Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4154/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, 2, 4, 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 1414/19 w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M.B. (dalej: skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z [...] marca 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice oddalił zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązków objętych tytułem wykonawczym z [...] stycznia 2019 r.

Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę organ wskazał art. 33 § 1 pkt 1, 2, 4, 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Organ wyjaśnił, że po zbadaniu tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2019 r. stwierdzono, że odpowiada on wymogom określonym w art. 27 u.p.e.a. Oznacza to, że brak było podstaw prawnych do uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Z akt sprawy nie wynika, żeby doszło do wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego i wynikającego z ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach z [...] września 2018 r. Decyzja ta jest ostateczna. Skarżąca nie wykazała również, że obowiązki uległy umorzeniu albo, że doszło do przedawnienia, wygaśnięcia lub nieistnienia tych obowiązków. Z zarzutów skarżącej nie wynika również, żeby doszło do odroczenia terminu wykonania obowiązków nałożonych w decyzji z [...] września 2018 r., jak i, że brak wymagalności obowiązków wynika z innych przyczyn.

W ocenie organu, skarżąca powołała się na umorzenie i nieistnienie innego obowiązku niż nałożony decyzją z [...] września 2018 r. Skarżąca odwołuje się do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z [...] grudnia 2011 r. Z decyzji tej wynika, że na skarżącej nie spoczywa obowiązek przyłączenia nieruchomości (części budynku nr 1 na działce nr 2 w [...]) do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Dotyczyło to jednak obowiązku, o którym stanowi art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008). Od tego obowiązku należy natomiast odróżnić obowiązek wynikający z art. 363 z ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. – dalej: p.o.ś.), nałożony w decyzji z [...] września 2018 r. Obowiązek ten istniał i był wymagalny w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie organu, prawidłowo określono zobowiązanego, którym jest skarżąca. Skarżąca wskazuje, że nie jest właścicielką szamba i w związku z tym nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej. Jednak w decyzji z [...] września 2018 r. rozstrzygnięto kwestię, kto jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku wynikającego z art. 363 p.o.ś.

Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że zachowano wymogi dotyczące wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Decyzji z [...] września 2018 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżącej doręczono upomnienie z [...] listopada 2018 r., a następnie tytuł wykonawczy.

W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji prawidłowo uznały wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek objęty postępowaniem został wykonany lub umorzony, że się przedawnił, wygasł lub nie istnieje. Kopia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z [...] września 2018 r. znajduje się w aktach administracyjnych, a porównanie treści decyzji z treścią tytułu wykonawczego wskazuje, że w obu tych dokumentach obowiązki nałożone na skarżącą są tożsame. Sąd I instancji wyjaśnił, że decyzja z [...] września 2018 r. pozostaje w obrocie prawnym i uzyskała walor ostateczności na skutek wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] grudnia 2018 r. Organ odwoławczy dokonał zmiany pkt 4 decyzji z [...] września 2018 r., jednak punkt ten nie jest objęty tytułem wykonawczym. Decyzja ta jest przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z 22 listopada 2019 r., sygn. II SA/Kr 287/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Wyrok ten jest nieprawomocny, a sprawa oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II OSK 2072/20).

Zdaniem Sądu I instancji, również kwestia braku wymagalności egzekwowanego obowiązku została przez organy obydwu instancji prawidłowo oceniona. Ponadto, nie ma wątpliwości, że skarżąca, wobec której wystawiono tytuł wykonawczy jest tą samą osobą co skarżąca będąca adresatem decyzji z [...] września 2018 r. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach sprawy mamy do czynienia z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca.

W pierwszej kolejności skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia) do stanu faktycznego sprawy. Polegało to na uznaniu za niezasadne zarzutów skarżącej wobec postępowania egzekucyjnego.

Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. przez przyjęcie, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Po pierwsze, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być okoliczności enumeratywnie wymienione w pkt 1 – 10 tego przepisu. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym, co oznacza, że zarzuty kasacyjne muszą precyzyjnie wskazywać przepisy, których naruszenie stanowi podstawę kasacyjną. W tej sprawie skarżąca nie wskazała w podstawie kasacyjnej podnoszącej naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, żadnej z jednostek redakcyjnych art. 33 § 1 u.p.e.a., co stanowi uchybienie, które uniemożliwia rozpoznanie tego zarzutu. Właściwa jednostka redakcyjna tego przepisu nie została wskazana również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które jest w tym zakresie lakoniczne i stanowi skrótowe powtórzenie argumentów podnoszonych już przez skarżącą w skardze do Sądu I instancji. Do argumentów tych szczegółowo odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że wyrokiem z 9 lutego 2021 r. III OSK 3138/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 listopada 2019 r. II SA/Kr 287/19, co oznacza, że podlegająca egzekucji decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Niepołomicach z [...] września 2018 r. jest ostateczna i prawomocna. Jednocześnie w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził wiążącą ocenę prawną zarówno w zakresie zasadności nałożenia na skarżącą obowiązków wynikających z decyzji z [...] września 2018 r., jak i prawidłowości ustalenia adresata tej decyzji. Oznacza to, że zarzut podnoszący naruszenie art. 33 § 1 u.p.e.a. nie zasługiwał także z tej przyczyny na uwzględnienie.

Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 151 p.p.s.a. Przede wszystkim, zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej. Norma ta jest normą o charakterze "wynikowym" regulującą jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Przepis ten kształtuje zakres orzekania w odniesieniu do skarg na decyzje administracyjne oraz postanowienia. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Kontroli tej Sąd dokonuje w oparciu o konkretne przepisy p.p.s.a. W konsekwencji należy przyjąć, że wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, w powiązaniu z konkretnym przepisem wynikowym, a nie tylko przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Uzasadnienie tego zarzutu kasacyjnego jedynie ogólnikowo odnosi się do naruszenia przez Sąd I instancji art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie odnosi się przede wszystkim do ogólnych rozważań na temat istoty zarzutów naruszenia prawa procesowego, bez jednak konkretnego odniesienia do uwarunkowań tej sprawy. W związku z tym zarzut ten nie poddaje się kontroli i nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.