Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 728/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat ( spr.) Sędziowie : NSA Izabela Dobosz AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 1999 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej A. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W 1995 r. A. W., ur. [...].1929 r., wystąpiła do Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z wnioskiem o przyznanie jej uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Armii Krajowej w okresie od [...].04.1944 r. do [...].01.1945 r. w placówce w C.. Wnioskodawczyni podała, że miała pseudonim "B.". Do wniosku zostały dołączone dwa oświadczenia świadków: S. P. i W. B. W aktach niniejszej sprawy znajdują się kopie dokumentów z akt kombatanckich obu świadków. Zarząd Wojewódzki Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w K. odmówił udzielenia A. W. rekomendacji, podnosząc m.in. młody wiek wnioskodawczyni w czasie jej deklarowanej działalności kombatanckiej, jak również niewyjaśnioną okoliczność, dlaczego stara się ona o uprawnienia tak późno.

Decyzją z dnia [...].12.1999 r. nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 1 ust. l i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), odmówił przyznania A. W. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ podał, że jest mało prawdopodobne, aby strona, z racji jej wieku, była przyjęta do organizacji konspiracyjnej. Organ nie zakwestionował możliwości prowadzenia przez stronę działalności przeciwko [...] okupantowi. Ale była to pomoc dla rodziców czy starszych krewnych, nie zaś służba w organizacji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. W. zarzuciła organowi, że nie przesłuchał jej jako strony, nie przeprowadził żadnych dowodów, ani nie ocenił przedłożonych mu dokumentów. W szczególności strona podniosła, ze organ nie przeprowadził dowodów na wyjaśnienie tego, czy można było być przyjętą do organizacji konspiracyjnej pomimo nieukończenia 16 lat.

W dniu 7.02.2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ podał, że z dokumentów dołączonych do wniosku wynika fakt współpracy strony i udzielania pomocy członkom ruchu oporu. Współpraca ludności cywilnej z partyzantką nie jest jednak działalnością kombatancką określoną w ustawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych. W szczególności, chodzi o brak wnikliwego postępowania dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych skarżącej o przesłuchanie jej, brak oceny oświadczeń świadków, a także o zakwalifikowanie jej działalności jako niespełniającej wymogów "pełnienia służby w podziemnej formacji".

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że skarżąca znajdowała się w środowisku konspiracyjnym, jako 14 letnia dziewczynka, ale sama nie była żołnierzem AK. Ponadto organ przytoczył instrukcję gen. K. S. z 1939 r., określającą minimalny wiek dla członków ZWZ na 17 lat. W konkluzji organ uznał działalność skarżącej za przejaw współpracy ludności cywilnej z organizacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu w stosunku do zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jest to czy organ prawidłowo odmówił działalności skarżącej cech służby w organizacji podziemnej, określonej w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach....

W świetle tej ustawy, wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Jednakże organ prowadzący postępowanie powinien dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również do poszanowania słusznego interesu stron, którymi są w sprawach kombatanckich osoby starsze. Obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 k.p.a.

W niniejszej sprawie organ nie odniósł się do oświadczeń strony, ani nie podjął próby ich weryfikacji m.in. poprzez jej przesłuchanie. Organ niedokonał też oceny oświadczeń świadków. Organ powinien był wystąpić do Instytutu Pamięci Narodowej o udzielenie informacji w odniesieniu do oddziału AK, do którego według oświadczeń skarżącej, miała należeć. W odniesieniu do wieku skarżącej, w czasie okupacji, organ powinien rozważyć, czy instrukcja gen. K. S. z początkowego okresu wojny i okupacji była przestrzegana także w latach późniejszych. Organ powinien rozważyć twierdzenia skarżącej m. in. w sytuacji, kiedy jeden ze świadków, S. P., posiadający uprawnienia kombatanckie, jest tylko o l rok starszy od skarżącej (k. 19 akt postępowania weryfikacyjnego).

Sąd stwierdza zatem, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).