Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 188/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60, art. 67, art. 251 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 70 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 36, art. 38
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji I. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 29 lutego 2024 r. nr KO.501/2/24 w przedmiocie określenia wysokości przypadającej do zwrotu niewykorzystanej dotacji udzielonej w 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 lutego 2024 r.

nr KO.501/2/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Suwałk (dalej powoływany także jako "Prezydent" lub "organ

I instancji") z dnia 28 grudnia 2023 r. nr O.4431.30.27.2018 określającą Fundacji I. z siedzibą w B. (dalej powoływana jako "Fundacja", "skarżąca") wysokość niewykorzystanej dotacji udzielonej w roku 2018 dla organu prowadzącego dotowaną Policealną Szkołę "A."

w S. przypadającej do zwrotu w kwocie 24.707,91 zł.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało treść odnoszących się do sprawy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.

z 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej jako: u.f.p.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej jako: o.p.), wyjaśniając, że w sytuacji, gdy beneficjent dotacji, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał zwrotu niewykorzystanej dotacji w terminie, organ administracji wydaje decyzję, w której określa wysokość przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie. Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Obowiązek zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego powstaje z mocy prawa, a jej kwotę ustala się wyłącznie na podstawie deklaracji przedłożonej przez beneficjenta i stanowi różnicę pomiędzy kwotą otrzymaną a kwotą wydatkowaną.

Organ odwoławczy stwierdził, że Fundacja – organ prowadzący Policealną Szkołę "A." w S., wnioskiem z dnia 28 września 2017 r. zwróciła się do Prezydenta o udzielenie dotacji oświatowej na rok 2018, wypłacanej na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 27 października 2017 r.

o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm., dalej jako: u.f.z.o.), Kolegium wyjaśniło, że pomimo braku w aktach sprawy informacji

o przekazaniu wnioskowanej dotacji przyjęło, iż Fundacja takową otrzymała, gdyż ani strona ani też organ tego nie kwestionują, ponadto Fundacja przedkładała organowi miesięczne informacje o faktycznej liczbie uczniów uczestniczących

w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w 2018 roku.

Wedle ustaleń organów w dniu 8 lutego 2019 r. strona przedłożyła rozliczenie dotacji otrzymanej w 2018 roku dla Policealnej Szkoły "A."

w S. Zdaniem organu odwoławczego z rozliczenia przedłożonego przez Fundację wynika, że otrzymała dotację w wysokości 162.303,25 zł, a zadeklarowała, że wykorzystana została kwota 138.732,36 zł, zaś różnica pomiędzy kwotą otrzymanej dotacji, a kwotą wykorzystanej dotacji (część B i C formularza) wynosi 24.707,91 zł. Stwierdzono, że powstałą różnicę pomiędzy kwotą otrzymanej dotacji

a kwotą wykorzystanej dotacji Fundacja zobowiązana była z mocy prawa zwrócić na rachunek bankowy Urzędu Miejskiego w Suwałkach w terminie 15 dni od dnia dokonania rozliczenia dotacji, jednak zobowiązania tego Fundacja nie wypełniła.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Kolegium przywołało treść art. 251 ust. 1 u.f.p., wskazując że dotacje niewykorzystane do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Oznacza to według organu odwoławczego, że dotacja niewykorzystana do końca roku budżetowego podlega z mocy prawa zwrotowi w określonym ustawowo terminie, a termin ten odpowiada pojęciu terminu płatności, o którym mowa wart. 70 § 1 o.p. Zdaniem Kolegium pięcioletni termin przedawnienia dotacji otrzymanej w 2018 roku niewykorzystanej do końca roku budżetowego rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2019 r., co oznacza, że przedawnienie zobowiązania upłynie z dniem 31 grudnia 2024 r., a tym samym nie uległo przedawnieniu.

Kolegium zauważyło, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji nie było poprzedzone kontrolą, prowadzoną na podstawie art. 36 ust. u.f.z.o. i w trybie określonym uchwałą nr XLII/527/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach, jednak w jego ocenie nie stanowi to naruszenia prawa i nie podważa ustaleń organu z uwagi na tryb, w jakim zostały poczynione.

Fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Kolegium, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. art. 70 i art. 68 § 2 o.p. w zw. z art. 67 ust. 1 i art. 60 u.f.p. poprzez wydanie decyzji o nakazaniu zwrotu dotacji oświatowej w sytuacji, w której zobowiązanie to uległo przedawnieniu,

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez błędnie i bezkrytyczne powielenie przez Kolegium ustaleń poczynionych przez organ I instancji, w tym niedostateczne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, w której okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że dotacja oświatowa nie została wykorzystana prawidłowo przez skarżącą.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, rozpoczyna się z końcem roku, w którym beneficjent otrzymał i miał wykorzystać dotację. W takich więc przypadkach wydanie

i doręczenie decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja była przyznana i powinna zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Z takim stwierdzeniem nie koliduje stanowisko, że po zakończeniu roku składane jest rozliczenie dotacji. Co prawda dokument ten posiada istotne znaczenie z punktu widzenia ustalenia przez właściwy organ wysokości wykorzystanej dotacji oraz kwoty przypadającej do zwrotu. Złożenie rozliczenia dotacji nie można jednak klasyfikować tak samo jak deklaracji podatkowych

w ramach instytucji tzw. samowymiaru podatku; tak samo jak obowiązku zwrotu dotacji nie można traktować na równi ze zobowiązaniem podatkowym.

Zdaniem strony materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie był wystarczający do określenia wysokości dotacji udzielonej w 2018 r., a postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych. Zwrócono uwagę, że na kanwie niniejszej sprawy wydanie decyzji nie było poprzedzoną kontrolą, o której mowa w art. 36 u.f.z.o.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kolegium

z dnia 29 lutego 2024 r. nr KO.501/2/24 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta

z dnia 28 grudnia 2023 r. nr O.4431.30.27.2018 określającą Fundacji wysokość niewykorzystanej dotacji udzielonej w roku 2018 dla organu prowadzącego dotowaną Policealną Szkołę "A." w S. przypadającej do zwrotu

w kwocie 24.707,91 zł.

Podstawę prawną dla działania organów w niniejszej sprawie stanowił art. 251 ust. 1 u.f.p. W myśl powołanego przepisu dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku, z zastrzeżeniem terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4. W myśl art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Stosownie do treści art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności,

o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.).

W niniejszej sprawie organy wywiodły, że obowiązek zwrotu niewykorzystanej dotacji, o którym mowa w art. 251 ust. 1 u.f.p. jest obowiązkiem powstającym z mocy prawa, a tym samym odpowiednie zastosowanie znajduje art. 21 § 1 i 3 o.p. Zdaniem Kolegium w sytuacji, gdy beneficjent dotacji, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał zwrotu niewykorzystanej dotacji w terminie, organ administracji wydaje decyzję, w której określa wysokość przypadającej do zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie. Kwotę przypadającą do zwrotu organy ustaliły na podstawie rozliczenia dotacji otrzymanej w 2018 roku dla Policealnej Szkoły "A."

w S. przedłożonego przez Fundację w dniu 8 lutego 2019 r., stwierdzając, że Fundacja otrzymała dotację w wysokości 162.303,25 zł, zadeklarowała, iż wykorzystana została kwota 138.732,36 zł, zaś różnica pomiędzy kwotą otrzymanej dotacji, a kwotą wykorzystanej dotacji wynosi 24.707,91 zł.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest jednak wadliwa z uwagi na to, że określone w decyzji zobowiązanie uległo przedawnieniu. Nieprawidłowości decyzji strona upatruje też w tym, że wydana została bez uprzedniego przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 36 w zw. z art. 38 u.f.z.o. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania polegające na tym, że organy zaniechały przeprowadzenia postępowania kontrolnego oraz dowodowego.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja jest w pełni prawidłowa, w szczególności podnoszone przez Fundację zarzuty okazały się niezasadne. W przedmiocie zarzutu przedawnienia należy stwierdzić, że zgodnie z art. 70 § 1 o.p. – który z mocy art. 67 u.f.p. znajduje zastosowanie do niewykorzystanej dotacji podlegającej zwrotowi – zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W odniesieniu do niniejszej sprawy chodzi o termin, w którym skarżąca jest obowiązana do zwrotu niewykorzystanej dotacji. Rację ma Kolegium, że termin ten wynika z art. 251 ust. 1 u.f.p. Skoro termin płatności upływał "31 stycznia następnego roku", a więc w tym przypadku 31 stycznia 2019 r., to zgodnie z art. 70 § 1 o.p. bieg terminu przedawnienia rozpoczął bieg z końcem 2019 r. i powinien upłynąć z dniem

31 grudnia 2024 r. Zarzut strony jest więc niezasadny.

Należy nadto stwierdzić, że skoro skarżąca przedłożyła stosowne rozliczenie dotacji, z którego wynika, że kwota niewykorzystanej dotacji wynosi 24.707,91 zł to wobec braku zwrotu tej kwoty na właściwy rachunek bankowy w terminie do

31 stycznia 2019 r. zaistniały określone w art. 251 ust. 1 u.f.p. przesłanki do wydania decyzji o zwrocie niewykorzystanej dotacji za 2018 r. Rację miały organy, że niewykorzystana do końca roku budżetowego, w tym przypadku 2018 r., kwota dotacji podlegała zwrotowi z mocy prawa, a skarżąca nie dochowała terminu zwrotu przewidzianego przepisami prawa.

Zarzuty skargi okazały się całkowicie niezasadne, skoro bowiem organy nie miały podstaw, by kwestionować rozliczenie dotacji przedłożone przez skarżącą,

to prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w przedmiocie wysokości niewykorzystanej dotacji byłoby działaniem nieracjonalnym. Przedłożony przez skarżącą dokument w postaci rozliczenia dotacji za 2018 r. stanowił dowód

w sprawie i jako taki został poddany swobodnej ocenie organów. Nie ma więc podstaw, by uznać, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, skoro oparcie się na dokumencie przedłożonym przez stronę było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Trudno też w kategoriach naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu traktować oparcie rozstrzygnięcia sprawy na dokumencie sporządzonym przez samą stronę. Fundacja w toku postępowania nie kwestionowała prawidłowości przedłożonego przez nią rozliczenia dotacji. Również w skardze nie wskazuje się, by rozliczenie było nieprawidłowe. Niezrozumiałe jest więc kwestionowanie ustaleń faktycznych organu opartych na niekwestionowanych przez stronę własnych twierdzeniach. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłowe. Kolegium wskazało udowodnione fakty oraz dowody, na których organ się oparł, wyjaśniło także podstawę prawną decyzji. Wywód Kolegium jest jasny i spójny. Organ odwoławczy czytelnie

i przekonująco przedstawił motywy, które skłoniły Kolegium do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

W kontekście zarzutu naruszenia art. 36 w zw. z art. 38 u.f.z.o. należy wskazać przede wszystkim, że organy w niniejszej sprawie wcale nie kwestionowały prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, a taki jest cel kontroli na podstawie wskazanych przepisów. W decyzji na podstawie art. 251 ust. 1 u.f.p. stwierdza się jedynie, że określona część pobranej dotacji nie została wykorzystana przez beneficjenta. Prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji jest przedmiotem ustaleń w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 252 u.f.p., gdzie zadaniem organów jest stwierdzenie czy dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że zaproponowana przez stronę interpretacja powołanych przepisów wykazuje oczywistą sprzeczność

z regułami wykładni językowej. Skoro zgodnie z art. 36 ust. 1 u.f.z.o. organ dotujący "może" kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji to wyraźnie jest

w tym przepisie mowa jedynie o uprawnieniu organu dotującego. W kontekście postępowania z art. 252 u.f.p. zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że brak jest podstaw do wywodzenia, iż wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do odzyskania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości pobranych albo wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem uwarunkowane jest uprzednim przeprowadzeniem kontroli w trybie określonym na podstawie art. 38 u.f.z.o. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt

III SA/Wr 732/22, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy więc stwierdzić, że nie doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, a także art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 36 w zw. z art. 38 u.f.z.o. Sąd nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które uzasadniałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji.