Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2082/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Asesor WSA Alicja Palus /sprawozdawca/, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005r. sprawy ze skargi A. L. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w S. Z. przy ul. N. [...] oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m2 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 30 zł /trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr 21/03 Burmistrz Miasta S. Z. powołując się na ustawę z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm./ bez wskazania przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia/ oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w S. Z. przy ul. N. [...], oznaczonej zgodnie z ewidencją gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb [...], na rzecz A. L. w udziale wynoszącym 5/6 oraz Janusza Lesińskiego w udziale wynoszącym 1/6.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy wskazanej na wstępie "Osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz.U. Nr 46, poz. 340 z późn. zm./

- zabudowanych na cele mieszkaniowe,

- stanowiących nieruchomości rolne

przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości."

Organ orzekający wyjaśnił następnie, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności w/w nieruchomości przysługuje tylko osobom fizycznym, które były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub nieruchomości rolnych zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak również w dniu 24 października 2001 roku. Roszczenie o nabycie prawa własności przysługuje – zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy – również osobie fizycznej będącej następcą prawnym osoby fizycznej, o której mowa powyżej, a która uzyskała powyższe prawo po dniu 24 października 2001 roku.

W toku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości powstało dnia [...] roku na podstawie umowy użytkowania wieczystego i sprzedaży – akt notarialny Rep. A Nr [...], natomiast wnioskodawcy tj.: A. L. jest współużytkownikiem wieczystym w/w nieruchomości w udziale 5/6 na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...]r. oraz umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności – akt notarialny Rep. A Nr [...]z dnia [...]r., a J. L. jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale 1/6 na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...]r.

Organ I instancji wskazał w zakończeniu uzasadnienia, że skoro wnioskodawcy nie spełniają łącznie warunku bycia współużytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r., a jako następcy prawni pełne prawo do nieruchomości uzyskali przed dniem 24 października 2001r., to brak jest podstaw prawnych do orzeczenia nieodpłatnego nabycia prawa własności w/w nieruchomości.

Od opisanej powyżej decyzji wniesione zostało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Jako osoby wnoszące podanie oznaczone zostały A. L. i J. L., natomiast podpis pod jego treścią złożyła A. L..

W odwołaniu wniosła o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości w udziale 5/6 ze względu na to, iż zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 2001r. byli współużytkownikami wieczystymi nieruchomości: A. L. w udziale 4/6 części i J. L. w udziale 1/6 części oraz odpłatnie co do 1/6 części nieruchomości, która to część była do dnia [...]r. we współużytkowaniu wieczystym J. L..

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...], stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm./ oraz art. 17 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego /Dz.U. Nr 64, poz. 592/, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w dniu 16 lipca 2003r. weszła w życie uchwalona w dniu 11 kwietnia 2003r. ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego /Dz.U. Nr 64, poz. 592/, która w art. 15 zmieniła art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Jednocześnie w art. 17 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego postanowiono, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. i niezakończonych przed dniem 16 lipca 2003r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Kolegium wyjaśniło następnie, że w związku z tym było zobligowane do rozpatrzenia sprawy zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy z dnia 26 lipca 2001r, stanowiącymi: w art. 1 ust., że "Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa własności nieruchomości stała się ostateczna" oraz w art. 1 ust. 2, że "Prawo własności nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1."

Zgodnie z powyższym prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa własności nieruchomości stała się ostateczna: osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r. użytkownikami lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości; osoby fizyczne będące następcami prawnymi osoby fizycznej posiadającej prawo użytkowania wieczystego w dwóch wyżej wskazanych datach; osoby fizyczne będące następcami prawnymi użytkownika wieczystego posiadającego prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990r. jeżeli następstwo to wynika z sukcesji uniwersalnej czyli dziedziczenia majątku po zmarłym. Kolegium zwróciło też uwagę, że cytowany wcześniej przepis mówi o nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości. Zasadą jest, że nabycie prawa własności następuje odpłatnie. Wyjątkiem od tej zasady był art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. w brzmieniu obowiązującym przed jego zmianą, który stwierdzał jednoznacznie, że osobom nim objętym przysługuje "roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności."

W obecnie obowiązującym stanie prawnym nabycie prawa własności nieruchomości jest więc odpłatne i na żądanie użytkownika wieczystego właściciel gruntu musi nieruchomość na rzecz użytkownika wieczystego zbyć – sprzedać. Jest to reguła odmienna od zasad ogólnych wyrażonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z art. 18 ust. 9 pkt a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1581 z późn. zm./ zasady nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych określa w drodze uchwały rada gminy.

W niniejszej sprawie umową użytkowania wieczystego zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. A Nr [...]Skarb Państwa oddał w użytkowanie wieczyste małżonkom A. i R. L. nieruchomość gruntową położoną w S. Z. przy ul. N. [...] określoną nr [...] o powierzchni [...] m2 z przeznaczeniem pod budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego. Ponadto postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny spadek po zmarłym R.L. na podstawie ustawy nabyli żona A. L. oraz dzieci J. L.i J. L. po 1/3 części spadku, a następnie zgodnie z umową o dział spadku i zniesienie współwłasności zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...]r. Rep. A nr [...] współużytkownikami wieczystymi nieruchomości stali się A. L. w udziale 5/6 części i J. L. w udziale wynoszącym 1/6 części.

Jak wskazano powyżej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe przysługuje osobom fizycznym posiadającym prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r. jak również osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osoby fizycznej posiadającej prawo użytkowania wieczystego w dwóch wyżej wskazanych datach lub osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osoby fizycznej posiadającej prawo użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990r. jeżeli następstwo to wynika z sukcesji uniwersalnej czyli z dziedziczenia majątku po zmarłym – prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób – art. 922 kodeksu cywilnego.

W niniejszej sprawie w dniu 26 maja 1990r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługiwało A. L., J. L. i J. L., a w dniu 24 października 2001r. prawo użytkowania wieczystego przysługiwało A. L. i J. L..

W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszej instancji słusznie uznał, że wnioskodawcy nie mieszczą się w kręgu osób uprawnionych do nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001r. bowiem w dniu 26 maja 1990r. nie przysługiwało im wyłączne prawo użytkowania wieczystego nieruchomości.

Nabycie przez nich prawa własności nieruchomości jest jednak możliwe po uprzednim złożeniu stosownego wniosku oraz wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela, przy czym w przypadku sprzedaży nieruchomości gruntowej jej użytkownikowi wieczystemu na poczet sprzedaży zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego nieruchomości określoną wg stanu na dzień sprzedaży.

Prawidłowość opisanej powyżej decyzji zakwestionowali A.L. i J. L.poprzez skargę skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi zarzucając naruszenie zaskarżoną decyzją prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poprzez błędną wykładnię tego przepisu oraz niewłaściwą interpretację przepisów wskazanej ustawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący opisali kolejno podejmowane przez organy obu instancji w stosunku do przedmiotowej nieruchomości czynności orzecznicze, w tym czynności należące do nadzwyczajnych trybów weryfikacyjnych, poczynając od decyzji Burmistrza Miasta S. – Z. z dnia [...]r. Nr [...]orzekającej o odmowie nabycia prawa własności nieruchomości, aż do decyzji tego organu utrzymanej w mocy decyzją obecnie zaskarżoną do Sądu.

Następnie skarżący zarzucili, że w świetle rozstrzygnięć organów obu instancji powstają sprzeczności w stosowanej treści art. 1 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 26 lipca 2001r., która wyraźnie oprócz osoby fizycznej będącej w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r. użytkownikiem wieczystym, wymienia także osoby fizyczne będące jej następcą prawnym. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że następcą prawnym jest każda osoba posiadająca tytułu prawny do władania prawem /rzeczą/, które to władanie wywodzi bezpośrednio od swojego poprzednika prawnego i tak jest w tej sprawie, gdyż następstwo to wynika ze spadkobrania.

Skarżący wskazali również, że zgodnie z art. 922 kodeksu cywilnego nabyli prawo użytkowania wieczystego z chwilą śmierci R.L.. Ustawodawca we wskazanej ustawie /art. 1 ust. 1/ nie ogranicza następców prawnych innymi terminami, nie stawia im innych warunków niż poprzednikom prawnym. Nie wystąpiły także żadne zdarzenia, które by przerwały bieg wieczystego użytkowania. W ocenie skarżących skoro następcy prawni przejmują po poprzedniku prawnym wszelkie prawa i obowiązki /korzyści i długi/, to nie można mówić, że nie byli oni w okresie objętym ustawą użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. Skarżący podkreślili, że bezspornym w sprawie jest fakt, że J. L. zrzekła się swojego udziału w spadku w 1/6 części, jednakże w dalszym ciągu oni sami są użytkownikami wieczystymi nieruchomości. W zakończeniu uzasadnienia skarżący zarzucili, że organy obu instancji nie wskazały przepisu prawa, z którego wynika, by fakt przekazania 1/6 części spadku przez J. L.pozbawiał ich samych prawa do nieodpłatnego nabycia działki w częściach należących do spadku po zmarłym R. L..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i powtórzyło swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z przepisu tego wynika, że w rozpoznawanej sprawie, w której skarga wniesiona została przed wskazaną datą zastosowanie ma powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Ponadto w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji.

Zważyć przede wszystkim należy, że zaskarżoną decyzją wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. Z., podjętą w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, uznając tym samymi zasadność odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w S. Z. przy ul. N. [...], oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] m2. Kwestionowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym czynność orzecznicza oraz czynność ją poprzedzająca dokonane zostały z uwzględnieniem – jako podstawy materialnoprawnej – przepisów powoływanej wcześniej ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z tym, że przez organ odwoławczy w brzmieniu obowiązującym od dnia 16 lipca 2003r. nadanym jej przez art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego, wcześniej powoływanej.

Wskazana poprzednio regulacja tj. ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, traktowana jako kolejna prawna możliwość przeprowadzenia pewnego rodzaju transformacji prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ustaliła odrębne – w stosunku do ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – kryteria warunkujące dokonanie uwłaszczenia.

Zgodnie z przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości "Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa własności nieruchomości stała się ostateczna". Wymagana jest przy tym tożsamość osób uwzględnionych w tym przepisie, co oznacza, że te same osoby musiały być użytkownikami /współużytkownikami/ wieczystymi nieruchomości w obu wskazanych datach. Ustawodawca wprowadził również do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości w trybie przyjętym przez omawiany akt normatywny, następców prawnych osób spełniających warunek wskazany w jego art. 1 ust. 1 /Sąd uznał za właściwe wyjaśnić w tym kontekście, że nie podziela stanowiska organu odwoławczego uznającego, że w stosunku do osób dysponujących prawem użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990r., uprawnienie to obejmuje ich następców prawnych, jeżeli następstwo prawne wynika z sukcesji uniwersalnej czyli dziedziczenia majątku po zmarłym/.

W ocenie Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie w administracyjnym postępowaniu instancyjnym oceniając spełnienie przesłanek podmiotowych warunkujących pozytywne orzeczenie o nabyciu prawa własności nieruchomości w trybie powoływanej ustawy nie ustaliły wcześniej w sposób wymagany przepisami prawa stanu faktycznego istniejącego w sprawie, a organ II instancji dokonał również nieprawidłowej wykładni przepisów prawa, posługując się przy tym niewłaściwymi regułami interpretacyjnymi.

Przede wszystkim nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym przyjęte przez organ odwoławczy przy orzekaniu stanowisko, iż z przepisów ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości w brzmieniu obowiązującym od 16 lipca 2003r. wynika, że nabycie na podstawie tej regulacji prawa własności nieruchomości, będącej przedmiotem użytkowania wieczystego następuje odpłatnie. Zdaniem Sądu pogląd taki może być postrzegany w kategoriach nadużycia interpretacyjnego. Zważyć bowiem należy, że żaden przepis ustawy nie zawiera norm, które stanowią o warunkach ustalenia takiej opłaty, czy choćby odsyłają w tym zakresie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami lub rozporządzenia wykonawczego. W tak pryncypialnej kwestii nie można – zdaniem Sądu – przypisywać ustawodawcy intencji nie wyrażonej nawet w sposób domniemany.

W rozpoznawanej sprawie należy też zwrócić uwagę, że ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości mimo, że wywołuje skutki o charakterze cywilnoprawnym należy do sfery prawa administracyjnego, a jej realizowanie powierzono organom administracji publicznej, które uprawnione są do prowadzenia postępowania w sprawie i wydania orzeczenia w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego. Działania procesowe organów administracji publicznej w tym zakresie podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Dla prawidłowego zrealizowania tej zasady, wymagającej bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności organu, ustawodawca stworzył – poprzez odpowiednie zapisy normatywne – gwarancje procesowe oraz instrumenty prawne o różnym charakterze i zakresie stosowania.

W doktrynalnym ujęciu postępowanie administracyjne traktowane jest jako zorganizowany proces stosowania prawa, w którym pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie normy odpowiedniej dla rozstrzygnięcia sprawy.

Gwarancją prawidłowego /tj. zgodnego z prawem/ dokonania tej czynności jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rygorem nałożonym wpisaną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej. Przestrzeganie tej zasady ze względu na jej istotę warunkuje właściwe dokonanie subsumcji, dlatego pozostaje ona w ścisłym i bezpośrednim związku z zasadą praworządności. Wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie i ustalenie w ten sposób prawidłowej podstawy faktycznej dla zastosowania właściwego przepisu prawa powinien być realizowany poprzez czynności określone w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym m.in. w art. 77, art. 80 i art. 81 kpa.

Z akt sprawy wynika, że czynności organów orzekających w administracyjnym postępowaniu instancyjnym w omawianym powyżej zakresie dokonane zostały w sposób wadliwy.

Zważyć przede wszystkim należy, że organ I instancji nie ustalił i nie wskazał w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji komu przysługiwało prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. i 24 października 2001r. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdza wprost, że "W niniejszej sprawie w dniu 26 maja 1990r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przysługiwało A. L., J.L. i J.L., w dniu 24 października 2001r. prawo użytkowania wieczystego przysługiwało A. L. i J. L.", mimo, że nie znajduje to potwierdzenia w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym.

Zważyć przy tym należy, że przy takim ustaleniu na jakie wskazano w cytowanym fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji /i odpowiedzi na skargę/ organ orzekający powinien uwzględnić to, że w przypadku A. L. nastąpiła tylko zmiana /zwiększenie/ jej udziału w sprawie współużytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Nie można przecież w takich warunkach przyjąć, że nie była ona współużytkownikiem wieczystym tej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r. a poprzez to uznać, że nie spełnia warunku o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Zmiana wielkości udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości między dniem 26 maja 1990r., a dniem 24 października 2001r. lub po tej dacie na skutek różnych zdarzeń prawnych takich jak dziedziczenie lub rozporządzenie dokonane między współużytkownikami wieczystymi i wyeliminowanie z kręgu współużytkowników wieczystych nieruchomości jednego z nich nie pozbawia takiego statusu pozostałych w obu datach uwzględnionych przez ustawę, jeżeli wówczas takim statusem dysponowali.

Z tych względów – przy przyjętym przez organ odwoławczy ustaleniu faktycznym – należałoby uznać, że spełnione zostało w sprawie kryterium podmiotowe, bowiem wnioskodawcy tzn. A.L. i J. L. byli współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego i prawa materialnego, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji.

Rozpoznając sprawę ponownie organy orzekające przede wszystkim prawidłowo ustalą stan faktyczny sprawy, a następnie dokonają oceny okoliczności faktycznych z uwzględnieniem powyższych uwag – w odniesieniu do obowiązującego stanu prawnego. W ramach dokonywanych ustaleń należy też wyjaśnić jakiej treści i na jakiej podstawie prawnej wydana została przez Burmistrza Miasta S. Z. w dniu [...]r. decyzja Nr [...], o jakiej mowa w skardze i czy nie rozstrzygnięto nią tej samej sprawy, która w niniejszym postępowaniu była przedmiotem oceny Sądu.

Sąd uznał też za właściwe zwrócić uwagę, że bezwzględnym wymogiem prawidłowości każdej decyzji administracyjnej jest – zgodnie z art. 107 § 1 kpa – wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną tego orzeczenia, a ponadto, że w przypadku zaistnienia rozbieżności pomiędzy takimi elementami podania, jakimi są: oznaczenie osoby wnoszącej podanie i podpis, należy bezwzględnie wyjaśnić, czy osobą od której to podanie pochodzi jest osoba wskazana jako wnosząca je, czy też osoba, która złożyła podpis pod jego treścią.