Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 482/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Joanna Runge-Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. akt 4/II SA/Po 2347/03 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. C. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r., sygn. akt 4/II SA/Po 2347/03 oddalił skargę M. C. wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie działając na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił M. C., ze skutkiem natychmiastowym, ze służby w Izbie Celnej w Rzepinie. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, iż w sprawie wystąpiła wskazana w tym przepisie przesłanka zwolnienia ze służby, bowiem w dniu 9 marca 2001 r. Prokuratura Okręgowa V Wydział Śledczy w Gorzowie Wlkp. skierowała do Sądu Rejonowego w Słubicach akt oskarżenia przeciwko temu funkcjonariuszowi o umyślne popełnienie przestępstwa z art. 271 § 3 K.k. ściganego z oskarżenia publicznego.

Po rozpoznaniu wniosku M. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Organ wyjaśnił, iż decyzja podjęta została w oparciu o znowelizowany art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, dyspozycja zawarta w tym przepisie została wyczerpana, a wniesienie aktu oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego nakazywało zastosowanie wobec funkcjonariusza sankcji zwolnienia ze służby. Organ wyjaśnił, iż sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem NSA dotyczyła innej decyzji, wydanej w przedmiocie zwolnienia ze służby w trybie art. 26 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, stąd nie została naruszona zasada res iudicata. Organ wyjaśnił, iż w toku postępowania przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego były przestrzegane, w tym przepis art. 10.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. M. C. zarzucił Dyrektorowi Izby Celnej w Rzepinie naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej przez przyjęcie, że wniesiono przeciwko niemu akt oskarżenia o ścigane z urzędu umyślne przestępstwo, naruszenie zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie przepisów, które weszły w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r., naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przesądzenie, iż wniesienie aktu oskarżenia jest jednoznaczne z uznaniem umyślnego popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu skargi skarżący postawił zarzut zastosowania w jego sprawie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy, który w jego ocenie nie ma zastosowania do stanów zaistniałych od dnia 10 sierpnia 2003 r., w konsekwencji naruszenie przez organ art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed tym dniem podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. Wskazując na naruszenie przez organ przepisów K.p.a. w zakresie możliwości wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym skarżący zarzucił organowi pominięcie skutków prawnych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., który rozpatrzył jego skargę na wcześniejszą decyzję o zwolnieniu ze służby, uchylając to rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że znowelizowana ustawa nakładała na organ obowiązek zwolnienia ze służby funkcjonariuszy, przeciwko którym wniesiony został do Sądu akt oskarżenia. Organ wyjaśnił, iż przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej ma zastosowanie do stanów faktycznych istniejących w dacie wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji, a sprawa zwolnienia strony ze służby winna być rozstrzygana na podstawie prawa obowiązującego w chwili wydawania decyzji. Taka interpretacja sprzyja, zdaniem organu, zachowaniu jedności prawa, w konsekwencji w tym samym czasie do takich samych stanów faktycznych będzie miała zastosowanie jedna regulacja, niezależnie od daty wniesienia aktu oskarżenia. Organ wyjaśnił, że przepis przejściowy - art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej odnosi się do postępowań wszczętych i niezakończonych i dotyczy tylko ustawy o Służbie Celnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej zwolnienie ze służby nie następuje w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem, ale w sytuacji, gdy wpłynął do sądu akt oskarżenia o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, zaś organ stosujący ten przepis nie przesądza o winie funkcjonariusza. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż czyn z art. 271 § 3 K.k. zaliczany jest do przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. Odnośnie zarzutu nieskorzystania z możliwości wszczęcia wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego organ wyjaśnił, iż wobec wniesienia przeciwko funkcjonariuszowi aktu oskarżenia obowiązkiem organu było zastosowanie sankcji w postaci zwolnienia ze służby, stąd zbędnym było wcześniejsze przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia zasady prawdy materialnej i obiektywnej organ wyjaśnił, iż nie jest powołany do badania zasadności wniesienia przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż skarga M. C. nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.

Sąd wskazał, iż zarzuty skargi dotyczą regulacji art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 1 ustawy z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122). Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Użycie w przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter obligatoryjny i nie zależy od uznania organu administracji; w przypadku wniesienia takiego aktu oskarżenia organ ma obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Sąd uznał, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Akt oskarżenia przeciwko skarżącemu wniesiony został do Sądu Rejonowego w Słubicach w dniu 9 marca 2001 r., zarzuty w nim zawarte obejmowały popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 K.k., a więc przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, zaś w dniu wydania zaskarżonej decyzji sprawa karna nie została prawomocnie zakończona. W tej sytuacji organ zobligowany był do zastosowania wobec skarżącego sankcji w postaci zwolnienia go ze służby, czego rezultatem jest zaskarżona decyzja.

Zarówno w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji, jak i w treści skargi skarżący podniósł, iż przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej ma zastosowanie wyłącznie do tych funkcjonariuszy Służby Celnej, wobec których akt oskarżenia wniesiony został po dniu 10 sierpnia 2003 r., tj. po wejściu w życie wskazanej nowelizacji ustawy o Służbie Celnej.

Sąd wyjaśnił, iż wskutek wprowadzenia do ustawy o Służbie Celnej przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a stary fakt prawny, jakim było wniesienie przeciwko funkcjonariuszowi Służby Celnej publicznego aktu oskarżenia o ścigane z oskarżenia publicznego przestępstwo umyślne (który przed 10 sierpnia 2003 r. nie wywoływał skutków prawnych), jest oceniany po tej dacie już według przepisów wprowadzonych nowelą. Dokonując oceny sytuacji prawnej funkcjonariusza celnego organ celny nie cofa się w czasie do chwili, gdy wystąpiły zdarzenia, o których mówi art. 25 ust. 1 pkt 8a, ale ocenia je na dzień wydawania decyzji i obowiązywania nowych przepisów, a tę kształtuje także fakt prawny, który zaistniał przed dniem 10 sierpnia 2003 r. W ocenie Sądu z retroakcją mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby ustawodawca nakazał wydawać decyzję o zwolnieniu na dzień złożenia aktu oskarżenia. W sytuacji, gdy stary fakt prawny (wniesiony w 2001 r. akt oskarżenia) jest oceniany wedle nowego aktu prawnego (obowiązującego po dniu 10 sierpnia 2003 r.), wówczas jest to retrospektywność, stąd zarówno przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a przedmiotowej ustawy jak i zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie nie naruszyło zasady lex retro non agit (por. P. Szustakiewicz, Retroakcja w prawie administracyjnym, "Radca Prawny" 2005/3/54).

W świetle powyższego Sąd za chybione uznał zarzuty skargi, które odnoszą się do ograniczonego zakresu stosowania nowych regulacji oraz naruszenia art. 3 wyżej wskazanej ustawy z 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten odnosi się bowiem do postępowań wszczętych i niezakończonych i dotyczy tylko ustawy o Służbie Celnej. Sąd wyjaśnił także, iż regulacja zawarta w art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej stanowi samodzielną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby, niezależną od zastosowanej wcześniej wobec skarżącego przesłanki zwolnienia z art. 26 pkt 10 tej ustawy. Tym samym sprawa zakończona wyrokiem NSA z dnia 14 stycznia 2003 r. jest inną sprawą od tej, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, stąd wbrew zarzutowi skargi organ nie naruszył zasady res iudicata poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy prawomocnie rozstrzygniętej. W konsekwencji, w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów K.p.a., regulujących zasady i tryb wzruszania decyzji ostatecznych, bowiem zaskarżona decyzja, choć również podjęta w przedmiocie zwolnienia ze służby, oparta została na innej podstawie prawnej.

Zdaniem Sądu wskazana przez skarżącego interpretacja stosowania nowych regulacji jest sprzeczna z art. 2 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, ustanawiającym wymóg posiadania nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza tej służby. Podkreślenia wymaga szczególny charakter służby celnej oraz stojące przed nią zadania sprowadzające się do zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z tego obszaru, co wymaga od osób pełniących służbę posiadania cech dających gwarancję należytego wykonywania zadań w zakresie polityki celnej państwa. Sąd obiektywnie wskazał, iż wraz z wniesieniem przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego utracił on powyższy atrybut. Jednocześnie wykładnia zastosowana przez skarżącego prowadziłaby do pozbawionego podstawy prawnej różnicowania sytuacji prawnej funkcjonariuszy, wobec których takie akty oskarżenia zostały wniesione po dniu 10 sierpnia 2003 r., a to naruszałoby zawartą w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa. Ponadto Sąd podniósł, iż nowe regulacje były przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który uznał je za nie naruszające Konstytucji RP, w tym jej art. 42. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. K 1/04 Trybunał powołał się na swoje dotychczasowe orzecznictwo i stwierdził, iż: "karnoprawna zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, aby stanowiła usprawiedliwienie czy formę zabezpieczenia obiektywnych naruszeń prawa, zwłaszcza wtedy, gdy od adresata normy prawnej wymaga się zawodowych zachowań, zarówno w sferze ekonomicznej, jak i prawnej. Zdaniem Trybunału konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym, nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego, a troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represywności".

W ocenie Sądu zauważone uchybienia natury formalnej, dotyczące braku uzasadnienia zastosowanego rygoru natychmiastowej wykonalności, nie mają wpływu na wynik sprawy, stąd nie mogą stanowić samodzielnej przesłanki negatywnej weryfikacji zaskarżonej decyzji.

Od powyższego wyroku M. C. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną oparł na podstawie zarzutu nieważności postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), tj. art. 183 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż nowe przepisy o służbie celnej obowiązujące po dniu 10 sierpnia 2003 r., a zwłaszcza art. 25 ust. 1 pkt 8a nakazujący obligatoryjne zwolnienie funkcjonariusza ze służby celnej w przypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego mają zastosowanie w stosunku do skarżącego, pomimo iż kwestia zwolnienia funkcjonariusza ze służby z tego powodu, choć na podstawie innego przepisu była przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania administracyjnego na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 1771/02 uchylającego ostatecznie wcześniejsze rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby celnej.

W ocenie skarżącego rozważania na temat różnicy pomiędzy zasadą retroakcji, a retrospektywności i ich ewentualnego odniesienia do sytuacji prawnej skarżącego nie mają zastosowania, gdyż w przedmiotowej sprawie naruszono zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) skutkującej nieważność postępowania i uwzględnianej przez sąd z urzędu. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. res iudicata polega na prawomocnym osądzeniu w tej samej sprawie. O tożsamości sprawy przesądza zarówno podmiot, jak i przedmiot postępowania. Nie budzi żadnych wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały wyżej wymienione przesłanki, które potwierdza sam Sąd w zaskarżonym wyroku podnosząc na str. 4, iż zaskarżona decyzja dotyczy tego samego przedmiotu, tj. zwolnienia ze służby, choć na innej podstawie prawnej. Zdaniem skarżącego bezspornym jest, iż tożsamy był także podmiot, a więc osoba skarżącego. Interpretacja ta znajduje oparcie w wykładni zasady res iudicata, zarówno w orzecznictwie sądów karnych, lecz także i administracyjnych. Zgodnie z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1961 r. wyrok ma powagę res iudicata co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (ICR 771/61). Istotą jest więc tożsamość przedmiotu rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego niedopuszczalne jest więc ponowne postępowanie o ten sam czyn z uwagi na tzw. materialną prawomocność (res iudicata). W przekonaniu skarżącego przeprowadzone w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postepowanie naruszyło prawomocnie nabyte przez skarżącego prawo do wykonywania służby oraz skutkuje istnieniem w obrocie prawnym dwóch sprzecznych rozstrzygnięć regulujących odmiennie ten sam przedmiot naruszając w sposób oczywisty zasadę ochrony porządku prawnego.

Tym samym dalsza argumentacja Sądu zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a dotycząca m.in. interpretacji zasady domniemania niewinności w świetle uregulowań konstytucyjnych nie ma większego znaczenia z uwagi na podniesiony zarzut nieważności postępowania. To samo dotyczy podniesienia przez Sąd w zaskarżonym wyroku treści art. 2 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, a dotyczącego wymogu posiadania przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii. Na marginesie skarżący zwrócił uwagę, iż przepis powyższy nie był nigdy przedmiotem postępowania w stosunku do skarżącego, przez co Sąd w zaskarżonym wyroku przekroczył granice sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych oraz orzekania w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie przede wszystkim poddał w wątpliwość, czy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną. Po nowelizacji ustawy o Służbie Celnej i wprowadzeniu przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a od dnia 10 sierpnia 2003 r. organ celny był zobowiązany do zwolnienia skarżącego ze służby, ponieważ nie ustała podstawa faktyczna – nadal akt oskarżenia był wniesiony do sądu karnego. Wszczęto więc nowe postępowanie administracyjne w stosunku do skarżącego oparte na innej podstawie prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę od decyzji wydanej w tym nowym postępowaniu administracyjnym nie mógł więc jeszcze raz orzekać w tej samej sprawie, albowiem skarga została wniesiona od innej decyzji niż ta, która była przedmiotem kontroli Sądu w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2003 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie skarżący wskazał właśnie okoliczność wymienioną w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. skutkującą nieważnością postępowania. Wprawdzie tak określona podstawa skargi kasacyjnej nie została wymieniona w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., w którym wskazano podstawy na jakich można oprzeć skargę kasacyjną, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanie w skardze kasacyjnej wyłącznie zarzutu nieważności postępowania, nie czyni tej skargi niedopuszczalną Skoro z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest z urzędu oceniać, czy postępowanie przeprowadzone przed Sądem I instancji nie zostało dotknięte jedną z wad określonych w § 2 art. 183 p.p.s.a., to tym samym powołanie zarzutu nieważności postępowania w skardze kasacyjnej nie może czynić ją niedopuszczalną, tylko z tej przyczyny, że zarzut taki nie został wymieniony w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Przyjęcie stanowiska odmiennego, skutkującego odrzuceniem skargi kasacyjnej opartej wyłącznie na zarzucie nieważności postępowania, uniemożliwiałoby w ogóle kontrolę kasacyjną wyroku wadliwego z powodu wydania go po przeprowadzeniu nieważnego postępowania.

Skoro ustawodawca przewidział w art. 183 § 1 p.p.s.a. obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego do ocenienia z urzędu prawidłowości przeprowadzonego postępowania w aspekcie okoliczności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a., a kontrola kasacyjna uruchomiona jest poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, przyjęcie poglądu o jakim mowa wyżej doprowadziłoby do tego, że przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. w części, w której dotyczy niezwiązania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie mógłby być stosowany.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie jest nieuzasadniona.

Sprawa zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. II SA 1771/02 nie jest tą samą sprawą, którą zaskarżonym wyrokiem rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W sprawie nie zachodzi zatem powaga rzeczy osądzonej, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a., skutkująca nieważnością postępowania.

Powaga rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach nie tylko tożsamości samego przedmiotu postępowania, ale i jego stron.

Stan powagi rzeczy osądzonej powstaje na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sprawy zgodności z prawem określonego przejawu działania lub bezczynności organu administracji publicznej, jednakże wyłącznie pomiędzy tymi samymi stronami postępowania (Mariusz Bogusz, Powaga rzeczy osądzonej w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym, "Państwo i Prawo" 2004, nr 6).

Przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II SA 1771/02 była decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł o zwolnieniu skarżącego ze służby, podjęta na podstawie art. 26 pkt 10 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia ważnej przyczyny, która powoduje że dalsze pozostawanie funkcjonariusza celnego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych.

Wymienione orzeczenie Sądu determinowane było dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oceną legalności zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu powołanej podstawy zwolnienia ze służby w kontekście ustaleń faktycznych uzasadniających podjęcie decyzji.

Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2003 r. skarżący powrócił do służby i pełnił ją do dnia podjęcia w dniu [...] przez Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej.

Stosownie do tego przepisu funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego.

Powracając zatem do przedstawionych wcześniej rozważań dotyczących powagi rzeczy osądzonej należy stwierdzić, iż działanie organu administracji publicznej uzewnętrznione decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie nie jest tożsame z tym, którego dotyczyła kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana wyrokiem z dnia 14 stycznia 2003 r.

Wprawdzie obydwie sprawy dotyczą tych samych stron postępowania (tożsamość podmiotowa), to przedmiot ich rozstrzygnięcia jest różny. W analizowanych sprawach skarżone były różne decyzje, wydane na odmiennych podstawach prawnych. Oznacza to, że postępowanie przed sądem I instancji przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie dotyczy sprawy innej, niż będąca przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego zakończonej wydaniem wyroku w dniu 14 stycznia 2003 r. w sprawie II SA 1771/02.

Nie zachodzi zatem określona w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. przesłanka skutkująca nieważność postępowania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) orzekł jak w sentencji.