Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2203/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2016 r., [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 - zwanej dalej udp), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] nakładającą na Z. C. (zwanego dalej "skarżącym", "stroną"), karę pieniężną w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] kwietnia 2016 r. we [...] na drodze krajowej nr [...] ([...] ) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan W. S., który wykonywał w imieniu skarżącego krajowy przejazd drogowy na trasie [...] z ładunkiem elementów podłogi dla trzody - 168 sztuk (ładunek podzielny). Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...]. Podstawę faktyczną nałożenia przez organ I instancji kary pieniężnej było wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. Decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 złotych.

W odwołaniu skarżący wskazał, że w jego ocenie ważenia pojazdu dokonano na stanowisku, które nie posiadało ważnego pomiaru równości, jedna z wag SAW 10C/II nie posiadała świadectwa legalizacji ponownej, a druga świadectwa zgodności. W ocenie skarżącego kara pieniężna w wysokości 5000 złotych za przekroczenie 300 kg jest rażąco wysoka w stosunku do przewinienia. Skarżący zwrócił uwagę, że podczas kontroli nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, a inspektor po odsunięciu ładunku od przedniej ściany zezwolił na dalszą jazdę. Poza tym na przewóz ładunków podzielnych wydawane jest zezwolenie kategorii I, gdyż kategoria II dotyczy pojazdów wolnobieżnych oraz maszyn i ciągników rolniczych, a tymczasem organ wymaga zezwolenia kategorii III-VI. Zdaniem skarżącego na kontrolowany przejazd nie potrzebował żadnego zezwolenia, ponieważ zapisy nie określają jednoznacznie jakie zezwolenie byłoby w niniejszym przypadku wymagane. Ponadto podkreślił, że do niedawna organ kontroli odejmował od wyniku pomiaru oprócz 2 % również 200 kg, co sprawia, że w niniejszym przypadku byłoby to 1000 kg. W ocenie strony proces ważenia został przeprowadzony niezgodnie z instrukcją ważenia wag SAW 10C/II, za pomocą tych wag nie sposób wyznaczyć nacisku osi wielokrotnej, masy całkowitej pojazdu o czym świadczy stanowisko GUM z dnia [...] kwietnia 2011 r. Poza tym skarżący oświadczył, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a stosownie do treści art. 43 ustawy Prawo przewozowe, to nadawca, odbiorca lub inny podmiot wykonujący czynności ładunkowe jest obowiązany wykonać je w sposób zapewniający przewóz przesyłki towarowej zgodnie z przepisami ruchu drogowego i przepisami o drogach publicznych, a w szczególności niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdów lub przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. Skarżący poinformował również, że nie został zapoznany z instrukcją obsługi wag, a mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę wskazał na definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 ust. 35a prd, zgodnie z którą pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Organ przypomniał ustalenia kontroli pojazdu, które wskazały, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] [...] przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych dopuszczalnych norm. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

- przekroczenie o 0,3 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga krajowa nr [...] na odcinkach [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że należy nałożyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze krajowej:

a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.

Organ ustalił, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2016 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] marca 2017 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlał ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Ujawniony nacisk wynosił 10,3 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,3 t. Zatrzymanie pojazdu członowego nastąpiło we [...] na drodze krajowej nr [...] , która w tej miejscowości została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Skarżący wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie [...] . Skarżący będący przewoźnikiem, przed rozpoczęciem przejazdu, powinien dokonać porównania planowanej trasy przejazdu (dróg po których zamierza wykonywać przejazd) i parametrów pojazdu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Brak zastosowania się do ww. przepisów przesądza natomiast o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Organ wyjaśnił, że naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej / rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczaniem, to może okazać się, że na którejkolwiek z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, a to skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.

Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] marca 2017 r. Wagi typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia [...] marca 2017 r. W konsekwencji organ uznał zarzuty skarżącego w tym zakresie za nieuzasadnione.

Organ wyjaśnił również, że instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/II eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, a w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Organ wskazał na szczegółowe zapisy instrukcji wag użytych do pomiaru i stwierdził, że waga SAW to płaska, lekka waga służąca do pomiaru obciążenia kół o wartości do 15,000 kg. Istnieje możliwość połączenia dwóch wag SAW przy pomocy przewodu w celu utworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi. Przedmiotowa waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Ponadto pkt 2.5 Instrukcji wskazał jedynie przykładowe sposoby konfiguracji zastosowania wag także przy pomiarach osi wieloskładowych. Dlatego tymi wytycznymi należało kierować się przy przeprowadzonym badaniu pięcioosiowego pojazdu członowego. Takie postępowanie, jak zwrócił uwagę organ, jest zgodne z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych. Dlatego też, w ocenie organu, nie sposób na tej podstawie twierdzić, że przy użyciu jednej pary wag niedopuszczalne jest uzyskanie pomiaru nacisku czterech, pięciu, czy nawet większej liczby osi składowych osi wielokrotnej, co wprost dopuszcza pkt 2.4 Instrukcji.

Organ wyjaśnił, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w odniesieniu do osi wielokrotnych nie zawiera wskazania maksymalnej liczby osi, które mogą się na nią składać. W rozporządzeniu posłużono się jedynie pojęciem "zespół złożony z dwóch lub więcej osi". Ustalenie zatem konkretnej liczby na którą składa się te "więcej osi" należy li tylko do ustaleń faktycznych. Zakwalifikowanie ważonych osi jako pojedynczych, podwójnych lub wielokrotnych nie jest natomiast stricte elementem procesu ważenia, lecz ich prawnej kwalifikacji. Ten rzeczywisty nacisk uzyskany podczas ważenia jest niezmienny i dla jego ustalenia nie ma znaczenia dokonanie kwalifikacji ważonych osi jako osi pojedynczych, podwójnych czy wielokrotnych stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia określającego warunki techniczne pojazdów. W przypadku ustalania samej tylko rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, zakwalifikowanie poszczególnych osi jako pojedynczych, podwójnych czy wielokrotnych jest już bez znaczenia. Sposób pomiaru, poprzez możliwość ważenia każdej osi składowych z osobna jest uniwersalny i niezmienny bez względu na liczbę tych osi tworzących oś wielokrotną. Z technicznego punktu widzenia, na uzyskiwany wynik masy całkowitej pojazdu nie ma żadnego znaczenia rozróżnienie na oś wielokrotną składającą się z dwóch, trzech osi składowych bądź czterech i większej ich liczby. Stąd też wyznaczenie nacisku osi wielokrotnej, masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego, było absolutnie możliwe i prawidłowe.

Przedmiotową kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2016 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazały, że pomierzone spadki w miejscu ważenia, umieszczenia wag mieszczą się także w normie tj. 0,3 % spadku podłużnego, 1,5 % spadku poprzecznego.

Proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby:

1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi.

Pojazd członowy został ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych we wnęce fundamentowej. Wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały sumowane w wyniku czego otrzymano nacisk na osi wielokrotnej oraz masę całkowitą pojazdu. Dlatego też organ uznał, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej odpowiedzialności innego podmiotu tj. załadowcy, zauważył, że odpowiedzialność m.in. tego podmiotu, została uregulowana oddzielnie od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Obowiązujące regulacje prawne (art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym) przewidują możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego również wobec ww. podmiotów, jednakże co należy dodać kara pieniężna może być nałożona na te podmioty równocześnie, obok odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd, a nie zamiast i tylko w przypadku zaistnienia ww. okoliczności. Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest odpowiedzialnością niezależną od odpowiedzialności ww. podmiotów.

Wyjaśnił, że z punktu widzenia przewoźnika kwestie załadunkowe nie są istotne dla odpowiedzialności administracyjnej, w przeciwieństwie chociażby do załadowcy, którego istota odpowiedzialności sprowadza się do czynności załadunkowych i ich wpływie na nienormatywność pojazdu. Każdy z podmiotów odpowiada za czynności do których był zobowiązany, z uwzględnieniem charakteru wpływu lub godzenia się na wykonywanie przejazdu bez zezwolenia. Czynnością za którą odpowiada zaś podmiot wykonujący przejazd jest przewóz. Odpowiedzialność podmiotu realizującego przejazd została wyłączona do okoliczności polegających na dochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz braku wpływu na powstałe naruszenie. Naruszeniem tym zaś jest wykonywanie przejazdu bez właściwego zezwolenia, a nie za naruszenie obowiązków załadunkowych. W tym znaczeniu odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest szersza, bowiem odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Okolicznością bezsporną jest, iż odpowiedzialność przewoźnika (podmiotu wykonującego przejazd) może być konsekwencją niewłaściwego załadowania towaru, ale nie jest to okoliczność istotna dla wyłączenia jego odpowiedzialności z uwagi na to że, odpowiada on za przejazd już załadowanego pojazdu, a więc zawsze może "przerwać" łańcuch błędnych decyzji np. załadunkowych, za które ponosiłyby odpowiedzialność podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym.

Dlatego też, w ocenie organu kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru, brak udziału kierowcy w czynnościach załadunkowych, brak obecności kierowcy podczas tych czynności, nie są okolicznościami istnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140 aa ust. 4 prd.

Organ odwoławczy dokonał analizy treści zezwoleń od kategorii I do kategorii VII mając na uwadze ujawnione podczas kontroli naruszenie i stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji. Przedmiotem przewozu były elementy podłogi dla trzody - 168 sztuk (ładunek podzielny). W niniejszym przypadku organ stwierdził, iż występuje brak zezwolenia kategorii IV, ze względu na parametry wagowe, wymiarowe i kategorię drogi na której zatrzymano pojazd członowy, a stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Analiza akt sprawy wykazała, iż strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy m.in. z treścią świadectwa homologacji wag, instrukcji obsługi wag. Organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie poinformował, że przysługuje jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu, jak również stosownie do treści art. 73 Kpa, prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów. Kierowca miał możliwość zapoznania się z podręcznikiem użytkowania wag SAW seria II, dotyczącym użytych wag. Ponadto kierowcę pouczono o zasadach kontroli, a więc również zasadach kontroli nacisków osi za pomocą zastosowanych wag. Kierowca jak wynika z protokołu kontroli nie wskazał na jakiekolwiek wątpliwości, nie wniósł uwag co do przebiegu kontroli. Dlatego tez organ odwoławczy uznał, że strona postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, przysługiwało jej również uprawnienie wynikające z art. 73 § 1 Kpa, prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek, odpisów.

Organ odwoławczy uznał również, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ odwoławczy stwierdził, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd. Ponieważ ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. Wskazał, czym według niego jest "ładunek sypki" i "drewno". W rozpatrywanym przypadku nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna. Przedmiotem przewozu były elementy podłogi dla trzody. Zatem w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Ponadto organ wskazał, że ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu" i szczegółowo przedstawił swoje stanowisko odnośnie rozmienia obydwu pojęć w oparciu o regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym oraz liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie organu odwoławczego, skarżący w toku postępowania przed organem I i II instancji nie przedstawił dowodów świadczących, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez skarżącego wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 140 ab ust. 1 pkt 2, art. 140aa ust. 1-4 prd poprzez niedostrzeżenie braku podstawy prawnej do ukarania za powyższe przekroczenie, albowiem obowiązujące przepisy prawne wykluczają możliwość nałożenia sankcji administracyjnej w sytuacji jaka zaistniała w trakcie kontroli drogowej. Ponadto organ II instancji zastosował niewłaściwą podstawę prawną naruszenia tj. zamiast art. 140aa ust. 1-3, art. 140 ab ust. 2 w zw. ust. 1 pkt 2 tej ustawy, winien zastosować 140aa ust. 1-3, art. 140 ab ust. 2 w zw. ust. 1 pkt 3 lit. b prd,

2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"), tj.: art. 7, art. 107 § 3 kpa poprzez:

a) ponownie niepowiadomienie strony o zakończeniu postępowania administracyjnego,

b) ponownie niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

c) po raz drugi załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,

d) po raz drugi pomimo pierwotnego wyroku uchylającego nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie bada rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana w I instancji nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Kwestionowanymi rozstrzygnięciami organy inspekcji transportu drogowego nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnych jak bez zezwolenia kategorii IV. Ustalenia faktyczne stanowiące podstawę do ukarania skarżącego zawarte zostały w protokole kontroli należącego do strony pojazdu, jaka miała miejsce we [...] na drodze krajowej [...] nr [...] w dniu [...] kwietnia 2016 r. W wyniku ważenia pojazdu stwierdzone zostało przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedyńczej osi napędowej o 0,3 tony. Protokół został podpisany przez kierowcę, który nie zakwestionował sposobu i wyników pomiaru nacisków osi oraz nie domagał się powtórnego ważenia kontrolowanego pojazdu.

Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedyńczej osi napędowej pojazdu skutkowało uznaniem jego nienormatywności natomiast stosowane do przepisu art. 64 ust. 1 prd ruch takiego pojazdu jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków tego zezwolenia. Zgodnie z przepisem art. 140 aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie pojazdem skarżącego wykonywany był krajowy przewóz drogowy elementów podłogi rusztowej do trzody (ładunek podzielny). Wprawdzie zgodnie z art. 64 ust. 2 prd przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwy tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II, ale przepis ten należy stosować łącznie z treścią art. 140 ab ust. 2 prd, stanowiącego że w przypadku naruszeń zakazu o którym mowa w art. 64 ust. 2 za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Tak więc prawna niemożliwość uzyskania zezwolenia nie wyklucza nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone uchybienie.

Mając na uwadze wyniki ważenia pojazdu organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że w ustalonym stanie faktycznym należało nałożyć karę jak za brak zezwolenia kategorii IV, o którym mowa w l.p. 4 załącznika nr 1 do prd. W takim przypadku w myśl przepisu art. 140 ab ust. 1 pkt 2 prd karę pieniężną ustala się na kwotę 5000 złotych w przypadku braku zezwolenia kategorii IV. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Tak więc nie mogły wbrew twierdzeniom strony uznać, że kara jest nieadekwatna do stwierdzonego uchybienia i karę tę miarkować stosownie do wielkości stwierdzonego przekroczenia nacisku na oś i innych okoliczności sprawy. Wykazywana przez stronę niekonstytucyjność przepisów prd dotyczących kar pieniężnych nie podlega badaniu przez organy administracyjne i przez sąd administracyjny. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją RP należy bowiem do Trybunału Konstytucyjnego.

Podmioty, na które nakładana jest kara pieniężna określa art. 140 aa ust. 3 prd.

Wśród nich nie został wymieniony kierowca pojazdu. W niniejszej sprawie karą został obciążony podmiot, wykonujący przejazd, co jest zgodne z art. 140 aa ust. 3 pkt 1 prd.

W niniejszej sprawie pomiaru nacisków na osie pojazdu dokonano za pomocą wag typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...].

W niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedyńczą oś napędową pojazdu. Dopuszczalne naciski na osiach wielokrotnych oraz dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie została przekroczona. Niemożność ich pomiaru za pomocą przedmiotowych wag nie ma więc znaczenia w sprawie. Natomiast możliwość pomiaru nacisku na pojedyńczą oś napędową pojazdu nie była nigdy kwestionowana. Kierowca przed dokonaniem ważenia był pouczony o zasadach kontroli nacisków osi i masy pojazdu przy użyciu wag SAW 10C/II. Okazano mu też świadectwa legalizacji wag i dokumenty dopuszczające miejsce ważenia do przeprowadzenia pojazdów. Kierowca nie zgłaszał żadnych uwag odnośnie nieprawidłowości pomiarów m.in. bez użycia podkładów, które powinny być użyte aby wyrównać płaszczyznę jezdni.

Odnosząc się do kwestii odpowiedzialności Sąd podzielił pogląd organu, że ciężar wykazania okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 prd spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów, które zwalniałyby go od odpowiedzialności. W kwestii odpowiedzialności załadowcy, podnoszonej przez skarżącego należy wskazać, że jest ona niezależna od podmiotu wykonującego przejazd. Świadczy o tym treść przepisu art. 140aa ust. 3 prd.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest bezwarunkowa zaś odpowiedzialność załadowcy jest uzależniona od wpływu bądź godzenia się na powstanie naruszenia.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że nie doszło w sprawie do naruszenia wykazywanych w sprawie przepisów postępowania jak również prawa materialnego. Z tych względów skargę Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.