Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1117/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art 48 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 7 , art 75 , art 77 par 1  , art 107 par 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 554/2024 z dnia 21 czerwca 2024 r. znak WOB.7722.106.2023.JKLI w przedmiocie wstrzymania budowy budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego M. G. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 554/2024 z dnia 21 czerwca 2024 r. znak WOB.7722.106.2023.JKLI orzeczono o uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorlicach nr 25/2023 z dnia 24 lutego 2023 r. nakazującego właścicielowi Panu M. G. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, budynku gospodarczego na działce [...] w B. i orzeczono w ten sposób, że wstrzymano współwłaścicielowi obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości B. budowę budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej, oznaczonej w załączniku do decyzji nr 1 wraz z powiązanymi konstrukcyjnie wiatami o nr 2 i 3, zlokalizowanego na dz. nr ewid. gr. [...] w miejscowości B., obręb B., powiat g. i, województwo małopolskie, szczegółowo przedstawionych i opisanych na dołączonym do niniejszej decyzji załączniku oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia 26 października 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne "obiektów budowlanych na działkach nr [...] i [...] w B. z wyłączeniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego- wg szkicu Ustalono wówczas, że na kontrolowanych działkach znajdują się następujące budynki:

1. budynek gospodarczy murowany o wymiarach w rzucie 5,22 mx 6,24 m;

- w budynku murowanym wydzielone są dwa pomieszczenia (wg szkicu), w których ustawiono plecionkarki (służące do splotu sznura) łącznie 13 sztuk;

- w budynku znajduje się instalacja elektryczna trójfazowa oraz grzejniki konwektorowe zasilane z kotłowni budynku mieszkalnego jednorodzinnego;

- w ocenie kontrolujących stan pomieszczeń nie wykazuje zmian lub ich przeróbek pod kątem konstrukcyjnym, nie uległy również zmianie przegrody zewnętrzne budynku, poza wykonaniem otworu w ścianie od strony działki nr [...] (ściana w granicy ww. działek) o wymiarach 0,76 m x 1,80 m, przez który jest możliwy dostęp do budynku o konstrukcji stalowej na działce nr [...] (nr [...]);

- wysokości pomieszczeń w budynku murowanym wynoszą od 2,30 - 2,33 m;

Pan M. G. oświadczył, że nie posiada dokumentów związanych z budową ww. budynku, z uwagi na ich zaginięcie, przy czym oświadczył, że ustawił te plecionkarki sukcesywnie w latach 2012-2016 r. wraz z dostosowaniem sukcesywnie do nich instalacji elektrycznej, zaś instalacja c.o. wykonana została w 2019 r. Plecionkarki zostały ustawione w obiekcie do produkcji chałupniczej knotów do zniczy. Ww. produkcja prowadzona jest przez Pana M. i M. G., którą prowadzą tą działalność we własnej nieruchomości i nie zatrudniają innych osób. Jak wyjaśnił Pan M. G. ww. otwór został wykonany około 2016 r,. na jego wykonanie nie posiada żadnych dokumentów.

2. budynek o konstrukcji stalowej;

- poszycie ścian i dachu z blachy trapezowej;

- wymiary maksymalne w rzucie: 14,00 m x 6,40 m (wg szkicu);

- budynek posiada dwa wydzielone pomieszczenia: pierwsze o wymiarach 4,27 m x 5,32 m i wysokości 2,71 m oraz drugie o wymiarach 6,38 mx 6,60 m;

- w pomieszczeniu pierwszym podłogę stanowią płyty OSB, zaś ściany i sufit są docieplane od środka styropianem i obłożone płytkami g-k, w pomieszczeniu tym znajduje się jeden grzejnik konwektorowy (stalowy) oraz instalacja elektryczna (...) dwie plecionkarki, opakowane folią, które wg oświadczenia Pana M. G. przeznaczone zostały do sprzedania;

- w pomieszczeniu drugim podłogę stanowi wylewka betonowa, pomieszczenie to wyposażono w instalację elektryczną (punkty świetlne), w pomieszczeniu tym zgromadzono na regałach worki z wermikulitem, perlitem;

- dostęp do pomieszczenia nr 1 ww. budynku zapewniony jest poprzez wykonane przejście z budynku nr l;

- od strony południowo-zachodniej przed budynkiem nr 2 znajdują się dwie wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,50 m x 5,00 m (pierwszy) oraz 5,10 mx 2,40 m (druga);

- dach pierwszej wiaty wykonany z blachy trapezowej, który został z jednej strony wsparty na czterech słupkach drewnianych, zaś z drugiej strony oparty na połaci dachu ww. budynku, ww. wiata stanowi zadaszenie nad utwardzonym wejściem do pomieszczenia nr 2 ww. budynku;

- dach drugiej wiaty wykonany został również z blachy trapezowej, który stanowi przedłużenie połaci połaci dachu ww. budynku, przedłużenie to na końcu wiaty zostało podparte czterema drewnianymi słupkami, pod wiatą zgromadzone zostało drewno opałowe.

Pan M. G. oświadczył, że przedmiotowy budynek powstał w latach 60-70 XX wieku, natomiast z uwagi na znaczny upływ czasu nie posiada żadnych dokumentów z tym obiektem związanych. Oświadczył również, że ww. wiaty powstały ok 2012 r., zaś dokładnej daty nie pamięta, a na wykonanie ww. wiat nie uzyskiwał pozwolenia na budowę, ani nie dokonywał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w G..

Jedocześnie Pan M. G. wyjaśnił, że w 2005 r. uzyskał pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego (decyzja Starosty G. o pozwoleniu na budowę znak: AB.7351/B-87/05) przy czym z uwagi na zmianę planów do ww. rozbudowy budynku nigdy nie doszło w ramach ww. pozwolenia.

3. obiekt budowlany o wymiarach w rzucie 3,00 m x 5,00 m ustawiony na płytkach betonowych chodnikowych na działce nr [...] w B.;

- ww. obiekt ustawiony został 2,27 m od ogrodzenia działki, które wg oświadczenia P. M. G. stanowi granicę pomiędzy działkami nr [...] a [...] oraz 2,40 m od budynku o konstrukcji stalowej nr 2;

- ww. obiekt o konstrukcji stalowej z wejściem i oknem z poszyciem z blachy trapezowej i dachem jednospadowym;

- nad wejściem do ww. obiektu znajduje się okap o wysięgu ok. 1 m, obiekt ten nie jest wyposażony w instalację.

Jak oświadczył Pan M. G. ww. obiekt w tym miejscu ustawił ok 10 lat temu, w celu przechowywania sprzętu gospodarczego. Jak oświadczył na jego ustawienie nie dokonywał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Gorlicach, ani nie uzyskiwał pozwolenia na budowę;

4. obiekt budowlany o wymiarach w rzucie 2,50 m x 4,70 m ustawiony na klockach betonowych na działce nr [...] w B.;

- ww. obiekt ustawiony został 7,80 m od ogrodzenia działki, które wg oświadczenia P. M. G. stanowi granicę pomiędzy działkami nr [...] a [...] oraz 30,00 m od budynku mieszkalnego jednogodzinnego na działce nr [...];

- ww. obiekt to typowy kontener o konstrukcji stalowej z poszyciem z blachy z dachem jednospadowym, dostęp do obiektu zapewniony poprzez drzwi zamontowane w ścianie szczytowej obiektu;

- obiekt wyposażony w instalację elektryczną (fabrycznie wykonaną) - obecnie nieczynną z uwagi na brak jej źródła zasilania;

- obecnie w ww. obiekcie znajdują się zgromadzone stare szpule, na które nawinięty był sznurek do produkcji knotów.

Jak oświadczał Pan M. G. ww. obiekt w tym miejscu ustawił około 2005 r., który miał służyć jako zaplecze budowy rozbudowy budynku gospodarczego. Jak oświadczył na jego ustawienie nie dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w G., ani nie uzyskiwał pozwolenia na budowę.

Inspektorzy PINB wykonali dokumentację fotograficzną w postaci 8 zdjęć oraz szkic sytuacyjny, które stanową załączniki do protokołu dokonanej kontroli (k. 7-11 akt PINB).

Za pismem z dnia 28 listopada 2022 r. znak: AB.670.132.2022 Starosta Gorlicki wypożyczył PINB projekt budowlany dotyczący rozbudowy budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ewid. gr. [...] w B., zatwierdzony decyzją Starosty Gorlickiego znak: AB.7351/B-87/05, z dnia 26 września 2005 r. PINB wykonał kserokopię przesłanej dokumentacji, potwierdził ją za zgodność z oryginałem i dołączył do akt sprawy (k. 14-34 akt PINB).

Dnia 19 grudnia 2022 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo Głównego Geodety Kraju z dnia 16 grudnia 2022 r., za pośrednictwem którego przekazano PINB fotogrametryczne zdjęcia lotnicze obrazujące stan działki nr ewd. gr. [...] w B. w latach: 1987, 1997, 2003 (k. 43-46 akt PINB).

Starosta Gorlicki, za pismem z dnia 4 stycznia 2023 r. znak: AB.030.17I.2022, poinformował PINB, iż w prowadzonych przez tamtejszy organ rejestrach wniosków i zgłoszeń brak jest wniosków dotyczących budowy budynku garażowo-gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w B. prócz pozwolenia na przebudowę tego budynku (znak sprawy: AB.7351/B-87/05) (k. 49 akt PINB).

Inspektorzy PINB, dnia 15 lutego 2023 r., przeprowadzili czynności kontrolne "celem zaktualizowania stanu opisanego w protokole z przeprowadzonych czynności kontrolnych Nr 318/2022 z 26.10.2022 r. dotyczących obiektów budowlanych usytuowanych na działkach nr [...] i [...] w B. z wyłączeniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w zakresie budynków oznaczonych w tym protokole nr 1 i nr 2 ". Stwierdzono wówczas, że stan obiektów budowlanych oznaczonych pod nr 1 i nr 2 w ww. protokole nie uległ zmianie. Wykonano zdjęcie fotograficzne (k. 53-54 akt PINB).

Pan M. G., w dniu 22 lutego 2023 r., stawił się w siedzibie PINB i oświadczył do protokołu, że "przedmiotowy budynek mógł zostać wybudowany przez nieżyjącego już brata - G. G. lub nieżyjącego już ojca - J. G. " (k. 55 akt PINB).

PINB w G., dnia 24 lutego 2023 r., wydał postanowienie nr 25/2023, znak: PINB.5160.12.2023, którym, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., nakazał "Właścicielowi - Panu M. G. - wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, budynku gospodarczego na działce [...] w B. " (k. 62-63 akt PINB).

MWINB w Krakowie, dnia 3 kwietnia 2024 r., wydał postanowienie nr 338/2024, zna WOB.7722.106.2023.JKLI, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. uzupełnienie materiału dowodowego poprzez:

- przeprowadzenie oględzin na działce nr ewid. gr. [...] w B., z udziałem wszystkich stron postępowania (po wcześniejszym zawiadomieniu stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, zgodnie z terminem określonym w art. 79 Kpa) mających na celu precyzyjne ustalenie wymiarów oraz konstrukcji obiektu objętego przedmiotem niniejszego (postępowania). W trakcie oględzin należy opisać wymiary przedmiotowego obiektu, sposób jego posadowienia na gruncie a także ustalić sposób konstrukcyjnego powiązania części stalowej z wiatami. Dokonane w trakcie oględzin ustalenia należy dokładnie opisać w protokole oględzin oraz poprzeć stosownym szkicem (np. szkice elewacji, na podkładzie geodezyjnym) oraz dokumentacją fotograficzną opatrzoną stosownym opisem wykonanych ujęć. Dokumentacja fotograficzna włączona do akt winna stanowić kolorowy wydruk. Podczas ww. czynności należy również odebrać wyjaśnienia od stron postępowania dotyczące sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki nr ewid. gr. [...] w B. na przestrzeni lat 2000-2006 (należy odebrać wyjaśnienia jakie budynki wcześniej istniały oraz jakie roboty budowane zostały przy nich przeprowadzone). Ponadto należy zobowiązać osoby wezwane do złożenia wyjaśnień do przedłożenia stosownych dowodów potwierdzających wskazywane przez nich okoliczności i stanowiska (np. zdjęcia itp.);

- wypożyczenie i przesłanie do tut. Organu oryginału projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Gorlickiego znak: AB.7351/B-87/05 z dnia 26 września 2006r. oraz włączenie do akt sprawy kopii ww. decyzji;

- pozyskanie ze Starostwa Powiatowego w Gorlicach kopii archiwalnych map ewidencyjnych i zasadniczych obejmujących zakresem przedmiotową działkę nr [...] w B.. Pozyskane mapy w miarę możliwości winny być opatrzone Identyfikatorem ewidencyjnym materiału zasobu pozwalającym na określenia daty przyjęcia materiału do zasobu. Ewentualnie należy zwrócić się do właściwego organu z prośbą o wskazanie daty przyjęcia materiału do zasobu bądź wskazanie czasookres, któremu odpowiada stan odzwierciedlony na poszczególnych materiałach;

- w nawiązaniu do twierdzeń P. M. G. zawartych w odwołaniu - przesłanie informacji czy dla zamierzenia budowlanego objętego ww. pozwoleniem na budowę do PINB wpłynęły jakiekolwiek dokumenty dotyczące zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych.

W dniu 4 maja 2024 r. na dziennik podawczy MWINB wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorlicach z dnia 28 maja 2024 r., którym przesłano uzupełniony materiał dowodowy w postaci akt postępowania PINB znak: PINB.5160.12.2023 (teczka zaw. karty o nr 1-73 + nieponumerowane karty), akta postępowania Starosty Gorlickiego znak: AB.735I/B-87/2005 wraz z dokumentację projektową.

W uzupełnionych aktach PINB zawarto między innymi protokół oględzin z dnia 23 maja 2024 r. mających na celu "precyzyjne ustalenie wymiarów oraz konstrukcji budynku gospodarczego z wiatami na działce nr [...] w B.". W niniejszym protokole zawarto następujące ustalenia: "W czasie kontroli dokonano pomiarów przedmiotowego obiektu budowlanego używając przy tym dalmierza laserowego i miarki zwijalnej. Ustalono, że maksymalna długość budynku wynosi 14,00 m, zaś jego szerokość (bez wiat) wynosi 6,40 m. Przedmiotowy obiekt budowlany przesunięty jest o 10,07 m względem budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w B.. Różnica szerokości pomiędzy częścią wyższą a szerszą przedmiotowego budynku wynosi 2,70 m. Długość mniejszej części budynku wynosi 7,30 m, zaś długość większej części wynosi 6,55 m. Maksymalna wysokość budynku wynosi 3,60 m. Z uwagi na składowany materiał budowlany i gospodarczy nie było możliwości pomiaru odległości przedmiotowego budynku od ogrodzenia na całej jego długości. Przy czym odległość przedmiotowego budynku (na wysokości naroża większej części budynku) do ogrodzenia z działkami nr [...] i [...] w B. wynosi 2,50 m. Długość wiaty, która opiera się z jednej strony na pokryciu dachu części mniejszej budynku wynosi 5,50 m (długość mierzona pomiędzy najdalej oddalonymi słupami tej wiaty), zaś jej szerokość 5,00 m (szerokość mierzona od lica ściany mniejszej części budynku do najdalej oddalonego słupa tej wiaty). Natomiast wysokość tej wiaty wynosi od 1,75 m do 2,04 m. Konstrukcja zadaszenia wiaty o wymiarach 5,50 m x 5,00 m wsparta jest z jednej strony na czterech słupach okrągłych o średnicy 10 cm, a z drugiej strony opiera się poprzez podwaliny drewniane ułożone bezpośrednio na pokryciu dachu części mniejszej budynku gospodarczego. Drewniane słupy tej wiaty zakotwione są w gruncie za pomocą kotew stalowych. Przy czym stwierdzono, że skrajny słupek wiaty od strony działki [...] nie jest zamocowany do kotwy stalowej wbitej w grunt, gdyż uległ znacznemu zbutwieniu i przesunięciu względem tej kotwy. Słupy wiaty zostały dodatkowo wzmocnione mieczami (5 szt.) o przekroju poprzecznym 10 cm x 7 cm. Zadaszenie tej wiaty stanowi blacha trapezowa, która została podparta za pomocą drewnianych desek wspartych na pięciu drewnianych belkach o średnicy 8 cm. Konstrukcja zadaszenia wiaty o wymiarach 5, 10 x 2, 50 m wsparta jest z jednej strony na czterech słupach o przekroju poprzecznym kwadratowym 7 cm x 7 cm, a z drugiej strony krokwie zadaszenia połączone są prowizorycznie z drewnianą płatwią okapu dachu budynku gospodarczego za pomocą wkrętów stalowych. Zadaszenie tej wiaty stanowi blacha trapezowa która została zamocowana do czterech krokwi drewnianych o przekroju 5 cm x 3 cm. Główną konstrukcję nośną budynku gospodarczego stanowią kształtowniki stalowe, które łączone są za pomocą połączeń śrubowych lub spawanych. Główne belki stalowe dachu większego pomieszczenia wykonane zostały kształtowników stalowych zamkniętych o przekroju poprzecznym 60 mm x 20 mm oraz kątników stalowych o przekroju 40 mm x 40 mm. Ww. belki zostały wsparte po obrysie ścian przedmiotowego budynku a dodatkowo wzmocnione ściągami stalowymi i podparte w jedynym miejscu słupem stalowym o przekroju 50 mm X 50 mm. Z pomieszczenia większej części budynku widoczny jest ucięty fragment drugiego słupa. Z uwagi na składowane w pomieszczeniu materiały brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia sposobu powiązania przedmiotowego budynku z płytą betonową. Jak oświadczył Pan M. G. konstrukcja stalowa ścian budynku prawdopodobnie została zamocowana do płyty betonowej za pomocą kotew do betonu lub częściowo zabetonowana. Z uwagi na zabudowę mniejszej części budynku gospodarczego nie można było ustalić, w jaki sposób została wykonana konstrukcja tej części obiektu. Przy czym z zewnątrz widoczne jest poszycie ścian i dachu z blachy trapezowej. Jak oświadczył obecny na kontroli - Pan M. G. ww. część obiektu została wykonana w podobny sposób jak większa część. Wykonano szkic sytuacyjny oraz szkic elewacji, a także dokumentację fotograficzną w postaci 20 opisanych zdjęć. Ponadto do niniejszego protokołu z oględzin, jako załącznik, dołączono m.in. protokół z przesłuchania strony - P. M. G. - z dnia 23 maja 2024 r., do którego przesłuchiwany, pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczył, tu cyt.: "Odnośnie sposobu zagospodarowania działki nr [...] w B. na przestrzeni lat 2000-2006, pamiętam, że w tym okresie stała drewniana wiata na opał przy murowanym budynku gospodarczym na działce nr [...]. Wiata ta stała przy granicy działek nr [...] i [...]. Z uwagi na posadowienie wiaty w granicy działek na prośbę sąsiada - Pana J. J. wiata ta została rozebrana. Po rozbiórce drewnianej wiaty wybudowałem obecnie istniejący budynek gospodarczy stalowy — bez wiat. Z uwagi na znaczny upływ czasu, nie pamiętam dokładnej daty budowy budynku gospodarczego, ale na pewno było to po uzyskaniu zatwierdzonego przez Starostę G. projektu budowlanego z dnia 26.09.2005 r. znak: AB.7351/B87/2005 (...)".

Organ odwoławczy dokonał ponownego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy. Zweryfikował krąg stron postępowania. Wskazał podstawę materialnoprawną swojego rozstrzygnięcia.

Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 48 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, który znajduje zastosowanie w przypadku zrealizowania przez Inwestora obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć wspomniany artykuł prawa budowlanego jest zaistnienie "budowy " w rozumieniu przepisów Pr. bud., czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowę, rozbudowę czy też jego nadbudowę.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania w I instancji objęte zostały następujące obiekty budowlane: budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej, składających się z dwóch wydzielonych pomieszczeń, o maksymalnej długości 14,00 m, szerokości 6,40 m i wysokości 3,60 m, a także drewniane wiaty o wymiarach w rzucie 5,50 m x 5,00 m oraz 5,10 m x 2,50 m (jak wynika ze szkicu sytuacyjnego sporządzonego podczas oględzin z dnia 23 maja 2024 r.).

W ocenie organu odwoławczego wydając skarżone rozstrzygnięcie PINB odniósł się wyłącznie do legalności budynku gospodarczego z pominięciem pozostałych obiektów budowlanych, w stosunku do których toczyło się postępowanie (wiat). Natomiast zdaniem MWINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że obie ww. wiaty są konstrukcyjnie powiązane z uprzednio istniejącym budynkiem gospodarczym.

Jak wynika z ustaleń dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych przez inspektorów PINB na działce nr ewid. gr. [...] w B. konstrukcja zadaszenia wiaty o wymiarach 5,50 m x 5,00 m wsparta jest z jednej strony na czterech słupach okrągłych o średnicy 10 cm, a z drugiej strony opiera się poprzez podwaliny drewniane ułożone bezpośrednio na pokryciu dachu części mniejszej budynku gospodarczego. Drewniane słupy tej wiaty zakotwione są w gruncie za pomocą kotew stalowych, skrajny słupek wiaty od strony działki nr [...] nie jest zamocowany do kotwy stalowej wbitej w grunt, gdyż uległ znacznemu zbutwieniu i przesunięciu względem tej kotwy. Słupy wiaty zostały dodatkowo wzmocnione mieczami (5 szt.) o przekroju poprzecznym 10 cm x 7 cm. Zadaszenie tej wiaty stanowi blacha trapezowa, która została podparta za pomocą drewnianych desek wspartych na pięciu drewnianych belkach o średnicy 8 cm. Natomiast konstrukcja zadaszenia wiaty o wymiarach 5,10 m x 2,50 m wsparta jest z jednej strony na czterech słupach o przekroju poprzecznym kwadratowym 7 cm x 7 cm, a z drugiej strony krokwie zadaszenia połączone są prowizorycznie z drewnianą płatwa okapu dachu budynku gospodarczego za pomocą wkrętów stalowych. Drewniane słupy tej wiaty zostały zamocowane do gruntu za pomocą kotew stalowych. Zadaszenie tej wiaty stanowi blacha trapezowa, która została zamocowana do czterech krokwi drewnianych o przekroju 5 cm x 3 cm. Zatem w przypadku obu z ww. wiat nie można mówić o samodzielnej konstrukcji, gdyż obiekty te są jedynie częściowo oparte na drewnianych słupach, natomiast znaczna część ich obciążeń kierowana jest na dach istniejącego budynku gospodarczego. Kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku rozebrania budynku gospodarczego doszłoby do zawalenia konstrukcji w postaci wiat. Tym samym budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 14 m x 6,40 m oraz wiaty: o wymiarach w rzucie 5,50 m x 5,00 m i 5,10 m x 2,50 m stanowią jedną konstrukcyjną całość, tworząc jeden obiekt budowlany. Co więcej, z analizy fotografii załączonych do protokołu kontroli z dnia 26 października 2022 r. oraz protokołu oględzin z dnia 23 maja 2024 r. jasno wynika, iż podstawową funkcją przedmiotowego budynku z wiatami pozostaje przechowywanie przedmiotów, a zatem plasuje się on w definicji budynku gospodarczego.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przedmiotowy obiekt budowlany przesunięty jest o 1,07 m względem budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. gr. [...] w B., na której znajduje się również budynek mieszkalny. Analiza księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach dla ww. działki wykazała, że jednym z jej współwłaścicieli jest P. M. G.. Zatem bezsprzecznym, w opinii MWINB, jest, iż przeznaczeniem obiektu objętego przedmiotem niniejszego postępowania jest przechowywanie przedmiotów służących mieszkańcom budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. gr. [...] w B..

W niniejszej sprawie kwestie sporne stanowi natomiast czasookres realizacji poszczególnych robót budowlanych oraz ich legalność.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do dnia 4 grudnia 2002 r. na działce ewidencyjnej [...] w B. znajdował się jedynie obiekt budowlany oznaczony jako "s" o innym kształcie i lokalizacji niż obiekty będące przedmiotem niniejszego postępowania. Organ wskazuje, że okoliczność tę potwierdzają kserokopia podziału nieruchomości działki ewid. Nr [...] z dnia 4 grudnia 2002 r. oraz przesłane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii za pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. zdjęcia lotnicze obrazujące stan działki [...] w B. oraz pośrednio działki [...] w B. w roku 1987 i 1997 (k. 43-44 akt administracyjnych PINB). Również na dzień 16 września 2003 r. na działce ewid. [...] w B. nie istniały jeszcze obiekty budowlane objęte niniejszym postępowaniem, na co wskazują zdjęcia lotnicze ukazujące budynek o innym kształcie znajdujący się w granicy działki ewid. Nr [...] od strony działki nr ewid. [...] w B. (k. 45 akt administracyjnych PINB).

Natomiast na mapie do celów projektowych, aktualnej na dzień 12 maja 2005 r., opracowanej przez mgr. inż. S. S., można już zaobserwować budynek gospodarczy, przeznaczony do rozbiórki, o kształcie i lokalizacji zbieżnymi z budynkiem gospodarczym będącym przedmiotem postępowania oraz zbliżonymi wymiarami. Natomiast projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty Gorlickiego nr 83/2005, z dnia 29 września 2005 r., znak: AB.7351/B.87/2005 przewidywał realizację budynku gospodarczego o innej lokalizacji, tj. bardziej oddalonego od granicy działek nr ewid. gr. [...] oraz [...] w B..

Tym samym, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy istniał przed wydaniem decyzji Starosty Gorlickiego nr 83/2005, z dnia 29 września 2005 r., znak: AB.7351/B.87/2005, o pozwoleniu na budowę, a zatem nie może on zostać sklasyfikowany jako zrealizowany w oparciu o ww. decyzję. Natomiast wiaty o wspólnej konstrukcji z ww. budynkiem, zgodnie z oświadczeniem P. M. G., wniesionym do protokołu kontroli z dnia 26 października 2022 r., wykonane zostały około 2012 r., bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź dokonania zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Gorlicach.

Konkludując organ odwoławczy stwierdza, że przedmiotowe roboty budowlane doprowadziły do powstania obiektu budowlanego - budynku gospodarczego wraz z powiązanymi konstrukcyjnie wiatami o łącznej powierzchni zabudowy wynoszącej 129,85 m˛, na którą składa się pow. budynku gospodarczego: 89,6 m˛ oraz pow. pierwszej wiaty: 27,5 m˛ + pow. drugiej wiaty: 12,75 m˛.

Z uwagi na powyższe organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację w/w obiektu oraz wskazał wysokość opłaty legalizacyjnej.

Z powyższą decyzją nie zgodził się Pan M. G.. W skardze na w/w decyzję zarzucił:

1. Naruszenie art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż budynek będący przedmiotem postępowania stanowi samowolę budowlaną, podczas gdy jest on wybudowany w ramach uzyskanego pozwolenia na budowę, a dane na podstawie których Organ stwierdził że przed datą uzyskania pozwolenia na budowę istniał ten sam budynek nie wskazują, jakiego rodzaju budynek był wówczas na nieruchomości, a na okres przed dniem 29 września 2005 r. była to wyłącznie wiata niewymagająca pozwolenia na budowę;

2. Naruszenie art. 48 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w podstawie wydanej decyzji, bez wskazania faktycznego uzasadnienia dla przyjęcia, jakoby rzeczony budynek miał stanowić zagrożenie życia lub zdrowia, skutkującego wydaniem decyzji

3. Naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się przyjęciem, że usytuowane na działce numer [...] wiaty stanowią gospodarczą całość z budynkiem gospodarczym, a w konsekwencji ustalenie, że wymagają one pozwolenia na budowę, podczas gdy w rzeczywistości wiaty te w oparciu o art. 29 w/w ustawy nie wymagają pozwolenia ani zgłoszenia, a tym samym nie stanowią samowoli budowlanej;

4. naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa, poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, nie uwzględniając okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło w konsekwencji do wydania decyzji niezgodnej ze stanem faktycznym.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, o którym mowa powyżej, nie było w miejscu obecnego budynku żadnego obiektu budowlanego, z wyjątkiem wiaty na drewno, która miała takie same wymiary, jak obecny budynek. Wiata ta została postawiona prawdopodobnie przez ojca lub brata Skarżącego, o czym była również mowa w uzasadnieniu decyzji, takie okoliczności bowiem wskazał Skarżący. Wiata ta była wcześniej w innym miejscu, bliżej granicy działki, jednakże po w 2004 roku po tym, jak Skarżący otrzymał w formie aktu notarialnego nieruchomość, sąsiad Skarżącego złożył mu propozycję wykupu pasa gruntu lub przesunięcia wiaty postawionej przy granicy działki. Skarżący wówczas przesunął tę wiatę w miejsce, gdzie obecnie usytuowany jest budynek gospodarczy. Do wydania pozwolenia na budowę we wrześniu 2005 roku, wiata ta była w tym samym miejscu, bez jakichkolwiek zmian w jej obrębie i z uwagi na obowiązujące wówczas przepisy ustawy prawo budowlane - nie wymagała żadnego zgłoszenia, czy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Rzeczona wiata - według informacji wskazanych przez Skarżącego, nie miała z żadnej strony zabudowanej ściany, była umocowana na kotwach i stanowiła jedynie zadaszenie dla przechowywanego drewna opałowego.

Po uzyskaniu pozwolenia na budowę (przebudowę) budynku - doszło do budowy budynku gospodarczego. Przebudowa polegała właśnie na tym, że w miejscu istniejącej wiaty, miał powstać budynek gospodarczy o wskazanych wymiarach. Stąd właśnie zastrzeżenie co do przebudowy, a nie samej budowy.

Dodatkowo, z ustaleń poczynionych przez Organ wynika, że do grudnia 2002 r. na działce nie było żadnego budynku, który znajduje się w obecnym miejscu i kształcie, a na dzień 12 maja 2005 r. (jedynie 3 lata później) znajdował się budynek gospodarczy przeznaczony do rozbiórki. Z kolei z projektu budowlanego wynika wprost, że ten właśnie budynek, który był przeznaczony do rozbiórki, jest obiektem starym, zniszczonym i noszącym ślady wielokrotnych przeróbek. Potwierdza to wersję przedstawioną przez Skarżącego, że budynek ten powstał z przenoszonej wcześniej z innego miejsca wiaty, która oprócz słupów i dachu, miała również betonowe podłoże (w pozwoleniu na budowę jest nawet informacja, ze to podłoże jest nierówne, widać było, że było przerabiane). Zatem nawet gdyby przyjąć, że w miejscu obecnego budynku istniał wcześniej jakikolwiek obiekt budowlany, to była to wiata przeniesiona z innego miejsca, która stała tam przez okres znacznie przekraczający lat 20.

Skarżący zwraca uwagę na kwestię, która została w sposób niezasadny podniesiona w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Organ bowiem powołał się na wyjaśnienia Skarżącego, które zostały wyjęte z kontekstu w odniesieniu do dwóch różnych sytuacji i zestawione ze sobą, jako sprzeczne. Organ powołał się na to, że Skarżący podał, iż budynek powstał w latach 60-70 XX wieku, a następnie powiedział, że nie pamięta dokładnej daty, jednak na pewno po pozwoleniu na budowę. Sprostować należy, iż obiekt, stanowiący wiatę usytuowany wcześniej w innym miejscu (bliżej granicy działki) powstał w latach 60-70 i został on faktycznie postawiony przez poprzednika prawnego Skarżącego, bądź jego nieżyjącego brata. Był tam przez wiele lat i rzeczywiście był naprawiany różnymi - dostępnymi wówczas sposobami. Ta wiata została później przeniesiona po przeniesieniu własności nieruchomości) na miejsce obecnego budynku. Podkreślono, że skoro przed datą uzyskania pozwolenia na budowę na zdjęciach lotniczych istniał ten sam obiekt, który był na działce w latach 70. XX w. (jedynie został odsunięty od granicy), to nie można mówić o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w opisanej w postanowieniu wysokości, bowiem z uwagi na upływ czasu i przekroczenie okresu 20 lat, opłata legalizacyjna jest opłatą nienależną. Ponadto zgodnie z art. 45b ust 5 w/w ustawy, jeśli budowa obiektu dotyczy budynku który, nie wymaga pozwolenia na budowę, nawet gdyby przyjąć iż obiekt ten wymagał zgłoszenia, to wówczas, kwota opłaty związanej z legalizacją obiektu mieściłaby się w przedziale od 2,500. 00 zł - 5,000.00 zł, nie zaś jak w postanowieniu z dnia 21 czerwiec 2024, gdzie kwota legalizacji wynosiłaby 25.000,00 zł. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż w dacie uzyskania pozwolenia na budowę stwierdzono, że na działce znajduje się stary i z widocznymi śladami użytkowania obiekt gospodarczy (stanowiący wówczas tylko wiatę). Obiekt ten nadawał się do rozbiórki i przebudowy w sposób wskazany w projekcie. Miejsce położenia tego obiektu nie budzi wątpliwości, bowiem przed wydaniem decyzji faktycznie na tym miejscu znajdował się obiekt budowlany o wymiarach odpowiadających obecnemu budynkowi. Budynek ten miał w określonym zakresie zostać przebudowany i w takim zakresie, jako nowy obiekt budowlany powstał w miejscu starego i pozostając w tych samych wymiarach. Decyzja o pozwoleniu na przebudowę stanowiła zatem legalizację tego budynku, który wcześniej stał właśnie w miejscu obecnego budynku.

Należy również podnieść, że jeśli przez 20 lat od chwili zakończenia budowy obiektu budowlanego, właściwe organy nie podejmowały kroków w celu jego rozbiórki lub przebudowy, to znaczy, że akceptowały ten stan Organ przez ostatnie 20 lat od daty zakończenia budowy budynków istniejących na działce, z informacji posiadanych przez Odwołującego, w Gminie B. przeprowadzony został Plan Przestrzennego Zagospodarowania terenu który, uwzględniał istniejące już budynki na działce nr [...] bez zastrzeżeń co do ich umieszczenia na działce. nie wnosił żadnych zarzutów do Nie sposób również zgodzić się z tym, że wiaty które usytuowane są obok budynku, stanowią razem z tym budynkiem konstrukcyjnie jedną całość. Fakt, że w/w obiekty przylegają do budynku gospodarczego nie jest jednoznaczny z tym, że są konstrukcyjnie połączone. Wprost przeciwnie - każda z wiat umocowana jest na kotwach, które samodzielnie utrzymują je w miejscu, gdzie są wybudowane i wbrew twierdzeniu Organu nie jest prawdą, by dach wspierał się na dachu budynku gospodarczego, a jedynie do niego przylega.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zmianami, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.

Ramy prawne dla kontrolowanego postanowienia wyznaczają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane.

Zgodnie z art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Stosownie do art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Jednocześnie trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych także w sytuacji, gdy obiekt budowlany został już wybudowany (budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 została zakończona, zarówno faktycznie, jak i prawnie), jak i do sytuacji, w której obiekt budowlany jest jeszcze budowany (jest w trakcie takiej budowy). Przesłanką wszczęcia postępowania z art. 48 p.b. jest w każdym przypadku brak ważnego i wymaganego prawem – w momencie trwania budowy – pozwolenia lub zgłoszenia albo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia (por. np. Mariusz Rypina komentarz do art. 48 teza 9 [w:] Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany; LEX/el 2023).

Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12).

Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego – dalej jako "K.p.a." w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Jako dowolne przy tym należy traktować takie ustalenia faktyczne, które znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Sam zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. uzasadnienia do wyroków: Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., sygn. III ARN 55/94, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1523/16, z dnia 22 września 2020 r., sygn. I OSK 734/20, z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1892/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2401/19 oraz A. Wróbel (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, komentarz do art. 77).

Zatem z art. 77 § 1 K.p.a. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 1981 r., sygn. SA/Wr 87/81). Jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2051/16).

Na gruncie niniejszej sprawy organy powinny zatem ustalić czy doszło do wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie stosownie do zapisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane powinny wstrzymać budowę oraz pouczyć o możliwości złożenia wniosku o legalizację wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zarówno organ I, jak i II instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe i zgromadziły obszerny materiał dowodowy, zaś uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest szczegółowe. Niemniej jednak analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że nie wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały przez organ w sposób prawidłowy ustalone na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaś skarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżone postanowienie w istotny sposób narusza art. 10 k.p.a oraz art. 15 k.p.a. Na etapie postępowania przed organem II instancji uzupełniono istotnie materiał dowodowy w sprawie (k. 18 akt administracyjnych MWINB). Decyzja reformatoryjna organu odwoławczego została wydana bowiem uznał on, że przedmiotem postępowania powinien być nie tylko budynek gospodarczy, ale także powiązane z nim konstrukcyjnie wiaty o nr 2 i nr 3 uwidocznione na załączniku do skarżonego postanowienia. Tym samym przedmiot postępowania uległ modyfikacji. Jednocześnie w aktach sprawy brak jest zawiadomienia stron o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W realiach niniejszej sprawy jest to w ocenie Sądu istotne naruszenie przepisów postępowania i gwarancji procesowych dla stron postepowania.

Odnośnie do wiat zgodnie z oświadczeniem P. M. G. wniesionym do protokołu kontroli z dnia 26 października 2022 r. wykonane zostały około 2012 bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi wskazać należy, co następuje.

Pojęcie wiaty nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym. Za podstawowe cechy wiaty uznaje się przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i charakteryzować się brakiem wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Wiata może też przylegać do budynku. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (por. wyroki NSA z: 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14; 7 czerwca 2017 r., II OSK 575/17; 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1091/18; 24 września 2019 r., II OSK 2266/18; 24 listopada 2020 r., II OSK 1973/20; 18 stycznia 2024 r., II OSK 2083/22 - opubl. w CBOSA). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że połączenie z innym budynkiem przez bezpośrednie przyleganie i wykorzystanie ścian istniejącego budynku stanowi o tym, że budynek ten nie jest wolnostojący. Budynek wolnostojący to budynek samodzielny w sensie konstrukcyjno-budowlanym i funkcjonalnym. Chodzi zatem o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym, nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi obiektami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 listopada 2012 r., II SA/Lu 696/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1522/18 - opubl. w CBOSA). W powołanym wyroku NSA podkreślił, że dla zastosowania zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. nie ma znaczenia okoliczność, czy wiata jest wolnostojąca czy też nie oraz jaką funkcję pełni (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 listopada 2012 r., II SA/Lu 696/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 31 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1522/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 757/24). W świetle powyższego organy powinny ponownie dokonać oceny zgodności z przepisami ujmowania w/w wiat jako części konstrukcyjnych budynku gospodarczego, a co za tym idzie objętych wraz z tym budynkiem (jako jednak całość) wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu nadal niewyjaśnione są okoliczności powstania budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej, co ma istotny wpływ na wyniki sprawy.

Z akt sprawy wynika, że co najmniej dwa obiekty budowlane poprzedzały w zbliżonej lokalizacji przedmiotowy budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej.

Jeśli chodzi o wątpliwości dotyczące powstania i podstaw prawnych realizacji budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej zauważyć należy, że w aktach sprawy zalega decyzja Starosty Gorlickiego nr 83/2005 z dnia 29 września 2005 r. nr AB.7351/B.87/2005 o pozwoleniu na budowę. Uwadze Sądu nie umknęło, że organ tę kwestię rozważał (s. 7 uzasadnienia postanowienia) uznając jednakże, że projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją obejmował realizację budynku gospodarczego o innej lokalizacji, t.j bardziej oddalonego od granicy działek nr ewid. [...] i [...] w B., zatem nie może zostać zakwalifikowany jako objęty tym pozwoleniem. W toku kontroli ustalono bowiem, że przedmiotowy obiekt budowlany przesunięty jest o 1, 07 m względem budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] (protokół oględzin PINB nr 153/2024 z dnia 23 maja 2024 r., akta administracyjne PINB bez numerów kart).

Jednak w aktach sprawy zalega projekt budowlany objętego przebudową budynku garażowo-gospodarczego na działce [...] w B. z sierpnia 2005 r. (k. 32). Na s. 2 wskazano, że projektowany obiekt będzie budynkiem wolnostojącym, jednokondygnacyjnym, zlokalizowanym przy granicy działki. W miejscu docelowej lokalizacji projektowanego budynku stoi obecnie budynek garażowo-gospodarczy. Oba budynki (istniejący i projektowany) stykać się miały ze sobą w granicy działki. Projektowany budynek jest konstrukcji stalowej, szkieletowej, posadowiony na fundamencie płytowym, o dwóch nawach. Szerszą nawę tworzą słupki stalowe rozstawione na siatce modularnej, konstrukcje dachu na tej części tworzą zaprojektowane lekkie dźwigary stalowe i płatwie stalowe. Węższą nawę tworzą dodatkowe słupki i leżące na nich przedłużenia pasów górnych kratownic. Na tej części także zaprojektowano płatwie stalowe, całość poszyta blachami fałdowymi ściennymi oraz dachowymi LINDAB. Usztywnienie całości tworzą tarcze arkuszy blach, a od strony północnej usztywnienie szkieletowej konstrukcji budynku przejmie mocowanie konstrukcji do ściany oddzielenia przeciwpożarowego (k. 31 akt administracyjnych PINB). W projekcie wskazano, że "istniejący budynek garażowo-gospodarczy wykazuje ślady wielokrotnej rozbudowy, płyta betonowa stanowiąca podłoże nierówna, elementy konstrukcyjne szkieletowego budynku wskazują na przekroczenie warunku użytkowania. Przekroczone są ugięcia elementów przekrycia, całość ma nieestetyczny wygląd. Jednak większość elementów istniejącego budynku będzie można użyć do ponownego wbudowania." (s. 3 projektu, k. 30 akt administracyjnych PINB). Powierzchnia przebudowywanego budynku garażowo-gospodarczego zbliżona jest do powierzchni obecnego obiektu budowlanego bez wiat (powierzchnia zabudowy 91, 77 m ˛, obecny budynek ma powierzchnię zabudowy 89, 6 m˛).

Podczas oględzin w dniu 26 października 2022 r. Pan M. G. oświadczył, że uzyskał pozwolenie na rozbudowę tego budynku garażowo-gospodarczego w 2005 r., lecz z uwagi na zmianę planów do rozbudowy w ramach tego pozwolenia nie doszło.

Z kolei w innym miejscu Pan M. G. oświadczył, że w latach 2000-2006 stała miejscu obecnego budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej drewniana wiata przy murowanym budynku gospodarczym na działce [...], która na prośbę sąsiada J. J. została rozebrana. Po rozbiórce tej wiaty został wybudowany obecnie istniejący budynek gospodarczy bez wiat, nie pamięta kiedy, ale na pewno po uzyskaniu pozwolenia na budowę z 2005 r. (protokół z przesłuchania z dnia 23 maja 2024 r., akta administracyjne PINB bez numeracji kart). Ponadto w aktach sprawy zalega także zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych z 21 stycznia 2006 r. oraz zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych z 21 stycznia 2006 r. oraz oświadczenie o przyjęciu obowiązków kierownika budowy z dnia 25 stycznia 2006 r. przez Pana J. W..

W aktach administracyjnych PINB zalega również oświadczenie pracownika Starostwa Powiatowego w Gorlicach o braku zarejestrowanych wniosków dotyczących działki [...] w związku z wydanym pozwoleniem na budowę z 2005 r.(karta o nr 49 akt administracyjnych PINB).

Tym samym istnieje szereg sprzeczności w materiale dowodowym i zachodzi konieczność ich wyjaśnienia. W szczególności czy na podstawie pozwolenia na budowę z 2005 r. przystąpiono do realizacji bądź czy zrealizowano przedmiotowy budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej.

Uwagę zwraca również to, że opis projektowanego budynku gospodarczo –garażowego z projektu budowlanego z sierpnia 2005 r. odpowiada opisowi obecnego budynku gospodarczego w zakresie obecności dwóch naw i materiałów, z których został wykonany. W jednym z pomieszczeń w obecnym budynku gospodarczym o konstrukcji stalowej znajduje się betonowa wylewka. Z kolei obecność betonowej wylewki w starym budynku gospodarczo-garażowym opisanym w projekcie budowlanym (pkt 6, s.3 projektu budowlanego, opis istniejącego budynku).

Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna pokazuje z kolei, że co najmniej od 1997 r. obok murowanego budynku gospodarczego na działce [...], na działce [...] znajdowały się jakieś obiekty budowlane, całkiem wyraźne na fotografii z 2003 r. Postawić należy pytanie kiedy została zlikwidowana wiata na opał, a w jej miejsce powstał budynek? Czy wiata na opał ulegał przekształceniu w budynek garażowo-gospodarczy, o którym mowa w pozwoleniu na budowę z 2005 r., który miał być przebudowany? Czy obecny budynek gospodarczy o konstrukcji stalowej jest powiązany czy to z wiatą czy ewentualnie uprzednio istniejącym budynkiem garażowo-gospodarczym?

Mając na uwadze niewyjaśnione okoliczności i rozbieżności w materiale dowodowym skarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organy dołożą wszelkich starań, aby zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 10 k.p.a., poczynią ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze wskazaniami zawartymi powyżej, wykorzystując w tym zakresie środki dowodowe, o których mowa w art. 75 k.p.a., w tym w miarę potrzeby zeznania świadków oraz rozstrzygną rozbieżności pojawiające się w zeznaniach strony M. G..

Jako, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające ją postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania, na którą składają się: kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 złotych, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 złotych.