Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 507/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant: Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi V. z siedzibą w H. - Czechy na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2004r. o godzinie 13,00, na drodze krajowej nr [...] w C. została przeprowadzona kontrola drogowa pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] firmy [...] z Czech (zwanego w dalszej części skarżącym). Pojazd ten realizował przejazd z Polski do Czech bez ładunku w ramach międzynarodowego transportu drogowego. Podczas kontroli stwierdzono, że dobowa karta opłaty za przejazd po drogach krajowych o serii i numerze [...] nie zawierała wpisów w rubrykach, co do numeru rejestracyjnego pojazdu, ważności dni, miesiąca i minut. Ponadto ustalono, że kierowca posiadał dobową kartę opłaty drogowej o numerze [...], której ważność zakończyła się [...] sierpnia 2004r. o godzinie 3 min 45. Został sporządzony protokół kontroli numer [...], który został podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez zastrzeżeń.

W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] (dalej jako: WITD) decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. numer [...], działając na podstawie art. 93 ust.1 w zw z art. 92 ust.1, art. 92 ust.4, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, poz.1371 z późn. zm.) oraz l.p.1.4.1 załącznika do .w/w ustawy nałożył na skarżącego karę w wysokości 3000 złotych za naruszenie art. 42 ust.1, 87 ust 1 i 2 w/w ustawy karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, nie kwestionując prawidłowości przeprowadzonej kontroli, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności art. 2, art. 92 ust.1 i 2 ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie art. 107 k.p.a. W ocenie odwołującego się, przywołana w decyzji podstawa prawna uprawnia do nałożenia na kontrolowanego kary w przypadku, gdy nie posiada on dowodu uiszczenia opłaty, tymczasem skarżący kartę opłaty dobowej posiadał, a jedynie nie była ona wypełniona. Zdaniem odwołującego się, przywołana podstawa prawna nie może być konwalidowana poprzez istnienie przepisów rangi rozporządzenia określających sposób wypełnienia karty. Odnośnie naruszenia przepisu art. 107 k.p.a. nie sformułowano szczegółowych zarzutów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: GITD), decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazał art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust.1, art.87 ust.1, art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.4.1 załącznika do w/w ustawy, a nadto §4 ust.1 , §5 ust.2-6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001r., Nr150,poz.1684 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że stosownie do art. 2 ustawy o transporcie drogowym na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej, przedsiębiorca zagraniczny uprawniony do wykonywania transportu drogowego na podstawie prawa właściwego dla kraju jego siedziby może go wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 42 ust1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy obowiązani są uiszczać opłaty. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty drogowej, która podlega wypełnieniu zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury a prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu, karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Przez określenie prawidłowo wypełniona, należy zdaniem organu rozumieć zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia, wpisanie we wszystkie pola wymaganych danych, w przeciwnym razie nie stanowi dowodu na wniesienie opłaty. GITD podniósł, iż okazana karta opłaty nie była wypełniona w polach "numer rejestracyjny", oraz "ważna od – do" co w świetle § 5 ust 6 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. skutkuje jej nieważnością, czyli nie może być ona dowodem uiszczenia opłaty. Wiąże się to z nałożeniem kary pieniężnej według lp1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, GITD stwierdził, że niewypełniona karta we wskazanych wyżej polach mogłaby zostać wykorzystana także przez inny pojazd lub w innym dniu, stąd konieczna jest regulacja prawna zawarta w §5 ust.6 powołanego rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, że skarżący jest obcokrajowcem, zatem treść pouczenia w językach obcych stanowiła dla niego barierę utrudniającą skarżącemu zapoznanie się z zasadami wypełniania przedmiotowej karty.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, motywując jak uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że pouczenie co do sposobu wypełnienia karty zawarte są w języku polskim i angielskim a zatem kierowca profesjonalnie świadczący usługi w zakresie międzynarodowego transportu drogowego powinien znać ciążące na nim obowiązki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że na dzień wydania kwestionowanej decyzji nie było umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, która by wyłączała stosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym stosownie do unormowania zawartego w art. 2 powołanej ustawy.

W ocenie Sądu, nie można podzielić poglądu skarżącego, że okazana w trakcie kontroli winieta dobowa za przejazd po drogach krajowych o serii i numerze [...] stanowiła dowód uiszczenia opłaty za przejazd.

Ustawa o transporcie drogowym w art. 42 ust.1 stanowi, iż za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy obowiązani są uiszczać opłaty. Maksymalna wysokość opłaty nie może być wyższa niż 800 euro rocznie. Przedsiębiorcy wnoszą opłatę w jednostkach upoważnionych przez ministra właściwego do spraw transportu (o których mowa w art. 17 ust.2 ustawy), granicznych urzędach celnych, urzędach celnych wewnątrz kraju, stacjach benzynowych (opłaty dobowe, siedmiodniowe i miesięczne) oraz polskich organizacjach drogowych o zasięgu ogólnokrajowym, które zawarły odpowiednie porozumienia w tym zakresie.

W myśl art. 42 ust.7 ustawy o transporcie drogowym minister właściwy do spraw transportu (w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów) został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia: rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych (zgodnie z zasadami określonymi w ust.2),wzorów dokumentów potwierdzających uiszczenie tej opłaty oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy.

Na podstawie wskazanej delegacji ustawowej, Minister Infrastruktury 14 grudnia 2001r wydał rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. z 2001r., Nr150,poz.1684 ze zm.).

Przepis §5 ust 3 powołanego rozporządzenia stanowi, że kartę opłaty należy wypełnić przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu m.in. numeru rejestracyjnego pojazdu, dat i godzin określających termin ważności karty. Termin ważności karty musi być wpisany tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione (§5ust.4). Według §5 ust.6 karta niewypełniona lub wypełniona w sposób innych niż wskazany w rozporządzeniu, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty.

Przepis §5 ust 6 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w świetle, którego karta wypełniona niezgodnie niż w sposób wyżej wskazany, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty, co uzasadnia nałożenia kary pieniężnej z tytułu nie wniesienia opłaty stracił aktualność z dniem 28 września 2003r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 149, poz.1452). Ustawa ta, w odniesieniu do powołanego rozporządzenia mająca wyższą moc w hierarchii źródeł prawa, wprowadziła do ustawy katalog kar pieniężnych w formie załącznika do ustawy.

Z zestawienia zmienionych przepisów ustawy o transporcie drogowym i niezmienionych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. wynika, że obecnie ustawodawca przewiduje sytuacje, gdy uznaje, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu, jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona. Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia karty ani nie wskazuje, jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. Powyższą kwestię, na potrzeby penalizowania tego stanu rzeczy, pozostawia do oceny orzecznictwa administracyjnego i sądowego.

Zdaniem Sądu, przy ocenie czy karta jest nieprawidłowo wypełniona czy też jest niewypełniona należy kierować się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie (dla innego pojazdu, w innym dniu itp), uchybienie należy traktować łagodniej i karać według uregulowań l.p.1.4.4.załacznika do ustawy o transporcie drogowym. Innymi słowy, akcent należy tutaj położyć na charakter i zakres odstępstw od wymaganego sposobu wypełnienia karty drogowej z punktu widzenia możliwości obejścia przepisu art. 42 ustawy o transporcie drogowym. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że brak wypełnienia karty opłaty drogowej w polach "numer rejestracyjny pojazdu", oraz "ważna od – do" zakwalifikować należało jako niewypełnienie tej karty, gdyż nie można ustalić czy przedmiotem wniesionej opłaty jest transport stanowiący przedmiot kontroli. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego. Karta opłaty dobowej w ogóle nie była wypełniona przed przejazdem, czego nie kwestionuje skarżący a potwierdza to protokół kontroli i załączona do niego kserokopia winiety o serii i numerze [...].

Wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd jest przejawem tzw deliktu administracyjnego dla bytu, którego nie jest konieczna wina po stronie sprawcy. Dla penalizowania takiego zachowania jest stwierdzenie faktu nie uiszczenia opłaty, zaś taki stan rzeczy w odniesieniu do skarżącego został stwierdzony. Nie zwalnia od stosowania przepisów obowiązujących w poszczególnych państwach nieznajomość języka danego kraju. Osoba prowadząca działalność gospodarczą ma obowiązek respektowania wszystkich przepisów związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z powyższych względów nie można podzielić argumentacji skarżącego dotyczącej nieznajomości przez kierowcę kontrolowanego pojazdu języków obcych, co stanowiło, jak podnosi w skardze, barierę utrudniającą mu zapoznanie się z zasadami wypełniania karty. Należy zwrócić uwagę, że informacje zawarte na karcie opłaty są wpisane w języku polskim i angielskim. Ponadto kierowca mógł zasięgnąć stosownych informacji zarówno przed wyjazdem z Czech, na granicy, ewentualnie od osoby, która wypełniała skasowaną kartę o numerze [...]. Należy zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego zarzut nieznajomości języka urzędowego tj języka polskiego nie został podniesiony.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, co do naruszenia przez organ przepisów procesowych tj. art. 107 k.p.a. Zdaniem Sądu zarówno sentencja decyzji jak jej uzasadnienie odpowiada wymogom powołanego przepisu. Organ prawidłowo wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz podał uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.