, że w sprawie zaistniał przypadek siły wyższej, gdyż w ocenie tego organu strona mogła wpłynąć na właścicieli nieruchomości od których odbierała odpady komunalne poprzez wskazanie w zawieranych z nimi umowach (aneksach) na konieczność segregowania odpadów. Powyższe wskazuje zatem, że zarówno organ I jak i II instancji nie pochyliły się i nie przeanalizowały w stopniu dostatecznym podnoszonej przez skarżącą kwestii zaistnienia siły wyższej. Tym samym zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy w ocenie Sądu są zasadne.

Podobnie, w sposób niewystarczający organ odwoławczy odniósł się do zarzutu naruszenia art. 189f k.p.a. W tym zakresie Kolegium wskazało jedynie, że wskazany wyżej przepis nie ma zastosowania w sprawie bowiem nie odniesienie "brakującej masy odpadów komunalnych (niepoddanych recyklingowi ) do całkowitej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w Gminie T. nie stanowi naruszenia prawa i nie przesądza, że waga naruszenia jest znikoma". W uzasadnieniu decyzji organ jednak nie uzasadnił w żaden sposób tego stanowiska i w ogóle nie rozważył, iż aby wskazany przepis mógł znaleźć w sprawie zastosowanie muszą być spełnione łącznie obydwie przesłanki wskazane w tym przepisie tj. waga stwierdzonego naruszenia prawa musi być znikoma a nadto konieczne jest również stwierdzenie faktu, że strona zaprzestała naruszenia prawa. Tym samym analiza która winna być przeprowadzona w tym zakresie winna dokonać oceny spełnienia tych przesłanek.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowym słusznie wskazuje się, że organ drugiej instancji, rozpoznając odwołanie, nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ pierwszej instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Organ ten obowiązany jest rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, zatem zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem pierwszej instancji, a organ odwoławczy ma nie mniejsze w tym względzie obowiązki. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, w którym brak jest wnikliwego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.

W ocenie Sądu, co wskazano już powyżej, Kolegium nie sprostało powyższym obowiązkom odnosząc się tylko do niektórych zarzutów i to w sposób bardzo lakoniczny bez wyjaśnienia przyczyn i powodów, które legły u podstaw tego stanowiska.

Naruszenie zatem przepisów procesowych, tj. art.7, 8, 10, 15, 77 § 1 w zw. z art. 189e i 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające karanie lub przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz z racji tego, iż organ I instancji nie analizował w ogóle wystąpienia przesłanki z art. 189e k.p.a. a nadto podjął rozstrzygnięcie na podstawie nieprawidłowych przepisów tj. Ordynacji podatkowej zamiast k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd postanowił jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu zaprezentowane w niniejszym wyroku oraz w szczególności dokona ponownej analizy zebranego materiału dowodowego tudzież przeprowadzi postępowanie uzupełniające celem ustalenia czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 189e i 189f § 1 pkt 1 k.p.a i dopiero po pogłębionej analizie wyda w sprawie prawidłowo uzasadnione orzeczenie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.