Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2302/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1, art. 51m ust. 1, art. 52
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Siwek asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...]czerwca 2021 r. nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. orzekającej o odstąpieniu od nakładania na inwestorów K i S K obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót polegających na zabudowie tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w związku z pismem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej PINB) zobowiązał inwestorów do złożenia oceny technicznej przedmiotowej zabudowy tarasu. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. PINB odstąpił od nakładania na inwestorów obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane tj. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB) decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał iż "PINB dla [...] przedwcześnie zadecydował o odstąpieniu od nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania robot budowlanych w celu doprowadzenia zadaszenia tarasu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, gdyż nie zbadał, czy wykonane roboty budowlane wymagały uzyskania zgody właściwego organu. W przypadku, jeżeli taka zgoda była wymagana, PINB dla [...]zbada, czy inwestor ostatecznie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie."

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. PINB dla [...] wezwał Wspólnotę Mieszkaniową [...] do przedłożenia dokumentu wyrażającego jej zgodę na zabudowę przedmiotowego tarasu. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. poinformował, iż Wspólnota nie podjęła żadnej uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na zabudowę tarasu przynależnego do lokalu nr [...]

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy PINB dla [...], decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., orzekł o odstąpieniu od nakładania na inwestorów obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ uznał, że roboty budowlane polegające na wykonaniu zadaszenia części tarasu nie wymagały zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę, tak więc inwestorzy tych robót nie musieli posiadać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z ustaleń organu wynika, że zabudowa części tarasu została zabudowana lekką konstrukcją drewnianą ze ścianami z pleksy oraz zadaszeniem z pleksy. Wysokość zabudowy w najwyższym punkcie wynosi ok. 2,40 m. Ponadto zgodnie z opinią techniczną L P nr upr. [...] "zadaszenie części tarasowej realizowane było zgodnie z przedstawionymi rysunkami technicznymi, wiedzą techniczną i ogólnie przyjęta sztuką budowlaną. Dodatkowo w celu zabezpieczenia konstrukcji wykonano kotwienie do ściany za pomocą kotew chemicznych, które dodatkowo usztywniają i stabilizują całość konstrukcji. Wszelkie połączenia ze ścianą budynku są prawidłowo zabezpieczone przed wszelkimi skutkami erozji." Ponadto kontrola przeprowadzana przez inspektora nadzoru budowlanego nie wykazała jakichkolwiek nieprawidłowości odnośnie wykonanych robót. Nie stwierdzono również zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia na skutek wykonanych robót. Zatem - zdaniem organu - powyższe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i zgodnie ze sztuką budowlaną.

Odwołalnie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że w tej sprawie zrealizowano roboty budowlane polegające na zabudowaniu drewnianą konstrukcją ze ścianami oraz zadaszeniem z pleksy, części tarasu przynależnego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Wymiary konstrukcji to ok. 5,40 m x 3,75 m, w tym 35 cm zabudowy wystaje poza obrys tarasu w stronę dachu kondygnacji 4 piętra. Wysokość zabudowy w najwyższym punkcie wynosi ok. 2.40 m. Zabudowana część tarasu została ustawiona na podeście drewnianym wysokości ok. 10 cm. Przedmiotowa drewniana konstrukcja została przymocowana do elewacji budynku za pomocą kotew chemicznych oraz od strony balustrad do mocowań metalowych istniejących balustrad. Jak wskazała Wspólnota Mieszkaniowa w piśmie inicjującym postępowanie z dnia [...] sierpnia 2019 r., w wyniku wykonanych prac doszło do uszkodzenia oraz utraty gwarancji na części wspólne, które w przyszłości mogą prowadzić do zalań sąsiadów mieszkających piętro poniżej.

Zdaniem organu II instancji, PINB dokonał właściwej kwalifikacji w/w robót budowlanych, uznając, że zabudowanie części tarasu zadaszeniem o wysokości w najwyższym punkcie ok. 2,40 m nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W świetle art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r.) pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń (...) na obiektach budowlanych. Jeżeli jednak roboty te będą polegały na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 m, to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, będą one z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 wymagały zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W omawianym przypadku podczas kontroli na przedmiotowej nieruchomości, która miała miejsce w dniu 15 października 2019 r. przedstawiciel organu powiatowego ustalił, iż zadaszenie części przedmiotowego tarasu posiada wysokość zabudowy w najwyższym punkcie 2,40 m. W związku z tym organ uznał, iż brak było konieczności dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót budowlanych. Organ zwrócił uwagę na treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 listopada 2009 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1584), gdzie dodano do ww. rozporządzenia § 14a ust. 2, którym ustalono, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i logii. Z uwagi na powyższe wykonaną zabudowę części tarasu traktować należy, jako urządzenie budowlane, na wykonanie którego nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę.

[...]WINB zauważył, że organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do ustalenia, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w przypadku, kiedy na wykonane roboty wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. W omawianym przypadku wykonanie przedmiotowego zadaszenia części tarasu nie wymagało ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Dlatego bez wpływu na wynik sprawy administracyjnej pozostają kwestie związane z brakiem uchwały Wspólnoty w przedmiocie zgody w tym zakresie, czy to że tarasy uznawane są za części wspólne budynku.

Dodatkowo organ wskazał, że z przedłożonej do akt oceny technicznej sporządzonej przez technika budowlanego L P pełniącego funkcję kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno - budowlanej (nr uprawnień budowlanych [...]) wynika, iż jej autor stwierdził brak uwag dotyczących stanu technicznego zadaszenia, cyt.: "Zadaszenie części tarasowej zrealizowane zgodnie z przedstawionymi rysunkami technicznymi, wiedzą techniczną i ogólnie przyjętą sztuką budowlaną. Całość konstrukcji to lekka konstrukcja drewniana zakotwiona do istniejących już elementów zakotwienia wykonanych na etapie budowy budynku przez głównego Wykonawcę. Pokrycie zadaszenia to lekka obudowa w postaci płyt kanałowych poliwęglanowych. W celu zabezpieczenia konstrukcji wykonano kotwienie za pomocą kotew chemicznych, które dodatkowo usztywniają i stabilizują całość konstrukcji. Wszelkie połączenia ze ścianą są prawidłowo zabezpieczone przed skutkami erozji. Iniekcja kotew chemicznych została wykonana prawidłowo. Obróbki zadaszenia mają uniemożliwiać powodowanie zawilgocenia ściany budynku". [...]WINB nie znalazł podstaw do negowania przedmiotowego opracowania technicznego. Ponadto organ wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była legalność wykonanego zadaszenia, nie zaś stan techniczny budynku. Badanie stanu technicznego odbywa się bowiem w innym trybie, tj. 61 -70 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do argumentu skarżącej Wspólnoty w zakresie twierdzenia, iż wykonanie spornego zadaszenia części tarasu należy traktować jako rozbudowę, [...]WINB wskazał, że przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Rozbudową będzie więc powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego funkcjonalnie związaną w tym obiektem. Wyróżnikiem prac składających się na budowę jest powstanie nowej substancji budowlanej. W omawianym przypadku zauważyć należy, że zabudowanie drewnianą konstrukcją ze ścianami oraz zadaszeniem z pleksy części tarasu przynależnego do lokalu nr [...] nie zwiększyło ani kubatury budynku, co zostało wskazane również w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2019 r., ani jego powierzchni użytkowej, dlatego też powyższy argument Wspólnoty jest bezzasadny.

W związku z faktem, iż na wykonanie spornej zabudowy części tarasu nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonanie zgłoszenia, co pociąga za sobą stwierdzenie, iż inwestorzy nie musieli wykazywać prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, by wykonać omawiane roboty budowlane, brak było podstaw do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na inwestorów robót obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie:

a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osób niebędących już stroną w niniejszej sprawie, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.;

b) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której organ nie uzasadnił, na jakiej podstawie przyjął, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu zadaszenia tarasu nie wymagały skutecznego zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę, w związku z czym zaskarżona decyzja nie może zostać poddana kontroli instancyjnej, albowiem organ II instancji uzasadnił swoją decyzję w oderwaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej;

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym nie wskazano faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji organu I instancji;

- brak odniesienia się organu odwoławczego do wszystkich argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu;

d) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

- nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące uznaniem, iż roboty budowlane polegające na zabudowie tarasu zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie będą powodowały uszkodzeń części wspólnych, podczas gdy z notatki z oględzin tarasu z dnia [...] lipca 2021 r. autorstwa mgr inż. R Z jednoznacznie wynika, iż następstwem połączenia zadaszenia z dachem doszło do powstania ognisk rdzy na obróbkach blacharskich;

- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało pominięciem w treści zaskarżonej decyzji kwestii realizacji przez inwestorów prac budowlanych na części nieruchomości stanowiącej nieruchomość wspólną, co implikowało obowiązek przedłożenia przez inwestorów dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiocie zgody na realizację prac budowalnych na nieruchomości wspólnej;

- brak ustalenia, iż inwestorzy w osobach K K oraz S K nie posiadali tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowalne - taras wraz ze ścianami oraz balustradami stanowi nieruchomość wspólną, co implikuje konieczność uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej w formie uchwały na realizację prac budowalnych, która jednakże nie została wyrażona;

e) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego - zwłaszcza poprzez całkowite pominięcie kwestii braku posiadania przez inwestorów tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

f) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa;

II. prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż zabudowa tarasu trwale połączona z budynkiem oraz zmieniająca parametry budynku stanowi urządzenie budowlane;

b) art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie, a to w sytuacji gdy niewłaściwie zakwalifikowano zadaszenie tarasu jak urządzenie budowlane;

c) art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, a to w sytuacji gdy zadaszenie wzniesione nad tarasem jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co zostało potwierdzone przez opinię osoby posiadającą uprawnienia budowlane;

d) art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, w sytuacji gdy inwestorzy nie posiadają tytułu prawnego do dysponowania nieruchomości na cele budowalne, co powinno skutkować nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego przez inwestorów;

e) art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania skutkujący pominięciem kwestii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

f) art. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego brak zastosowania skutkujący pominięciem kwestii nieposiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlanego, które zgodnie z powołanym przepisem jest warunkiem sine qua non prac budowalnych podlegających wskazanej wyżej ustawie.

Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik Wspólnoty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości z powodu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż kluczowe znaczenie ma fakt, iż inwestorzy K i S K w dniu [...] sierpnia 2021 r. zawarli umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...]. Nowym właścicielem przedmiotowego lokalu został Ł W. Tym samym K i S małżonkowie K stracili przymiot strony w niniejszym postępowaniu zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] sierpnia 2021 r. i mimo zmiany podmiotowej została doręczona K i S K, co powoduje, iż została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

W skardze wskazano ponadto na naruszenie art. 15 k.p.a., gdyż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera żadnego wyjaśnienia dlaczego organ uznał, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu zadaszenia tarasu nie wymagały skutecznego zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca nie mogła w treści odwołania od decyzji organu I instancji odnieść się do rozstrzygnięcia, albowiem nie znała jego podstawy.

Pełnomocnik Wspólnoty podniósł ponadto zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące uznaniem, iż roboty budowlane polegające na zabudowie tarasu zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie będą powodowały uszkodzeń części wspólnych, podczas gdy z notatki z oględzin tarasu z dnia [...] lipca 2021 r. autorstwa mgr inż. R Z jednoznacznie wynika, iż następstwem połączenia zadaszenia z dachem doszło do powstania ognisk rdzy, co świadczy o nieprawidłowym zabezpieczeniu konstrukcji na obróbkach blacharskich. Nadto organ II instancji ustalił nieprawidłowy stan faktyczny poprzez stwierdzenie, że w wyniku zabudowy tarasu nie doszło do zmiany parametrów budynku. Zdaniem strony skarżącej, w części taras posiada wydzieloną ścianami i zadaszeniem przestrzeń, która zwiększyła pierwotną kubaturę obiektu, w związku z czym doszło do zmiany istotnych parametrów budynku.

Co więcej, organ II instancji niewystarczająco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, co skutkowało pominięciem w treści zaskarżonej decyzji kwestii realizacji przez inwestorów prac budowlanych na części nieruchomości stanowiącej nieruchomość wspólną, co implikowało obowiązek przedłożenia przez inwestorów dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiocie zgody na realizację prac budowalnych na nieruchomości wspólnej.

Zwrócić należy uwagę również na naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza poprzez całkowite pominięcie kwestii braku posiadania przez inwestorów tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W ocenie skarżącej Wspólnoty, organ nieprawidłowo zakwalifikował zabudowę tarasu jako urządzenie budowlane, co doprowadziło do naruszenia art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem skarżącej, zabudowa przedmiotowego tarasu nie może zostać zakwalifikowana jako urządzenie budowlane, ponieważ jego celem nie jest zapewnienie możliwości użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2003 r., IV SA 4257/01 "Zabudowa tarasu nie jest urządzeniem budowlanym". Urządzenie budowlane to urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak: przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zatem zabudowę tarasu trudno zaliczyć do takich urządzeń. W § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych wskazano, iż: "Na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii", lecz w tym przepisie nie wymieniono tarasów, a co za tym idzie nie należy stosować tej regulacji do tarasów, które posiadają odrębną definicję od balkonów i loggii. Zatem w świetle definicji urządzenia budowlanego, zawartej w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nie ulega wątpliwości, że zadaszenie tarasu nie może być zakwalifikowane jako urządzenie budowlane, ponieważ jego celem nie jest zapewnienie możliwości użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Zadaszenie tarasu nie jest też urządzeniem technicznym, gdyż przepisem art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane ustawodawca orientacyjnie wskazuje rodzaj tego typu urządzeń. Prowadzi to do wniosku, iż inwestor, dokonując montażu zadaszenia tarasu, wykonał roboty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy prawo budowlane, a więc których wykonanie podlega przepisom tej ustawy.

Co więcej, istotnym jest że inwestorzy zabudowali część tarasu konstrukcją drewnianą ze ścianami z pleksy oraz zadaszeniem z pleksy. W związku z czym taras w części posiada wydzieloną ścianami i zadaszeniem przestrzeń, która zwiększyła pierwotną kubaturę obiektu, doszło zatem do zmiany istotnych parametrów budynku. Prace te należy zakwalifikować jako przebudowę budynku w rozumieniu art. 3 ust. 7a Prawa budowlanego, zmieniają one bowiem parametry użytkowe i techniczne istniejącego budynku. Zmiana ta dotyczy zarówno zwiększenia powierzchni zadaszenia budynku, jego modyfikacje poprzez wykonanie zadaszenia nad tarasem. W konsekwencji powyższego zabudowa tarasu powinna zostać wzniesiona na podstawie pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy naruszył także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez to, że organ nie odniósł się do dokumentów przedstawionych w czasie postępowania świadczącym o tym, że zabudowa tarasu została wykonana w sposób nieodpowiedni. Powyższe doprowadziło również do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, a to w sytuacji gdy zadaszenie wzniesione nad tarasem jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co zostało potwierdzone przez opinię osoby posiadającą uprawnienia budowlane.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. uczestnicy postępowania K K i S K wnieśli o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Uczestnicy wskazali, że to oni byli inwestorami i do ostatniej chwili przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy również właścicielami lokalu. W związku z tym, że decyzja organu odwoławczego utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji o odstąpieniu od nałożenia na inwestorów obowiązków nie powstała konieczność zawiadamiania nowego właściciela o toczącym się postępowaniu, gdyż w żaden sposób nie zostały naruszone jego uprawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że została ona wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej uchylenia.

Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zastosowanie w tej sprawie mają więc przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r. (art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2020 r., poz. 471).

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją było prowadzone w trybie naprawczym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Wszczęcie postępowania w tym trybie jest możliwe w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Organy ustaliły, że lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] znajduje się na [...] piętrze budynku (ostatnia kondygnacja), a do mieszkania od strony południowo-zachodniej przynależy taras o powierzchni ok. 38 m2. Sporne roboty budowlane polegały na zabudowaniu części tego tarasu drewnianą konstrukcją ze ścianami oraz zadaszeniem z pleksy. Wymiary konstrukcji to ok. 5,40 m x 3,75 m, w tym 35 cm zabudowy wystaje poza obrys tarasu w stronę dachu kondygnacji 4 piętra. Wysokość zabudowy w najwyższym punkcie wynosi ok. 2.40 m. Zabudowana część tarasu została ustawiona jest na podeście drewnianym o wysokości ok. 10 cm. Przedmiotowa drewniana konstrukcja została przymocowana do elewacji budynku za pomocą kotew chemicznych oraz od strony balustrad do mocowań metalowych istniejących balustrad. Organ nie ustalił dokładnej daty wykonania tych robót budowlanych. Z akt sprawy wynika jednak, że zostały one wykonane latem 2019 r.

Ustalenia więc w tej sprawie wymagało czy na wykonanie tych robót konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę albo dokonanie przez inwestorów zgłoszenia. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zabudowa tarasu jest różnie kwalifikowana (jako rozbudowa budynku, jego przebudowa albo jako instalowanie urządzenia budowlanego), w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy, w szczególności rodzaju wykonanych robót budowlanych, położenia tarasu czy funkcji, jak ma pełnić w związku z zabudową (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r., II OSK 655/15 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W skardze podniesiono, że przedmiotowe roboty budowlane powinny być zakwalifikowane jako rozbudowa lub przebudowa budynku, a nie jako instalowanie urządzenia budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, urządzenia budowlane to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Organ powołał się na przepis § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 74, poz. 836), w którym ustalono, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i logii. Przedmiotowa konstrukcja zabudowy tarasu oparta na drewnianych słupach jest przymocowana do ściany budynku oraz do mocowań metalowych istniejących balustrad i wraz z tarasem stanowi całość funkcjonalno-użytkową (zapewnia ochronę tarasu przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi). Charakter i konstrukcja zadaszenia wyklucza traktowanie tego obiektu jako loggi, nie stanowi bowiem "wnęki", lecz stanowi odrębną konstrukcję znajdującą się na ostatniej kondygnacji budynku.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r.) pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń (...) na obiektach budowlanych. Jeżeli jednak roboty te będą polegały na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 m, to zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, będą one z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 wymagały zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W omawianym przypadku ustalono, iż zadaszenie części przedmiotowego tarasu posiada wysokość zabudowy w najwyższym punkcie 2,40 m. W związku z tym organ uznał, iż brak było konieczności dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót budowlanych.

W ocenie Sądu, przedmiotowe roboty budowalne polegające na zadaszeniu i zabudowie tarasu nie mogły zostać zakwalifikowane jako instalowanie urządzenia na obiekcie budowlanym w myśl art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowalnego. Zabudowa ta stanowi konstrukcję opartą o drewniane słupy, która nie pełni wyłącznie funkcji zadaszenia tarasu, a służy pełniejszemu wykorzystaniu tarasu do celów rekreacyjnych, stanowi również z budynkiem całość techniczno – użytkową, zapewniając jego obsługę. Z uwagi na samodzielność konstrukcyjną (własne słupy, wypełnienie części ścianek i zadaszenia z pleksy, co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy) nie można uznać tej konstrukcji za urządzenie podobne do krat, żaluzji, rolet czy zabudowy balkonów i loggi. Sąd podziela w tym zakresie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 3 pkt 9 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.

W ocenie Sądu, organ powinien rozważyć zakwalifikowanie tych robót budowalnych jako przebudowy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Za przebudowę uważa się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W świetle powyższej definicji zasadnicza różnica pomiędzy przebudową a rozbudową polega na tym, że w przypadku rozbudowy dochodzi do zwiększenia kubatury lub powierzchni istniejącego obiektu, podczas gdy przy przebudowie zasadniczo pozostają one bez zmian. W ocenie Sądu, bezsporne jest, że w tej sprawie nie doszło do zwiększenia powierzchni zabudowy budynku, gdyż konstrukcja zadaszenia nie wykracza poza obrys budynku. Wykonanie przedmiotowego zadaszenia nie doprowadziło do powstania nowego pomieszczenia, a jedynie osłonięcia legalnie wybudowanego tarasu, poprawiającego funkcjonalność tarasu, zwiększającego jego funkcje użytkowe, co tym bardziej świadczy o jego przebudowie niż rozbudowie. Bryła budynku również nie została naruszona, nie zwiększyła się wysokość obiektu. Wykonane przez inwestorów zadaszenie nie powiększyło więc kubatury budynku, nie została wykonana żadna dodatkowa ściana na tarasie, nie doszło do zamknięcia otwartej przestrzeni tarasu a jedynie do jego zadaszenia i osłonięcia części tarasu materiałem z pleksy. W wyroku z dnia 9 maja 2014 r., II OSK 573/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu zabudowy tarasu konstrukcją drewnianą wypełnioną szkłem nie można kwalifikować jako rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Wykonana w tym przypadku konstrukcja składała się dodatkowo z trzech ram wypełnionych szkłem. W podobny sposób powszechnie zabudowuje się również loggie w budynkach, co chroni przed hałasem i opadami atmosferycznymi z zewnątrz. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w takim stanie faktycznym należałoby raczej mówić co najwyżej o przebudowie w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, gdyż jest to inny przypadek, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu, przedmiotowe roboty budowlane należałoby raczej kwalifikować jako przebudowę, która nie doprowadziła do zwiększenia kubatury budynku, lecz do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Na skutek zabudowy tarasu inwestorzy nie uzyskali dodatkowej powierzchni użytkowej czy mieszkalnej, a zwiększyli funkcjonalność istniejącego tarasu. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa Prawa budowlanego (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020 r.) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy, której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej. Organ powinien więc ustalić, czy w okolicznościach faktycznych tej sprawy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki wskazujące na konieczność uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę. W zależności od tych ustaleń organ powinien stwierdzić czy zachodzi przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do prowadzenia postępowania naprawczego w tej sprawie.

Kolejną kwestią, która wymaga również ustalenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest zaistnienie innych przesłanek wszczęcia postępowania naprawczego, tj. przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego (prowadzenie lub wykonanie robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach). Organ odwoławczy nie wypowiedział się w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, iż również do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (uchwała składu 7 sędziów NSA z 3 października 2016 r., II OPS 1/16).

W odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 4 Prawa budowlanego poprzez pominięcie kwestii posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (braku zgody Wspólnoty na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych), wskazać należy, iż Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do realizowanych przez niego robót budowlanych (zob. wyroki NSA: z 28 maja 2020 r., II OSK 2396/19; z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 520/19; z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 714/19). Powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10, według której, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istotą powyższej uchwały jest bowiem to, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2014 r., II OSK 1900/12). W związku z powyższym w tej sprawie organ dopiero po stwierdzeniu, że zachodzi któraś z przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego do prowadzenia postępowania naprawczego w celu ewentualnej legalizacji robót budowlanych obowiązany będzie ustalić czy inwestorzy (ich następcy prawni) posiadają w zakresie wykonanych robót budowalnych prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. należy w tym zakresie uznać za przedwczesne.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osób niebędących stroną w niniejszej sprawie, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego (według stanu prawnego obowiązującego do dnia 19 września 2020 r.) inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie wskazuje się, że kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. Dominuje pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby go do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego i inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania, na rzecz innych osób (por. wyroki NSA: z 6 marca 2008 r., II OSK 158/07, z 10 maja 2013 r., II OSK 66/12, z 15 maja 2012 r., II OSK 338/11). Zatem adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinien być co do zasady inwestor, a jeżeli nie jest on już właścicielem obiektu budowlanego, ani nie przysługuje mu żadne inne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzja powinna zostać skierowana – co do zasady - do obecnego właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Warto w tym miejscu zauważyć, że tak ugruntowane poglądy orzecznictwa znalazły odzwierciedlenie w nowym brzmieniu art. 52 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowiąc, że "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego", wprost wskazuje na kolejność podmiotów, które mają być adresatami decyzji wydawanych przez organy nadzoru budowlanego.

W orzecznictwie wskazuje się również, że nie można prawnie wykluczyć możliwości skierowania nakazu rozbiórki solidarnie do inwestora i właściciela nieruchomości (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1316/18; z 22 lutego 2017 r., II OSK 1479/15). Art. 52 Prawa budowlanego nie wskazuje wprost, kto ma być adresatem decyzji, gdyż to zależy w każdym przypadku od ustaleń stanu faktycznego sprawy i od uznania organu wydającego decyzję administracyjną, która powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Oczywiście właściciel ma najszersze prawo do nieruchomości i to od niego zależy, czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w drodze umowy przekaże innemu podmiotowi, w jakim zakresie i na jaki czas. (...) Jednak nie można wykluczyć w niektórych przypadkach nałożenia obowiązku rozbiórki solidarnie na właściciela nieruchomości i inwestora (wyrok NSA z 12 października 2021 r., II OSK 2797/18). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w swoim orzecznictwie, że warunkiem skierowania nakazu rozbiórki do obu tych podmiotów jest skuteczność i wykonalność nałożonego nakazu rozbiórki, ponieważ w okolicznościach konkretnej sprawy wspólne działania inwestora i właściciela nieruchomości mogą być interpretowane jako próba uniemożliwienia skutecznego wykonana nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, której istnienie ani prawnie, ani społecznie jest nieakceptowalne (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1316/18).

Pełnomocnik skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej wskazał w skardze, że inwestorzy K K i S K w dniu [...] sierpnia 2021 r. zawarli umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...]. W jego ocenie, zaskarżona decyzja z [...] sierpnia 2021 r., pomimo zmiany podmiotowej, została doręczona inwestorom, co powoduje, iż została skierowana do osób niebędących stronami w sprawie. W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osób niebędących stroną w sprawie, gdyż nie można uznać, że inwestorzy nie byli stronami w tej sprawie, ich dotyczyła decyzja organu I instancji, brali też udział w postępowaniu odwoławczym. Ponadto, nie jest wykluczone skierowanie decyzji solidarnie do inwestora i właściciela nieruchomości, przy czym zależy to od okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, które w tej sprawie nie zostały w tym zakresie wyczerpująco ustalone. Organ powinien uznać za stronę postępowania nowego właściciela lokalu nr [...], do którego przynależy sporny taras i ewentualnie uwzględnić następstwo prawne przy ponownym wydaniu decyzji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której organ nie uzasadnił, na jakiej podstawie przyjął, iż roboty budowlane polegające na wykonaniu zadaszenia tarasu nie wymagały skutecznego zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę, wskazać należy, iż rację ma strona skarżąca, że organ I instancji nie zawarł w uzasadnieniu decyzji żadnej analizy prawnej, stwierdzając jedynie, że wykonane roboty budowalne nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Taka analiza została przeprowadzona dopiero przez organ odwoławczy, co uniemożliwiło stronie podniesienie odpowiednich zarzutów w postępowaniu administracyjnym. Nie było to jednak uchybienie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, że zasadą jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji, niejednokrotnie skutkujące zmianą oceny stanu prawnego sprawy dokonanej przez organ I instancji.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich argumentów podniesionych przez Wspólnotę w odwołaniu, stwierdzić należy, że w skardze nie wskazano konkretnie, do których zarzutów odwołania nie odniósł się organ odwoławczy. W ocenie Sądu, organ odniósł się w sposób mniej lub bardziej szczegółowy do wszystkich zarzutów odwołania.

W skardze zarzucono ponadto organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące uznaniem, iż roboty budowlane polegające na zabudowie tarasu zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie będą powodowały uszkodzeń części wspólnych, podczas gdy z notatki z oględzin tarasu z dnia [...] lipca 2021 r. autorstwa mgr inż. R Z jednoznacznie wynika, iż następstwem połączenia zadaszenia z dachem doszło do powstania ognisk rdzy na obróbkach blacharskich, jak również naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania, a to w sytuacji gdy zadaszenie wzniesione nad tarasem jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co zostało potwierdzone przez opinię osoby posiadającej uprawnienia budowlane. W tym zakresie rację ma organ odwoławczy, że w niniejszym postępowaniu naprawczym organ badał przede wszystkim legalność wykonanego zadaszenia, a nie stan techniczny budynku. Ocena czy obiekt budowalny lub jego część znajduje się w odpowiednim stanie technicznym dokonywana jest – co do zasady - w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Okoliczność czy roboty budowalne zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska może jednak podlegać ocenie w postępowaniu naprawczym w ramach przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien się więc ustosunkować do wniosków przedstawionej przez Wspólnotę ekspertyzy technicznej w ramach oceny zaistnienia tej przesłanki.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – również decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę, organ I instancji zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, w szczególności w zakresie kwalifikacji materialnoprawnej spornych robót budowlanych oraz zakresu podmiotowego tego postępowania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).