Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 131/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 grudnia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z dnia 23 maja 2018 r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej H. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 4 grudnia 2018 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.), a także art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935),

po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. P. od decyzji Starosty [...] z dnia 23 maja 2018 r. (znak: [...]),

utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 23 maja 2018 r. (znak: [...]) Starosta [...] orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość ozn. jako dz. nr [...] i dz. nr [...], obr. B. zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", na rzecz H. P..

W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie H. P. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania z zachowaniem określonego w ustawie z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1311 – dalej jako: ustawa lub ustawa o komercjalizacji PKP) terminu do jego złożenia oraz że spełniony został w stosunku do ww. nieruchomości warunek jej nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa, z dniem 1 czerwca 2003 r., co potwierdzone zostało ostateczną decyzją Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. (znak: [...]), przy jednoczesnym wystąpieniu negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania, polegającej na stwierdzeniu nieprzerwanego, co najmniej 30-letniego i trwającego do 31 maja 2003 r., samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez Firma A lub jego poprzedników prawnych (art. 37a ust. 7 ww. ustawy).

Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] wniosła H. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając powyższemu rozstrzygnięciu, iż wydane zostało z naruszeniem:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz pobieżne rozpoznanie sprawy i nie wyczerpujące rozpoznanie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę,

* art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy państwowej,

* art. 37a ustawy o komercjalizacji [...], poprzez uznanie, iż zachodzą podstawy do odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za dz. nr [...] i dz. nr [...] obr. B. , o łącznej powierzchni 0,0333 ha, zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki skutkujące koniecznością orzeczenia o wypłacie należnego odszkodowania za zajęty grunt.

Ponadto odwołująca wskazała, iż zbieranie dokumentacji dowodowej przez Starostę T. (w zakresie przedmiotowej sprawy) przez okres niespełna 1,5 roku, ograniczało się jedynie do wystąpienia w dniu 20 grudnia 2017 r. do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w likwidacji z siedzibą w W. z prośbą o informacje, co do istnienia zdjęć lotniczych dla nieruchomości obejmujących dz. nr [...] i nr [...] obr. B. , mimo iż wytyczne co do dalszego prowadzenia sprawy zostały jednoznacznie wskazane przez organ II instancji. Stwierdzono bowiem, że Starosta [...] uchybił przepisom postępowania administracyjnego, podnosząc przy tym, iż wskazanie posiadania samoistnego przez 30 lat do dnia 31 maja 2003 r., musiało być jednoznaczne i niebudzące wątpliwości, gdyż ustawodawca łączył z tą okolicznością utratę prawa do odszkodowania w przedmiotowym postępowaniu, natomiast ciężko było się doszukiwać tej jednoznaczności w przedmiotowej sprawie, gdyż jak sam organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 maja 2018 r. "domniemywać należy, iż zajęcie przedmiotowej nieruchomości na cele kolejowe nastąpiło w związku z budową ukończonej w 1899 linii kolejowej nr [...] "[...]". Zwrócono przy tym uwagę, że domniemanie nie stanowi udowodnienia, tym bardziej, że materiał dowodowy zebrany dotychczas w aktach sprawy wskazywał, iż Firma A lub jej poprzednicy prawni nie byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości obejmujących dz. nr [...] i nr [...] obr. B. , przez okres 30 lat.

Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda wskazał na wstępie, że przedmiotem postępowania odwoławczego była sprawa ustalenia i wypłaty na rzecz H. P. odszkodowania za nieruchomość ozn. jako dz. nr [...] i dz. nr [...] obr. B. D. , objęta księgą wieczystą nr [...], która to nieruchomość stała się z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r., własnością Skarbu Państwa, oddaną w użytkowanie wieczyste [...], w trybie art. 37a ustawy o komercjalizacji [...] oraz w oparciu o przepisy u.g.n. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wymienił kolejno wydane w przedmiotowej sprawie decyzje, wskazując, że powodem przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania była kwestia konieczności ustalenia przez ten organ zaistnienia (lub braku) negatywnej przesłanki określonej w art. 37a ust. 7 ww. ustawy. Wyjaśniono przy tym – z powołaniem się na art. 7 i art. 77 k.p.a. – że w tym zakresie zalecono organowi I instancji przeprowadzenie z urzędu pełnego postępowania wyjaśniającego w sprawie i wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z wykonywaniem władztwa nad tą nieruchomością przez Firma A w celu prawidłowego zbadania czy w sprawie tej zachodziła, czy też nie przesłanka z art. 37a ust. 7 ww. ustawy, dotycząca samoistnego nieprzerwanego posiadania tej nieruchomości przez Firma A w okresie 1973-2003. Wskazano bowiem, iż Starosta [...] przed ponownym wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, powinien w pierwszej kolejności ustalić okoliczności faktyczne w przedmiotowej sprawie w oparciu o wyczerpująco zebrany i zbadany materiał dowodowy, zaś w sytuacji potwierdzenia braku negatywnej przesłanki w postaci samoistnego posiadania Firma A lub jej poprzedników prawnych przedmiotowej nieruchomości przez okres co najmniej 30 lat, ustalając wysokość odszkodowania organ I instancji powinien oprzeć się w tym zakresie na prawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym (po stosownej jego analizie i uznaniu, iż może stanowić przydatny dowód dla potrzeb postępowania).

W dalszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 37a ust. 1 i 7 ustawy o komercjalizacji Firma A , w oparciu o który wskazano, że ustalenie i wypłata odszkodowania następuje przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek, tj. dana nieruchomość musi wchodzić w skład linii kolejowej, nieruchomość taka nie stanowiła w dacie 1 czerwca 2003 r. własności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, czy też przedsiębiorstwa "Firma A oraz z wnioskiem o ustalenie odszkodowania wystąpić miał właściciel nieruchomości w terminie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r., przy czym wszystkie te przesłanki musiały być spełnione łącznie.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. (znak: [...]) stwierdzono, iż z dniem 1 czerwca 2003 r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] [...] położonej w jedn. ewid. B. , obr. B. , ozn. jako dz. nr [...] i nr [...], tj. prawo własności przez Skarb Państwa oraz prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz Firma A pozostającego w dniu 28 lutego 2003 r. własnością H. P.. Podkreślono przy tym, że decyzją tą stwierdzono również nabycie z mocy prawa, z dniem 1 czerwca 2003 r., przez Firma A prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz prawa własności urządzeń infrastruktury kolejowej na nim posadowionych. Wobec powyższego, organ II instancji wskazał, że osobą uprawnioną do ubiegania się o przedmiotowe odszkodowanie w postępowaniu była H. P., która wystąpiła ze stosownym wnioskiem o odszkodowanie w zakreślonym ustawą terminie. Nadmieniono także, że przedmiotowa nieruchomość ozn. jako dz. nr [...] i dz. nr [...] obr. B. , objęta była księgą wieczystą nr [...], w której w dziale II jako właściciel ujawniona była H. P., zaś obecnie nieruchomość ta pozostawała własnością Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Firma A i ujawniona była w księdze wieczystej nr [...] Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowiło zagadnienie okresu oraz charakteru wykonywania posiadania przez Firma A i jego poprzedników prawnych względem nieruchomości, której dotyczyła decyzja Starosty [...] z dnia 23 maja 2018 r. (znak: [...]). W oparciu o powyższe wskazano, że kolejną kwestią wymagającą ustalenia było zatem władztwo ww. spółki nad przedmiotową nieruchomością, czy miało ono cechy posiadania samoistnego oraz czy trwało nieprzerwanie przez 30 lat – od 31 maja 1973 r. do 31 maja 2003 r.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy podał, że zgodnie z treścią decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. (znak: [...]) oraz wszelkich ustaleń z niej wynikających, przedmiotowa nieruchomość wchodziła w skład linii kolejowej i od dnia 28 lutego 2003 r. znajdowała się we władaniu Firma A Organ II instancji zaznaczył również, że przy analizie sposobu posiadania należało mieć na uwadze kryteria odróżniające posiadanie samoistne od posiadania o charakterze zależnym. W tym zakresie Wojewoda zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o komercjalizacji Firma A nie określały, co należało rozumieć pod pojęciem "posiadania samoistnego", w związku z czym pojęcie to należało rozpatrywać na gruncie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm. – dalej jako: k.c.), w szczególności art. 336, art. 337 i art. 140 k.c., których treść przytoczono. Organ odwoławczy odnosząc się do treści ww. przepisów wskazał, że na posiadanie samoistne składają się zatem dwa elementy, tj. corpus (element fizyczny, w którym osoba włada rzeczą faktycznie) oraz animus (oznacza wolę władania rzeczą dla siebie, a więc tak, jak właściciel, którą to wolę osoba taka musi uzewnętrzniać). Ponadto Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że posiadanie samoistne może występować nie tylko w sytuacji, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właścicielskich, lecz także wówczas, gdy wie, że właścicielem nie jest, ale chce posiadać rzecz i posiada ją tak, jakby był właścicielem, przy czym świadomość posiadacza, że nie jest właścicielem posiadanej rzeczy, ma jedynie wpływ na kwalifikowanie istnienia dobrej lub złej wiary posiadacza samoistnego. Podano przy tym, że o charakterze posiadania nie decyduje stan prawny, na którego podstawie nastąpiło objęcie rzeczy we władanie, lecz sposób tego władania, co oznacza, że w konkretnym stanie faktycznym, brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby. Podkreślono również, że ustawa o komercjalizacji Firma A , wskazując jako negatywną przesłankę ustalenia odszkodowania konieczność samoistnego posiadania przez Firma A nieruchomości, nie odnosi się do jego wiedzy co do osoby właściciela, a stwierdza jedynie, że gdy owo samoistne posiadanie miało miejsce nieprzerwanie przez 30 lat do dnia 31 maja 2003 r. dotychczasowym właścicielom nieruchomości nie przysługuje roszczenie o odszkodowanie, co tym samym oznacza, że wiedza posiadacza o właścicielu nie ma znaczenia dla wyłączenia obowiązku uiszczenia odszkodowania w sytuacji, gdy dana nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym. Zaznaczono także, że okoliczność, czy posiadacz samoistny miał wiedzę o tym, iż nie jest właścicielem nieruchomości, nie miała znaczenia dla oceny skutków takiego posiadania przewidzianych w ustawie o komercjalizacji Firma A . Wyjaśniono również, iż nawet gdyby Firma A wiedziała o tym, iż prawo własności jej nie przysługuje nie miałoby to znaczenia dla określenia charakteru (samoistności) przedmiotowego posiadania, a oznaczało jedynie, że posiadanie to było realizowane w złej wierze. Podkreślono bowiem ponownie, że wiedza posiadacza o istnieniu właściciela posiadanej przez niego rzeczy nie wpływa na samoistność posiadania, o ile posiadanie to wypełnia przesłanki z art. 336 k.c. określające (definiujące) posiadacza samoistnego. W tym zakresie wskazano, że o samoistności posiadania w rozumieniu art. 336 k.c. decyduje zamiar władania rzeczą dla siebie i fizyczne władanie tą rzeczą. Dodano także, że posiadacz który wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać rzecz tak jak właściciel i wolę swoją manifestuje, jest traktowany jako posiadacz samoistny.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda wskazał, że weryfikacja powyższych kwestii dokonana przez Starostę T. w decyzji z dnia 23 maja 2018 r. (znak: [...]) na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż Firma A i jego poprzednicy prawni wykonywali na przestrzeni miarodajnego okresu w sposób nieprzerwany posiadanie o charakterze samoistnym, co wyłączało zasadność ustalenia i wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość na rzecz jej byłego właściciela, tj. H. P.. Podkreślono również, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 23 maja 2018 r. (znak: [...]) Starosta T. powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2016 r., z którego wynikało, że art. 37a ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż odszkodowanie przysługuje za grunty zajęte pod budowę linii kolejowej, a nie jej modernizację czy elektryfikację, tym niemniej ze względów systemowych, uznania, iż odszkodowanie powinno być przyznawane za każdą formę odjęcia własności prywatnej na cele publiczne, przyjąć należałoby, iż odszkodowanie przysługuje także w związku z modernizacją istniejącej linii kolejowej, w razie zajęcia dodatkowej, dotychczas niezajętej przez linię kolejową nieruchomości lub jej części. Zwrócono jednak uwagę, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania powinno w sposób niebudzący wątpliwości ustalić czy, a jeżeli tak to jaka część nieruchomości została zajęta (przejęta w posiadanie samoistne) przez jednostkę organizacyjną – poprzednika prawnego, w związku z tymi działaniami. Zaznaczono także, że z żadnych materiałów nie wynikało, aby budowano linię kolejową (według strony skarżącej istniała już w 1899 r.), sam zaś proces elektryfikacji polegał na wyposażeniu linii kolejowej już istniejącej w sieć trakcyjną. Dodano przy tym, że plan realizacyjny zakładał jedynie wywłaszczenie pasa szerokości 4 m, celem umożliwienia dojazdów, natomiast sam proces elektryfikacji wiązał się z możliwością zajęcia, ale w drodze wywłaszczenia, dodatkowych nieruchomości, czy raczej ich fragmentów. Podniesiono również, że z materiału dowodowego nie wynikało natomiast, aby w procesie przeprowadzenia elektryfikacji linii kolejowej w sposób nieformalny została zajęta nieruchomość skarżącego, a nawet jeżeli tak się faktycznie stało, to jaki fragment tej nieruchomości zajęto.

Następnie Wojewoda podał, że w dalszej części uzasadnienia decyzji Starosta T. wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonej w Archiwum Narodowym w K. kwerendy dokumentacji archiwalnej zespołów Prezydium Państwowej Rady Narodowej w N. Urzędu Miasta Z. i Gminy T. oraz Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. celem odszukania dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie czy dz. nr [...] i dz. nr [...] obr. B. , które weszły w skład linii kolejowej na dzień 31 maja 2003 r., pozostawały w posiadaniu samoistnym Firma A lub jego poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, nie stwierdzono aby w powyżej wymienionych zespołach archiwalnych znajdowały się jakiekolwiek dokumenty odnoszące się do przebudowy linii kolejowej "[...]". Tym samym zdaniem organu odwoławczego, uznać należało, iż na odcinku linii kolejowej [...], wybudowanej w 1899 r. (budowa zakończona 15 października 1899 r.) przebiegającym przez dz. nr [...] i dz. nr [...], będące przedmiotem decyzji, szlak kolejowy pozostawał niezmienny. Zaznaczono przy tym, że ustalenia te harmonizowały z obrazem przedmiotowego fragmentu linii kolejowej przedstawionym na zdjęciu pozyskanym przez organ I instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1977 r. Wyjaśniono przy tym, że z dokumentacji tej według ustaleń organu I instancji wynikało, że grunt ozn. jako dz. ewid. nr [...], obr. B. częściowo stanowił teren zielony, częściowo zajęty był pod nasyp kolejowy oraz część torowiska. Wskazano również, że w obszarze przedmiotowej działki brak było widocznych śladów przeprowadzania prac związanych ze zmianą lokalizacji przebiegu linii kolejowej, które to ślady widoczne były wyraźnie w okolicznym obszarze aktualnej dz. ewid. [...] obr. B. zaś grunt ozn. obecnie jako dz. nr [...] obr. B. , stanowił częściowo teren zielony, częściowo wykorzystywany był jako szlak drożny. Podano przy tym, że w obszarze przedmiotowej działki brak było widocznych śladów prowadzenia prac związanych ze zmianą przebiegu linii kolejowej.

Dodatkowo Wojewoda zwrócił uwagę na zebrane w ramach materiału dowodowego dokumenty, tj. decyzję Nr [...] Urzędu Powiatowego w N. Wydział Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej Ochrony Środowiska i Komunikacji z dnia 25 lutego 1974 r. (znak: [...]) zatwierdzającej plan realizacyjny dla elektryfikacji linii kolejowej "[...]", którego integralną część stanowił ogólny plan realizacyjny, z którego wynikało, iż na terenie podstacji trakcyjnej [...] projekt techniczny będzie obejmował dwa miliony zasilaczy i kabli powrotnych oraz ze względu na poprawienie bezpośredniego połączenia minusowe do torów przewidziane podłączenia po 3 sztuki kabli powrotnych do każdego toru kolejowego, tj. w kierunku M. oraz w kierunku Z., a także załącznik graficzny do ww. planu realizacyjnego obejmującego linię [...] (Elektryfikacja ZTE Stacja B. nr [...] – [...]). Podkreślono przy tym, że na opracowaniu przedstawiono przebieg linii kolejowej przez teren przedmiotowych działek, a nadto, że powyższe dokumenty wykazywały istnienie torowiska w ramach trasy Z. (w 1972 r.) – C. , na którym miała zostać przeprowadzona zgodnie z ww. decyzją elektryfikacja. Tym samym w ocenie Wojewody, powiązanie faktu zakończenia trasy [...] jeszcze w końcu XIX w. z okolicznością, iż trasa ta funkcjonowała w dacie opracowania planu realizacyjnego wspominanego powyżej (w 1972 r.), zaś na odcinku przedmiotowych działek jej przebieg nie był zmieniany, prowadziła do wniosku, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiła przedmiot posiadania Firma A i jego poprzedników prawnych na przestrzeni znacznie dłuższego czasu, niż rozpatrywany w przedmiotowej sprawie okres od dnia 31 maja 1973 r. do dnia 31 maja 2003 r. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulegała przy tym wątpliwości samoistność tego posiadania, bowiem przejazdy pociągów w ramach regularnych linii kolejowych świadczyły o jego właścicielskich atrybutach uzewnętrznionych nie tylko względem wnioskodawczyni H. P., ale także osób trzecich. Dlatego też w świetle całokształtu okoliczności wynikających z zebranego w sposób miarodajny i kompletny w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Wojewody, stwierdzić należało, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała omawiana negatywna przesłanka w zakresie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca – H. P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia od organu odwoławczego kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

• przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 37a ustawy o komercjalizacji Firma A , poprzez uznanie, iż zachodzą podstawy do odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za dz. nr [...] i nr [...] obr. B. o łącznej powierzchni 0,0333 ha, zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki skutkujące koniecznością orzeczenia o wypłacie należnego odszkodowania za zajęty grunt,

- art. 37a ustawy o komercjalizacji [...], poprzez ustalenie, że Firma A były w posiadaniu samoistnym wyżej wskazanych nieruchomości przez 30 lat, w sytuacji gdy materiał dowodowy w sprawie wskazuje odmiennie,

• przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz pobieżne rozpoznanie sprawy i niewyczerpujące rozpoznanie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę,

art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy państwowej,

art. 7, art. 8, art. 12 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu prowadzenia postępowania wnikliwie i szybko oraz w zakresie niezbędnym dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, jest rażąco sprzeczne z zasadą szybkości i prostoty postępowania oraz narusza słuszny interes skarżącego,

art. 35 § 1 i 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, polegające na uchybieniu obowiązkowi rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki,

art. 77 k.p.a., poprzez rozpoznanie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i stronniczy, interpretując go na korzyść podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość,

- art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, polegające na braku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie – tym samym na nieudostępnieniu akt przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, przywołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W myśl art. 145 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach".

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Jednocześnie zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: "strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy;".

W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga została uwzględniona jednakże nie w całości a w zakresie wskazanym poniżej.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 4 grudnia 2018 r., którą organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. P. utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z dnia 23 maja 2018 r. orzekającą o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość ozn. jako dz. nr [...] i dz. nr [...], obr. B. , zajęte pod fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", na rzecz H. P..

Podstawą materialnoprawą wydania kontrolowanych decyzji jest art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " zgodnie z którym:

"1. Grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Firma A , niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7.

2. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, Firma A przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach.

3. Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje bez wniesienia pierwszej opłaty.

4. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji.

5. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.

6. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 4, stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego Firma A .

7. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

8. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 7, wypłaca Firma A .

9. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość gruntu według stanu z dnia 1 czerwca 2003 r., przy czym nie uwzględnia się wzrostu jego wartości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie władania gruntem przez dotychczasowego właściciela".

Stosownie do art. 37a ust. 1 ust. 1 u.k.p.k.p., grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Firma A niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Wspomniany art. 37a ust. 7 u.k.p.k.p. stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

Z powyższego uregulowania wynika, że odszkodowanie za uwłaszczone w trybie art. 37a ust. 1 u.k.p.k.p. grunty przysługuje w wypadku łącznego spełnienia dwóch warunków: wniosek o odszkodowanie został złożony pomiędzy dniem 1 czerwca 2003 r. a dniem 31 grudnia 2007 r. i jednocześnie dany grunt nie pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w samoistnym posiadaniu Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez trzydzieści lat.

Wskazane w art. 37a ust. 7 u.k.p.k.p. wyjątki od zasady przyznania odszkodowania należy zdaniem Sądu interpretować ściśle. W przepisie tym chodzi o grunt wchodzący w skład linii kolejowych pozostający w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Firma A nie stanowiący własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A Jeśli taki grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, roszczenie odszkodowawcze nie przysługuje. Nie ma przy tym znaczenia, kto w okresie 30 - letniego samoistnego posiadania przez Firma A i jej poprzedników prawnych był właścicielem gruntu. (tak NSA w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. o sygn. I OSK 263/10, publ. Lex nr 1081014)

Dla realizacji negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania, o której mowa w art. 37a ust. 7 zd. 3 u.k.p.k.p., konieczne jest, aby w okresie trzydziestu lat, poprzedzającym dzień 31 maja 2003 r. - czyli od dnia 31 maja 1973 r., dana nieruchomość znajdowała się w tak właśnie rozumianym, samoistnym posiadaniu Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez trzydzieści lat. Okolicznością powszechnie znaną jest, że podmiot o nazwie Firma A powstał 1 stycznia 2001 r. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego Firma A Dopiero zatem od tego dnia mógł być posiadaczem nieruchomości. Dla spełnienia negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania konieczne zatem jest, aby nieruchomość znajdowała się w samoistnym posiadaniu poprzedników prawnych Firma A

Pojęcie posiadania samoistnego należy rozumieć w taki sposób, w jaki reguluje je prawo cywilne (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu, z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 944/10; w Krakowie, z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1311/10; w Gdańsku, z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 543/08, publ. CBOSA). Posiadanie zatem - zgodnie z art. 336 k.c. może być samoistne, wówczas posiadaczem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, bądź też zależne - jeżeli posiadacz włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Wypada również zastrzec, że w myśl art. 337 k.c., posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Od posiadacza odróżnić należy również dzierżyciela, którym stosownie do art. 338 k.c. jest ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego. W świetle art. 37a ust. 7 zd. 3 u.k.p.k.p. roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje wówczas, gdy nieprzerwane, trzydziestoletnie posiadanie było posiadaniem samoistnym. A contrario należy więc wskazać, że nie stanowi negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania posiadanie zależne nieruchomości przez Firma A , ani też jej dzierżenie. Dodatkowo, zgodnie z art. 339 k.c. domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Natomiast art. 340 k.c. nakazuje domniemywać ciągłość posiadania, zastrzegając, że niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania. A contrario należy więc wskazać, że nie stanowi negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania posiadanie zależne nieruchomości przez Firma A , ani też jej dzierżenie. (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r. IV SA/Po 808/18).

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że ostateczną decyzją Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. (znak: [...]) stwierdzono, iż z dniem 1 czerwca 2003 r. Skarb Państwa nabył z mocy prawa własność gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] [...] położonej w jedn. ewid. B. , obr. B. , ozn. jako dz. nr [...] i nr [...], tj. stwierdzono nabycie prawa własności przez Skarb Państwa oraz prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości na rzecz Firma A pozostających w dniu 28 lutego 2003 r. własnością H. P..

Należy zatem wskazać, że w myśl ostatecznej ww. decyzji Wojewody przedmiotowe ww. działki pozostawały w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu Firma A i nie stanowiły w tej dacie własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A co zostało potwierdzone ostateczną decyzją Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. Powyższą decyzją potwierdzony został fakt nabycia przez Skarb Państwa, z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności ww. działek wchodzących w skład linii kolejowej. Ponadto wniosek o odszkodowania został złożony w dniu 16 listopada 2006 r., a więc w zakreślonym przez przepisy prawa terminie.

W ocenie Sądu kontrolowana decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " w sposób nie do przyjęcia z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, w której organ wbrew postanowieniom ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. znak: [...] stawia sprzeczną z prawem tezę, że w sprawie nie ma w ogóle zastosowania dyspozycja art. 37 a ust 1 i 7 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " w zakresie jakim przepis ten przyznaje odszkodowanie właścicielom nieruchomości wchodzących w skład linii kolejowych", ponieważ jak twierdzi organ spółka Firma A nabyła prawo własności wyżej wymienionej nieruchomości w trybie określonym art. 172 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym § 1. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie), § 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania na gruncie niniejszego postępowania dyspozycji artykułu 37 a ust 1 i 7 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.) w zakresie jakim przepis ten przyznaje odszkodowanie właścicielom nieruchomości wchodzących w skład linii kolejowych".

Zarazem organ odwoławczy w akcie subsumcji/stosowania prawa w postaci art. 37a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " powołuje się na s. 5 uzasadnienia swojej decyzji w przedmiocie weryfikacji zaistnienia w sprawie negatywnej dla skarżącej przesłanki samoistnego posiadania, o której jest mowa w art.37 a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Firma A " – właśnie na weryfikację/ocenę tej kwestii przez Starostę T. w decyzji z dnia 23 maja 2018 r.

Organ odwoławczy we wskazanym uzasadnieniu stwierdza: "Weryfikacja powyższych kwestii dokonana przez Starostę T. w decyzji z dnia 23 maja 2018 r. nr [...] na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że Firma A i jego poprzednicy prawni wykonywali na przestrzeni miarodajnego okresu w sposób nieprzerwany posiadanie o charakterze samoistnym, co wyłącza zasadność ustalenia i wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość na rzecz jej byłego właściciela, tj. Pani H. P..

Tymczasem zdaniem Sądu organ ten pominął istotną wewnętrzną sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, co do której organ II instancji powinien się jednoznacznie ustosunkować w ramach dokonywanego ponownie wskutek wniesienia odwołania aktu stosowania prawa. Organ odwoławczy nie dostrzegł, a przynajmniej w żaden sposób to nie wynika z argumentacji uzasadnienia jego decyzji, że organ I instancji z jednej strony w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 23 maja 2018 r. pisze "Nie budzi wątpliwości organu orzekającego w niniejszej sprawie fakt pozostawania działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w B. , o łącznej powierzchni 0,0333 ha we władaniu Firma A w dniu 28 lutego 2003 r., jak również to, iż nie stanowiły one w tej dacie własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A Treść decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. znak: [...] potwierdza ponadto fakt nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu stanowiącego fragment linii kolejowej nr [...] "[...]", położonego w jednostce ewidencyjnej B. , obr. B. , oznaczonego jako działki ewid. nr [...] i [...] a przez Firma A prawa użytkowania wieczystego".

Zarazem w uzasadnieniu tej samej decyzji z dnia 23 maja 2018 r. organ I instancji stwierdza, że "Z uwagi na fakt iż przesłanką ustalenia odszkodowania w trybie art. 37 jest fakt zajęcia nieruchomości pod linię kolejową na dzień 22 lutego 2003 roku które to zajęcie nie daje spółce Firma A prawa własności w oparciu o obowiązujące przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zasiedzenia nieruchomości, w świetle zaś wskazanych wyżej okoliczności faktycznych zgodnie z którymi działki ewid. nr [...] oraz [...] obr. B. zajęte zostały pod linię kolejową nr [...] "[...] już przed 1899 rokiem stwierdzić należy, iż spółka Firma A nabyła prawo własności wyżej wymienionej nieruchomości w trybie określonym art. 172 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym § 1. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie), § 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania na gruncie niniejszego postępowania dyspozycji artykułu 37 a ust 1 i 7 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.) w zakresie jakim przepis ten przyznaje odszkodowanie właścicielom nieruchomości wchodzących w skład linii kolejowych". Sąd w ramach przeprowadzonej kontroli uchylił decyzję organu II i I instancji, gdyż stopień wadliwości aktu stosowania prawa przez organ I instancji pozbawił prawnie i faktycznie skarżącą prawa do rozstrzygania sprawy w układzie dwuinstancyjnym. Organ ten arbitralnie wyłączył samo stosowanie w sprawie art. 37 a ust 1 i 7 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", co oznacza, że organ ten w ogóle zasadniczo odstąpił od stosowania tej normy.

A zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien zweryfikować i wyeliminować błąd logiczny na którym opiera się uzasadnienie decyzji organu I instancji i zarazem w konsekwencji tego błędu nieprawidłową wykładnię treści art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", stanowiącego publicznoprawne lex specialis o charakterze wywłaszczeniowym wobec stanów faktycznych i prawnych w nim wskazanych. Organ I instancji w nawiązaniu do trafnej konkluzji, gdyż zgodnej z treścią ostatecznej i znajdującej się w obrocie prawnym decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. znak: [...] w przedmiocie faktu pozostawania działek ewidencyjnych nr [...] położonych w B. , o łącznej powierzchni 0,0333 ha we władaniu Firma A w dniu 28 lutego 2003 r., jak również co do tego, iż nie stanowiły one w tej dacie własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Firma A – nie powinien jednocześnie formułować kontr tezy wychodzącej poza zakres kognicji organu administracyjnego, stwierdzającej, że "spółka Firma A nabyła prawo własności wyżej wymienionej nieruchomości w trybie określonym art. 172 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym § 1 posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie), § 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze".

A zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien ponownie przeanalizować treść art. 37 a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w świetle sformułowanych powyżej ocen prawnych Sądu przy odpowiednim uwzględnieniu treści ostatecznej decyzji Wojewody z dnia 27 grudnia 2007 r. znak: [...] w nawiązaniu do adekwatnie zgromadzonego materiału dowodowego względem stosowanego prawa w taki sposób, aby jednoznacznie zbadać i wykazać w sposób zgodny z zasadą prawdy materialnej, czy w sprawie zaistniała przesłanka eliminująca skuteczne roszczenie o odszkodowanie, podnosząca, że roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat.

W sytuacji, w której Sąd ocenia, że w kontrolowanej sprawie nastąpiło naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. na tle dodatkowo nieprawidłowej wykładni art. 37 a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w sposób mogący mieć potencjalne znaczenie dla wyniku sprawy, Sąd nie wypowiada się o zasadności zarzutu materialnoprawnego podnoszącego niezgodną z prawem odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania, gdyż jest to przedwczesne. Sąd w tym miejscu zauważa, że kontrolowane organy w przypadku stwierdzenia zaistnienia negatywnej przesłanki o której jest mowa w art. 37 a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" powinny nie tylko jasno sprecyzować okres co najmniej 30 lat, tj. przedział czasowy, w którym grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Firma A lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, ale jednocześnie powinny być też wskazane i wyjaśnione prawne podstawy następstwa prawnego, z którego organ chce w sprawie wywodzić skutki prawne.

Sąd jednocześnie zauważa, że niezależnie od tego, iż ciężar dowodu w kontrolowanej sprawie leży po stronie właściwych organów administracyjnych, skarżąca może w ramach ponownie przeprowadzanego postępowania wyjaśniającego wykazać swoją aktywność w tym zakresie. W ocenie Sądu zgromadzone dowody w sprawie odpowiadają zasadniczo wskazaniom jakie w tym zakresie uczynił uprzednio organ II instancji, gdyż są weryfikowalne wobec nieruchomości ozn. jako dz. nr [...] i dz. nr [...], obr. B. Z uwagi na czas trwania postępowania w przedmiotowej sprawie, i prawny wymóg dążenia przez organy do realizacji zasady prawdy materialnej, a także w celu realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym organ I instancji powinien rozważyć przeprowadzenie w sprawie rozprawy administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.