Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 34/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: § 7 ust. 6 i 8
journal: Dz.U. 2004 nr 24 poz 215
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
article: art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 i § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski,, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca),, Sędzia NSA Marek Zalewski,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy, odmowy wymiany prawa jazdy wydanego za granicą na polskie, unieważnienia i nakazania zwrotu prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy pkt 3 i 4 decyzji wydanej dnia [...] maja 2008 r., z upoważnienia Prezydenta Miasta ., nr [...], 2. w pozostałej części skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z., działając m. in. na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), decyzją z dnia [...] maja 2008 r.:

1) uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie wydania M. S. prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E nr 02252/05/0664;

2) odmówił wymiany wydanego za granicą prawa jazdy kat. A, B, B+E, C, C+E, D, D+E na polskie prawo jazdy;

3) unieważnił prawo jazdy, o którym mowa w pkt 1;

4) nakazał zwrot prawa jazdy.

Odmowa wymiany dotyczy bułgarskiego prawa jazdy nr [...]. Wyżej wymienioną decyzję organ pierwszej instancji wydał w związku z pismem Ambasady Republiki Bułgarii z dnia 6 lutego 2008 r., Reg. Nr [...], w którym stwierdza się, iż bułgarskie prawo jazdy nr [...] zostało wydane V. P. Z., ur. w roku 1922. Dnia 10 listopada 2005 r. wpłynęło zgłoszenie o utracie tego prawa jazdy. Ponadto w tym piśmie stwierdza się, że bułgarskie prawo jazdy nr [...] , przesłane przez Urząd Miasta w Z., jest dokumentem o nieodpowiadającej prawdzie treści.

Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, powołując się na fakt umorzenia przez Sąd Rejonowy w Z. postępowania z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wydając decyzję w dniu [...] czerwca 2008 r. nie podzieliło zarzutów odwołania. Organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 94 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu ten dokument. Na podstawie prawa jazdy wydanego w Bułgarii skarżący decyzją z 3 stycznia 2007 r. uzyskał nowe prawo jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E, D i D+E. jednakże urząd bułgarski poinformował, że prawo jazdy na to nazwisko zostało sfałszowane, gdyż wydane zostało innej osobie, która je zagubiła.

Organ odwoławczy podniósł, że skarżący nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A, B+E, C, C+E, D, D+E. Posiada on jedynie uprawnienia nabyte na terenie Polski do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B, zgodnie ze zdeponowanym w aktach ewidencyjnych kierowcy Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Z., prawem jazdy kat. B nr [...] na druku serii G [...] wydanym dnia 21 września 2005 r. i unieważnionym dnia 10 stycznia 2007 r.

Skargę na powyższą decyzję złożył M. S. zarzucając przyjęcie błędnych ustaleń, że skarżący nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi poza kat. B, wydaną w kraju oraz zaniechanie zbadania, czy faktycznie skarżący nie posiada uprawnień określonych kategorii, które figurują w decyzji będącej przedmiotem postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. III SA/Lu 341/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Sąd wskazał, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 5 maja 2008 r. zostało wszczęte z urzędu w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 3 stycznia 2007 r. Podstawa wznowienia, wskazana w postanowieniu o wszczęciu postępowania wznowieniowego, wyznacza granice owego postępowania.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa (wyznaczonej przez organ pierwszej instancji) w powiązaniu z art. 145 § 2 kpa, możliwe jest w przypadku łącznego wystąpienia następujących warunków:

- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

- sfałszowanie dowodów musi być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie budzi wątpliwości, że pod pojęciem orzeczenia sądu należy rozumieć prawomocne orzeczenie sądowe stwierdzające sfałszowanie określonego dowodu. Pojęcie "orzeczenie innego organu", użyte w art. 145 § 2 kpa nie zostało jednak przez ustawodawcę zdefiniowane. Orzeczenie to stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, ale jedynie niektóre dokumenty urzędowe zasługują na miano "orzeczeń". Do takich orzeczeń zaliczyć można np. ostateczne decyzje i postanowienia oraz zaświadczenia, wydawane przez właściwy organ administracji publicznej. Pismo wystawione przez organ administracji publicznej, zawierające określoną informację stanowi dokument urzędowy, ale nie może być uznane za orzeczenie.

Pismo Ambasady Republiki Bułgarii z dnia 6 lutego 2008 r. stanowi informację udzieloną w oparciu o sprawdzenie danych (nie wiadomo przez jaki organ) w systemie "Bułgarskie dokumenty tożsamości". Na podstawie tego sprawdzenia przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ambasadzie Republiki Bułgarii podał, że bułgarskie prawo jazdy nr 239119824 jest dokumentem o nieodpowiadającej prawdzie treści (sfałszowanym). W ocenie sądu przedmiotowa informacja nie stanowiła orzeczenia w rozumieniu art. 145 § 2 kpa Nie można jej bowiem uznać jako zaświadczenia, gdyż nie została udzielona przez właściwy organ administracji publicznej Republiki Bułgarii. W tej kwestii mógł się wypowiedzieć wiążąco jedynie organ, który wystawił lub rzekomo wystawił prawo jazdy nr 239119824 na nazwisko skarżącego, a przedtem musiał wydać stosowną decyzję administracyjną. Sąd w konsekwencji uznał, że skoro brak było orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie bułgarskiego prawa jazdy, którym legitymował się skarżący, to nie było podstaw do wszczęcia postępowania, a w konsekwencji do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 kpa

W skardze kasacyjnej od powyższego tego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego uchylenie i zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa polegającego na rozpatrywaniu sprawy tak jakby toczyła się ona w trybie zwyczajnym. Ponadto zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że informacja zawarta w piśmie Ambasady Republiki Bułgarskiej z dnia 6 lutego 2008 r. nie może potwierdzić sfałszowania dowodu w postaci bułgarskiego prawa jazdy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 278/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2008 r. i wskazał, że sąd ten pominął, iż organ pierwszej instancji wymieniając skarżącemu prawo jazdy, zgodnie z przepisem § 7 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) dokument bułgarski przesłał do Bułgarii za pośrednictwem Ambasady tego Państwa. Z informacji uzyskanej z Ambasady Bułgarii wynika, iż po wysłaniu tego dokumentu do Bułgarii i sprawdzeniu w systemie "Bułgarskie dokumenty tożsamości" ustalono, że przedstawiony dokument został wydany innej osobie, następnie został zagubiony i sfałszowano go na nazwisko skarżącego. Sąd I instancji uznając, iż pismo Przedstawicielstwa MSW w Ambasadzie Bułgarii nie jest "orzeczeniem innego organu" stwierdzającym sfałszowanie dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 kpa nie wskazał przy tym jaki - jego zdaniem - jest właściwy organ administracji publicznej Republiki Bułgarii do udzielenia takiej informacji. Nie uzasadnił też wyrażonego w uzasadnieniu wyroku poglądu, iż właściwy organ musiał poprzedzić udzieloną informację wydaniem stosownej decyzji administracyjnej. Pogląd o konieczności wydania decyzji stwierdzającej fakt sfałszowania zagubionego prawa jazdy jest przy tym sprzeczny z trafnie wyrażonym we wcześniejszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku poglądem, iż za "orzeczenie" w rozumieniu art. 145 § 2 kpa może być uznane zaświadczenie wydane przez odpowiedni organ administracji publicznej. Słuszne jest bowiem stanowisko, iż wskazane wyrażenie nie zostało zdefiniowane i należy przez nie rozumieć szczególny dokument urzędowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego istniejącego w sprawie dokumentu nie uznał za orzeczenie w rozumieniu art. 145 § 2 kpa wydane przez właściwy organ Bułgarii i - ewentualnie - jaki organ, w jakiej formie mógłby stwierdzić fakt sfałszowania przedmiotowego prawa jazdy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając ponownie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 12 czerwca 2008 r. zważył, co następuje:

Oceniając ponownie zasadność zaskarżonej decyzji (pkt 5 decyzji) wskazać należy, że organy orzekły o "unieważnieniu prawa jazdy" skarżącego.

Stosownie zaś do § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (w brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji) "unieważnienie " to czynność materialno-techniczna polegająca na tym, że organ po otrzymaniu posiadanego przez osobę prawa jazdy w przypadku określonych w § 5 ust. 1 pkt 2,3,4 i 12 unieważnia je przez obcięcie lewego rogu o powierzchni co najmniej 1 cm2 i zwraca osobie uprawnionej oraz uzupełnia dane we wniosku i systemie informatycznym.

Obowiązujące procedury nie przewidują więc orzekania o unieważnieniu prawa jazdy. Według kodeksowych zasad stwierdzenie nieważności może dotyczyć decyzji, a nie dokumentu i odbywa się w szczególnym trybie.

Tymczasem zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.

Decyzja wydana w zakreślonym wyżej zakresie (pkt 5 decyzji) wydana została bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności w pkt 5.

Podnieść należy również, że nakaz zwrotu prawa jazdy zawarty w pkt 4 decyzji organu I instancji i utrzymanej w mocy przez Kolegium nie znajduje również uzasadnienia treścią ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i wskazanych wyżej przepisach wykonawczych.

W ocenie sądu, prawa nie narusza natomiast decyzja organu w części, w której Prezydent Miasta Z. uchylił własną decyzję z dnia 3 stycznia 2007 r. w sprawie wydania M. S. prawa jazdy kategorii AB, B+E, D, D+E nr 02252/05/0664

- odmówił wymiany wydanego za granicą prawa jazdy kat. A, B, B +E, C, C+E, D, D+E na polskie prawo jazdy.

Z ustaleń stanu faktycznego wynika, iż organ pierwszej instancji wymieniając skarżącemu prawo jazdy zgodnie z przepisem § 7 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (D.U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) dokument bułgarski przesłał do Bułgarii za pośrednictwem Ambasady tego Państwa.

Z informacji uzyskanej z Ambasady Bułgarii wynika, że po wysłaniu tegoż dokumentu do Bułgarii i sprawdzeniu w systemie "Bułgarskie dokumenty tożsamości ustalono", że przedstawiony dokument został wydany innej osobie, następnie został zagubiony i sfałszowano go na nazwisko skarżącego.

Podnieść należy, że orzeczenie innego niż sąd organu, o którym mowa w art. 45 § 2 kpa potwierdzające oficjalnie fakt sfałszowania dowodu nie musi mieć formy rozstrzygnięcia – a więc wyroku, decyzji czy postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony przez NSA na str. 5 uzasadnienia wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego weryfikacja prawdziwości dokumentu musi uwzględnić istniejącą regulację trybu takiej weryfikacji.

Poza sporem jest, że Bułgaria jest członkiem Unii Europejskiej od dnia 1 stycznia 2007 r.

Zgodnie z powołanym wyżej § 7 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami, (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji) zagraniczne prawo jazdy, na podstawie którego wydano polskie prawo jazdy, jest zatrzymywane przez organ i niezwłocznie przesłane do państwa, które je wydało.

Interpretując regulacje cyt. przepisu § 7 ust. 8, przyjąć należy, że określenie "państwa członkowskie Unii należy rozumieć jako państwo będące członkiem Unii Europejskiej w dacie weryfikacji dokumentu stanowiącego podstawę wydania polskiego prawa jazdy.

Konsekwencją powyższego jest przyjęcie trybu weryfikacji dokumentu zastosowanego przez organy administracji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na zasadzie art. 151 ppsa, skargę w zakresie utrzymania decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 3.01.2007 r. w pkt 1 i 2 oddalił, a w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy art. 3 i 4 stwierdził jej nieważność na podstawie art. 145 § 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).