Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 479/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 229
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi B. B. G. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Zastępca Dyrektora Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]", którą organ I instancji umorzył postępowanie z wniosku B. B. i M. B.o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, składającej się z działek nr "[...]", położonych

w obrębie "[...]"miasta O., o łącznej powierzchni 6,8009 ha.

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: w dniu 20 września 2012r. (data nadania pocztowego) spadkobiercy po J. B. - córka B.B. oraz syn M. B., wystąpili do Prezydenta Miasta, na podstawie art. 136 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651, dalej też jako: "u.g.n."), o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, tj. działek nr ‘[...]" o łącznej powierzchni 6,8009 ha, w związku z przeznaczeniem nieruchomości na inny cel niż

w decyzji wywłaszczeniowej. Wskazali, że decyzją z dnia "[...]" 1975r.

nr "[...]" Wojewoda orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa,

w związku z zatwierdzonym planem budowy bazy Zarządu Zieleni Miejskiej w J., części nieruchomości położonej w J., gmina S., składającej się z działek nr "[...]" o łącznej powierzchni 23,23 ha, stanowiącej własność J. B. Podnieśli, że mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, nie został zrealizowany cel określony w tej decyzji.

W dniu 15 października 2012r. Wojewoda wyznaczył do rozpatrzenia wniosku Starostę, zgodnie bowiem z art. 142 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami Prezydent sprawujący funkcję starosty podlegał wyłączeniu w tej sprawie.

W dniu 19 października 2012r. Geodeta Powiatowy w Starostwie Powiatowym , działając z upoważnienia Starosty, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. W toku postępowania organ I instancji zgromadził wypisy z rejestrów gruntu, wykazy zmian gruntowych, decyzje podziałowe i inne dokumenty obrazujące historię wywłaszczonych działek. Zgodnie z kartą inwentaryzacyjną obrębu "[...]"miasta O. (k. 35 akt administracyjnych), stanowiącej integralną część decyzji z dnia 17 września 1991r. o nabyciu przez Gminę z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości, z przejętej od J. B. nieruchomości wydzielona została działka nr "[...]", obręb "[...]"m. O.,

o powierzchni 20,4161 ha.

Decyzją z dnia 31 marca 1994r. Prezydent zatwierdził podział działki

nr "[...]" na działki: nr "[...]" o powierzchni 9,9018 ha i nr "[...]" o powierzchni 10,5143 ha.

Aktem notarialnym z dnia 11 maja 1995r. Gmina oddała działkę nr "[...]"

w użytkowanie wieczyste spółce A. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr "[...]", prowadzonej pierwotnie dla działki nr "[...]" wynika, że prawo użytkowania wieczystego spółki A wpisane zostało do księgi wieczystej w dniu 15 lipca 1996r.

Decyzją z dnia 15 września 1997r., na wniosek spółki A, Prezydent zatwierdził projekt podziału działki nr "[...]" na działki: "[...]".

Zgodnie z wyjaśnieniami Sądu Rejonowego VI Wydział Ksiąg Wieczystych (k.33 akt administracyjnych), w dniu 24 października 1997r. działka "[...]" została odłączona z księgi wieczystej KW Nr "[...]" i przeniesiona do KW nr "[...]" Znajdowała się ona wówczas w użytkowaniu wieczystym spółki B. Sąd Rejonowy potwierdził także, że działka nr "[...]" na dzień 31 grudnia 1997r. znajdowała się w użytkowaniu wieczystym spółki A.

Następnie decyzją z dnia 16 lutego 1998r., na wniosek spółki A, zatwierdzony został podział działki nr "[...]", na działki nr "[...]" oraz decyzją z dnia 15 września 1998r. zatwierdzony został podział działki "[...]", na wniosek ówczesnego jej użytkownika wieczystego spółki B, na działki nr "[...]".

Mając powyższe na uwadze decyzją z dnia "[...]",

nr "[...]", Geodeta Powiatowy w Starostwie Powiatowym , działając z upoważnienia Starosty, orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako; "k.p.a.") w związku z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że art. 229 stanowi, iż roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 1 stycznia 1998r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W związku z tym organ podniósł, że działka nr "[...]", z podziału której powstały następnie wnioskowane do zwrotu działki nr "[...]" została oddana w użytkowanie wieczyste spółce A. Prawo to ujawnione zostało w księdze wieczystej nr "[...]"w dniu 15 lipca 1996r. i stan ten trwał do dnia 31 grudnia 1997r.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. B. i M. B., zarzucając organowi I instancji naruszenie:

1. przepisów postępowania:

- art.7, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieustalenie czy J. B.był poinformowany o zbyciu wywłaszczonej nieruchomości i możliwości żądania jej zwrotu, czy nieruchomość została przeznaczona zgodnie z celem wywłaszczenia, czy nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, a jeżeli tak to kiedy fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, a także poprzez pominięcie dowodów w formie ksiąg wieczystych o nr "[...]" (działki nr "[...]"), "[...]" (działka nr "[...]") oraz "[...]" (działka nr "[...]"), założonych dla działek wyodrębnionych z wywłaszczonej nieruchomości w latach 1994-1998;

2. przepisów prawa materialnego:

- art. 136 ust. 2 w zw. z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie J. B. o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż w decyzji o wywłaszczeniu ani

o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

- art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie

i umorzenie postępowania w sprawie, podczas gdy nie zostały wykazane wszystkie wymienione w nim przesłanki oraz poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zawarte w tym przepisie wyłączenie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania, podczas gdy przepis ten określa negatywne przesłanki, których zaistnienie musi oznaczać odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wymienioną na wstępie decyzją Wojewoda nie podzielił zarzutów odwołania, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że choć zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, to art. 229 tej samej ustawy wyłącza istnienie roszczenia z art.136 ust. 3 w sytuacji, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. wywłaszczona nieruchomość została sprzedana osobie trzeciej lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wskazane przesłanki muszą przy tym nastąpić łącznie przed dniem 1 stycznia 1998 r. W związku z tym organ stwierdził, że działka nr "[...]" jeszcze przed jej podziałem została oddana w użytkowanie wieczyste spółki A aktem notarialnym z dnia 11.05.1995 r. "[...]". Dla działki nr "[...]" prowadzona była księga wieczysta KW Nr "[...]"(obecnie KW Nr "[...]"). Prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w tej księdze w dniu 15.07.1996 r. Obydwie zatem przesłanki, o których mowa w art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej, zostały spełnione. Sąd Rejonowy potwierdził, iż na dzień 31.12.1997 r. Spółka A była użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości a wpisu dokonano w dniu 15.07.1996 r.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, o braku podstaw do umorzenia postępowania, organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, że wyłączenie w art. 229 u.g.n roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, iż roszczenie to nie może być realizowane na drodze postępowania administracyjnego, a jeśli organ - mimo tej przeszkody - wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Podkreślono, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wyłączenie roszczenia o zwrot z mocy wyraźnego przepisu powoduje niewątpliwie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i organ nie ma podstaw prawnych do orzekania o zwrocie nieruchomości (tak: WSA w Lublinie w wyroku z 15.01.2009 r., sygn. II SA/Lu 563/08, podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22.09.2010 r., sygn. II SA/Po 316/10 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 07.10.2010r., sygn. I OSK 1673/09). Zdaniem organu w okolicznościach objętych hipotezą art. 229 u.g.n. nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości. Tym samym Starosta Giżycki prawidłowo, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek z art. 229 u.g.n., umorzył to postępowanie. Organ I instancji nie mógł badać kwestii przeznaczenia nieruchomości po jej wywłaszczeniu oraz czy jej właściciel był informowany o fakcie jej zbycia. Za niezasadny uznano również zarzut dotyczący pominięcia dowodów w formie ksiąg wieczystych KW Nr "[...]" (prowadzonej dla działek nr "[...]"), KW Nr "[...]" (prowadzonej dla działki nr "[...]") oraz KW "[...]" (prowadzonej dla działki nr "[...]"), ponieważ wszystkie wnioskowane o zwrot działki zostały wydzielone z działki nr "[...]", którą oddano w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym z dnia 11.05.1995 r. i prawo użytkowania wieczystego ujawnione zostało w księdze wieczystej prowadzonej dla tej działki, tj. KW Nr "[...]" w dniu 15.07.1996 r., co jest poparte zapisami w dziale II KW Nr "[...]" oraz pismem z Sądu Rejonowego

z dnia 28.11.2012 r.

B. B. i M. B. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się uchylenia decyzji wydanych w I. i II. instancji. Skarżący podnieśli takie same zarzuty i argumenty na ich poparcie, jak w odwołaniu. Dodatkowo zarzucili naruszenie przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a., poprzez brak zwrotu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, mimo że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Podnieśli też brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu, że spółka A nie stanowi osoby trzeciej w rozumieniu art. 229 u.g.n. W uzasadnieniu skargi skarżący powołali orzecznictwo sadów administracyjnych, zgodnie z którym spełnienie się negatywnej przesłanki z art. 229 u.g.n. musi skutkować merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżących organ II instancji w ogóle nie uzasadnił stanowiska, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Stwierdzili, iż istotne dla rozstrzygnięcia jest ustalenie czy J. B. był poinformowany o zbyciu nieruchomości, czy nieruchomość została przeznaczona zgodnie z celem wywłaszczenia. W ocenie skarżących organ II instancji poczynił tylko wybiórcze ustalenia w zakresie sytuacji prawnej wywłaszczonej nieruchomości, gdyż wskazał jedynie na daty podziału nieruchomości na mniejsze działki, brak jest zaś szczegółowych, a kluczowych dla niniejszej sprawy dat ujawnienia kolejnych transakcji z udziałem wyodrębnionych działek. Podnieśli, że sporna nieruchomość była wielokrotnie dzielona na mniejsze działki, dla których tworzone były kolejne księgi wieczyste, następowało wiele transakcji sprzedaży i przeniesienia użytkowania wieczystego na rzecz różnych podmiotów. W związku z tym zasadnym było zgromadzenie przez organy administracji takiej dokumentacji – w postaci ksiąg wieczystych, aktów notarialnych, itd., która pozwalałaby określić w sposób dokładny i prawidłowy daty ujawnienia praw. Należało zwłaszcza zwrócić się o odpisy z ksiąg wieczystych nr "[...]" (działki "[...]"), nr "[...]" (działka nr "[...]") oraz nr "[...]" (działka nr "[...]"), założonych dla działek wyodrębnionych z wywłaszczonej nieruchomości w latach 1994-1998. Wówczas organ uzyskałby informację, że przynajmniej na części spornej nieruchomości ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej dopiero po 1 stycznia 1998r. (np. działka nr "[...]").

Reasumując skarżący stwierdzili, że w rozpatrywanym przypadku nie ma zastosowania art. 229 u.g.n. Wobec zaś spełnienia przesłanek z art. 136 i 137 u.g.n., wywłaszczona od J. B. nieruchomość winna zostać zwrócona jego spadkobiercom.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ uznał, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż prawa osób trzecich do nieruchomości wnioskowanych do zwrotu, były ujawnione w księdze wieczystej na dzień 31 grudnia 1997r. Wskazano, że nie zachodziła konieczność badania aktów notarialnych i ksiąg wieczystych dla nieruchomości wydzielonych następnie po tej dacie. Organ podniósł też, że w orzecznictwie przeważa pogląd o umorzeniu postępowania w przypadku zastosowania art. 229 u.g.n.

Na rozprawie w dniu 11 lipca 2013r. pełnomocnik skarżących poparł skargę. Podniósł, że spółka Anie był osobą trzecią w rozumieniu art. 229 u.g.n, ponieważ udziały tej spółki należały do gminy, a zatem umowa ustanawiająca użytkowanie wieczyste na rzecz tej spółki z 1995r. w ogóle nie powinna być brana pod uwagę. Wskazał, iż w późniejszym okresie dochodziło do podziałów i zbywania praw na rzecz innych podmiotów, koniecznym jest przez to uzyskanie pełnej dokumentacji z tym związanej, w tym wnioskowanych w skardze odpisów z ksiąg wieczystych.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zobowiązał się dołączyć dokumenty dodatkowo potwierdzające stanowisko organów, że działka nr "[...]", z której w 1998r. wydzielono działki nr "[...]", pozostawała na dzień 31 grudnia 1997r.

w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej.

W dniu 23 lipca 2013r. organ II instancji przedłożył Sądowi kserokopię aktu notarialnego z dnia 8 października 1997r., którym spółka Aprzeniosła odpłatnie prawo użytkowania wieczystego działek nr "[...]" na rzecz spółki B oraz pismo Sądu, kserokopię zawiadomienia o wyłączeniu z KW "[...]" działek nr "[...]" do KW nr "[...]", w której w dniu 24 października 1997r. wpisano jako użytkownika wieczystego tych działek spółkę B, a także pismo Sądu Rejonowego , potwierdzające, że na dzień 31 grudnia 1997, działka nr "[...]" znajdowała się w użytkowaniu wieczystym spółki B.

Na rozprawie w dniu 10 września 2013r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że bez względu na stan prawny, w sytuacji, gdy wywłaszczona nieruchomość nie została przeznaczona na cel określony w decyzji, obowiązkiem organu było poinformowanie podmiotu o możliwości ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, czego nie zrobiono. Zdaniem pełnomocnika w sprawie nie ma znaczenia okoliczność, iż na dzień 31 grudnia 1997r. nieruchomość znajdowała się we władaniu osoby trzeciej, Zdaniem pełnomocnika spółka komunalna nie jest osobą trzecią, bo gospodaruje mieniem komunalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1

w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 20012r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny tylko wyjątkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na zasadzie tych przepisów Sąd umożliwił organowi przedłożenie dodatkowych dokumentów w celu jednoznacznego wykazania stanu prawnego działek nr "[...]" na dzień 31 grudnia 1997r. Choć organ I instancji zgromadził kserokopie decyzji podziałowych, z których wnioskować można, że przed dniem 1 stycznia 1998r., czyli przed dniem wejścia w życie u.g.n. nieruchomości te znajdowały się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich - spółek prawa handlowego, to jednak wobec zgłoszonych przez stronę wątpliwości Sąd dopuścił dodatkowe dowody z dokumentów w celu ich wyjaśnienia, mając na względzie zasadę ekonomiki procesowej.

Z przedłożonych Sądowi dokumentów wynika bezspornie, że na dzień 31 grudnia 1997r. wnioskowane do zwrotu działki pozostawały w użytkowaniu wieczystym osób trzecich w rozumieniu art. 229 u.g.n., których prawo zostało ujawnione przed tym dniem w odpowiedniej księdze wieczystej. Wyjaśnić należy, że na dzień 31 grudnia 1997r., czyli dzień poprzedzający wejście w życie u.g.n., wnioskowane do zwrotu działki nr "[...]", prócz działki nr "[...]", nie istniały jeszcze. Obowiązywał wówczas podział na działki nr "[...]", które zostały wydzielone z działki nr "[...]" na podstawie decyzji z dnia 15 września 1997r. Dalszych podziałów dokonywano już po 1 stycznia 1998r. W związku z tym, w realiach niniejszej sprawy, istotny jest tylko stan prawny działek nr "[...]", bowiem tylko co do tych działek ustalić można, czy ustanowiono na nich prawo użytkowania wieczystego, ujawnione następnie w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z załączonego do akt administracyjnych zupełnego odpisu księgi wieczystej nr "[...]", prowadzonej pierwotnie dla działki nr "[...]", która została oddana w dniu 11 maja 1995r. w użytkowanie wieczyste spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A, wynika, że prawo to ujawnione zostało w tej księdze wieczystej w dniu 15 lipca 1996r. Następnie na wniosek tego użytkownika wieczystego działka nr "[...]" została podzielona decyzją z dnia 15 września 1997r. na działki "[...]". Działka nr "[...]" pozostała w użytkowaniu wieczystym spółki A, na wniosek której w dniu 16 lutego 1998r. dokonano jej dalszego podziału na działki nr "[...]". Księga wieczysta nr "[...]" jest obecnie prowadzona dla działki nr "[...]", która pozostaje w użytkowaniu wieczystym tej spółki. Wynika stąd, że działka nr "[...]" na dzień 31 grudnia 1997r. pozostawała nieprzerwanie w użytkowaniu wieczystym tej spółki. Natomiast co do działek nr "[...]", to przedłożony akt notarialny Rep. "[...]" z dnia 8 października 1997r. wskazuje, że tego dnia spółka A przeniosła odpłatnie prawo użytkowania wieczystego na spółkę B. W związku z tym działki nr "[...]" zostały odłączone w dniu 24 października 1997r. z KW nr "[...]"i przeniesione do KW nr "[...]", w której ujawniono wówczas prawo tej spółki do tych działek, co wynika wprost z kserokopii zawiadomienia (k. 39 akt sadowych). Okoliczność tę potwierdzają również pisma Sądu Rejonowy VI Wydział Ksiąg Wieczystych (k. 33 akt administracyjnych i k.38 akt sądowych), który wskazał, że nieruchomości te pozostawały w użytkowaniu wieczystym spółki B na dzień 31 grudnia 1997r. Na wniosek tej spółki we wrześniu 1998r. dokonany został dalszy podział działki nr "[...]", na działki nr "[...]".

Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości okoliczność, że organy dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego, który wyczerpał hipotezę art. 229 u.g.n. Przepis ten wyłącza stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n. i tym samym zwalnia organ od badania, czy w danej sprawie zaistniały, określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. przesłanki zbędności nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., sygn. akt I OSK 1880/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1414/10, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 229 u.g.n. ważne jest, aby prawo użytkowania wieczystego powstało na rzecz innego podmiotu niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Prawo takie powinna mieć osoba trzecia. W rozpoznawanej sprawie są to spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością mające własną osobowość prawną, które mogą na własny rachunek nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, zatem stanowią podmioty odrębne, nawet jeżeli Gmina miałaby w tych spółkach jakikolwiek udziały (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OSK 648/08, LEX nr 552324). Spełnienie łącznie tej przesłanki podmiotowej jak i obu warunków o charakterze przedmiotowym zastrzeżonych w art. 229 u.g.n., tj. ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości na rzecz osoby trzeciej i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998r., wyłączyło możliwość ubiegania się przez skarżących o zwrot wnioskowanych nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. W takiej sytuacji nie jest pozbawione podstaw prawnych stanowisko organów

o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267, też jako: "k.p.a."), który dopuszcza umorzenie postępowania administracyjnego

w przypadku jego bezprzedmiotowości. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. podmiot, przedmiot lub podstawa prawna, która umożliwia załatwienie sprawy. W omawianym przypadku art. 229 u.g.n. wyklucza stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n, uprawniającego do ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Nie ma więc podstawy do orzekania co do zasadności zgłoszonego roszczenia. Przy czym wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite w kwestii sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej dotyczącej zwrotu nieruchomości po stwierdzeniu przez organ administracji wystąpienia warunków określonych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z jednej strony przyjmuje się bowiem, że w takiej sytuacji postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2010r., I OSK 1673/09, LEX nr 745124 a także wyroku z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1539/99 - LEX nr 75555; wyroku z dnia 27 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Ka 60/91, OSP 1993/7/147 oraz wyroku z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 276/99 - OSP 2001/5/80; zob. też M. Wolanin, "Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej", Przegląd Sądowy 2000/7-8/18).

Prezentowany jest także pogląd odmienny, zgodnie z którym spełnienie przesłanek z art. 229 u.g.n. oznacza bezzasadność żądania strony, a nie bezprzedmiotowości postępowania. W takim ujęciu prawidłowym rozstrzygnięciem jest merytoryczna decyzja odmawiająca zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 765/04, Lex nr 179226, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2007 r., II SA/Gd 500/07, a także Tadeusz Woś - Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, str. 228-229, wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004 oraz glosa Ludwika Żukowskiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 276/99 - OSP 2001/5/80).

Podkreślić jednakże należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku spełnienia hipotezy art. 229 u.g.n., zarówno wydanie decyzji umarzającej postępowanie zamiast odmownej, jak i wydanie decyzji odmownej zamiast umarzającej postępowanie, nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia takich decyzji, z uwagi na skutki podjętego w takiej sytuacji rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem umorzenie postępowania, jak i decyzja odmowna sprowadzają się do tego, że nie może nastąpić zwrot wywłaszczonej nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1673/09, Baza orzeczeń LEX nr 745124, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 listopada 2010 r., IVSA/Po 710/10, LEX nr 758595, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 maja 2013r, sygn. akt II SA/Gd 778/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.