Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 496/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4  pkt 3, pkt 4, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71
journal: Dz.U. 2023 poz 735
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107  par. 3, art. 35 par. 1-5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...]


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. nr [...] orzekł o uznaniu R. M. z dniem 12 stycznia 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku.

Kolejną decyzją – z dnia 13 lutego 2023 r., nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.) orzekł o utracie przez R. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 lutego 2023 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że skarżący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Zaznaczył, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić dopiero po upływie 180 dni od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy – w wyniku ponownej rejestracji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że w dniu 6 lutego 2023 r. złożył na piśmie zawiadomienie "wraz z uzasadnieniem przed upływem 7 dni", w którym wyjaśnił, że w dniu rejestracji w Urzędzie, został mu wyznaczony ustnie termin "do pierwszego podpisu na dzień 5 lutego 2023 r., przez panią urzędnik w rejestracji". Z uwagi na to, że został wprowadzony w błąd i wspomniany dzień przypadał na dzień wolny od pracy – na niedzielę, przyszedł w dniu 3 lutego 2023 r. w piątek, przed upływem wyznaczonego terminu i złożył podpis na karcie, który uznano za złożony po terminie. Skarżący wskazał ponadto, że przy dacie 2 lutego 2023 r. także znajdował się jego podpis wobec czego niezrozumiałe jest dlaczego zarzuca się mu, że przyszedł do Urzędu po terminie. Zaznaczył, że upewniał się i zapisał sobie wyraźnie podaną mu – w dniu rejestracji 12 stycznia 2023 r. – datę 5 lutego 2023 r., a swój podpis złożył jeszcze przed upływem tego terminu, "w szumie, krzyków, hałasu, jaki w tym czasie panował w urzędzie". Nie zgodził się z organem, że nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W dniu 6 lutego 2023 r. złożył bowiem swoje pismo wyjaśniające, którego organ nie uznał jednak za usprawiedliwienie.

Skarżący dodał, że w Urzędzie wyznaczono do rejestracji dwa nie oddzielone stanowiska do przyjmowania osób, bardzo blisko obok siebie i podczas rejestracji w dniu 12 stycznia 2023 r. był zmuszony do podawania danych osobowych, danych o dotychczasowym zatrudnieniu, stanie cywilnym w obecności postronnych osób. W Urzędzie "urzędnicy tworzą zamieszanie, hałas, nie można się skupić, skoncentrować nad załatwianiem swoich spraw", przyjmowane są matki z dziećmi, które bardzo hałasują. Osoby, które "prowadzą Urząd Pracy są całkowicie niekompetentne, nie przestrzegają prawa i świadomie łamią przysługujące mu prawa". Zarejestrował się w urzędzie od dnia 12 stycznia 2023 r., a już "nadgorliwie skreślono go z życia publicznego" i wykreślono na 180 dni.

Decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr ZPS-1.8640.1.51.2023.ZS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.), Wojewoda utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wskazywana przez stronę przyczyna niestawiennictwa nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W części "E" Karty rejestracyjnej w rubryce "Wyznaczona data stawienia się" widnieje tylko jedna data – 2 lutego 2023 r. Data ta jest czytelnie zapisana w sposób, który pozwala na jej prawidłowe odczytanie. Wskazana w odwołaniu przyczyna nieobecności świadczy więc, że to strona pomyliła i błędnie zapisała termin wizyty, czego potwierdzeniem jest odręczna adnotacja strony na dokumencie przedłożonym w PUP w dniu 6 lutego 2023 r. Oznacza to, że nie zachowała zwykłej staranności w prowadzeniu własnych spraw.

Organ odwoławczy dodał, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło drugie niestawiennictwo strony (pierwsze niestawiennictwo nastąpiło w dniu 15 lutego 2016 r., czego dowodem jest decyzja z 24 lutego 2016 r.), zatem ponowna rejestracja w PUP jest możliwa po upływie 180 dni. Wyjaśnił też, że skargi lub uwagi dotyczące przestrzegania przepisów RODO powinny być kierowane do właściwego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, R. M. oprócz argumentów analogicznych do tych, które zawarł w odwołaniu od decyzji z dnia 13 lutego 2023 r. podniósł także argument wydania decyzji Wojewody "po terminie", co w jego ocenie, skutkuje jej nieważnością.

Podkreślił, że ciągłość jego rejestracji w urzędach pracy była przerywana z uwagi na okoliczność, że znalazł zatrudnienie we własnym zakresie i pracował.

Skarżący wskazał, że domaga się "odszkodowania jako zadośćuczynienia" zgodnie ze stawkami o zatrudnieniu, w zamian za poniesione koszty i straty, ponieważ "w tym czasie pojawiały się oferty pracy, o które mógł się ubiegać i mieć szansę zatrudnienia za pośrednictwem Urzędu Pracy w L.".

Zdaniem strony, w innych miastach prowadzone są liczne programy pomocowe, stażowe, aktywacyjne dla osób długotrwale bezrobotnych, liczne szkolenia, rejestracje elektroniczne, tymczasem w L. bezrobotni są zmuszani do poszukiwania pracy we własnym zakresie. Nie uzyskują od urzędników żadnej pomocy, a przy rejestracji łamane są ich prawa bowiem zmusza się ich do podawania danych wrażliwych, przy obsługiwanych obcych osobach, w hałasie. Rejestracja w Urzędzie odbywa się na dwóch stanowiskach, które nie są oddzielone i nie są przystosowane do "odpowiedniego rejestrowania".

Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Skarżący w piśmie z dnia 9 czerwca 2023 r. nie zgodził się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, wskazując, że w jego ocenie stanowi ona dowód łamania jego praw ustawowych i konstytucyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w związku z wystąpieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia 3 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 13 lutego 2023 r. orzekającą o utracie przez R. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 lutego 2023 r., ze wskazaniem, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie 180 dni.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia").

W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w dniu 12 stycznia 2023 r. i złożył w tym dniu wszystkie dokumenty niezbędne do uznania go za osobę bezrobotną. Decyzją z tej samej daty Starosta [...] orzekł o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 12 stycznia 2023 r. Decyzję doręczono stronie w dniu 17 stycznia 2023 r.

W trakcie rejestracji w dniu 12 stycznia 2023 r., skarżącemu wyznaczono kolejną datę stawiennictwa w Urzędzie, jednakże pomiędzy stronami sporne jest czy była to data 2 lutego 2023 r. jak zapisano w jego karcie rejestracyjnej, czy też 5 lutego 2023 r., jak zapisał sobie R. M. na ofercie pracy z PUP w L. z dnia 12 stycznia 2023 r.

Skarżący zgłosił się we wspomnianym Urzędzie w dniu 3 lutego 2023 r. z pytaniem kiedy faktycznie powinien stawić się na wyznaczoną wizytę, bowiem zapisany przez niego termin 5 lutego 2023 r. przypada w niedzielę. Poinformowano go wówczas, że wizyta była wyznaczona na dzień 2 lutego 2023 r. oraz, że w terminie 7 dni od wyznaczonego dnia ma obowiązek powiadomić o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. W związku z powyższym, R. M. złożył w dniu 6 lutego 2023 r. pismo zatytułowane "zawiadomienie", w którym wyjaśnił, że na otrzymanej w urzędzie kartce z ofertami pracy zapisał termin 5 lutego 2023 r. jednak nie zauważył, że ten dzień przypada na niedzielę, kiedy Urząd jest zamknięty.

W ocenie organu, okoliczność wyznaczenia stronie kolejnej wizyty w dniu 2 lutego 2023 r. nie budzi wątpliwości, bowiem wynika z zapisów w karcie rejestracyjnej, a przy tym niestawiennictwo nie zostało w żaden sposób usprawiedliwione.

Natomiast zdaniem skarżącego, termin został wyznaczony na dzień 5 lutego 2023 r., przy czym zapisał taką datę "w szumie, krzyków, hałasu, jaki w tym czasie panował w urzędzie".

Pomiędzy stronami sporne jest także i to, czy ewentualne nieusprawiedliwione niestawiennictwo w dniu 2 lutego 2023 r. byłoby pierwszym takim niestawiennictwem skarżącego, co skutkowałoby możliwością odzyskania statusu osoby bezrobotnej po 120 dniach, czy też drugim kolejnym niestawiennictwem, po którym odzyskanie wspomnianego statusu następuje po 180 dniach.

Nie ma przy tym pomiędzy stronami sporu co do tego, że decyzją z dnia 24 lutego 2016 r. Starosta [...] orzekł o utracie przez R. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 lutego 2016 r. z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Bezsporne jest też, że wymieniony w okresie od 27 maja 2019 r. do 26 sierpnia 2019 r. był zatrudniony jako elektromonter w wymiarze pełnego etatu w Zakładzie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym [...] D. A. w R..

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji przedwcześnie stwierdziły, że niestawiennictwo skarżącego w dniu 2 lutego 2023 r. było nieusprawiedliwione. Strona w piśmie z dnia 6 lutego 2023 r. podjęła próbę wyjaśnienia okoliczności tego niestawiennictwa jednak organy uznały, że podnoszone argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

W myśl art. 33 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 tej ustawy, rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. W myśl art. 33 ust. 3 ww. ustawy, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.

Z kolei zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw.

Jak stanowi art. 33 ust. 4 pkt 3 tej ustawy, bezrobotny, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, 180 dni w przypadku drugiej odmowy, 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.

Z wymienionych przepisów wynika, że powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych przy czym rejestracja następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Bezrobotnym jest natomiast osoba, która spełnia przesłanki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy.

Podzielając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. (sygn. akt IV SA/Wr 62/23) należy wskazać, że sam fakt zgłoszenia się w urzędzie pracy osoby pozostającej bez pracy nie oznacza automatycznie, że osoba taka staje się bezrobotnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Urząd pracy jest bowiem zobowiązany sprawdzić czy zgłaszająca się osoba przedstawiła wszystkie niezbędne dokumenty oraz czy spełnia ona przesłanki określone w art. 2 ust.1 pkt 2 tej ustawy. Dopiero po ustaleniu, że zgłaszająca się osoba spełnia wszystkie wymagania określone w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. wydawana jest decyzja o przyznaniu takiej osobie statusu osoby bezrobotnej i ewentualnie o przyznaniu prawa do zasiłku o ile spełnia ona przesłanki określone w art. 71 ww. ustawy.

Decyzja Starosty o uznaniu strony za osobę bezrobotną została wydana w dniu 12 stycznia 2023 r. i skutecznie doręczona stronie w dniu 17 stycznia 2023 r. Jednakże dopiero po tym jak decyzja o przyznaniu statusu bezrobotnego staje się ostateczna bezrobotny nabywa prawa i obowiązki określone w ustawie o promocji zatrudnienia. Decyzja o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej ma bowiem charakter konstytutywny a nie deklaratoryjny. Dopóki decyzja taka nie stanie się ostateczna nie można nakładać wcześniej na bezrobotnego obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia spoczywa bowiem na osobie, której przyznano status osoby bezrobotnej. Zatem przed ostatecznością przedmiotowej decyzji organ nie mógł nałożyć na stronę obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, poprzez okazanie jej karty rejestracyjnej z wpisaną w rubryce zatytułowanej "wyznaczona data stawienia się" - daty 2 lutego 2023 r. Jak wynika z akt sprawy strona nie otrzymała przy tym jakiegokolwiek wezwania, czy pisemnej informacji, a jedynie odebrano od niej podpis na karcie rejestracyjnej w części E – "Stawiennictwo w Urzędzie Pracy i propozycje przedłożone bezrobotnemu" w rubryce "Podpis bezrobotnego".

Z tych względów nie można uznać, że skarżący został prawidłowo wezwany do stawienia się w Urzędzie Pracy ani w dniu 2 lutego 2023 r. jak twierdzi organ, ani w dniu 5 lutego 2023 r. jak twierdzi skarżący.

Na marginesie jedynie należy zauważyć, że praktykowany w Urzędzie Pracy w L. (opisany wyżej) sposób wzywania bezrobotnych do stawiennictwa na kolejne wizyty budzi tym większe wątpliwości, że warunki lokalowe panujące w tym Urzędzie nie gwarantują tym osobom należytego zapoznania się ani z treścią podpisywanych dokumentów ani udzielanych informacji czy pouczeń. Jak podaje skarżący, a czemu nie zaprzecza organ, osoby bezrobotne rejestrowane są przy dwóch stanowiskach, które nie są od siebie w żaden sposób oddzielone. Osoba rejestrowana może zatem usłyszeć zarówno informacje kierowane do niej jak i do osoby obsługiwanej na sąsiednim stanowisku. Pomijając okoliczności dotyczące ewentualnego naruszenia ochrony danych tych osób, prowadzenie czynności przy dwóch stanowiskach jednocześnie w istotny sposób utrudnia obsługiwanym osobom zapoznanie się z kierowanymi do nich informacjami.

Niezależnie od powyższego, nawet gdyby uznać, że w sprawie doszło do nieusprawiedliwionego stawiennictwa w dniu 2 lutego 2023 r. (co jednak z przyczyn omówionych powyżej nie mogło mieć miejsca), to jednak organy błędnie przyjęły, że niestawiennictwo to byłoby drugim kolejnym niestawiennictwem, co skutkować powinno pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres 180 dni.

Jak przyjmuje się w piśmiennictwie, w przepisie do art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia ustawodawca wskazuje datę, od której następuje pozbawienie statusu bezrobotnego (od dnia odmowy), oraz różnicuje okres, na jaki pozbawia się tego statusu. Przede wszystkim sankcję tę rodzi już pierwsza nieuzasadniona odmowa przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy (w przeszłości skutek ten był związany z odmową kolejną). W tym przypadku pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 120 dni. Jeśli po upływie tego okresu i po ponownej rejestracji bezrobotny odmawia przyjęcia propozycji po raz wtóry, traci swój status na 180 dni, a w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy – na 270 dni. Z obowiązującej regulacji wynika, że o stopniu dolegliwości stosowanej sankcji decydują kolejne odmowy przyjęcia pracy. Wątpliwości może jednak budzić kwestia, czy sankcja powinna być zastosowana niezależnie od tego czy bezrobotny ponownie rejestruje się w związku z upływem okresu karencyjnego, czy też dlatego, że utracił pracę, którą podjął przed upływem tego okresu i kontynuował po jego zakończeniu. "Można byłoby bronić zapatrywania, że w tym drugim przypadku odmowę przyjęcia złożonej przez urząd propozycji należałoby traktować jako odmowę pierwszą, z właściwymi dla niej konsekwencjami co do okresu pozbawienia statusu bezrobotnego." (tak Z. Góral [w:] Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Komentarz, pod red. Z. Górala, Warszawa 2016, uw. 6.4. do art. 33).

W ocenie Sądu w niniejszym składzie, należy podzielić cytowane wyżej stanowisko o istotnej niejednoznaczności analizowanego art. 33 ust. 4 pkt 3 (w zw. z pkt 4) cytowanej ustawy i możliwości rozumienia go w szczególności w ten sposób, że ewentualne odmowy (odpowiednio: niestawiennictwa) przypadające po każdym okresie zatrudnienia danej osoby, kończącym się po okresie karencji, należy liczyć od początku, tj. nie doliczać ich do odmów (niestawiennictw) wcześniejszych, sprzed podjęcia zatrudnienia (które ulegałyby wówczas swoistemu "zatarciu"). Przemawia za tym nie tylko wzgląd na cel ustawy (osiąganie pełnego i produktywnego zatrudnienia – zob. art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia) oraz trudności w racjonalnym zaakceptowaniu stanowiska przeciwnego (o swoiście "wieczystym", tj. obejmującym cały okres potencjalnej aktywności zawodowej danej osoby, sumowaniu odmów / niestawiennictw tej osoby), ale także brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 3 wspomnianej ustawy, a ściślej: użycie w nim określenia "kolejny" [verba legis: "c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawiennictwa"]. Na gruncie reguł językowych określenie to znaczy bowiem tyle, co "występujący w porządku następczym, jeden po drugim, następny" (zob. hasło "kolejny" [w:] Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, t. 2). Z powodzeniem można zaś bronić zapatrywania, że dwa niestawiennictwa danej osoby w powiatowym urzędzie pracy, przedzielone okresem zatrudnienia tej osoby, nie są niestawiennictwami występującymi "jedno po drugim" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 210/18). W analizowanej sprawie organy uznały niestawiennictwo skarżącego za kolejne – drugie, pomimo, że miało miejsce po zakończeniu zatrudnienia w okresie od 27 maja 2019 r. do 26 sierpnia 2019 r. w wymiarze pełnego etatu w Zakładzie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym [...] D. A. w R.. Decyzje organów obu instancji należałoby zatem uznać za wadliwe także i z tego względu.

Natomiast nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżona decyzja jest nieważna bowiem została wydana "po terminie". W myśl przywołanego przez skarżącego art. 35 § 1 - 5 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).

Terminy załatwienia sprawy mają charakter instrukcyjny, co oznacza, że ich upływ nie pozbawia organu zdolności do rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji ani też nie powoduje wadliwości decyzji wydanej w takim postępowaniu (por. wyroki NSA: z 26.09.2013 r., I OSK 822/13, LEX nr 1557424, oraz z 16.02.2011 r., II OSK 317/10, LEX nr 992544). Przekroczenie terminu załatwienia sprawy przez organ prowadzący postępowanie samo przez się nie skutkuje więc przedawnieniem orzekania w sprawie, a decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym z uchybieniem terminowi załatwienia sprawy jest ważna i skuteczna (J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., 2017, s. 284).

Niezależnie od powyższego, z przyczyn omówionych już wcześniej, nie ulega wątpliwości, że organy obu instancji przedwcześnie uznały, iż istniała podstawa do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej – z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwa w urzędzie pracy.

Nie można uznać, że organy w sposób prawidłowy rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę z uwagi na naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 33 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania oraz ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.