Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 579/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 39, art. 41, art. 110, art. 124
journal: Dz.U. 2000 nr 101 poz 1092
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w części dotyczącej odmowy zwrotu kwoty 1364,40 złotych (tysiąc trzysta sześćdziesiąt cztery 40/100) wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata D. S. kwotę 292,80 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji we W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu odwołania A. W. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Dz. z dnia [...] nr [...], w której na podstawie art. 121 § 1, art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7poz. 58, ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 lipca 1998r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz.U. Nr 100, poz. 643 ze zm.) odmówił A. W. wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r. do dnia 21 stycznia 2002 r. wypłaty zawieszonej części uposażenia zasadniczego w wysokości 50% potrąconego w miesiącu grudniu 2000r. wypłaty 1/12 nagrody rocznej za 2000 r., zwrotu kwoty 1364,40 zł wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podniósł, że A. W. pismem z dnia 16 stycznia 2004 r. wystąpił o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r. do 21 stycznia 2002 r., kwoty 50% wynagrodzenia za pracę za miesiąc grudzień 2000 r., kwoty 1/12 nagrody rocznej za 2000 r. oraz zwrotu kwoty ok. 1400 zł wpłaconych do kasy zapomogowo-pożyczkowej. Decyzją z dnia [...] został on zawieszony w czynnościach służbowych na okres od 6 listopada 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. Następnie z dniem 31 lipca 2001 r. został zwolniony ze służby w Policji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 11 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych policjanci nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, a za okres niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby otrzymują uposażenie (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji). Wobec tego policjant nie jest uprawniony do otrzymania od organu Policji zasiłku chorobowego za okres choroby nie tylko w czasie trwania służby, lecz także po jej ustaniu. Skoro strona żądała wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r., a stosunek służbowy ustał z dniem 31 lipca 2001 r. to brak było podstaw prawnych do uwzględnienia przez organ pierwszej instancji takiego żądania.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się 50% ostatnio należnego uposażenia ze skutkiem od najbliższego terminu płatności. A. W. został zawieszony w czynnościach służbowych decyzją z dnia [...] najbliższym terminem płatności był 1 grudnia 2000 r. Zatem zawieszenie 50% należnego uposażenia od miesiąca grudnia tego roku było zgodne z prawem. Uposażenie za miesiąc listopad skarżący otrzymał w pełnej wysokości. Zawieszenie połowy uposażenia począwszy od miesiąca grudnia było realizacją dyspozycji art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, a nie jak w uzasadnieniu podał organ pierwszej instancji potrąceniem "nadpłaconego" za miesiąc listopad uposażenia. Dlatego też odmowa wypłaty zawieszonego uposażenia była zgodna z prawem pomimo błędnego uzasadnienia tej odmowy przez organ pierwszej instancji.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Z uwagi na to, że A. W. nie kwestionował w toku postępowania administracyjnego, iż od 6 listopada 2000 r. był zawieszony w czynnościach służbowych był on zatem uprawniony do otrzymania nagrody rocznej za 2000 r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. o 1/12.

Organ odwoławczy wskazał, że odmowa zwrotu przez organ pierwszej instancji kwoty 1 364,40 zł, stanowiącej wkład A. W. do kasy zapomogowo-pożyczkowej nie narusza prawa, z innych jednakże przyczyn niż zawarte w uzasadnieniu decyzji tegoż organu. Organ pierwszej instancji uzasadnił odmowę zwrotu tej kwoty potrąceniem jej ze swoją wierzytelnością z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego w kwocie 1 364,40 zł, to należy zwrócić jednak uwagę, że "potrącenie" to nie mogłoby być uzasadnieniem takiej odmowy. Zgodnie z przepisami art. 498 i następnych Kodeksu cywilnego do potrącenia może dojść jedynie wtedy, kiedy dwie strony są wzajemnie wierzycielami i dłużnikiem wymagalnych wierzytelności pieniężnych. W tej sprawie nie zachodziła tego rodzaju tożsamość, albowiem Komendant Powiatowy Policji w Dz. był wierzycielem zobowiązania pieniężnego w kwocie 1 364,40 zł z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego. Dłużnikiem z tego tytułu był A. W. Jednakże na płaszczyźnie stosunku członkostwa strony w kasie zapomogowo-pożyczkowej wprawdzie wierzycielem wkładów był A. W., to jednakże jego dłużnikiem z tytułu tych wkładów był nie

Komendant Powiatowy Policji w Dz., lecz kasa zapomogowo-pożyczkowa. Wobec tego roszczenie o zwrot dokonanych wkładów wnioskodawca powinien kierować do Zarządu Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, nie zaś do Komendanta Powiatowego Policji, który w sprawie zwrotu pieniędzy nie jest legitymowany biernie. Organ mając powyższe rozważania na uwadze uznał, że odmowa wypłat kwoty 1 364,40 zł dokonana przez organ pierwszej instancji była zgodna z prawem i zaskarżona decyzja w tej części pomimo błędnego uzasadnienia nie naruszała prawa.

Powyższa decyzję zaskarżył A. W.

Komendant Wojewódzki Policji we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2006r. sygn. akt IV SA/Wr 652/04 po rozpoznaniu skargi A. W. w przedmiocie odmowy zapłaty zasiłku chorobowego i uposażenia uchylił zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz w pkt 2 przyznał od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata D. S. kwotę292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.

Sąd uznał skargę w części za zasadną. W ocenie Sądu nieuzasadnione jest żądanie skarżącego wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r. do dnia 21 stycznia 2002 r., kwoty 50% wynagrodzenia za pracę za miesiąc grudzień 2000 r. oraz kwoty 1/12 nagrody rocznej za 2000 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że A. W. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2001 r., zgodnie zaś z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie choroby policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wskazał również, że zgodnie z art. 11 w zw. z art. 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych policjanci nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, a za okres niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby otrzymują uposażenie (art. 121 ust. 1 ustawy o Policji), wobec czego policjant nie jest uprawniony do otrzymania od organu Policji zasiłku chorobowego za okres choroby nie tylko w czasie trwania służby, lecz także po jej ustaniu. Zdaniem Sądu żądanie wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r, gdy stosunek służbowy ustał z dniem 31 lipca 2001 r. powoduje brak podstaw prawnych do uwzględnienia przez organ administracji takiego wniosku, a zatem decyzje w tym zakresie nie naruszają obowiązującego prawa.

Sąd podniósł, że decyzją z dnia [...] skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od dnia 8 listopada 2000 r. do dnia 30 listopada 2000 r. W związku z tym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji otrzymał on 50% wynagrodzenia w okresie zawieszenia. Stosownie do treści art. 124 ust 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się 50% ostatnio należnego uposażenia ze skutkiem od najbliższego terminu płatności. Skoro najbliższym terminem płatności był 1 grudnia 2000 r., jako termin płatności uposażenia za grudzień tego roku, zatem Sąd za prawidłowe uznał wypłatę połowy należnego uposażenia od miesiąca grudnia.

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut skarżącego co do otrzymania nagrody rocznej za rok 2000 w wysokości 1/12, gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z tym otrzymał on nagrodę roczną za 2000 r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych. Skoro skarżący nie kwestionował okoliczności, że od dnia 6 listopada 2000 r. był zawieszony w czynnościach służbowych, był on zatem uprawniony do otrzymania nagrody rocznej za 2000 r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. o 1/12 i otrzymał tak pomniejszoną nagrodę roczną.

Co do odmowy zwrotu przez organ pierwszej instancji kwoty 1 364,40 zł., stanowiącej wkład skarżącego do kasy zapomogowo-pożyczkowej Sąd uznał, że wydana decyzja przez organ pierwszej instancji narusza przepis art. 65 K.p.a. Sąd stwierdził, że nie można za organem odwoławczym przyjąć, iż odmowa wypłat kwoty 1 364,40 zł dokonana przez organ pierwszej instancji była zgodna z prawem i zaskarżona decyzja w tej części pomimo błędnego uzasadnienia nie narusza prawa. Stosownie bowiem do art. 39 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 1991 r. Nr 55 poz. 234) w zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe, których członkami mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe. Zgodnie natomiast z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz.U. z 1992 r. Nr 100, poz. 502) osobom skreślonym z listy członków PKZP przysługuje zwrot ich wkładów członkowskich w terminie określonym w statucie, o czym zadecydować może wyłącznie PKZP przez swe organy statutowe. § 29 powołanego rozporządzenia stanowi bowiem, że fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy powstaje z wkładów członkowskich i jest przeznaczony na udzielanie pożyczek, a wkłady członkowskie, wnoszone w wysokości i terminach ustalonych w statucie, zapisuje się na imiennym rachunku członka PKZP. § 4 powołanego rozporządzenia stanowi, że zakład pracy świadczy pomoc PKZP i SKOK w szczególności w zakresie: 1) zapewnienia pomieszczeń biurowych i odpowiednio zabezpieczonego miejsca na przechowywanie pieniędzy, 2) transportu pieniędzy z banku, 3) prowadzenia księgowości, obsługi kasowej i prawnej, 4) dostarczania druków i formularzy, 5) dokonania na rzecz PKZP i SKOK potrąceń w listach płac, listach wypłat zasiłków chorobowych i zasiłków wychowawczych, wpisowego, wkładów miesięcznych i rat pożyczek, 6) przyjmowania wpłat wnoszonych przez emerytów i rencistów oraz osoby przebywające na urlopach wychowawczych, 7) odprowadzania wpłat na rachunek bankowy PKZP lub SKOK, 8) informowania przynajmniej raz w roku członków kas o stanie ich wkładów i zadłużeń.

Stwierdził, że decyzję w zakresie wypłaty wkładu mogą podjąć wyłącznie organy PKZP, stąd wniosek skierowany do Komendanta Policji jako zakładu pracy winien zostać stosownie do art. 65 K.p.a. przekazany do organu właściwego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Wojewódzki Policji we W., zaskarżając go w zakresie pkt 1 sentencji. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności:

1) art. 145 § 1 pkt 1 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie treści art. 151, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji w całości, pomimo stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji, że zaskarżone decyzje, w zakresie rozstrzygnięcia o trzech żądaniach skarżącego, były zgodne z prawem materialnym i innymi przepisami, a zatem nie było podstaw w tym zakresie do uwzględnienia skargi a istniały podstawy, w tym zakresie do jej oddalenia,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało uchyleniem decyzji w sytuacji, w której organy Policji rozpoznając żądanie skarżącego zwrócenia mu kwoty wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej nie miały podstaw do zastosowania art. 65 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Komendant Wojewódzki Policji we W. wskazał, że sformułowanie zawarte w treści art. 145 § 1 pkt 1 - "... uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części...." obliguje sąd do uchylenia decyzji w części, jeżeli zaistnieją ku temu przesłanki. Zdaniem organu w sprawie zaistniały w pełni przesłanki do takiego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja pierwszej instancji załatwiała sprawę czterech odrębnych żądań, które nie były ze sobą nierozłącznie powiązane w taki sposób, że rozstrzygnięcie w zakresie jednego żądania nie przesądzało o rozstrzygnięciu w zakresie pozostałych żądań. Zasadne i zgodne z powołanym przepisem byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji w części co do jednego, zdaniem Sądu pierwszej instancji błędnie załatwionego żądania i oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Odmienne rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z tego powodu, że w zakresie pozostałych żądań skarżącego, Sąd nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego, ani innego naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c.

Ponadto zdaniem organu w sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, bowiem nie było podstaw do zastosowania art. 65 K.p.a. ustanawiającego regułę postępowania organu administracji publicznej w sytuacji, gdy wniesiono do niego podanie, które powinno być wniesione do innego organu właściwego w tej sprawie. Powyższy przepis należy rozumieć w ten sposób, że "organem właściwym" jest inny organ administracji publicznej nie zaś inny organ jakiejkolwiek jednostki lub podmiotu, które nie są organami administracji publicznej. Organ stwierdził, że stanowisko to wynika z zakresu uregulowania Kodeksu

postępowania administracyjnego. Sprawa o zwrot kwot wniesionych do kasy zapomogowo-pożyczkowej nie jest jedną ze spraw, o których mowa w art. 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kasa zapomogowo-pożyczkowa nie jest organem administracji publicznej, a także nie jest częścią ani komórką organizacyjną jednostek Policji. W ocenie organu nie było zatem podstaw do zastosowania się przez organy Policji do treści art. 65 K.p.a. i do wydania postanowienia o przekazaniu sprawy

do organu właściwego.

Ostatecznie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i uchylenie decyzji organów obu instancji o ile dotyczyła ona odmowy zwrotu skarżącemu kwoty 1 364,40 zł wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej i oddalenie skargi w pozostałym zakresie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi uznał, że jest ona uzasadniona, albowiem zaskarżony nią wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu został wydany w wyniku niewłaściwego zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Podał, ze z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, ze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmowę wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 1 sierpnia 2001 r. do dnia 21 stycznia 2002 r. części uposażenia potrąconego w miesiącu grudniu 2000 r. i 1/12 nagrody rocznej uznał za zgodną z prawem, a jedynie odmowę zwrotu skarżącemu kwoty 1 364,40 zł z kasy zapomogowo-pożyczkowej ocenił jako dokonaną z naruszeniem art. 65 § 1 K.p.a.

Pomimo to Sąd I instancji w całości uchylił decyzje organów obu instancji, a więc także w części, w której ocenił je jako nie na ruszające prawa.

W ocenie tego Sądu takie rozstrzygnięcie oznacza, iż treść wyroku pozostaje w wyraźnej sprzeczności z ustaleniami i oceną prawną dokonaną przez Sąd co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 145 § 1pkt 1 p.p.s.a.

Wymieniony przepis w przypadkach określonych w pkt 1 lit. a-c obliguje sąd do uchylenia decyzji w całości albo w części – zatem w niniejszej sprawie obowiązkiem

Sądu było uchylenie zaskarżonej decyzji wyłącznie w części, w której w jego ocenie naruszała ona prawo, zaś w pozostałej części oddalenie skargi.

Uchylenie decyzji organów obu instancji również w zakresie w jakim decyzje te są zgodne z prawem w całości uzasadnia zarzut skargi kasacyjnej w tym przedmiocie. Powyższej nieprawidłowości nie konwaliduje samo powołanie w uzasadnieniu wyroku art. 151 p.p.s.a. wobec braku stosownego rozstrzygnięcia w sentencji zaskarżonego wyroku.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego trafny jest również zarzut dotyczący nieprawidłowego zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że żądanie zwrotu kwoty wpłaconej przez skarżącego do kasy zapomogowo-pożyczkowej organ administracji powinien stosownie do dyspozycji art. 65 § 1 K.p.a. przekazać właściwym organom tej kasy.

Stosownie do art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. przez organy administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej, niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2.

W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że przepis art. 65 § 1 K.p.a. dotyczy wyłącznie przekazania podania złożonego w indywidualnej sprawie administracyjnej, rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej, pomiędzy organami administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a.

W ocenie tego Sądu należy w całości zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że kasy zapomogowo-pożyczkowe nie są organami administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a., do których miałby zastosowanie art. 65 § 1 K.p.a. Tym samym nietrafny jest wyrok Sądu I instancji dotyczący organu właściwego do załatwienia żądania skarżącego zwrotu kwoty wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej, prowadzący do błędnego wniosku w kwestii naruszenia, przez organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne, art. 65 § 1 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd uznał, że skarga w znacznej części jest nieuzasadniona. Stwierdzenie to dotyczy żądania skarżącego zawartego w jego wniosku z dnia 16 marca 2004r. a dotyczącego wypłacenia zasiłku chorobowego za okres od 1 sierpnia 2004r. do 21 stycznia 2002r. z ustawowymi odsetkami, zwrotu 50% wynagrodzenia za pracę za miesiąc grudzień 2000r. i zwrotu 1/12 nagrody rocznej za 2000r.

Skarga i odwołanie od decyzji zapadłych w tej sprawie nie zawierają żadnych merytorycznych zarzutów, odnoszą się przede wszystkim do decyzji, które w istocie są podstawą i źródłem zaskarżonych decyzji.

Są to decyzje Komendanta Powiatowego Policji w Dz.: z dnia [...] o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych od 6 listopada 2000r. do 30 listopada 2000r., decyzja z dnia [...], Nr [...] o obniżeniu nagrody rocznej za 2000r. do wysokości 11/12 jednomiesięcznego wynagrodzenia i decyzja z dnia [...] o zwolnieniu wnioskodawcy z dniem 31licpa 2001r. ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.

Mają one charakter decyzji ostatecznych i prawomocnych ocenianych w toku instancji w postępowaniu administracyjnym i sądowym.

Zarzut podnoszony w środkach odwoławczych dotyczący naruszenia prawa to twierdzenie, że decyzja o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych zapadła w trakcie zwolnienia lekarskiego, co według skarżącego jest niezgodne z prawem.

Analizując przedstawiony wyżej zarzut zauważyć należy, że art. 39 ustawy o Policji stanowiący podstawę do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ani też pozostałe przepisy tej ustawy nie zawierają uregulowań zakazujących zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych w czasie gdy przebywa na zwolnieniu lekarskim. Zauważyć przy tym trzeba, iż ma ono charakter czasowy i prewencyjny to znaczy zabezpiecza aby osoba, która jest podejrzana o przestępstwo (gdyż w takim przypadku dochodzi do zawieszenia w czynnościach służbowych) nie mogła do czasu przedstawienia zarzutów podjąć żadnych działań.

Brak jest podstaw do uznania, że skarżącemu przysługuje za okres chorobowy od 1 sierpnia 2001r. do 27 stycznia 2002r. wynagrodzenie. Zgodnie z art. 11 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych policjanci nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i za okres choroby w czasie pełnienia służby otrzymują uposażenie.

Bezsporny faktem jest, że w w/w okresie skarżący nie był już policjantem albowiem w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, został zwolniony ze służby.

Skoro nie był funkcjonariuszem nie przysługuje mu uposażenie wypłacane dla policjantów.

Jest to oczywiste. Takie rozwiązanie przyjmuje powołany przez organy art. 121§1 ustawy o Policji, który stanowi, że policjant w okresie choroby otrzymuje uposażenie zasadnicze i dodatki.

Zgodzić się również w całości należy z twierdzeniem organu II instancji, że ustawodawca w sposób kategoryczny ustalił obowiązek zawieszenia płatności uposażenia, jego wysokość i termin. Fakt zawieszenia w czynnościach służbowych powoduje automatycznie obowiązek zastosowania art. 124§1 ustawy o Policji.

Brzmi on następująco:

Policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego wynagrodzenia. Zatem nie ma znaczenia, że okres zawieszenia, co podnosi skarżący trwał, 25 dni i że dotyczył miesiąca listopada 2000r. W myśl powołanego przepisu zawieszenie płatności uposażenia mogło nastąpić w grudniu 2000r. - co w istocie miało miejsce. Organ wyjaśnił a wnioskodawca nie kwestionował tego faktu, że pierwsza wypłata uposażenia, po zawieszeniu zainteresowanego w czynnościach miała miejsce w grudniu 2000r. Wysokość zawieszonego uposażenia po myśli powołanego przepisu jest stała i wynosi 50% ostatnio należnego uposażenia.

Odnośnie wniosku dotyczącego zwrotu 11/12 nagrody rocznej, niewypłaconej za rok 2000, wskazać należy na treść art. 110§1 i §2 ustawy o Policji.

§1 tego przepisu stanowi, że policjantowi mogą być przyznawane nagrody roczne, nagrody uznaniowe w formie pieniężnej lub rzeczowej i zapomogi. §2 zawiera zaś delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg z uwzględnieniem okresu służby, warunkującego nabycie prawa do nagrody rocznej, wysokość tej nagrody, przesłanki jej obniżenia i przypadki kiedy nagroda nie przysługuje, termin wypłaty nagrody rocznej (... ) właściwość przełożonych oraz tryb postępowania w tych sprawach.

Kwestie przekazane art. 110§2 ustawy o Policji do uregulowania w drodze rozporządzenia wypełnia Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg ( Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.).

W §2 ust. 1 pkt 3 mówi ono, że do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Fakt zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego jest niesporny, choć prawidłowość tych decyzji jest przez wnioskodawcę kwestionowana.

Te okoliczności (niesporne) decydują, że wnioskodawca jest uprawniony do nagrody rocznej w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach tj. o 1/12. Dodać też należy, że po myśli §1 pkt 2 w/w rozporządzenia nagrodę roczną przyznaje się proporcjonalnie do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych służby. Przepis ten uzasadnia obniżenia nagrody rocznej o 1/12, choć faktycznie zawieszenie w czynnościach służbowych trwało 25 dni.

Dodać też należy, że prawomocne skazanie wnioskodawcy za przestępstwo umyślne - co w okolicznościach sprawy jest również niesporne, powodowało nie tylko zwolnienie ze służby, ale również utrzymanie nałożonych wymienionymi na wstępie decyzjami "sankcji" finansowych.

Zatem w omówionym wyżej zakresie skarga nie może być uwzględniona - tym samym podlega po myśli art. 151 upsa oddaleniu.

Przechodząc natomiast do ostatniego żądania zawartego we wniosku z dnia 16 marca 2004r. i decyzji organu w części dotyczącej zwrotu zgromadzonych przez skarżącego środków pieniężnych w kasie zapomogowo-pożyczkowej to w tym zakresie skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych.

Przed przedstawieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli wyrok wydał Naczelny Sąd Administracyjny - a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie – to na mocy art. 193 ppsa w sposób odpowiedni stosuje się art. 153 ppsa. Przepis art. 193 ppsa stanowi bowiem, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepis postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Stwierdzić zatem należy, że ocena i wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia NSA wiążą wojewódzkie sądy administracyjne. Ponadto zgodnie z art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wymienione wyżej przepisy determinują postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który nie posiada już swobody w zakresie stosowania prawa, jak również nie może dokonać odstępstwa od wskazań co do dalszego postępowania.

Pierwszorzędną kwestią do rozpoznania niniejszej sprawy we wskazanym zakresie, jest okoliczność, że Naczelny sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 sierpniu 2007r., sygn. akt I OSK 1705/06 stwierdził, że Sąd I instancji nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 145§1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez uznanie, że żądanie zwrotu kwoty wpłaconej przez skarżącego do kasy zapomogo - pożyczkowej organ administracji powinien stosownie do dyspozycji art. 65 §1 kpa przekazać właściwemu organowi tej kasy.

Według Sądu przekazanie sprawy w trybie art. 65§1 kpa może nastąpić wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej a kasa zapomogowa, pożyczkowa nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 §2 pkt 3 kpa.

Tym samym nie trafny jest wyrok Sądu I instancji dotyczący organu właściwego do załatwienia żądania skarżącego - zwrotu kwoty wpłaconej do kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Mając na uwadze powyższe stwierdzenie przyjąć należy że organem właściwym do załatwienia tej części wniosku jest organ I instancji.

W pierwszej kolejności należy jednak rozważyć, czy sprawa ta ma charakter sprawy administracyjnej. W rozumieniu art. 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego – ustawy z 14 czerwca 1960 ( t.jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Niewątpliwie odpowiedzi na to pytanie należy szukać w art. 39 ustawy o związkach zawodowych ( Dz. U. Nr 55, poz. 234) oraz wydanym na jego podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo – pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo- kredytowych w zakładach pracy ( Dz. U. Nr 100, poz. 502).

Art. 39 powołanej wyżej ustawy o związkach zawodowych stanowi, że w zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo – pożyczkowe a nadzór nad nimi sprawują związki zawodowe.

Również powołane rozporządzenie w żadnym przepisie nie daje możliwości ingerencji jednostce w której są utworzone kasy zapomogowo – pożyczkowe.

§12 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że osobom skreślonym z listy członków PKZP przysługuje zwrot wkładów członkowskich, w terminie określonym w statucie o czym może zadecydować PKZP przez swoje organy statutowe.

Po myśli §29 rozporządzenia fundusz oszczędnościowo – pożyczkowy powstaje z wkładów członkowskich i jest przeznaczony na udzielanie pożyczek, wkłady są zapisywane na osobistym rachunku członka PKZP. Zakład Pracy ma obowiązek świadczyć pomoc kasom zapomogowo- pożyczkowym w zakresie określonym w §4 rozporządzenia.

Podkreślić też należy iż ustawodawca w §39 przyznał PKZP zdolność sądową do występowania z powództwami przeciwko członkom kasy w przypadku niespłacenia pożyczki, w imieniu PKZP występuje członek zarządu.

Analizując zatem wymienione przepisy należy konkludować, że sprawa dotycząca zwrotu wkładu nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego – a tym samym organ I instancji nie był kompetentny do merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii zwrotu środków zgromadzonych w kasie zapomogowo-pożyczkowej przez skarżącego.

Skoro zatem dokonał takiego rozstrzygnięcia i wydał decyzję, a organ II instancji utrzymał ją w mocy (mimo innego uzasadnienia) należało uznać je za naruszające prawo i z tych względów w/w zakresie uchylić – po myśli art. 145§1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.