Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 442/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64e, art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 136 § 1, art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Partyka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze sprzeciwu A.R. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem sprzeciwu A.R. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] wydana w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenie pielęgnacyjnego, w następującym stanie sprawy;

Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2021 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką M.R., ur. [...] kwietnia 1950 r.

W wyniku rozpoznania wniosku, organ I instancji, decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") oraz na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Burmistrz podał, że M.R. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, co potwierdza orzeczenie ZUS z dnia [...] listopada 2019 r., stwierdzające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od 2018 r. M.R. jest wdową, zamieszkuje wspólnie z córką A.R. Od wielu lat leczy się z powodu schorzeń przewlekłych. W 2018 r. przeszła [...] i od tej pory boryka się z niedowładem [...]. Porusza się o kulach lub przy pomocy drugiej osoby. Organ podał, że wyżej wymieniona wymaga pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego. Niezbędną pomoc świadczy jej córka, A.R., która przygotowuje posiłki, wykonuje cztery razy na dobę zastrzyki [....], ubiera matkę, sprząta, robi zakupy, dba o higienę osobistą chorej, pomaga przy przemieszczaniu się, czuwa podczas snu, załatwia wizyty lekarskie, realizuje recepty w aptece. Bez pomocy córki M.R. nie mogłaby funkcjonować i zaspakajać podstawowych życiowych potrzeb. Organ wskazał, że skarżąca w dniu 5 grudnia 2021 r. przyjechała z Włoch (gdzie do listopada 2021 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych) do Polski, aby sprawować opiekę nad matką. Obecnie skarżąca jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, nie podejmuje zatrudnienia, nie ma ustalonego prawa do żadnego świadczenia emerytalno-rentowego, ani też do żadnego świadczenia opiekuńczego w Polsce czy za granicą. Na podstawie dokonanych ustaleń, organ I instancji stwierdził, że skarżąca bezsprzecznie sprawuje opiekę nad matką, a także, że nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki, ponieważ z tego powodu nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia.

Pomimo powyższego, Burmistrz wskazał, że świadczenie nie może zostać przyznane, ponieważ z orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że trwała niezdolność do samodzielnej egzystencji matki skarżącej istnieje od 2018 r., a zatem nie powstała w okresie, o którym mowa w treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., warunkującym przyznanie wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie organ stwierdził, że choć na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, art. 17 ust. 1b u.ś.r. utracił moc w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności należy podkreślić, to jednak Trybunał swoim orzeczeniem nie wyeliminował wadliwego przepisu, pozostawiając jego zmianę ustawodawcy, a zatem sytuacja prawna wnioskodawcy pozostaje bez zmian.

Podsumowując swoje stanowisko, organ I instancji ocenił, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za wyjątkiem określonej w ww. art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podniosła, że ponieważ mama wymaga całodobowej pomocy we wszystkich czynnościach życiowych, zrezygnowała z pracy we Włoszech i przyjechała natychmiast, aby się nią opiekować. Podkreśliła, że w związku ze sprawowaniem opieki nad mamą nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń, w tym również zagranicznych.

W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., SKO, działając w oparciu o art. 138 § 2 i § 2a K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że powstanie niepełnosprawności w okresie niewymienionym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie stanowi przeszkody do uznania spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, od której zaistnienia uzależnione jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na powołany wcześniej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Kolegium wyjaśniło, że jest to wyrok zakresowy, a zatem w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później niż to wskazano w art. 17 ust. 1b u.ś.r., kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinno dokonywać się z pominięciem tego kryterium.

SKO stwierdziło jednak, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do okoliczności mających znaczenie prawne w sprawie, a mianowicie nie przeprowadzono postępowania dowodowego w kierunku wykazania, czy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia, bądź go nie podejmuje celem sprawowania opieki nad matką. Zdaniem Kolegium, zalegający w aktach sprawy materiał dowodowy, jak również uzasadnienie decyzji nie wskazują na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad matką a brakiem aktywności zawodowej skarżącej. Do powyższych kwestii organ I instancji w ogóle się nie odniósł.

W ocenie SKO rozstrzygnięcie organu I instancji musiało zatem zostać uznane za przedwczesne, a w konsekwencji zastosowanie przepisu prawa w warunkach braku podstaw do jego zastosowania, organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. i 104 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec faktu nieustalenia okoliczności faktycznych przesądzających o prawie do przyznania świadczenia, nie może orzec merytorycznie w sprawie, ponieważ naruszono przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. SKO zobowiązało Wójta do dokonania analizy stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wyrażonej przez ten organ oceny prawnej, a następnie ustalenie, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne i nie zachodzą inne przesłanki negatywne prawa do świadczenia, poza wyłączonymi z zastosowania tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W sprzeciwie wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. Podniosła, że domaga się merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium. W jej ocenie wszystkie dowody w sprawie zostały już zebrane, jak również wyjaśniono wszystkie okoliczności niezbędne do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wniosła, aby organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie, jeśli widzi potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego.

W odpowiedzi na sprzeciw, Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), stanowiący, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dodany tą ustawą art. 64a P.p.s.a. stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zmianą tą wyłączono możliwość wnoszenia skarg na decyzje kasacyjne organu odwoławczego pozostawiając ich kontrolę jedynie w ramach nowego środka - sprzeciwu, na podstawie którego Sąd ocenia tylko istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e P.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 P.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu - sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.).

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną jest więc przede wszystkim ustalenie, czy rzeczywiście zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd co do zasady nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. II OSK 2219/15, to orzeczenie i pozostałe przywołane dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest przesłanką wystarczającą, gdyż niezbędne jest przekonujące wykazanie w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy w sposób istotny wpływa na jej rozstrzygnięcie.

Z użycia w art. 138 § 2 k.p.a. zwrotu "z naruszeniem norm prawa procesowego", jak się wskazuje w literaturze przedmiotu i orzecznictwie (wykładnia zorientowana na cel w/w przepisu) wynika, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2653/14). Nakazuje to przyjąć, że naruszenie norm prawa procesowego dotyczy wyłączenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające a nie jakichkolwiek przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające. W rezultacie jako niedozwolone należy oceniać takie uzasadnianie decyzji kasacyjnej, które jest dyktowane naruszeniem przez organ pierwszoinstancyjny norm prawa materialnego, zarówno w aspekcie niewłaściwej ich wykładni lub zastosowania. Wynika to z faktu, że decyzja wydawana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może kształtować stosunku materialnoprawnego. Formułowanie przez organ odwoławczy wytycznych w zakresie przepisów prawa materialnego, które zostały błędnie zinterpretowane uznać należy za przedwczesne wobec nieustalonego w sposób pełny stanu faktycznego sprawy, która na mocy decyzji kasacyjnej ma wrócić do organu pierwszej instancji (patrz, szerz. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, Warszawa 2020 r., art. 138.). W konsekwencji, sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r. sygn. I OSK 2606/20).

Obowiązkiem Sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest zatem zajęcie stanowiska w kwestii, czy dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia przepisom k.p.a. o postępowaniu dowodowym, dawały podstawę do uznania, iż nie doszło do wyjaśnienia sprawy w koniecznym do rozstrzygnięcia zakresie i brak ten rzeczywiście wpływał na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres okoliczności faktycznych powinien być na tyle szeroki i istotny dla rozstrzygnięcia, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. mogłoby skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, SKO dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., co uzasadniało uchylenie zakwestionowanej sprzeciwem decyzji w całości, stosownie do brzmienia art. 151a § 1 P.p.s.a.

Organ odwoławczy nie wykazał bowiem, że zakres materiału dowodowego niezbędnego do uzupełnienia wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 § 1 k.p.a. Kolegium nie wykazało również, że decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, oraz – w kontekście art. 136 k.p.a. – że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie mógł zostać ustalony w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego.

SKO bez wątpienia trafnie dostrzegło wadliwą wykładnię przepisów prawa materialnego przyjętą przez organ I instancji, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r., dokonując szczegółowego omówienia tych kwestii, a wyrażone w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego Sąd jak najbardziej podziela, uznając za bezcelowe powielanie tych rozważań w treści niniejszego uzasadnienia. Niemniej wadliwość tego rodzaju nie mogła stanowić przyczyny wydania decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a.

Natomiast uzasadniając konieczność wydania decyzji kasacyjnej, SKO wskazało, że organ I instancji nie ustalił istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, czym naraził się na zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdza, że Burmistrz nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do okoliczności mających znaczenie prawne w sprawie, a mianowicie nie przeprowadzono postępowania dowodowego w kierunku wykazania, czy skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia, bądź go nie podejmuje celem sprawowania opieki nad matką. Kolegium stwierdza również, że organ I instancji do kwestii rezygnacji z zatrudnienia oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tą rezygnacją a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką w ogóle się nie odniósł. Tym samym, zdaniem SKO, wydane rozstrzygnięcie było przedwczesne. Jednocześnie Kolegium uznało, że nieustalenie powyższych okoliczności, stanowiło przeszkodę do merytorycznego orzeczenia w sprawie.

Sąd nie zgadza się z przedstawionym wyżej stanowiskiem organu odwoławczego. Zdaniem Sądu, SKO nie wykazało w sposób dostateczny uzasadnienia dla zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Szczegółowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji nie potwierdza powyższej argumentacji. Po pierwsze zauważyć należy, że składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca złożyła oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, wskazując, że w związku z koniecznością zapewnienia mamie stałej opieki, w grudniu 2021 r. przyjechała do Polski z Włoch, gdzie wcześniej pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca podała, że ze względu na sprawowanie opieki nad mamą nie jest w stanie podjąć zatrudnienia w Polsce ani zagranicą. Do wniosku załączyła zaświadczenie z dnia 28 grudnia 2021 r. z Urzędu Pracy w [...], potwierdzające, że pozostaje tam zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Następnie w przeprowadzonym w dniu 3 stycznia 2022 r. wywiadzie środowiskowym, w części dotyczącej wniosków pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad wskazano, cyt.: "Pani M. jest wdzięczna córce za okazaną pomoc. Potwierdza, że bez jej pomocy nie mogłaby normalnie funkcjonować. Pani A.R., w związku z opieką nad matką, jest zmuszona nie podejmować zatrudnienia". Z kolei w decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. organ I instancji podał, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że skarżąca bezsprzecznie sprawuje opiekę nad matką, a także, że z powodu sprawowania tej opieki nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Końcowo organ ocenił, że wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, za wyjątkiem wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., zostały spełnione.

Z powyższego wynika zatem, że okoliczności odnoszące się do kwestii niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej stanowiły tak przedmiot ustaleń, jak i oceny organu I instancji. Odmienną natomiast kwestię stanowi zakres tych ustaleń oraz prawidłowość dokonanej oceny. Weryfikacja tych okoliczności leży w gestii organu odwoławczego i od jej wyniku zależy ewentualna możliwość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a. Tymczasem zgormadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że twierdzenia Kolegium o braku zbadania oraz odniesienia się przez organ I instancji do powyższych kwestii nie są prawdziwe. SKO formułując swoje wnioski w sposób ogólny stwierdza, że kwestie te nie zostały wyjaśnione oraz omawia ich znaczenie dla ostatecznego wyniku sprawy, jednakże nie odnosi się do konkretnych okoliczności ani dowodów zgromadzonych w toku postępowania, które dawałyby podstawy takiego stanowiska. W uzasadnieniu decyzji organ nie nawiązuje do wyżej przytocznych przez Sąd okoliczności, które wprost odnoszą się do kwestii, co do wyjaśnienia której powziął wątpliwości. Podkreślić natomiast należy, że organ odwoławczy poprzez zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. nie może zwalniać się od dokonania własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji Kolegium nie wskazuje, aby organ rzeczywiście takiej analizy dokonał i aby ocena ta dawała podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Gdyby bowiem faktycznie analiza ta została przeprowadzona w dostatecznym stopniu mogłoby się okazać, że wystarczające jest zastosowanie przez organ art. 136 § 1 K.p.a. Wydając decyzję kasacyjną, organ zobligowany jest bowiem do wykazania niemożności wykorzystania możliwości procesowych, jakie daje przepis art. 136 § 1 K.p.a., tego zaś w niniejszej sprawie Kolegium nawet nie rozważało.

Kolegium, co prawda wskazało dwa przepisy postępowania, które naruszyć miał organ I instancji, a to art. 7 i art. 104 § 2 K.p.a., jednakże nie wykazało przesłanek zastosowania przepisu art. 138 § 2 K.p.a., które do tego uprawniają. Analiza materiału dowodowego w zestawieniu z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji nie wskazują, aby nie doszło do wyjaśnienia sprawy w koniecznym do rozstrzygnięcia zakresie. Nawet, jeśli SKO miało wątpliwości jak ocenić pewne okoliczności faktyczne, czy uznało, że należałoby uzupełnić postępowanie dowodowe, to nie zostały w sposób przekonujący wykazane przesłanki decyzji kasacyjnej, która powinna być wydana w sytuacjach wyjątkowych, gdy organ w ramach własnych kompetencji nie może tego uczynić.

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną sprzeciwem decyzję SKO na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium powinno uwzględnić, że wydanie decyzji opartej na przepisie art. 138 § 2 K.p.a. jest dopuszczalne tylko w drodze wyjątku od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.