Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 958/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr UNW_O Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2012 r. UNW Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. (data wpływu do organu - [...] lipca 2012 r.) S. W. (dalej także jako "wnioskodawca") złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniosek o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną

i zdrowotną oraz podniósł, że zadłużenie z tytułu składek powstało nie tylko z jego

winy, ale również z winy organu. Organ nie uwzględnił bowiem zawieszenia przez wnioskodawcę prowadzenia działalności gospodarczej co skutkuje koniecznością regulowania za okres [...] lat niesłusznie naliczonych należności wraz z odsetkami.

Decyzją z [...] września 2012 r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako "Zakład", "ZUS") działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1, ust. 2 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz.1585, dalej jako "u.s.u.s"), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu składek odmówił umorzenia S.W. należności w kwocie [...] zł na:

- ubezpieczenia społeczne za okresy 06/2001-01/2005; 06/2005-12/2005; 02/2006-02/2007; 03/2008 - 04/2008 w łącznej kwocie [...] zł., w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek naliczonych na dzień [...].01.2011 r. - [...] zł, koszty upomnienia: [...] zł

- ubezpieczenie zdrowotne za okresy 07/2001-03/2003; 07/2003-12/2003; 03/2004-12/2004; 06/2005-12/2005; 02/2006-07/2006; 09/2006; 11/2006-12/2006; 02/2007; 03/2007; 03/2008; 04/2009; 08/2008-12/2009 w łącznej kwocie [...] zł, w tym

z tytułu: składek - [...] zł, odsetek naliczonych nadzień [...].01.2011 r. - [...] zł, kosztów upomnienia: [...] zł

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: 07/2001-01/2005; 06/2005-12/2005; 02/2006-02/2007; 03/2008-04/2008, w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł, odsetek naliczonych na dzień [...].01.2011 r. – [...] zł.

Uzasadniając swoje stanowisko Zakład podniósł, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w okresie od [...] czerwca 2001 r. do [...] grudnia 2008 r. Obecnie jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji i osiąga dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł netto. W latach 2010 - 2011 osiągnął dochód w wysokości [...] zł i [...] zł, w tym odpowiednio [...] zł i [...] zł z tytułu umowy najmu. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, opiekę nad nim sprawuje córka, która do niego dojeżdża. Wnioskodawca może także liczyć na pomoc brata C.W. oraz J.W., którzy zameldowani są przy ul. [...]. Wnioskodawca zajmuje mieszkanie o pow. [...] m 2 znajdujące się przy ul. [...] w R.. Mieszkanie zajmuje w ramach zasiedzenia po dziadkach. Nie posiada nieruchomości, jest właścicielem przyczepy specjalnej z 1990 r., ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości [...] zł. Na postawie umowy nr [...] spłaca zadłużenie z tytułu składek

w miesięcznych ratach po [...] zł (wysokość raty za 08/2012). Termin ostatniej raty przypada na [...] września 2022 r. Nadto spłaca zadłużenie z tytułu zawartej umowy kredytowej w [...] w miesięcznych ratach w wysokości [...] zł. (ostatnia rata

w dniu [...] października 2016 r.). Wnioskodawca nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R.. W związku z tym, że wnioskodawca spłaca zadłużenie z tytułu składek w systemie ratalnym ZUS nie prowadzi wobec niego postępowania egzekucyjnego. W przypadku zerwania umowy nr [...] organ ma możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji ze świadczenia emerytalnego oraz z umowy najmu.

W związku z powyższymi ustaleniami organ uznał, że w sprawie nie można stwierdzić, iż zachodzi fakt całkowitej nieściągalności, nie zachodzi bowiem żadna

z przesłanek art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s. W dalszej kolejności rozpatrzono przesłanki o których mowa w art. 28 ust. 3a ww. ustawy. Na tle zgromadzonej dokumentacji uznano, że obecna sytuacja materialna wnioskodawcy choć niewątpliwe trudna ze względu na posiadane zobowiązania, nie wyczerpuje przesłanek do umorzenia wnioskowanych należności. Z całokształtu ustaleń dotyczących sytuacji finansowej

i osobistej wnioskodawcy nie wynika, że nie jest on w stanie spłacić całości zadłużenia w ramach podpisanej umowy ratalnej. Zgodnie ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami nie pozostaje on w ubóstwie, ponieważ kwota dochodów przypadających na jednego członka rodziny ([...] zł netto), przekracza wysokość średniorocznego minimum socjalnego w 2011 r., które według obliczeń IPiSS na podstawie danych Departamentu Statystyki Społecznej GUS dla 1 - osobowego gospodarstwa pracowniczego jest wyższa niż 990,43 zł na osobę. Wnioskodawca osiąga comiesięczne dochody. Oprócz zobowiązania z tytułu składek posiada on zobowiązanie z tytułu zawartej umowy kredytowej i nie wykazał, że ubiegał się o umorzenie tychże należności. Ponadto wobec wnioskodawcy nie wystąpiły zdarzenia losowe oraz klęski żywiołowe, które doprowadziłyby do pogorszenia się sytuacji finansowej. Nie korzysta on również z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Dodatkowo organ podkreślił, że rozpoczynając działalność gospodarczą wnioskodawca podjął się ją prowadzić na własny rachunek i ryzyko, z czym wiąże się odpowiedzialność za sposób prowadzenia firmy i jej finanse. Regulowanie swoich zobowiązań finansowych, w tym publicznoprawnych należy do obowiązków każdej osoby i powinno być traktowane jako norma, a nie wyjątek dający prawo do szczególnego traktowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Interes społeczny jakim jest zapewnienie środków na wypłaty rent i emerytur będących źródłem utrzymania dużej grupy społeczeństwa przemawia za odmową umorzenia. Organ podkreślił, że umorzenie należności składkowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą odstąpienie od zasady powszechnego obowiązku regulowania zobowiązań publicznoprawnych. Rezygnacja z dochodzenia należności ZUS musi być rozpatrywana z punku widzenia równości i powszechności opłacania składek, zatem nawet ustalenie przez Zakład, że istnieją przyczyny, które uzasadniałyby umorzenie należności, jakkolwiek stanowią one przesłankę konieczną dla rozważenia możliwości umorzenia, nie zobowiązują Zakładu do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Jeżeli bowiem organ dostrzega możliwości wyegzekwowania zaległych składek, może odmówić umorzenia należności. W ocenie organu, optymalną formą uregulowania należności jest kontynuowanie spłaty zadłużenia w ramach umowy ratalnej nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył S.W.. Wniósł

o przeanalizowanie jego wniosku i umorzenie części zaległości. Podniósł, że jest osobą niepełnosprawną i samotną, zaś opiekę nad nim sprawuje córka, która do niego dojeżdża. W związku z tym jest jej zobowiązany zwracać koszty za dojazd.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r.

Organ powtórzył dotychczasową swoją argumentację w sprawie. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że w chwili obecnej wnioskodawca osiąga dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości netto [...] zł, w tym dodatek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Wnioskodawca jest administratorem budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...]

w R., w którym poprzez zasiedzenie po dziadkach zajmuje mieszkanie

o powierzchni [...] m2 i jest płatnikiem podatku od nieruchomości. Wnioskodawca widnieje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel przyczepy specjalnej z 1990 r. nr rej. [...], lecz jak wyjaśnił, nie jest w jej posiadaniu, tylko przez niedopatrzenie po jej sprzedaży nie zgłosił tego faktu w CEPiK. Na podstawie umowy nr [...] wnioskodawca spłaca zadłużenie z tytułu składek

w miesięcznych ratach po [...] zł (wysokość raty za 10/2012). Termin ostatniej raty przypada na [...] września 2022 r. Nadto posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętego kredytu w [...], który jest przez niego spłacany w miesięcznych ratach w wysokości [...] zł. Wobec wnioskodawcy ZUS w chwili obecnej nie prowadzi żadnej formy przymusowego dochodzenia należności z uwagi na fakt, że dobrowolnie spłaca on zadłużenie w ramach podpisanej w dniu [...] czerwca 2011 r. umowy ratalnej.

Organ wyjaśnił, że umorzenie należności na podstawie przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1 - 6 u.s.u.s., jest możliwe m.in.

w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. W chwili obecnej wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, lecz pobiera świadczenie emerytalne, z którego

w przypadku braku dobrowolnych wpłat w ramach zawartego układu ratalnego mogą być dokonywane potrącenia egzekucyjne. W związku z powyższym, zdaniem organu nie zachodzi w przypadku wnioskodawcy całkowita nieściągalność. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie można stwierdzić, iż oczywistym jest, że

w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zatem nie zachodzi żadna z przesłanek art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. Oceniając zgromadzoną dokumentację pod kątem przesłanek do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a uznać należy, że opisana sytuacja finansowa, choć niewątpliwie trudna, nie wykazuje znamion ubóstwa zagrażającego egzystencji i nie przesądza o braku możliwości spłaty istniejącego zadłużenia wraz z odsetkami

w zawartym układzie ratalnym. Jednocześnie wobec wnioskodawcy nie zachodzi przesłanka zdarzeń losowych oraz klęsk żywiołowych, które doprowadziły do pogorszenia się sytuacji finansowej. Z przedłożonych przez wnioskodawcę do wniosku dokumentów wynika, że jest on inwalidą, lecz biorąc pod uwagę fakt, że nie wykazał on zaległości w spłacie kredytu bankowego oraz reguluje raty układu ratalnego w terminie uznano, że nie uniemożliwia to mu pozyskiwania środków na spłatę swoich zobowiązań. W sprawie nie zachodzi również przesłanka interesu publicznego, ponieważ wnioskodawca nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej ani świadczeń rodzinnych.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się S.W. (skarżący), który pismem z [...] listopada 2012 r. (data nadania) złożył skargę na ostateczną w toku instancji decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ źle ocenił jego sytuację finansową. Z powodu swojej sytuacji zdrowotnej (jest osobą wymagającą pomocy innych osób) nie miał możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak i ustosunkowania się do niego. Istniejące zaś zadłużenie powstało

z niewiedzy skarżącego i błędnych informacji jakie otrzymał od pracowników organu.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego

i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie

z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał

i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny

z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, LEX nr 293171).

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071), dalej: "K.p.a.", jak i z normami prawa materialnego zawartymi w u.s.u.s., doszedł do przekonania

o konieczności uchylenia skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 135 p.p.s.a., z przyczyn, które wziął również pod uwagę z urzędu, niezależnie od treści skargi.

Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie odsetek od zaległych składek. Również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o częściowe umorzenie należności. Tymczasem organ wydał rozstrzygnięcie nie tylko w kwestii odsetek, ale też i innych należności, w tym należności głównej z tytułu składek jakie winien jest skarżący.

Z uwagi zaś na treść wniosku skarżącego, sprawę należało rozpoznać w oparciu o przepis art. 28 w zw. z art. 32 u.s.u.s. z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s., przy uprzednim określeniu przedmiotu postępowania - biorąc pod uwagę zakres żądania strony co do tytułu oraz kwoty należności.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4, stanowiących, że należności te mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W myśl natomiast ust. 3a cytowanego przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek, mogą być

w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na mocy ustawowej delegacji (art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) Minister Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności zaś

w przykładowo wymienionych przypadkach.

W przeciwieństwie do art. 29 u.s.u.s., regulującego odraczanie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozkładanie tej płatności na raty, przepis art. 28

tejże ustawy nie wymaga wniosku zobowiązanego do wszczęcia postępowania

w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych. Oczywistym jest jednakże, że

w postępowaniu wszczętym z urzędu jedynym merytorycznym rozstrzygnięciem, jakie może zapaść, jest umorzenie należności. Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może być również wszczęte na wniosek zobowiązanego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Podmiot występujący z wnioskiem obowiązany jest określić zakres swojego żądania, chociażby poprzez wskazanie okresu, jakiego dotyczą należności objęte wnioskiem. Wynika to z treści art. 63 § 2 K.p.a. Zakład jest natomiast związany treścią wniosku i jego decyzja, czy to pozytywna, czy negatywna dla wnioskodawcy winna obejmować należności objęte wnioskiem, który wszczął postępowanie (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1091/99, LEX nr 78924).

Jeżeli w ocenie organu orzekającego treść żądania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek budzi wątpliwości, powinien przeprowadzić postępowanie celem ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawcy. Możliwość taką stwarza art. 64 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym - niż wskazanie adresu wnoszącego podanie - wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Organ nie jest natomiast władny samodzielnie określać (zmieniać) zakresu żądania objętego wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Jego rozstrzygnięcie może bowiem odnosić się wyłącznie do należności wskazanych przez zobowiązanego (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca

2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1069/06, Lex nr 221941).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, biorąc pod uwagę zakres żądania strony skarżącej określony we wniosku z [...] lipca 2012 r., stwierdzić należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych - obejmując decyzją z [...] września 2012 r. wszystkie należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł - wydał merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności ponad żądanie strony naruszając tym samym przepis art. 28 u.s.u.s. Podkreślić przy tym należy, że przed wydaniem decyzji organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu określenie zakresu wniosku strony przyjmując arbitralnie w wydanym orzeczeniu, że należności w wysokości [...] zł stanowią "wnioskowaną" kwotę.

Działając w powyższy sposób organ naruszył podstawowe zasady procedury administracyjnej, tj. zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasadę informowania (art. 9 K.p.a.) oraz zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.), a w konsekwencji zaniechania rzetelnego wyjaśnienia pojętego rozstrzygnięcia - również przepisy art. 107 § 3 K.p.a. określające wymogi w zakresie faktycznego i prawnego uzasadnienia decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zadaniem uzasadnienia jest m.in. przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia poprzez wskazanie toku rozumowania organu wydającego decyzje oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (v. wyrok NSA z 8 września 1998 r., sygn. akt IV SA 893/97, LEX nr 45905). Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji (v. wyrok NSA z 6 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, LEX nr 41681).

Wskazane powyżej wady decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w odnośnym zakresie, nie zostały jednak dostrzeżone i skorygowane przez organ, który zaskarżoną decyzją z [...] października 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Zakładu, naruszając tym samym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił stronie skarżącej przyczyny powstania rozbieżności pomiędzy zakresem żądania wniosku o umorzenie odsetek z tytułu składek a przedmiotem rozstrzygnięcia organu z [...] września 2012 r.

Mając na względzie powyższe uchybienia proceduralne Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji jest uzasadnione.

Rozpatrując sprawę ponownie Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien przede wszystkim zważyć, iż przepisy dotyczące umorzenia odnoszą się do należności

i należność ta winna być dokładnie określona (czy chodzi tylko o odsetki od należności głównej czy też o należność główną i inne należności z tego tytułu) tak, aby organ mógł prawidłowo przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie, mając na uwadze konkretną kwotę należności jako przedmiot tego postępowania, a następnie - właściwie stosując przesłanki prawa materialnego - zakończyć to postępowanie decyzją orzekającą co do istoty sprawy. Mając na względzie zakres wniosku z [...] lipca 2012 r. oraz treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ winien w pierwszej kolejności, na podstawie art. 64 ust. 2 K.p.a., doprecyzować treść żądania wnioskodawcy wyjaśniając jednocześnie w sposób rzetelny i jednoznaczny o umorzenie jakich należności występuje skarżący.

W następstwie określenia przedmiotu wniosku o umorzenie należności organ winien odpowiednio zastosować normę prawa materialnego wynikającą z art. 28 u.s.u.s. w celu właściwego zakreślenia granic postępowania dowodowego oraz wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, przy czym ustalony zakres przedmiotu postępowania winien zostać wyczerpująco wyjaśniony w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 i art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.