Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 247/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6046 Inne koncesje i zezwolenia
Hasła tematyczne: Odpady
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41a ust. 5 u.o. w zw. z art. 41a ust. 1 u.o.;
journal: Dz.U. 2023 poz 1587
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
article: art. 696 k.c. w zw. z art. 65 k.c.
journal: Dz.U. 2022 poz 1360
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 10 par. 1 k.p.a.; art. 11 k.p.a.; art. 80 k.p.a.; art. 107 par. 3 k.p.a.
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 15 stycznia 2024 r. nr SKO.4201.9.2023 w przedmiocie zezwolenia na przetwarzanie odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej przez profesjonalnego pełnomocnika I. W. (dalej: strona; skarżąca) stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: SKO; organ odwoławczy) z 15 stycznia 2024 r. znak: SKO.4201.9.2023 utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: organ pierwszej instancji), znak [...], która została wydana w zakresie przetwarzania odpadów w ramach likwidacji skarp zbiorników z działki nr [...], gmina K..

Ww. decyzję SKO z 15 stycznia 2024 r. oparto na następującej podstawie prawnej, a mianowicie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 30 ust. 2 pkt 2, ust. 3, art. 41, art. 41a, art. 43 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (aktualny tekst jedn. z 7 lipca 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.; dalej: u.o.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796).

Kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

C Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka; C) wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem z 17 lipca 2023 r. (następnie uzupełnionym kolejnymi pismami w dniach: 25 lipca oraz 1, 10 i 14 sierpnia 2023 r.) o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w ramach likwidacji skarp zbiorników na działce nr [...], gmina K.. W jego uzasadnieniu wskazano, że przetwarzane będą tylko odpady obojętne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 118 pkt 1 u.o.

Pismem z 29 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony (C i Burmistrza Miasta i Gminy K.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.

Następnie pismem z 29 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji wystąpił na podstawie art. 41 ust. 6a u.o., do Burmistrza Miasta i Gminy K. o wydanie opinii w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

Kolejnym pismem z 29 sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. Delegatura w C. (dalej: WIOŚ) o przeprowadzenie kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części, w tym miejsc do magazynowania odpadów, zgodnie z przepisami ustawy o odpadach.

Postanowieniem z 15 września 2023 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy K. zaopiniował negatywnie przedmiotowy wniosek w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

W dniu 27 września 2023 r. do akt sprawy wpłynęło pismo WIOŚ, które informowało, że nie ma podstaw do podjęcia kontroli w trybie art. 41a u.o. ponieważ powyższe zagadnienie dotyczy odzysku (przetwarzania) odpadów poza instalacjami, do którego odnosi się rozporządzenie Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. 2015 poz. 796). Tymczasem przedmiotowe rozporządzenie, jak wskazał WIOŚ, konkretnie wskazuje, jakie rodzaje odpadów mogą być odzyskiwane poza instalacjami i urządzeniami, jak również warunki ich odzysku. Ponadto w przypadku odzysku poza instalacjami nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa wymagania dla przedsięwzięcia w zakresie wszystkich komponentów środowiska. Ich realizacja jest m.in. przedmiotem kontroli przeprowadzanych w związku z art. 41a ustawy o odpadach dla magazynowania odpadów, wobec powyższego WIOŚ – jak stwierdzono – nie ma podstaw do wydania postanowienia w zakresie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, wydawanego na podstawie art. 41a ust. 3 u.o.

Pismami z 12 października 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił o toczącym się postępowaniu administracyjnym również Skarb Państwa (jako właściciela nieruchomości), jak również użytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości tj. B. C., S.J. i I.W.. Pismem z 12 października 2023 r. znak [...] zatytułowanym jako "zawiadomienie" poinformowano również WIOŚ o przedmiotowym postępowaniu.

Jak wynika z akt administracyjnych pismo z 12 października 2023 r. adresowane do I.W. w trybie art. 10 § 1 k.p.a. zostało doręczone w dniu 18 października 2023 r. w trybie art. 43 k.p.a. za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi (kuzynce).

Pismem z 19 października 2023 r. S.J. wskazał, że 28 grudnia 2018 r. została podpisana umowa dzierżawy w formie aktu notarialnego dot. m.in. działki nr [...] w K. z informacją, że w jej treści zawarto już zgodę użytkowników wieczystych na wykorzystanie nieruchomości w celu realizacji działalności gospodarczej C. Do pisma dołączono kserokopię ww. umowy.

Pismem z 30 października 2023 r. znak [...] zawiadomił w trybie art. 10 § 1 k.p.a. skarżącą o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie.

Ponadto z akt administracyjnych wynika, że pismo z 30 października 2023 r. adresowane do I.W. w trybie art. 10 § 1 k.p.a. zostało doręczone w dniu 30 października 2023 r. w trybie art. 43 k.p.a. za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi.

Pismem z 10 listopada 2023 r. (nadanym w dniu 14 listopada 2023 r.) I. W. odpowiedziała na pismo organu pierwszej instancji z 30 października 2023 r., że jako użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża zgody na likwidację skarp zbiorników na działce nr [...] gminy K..

Decyzją z 15 listopada 2023r. znak [...] Starosta [...] udzielił C Sp. z o.o. w W. zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie R12 (poza instalacjami) w ramach likwidacji skarp zbiorników na działce nr [...], gmina K..

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 2, art. 30 ust. 3 i ust. 5, art. 41, 41 a, art. 43 ust. 2 i art. 46 u.o., rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz.796) oraz art. 104 k.p.a. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że podczas przetwarzania będzie powstawał odpad, który po spełnieniu warunków uzyska status utraty odpadu, czyli surowiec niebędący odpadem (piasek, ziemia). Działalność będzie polegała na makroniwelacji gruntu sześciu zbiorników retencyjnych w wyniku czego dojdzie do rozbiórki skarp zbiorników. W trakcie rozbiórki nastąpi utrata statusu odpadu w wyniku czego powstanie surowiec, który w dalszym etapie będzie przekazywany do sprzedaży. Pracownik w trakcie prowadzonego procesu rozbiórki skarp ocenia czy odpady zostały poprawnie odseparowane celem przekazania do dalszego badania. Planowana działalność w zakresie przetwarzania odpadów będzie prowadzona w procesie R -12 — wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji Rl-Rl 1, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 11 maja 2015r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami. Organ pierwszej instancji zauważył, że wydzierżawiający wyrażają zgodę na zmianę przeznaczenia przedmiotu dzierżawy w zakresie określonym w § 7 umowy dzierżawy, a ten stanowi, że "Wydzierżawiający wyraża zgodę na wykorzystanie nieruchomości w celu realizacji działalności gospodarczej dzierżawcy."

W konsekwencji, wobec spełnienia przesłanek dopuszczenia odzysku poza instalacjami i urządzeniami odpadów objętych wnioskiem zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, w procesie odzysku R-12 i niestwierdzenia przesłanek negatywnych organ wydał decyzję z 15 listopada 2023 r. uwzględniającą wniosek C.

Jak wynika z akt administracyjnych ww. decyzja z 15 listopada 2023 r. adresowana do I.W. została doręczona w dniu 21 listopada 2023 r. w trybie art. 43 k.p.a. za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi.

Pismem z 1 grudnia 2023 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżąca za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie kwestionując legalność rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, a to podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41a ust. 1 w zw. z art. 41a ust. 5 u.o.; art. 41b ust. 3 u.o.; art. 65 ust. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (aktualny tekst jedn. z 21 czerwca 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: k.c.), jak również przepisów postępowania w postaci art. 10 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji wniesiono o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez odmowę wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie R12 (poza instalacjami) w ramach likwidacji skarp, ewentualnie poprzez uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Obecnie zaskarżoną decyzją SKO z 15 stycznia 2024 r. znak: SKO.4201.9.2023 utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że zostały spełnione wszystkie warunki do wydania wnioskodawcy (C) zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Stwierdzono, że zarzuty odwołania są niezasadne i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia przez WIOS kontroli w myśl art. 41a u.o. organ odwoławczy argumentował, że organ pierwszej instancji wystąpił do WIOŚ o przeprowadzenie takiej kontroli. W znajdującym się w aktach sprawie piśmie z 27 września 2023 r. WIOŚ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie brak ku temu podstaw. Stanowisko WIOŚ, jak następnie argumentował organ odwoławczy, należy uznać za słuszne. Wskazać bowiem należy, że przetwarzanie odpadów w niniejszej sprawie to przetwarzanie odpadów w procesie R12 (poza instalacjami) w ramach likwidacji skarp zbiorników. Działalność będzie polegała na makroniwelacji gruntu sześciu zbiorników retencyjnych w wyniku czego dojdzie do rozbiórki skarp zbiorników. W trakcie rozbiórki nastąpi utrata statusu odpadu w wyniku czego powstanie surowiec, który na dalszym etapie będzie przekazywany do sprzedaży.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem SKO w Częstochowie przedstawionym w decyzji z 15 stycznia 2024 r. znak: SKO.4201.9.2023, strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach). W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie:

1. art. 41a ust. 1 w zw. z art. 41a ust. 5 u.o. - poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne uznanie, że wydanie przedmiotowej decyzji nie wymagało przeprowadzenia kontroli inspektora WIOŚ, podczas gdy kontrola jest wymagana także w zakresie miejsca magazynowania odpadów, a zwolnienie z obowiązku przeprowadzenia kontroli (zgodnie z ust. 5) dotyczy wyłącznie przygotowania do ponownego użycia, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie - co bezpośrednio doprowadziło do wydania błędnej decyzji z pominięciem przeprowadzenia obowiązkowej kontroli inspektora WIOŚ;

2. art. 41b ust. 3 u.o. - poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że umowa dzierżawy z dnia 28 grudnia 2018 r. (Rep. [...] numer [...]) stanowi tytuł prawny wnioskodawcy do przetwarzania odpadów na przedmiotowej nieruchomości, podczas gdy przedmiotowa umowa nie zawiera wskazania masy i rodzajów odpadów, które mogą być zbierane lub przetwarzane w okresie roku na nieruchomości;

3. art. 65 §1 k.c. w zw. z art. 696 k.c. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zamierzone działanie wnioskodawcy w postaci przetwarzania odpadów w ramach likwidacji skarp mieści się w granicach jego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości (umowa dzierżawy Rep. [...] nr [...]) podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że jest to działanie wykraczające poza granice określone w przedmiotowej umowie dzierżawy, sprzeczne z przeznaczeniem nieruchomości oraz z zasadami prawidłowej gospodarki;

4. art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art 7 i 77 §1 i 3 k.p.a. poprzez brak zgromadzenia całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie istotnych okoliczności dotyczących wpływu zamierzonych czynności na środowisko - organ I instancji nie przeprowadził ani nie zlecił wykonania badań biologiczno-chemicznych dotyczących dna zbiorników wraz z ich zawartością (próbki pobrano wyłącznie z nasypów), co doprowadziło do braku ustalenia, czy w trakcie przetwarzania odpadów obejmującego likwidację nasypów nie dojdzie do przenikania substancji szkodliwych do gruntu - co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, której realizacja może skutkować zagrożeniem dla środowiska; organ II instancji nie wyeliminował wskazanych błędów w toku rozpoznania odwołania;

5. art. 10 ust. 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącej o toczącym się postępowaniu w odpowiednim terminie – I.W. uzyskała informację o toczącym się postępowaniu przeszło miesiąc od jego wszczęcia, już po wykonaniu szeregu czynności przez organ I instancji (w tym zwrócenia się do WIOŚ i Gminy K.) co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie i ograniczyło możliwość składania wniosków dowodowych - w szczególności w zakresie braku tytułu prawnego do nieruchomości oraz badań dna zbiorników retencyjnych, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, a następnie jej utrzymania przez organ II instancji;

6. art. 138 §1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona w całości.

W konsekwencji wniesiono o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z 6 maja 2024 r. pełnomocnik uczestnika C sp. z o.o. w W. wniósł o oddalenie skargi w całości. W jej uzasadnieniu wskazano, że przetwarzanie odpadów zostało już zakończone, a organy pierwszej i drugiej instancji nie naruszyły prawa materialnego. Zwrócono uwagę, że WIOŚ wyraźnie zaznaczył, że nie ma wymogu przeprowadzenia kontroli ponieważ planowane przedsięwzięcie będzie odbywało się poza instalacjami i urządzeniami.

Postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. WSA w Gliwicach nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena, czy zostały spełnione wszystkie warunki do wydania wnioskodawcy (C) zezwolenia na przetwarzanie odpadów w trybie art. 41a u.o. Biorąc pod uwagę argumentację skargi istotne jest w szczególności rozważenie, czy wydanie zaskarżonej decyzji wymagało przeprowadzenia kontroli inspektora WIOŚ.

Weryfikacja sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w sprawie przez SKO w Częstochowie.

Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego materiału dowodowego zaprzecza zarzutom skargi, że zaskarżoną decyzję wydano w warunkach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek organu administracji publicznej zebrania całego materiału dowodowego). Z akt administracyjnych wynika przy tym, że organ pierwszej instancji zwracał się do WIOŚ o przeprowadzenie kontroli w trybie art. 41a u.o. Natomiast w dniu 27 września 2023 r. do akt sprawy wpłynęło pismo WIOŚ, które informowało, że nie ma podstaw do podjęcia kontroli w trybie art. 41a u.o. ponieważ wniosek C dotyczy odzysku (przetwarzania) odpadów poza instalacjami.

Stan faktyczny sprawy został zatem, zdaniem Sądu, ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w k.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Powyższe ustalenia i dokonana ocena znalazły również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., przy realizacji zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a. Treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego odnosi się do stanowiska jakie zajmowała strona skarżąca w odwołaniu.

Organy administracji prawidłowo ustaliły, że wniosek C dotyczy przetwarzania odpadów poza instalacjami i urządzeniami, a nie przygotowania do ponownego użycia (przetwarzanie odpadów w procesie R12 - poza instalacjami w ramach likwidacji skarp zbiorników na działce nr [...], gmina K.). W obrębie ww. nieruchomości, co wynika z akt administracyjnej sprawy, nie stwierdzono w szczególności instalacji, czy urządzeń technicznych. Zresztą takich argumentów (dowodów) nie przedstawiała strona skarżąca ani w odwołaniu, ani w uzasadnieniu złożonej skargi.

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi o uchybieniu normy postępowania administracyjnego zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut naruszenia tego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej wykonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2021 r., II GSK 2048/18, Legalis nr 2811795). W niniejszym postępowaniu strona skarżąca była natomiast prawidłowo informowana przez organy administracji o możliwości składania wniosków dowodowych, czy zajęcia stanowiska w sprawie. Zawiadomienia były kierowane na prawidłowy adres strony skarżącej listami rejestrowymi oraz z odpowiednim wyprzedzeniem. Trzeba zauważyć, że pismem z 10 listopada 2023 r. (nadanym w dniu 14 listopada 2023 r.) I.W. odpowiedziała na pismo organu pierwszej instancji z 30 października 2023 r., że jako użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża zgody na likwidację skarp zbiorników na działce nr [...] gminy K.. Nie wnosiła przy tym o przeprowadzenie określonych dowodów, jak również nie uzasadniała swojego stanowiska. Dodać można, że strona skarżąca nie przedstawiła również w odwołaniu, czy w skardze żadnych wniosków dowodowych.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.o. prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 u.o.). Zgodnie z art. 41a ust. 1 u.o. zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów są wydawane po przeprowadzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji lub jej części, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska.

W związku z powyższym, jak wynika z badanych akt administracyjnych, organ pierwszej instancji pismem z 29 sierpnia 2023 r. znak [...] zawiadomił WIOŚ (C.) o złożonym przez C wniosku "w zakresie przetwarzania odpadów w ramach likwidacji skarp zbiorników z działki nr [...] gmina K.)". W piśmie zwrócono się o ustalenie terminu kontroli, o której mowa w art. 41a u.o. w celu zaopiniowania, jak zaznaczono, w/w przedsięwzięcia pod względem spełnienia wymagań w przepisach ochrony środowiska. Do przedmiotowego pisma organu pierwszej instancji dołączono kopię wniosku C. Przedmiotowa korespondencja została przy tym doręczona organowi opiniującemu 31 sierpnia 2023 r. (zwrotne poświadczenie odbioru w aktach administracyjnych). W odpowiedzi, pismem z 26 września 2023 r. znak: [...] wskazał, że na podstawie złożonego przez C wniosku: (1) planowane przetwarzanie odbywać się będzie poza instalacjami, a (2) określone do przetwarzania poza instalacjami odpady nie podlegają szczególnym wymaganiom dla magazynowania odpadów. Dlatego też stwierdzono, że nie ma podstaw do wydania postanowienia w zakresie spełnienia wymagań w trybie art. 41a ust. 3 u.o.

Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem stosował dyspozycję art. 41a ust. 2 w zw. z ust. 1 u.o., gdyż zwrócił się z wnioskiem do WIOŚ. Z analizy art.41a ust. 4 zdanie pierwsze u.o. wynika ponadto, że ewentualne postanowienie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska negatywnie opiniującego spełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska powoduje ten skutek, że właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Jednak z dyspozycji art. 41a ust. 4 zdanie drugie u.o. wynika, że właściwy organ, mimo postanowienia wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska negatywnie opiniującego spełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, może wydać zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów lub pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jeżeli stwierdzi, że niespełnienie wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska nie spowoduje powstania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub dla środowiska. Zestawienie ww. przepisów świadczy zatem, że nawet pomimo negatywnej opinii WIOŚ organ posiada pewną swobodę oceny wniosku i może (w pewnej sytuacji) wydać zezwolenie.

Natomiast art. 41a ust. 5 u.o. eliminuje wymóg objęty dyspozycją art. 41a ust. 1 u.o. (tj. w postaci przeprowadzenia przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji lub jej części, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów), gdy zezwolenie na przetwarzanie odpadów dotyczy przygotowania do ponownego użycia. W tym miejscu konieczne jest sięgnięcie do definicji zawartych w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Odzyskiem jest jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 3 ust. 1 pkt 14 u.o.). Z kolei ponowne użycie to działanie polegające na wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone (art. 3 ust. 1 pkt 18 u.o.). Natomiast przygotowanie do ponownego użycia to odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania (art. 3 ust. 1 pkt 22 u.o.). Zarówno odzysk jak i przygotowanie do ponownego użycia dotyczy odpadów.

W przypadku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie R12, wykonywanym jako odzysk poza instalacjami i urządzeniami, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2015 r. poz. 796), którego celem jest utrata statusu odpadu, stosuje się ogólne przepisy ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Przedmiotowe przetwarzanie odpadów w procesie R12, oznacza wymianę odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R12 oraz w przypadku, gdy nie istnieje inny właściwy kod R, proces R12 może obejmować procesy przetwarzania wstępnego odpadów, jak np. kruszenie, granulację, rozdrabnianie, itp. Przetwarzanie to jest odzyskiem odpadów poza instalacjami i urządzeniami, wymienionym w punkcie 22 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r., co zostało wprost wskazane w uzasadnieniu wniosku z 17 lipca 2023 r. Punkt ten dotyczy przetwarzania wszystkich rodzajów odpadów.

We wniosku z 17 lipca 2023 r. w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów wskazano przy tym, że przetwarzanie odpadów będzie odbywać się poprzez dokonanie oględzin, organoleptyczne sprawdzenie (polegające zazwyczaj na ocenianiu na podstawie wrażeń zmysłowych: wzrokowych, węchowych, smakowych, słuchowych i dotykowych) oraz doczyszczanie ręczne. Następnie zaznaczono, że "piasek ma zostać wykorzystany do nasypów, wałów oraz podbudowy", a ziemia "ma zostać wykorzystana w ogrodnictwie i rolnictwie w celu, np. wymiany i polepszenia gruntu". Tego rodzaju przedsięwzięcie nie jest zatem przedsięwzięciem, które zawsze znacząco oddziałuje na środowisko. Czynności te można zatem zakwalifikować jako procesy przygotowania do ponownego użycia, zgodne z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach.

Sąd podziela stanowisko organów administracji odnośnie braku przesłanek do przeprowadzania kontroli przez WIOŚ ponieważ działalność podstawowa dotyczy przetwarzania odpadów poza instalacjami (w ramach likwidacji skarp zbiorników) to zastosowania ma do niej art. 41 a ust. 5a u.o., który wskazuje, iż przepisu ust. 1a (kontrola WIOŚ) nie stosuje się w przypadku, gdy zezwolenie na przetwarzanie odpadów dotyczy odzysku poza instalacjami i urządzeniami lub przygotowania do ponownego użycia. Począwszy od wniosku z 17 lipca 2023 r. strona wskazywała, iż przedmiotowe odpady nie podlegają szczególnym wymaganiom dla magazynowania odpadów i zakres ten nie uległ zmianie w toku postępowania (ani w uzupełnieniu z 25 lipca 2023 r. ani w uzupełnieniu z 1, 10 i 14 sierpnia 2023 r.), w związku z tym nie było konieczności przeprowadzania przez WIOS kontroli w tym zakresie. Przyjęta zatem przez organy administracji ocena, zdaniem Sądu, nie narusza wbrew odmiennej argumentacji skargi prawa materialnego, w tym ww. przepisu art. 41a u.o.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 41b u.o., bowiem C nie gospodaruje odpadami wymienionymi w tym przepisie (tj. odpady niebezpieczne; odzysk odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych; zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych). Okoliczność powyższa została prawidłowo rozważona w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 696 Kodeksu cywilnego dzierżawca powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki i nie może zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego. Jednak ocena ww. przesłanki i konsekwencji związanych z ewentualnym niewykonaniem (lub nienależytym wykonaniem) umowy zobowiązującej jaką jest umowa dzierżawy należy do sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie organy administracji nie stosowały powołanych przez stronę skarżącą w uzasadnieniu skargi przepisów art. 65 k.c. i art. 696 k.c. Również ocena, czy doszło do "dewastacji przedmiotu dzierżawy" (uzasadnienie skargi), bądź ocena sposobu korzystania z przedmiotu dzierżawy należy do sądu powszechnego.

Skoro organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa materialnego bądź procesowego to tym samym zasadnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W takim zaś wypadku, skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.