Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1910/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 19, art. 9 ust. 1 pkt 6 i ust. 2  art. 13 ust.1 pkt 2,  art. 11, art. 12,
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez P.T.(dalej "skarżący") decyzją z [...] czerwca 2012 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej "organ") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy: maj 2011 r. w wysokości 120,00 zł,

Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] lipca 2011 r. do Urzędu Celnego w C. wpłynęło pismo Urzędu Celnego w B. , do którego załączono pismo P.D. S.A. Oddział B. informujące o nielegalnym poborze energii elektrycznej u odbiorcy: P.T.. Z załączonych do pisma dokumentów wynikało, iż w dniu [...] maja 2011 r. upoważnieni przedstawiciele P.D.S.A. Oddział B., Zakład Sieci B.P., przeprowadzili kontrolę u P.T., z której został sporządzony protokół kontroli specjalnej nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. na okoliczność podejrzenia uszkodzenia mechanizmu licznika 3 fazowego.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj 2011 r.

Następnie organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] września 2011 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2011 r. w wysokości 120 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia, że podatnikiem akcyzy jest jej końcowy odbiorca – P.T.. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku energii elektrycznej przedmiotem opodatkowania akcyzą jest zużycie energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu, a stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym za zużycie energii elektrycznej uznaje się m.in. nielegalny pobór energii.

Podstawę opodatkowania organ podatkowy I instancji określił zgodnie z protokołem kontroli oraz notą obciążeniową w ilości 6,000 megawatogodzin (MWh). Przy zastosowaniu stawki podatku określonej w art. 89 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym na poziomie 20,00 zł za MWh zobowiązanie podatkowe określono w wysokości 120,00 zł.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w W. wnosząc o jej uchylenie ewentualnie zmianę przez obciążenie podatkiem akcyzowym dostawcy energii elektrycznej. Podatnik wskazał, że zwrócił się o wymianę licznika w związku z "drastycznie wysokimi rachunkami", które otrzymywał od ponad roku. Oświadczył, że nie pobierał nielegalnie energii elektrycznej, nie uszkodził licznika oraz dokonywał zawyżonych opłat za pobraną energię elektryczną. W jego ocenie zarówno nota księgowa wystawiona przez P.D.S.A. Odział B., jak i określenie zobowiązania w podatku akcyzowym są bezpodstawne i krzywdzące.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie wszczął postępowanie podatkowe i po jego przeprowadzeniu wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w akcyzie. Powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli P.D.S.A. Oddział B.na okoliczność: "Podejrzenie uszkodzenia mechanizmu licznika 3fazowego", treść dwóch ekspertyz licznika energii elektrycznej, przeprowadzonych w związku ze stwierdzonymi w trakcie kontroli nieprawidłowościami organ uznał, że w sprawie doszło do nielegalnego poboru energii elektrycznej, co zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym stanowi przedmiot opodatkowania akcyzą. Odwołując się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazał, że skarżący wykonując czynność opodatkowaną akcyzą stał się z mocy prawa podatnikiem podatku akcyzowego, na którym ciąży z tego tytułu obowiązek podatkowy w akcyzie. Ponieważ skarżący będąc podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu zużycia energii elektrycznej nie zadeklarował zobowiązania podatkowego, jak też nie uiścił podatku, to organ podatkowy był zobowiązany do określenia wysokości tego zobowiązania. Mając na względzie dokonane ustalenia w zakresie zużycia energii elektrycznej przez skarżącego, jako nabywcy końcowego, organ, stosując stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym, tj. 20,00 zł za megawatogodzinę, określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego za maj 2011 r. w wysokości 120,00 zł.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę decyzji przez obciążenie podatkiem akcyzowym dostawcy energii elektrycznej.

Skarżący uzasadniając wniesioną skargę powtórzył argumenty powołane w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Wskazał, że nie dokonywał nielegalnego poboru energii elektrycznej, nie uszkodził licznika oraz, że dokonywał zawyżonych opłat za pobraną energię elektryczną. W jego ocenie zarówno nota księgowa wystawiona przez P.D.S.A. Oddział B., w której wskazano szacunkową ilość nielegalnej energii elektrycznej w ilości 6000 kWh, jak i określenie zobowiązania w podatku akcyzowym są bezpodstawne i krzywdzące. Skarżący poinformował także, że odwołując się od protokołu kontroli specjalnej nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., kwestionował notę księgową, którą wystawiono w wyniku dokonanej kontroli w miejscu jego zamieszkania. W ocenie skarżącego "Nie wiadomo na jakiej podstawie P. wskazuje jako ilość 6000 kWh rzekomego nielegalnego poboru energii, podczas gdy za pobierana energie według zawyżonych wskazań płaciłem".

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu między stronami jest ustalenie, czy skarżący jest osobą zobowiązaną do zapłaty zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej będącego konsekwencją ingerencji w układ pomiarowy.

Zgodnie z treścią przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2011r. Nr 108, poz. 626), dalej "u.p.a." podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot będący nabywcą końcowym zużywającym energię elektryczną, jeżeli od tej energii nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.

Stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 6 u.p.a. w przypadku energii elektrycznej przedmiotem opodatkowania akcyzą jest zużycie energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu. Na podstawie art. 9 ust. 2 u.p.a. za zużycie energii elektrycznej uznaje się energię zużytą w związku z jej przesyłaniem lub dystrybucją oraz energię elektryczną pobraną nielegalnie.

Moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie ustawodawca określił w art. 11 u.p.a. Równocześnie w art. 12 u.p.a. określił datę powstania obowiązku podatkowego w sytuacji, gdy nie można określić dnia, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu czynności lub stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą. Za datę powstania obowiązku podatkowego we wskazanym przypadku uznaje się dzień, w którym uprawniony organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej stwierdził dokonanie danej czynności lub istnienie danego stanu faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym P.T., w związku ze stwierdzeniem nielegalnego poboru energii. Powyższe było skutkiem uszkodzenia licznika pomiaru energii, który znajdował się w mieszkaniu skarżącego.

Zauważyć należy, że skarżący nie neguje faktu uszkodzenia licznika pomiaru energii. Skarżący kwestionuje nałożenie na niego obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu nielegalnego poboru energii oraz uznanie, że jest on podatnikiem podatku akcyzowego w związku z faktem nielegalnego poboru energii.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że obowiązujące przepisy ustawy o podatku akcyzowym przewidują opodatkowanie podatkiem akcyzowym nielegalnego poboru energii nakładając obowiązek jego uiszczenia na podmiot będący nabywcą końcowym zużywającym energię elektryczną, jeżeli od tej energii nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.

Nabywcą końcowym w rozumieniu art. 2 pkt 19 u.p.a. jest co do zasady podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, zostały powiadomione przez P.D.S.A. Oddział B.o fakcie nielegalnego poboru energii elektrycznej przez P.T.w związku z działającym wadliwie w jego mieszkaniu liczniku pomiaru energii elektrycznej.

W związku z uzyskanymi informacjami wszczęły postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W ramach tego postępowania pismem z dnia 2 września 2011r. organ podatkowy I instancji zwrócił się do P.D.S.A. Oddział B.o dostarczenie protokołu z badania laboratoryjnego zdemontowanego licznika, jednoznaczne wskazanie, czy w przedmiotowej sprawie miał miejsce nielegalny pobór energii elektrycznej oraz dostarczenie ewentualnych innych dokumentów dotyczących sprawy i mogących mieć wpływ na wysokość podatku akcyzowego.

W odpowiedzi P.D.S.A. Oddział B.przesłał organowi protokół Nr [...] z ekspertyzy licznika energii elektrycznej, protokół Nr [...] z ekspertyzy licznika energii elektrycznej oraz świadectwo wzorcowania Nr [...]. Równocześnie stwierdzono, że przedstawione dokumenty w sposób jednoznaczny świadczą, że w badanym przypadku miał miejsce nielegalny pobór energii elektrycznej z użyciem silnego zewnętrznego pola magnetycznego.

W ocenie Sądu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego zostało przeprowadzone w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ zgromadził i rozpatrzył możliwie pełny materiał dowodowy, który poddał rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.

Sąd podziela ocenę organu, co do wiarygodności dokumentów sporządzonych przez pracowników P.D.S.A. Oddział B.(wyników kontroli). Zauważyć należy, że skarżący nie podważył w żadnym zakresie ich prawdziwości, a składane przez niego środki odwoławcze w ramach postępowania reklamacyjnego zostały uznane za niezasadne. Sam fakt nielegalnego poboru energii elektrycznej nie został zanegowany.

W tym miejscu podkreślić należy, że jakiekolwiek wątpliwości co do osoby, która dokonywała nielegalnego poboru energii elektrycznej nie wykluczają możliwości ustalenia osoby zobowiązanej do zapłaty podatku akcyzowego.

Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2003r., I CKN 252/01 oraz z dnia 27 marca 2008r. II CSK 489/07. W orzeczeniach tych Sąd wskazał, że ustalenie nielegalnego poboru energii elektrycznej nie wymaga badania winy sprawcy w znaczeniu podmiotowym, a obowiązkiem odbiorcy energii elektrycznej jest zabezpieczenie przed uszkodzeniem lub zniszczeniem układu pomiarowo-rozliczeniowego oraz plomb.

Jak wynika z przywołanego wcześniej art. 13 ust. 1 pkt 2 u.pa., podatnikiem akcyzy jest m.in. podmiot będący nabywcą końcowym zużywającym energię elektryczną, jeżeli od tej energii nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu. W rozpatrywanej sprawie odbiorcą końcowym energii elektrycznej był P.T..

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż zakład energetyczny nie wskazał podstawy wyliczenia w nocie księgowej nr [...] 6000 kWh, jako ilość nielegalnego poboru energii, wskazać należy, że organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do tego zarzutu w decyzji odwoławczej, wyjaśniając podstawę prawną naliczenia ilości nielegalnie pobranej energii elektrycznej oraz wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo przedstawiające obliczenie należności za nielegalnie pobraną energię elektryczną według Taryfy dla usług dystrybucji energii elektrycznej, stanowiącej załącznik do decyzji Prezesa URE nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r.

Za chybiony uznać należy zarzut skarżącego, iż podstawę określenia zobowiązania w podatku akcyzowym stanowi arbitralnie wystawiona nota księgowa. Stwierdzić należy, że stosownie do art. 88 ust. 2a u.p.a. w przypadku nielegalnego poboru energii elektrycznej podstawą opodatkowania energii elektrycznej jest jej szacunkowa ilość, wyrażona w megawatogodzinach (MWh). W rozpoznawanej sprawie szacunkową ilość energii elektrycznej określił zakład energetyczny na podstawie obowiązującej Taryfy. Oszacowana ilość pobranej energii elektrycznej stanowiła podstawę do określenia zobowiązania podatkowego.

W kontekście powyższych uwag uznać należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też ustalony w sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, uznać należy za prawidłowy. Dyrektor Izby Celnej w sposób prawidłowy dokonał także subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe normy prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 19, art. 9 ust. 1 pkt 6, art. 9 ust. 2, art. 12, art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 2a u.p.a.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę