Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 860/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 46
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.
article: art. 37, art. 40, art. 42 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 roku sprawy ze skarg B.D., B.P oraz H.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta nałożył na H.S. ,B.P. i B. D. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonanej od strony ogrodu, na granicy działki - rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. A w "[...]" obejmującej pomieszczenia na poziomie piwnic i parteru.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że właściciele nieruchomości przy ul. A na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia "[...]", nr dec. "[...]", uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego bliźniaczego. Następnie decyzją Miejskiej Rady Narodowej z dnia "[...]" nr dec. "[...]" w/w właściciele uzyskali pozwolenie na dobudowę do budynków nr "[...]" i nr "[...]" garaży na samochody osobowe

o wymiarach 3,0 m x 8,70 m. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu stwierdzono dokonaną rozbudowę budynku przy ul. A o wymiarach 6,45 m x 3,80 m na granicy działki przy ul. A i B o kondygnacje na poziomie piwnic i parteru budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Według ustaleń organu rozbudowę budynku przy ul. A wykonano w 1968 r. Rozbudowana część obiektu stanowi jednocześnie dobudowę do istniejącej na granicy działki części budynku przy ul. A.

Powołując się na opracowanie inwentaryzacji budowlanej z opinią techniczną dla dobudowanych przed 1994 r. części budynku przy ul. A

z "[...]", wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej organ ustalił, iż rozbudowa budynku wykonana została zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji argumentował dalej, że mając na uwadze fakt, iż w okresie prowadzonych rozbudów budynków mieszkalnych i prowadzonych budów budynków gospodarczych (tj. do 1982 r.) właściciele nieruchomości przy ul. A i B wyrażali nawzajem zgody na prowadzenie robót budowlanych na granicy działek – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż w okresie wykonania rozbudowy budynku przy ul. A istniała zgoda sąsiada na wykonanie powyższej rozbudowy na granicy działki.

Nadto powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organ I instancji wskazał, że przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do tych, których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

Z uwagi na fakt dokonania rozbudowy w roku 1968 r. legalność zabudowy należy oceniać według przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1961 r., stosując przesłanki

i środki przewidziane w art. 37 i nast. ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.

W niniejszej sprawie – w ocenie organu I instancji - nie zaszły okoliczności określone w art. 37 ustawy, nie zachodziła również, określona w art. 40 ustawy, potrzeba nakazania wykonania określonych zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż

z przedłożonego opracowania inwentaryzacyjnego z opinią techniczną wynika, że rozbudowa budynku wykonana została zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto w trakcie postępowania G. K. przedłożyła pisemną zgodę z dnia "[...]" H. S. zam. przy ul. A

dla A. Ł. zam. przy ul. A na wybudowanie budynku gospodarczego na granicy działki oraz pisemną zgodę z dnia 25 lipca 1982r. A. Ł. dla p. S. zam. przy ul. A na wybudowanie budynku gospodarczego na granicy działki w zarysie "sztrabów" pozostawionych celem połączenia przylegających ścian budynków.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - powołując się na art. 42 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. – uznał, że w przedmiotowej sytuacji, legalizacja samowoli winna nastąpić poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 42 ust. 1 powołanej ustawy, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Poza wypadkiem określonym w ust. 1 właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego.

Z uwagi na fakt, iż rozbudowy dokonano w warunkach samowoli budowlanej nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie – w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – podyktowane jest względami interesu społecznego. W tej kwestii powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r. SA/Po 1018/83.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B. D., wnosząc

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie decyzji przez organ I instancji

w trybie art. 132 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła, iż decyzja oparta została o przepisy ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974, które nie mają zastosowanie w stanie faktycznym w niniejszej sprawie. Ponadto zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, iż skoro rozbudowa budynku została zakończona w 1968 r. i wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną, a pomieszczenia użytkowane są od 40 lat, to nie znajduje uzasadnienia wydanie decyzji nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, szczególnie w oparciu o przywołane przepisy ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. i 1994 r. Ponadto B. D. w odwołaniu wskazała, iż organ I instancji sprzecznie z treścią materiału dowodowego ustalił wyrażenie zgody przez właściciela przy ul. A i ul. C na wybudowanie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego przy ul. B

Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na przedmiotową budowę inwestor nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zgodność budowy została zbadana w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1961 r., a więc obowiązującej w dacie wykonania robót budowlanych i na tej podstawie stwierdzono, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej.

Zasadnym było, w ocenie organu odwoławczego, w celu likwidacji samowoli budowlanej, użycie przez organ I instancji przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia

27 października 1974 r., gdyż retrospektywne działanie prawa polega na wprowadzeniu przepisów, które nakazują stosować nowe przepisy od chwili ich wejścia w życie

w odniesieniu do wszelkich stosunków i zdarzeń prawnych danego rodzaju - zarówno tych, które powstają, jak i tych które powstały pod rządami ustawy dawnej i trwają po dokonaniu zmian prawa. Wyjątkowym rozwiązaniem jest przedłużenie obowiązywania ustawy dawnej, które polega na wprowadzeniu przepisu nakazującego stosowanie przepisów uchylonych bądź nowelizowanych do czasu ustania następstw zdarzeń, które powstały pod rządami prawa dawnego lub do czasu zakończenia spraw będących

w toku. Ustawodawca zastosował takie właśnie rozwiązanie w stosunku do samowoli budowlanej.

Odnosząc się do pozostałych twierdzeń zawartych w odwołaniu, Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że dalsze podnoszone

w odwołaniu kwestie dotyczą innego toczącego się postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozbudowa budynku przy ul. A a nie rozbudowa budynku mieszkalnego oraz wybudowanie budynku gospodarczego znajdujących się przy ul. B. Wskazał także, że prawo budowlane precyzyjne określa, na jakiej podstawie organ nadzoru budowlanego legalizuje samowolę. Pozwolenie na użytkowanie wydawane jest głównie w oparciu

o ocenę stanu technicznego istniejącego budynku. Jeśli nawet roboty zostały wykonane bez wymaganej w tamtym okresie zgody sąsiada, a z ustaleń wynika, że budowa nie narusza obowiązujących warunków technicznych, organ może wydać pozwolenie na użytkowanie takiego obiektu.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że organ I instancji właściwie ustalił, że w sprawie nie zaszły okoliczności określone

w art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., tj. przedmiotowa budowa:

- nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę,

- nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Organ odwoławczy podkreślił także, że w niniejszej sprawie nie zachodzi określona w art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. potrzeba nakazania wykonania określonych zmian lub przeróbek, gdyż z przedłożonego opracowania inwentaryzacyjnego z opinią techniczną wynika, iż rozbudowa budynku wykonana została zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej oraz, że budynek można bezpiecznie użytkować bez zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców.

W przedmiotowej sytuacji, legalizacja samowoli winna nastąpić poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie bowiem z treścią przepisu

art. 42 ust. 3 w/w ustawy formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego – jest pozwolenie na użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do jego użytkowania.

Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił także, że nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu uzasadnione jest względami interesu społecznego, gdyż z akt sprawy wynika, iż obiekt spełnia ustawowe wymogi, zatem w interesie społecznym jest uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie, ponieważ doprowadzi to do stanu zgodnego

z prawem.

Na powyższą decyzję skargę złożyły B. D.,

B. P. i H. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuciły naruszenie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez niewłaściwe ich zastosowanie, naruszenie art. 64 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane poprzez brak jego zastosowania oraz naruszenie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podali, że rozbudowę budynku przy

ul. A wykonano w 1968 r. tj. w czasie obowiązywania przepisów ustawy - Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r., które w art. 61

i następnych regulowały zagadnienia dotyczące zalegalizowania samowoli budowlanej. Przepisy w/w ustawy obowiązywały do dnia 28 lutego 1975 r., bowiem ustawa z dnia 24 października 1974 r. wchodziła w życie z dniem 1 marca 1975 r.

Skarżący wskazali także, iż art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wyłącza zastosowanie przepisu art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r., wskazując jednocześnie, że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tej podstawie skarżący wywodzą, że skoro rozbudowa budynku nastąpiła w 1968 r., czyli zdarzenie miało miejsce w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r., to w niniejszej sprawie winny być przywołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, przepisy dotychczasowe obowiązujące w dacie zdarzenia, czyli przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. W okresie obowiązywania przepisów ustawy – Prawo budowlane z dnia 30 października 1974 r. tj. w okresie od dnia 1 marca 1975 r. do dnia 31 grudnia 1994 r. nie nastąpiła rozbudowa obiektu ani też nie było wszczęte postępowanie administracyjne.

Nadto skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja została wydana

z naruszeniem art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ poza wypadkami określonymi w art. 42 ust. 1 ustawy właściwy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. W niniejszym natomiast przypadku nie zachodzi żadna

z przesłanek nałożenia tego obowiązku, skoro obiekt jest użytkowany od 40 lat, nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, nie zagraża środowisku, nie występują też inne względy interesu społecznego.

Uzasadniając naruszenie art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego skarżący wskazali, że organ I instancji wprawdzie przed wydaniem decyzji, pismem

z dnia 21 kwietnia 2008 r. zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, jednakże zawiadomienia takiego nie przesłał bezpośrednio przed wydaniem decyzji w sytuacji zbierania materiałów dowodowych po dacie wysłanego zawiadomienia.

Ponadto skarżący wskazali, iż zaskarżona decyzja jest niewykonalna, gdyż osnowa decyzji nie określa wprost pomieszczeń, których ona dotyczy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie

o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa,

o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy

(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł

do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że właściciele nieruchomości przy ul. Wierzbowej 18 i 20 na podstawie decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia "[...]", nr "[...]", uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego bliźniaczego. Następnie decyzją Miejskiej Rady Narodowej z dnia "[...]" nr "[...]" w/w właściciele uzyskali pozwolenie na dobudowę do budynków nr "[...]" garaży na samochody osobowe

o wymiarach 3,0 m x 8,70 m. W trakcie wizji stwierdzono dokonaną rozbudowę budynku przy ul. Wierzbowej 18 o wymiarach 6,45 m x 3,80 m na granicy działki przy ul. Wierzbowej 20 w Olsztynie o kondygnacje na poziomie piwnic i parteru budynku. Według oświadczenia współwłaściela budynku H. S., a także B. D. i G. K., rozbudowę budynku przy ul. A wykonano w 1968 r. Okoliczność ta została także potwierdzona przez obecnego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości W. K. w zeznaniach złożonych w dniu 19 kwietnia 2007 r. (akta adm., k. 16). Zasadnie zatem organ przyjął, iż rozbudowa budynku nastąpiła w 1968 r.

Istotnym jest w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118) do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy (1 stycznia 1995r.) stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 3 (właściwość organu).

Wobec zaistniałego stanu faktycznego w sprawie należy przyjąć, że rozbudowa budynku przy ul. A miała miejsce pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane (Dz. U. 61. nr 7, poz. 46). Zgodnie z art. 36 ust. 1 wskazanej ustawy przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Na gruncie przedmiotowej sprawy inwestor takiego pozwolenia nie posiadał. Podkreślić trzeba, że w czasie powstawania inwestycji będącej przedmiotem sporu obowiązywało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. 61 Nr 38, poz. 197). W § 4 wspomnianego rozporządzenia określono wykaz robót budowlanych nie wymagających zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego. W wykazie tym nie mieści się inwestycja polegająca na rozbudowie budynku. Bez wątpienia więc wskazana rozbudowa miała charakter samowoli budowlanej.

Legalność zabudowy wzniesionej w 1968r. należy oceniać więc według przepisów ustawy z 1961r. Jednakże legalizacja takiego obiektu następuje przy zastosowaniu środków określonych w art. 37 i następnych ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. 74, nr 38, poz. 229). Z kolei właściwość organów do załatwienia spraw, o których mowa w art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, określić należy na podstawie przepisów tej ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006r., VII SA/Wa 1686/05, LEX nr 204966; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2005r., VII SA/Wa 509/05, LEX nr 194704). W orzeczeniach tych wskazywano, iż zakończenie budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r., co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, przesądza o zasadności wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zastosowanie ma w takim przypadku art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., który stanowi, iż obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce. Jak wynika z treści tego przepisu, odnosi się on nie tylko do sytuacji faktycznych powstałych pod rządami tej ustawy, lecz do wszystkich obiektów budowlanych wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy". Dyspozycja tego przepisu obejmuje zatem obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1961 r., gdyż te właśnie przepisy obowiązywały w okresie ich budowy. Przy takiej konstrukcji przepisu nie były potrzebne przepisy przejściowe, podobne do brzmienia art. 103 obecnej ustawy.

Także Naczelny Sąd Administracyjny akceptował w swoim orzecznictwie stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanych powstałych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (por. wyrok tego Sądu z dnia 19 grudnia 2006r. II OSK 119/06).

Zgodnie ze wspomnianym art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania

i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W kontekście omawianego przepisu wskazać należy na wnioski jakie wynikają

z przedłożonego na gruncie przedmiotowej sprawy i sporządzonego przez specjalistę legitymującego się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, opracowania inwentaryzacyjnego z opinią techniczną dla dobudowanych przed rokiem 1994 spornych części budynku przy ulicy A na działce nr 36-57 (akta adm., k. 37A). Wynika z niego, iż rozbudowa budynku wykonana została zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. Wskazano, że instalacje elektryczne, sanitarne i przewody kominowe zostały wykonane prawidłowo i w dalszym ciągu są sprawne co potwierdzają sporządzone badania i pomiary. Dokonana rozbudowa zaś nie narusza obecnie obowiązujących warunków technicznych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zrealizowany zaś sposób zabudowy jest dopuszczalny w zabudowie bliźniaczej. Wybudowany w ramach samowoli budowlanej obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Użytkowanie budynku nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia jego mieszkańców.

W związku z tym nie zachodziła również, określona w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r., potrzeba nakazania wykonania określonych zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Rozbudowa budynku przy ul. A w była więc bezspornie samowolą budowlaną, jednakże wskazany obiekt nie został wybudowany

z pogwałceniem przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i nie zostały naruszone przy jego budowie reguły sztuki budowlanej, które mogłyby powodować zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców takiego budynku. Nie zaistniały zatem przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane, które pozwalałyby na orzeczenie rozbiórki wspomnianego obiektu.

Tymczasem formą legalizacji - w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego – jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do jego użytkowania (art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r.). Jest wobec tego oczywiste, iż wydanie tego rodzaju decyzji wymaga uprzedniego ustalenia przez organ orzekający w tej sprawie spełnienia przez obiekt budowlany wszystkich wymogów, od których uzależnione jest wydanie decyzji (por. wyrok z dnia 3 marca 1998r. Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, IV SA 785/97).

Ponadto należy mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne wszczyna się w celu "załatwienia sprawy", przez co należy rozumieć – wydanie decyzji, chyba, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (art. 105 § 1 i 2, art. 114). W myśl tej zasady i zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974r.,

w stosunku do każdej samowoli budowlanej winna być wydana decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego bądź też decyzja pozwalająca na jego użytkowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999r. w Warszawie, IV SA 681/97).

Biorąc pod uwagę brak przesłanek do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego (w myśl art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r.) należy ocenić jako prawidłowe rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia 9 czerwca 2008r. na podstawie art. 42 ust. 2 wspomnianej ustawy nałożył na H. S., B. P. i B. D. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonanej od strony ogrodu, na granicy działki, rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy A. Podobnie jako prawidłową trzeba ocenić II instancyjną decyzję z dnia "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, będącą przedmiotem skargi.

Zgodnie ze wspomnianym art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane poza wypadkiem określonym w ust. 1 (gdy konieczne jest dokonanie w obiekcie budowlanym zmian i przeróbek) właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. Organy powołały się w przedmiotowej sprawie na względy interesu społecznego, które w sytuacji gdy nie spełnione są przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, wymagają aby doprowadzić taką inwestycję do stanu zgodnego

z prawem.

W ocenie Sądu zgodzić się należy z organami wydającymi rozstrzygnięcie

w sprawie, że na gruncie przedmiotowej sprawy jedyną dopuszczalną i właściwą formą doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.

Nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie organy działające w ramach uznania administracyjnego, granic tego uznania nie przekroczyły uzasadniając obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie koniecznością doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, która pozwoli na legalne użytkowanie dobudowanej części obiektu. Dodatkowo organ I instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r. SA/Po 1018/83 w którym zasadnie przyjęto, iż jeżeli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane) organ administracji państwowej powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa polegające na wybudowaniu obiektu bez pozwolenia na budowę, przyjmując zawiadomienie skarżącego o oddaniu obiektu do użytku, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia i wydać mu pozwolenie po dopełnieniu warunków określonych w art. 41 i art. 42 - prawa budowlanego, o ile nie ma ku temu przeszkód w obowiązujących przepisach prawa.

Nieuzasadniony jest również w ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego a polegający na uniemożliwieniu stronie czynnego udziału w sprawie. Strona skarżąca zarzuciła, że organ II instancji wystąpił do organu I instancji o uzupełnienie akt sprawy, jednakże nie wezwał strony do zapoznania się z materiałem dowodowym. Przede wszystkim pismem z dnia 21 kwietnia 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego przy ulicy A. Poinformował również, że

w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej umożliwi stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, a także składanie dowodów w sprawie. Organ ten zawiadomił także stronę skarżącą, iż zakończył postępowanie dowodowe. Z akt sprawy wynika, iż B. D. w dniu 2 czerwca 2008 r. zapoznała się z aktami sprawy. Jednocześnie w aktach tych brak jest dowodów na to, że organ po tej dacie prowadził postępowanie dowodowe. Organ odwoławczy zwrócił się wprawdzie pismem dnia 24 lipca 2008 r. o uporządkowanie akt sprawy do organu I instancji, niemniej jednak w sprawie nie prowadzono postępowania dowodowego na skutek tego pisma. Ponadto w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny przyjmując, że dobudowy dokonano w 1968 r., a dobudowana cześć budynku wykonana została zgodnie ze sztuką budowlaną, dlatego też ewentualne naruszenie przez organ art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podobnie bezzasadny jest zarzut dotyczący nieprecyzyjnego sformułowania osnowy decyzji, przez co jest ona według strony skarżącej niewykonalna. Nie sposób się zgodzić z tym stanowiskiem, bowiem z osnowy decyzji zarówno organu I jak i II instancji wynika precyzyjnie jakiego budynku i jakich jego części (pomieszczeń) dotyczą rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na względzie, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.