Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 181/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 1 i 2 lit. a
journal: Dz.U. 1996 nr 87 poz 395
law: Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Teza: Niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub

uchylenie decyzji  w trybie art. 154 k.p.a. jeżeli podanie to, jako przyczynę

uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już

i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu

dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej.

TEZY

Niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub

uchylenie decyzji  w trybie art. 154 k.p.a. jeżeli podanie to, jako przyczynę

uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już

i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu

dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 2 pkt 1 oraz art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz 395) odmówił S. S. przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w przywołanej ustawie.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedstawione przez stronę dokumenty pozwalają ustalić, jako miejsce jego pracy w okresie okupacji, terytorium Rzeczypospolitej, a więc świadczenie nie przysługuje.

Wskutek złożonego przez stronę wniosku organ rozpoznał sprawę ponownie, jednak nie znalazł przyczyn do zmiany swego uprzedniego stanowiska i utrzymał swoje uprzednie rozstrzygnięcie w mocy ( decyzją z dnia [...]r. Nr [...]) wyjaśniając, iż strona nie zaprzeczyła, by poza terytorium Rzeczypospolitej wywieziona została dopiero w lutym 1945r.,a wiec okres deportacji trwał jedynie trzy miesiące. Tym samym uznano za nie spełnione przesłanki deportacji trwającej co najmniej 6 miesięcy, o czym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Organ wskazał nadto, że wnioskodawca przed wywiezieniem go do K. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym w miejscowości S. znajdującej się w powiecie Ż., a więc na terenie II Rzeczypospolitej.

W dniu [...]r. wnioskodawca zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpoznanie jego sprawy, gdyż w jego odczuciu spełniał wszystkie wymagane warunki do przyznania mu świadczenia. Zaznaczył, że złożył dowody na potwierdzenie pracy niewolniczej na terenach okupowanych przez III Rzeszę w miejscowości K., a złożone dokumenty wykazywały jego zatrudnienie, jako 15 letniego chłopca, od 1941-1945 roku w charakterze robotnika przymusowego. Wnioskodawca zwrócił uwagę, iż przepisy, na

które powołuje się organ są dla niego niezrozumiałe, jednakże nie zmienia to faktu, iż był wywieziony do K. przez policję niemiecką i tam budował bunkry pod kontrolą esesmanów. Obóz był ogrodzony drutem kolczastym, a w sąsiednich barakach byli Rosjanie i Francuzi. W maju 1945r., wykorzystując możliwość ukrył się z kolegami w lesie, aż nadeszły wojska rosyjskie i nastąpił koniec wojny.

Do wniosku załączono oświadczenia świadków – M. S., S. O. oraz żony niemieckiego pracodawcy. Dokumenty te potwierdzały, że wnioskodawca pracował w miejscowości S. w okresie 1941-1945r., a w lutym 1945r. został wywieziony do C.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art.154 k.p.a. oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U z 1996r. Nr. 87 poz. 395) odmówił S. S. zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...].

Stwierdzono, iż strona przywołała okoliczności, które podniosła już w postępowaniu weryfikacyjnym, nie wykazała jednak, by za uchyleniem decyzji ostatecznej wydanej w sprawie przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes.

Organ wskazał, iż stan prawny nie uległ zmianie od czasu wydania decyzji ostatecznej, a rozstrzygnięcie to nie było dotknięte wadliwością.

Po otrzymaniu wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy organ wydał decyzję z dnia [...]r. Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r., działając na mocy art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Kierownik Urzędu odniósł się do przedstawionego przez wnioskodawcę materiału dowodowego i kolejny raz stwierdził, iż praca wykonywana przymusowo, nawet poza miejscem zamieszkania, ale na terenie Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939r., nie stanowi represji w rozumieniu ustawy dnia 31 maja 1996r. o

świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej

oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Organ zauważył, iż nie tylko S. ale także K., do której

przewieziono wnioskodawcę w lutym 1945r., znajdowała się w granicach

Rzeczypospolitej sprzed 1 września 1939r.

Kierownik zaznaczył, iż wykonywanie pracy w warunkach określonych przez wnioskodawcę nie jest kwestionowane, jednakże ze względu na wykonywanie jej w

Polsce świadczenie nie przysługuje mu.

Kolejne pismo strony nazwane "odwołaniem od decyzji z dnia [...]r."

zawierało wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania

świadczenia pieniężnego. Pismo to wpłynęło do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów w dniu [...]r. Zauważono w nim, iż aneksja Czech nastąpiła

w 1938r. przez III Rzeszę, w tym objęta była nią K., jako integralna część terenów

okupowanych. Zwrócono uwagę, iż umowa poczdamska nie przewiduje dyskredytacji

ofiar wojny.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją

z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 154 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1 i 2 lit. a oraz art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja

1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy

przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395) odmówił S.

S. zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...]

i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r. Nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia powtórzono dotychczasowe argumenty stwierdzając, że

strona wykazała wykonywanie pracy przymusowej w miejscowości S. powiat

Ż. oraz w miejscowości K. powiat C., a zatem na terenie II Rzeczypospolitej w jej granicach sprzed 1 września 1939r. co nie stanowi represji w rozumieniu przywołanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej

oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

S. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie opisanego

rozstrzygnięcia, co spowodowało wydanie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji z dnia [...]r. Nr [...], którą działając na mocy art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1

k.p.a. i art. 2 pkt 2 lit. a oraz art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr. 87 poz. 395 z późn. zm.) organ utrzymał w mocy

poprzednią decyzję własną.

Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, iż w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę stanowiska organu. Powołując

się na brzmienie art. 16 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu wskazał, iż decyzja ostateczna

wzruszona być może wyłącznie w ściśle określonych przepisami przypadkach, a jednym

z takich przypadków jest sytuacja opisana w art. 154 k.p.a.

Odnosząc się do pojęcia "słuszny interes strony" organ zauważył, iż nie jest ono w kodeksie postępowania administracyjnego zdefiniowane, jednakże, zdaniem organu,

tenże słuszny interes strony nie może prowadzić do obejścia innych przepisów prawa.

Stwierdzono, że w interesie strony byłoby wydanie decyzji z naruszeniem art. 2 pkt 2 lit.

"a" ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy

przymusowej (...), nie jest to jednak możliwe ze względu na brzmienie art. 6 k.p.a zobowiązującego organy administracji do działania zgodnie z prawem. Kierownik

Urzędu podniósł, iż nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 k.p.a.

jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją

administracyjną.

Powołując się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów

administracyjnych organ wskazał, że zmiana zasad polityki administracyjnej, dążenie do

liberalizacji oceny stanu faktycznego nie stanowi słusznego interesu strony. Przytoczono

w tym miejscu wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2004r. sygn. akt II

SA/Bk 428/04.

W końcowej części wywodów Kierownik Urzędu ponowił swoją argumentację

merytoryczną, co do braku przesłanek po stronie wnioskodawcy wymaganych w treści

art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom

deportowanym do pracy przymusowej (...) dla przyznania mu żądanego świadczenia.

Decyzja powyższa, w wyniku złożenia przez S. S. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się przedmiotem

rozpoznania przez ten Sąd. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006r. sygn. akt IV SA/GL

160/06 skarga S. S. została oddalona, a w związku z nie wniesieniem skargi

kasacyjnej, wyrok ten uprawomocnił się.

W dniu [...]r. S. S. zwrócił się kolejny raz do Kierownika

Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oznaczając swoje podanie,

jako dotyczące pisma z dnia [...]r. [...],

czyli odpowiedzi na skargę złożonej przez organ w postępowaniu

sądowoadministracyjnym zakończonym w/w wyrokiem.

Z treści pisma wnioskodawcy wynikało, iż nie może on pogodzić się ze stanowiskiem

organu i nie rozumie z jakich przyczyn jego pobyt na robotach przymusowych nie został uznany jako deportacja. Opisał swoją sytuację, gdy rodziców jego wysiedlono, a on sam został skierowany na roboty leśne. Powtórzył, iż w lutym 1945r. zabrano go przez niemiecką policję do K. w Czechosłowacji i tam kopał okopy, aż do czasu

wyzwolenia przez wojska radzieckie.

Organ skierował do wnioskodawcy pismo wzywające do sprecyzowania jego żądania przedstawionego w piśmie z dnia [...]r. i wezwał do wyjaśnienia,

czy żąda on wznowienia postępowania w sprawie, stwierdzenia nieważności, czy też

uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

Wnioskodawca wykonując polecenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów

wskazał, iż prosi o wydanie korzystnej dla niego decyzji, gdyż jest chory, zażywa

lekarstwa, a wszystkie dokumenty złożył już w Stowarzyszeniu Ofiar Wojny w B.

Traktując wniosek strony jako kolejne żądanie złożone w trybie art. 154 § 1 k.p.a.,

decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na

podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie wszczęte z wniosku S. S.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę na wielokrotnie prowadzone postępowanie w trybie

art. 154 § 1 k.p.a. w przedmiocie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia

pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym

przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz.

U. z 1996r. Nr 87 poz. 395 z późn. zm.).

Wymieniono kolejne decyzje, w których rozpoznając sprawę w trybie art. 154 § 1 k.p.a.,

odmówiono stronie zmiany decyzji ostatecznej wydanej w dniu [...]r. [...]. Powołano się nadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego oddalający skargę na ostatnią z wydanych w trybie art. 154 k.p.a. decyzje z dnia [...]r. Nr [...].

Odnosząc się do kolejnego wniosku złożonego przez stronę, zakwalifikowanego

jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a. organ wskazał, iż

w przypadku merytorycznego rozpoznania tego wniosku doszłoby do ponownego

rozpoznania tej samej sprawy administracyjnej zakończonej już ostateczną, a nawet

prawomocną decyzją. Uznano przeto, że kolejna decyzja wydana w sprawie obarczona

byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a polegającą na ponownym

rozstrzyganiu sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną.

Powołując się na brzmienie art. 105 § 1 k.p.a. organ stwierdził, iż przesłanką

umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość orzekania. Według organu taka

właśnie sytuacja ma miejsce, w związku z ponownym wnioskiem strony, a organ nie ma

prawnych i faktycznych podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie. Uzasadniając

swoje stanowisko organ powołał się na wyroki sądów administracyjnych w Warszawie i Krakowie, z których wynikało, iż przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 k.p.a. jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie

rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już

przedmiotem rozpoznania, gdyż stanowiłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w

sprawie. W przypadku zakwalifikowania wniosku strony jako kolejnego podania o

podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. organ powinien więc umorzyć postępowanie

w sprawie ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04

publ. LEX Nr 189150, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2007r. sygn. akt II

SA/Kr 1286/06 niepubl.).

S. S. zwrócił się o ponowne rozpoznanie jego sprawy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją Nr [...]z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzjęwłasną z dnia [...] r. Nr [...] powtarzając argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.

S. S. złożył od decyzji Nr [...] z dnia 13[...]r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze tej zawarł polemikę ze stanowiskiem Kierownika Urzędu w przedmiocie

odmowy skarżącemu świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej w

gospodarstwie niemieckim w miejscowości S., a także z tytułu przebywania w niewoli niemieckiej w miejscowości K.od lutego 1945r.

Skarżący stwierdził, iż nie został pouczony przez organ, w jaki sposób ma postępować,

by świadczenie to uzyskać, i podniósł, że pozbawia się go uprawnień z przyczyn proceduralnych.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i przytoczył twierdzenia tożsame, co w

uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle

paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod

względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy,

wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami

procesowymi. Sądom tym nie przyznano natomiast możliwości merytorycznego

orzekania.

W pierwszej kolejności, analizując treść złożonej skargi, trzeba stwierdzić, że

skarżący zakwestionował w niej negatywne rozpoznanie jego wniosku o przyznanie mu świadczenia z tytułu robót przymusowych. Skarga nie odnosiła się więc w istocie do

zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. Tym samym stało się

konieczne zbadanie legalności zaskarżonej decyzji ex officio, gdyż wojewódzkie sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153 poz. 1271 zwanej dalej p.p.s.a.) a z chwilą zainicjowania wniesioną skargą sprawy sądowoadministracyjnej, muszą dokonać kontroli działania organów administracji samodzielnie, bez względu na treść tej skargi.

Dokonując przeto, w oparciu o powołaną wyżej normę prawną opisaną w art.

134 § 1 p.p.s.a. oceny legalności poddanej kontroli sądowej decyzji Kierownika

Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne zwrócić uwagę, iż jest to decyzja, w której nie

doszło do rozstrzygania w sprawie uprawnień skarżącego, a organ uznał za zasadne

umorzyć postępowanie wszczęte z inicjatywy strony. W ramach przeprowadzonej

kontroli Sąd nie mógł więc badać, tak jak tego życzył sobie w skardze S. S.,

czy organ w swoich kolejnych rozstrzygnięciach odmawiał S. S. zgodnie z obowiązującym prawem zmiany w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji z dnia [...]r.Nr DO-[...]. Sąd natomiast był zobligowany do kontroli zgodności z prawem wyłącznie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego. Granice rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyznaczone zostają bowiem przez granice sprawy administracyjnej ( art.135 p.p.s.a.).

Podstawą prawną zaskarżonej, a także poprzedzającej ją decyzji był art. 105 § 1

k.p.a. Z treści wskazanej normy prawnej wynika, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek

przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu tego

postępowania.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał za bezprzedmiotowe orzekanie kolejny raz w trybie art. 154 § 1 k.p.a. w zakresie złożonego

w dniu [...]r. przez stronę wniosku, w którym domagała się ona zmiany

decyzji ostatecznej odmawiającej jej przyznania określonych uprawnień. Stwierdzając

tożsamość sprawy administracyjnej, jaka została wszczęta w związku ze złożonym

przez S. S. w dniu [...]r. wnioskiem i kolejnych spraw

wszczynanych w tym samym przedmiocie, przez ten sam podmiot, w tym samym stanie

faktycznym i tym samym stanie prawnym, a które to sprawy zostały już ostatecznie, a

nawet prawomocnie zakończone, organ uznał, że nastąpiła res iudicata zamykająca

drogę do rozpoznania kolejnego wniosku o zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wydanej

decyzji ostatecznej orzekającej o odmowie przyznania stronie uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w tym miejscu za słuszne przypomnieć

brzmienie art. 154 § 1 k.p.a., który pozwala na odstępstwo od zasady niewzruszalności

decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna

ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez

organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli

przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak z powyższego

wynika ustawodawca zezwala po pierwsze – "w każdym czasie", a więc bez ograniczeń

czasowych ani ilościowych , na zajęcie się ponownie sprawą w interesie strony, a więc

na dokonywanie nowych ustaleń, z uwzględnieniem przesłanki w postaci, "interesu społecznego lub ważnego interesu strony", prowadzących do ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznej.

Przedmiotem postępowania wszczętego w trybie nadzwyczajnym w celu zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. jest zatem ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej określonych w tym przepisie jako interes społeczny lub słuszny interes strony.

W istocie, jak zauważa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób

Represjonowanych, pojęcie "słuszny interes strony" nie jest pojęciem zdefiniowanym, a

przejawiać się może w wielorakich aspektach.

Zatem twierdzenie, iż raz ( czy nawet kilka razy) wszczęte w trybie art. 154 § 1 k.p.a.

postępowanie zakończone decyzją ostateczną stanowi per se o sprawie przesądzonej

jest stanowiskiem błędnym.

Tożsamość sprawy wymaga bowiem także tożsamości jej przedmiotu. Każdorazowo

zatem wniosek strony złożony w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wymaga od organu wnikliwej

kontroli pod względem przesłanek określonych, jako "słuszny interes strony". Jedynie w

przypadku stwierdzenia, iż kolejnym, złożonym przez siebie wniosku strona domaga

się zmiany decyzji ostatecznej pozbawiającej jej uprawnień z powołaniem na przesłanki

uosabiającej jej słuszny interes, a przesłanki te w sposób niewątpliwy są identyczne z przesłankami, które już raz zostały rozważone przez organ w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i

zakończyło się to wydaniem decyzji ostatecznej, można byłoby mówić o tożsamości

sprawy.

Organ, w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wydając kolejną decyzję w trybie art.

154 k.p.a. orzekłby po raz kolejny w tym samym trybie, w tej samej sprawie

administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Nie dokonał jednak niezbędnej dla

stwierdzenia tożsamości spawy analizy treści podania złożonego przez stronę.

Mając na względzie przedstawione Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w

Gliwicach akta sprawy trzeba zauważyć, iż brak jest w nich ustaleń, co do okoliczności

powołanych przez skarżącego w jego kolejnych podaniach składanych w trybie art.

154 k.p.a. wymaganych do stwierdzenia tożsamości sprawy. Tymczasem

niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie kolejnego podania o zmianę lub

uchylenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jeżeli podanie to, jako przyczynę

uchylenia lub zmiany decyzji, wskazuje okoliczności niewątpliwie powołane już

i badane przez organ w zainicjowanym przez tę samą stronę postępowaniu

dotyczącym zmiany lub uchylenia tej samej decyzji ostatecznej.

Sąd stwierdza przeto, iż umorzenie postępowania w sprawie nastąpiło bez należytego

sprawdzenia treści złożonego przez stronę wniosku z dnia [...] r. o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. ( uzupełnionego w wyniku polecenia

organu przez podanie okoliczności związanych ze stanem zdrowia i wiekiem

skarżącego ), a także bez dokonywania porównania tego wniosku z kolejnymi, składanymi

w trybie art. 154 k.p.a. do organu podaniami.

W ponownym postępowaniu rolą organu będzie wezwać stronę do sprecyzowania,

z jakich przyczyn domaga się zmiany decyzji z dnia [...]r. Nr [...], pouczenia jej o przesłankach wymaganych dla skuteczności podania, zawartych w art. 154 k.p.a. i porównania jej stanowiska, z prezentowanym w kolejnych podaniach kierowanych do organu.

Wyłącznie wtedy, gdy w toku dokonywania ustaleń faktycznych organ prowadzący

postępowanie dojdzie do przekonania, iż takie rozstrzygnięcie byłoby niedopuszczalne

ze względu na całkowitą tożsamość okoliczności, przy pomocy których strona wykazuje

obecnie i wykazywała dotychczas, by za uchyleniem decyzji z dnia [...]r. Nr

[...] przemawiał jej słuszny interes, organ rozważy

ponownie dopuszczalność merytorycznego orzekania w trybie art.154 k.p.a.

W związku z powyższym orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art.

135 p.p.s.a., jak w sentencji.