Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 527/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2, art.28 ust.1-3 art
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę należnych od nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. Nr 98, poz. 23 ze zm.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą umorzenia odsetek należnych od nieopłaconych składek ubezpieczeniowych za okres od marca 2011 r. do listopada 2016 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Pismem z dnia 14.12.2016r. skarżący wystąpił o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, umorzenie odsetek za zwłokę, umorzenie kosztów egzekucyjnych, odroczenie terminu spłaty zaległości i wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego zasadnym jest umorzenie odsetek za zwłokę jako nadmiernego obciążenia, które może negatywnie wpłynąć na spłatę zaległości głównej.

Do sprawy skarżący przedłożył dokumenty:

- potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej;

- zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2013, 2014, 2015;

- dowód wpłaty należności z tytułu składek za miesiąc listopad 2016 r.;

- oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy de minimis;

- pełnomocnictwo;

- formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z dnia 18.01.2017 r.

- oświadczenie do oceny ulgi jako pomocy publicznej;

- wniosek z dnia 25.01.2017 r. o wydłużeniu terminu na uzupełnienie braków formalnych;

- dziennik księgowy okresu obrachunkowego 2016;

- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z dnia 23.01.2017 r.;

- załącznik do oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym;

- pismo z dnia 06.02.2017 r.

Rozpoznając sprawę Zakład ustalił, że zadłużenie dotyczy składek na ubezpieczenie własne jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą.

Zakład wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1-3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być przez Zakład umarzane w całości lub części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Ponadto Zakład wyjaśnił, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia własne osób będących równocześnie płatnikami tych składek mogą być również umarzane w uzasadnionych przypadkach - pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności - w oparciu o art. 28 ust. 3 a cyt. ustawy - na zasadach określonych Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Rozpatrując wniosek o umorzenie Zakład stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła niezbędna przesłanka umożliwiająca umorzenie długu, o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. całkowita nieściągalność. W szczególności uprawniony organ egzekucyjny: naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził, że obciążające skarżącego zobowiązania są niemożliwe do wyegzekwowania z powodu braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, bądź z uwagi na brak możliwości uzyskania kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z akt sprawy wynikało bowiem, że ciążące na skarżącym zobowiązania zostały skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego, które prowadzone jest przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. z rachunków bankowych. Z należących do skarżącego nieruchomości prowadzone są postępowania egzekucyjne. Postępowania te trwają nadal, co oznacza, że do czasu ich zakończenia istnieje potencjalna możliwość wyegzekwowania długu. Powyższe oznaczało, że brak było podstaw do umorzenia zobowiązań z tytułu odsetek z powodu całkowitej nieściągalności.

Z uwagi na fakt, że należności z tytułu składek, w części dotyczą składek na ubezpieczenie własne, Zakład rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek. Z przedłożonych do sprawy dokumentów oraz ustaleń własnych Zakładu wynikało, skarżący w roku 2016 uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Posiada środki na rachunku bankowym. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący posiada ruchomości oraz nieruchomości.

W ocenie Zakładu przedłożone przez skarżącego dokumenty i dowody oraz dokonane na ich podstawie ustalenia wskazywały, że sytuacja finansowa w jakiej się aktualnie znajduje nie może być uznana za sytuacją trudną. Skarżący posiada stałe źródło dochodu, osiąga wysoki przychód, posiada rzeczy ruchome i liczne nieruchomości.

Z uwagi na dokonane w sprawie ustalenia Zakład odmówił umorzenia wnioskowanych należności.

Wnioskiem z dnia 09.3.2017r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu odsetek. Wskazał, że racjonalnym jest umorzenie odsetek, jeżeli deklaruje spłatę ratalną należności z tytułu składek. Wskazał, że nie posiada środków na spłatę odsetek.

Rozpatrując ponownie sprawę w zakresie umorzenia należności z tytułu składek stwierdził, że powołane okoliczności nie dają podstaw do zmiany decyzji. Zakład rozstrzygając w ramach przyznanych mu kompetencji w sprawach o umorzenie zobowiązany jest do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Ustawodawca w sposób szczegółowy określił przesłanki, na podstawie których należności z tytułu składek mogą być umarzane. Podstawowym kryterium jakie Zakład zobowiązany jest wziąć pod uwagę jest kryterium całkowitej nieściągalności. Okoliczność tę Zakład jest zobligowany ustalić na podstawie wszelkich dostępnych środków dowodowych, a przede wszystkim dokumentów. Podstawowym dokumentem tego rodzaju jest postanowienie właściwego organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na jego bezskuteczność.

Po zapoznaniu się ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami uczestnik stwierdził, że Zakład prawidłowo ocenił, iż nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek z powodu ich całkowitej nieściągalności. W zakresie dotyczącym umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia własne zastosowanie ma cytowany wyżej przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów uczestnik stwierdził, że Zakład właściwie ocenił i słusznie przyjął, że nieuzasadnione byłoby pozytywne rozpatrzenie wniosku i umorzenie należności z tytułu odsetek mimo braku całkowitej nieściągalności, w oparciu o przepisy powołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Wskazać przy tym należy, że możliwość umorzenia długu na zasadach określonych w w/w rozporządzeniu przewidziana jest dla sytuacji szczególnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne, czy nadzwyczajne zdarzenia losowe nie jest realnie możliwe wywiązanie się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, w tym w okresie nieprzedawnionym. Zakład podkreśla, że rozstrzygając o ewentualnym umorzeniu, pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, ocena sprawy dokonywana jest, przede wszystkim, na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dowodów. Ciężar wykazania zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym, który za pomocą dokumentów powinien wykazać, że obiektywnie nie jest w stanie ponieść ciężaru zapłaty należności ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Z przedłożonych przez skarżącego do sprawy dokumentów wynika, że skarżący nie znajduje się w sytuacji szczególnej uzasadniającej umorzenie odsetek. Skarżący posiada stałe źródło dochodu oraz majątek, z którego można egzekwować zaległości.

W świetle przedłożonych przez skarżącego dokumentów i dokonanych ustaleń brak jest podstaw do przyjęcia, że wykazał, aby ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki, oraz że aktualna sytuacja majątkowa i finansowa ma charakter trwały i przemawia za umorzeniem długu. Nie można jej zatem uznać za wyjątkową w świetle przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek na zasadach określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu, tj. mimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności. Natomiast przesłanka wynikająca z § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia nie była oceniana, gdyż skarżący nie wskazał, że poniósł starty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacanie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić skarżącego dalszego prowadzenia działalności.

Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie przepisów art. 8 kpa polegające na jego niezastosowania poprzez działanie, które powoduje utratę zaufaniu do organu administracyjnego polegającym na generowaniu kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w momencie w którym Dłużnik wyraża dobrowolną chęć spłaty zadłużenia oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym rozszerzeniu pojęcia "należności z tytułu składek" uznanie, że odsetki od zaległości w spłacie składki stanowią kwotę główną takiej należności, a także na nieprawidłowej interpretacji pojęcia "całkowitej nieściągalności" zawężając je jedynie do przypadków określonych w ust. 3 przywołanego przepisu, a w rezultacie nieprawidłową odmowę umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nr [...] z dnia 13.04.2017 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić legalność działania organu orzekającego. Oznacza to, iż Sąd nie może kształtować sytuacji prawnej obywatela poprzez zmianę treści zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.) zwaną dalej: P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2005r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej; u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem treści ust. 2-4. Jest to regulacja określająca prawo wierzyciela do zwolnienia dłużnika z długu podobna do regulacji funkcjonującej w obrocie cywilnym, określonej w art. 508 Kodeksu cywilnego. Zwolnienie z długu uzależnione jest wyłącznie od woli wierzyciela, natomiast dłużnik nie ma możliwości prawnych pozwalających na uzyskanie od wierzyciela oświadczenia w tym przedmiocie. Jednak w przypadku wierzycieli, będących podmiotami dysponującymi środkami publicznymi, do których należy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie występuje dowolność w tym zakresie. W takim bowiem przypadku, ustawodawca - zezwalając na rezygnację z egzekwowania należności - wprowadza daleko idące ograniczenia prawne.

Przywołany przez organy przepis art. 28 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a w ust. 3 wymienione są w siedmiu punktach sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy. Są to takie sytuacje, jak: śmierć dłużnika i brak następców prawnych (pkt 1), oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości (pkt 2), zaprzestanie prowadzenia działalności przy braku majątku, następców prawnych i podstaw do odpowiedzialności osób trzecich (pkt 3), nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym (pkt 4), wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (pkt 4a), stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku (pkt 5), oraz brak możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne( pkt 6). Z zestawienia tych sytuacji wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może zrezygnować z egzekwowania należności tylko wówczas, gdy dalsze prowadzenie egzekucji jest bezcelowe lub nieopłacalne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tzn. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tych składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

Ponadto zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), zdefiniowany został ważny interes strony zobowiązanej. W myśl § 3 ust. 1 zaległe składki mogą być umorzone, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1) lub, że ze względu na poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia straty materialne, opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2). Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, jest kolejną przesłanką wymienioną w tym rozporządzeniu wykonawczym (pkt 3).

Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia (nieściągalności) organ zyskuje swobodę wyboru, czy ulgi udzielić, czy też nie. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Z kolei sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego, wynikające z przepisów k.p.a., reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa powyżej.

W rozpoznawanej sprawie w toku postępowania administracyjnego organ – Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że w niniejszej sprawie nie zachodzą formalnie przesłanki całkowitej i trwałej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Wobec skarżącego nadal prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. z jego rachunków bankowych oraz przez komorników z nieruchomości. Postępowania te trwają nadal i do dnia dzisiejszego nie zostało stwierdzone, że są one nieskuteczne. Taki stan rzeczy przesądza o braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, tj. niezbędnego warunku do umorzenia. A zatem, w rozpoznawanej sprawie istnieje majątek podlegający egzekucji przedmiotowych należności, który na dzień wydania przedmiotowej decyzji wykluczał całkowitą nieściągalność w oparciu o powołane przepisy. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi zasadnie organ uznał, że w sprawie nie występuje przesłanka umorzenia należności składkowych określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.

Zgodzić się należy również z organem, iż każdy rozpoczynający działalność gospodarczą, robi to na własne ryzyko, tak z ponoszeniem strat jak i osiąganiem dochodów. Skutki prowadzenia nierentownej działalności obciążają przedsiębiorcę. Nie można dopuścić, by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych płatników. W ocenie Sądu stawianie problemu w ten sposób ze zapłacę należność główną jak Zakład umorzy mi odsetki jest absolutnym niezrozumieniem instytucji finansów publicznych.

Wobec tego, zdaniem Sądu uprawnionym było przyjęcie przez skarżony organ, iż na dzień wydania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego nie było podstaw do umorzenia zobowiązań z powodu całkowitej nieściągalności.

Organ rentowy rozpoznał sprawę także pod kątem wystąpienia okoliczności o których mowa w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek. Organ administracji trafnie przyjął, że skarżący nie udowodnił w sposób przekonywujący okoliczności, które przemawiają za umorzeniem należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. W postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa obowiązek współdziałania z organem na okoliczność wykazania, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Tymczasem skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności, nie wykazał aby w sprawie zaistniały nowe okoliczności. Do akt sprawy nie dołączył dokumentacji, która mogłaby wskazywać na ich zaistnienie. Skarżący jest osobą w wieku aktywności zawodowej i uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Według oświadczenia w 2014 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł, w 2015 r. w wysokości [...] zł, w 2016 r. w wysokości [...] zł. Średnie dochody miesięczne wynosiły zatem odpowiednio: w 2014 r. ok. [...] zł, w 2015r. ok. [...] zł i w 2016r. ok. [...] zł. Ponadto Skarżący posiada bardzo duży majątek nieruchomy – [...] nieruchomości, oraz ruchomy.

Nadto, Sąd zauważa, że przy wyjątkowym charakterze instytucji umorzenia zadłużenia z tytułu składek organ władny był dać pierwszeństwo interesowi społecznemu kierując się szczególnym, publicznoprawnym charakterem tych należności oraz celami, na które są przeznaczone ze swej istoty. Podjęta decyzja mieściła się w zakresie wyznaczonym przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zachowała też proporcje pomiędzy interesem społecznym, a ważnym interesem strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez organ naruszone. Podkreślić bowiem w tym miejscu trzeba, że instytucja umorzenia nie może być stosowana ani nagminnie, ani jako powszechny sposób zwolnienia z długu o publicznym przecież charakterze. Skarżący podejmując działalność gospodarczą powinien bowiem liczyć się z obowiązkiem uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Zauważyć trzeba, że prowadzenie każdej działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem. Należy także podkreślić, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Podkreślenia wymaga fakt że Skarżący nie opłaca składek od marca 2011 r. prowadząc jednoczenie działalność gospodarczą.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że organ prowadzący postępowanie obowiązany jest podejmować w postępowaniu wyjaśniającym, wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy, będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika że skarżący był wzywany w toku postępowania o dostarczenie m. in. aktualnych dokumentów potwierdzających zadłużenie z tytułu innych zobowiązań, np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, opłat za gaz, kredytu bankowego, harmonogramów spłat kredytu bankowego bądź zadłużeń realizowanych wobec innych podmiotów, wszelkich dokumentów dotyczących bieżących wydatków, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, informacji o źródłach dochodu. Skarżący został również poinformowany o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz był informowany o możliwości uzupełnienia wniosku - o dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczność uzasadniające umorzenie. Brak jest zatem uzasadnienia dla zarzutów naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. W ocenie Sądu organ podatkowy, działał na podstawie przepisów prawa, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Według Sądu, taka ocena, jaką wyżej przedstawił organ w zaskarżonej decyzji, mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej. To, że skarżący odmiennie ocenia materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organ z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Również sposób uzasadnienia decyzji nie budzi zastrzeżeń, bowiem wynika z niego podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji ma na celu wykazanie prawidłowości procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny być one tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia powyższe kryteria. Organ w obszernym uzasadnieniu przedstawił ustalony stan faktyczny oraz wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się odmawiając umorzenia należności składkowych.

Odnosząc się do zarzutów skargi 28 ust. 3 u.s.u.s. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezpodstawnym rozszerzeniu pojęcia "należności z tytułu składek" uznanie, że odsetki od zaległości w spłacie składki stanowią kwotę główną takiej należności Sąd uznał go za nieusprawiedliwiony.

Stosownie bowiem do art. 24 ust. 2 u.s.u.s. składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. W przepisie tym ustawodawca posłużył się terminem "należności" (w liczbie mnogiej), a nie "należność", co oznacza, że wszystkie elementy, takie jak: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, są należnościami z tytułu składek. Poszczególne należności zaliczane do "należności z tytułu składek" nie tworzą nowego, odrębnego bytu w postaci jednej "należności z tytułu składek", która obejmuje łącznie wszystkie wymienione w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. należności. Pojęcie należności obejmuje zatem różnego rodzaju świadczenia o odrębnym statusie, które ze względów redakcyjno-legislacyjnych określono wspólnym mianem "należności z tytułu składek" (por.: wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 240/05, nie publ.). A zatem wszędzie tam, gdzie ustawodawca posługuje się pojęciem "należności z tytułu składek" regulacja ustawowa dotyczy nie tylko składek, ale także odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Interpretując przepis art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należy zatem przyjąć, że dopuszcza on umarzanie w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty, w tym odsetek finansowanych przez płatnika składek. Na gruncie tego przepisu taka też ukształtowała się praktyka orzecznicza organów administracji i sądów.

Końcowo Sąd zaznacza, iż każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości. Odmowa ich umorzenia nie stwarza bowiem sytuacji powagi rzeczy osądzonej. Oznacza o, że zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje - zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399).

Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada prawu materialnemu, względnie że wydana została z mającym, co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, stosownie do przepisu art. 151 P.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku.