Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1187/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 oraz art. 31 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego Wójt Gminy R. odmówił wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego działki nr 1 położonej w U. i będącej w samoistnym posiadaniu Gminy U. z wszystkimi graniczącymi z nią nieruchomościami. Z wnioskiem takim wystąpiło Stowarzyszenie "A".

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w trybie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ma na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 w/w ustawy). Wnioskodawca został wezwany do wskazania interesu prawnego lub obowiązku warunkującego występowanie jako strona w rozumieniu art. 28 k.p.a w postępowaniu, którego wszczęcia żąda. W złożonych wyjaśnieniach Stowarzyszenie nie wskazało ani posiadania tytułu prawnego do którejkolwiek z nieruchomości w stosunku do których postępowania się domaga jak i ewentualnych pełnomocnictw do reprezentowania właścicieli tych nieruchomości. Wobec powyższego wnioskodawca nie wykazał przesłanek z art. 28 k.p.a. i tym samym co do zasady postępowanie powinno zostać umorzone.

Jak jednak podniósł Wójt Gminy R. Stowarzyszenie "A" powoływało się w swym wniosku na art. 31 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania względnie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Wnioskodawca do wniosku z dnia 20 lipca 2016 r. załączył nie podpisany dokument zatytułowany "Wypis ze Statutu Stowarzyszenia A" oraz odpis z KRS z Rejestru Stowarzyszeń datowany na dzień [...] r. Analiza tych dokumentów a w szczególności działu 3 rubryki 3 przedłożonego odpisu z KRS pozwala przyjąć, że celem statutowym Stowarzyszenia jest "inicjowanie, kreowanie i inspirowanie w szczególności budowy w miejscowości G. drogi łączącej drogę publicznej z przysiółkami "A" oraz wszechstronne procedowanie z organami samorządowymi w przedmiocie zapewnienia odśnieżania przez cały sezon zimowy dróg dojazdowych do przysiółka "A" i utrzymanie ich przez organy samorządowe w należytym stanie technicznym przez cały rok" . W ocenie organu z powyższego zapisu absolutnie nie wynika, że celem statutowym Stowarzyszenia jest prawo do żądania wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego odnośnie nieruchomości nr 1 będącej w samoistnym posiadaniu Gminy U. Określenia "inicjowanie, kreowanie i inspirowanie budowy drogi" nie zawierają w sobie uprawnień władczych do wszczynania procedur rozgraniczeniowych dotyczących nieruchomości Gminy U. Owszem Stowarzyszenie może słać petycje, organizować pikiety czy prowadzić rozmowy mające na celu skłonienie osób decyzyjnych do podjęcia budowy drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt 11 SA/Kr wskazał, że określenie "cel statutowy" (art. 31 § 1 k.p.a.) organizacji społecznej oznacza, że sprawa, w której organizacja społeczna żąda dopuszczania jej do udziału w postępowaniu - dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub w innym, pełniącym podobnej do statutu funkcję, akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Cel statutowy organizacji powinien obejmować sprawy stanowiące przedmiot postępowania i powinien być powiązany faktycznie i prawnie z tym postępowaniem." Organ w niniejszej sprawie nie dopatrzył się powiązań ani faktycznych ani prawnych żądania z treścią statutu. Przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w żaden sposób nie determinuje możliwości realizacji celów statutowych Stowarzyszenia. Znamiennym jest również, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczynane jest wówczas gdy istnieje spór co do przebiegu granic. Przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego tylko po to aby wytyczyć granice nieruchomości nr 1, w tym jak domaga się Stowarzyszenie pas drogowy o szerokości 5 m, jest niecelowe bowiem działania te, bez angażowania środków publicznych, można zlecić geodecie. I w tym zakresie Stowarzyszenie może podjąć działania.

Stowarzyszenie wskazało ponad 50 nieruchomości, z którymi z działka 1 miała by być rozgraniczona. W toku postępowania wyjaśniającego organ zwrócił się do osób zamieszkujących nieruchomości graniczące z drogą w celu ustalenia czy istnieją jakiekolwiek wątpliwości do przebiegu granic Z oświadczeń zainteresowanych wynika, że nie ma żadnych sporów co do przebiegu granic ich nieruchomości z działką 1. Część tych właścicieli nieruchomości wyraziła kategoryczny sprzeciw w stosunku do wniosku Stowarzyszenia.

Zażalenie na to postanowienie złożyło Stowarzyszenie "A". Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zaskarżonym postanowieniem utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy uznając, iż zarówno ustalone w postępowaniu okoliczności, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe.

Skargę na postanowienie organu II instancji złożyło Stowarzyszenie "A". Domagając się uchylenia skarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy R. zarzuciło Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie:

-art 30 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez odmowę wszczęcia przez Wójta Gminy R. postępowania rozgraniczeniowego w przedmiocie ustalenia granic nieruchomości położonej w miejscowości G. o numerze ewidencyjnym 1 z wniosku Stowarzyszenia "A". Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 ustawy. prawo geodezyjne i kartograficzne postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu - w przypadku braku wniosku strony, a interes społeczny uzasadnia przeprowadzenia rozgraniczenia. Natomiast, w przypadku każdej drogi gminnej lub publicznej w ocenie Stowarzyszenia występuje,

- art.30 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wójta Gminy R. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej przedmiotowych przepisów prawa w zakresie faktycznego istnienia interesu społecznego w niniejszej sprawie, który to powinien skutkować wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego z urzędu. Wystąpienie Stowarzyszenia "A" miało bowiem na celu zapewnienie przejazdu i przechodu dla społeczności lokalnej oraz turystów po drodze historycznie ukształtowanej, a częściowo położonej, m.in. na nieruchomości o numerze ewidencyjnym 1,

- art. 9 w związku z art. 73 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie drogą pisemną Stowarzyszenia "A" przez Wójta Gminy R. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej o przyznaniu M. S., zam. G. statusu strony w postępowaniu.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz.2101) "rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów". W świetle zaś art. 30 ust. 1 ustawy "wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony". Wreszcie zgodnie z art. 33 ust. 1 tego aktu "wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron".

Z wyżej przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, iż instytucja rozgraniczenia nieruchomości może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy przebieg ich granic jest sporny. Nawet w takim przypadku wydanie decyzji o rozgraniczeniu może nastąpić, jeśli właściciele sąsiednich nieruchomości nie zawarli ugody. Już samo sformułowanie "ugoda" wskazuje, iż niniejsza procedura może mieć miejsce w razie wątpliwości co do przebiegu granic. W przeciwnym razie ugoda byłaby zbędna.

Z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, co do zasady występują ich właściciele. W szczególnych przypadkach postępowanie rozgraniczeniowe może zostać wszczęte z urzędu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne "postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia". Ale warunkiem podstawowym do wszczęcia takiego postępowania, w świetle art. 29 ustawy, jest okoliczność, iż przebieg granic jest sporny.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że postępowanie organów administracji było prawidłowe.

Przede wszystkim postępowanie rozgraniczeniowe nie mogło zostać wszczęte na wniosek Stowarzyszenia "A". Bezspornie nie jest ono stroną takiego postępowania. Nie dysponuje ono bowiem żadnym tytułem prawnym do nieruchomości, które miały by podlegać rozgraniczeniu.

Niezasadne było również wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z urzędu. Jak wynika z akt administracyjnych, ani Gmina U. jako właściciel działki oznaczonej numerem 1, ani właściciele sąsiadujących nieruchomości nie kwestionują przebiegu granic. Nie została zatem spełniona przesłanka wynikająca z art. 29 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Niezależnie od tego skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, iż w sprawie występuje potrzeba gospodarki narodowej lub interes społeczny na gruncie przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, czy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jedyny wskazany przez Stowarzyszenie interes społeczny dotyczy chęci budowy drogi i zapewnienia dojazdu do [...] i [...]. Ale tak pojmowany interes społeczny nie może być podstawą do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, którego cel jest zupełnie inny (ustalenie granic nieruchomości w razie zaistnienia sporu co do ich przebiegu).

Biorąc pod uwagę powyższe skład orzekający uznał, że skarga jest niezasadna. Za nie mający związku z rozstrzyganą sprawą Sąd uznaje zarzut przyznania statusu strony w postępowaniu M. S.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.