Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 840/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, art. 132 ust. 3 pkt 3, art. 134 i ust. 4, art. 135 ust. 3 i 4, art. 135 h ust. 3, art. 135 f ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 7 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 182 poz 1228
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. R. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 15 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 24 lipca 2015 r. nr [...] w części dotyczącej uznania skarżącego P. R. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na rzecz skarżącego P. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] z dnia 15 września 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 oraz art. 133 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia nr [...] z dnia 24 lipca 2015r. wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] o uznaniu podkomisarza P. R. winnym popełnienia czynu zarzucanego w pkt. 1 i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany, umorzenia postępowania w zakresie czynu opisanego w pkt. 2 oraz uniewinniającym w przedmiocie czynu opisanego w pkt. 3, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Podkomisarz P. R. został obwiniony o to, że:

1. w okresie od dnia 20.12.2012r. tj. dnia protokolarnego przyjęcia dokumentacji niejawnej na stan od asp. szt. G. K. do dnia 31.01.2014r. pełniąc funkcję Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego Komendy Miejskiej Policji w [...] i w okresie od 1.02.2014r. do 11.03.2014r. pełniąc funkcje Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że z racji zajmowanego stanowiska będąc zobowiązany do nadzoru nad prawidłowym postępowaniem z dokumentacją niejawną w postaci teczek osobowych informatorów oznaczonych klauzulą "ściśle tajne" w zakresie ich przechowywania umożliwił dostęp do wymienionej dokumentacji osobom nieuprawnionym tj. kierownikowi Kancelarii Tajnej J. H. i Pełnomocnikowi ds. Ochrony Informacji Niejawnych M. K. w ten sposób, że wielokrotnie przechowywał teczki osobowe aktywnych informatorów w szafie pancernej Kancelarii Tajnej do której miały dostęp ww. osoby, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych i § 98 ust. 4 i § 190 ust. 4 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 roku w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno - rozpoznawczych zmienionego zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 19 grudnia 2008 roku;

2. od dnia 30.04.2012 roku w [...] tj. daty sporządzenia druku PKR w związku z zakończeniem współpracy z informatorem ps. [...] do dnia 11.03.2014r. tj. dnia ujawnienia braku teczki osobowej informatora ps. [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu dyscypliny w ten sposób, że pełniąc funkcję Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego Komendy Miejskiej Policji w [...] do dnia 31.01.2014r., a następnie od 1.02.2014r. pełniąc obowiązki Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [...] z racji zajmowanego stanowiska będąc zobowiązany do nadzoru nad prawidłowym postępowaniem z dokumentacją niejawną nie przekazał do Archiwum Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] bezpośrednio po zakończeniu współpracy teczki pracy i teczki osobowej informatora ps. [...], tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 10 ust. 3 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 11 września 2008 roku w sprawie metod form wykonywania zadań w zakresie działalności archiwalnej;

3. w bliżej nieokreślonym czasie, nie później niż do dnia 11 marca 2014 roku [...], popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na naruszeniu dyscypliny w ten sposób, że pełniąc funkcję Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego Komendy Miejskiej Policji w [...] do dnia 31.01.2014r., a następnie od 1.02.2014r. pełniąc obowiązki Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [...] z racji zajmowanego stanowiska będąc zobowiązany do nadzoru nad prawidłowym postępowaniem z dokumentacją niejawną w postaci teczek osobowych informatorów oznaczonych klauzulą "ściśle tajne" w zakresie przechowywania dopuścił do utraty dokumentacji niejawnej o klauzuli "ściśle tajne" tj. teczki osobowej informatora ps. [...] zawierającej dane osobowe osoby udzielającej pomocy Policji wraz z dokumentami niejawnymi tj. 1) [...], 2) [...], 3) [...], 4) [...], 5) [...], 6) [...], tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

Orzeczeniem nr [...] z dnia 24 lipca 2015 r. Komendant Miejski Policji w [...] uznał ww. winnym popełnienia czynu opisanego w pkt. 1 i wymierzył ww. karę dyscyplinarną nagany. Organ orzekający w pierwszej instancji umorzył ponadto postępowanie w zakresie czynu opisanego w pkt. 2 oraz uniewinnił funkcjonariusza w przedmiocie czynu opisanego w pkt. 3.

Obwiniony, reprezentowany przez adwokat E. R., odwołaniem z dnia 17 sierpnia 2015r., złożonym w terminie, zaskarżył wyżej wymienione orzeczenie dyscyplinarne, co do uznania winnym naruszenia dyscypliny służbowej czynu określonego w pkt. 1 i wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego w zakresie czynu określonego w pkt. 2 przy ustaleniu w treści uzasadnienia, iż obwiniony miał dopuścić się naruszenia dyscypliny służbowej.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 135h ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez wszczęcie postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od daty powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o rzekomych uchybieniach w działaniu służbowym obwinionego, nieuzasadnionego zawieszania niniejszego postępowania, a także ukaraniu karą dyscyplinarną pomimo, iż przepis ten ustanawia bezwzględną przesłankę procesową wyłączającą postępowanie i czyniącą procedowanie niedopuszczalnym wobec zakazu wszczynania postępowania dyscyplinarnego, a następnie wymierzenia kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;

2. naruszenie art. 135 f ust. 1 pkt 1 a contrario, pkt 3, ust. 3, art. 135i ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji polegające na odmowie udostępnienia i zapoznania się z całością akt sprawy, tj. odmówienia wglądu do akt postępowania w części stanowiącej sprawozdanie z kontroli [...], będącym dokumentem niejawnym, a także dokumentów składanych w niniejszej sprawie przez Rzecznika Praw Obywatelskich, uniemożliwieniu złożenia przez obwinionego pełnych wyjaśnień, co stanowi naruszenie prawa do obrony;

3. naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegające na naruszeniu zasady obiektywizmu oraz domniemania niewinności poprzez nie uwzględnienie przez rzecznika dyscyplinarnego wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego i uznanie obwinionego za sprawcę przewinienia dyscyplinarnego mimo pominięcia okoliczności i dowodów potwierdzających konieczność umorzenia postępowania dyscyplinarnego wobec przesłanek wyłączających postępowanie, a także wykluczających sprawstwo oraz winę obwinionego co do zarzucanych mu czynów, a także braku zebrania materiału dowodowego w niezbędnym zakresie, szczególnie w okolicznościach kiedy zostały oddalone wnioski obwinionego o uzupełnienie materiału dowodowego;

1. naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodów zgodnie z treścią wniosków obwinionego o uzupełnienie materiału dowodowego, który to materiał dowodowy był niezbędny do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy;

2. naruszenie art. 135h ust. 2 ustawy o Policji, poprzez prowadzenie postępowania dowodowego pomimo braku wydłużenia terminu przez Komendanta Głównego Policji;

3. błędne ustalenie okoliczności faktycznych polegających na przyjęciu, że obwiniony dopuścił się przewinień dyscyplinarnych określonych w pkt. 1 i 2;

4. naruszenie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez zaniechanie rozważenia skorzystania z możliwości odstąpienia od ukarania, a tym samym brak dokonania oceny stopnia winy ukaranego i rodzaju zarzucanych naruszeń, a tym samym naruszenie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez sporządzenie przez organ pierwszej instancji uzasadnienia niespełniającego wymogów przewidzianych w cytowanym przepisie odnośnie wymierzonej kary;

W treści uzasadnienia odwołania skarżący szeroko uzasadnił przedstawione powyżej zarzuty i na podstawie art. 135n ust. 4 pkt ustawy o Policji wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie w całości postępowania w pierwszej instancji. Jednocześnie wniesiono o ustalenie, iż obwiniony nie dopuścił się popełnienia przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt. 1 i 2 orzeczenia, względnie na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 3 cyt. ustawy o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W dniu 1 września 2015 roku orzekający przesłał wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu odwołanie obwinionego wraz z aktami postępowania, wnioskując o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Komendant Miejski Policji w [...] za chybiony uznał zarzut w zakresie naruszenia terminu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej wskazując, iż przełożony dyscyplinarny informację o podejrzeniu naruszenia dyscypliny służbowej przez obwinionego policjanta uzyskał w marcu 2014 roku. Jednocześnie wskazał, że postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego wydał w dniu 27 maja 2014 roku, m.in. po zapoznaniu się ze sprawozdaniem i zawartymi w nim wnioskami, z kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym przez policjantów Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...], w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, w związku ze stwierdzeniem braku dokumentacji niejawnej w trakcie jej przekazywania do nowo otworzonego od dnia 01 lutego 2014 roku Wydziału Kryminalnego w Komendzie Miejskiej Policji w [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o Policji, w terminach określonych w cyt. ustawie. W zakresie korespondencji prowadzonej z Rzecznikiem Praw Obywatelskich stwierdził natomiast, że nie była ona materiałem dowodowym, a dotyczyła jedynie przedłożenia wyjaśnień w zakresie prowadzonego przeciwko podkom. P. R. postępowania dyscyplinarnego, dlatego też powyższa dokumentacja została włączona do akt kontrolnych postępowania.

Podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego stanowiły materiały z czynności wyjaśniających, przeprowadzonych w związku z stwierdzeniem w dniu 11 marca 2014 roku zaginięcia w Komendzie Miejskiej Policji w [...] teczki informatora ps. [...] oznaczonej klauzulą "ściśle tajne", a także w związku z wnioskami z kontroli w trybie uproszczonym przeprowadzonej przez Zespół Kontrolny z Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...], w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych, wobec stwierdzenia braku dokumentacji niejawnej w trakcie jej przekazywania do nowoutworzonego od 01 lutego 2014 roku Wydziału Kryminalnego KMP w [...].

W sprawie uzyskano obszerny materiał dowodowy obejmujący dokumentację z przeprowadzonej kontroli przeprowadzonej w okresie od 27 marca do 11 kwietnia 2014 roku, załączono również wystąpienie pokontrolne z dnia 09 stycznia 2013 roku z kontroli przeprowadzonej w trybie zwykłym w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w zakresie archiwizacji dokumentów w oparciu o obowiązujące przepisy, obejmującej swoim zakresie m.in. prowadzenie rejestrów operacyjnych oraz przechowywania dokumentacji niejawnej.

Powyższy materiał dowodowy uzupełniono m.in. o dowody z zeznań świadków A. M., M. B., E .K., G. S., Ł. G., Ł. G., M. S., M. S., A. K., D. W., M. K., K. K., G. R., R. A., B. K., M. W., A. N., I. Z., G. K., B. P., D. K., a także przesłuchano obwinionego, który złożył obszerne wyjaśnienia w zakresie przedstawionych zarzutów popełnienia przewinień dyscyplinarnych.

Do akt załączono również postanowienie o umorzeniu śledztwa sygn. akt [...] z dnia 31 grudnia 2014 roku w sprawie przekroczenia w nieustalonym okresie czasu do dnia 11 marca 2014 roku w [...] uprawnień przez funkcjonariuszy policji z Komendy Miejskiej Policji w [...] na szkodę interesu publicznego w związku z ukryciem dokumentu, którym nie mieli prawa wyłącznie rozporządzać w postaci teczki o kryptonimie [...] numer [...] oznaczonej klauzula "ściśle tajne", to jest o czyn z art. 231 § 1 kk w zb. z art. 276 kk w zw. z art. 11 §2 kk wobec ustalenia, iż czyn nie wypełnia znamion czynu zabronionego, to jest na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.

Wyższy przełożony dyscyplinarny, na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, ustalił następujące okoliczności sprawy:

Od dnia 5 listopada 2012 roku podkom. P. R. pełnił obowiązki Zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego KMP w [...]. Obowiązki przejął od odchodzącego na emeryturę zastępcy Naczelnika wymienionego Wydziału asp. G. K. W dniu 20 grudnia 2012 roku został sporządzony protokół przekazania dokumentacji niejawnej pomiędzy G. K. i P. R., na którym znajdują się nieczytelne podpisy wymienionych oraz podpis kierownika kancelarii tajnej. Z przedmiotowej dokumentacji wynika, iż P. R. przyjął na swój stan m.in. teczkę osobową informatora o ps. [...]. W toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony zakwestionował jednak podpisy-parafy, znajdujące się na poszczególnych stronach protokołu.

Z treści wystąpienia pokontrolnego z dnia 09 stycznia 2013 roku (karta 34-56, Tom III sprawy) z kontroli przeprowadzonej w trybie zwykłym w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w zakresie realizacji zadań w zakresie archiwizacji dokumentów w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w treści (karta 43, Tom III) w zakresie rejestrów operacyjnych zespół kontrolujący wskazał, iż cyt. "Teczki pracy informatora pozostające w prowadzeniu od 2011 do chwili obecnej przechowywane są przez prowadzących policjantów. Teczki osobowe w pomieszczeniu Kancelarii Tajnej - dostęp do tych teczek ma tylko i wyłącznie ml asp. P. R. zastępca Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Kryminalnego KMP [...]. Za nieprawidłowe rozliczenia rejestru odpowiedzialny jest z-ca Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Kryminalnego KMP [...]. "

Z dokumentacji sporządzonej z inwentaryzacji dokumentacji niejawnej znajdującej się w Komendzie Miejskiej Policji w [...], zakończonej w dniu 28 marca 2013 roku -protokół inwentaryzacji [...] - wynika, iż P. R. posiadał liczby niejawne z teczki osobowej informatora ps. [...], które zostały wskazane w protokole w pozycjach 240, 242, 243 oraz 246.

W związku z wyłączeniem z dniem 1 lutego 2014 roku Wydziału Kryminalnego z istniejącego dotychczas Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego KMP w [...] stwierdzono brak teczki informatora ps. [...] o nr rej. [...] będącej na stanie Naczelnika Wydziału Kryminalnego - mł. asp. P. R. W przedmiotowej teczce oznaczonej klauzulą "ściśle tajne" mogło znajdować się pięć dokumentów niejawnych tj. [...], [...], [...], [...], [...]. O powyższej sytuacji podkom. P. R. powiadomił w dniu 11 marca 2014 roku I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w [...] - mł. insp. M. W. i Komendanta Miejskiego Policji w [...] - insp. B. P.

Komendant Miejski Policji w [...] powołał komisję, która dokonała przeglądu wszystkich pomieszczeń oraz szaf należących do funkcjonariuszy Wydziału Kryminalnego KMP w [...], a także innych pomieszczeń w których mogłaby znajdować się dokumentacja niejawna, a także sprawdzono wszystkie teczki, które zostały przekazane w 2013 roku do składnicy akt.

Postępowanie dyscyplinarne, wszczęte przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] przeciwko podkom. P. R., wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji w odniesieniu do przełożonego dyscyplinarnego, zostało przekazane do prowadzenia Komendantowi Miejskiemu Policji w [...].

Wyznaczony przełożony dyscyplinarny zawiesił przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne na okres od 7 listopada 2014 roku do dnia 18 marca 2015 roku, w związku z długotrwałą przesłanką uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, a mianowicie prowadzeniem przez Prokuraturę Okręgową w [...] śledztwa sygn. akt [...] dotyczącego utraty dokumentacji oznaczonej klauzulą "ściśle tajne" tj. teczki osobowej informatora ps. [...], (czyli czyn tożsamy z czynem zarzucanym obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym) i jednoczesną odmową prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze udostępnienia akt przedmiotowego śledztwa (do czasu prawomocnego zakończenia śledztwa), a tym samym uzyskania pełnych informacji w zakresie czynów zarzucanych podkom. P. R. w postępowaniu dyscyplinarnym pozwalających na wszechstronne wyjaśnienie sprawy.

Następnie postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone na okres od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia 3 czerwca 2015 roku, którą to decyzję przełożony dyscyplinarny uzasadnił wycofaniem przez lekarza wystawiającego zwolnienie z zajęć służbowych podkom. P. R. zgody na uczestniczenie obwinionego w czynnościach procesowych, która to okoliczność uniemożliwiła kontynuację prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Miejski Policji w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia 24.07.2015r. wymierzył podkom. P. R. karę dyscyplinarną - naganę.

W myśl art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym.

Organ odwoławczy, dokonał analizy sprawy na podstawie zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego, a równocześnie odniósł się do dokonanej przez orzekającego oceny dowodów, w kontekście zarzutów zgłoszonych przez skarżącego.

Analizując zebrany materiał dowodowy wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, iż materiał ten jest wystarczający do oceny zachowania obwinionego.

Zgodnie z dyspozycją art. 132 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, przy czym naruszeniem dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Z kolei stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Analizując akta postępowania dyscyplinarnego, w przedmiocie zarzutu opisanego w pkt. 3 niniejszego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji w [...] zgodził się z oceną materiału dowodowego przedstawioną przez orzekającego, który wskazał na rozstrzygnięcie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] w śledztwie sygn. akt [...] tj. umorzenie śledztwa z dnia 31 grudnia 2014 roku w sprawie przekroczenia w nieustalonym okresie czasu do dnia 11 marca 2014 roku w [...] uprawnień przez funkcjonariuszy policji z Komendy Miejskiej Policji w [....] na szkodę interesu publicznego w związku z ukryciem dokumentu, którym nie mieli prawa wyłącznie rozporządzać w postaci teczki o kryptonimie [...] numer [...] oznaczonej klauzula "ściśle tajne", to jest o czyn z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 276 kk w zw. z art. 11 §2 kk wobec ustalenia, iż czyn nie wypełnia znamion czynu zabronionego, to jest na podstawie art. 17§1 pkt 2 kpk. Jak zaznaczył organ I instancji, z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa, jak również jak zauważył organ odwoławczy, z materiałów postępowania dyscyplinarnego, nie ustalono w sposób jednoznaczny, w jakim czasie i kto był odpowiedzialny za zagubienie teczki osobowej informatora ps. [...].

Natomiast mając na względzie treść art. 135 ust. 4 ustawy o Policji kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, Komendant Wojewódzki Policji w [...] zgodził się z organem pierwszej instancji w zakresie umorzenia postępowania dyscyplinarnego w przedmiocie czynu opisanego w pkt. 2 z uwagi na upływ terminu, wskazanego w cyt. przepisie, umożliwiającego wymierzenie kary dyscyplinarnej.

Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie zgodził się z twierdzeniem orzekającego, iż nie ulega wątpliwości, że obwiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej czynem opisanym w treści zarzutu. Powyższe twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w kontekście ustaleń i podstawy umorzenia czynu opisanego w pkt. 2. Nadto, policjantowi zarzucono popełnienie czynu w okresie od 30 kwietnia 2012 roku do dnia 11 marca 2014 roku, podczas gdy policjant mógł sprawować faktyczny nadzór nad prawidłowym postępowaniem z dokumentacją niejawną w okresie od 05 listopada 2012 roku, tj. dnia od kiedy przejął pełnienie obowiązków zastępcy naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego KMP w [...]. Tak więc, twierdzenie przełożonego dyscyplinarnego o bezspornej winie policjanta w zakresie opisanego w pkt. 2 czynu, nie znajdowało uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.

Dokonując oceny zachowania obwinionego w przedmiocie czynu opisanego w pkt. 1 zaskarżonego orzeczenia, organ uznał za niezbędne przywołanie przepisów określających sposób i tryb postępowania z dokumentacją niejawną w postaci teczek osobowych informatorów oznaczonych klauzula "ściśle tajne".

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych określa sposób ochrony danych udzielających pomocy w czynnościach operacyjno - rozpoznawczych, stanowiąc w art. 5 ust. 1 pkt 6, iż klauzulę "ściśle tajne" nadaje się informacjom niejawnym jeśli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje wyjątkowo poważną szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że zagrozi lub może zagrozić życiu lub zdrowiu funkcjonariuszy, żołnierzy lub pracowników, którzy wykonują czynności operacyjno rozpoznawcze lub osób udzielających im pomocy w tym zakresie. Art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy określa, iż bez względu na upływ czasu, chronione są dane mogące doprowadzić do identyfikacji osób, które udzieliły pomocy w zakresie czynności operacyjno - rozpoznawczych służbom i instytucjom uprawnionym do ich wykonywania na podstawie ustawy. Powyżej przywołane przepisy stanowią podstawę, do nadania dokumentacji niejawnej w postaci teczki osobowej informatora klauzuli "ściśle tajne", zobowiązując jednocześnie do szczególnej ochrony takich dokumentacji.

Zarządzanie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 roku w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno - rozpoznawczych zmienionego zarządzeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 19 grudnia 2008 roku określa kto przechowuje dokumentację niejawną zawierającą dane personalne identyfikujące informatora oraz osoby, które mogą mieć wgląd do teczek i tak zgodnie z § 98 ust. 4 zarządzenia dokumenty zawierające dane identyfikujące informatora przechowuje w teczce osobowej informatora kierownik właściwej komórki organizacyjnej Policji lub wyznaczony przez niego policjant, natomiast w myśl § 190 ust. 4 cyt. zarządzenia wgląd do teczki osobowej informatora posiadają przełożeni policjantów prowadzących te teczki oraz policjanci upoważnieni do wglądu pisemnie przez kierownika komórki organizacyjnej Komendy Głównej Policji lub komendy wojewódzkiej Policji, sprawującej nadzór zwierzchni nad komórką organizacyjną prowadzącą sprawę operacyjną.

Organ podkreślił, iż zgodnie z kartą opisu stanowiska pracy (karta 191, tom II sprawy), z treścią której P. R. zapoznał się w dniu 5 grudnia 2012 roku i przyjął do stosowania, na jego osobie jako na przełożonym - tj. zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego KMP w [...], spoczywała odpowiedzialność za znajomość obowiązujących przepisów/procedur oraz umiejętność ich stosowania. Fakt znajomości przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych potwierdzają załączone do akt sprawy (karta78-80, tom I) oświadczenie z dnia 19 listopada 2012 roku o zapoznaniu się z przepisami o ochronie danych osobowych tj. ustawą o ochronie danych osobowych oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie, a także Decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 16.09.2011 roku w sprawie upoważnienia do wykonywania zadań administratora danych osobowych, przetwarzanych w komórkach organizacyjnych KMP w [...], wyznaczenia administratora bezpieczeństwa informacji oraz wdrożenia ogólnej Polityki Bezpieczeństwa określającej zasady ochrony zbiorów osobowych.

Mając powyższe okoliczności na względzie, organ odwoławczy stwierdził, iż podkom. P. R. zajmując stanowisko zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczymi, a następnie Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w [...], znał przepisy regulujące tryb postępowania z dokumentacją niejawną w postaci teczek osobowych informatorów, jak również znał przepisy obowiązujące w zakresie ochrony informacji znajdujących się w takiej dokumentacji.

Jak ustalono na podstawie zebranych dowodów, już poprzednik wymienionego policjanta, st. asp. G. K. zajmujący stanowisko zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczymi KMP w [...], z uwagi na brak szafy spełniającej wymogi do przechowywania dokumentacji o klauzuli "ściśle tajne", za zgodą przełożonych teczki osobowe informatorów przechowywał w Kancelarii Tajnej KMP w [...], jak wskazał świadek M. K. (karta 27-29, tom III), do dnia 9 czerwca 2014 roku pracująca na stanowisku Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych w KMP w [...], powyższe dokumenty były przechowywane w skarbczyku szafy przeznaczonej tylko do dokumentacji przynoszonej przez Naczelników, st. asp. G. K., a w późniejszym czasie P. R. Dokumenty te były przez wymienionych przekazywane bądź wydawane przez kierownika kancelarii bądź w wyjątkowych sytuacjach pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych. Wydawanie i odbiór teczek osobowych informatorów nie był kwitowany, natomiast klucze od szafy były w dyspozycji pracowników Kancelarii Tajnej. Taki tryb postępowania z teczkami osobowymi informatorów wynikał jednoznacznie z zeznań M. K., wyjaśnień J. H. - kierownika Kancelarii Tajnej KMP w [...] uzyskanych w trakcie czynności kontrolnych i czynnościach wyjaśniających prowadzonych w trybie art. 134i ust. 4 ustawy o Policji, a także z wyjaśnień obwinionego.

Podkom. P. R. przesłuchany w charakterze obwinionego (karta 85-87, tom. III) potwierdził, iż pełniąc funkcję zastępcy naczelnika, a później naczelnika, posiadał na swoim stanie dokumentację niejawną w postaci teczek osobowych informatorów oznaczonych klauzulą "ściśle tajne". Teczki te były przez niego przechowywane w szafie Kancelarii Tajnej, która jako jedyna w KMP w [...] spełniała wymagania do przechowywania dokumentacji o klauzuli "ściśle tajne". Wyjaśnił, iż teczki były przez niego zdawane i pobierane za pośrednictwem kierownika Kancelarii i pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych poza jakąkolwiek ewidencją. Jednocześnie dodał, iż jako policjant na którego stanie były przedmiotowe teczki, nie posiadał dostępu do szafy gdzie teczki były przechowywane. Jednocześnie podkreślił, iż nie miał świadomości, że postępuje nieprawidłowo, bowiem jego postępowanie było aprobowane przez kierownika Kancelarii oraz pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych. Jak stwierdził, wymienieni pracownicy nigdy nie mieli zastrzeżeń co do sposobu jego postępowania z teczkami osobowymi informatorów.

Dokonując analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, iż nie można uwzględnić wyjaśnień obwinionego w przedmiocie czynu opisanego w pkt. 1 na wstępie niniejszego orzeczenia.

W sprawie, na podstawie wyżej cyt. przepisów § 98 ust. 4 i § 190 ust. 4 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z późniejszymi zmianami, wykazano katalog osób (policjantów) uprawnionych do przechowywania i wglądu do teczek osobowych informatora. Jak ustalono, skarbczyk w szafie w Kancelarii Tajnej KMP w [...], został udostępniony zastępcy Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Dochodzeniowo - Śledczego, a następnie Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w [...], ze względu na brak innej szafy w KMP w [...] spełniającej wymogi niezbędne do przechowania dokumentacji o klauzuli "ściśle tajne".

Bez wątpienia w sprawie ustalono, iż osoby odpowiedzialne za obieg dokumentacji niejawnej w Komendzie Miejskiej Policji w [...] tj. kierownik Kancelarii Tajnej oraz Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych w sposób nieprawidłowy wykonywały swoje obowiązki. Z akt sprawy wynika jednak, iż pracownicy ci doskonale znali procedurę dotyczącą postępowania z teczkami osobowymi informatorów, na co wskazuje treść wystąpienia pokontrolnego z dnia 09 stycznia 2013 roku (karta 34-56, Tom III sprawy) z kontroli przeprowadzonej przez Zespół Kontrolny z Wydziału ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...] w trybie zwykłym w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w zakresie realizacji zadań w zakresie archiwizacji dokumentów w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, gdzie (karta 43, Tom III) w przedmiocie rejestrów operacyjnych zespół kontrolujący wskazał, iż cyt. "Teczki pracy informatora pozostające w prowadzeniu od 20U do chwili obecnej przechowywane są przez prowadzących policjantów. Teczki osobowe w pomieszczeniu Kancelarii Tajnej - dostęp do tych teczek ma tylko i wyłącznie ml. asp. P. R. zastępca Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Kryminalnego KMP [...] Za nieprawidłowe rozliczenia rejestru odpowiedzialny jest z-ca Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego Kryminalnego KMP [...] "

Komendant Wojewódzki Policji w G. podkreślił, iż skarbczyk w szafie znajdującej się w Kancelarii Tajnej KMP w [...], miał służyć do wyłącznego korzystania z niego przez podkom. P. R., bez dostępu jakichkolwiek innym osób. To na wymienionym spoczywał obowiązek, aby ta dokumentacja w postaci teczek osobowych informatorów znajdujących się na jego stanie, właśnie tam była przechowywana zgodnie z treścią cyt. przepisów Zarządzenia nr [...], z wyłączeniem możliwości dostępu do tej dokumentacji przez osoby nieuprawnione. W ocenie organu nie sposób zgodzić się z argumentacją skarżącego, który wskazuje, iż nieprawidłowy tryb postępowania z teczkami osób informatorów był akceptowany przez osoby zajmujące się dokumentacją niejawną, dlatego on nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe w związku z powyższym uchybienia. Należy podkreślić, iż stanowisko przełożonego odpowiedzialnego za pion Kryminalny w KMP w [...] nie wiąże się jedynie z posiadaniem uprawnień wynikających z pełnionej funkcji, ale również szczególnymi obowiązkami, które przełożony winien realizować z właściwą rzetelnością, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Na marginesie Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, iż podkom. P. R. w sposób niezgodny z przepisami prawa przechowywał teczki osobowe informatorów w szafie pancernej (nieprzystosowanej do przechowywania dokumentacji z klauzulą "ściśle tajne"), znajdującej się w zajmowanym przez niego pomieszczeniu służbowym, bowiem jak twierdził, pracował z wykorzystaniem tych teczek często po godzinach, w czasie kiedy Kancelaria Tajna była zamknięta. Powyższe okoliczności, nie objęte zarzutem naruszenia dyscypliny służbowej przez organ I instancji, wskazują jednak jednoznacznie na lekceważące sposób postępowania skarżącego z dokumentacją niejawną. Podkom. P. R. znając przepisy przywołanego powyżej zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji, który jest podstawowym dokumentem prawnym regulującym pracę policjantów komórek operacyjno - rozpoznawczych, musiał mieć świadomość jaki jest katalog osób (policjantów) uprawnionych do przechowywania i wglądu do teczek osobowych informatora (określony w § 98 ust. 4 i § 190 ust. 4 cyt. zarządzenia) i w tym zakresie nie można uwzględnić jego wyjaśnień, iż inne osoby odpowiedzialne za obieg dokumentacji niejawnej w KMP w [...] także w sposób niezgodny z przepisami prawa postępowały z tą dokumentacją.

Takie ustalenia w sprawie wskazują, iż obwiniony przekazując teczki osobowe informatorów pracownikom Kancelarii Tajnej - będącymi osobami nieuprawnionymi do posiadania i wglądu do tych teczek - i pozostawiając je pod ich pieczą, w szafie do której nie posiadał dostępu, musiał przewidywać możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i godził się na to (art. 132a pkt 1 ustawy o Policji).

Analizując argumenty podniesione przez skarżącego w odwołaniu, za chybione Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał zarzuty co do naruszenia terminu uprawniającego przełożonego do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji oraz terminu umożliwiającego wymierzenie kary dyscyplinarnej określonego w art. 135 ust. 4 cyt. ustawy. Komendant Miejski Policji w [...] informację o zagubieniu teczki osobowej informatora o ps. [...] uzyskał w dniu 11 marca 2014 roku, natomiast informację o innych nieprawidłowościach w zakresie obiegu dokumentacji niejawnej w KMP w [...] powziął po zapoznaniu się ze sprawozdaniem z dnia 6 maja 2014 roku (karta 3-20, tom I) z kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym przez zespół kontrolny z Wydziału ds. Informacji Niejawnych KWP w [...], w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych w związku ze stwierdzeniem braku dokumentacji niejawnej w trakcie jej przekazywania do nowoutworzonego od 01.02.2014r. Wydziału Kryminalnego KMP w [...].

Tak więc przełożony dyscyplinarny wydając postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego w dniu 27 maja 2014 roku nie naruszył 90-cio dniowego terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Dokonując analizy akt postępowania dyscyplinarnego ustalono, że postępowanie było zawieszone w okresach od 07 listopada 2014 roku do dnia 18 marca 2015 roku i następnie od 01 kwietnia 2015 roku do 03 czerwca 2015 roku, a zgodnie z treścią zdania drugiego art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg terminu w jakim można wymierzyć obwinionemu karę dyscyplinarną za popełnione przewinienie dyscyplinarne. Mając powyższe na uwadze, termin przedawnienia orzekania w przedmiotowej sprawie upływa w dniu 25 września 2015 roku.

Za chybiony, Komendant Wojewódzki Policji w [...] uznał również zarzut prowadzenia czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym, bez postanowienia o przedłużeniu czynności dowodowych wydanego przez Komendanta Głównego Policji, bowiem skarżący nie uwzględnił, iż z chwilą zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, zawieszenie uniemożliwia realizowanie czynności dowodowych w sprawie, tak więc wstrzymany jest bieg terminu przedłużenia postępowania, w tym konkretnym przypadku terminu wyznaczonego postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 31 października 2014 roku.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze skarżącym w zakresie dwukrotnego, bezpodstawnego zawieszenia postępowania dyscyplinarnego przez przełożonego dyscyplinarnego. W przypadku zawieszenia postępowania w okresie od 7 listopada 2014 roku do 18 marca 2015 roku, podstawą zawieszenia postępowania była konieczność uzyskania informacji z Prokuratury Okręgowej w [...] w zakresie prowadzonego śledztwa sygn. akt V [...], bowiem rozstrzygnięcie tej sprawy karnej miało istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, z uwagi na możliwość zaistnienia przesłanek wskazujących na popełnienie przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego wypełniającego jednocześnie znamiona przestępstwa. Następnie w okresie zawieszenia wyłoniła się dodatkowa przesłanka w związku z przebywanie obwinionego na zwolnieniu lekarskim, a tym samym koniecznością ustalenia w trybie art. 135e ust. 10 ustawy o Policji czy może on uczestniczyć w czynnościach dowodowych.

Natomiast w przedmiocie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w okresie od 1 kwietnia 2015 roku do dnia 3 czerwca 2015 roku, decyzja podyktowana była przesłaniem przez adwokata zaświadczenia lekarskiego z dnia 1 kwietnia 2015r. (tj. dnia w którym miały zostać przeprowadzona z obwinionym czynność zaznajomienia z aktami postępowania dyscyplinarnego, czyli czynności kończącej postępowanie), z treści którego wynikał brak możliwości uczestniczenia przez P. R. w czynnościach procesowych. W takiej sytuacji, wobec wcześniejszego nieprzerwanego długotrwałego zwolnienia lekarskiego obwinionego, decyzję przełożonego dyscyplinarnego należało uznać za prawidłową, bowiem istniała konieczność ustalenia w trybie art. 135e ust. 10 ustawy o Policji, czy wymieniony może uczestniczyć w czynnościach zaznajomienia z aktami postępowania dyscyplinarnego.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] zgodził się natomiast ze stanowiskiem orzekającego, który wskazał w stanowisku, iż korespondencja z Rzecznikiem Praw Obywatelskich nie stanowiła materiału dowodowego postępowania i nie przyczyniała się w jakikolwiek sposób do wyjaśnienia okoliczności popełnienia czynu przez obwinionego, dlatego prawidłowo została włączona do akt kontrolnych sprawy.

Brak jest również przesłanek dla twierdzenia, aby w postępowaniu dyscyplinarnym naruszono prawo do obrony poprzez odmowę udostępnienia i zapoznania się obrońcy z częścią akt, a mianowicie dokumentacją oznaczoną klauzulą "poufne" [...] w postaci sprawozdania z dnia 06 maja 2014 roku (karta 3-20, tom I) z kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym przez zespół kontrolny z Wydziału ds. Informacji Niejawnych KWP w [...], w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych w związku ze stwierdzeniem braku dokumentacji niejawnej w trakcie jej przekazywania do nowoutworzonego od 01.02.2014r. Wydziału Kryminalnego KMP w [...]. Obrońca oraz obwiniony mieli świadomość, iż zgodnie z treścią art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 05 sierpnia 2010 roku o Ochronie Informacji Niejawnych (Dz.U. 2010r., nr 182, poz. 1228) informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności. Adwokat E. R., nie przedstawiła dokumentów wskazujących na posiadanie uprawnień do dostępu do informacji niejawnych, wobec czego z taką dokumentacją nie mogła się zapoznać, nie zauważyła jednocześnie, iż umożliwienie wglądu do takich materiałów niejawnych osobnie nieuprawnionej, skutkowałoby odpowiedzialnością dyscyplinarną rzecznika dyscyplinarnego. Mając świadomość odnośnie takiego stanu prawnego sprawy, obwiniony miał możliwość ustanowienia obrońcy posiadającego stosowne uprawnienia do wglądu w dokumentację niejawną.

Organ odwoławczy stwierdził, iż wymiar orzeczonej kary dyscyplinarnej jest adekwatny do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia.

Zgodnie z treścią art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Przy ustalaniu wymiaru kary przełożony dyscyplinarny winien uwzględnić okoliczności wpływające na jego zaostrzenie jak i na złagodzenie.

Gradacja kar określona w art. 134 ustawy o Policji jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, pozostawiając tę kwestię do uznania właściwego organu, jednak - w zależności od dokonanych ustaleń.

Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego. Innymi słowy, organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricte, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny jakim jest stopień winy funkcjonariusza. Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść jak i niekorzyść obwinionego.

Uwzględniając dyrektywy wymiaru kary, organ odwoławczy podziela stanowisko organu pierwszej instancji co do zawinionego charakteru naruszenia dyscypliny służbowej przez obwinionego wymiaru kary. Orzeczoną karę dyscyplinarną należy uznać za właściwą i współmierną do popełnionego czynu, uwzględnia ona bowiem okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego tj. lekceważący stosunek obwinionego do ciążących na nim obowiązków służbowych.

W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego kara nagany, wpłynie dyscyplinująco na funkcjonariusza, jest ona bowiem najmniej dotkliwą w katalogu kar dyscyplinarnych, a orzeczenie jej oznacza wytknięcie obwinionemu niewłaściwego postępowania i w konsekwencji wpłynie na prawidłowe realizowanie obowiązków służbowych przez obwinionego.

Zdaniem wyższego przełożonego dyscyplinarnego, mając na względzie sposób i charakter popełnionego przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej wobec obwinionego, bowiem jak wykazano na podstawie uzyskanego materiału dowodowego w zakresie popełnionego przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, charakteryzującego się naruszeniem szczególnych obowiązków ciążących na skarżącym jako na osobie pełniącej funkcję przełożonego w chwili popełnienia czynu, brak jest podstaw dla twierdzenia, że stopień winy bądź stopień ich szkodliwości dla służby nie jest znaczny.

W ocenie organu odwoławczego nie można bagatelizować charakteru popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego, gdyż może to stanowić negatywny przykład rozluźnienia dyscypliny służbowej, a w konsekwencji zakłócać prawidłowe funkcjonowanie jednostki.

W skardze na ww. orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. R. reprezentowany przez pełnomocnika podniósł zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 135n ust. 4 pkt. 2) oraz art. 1351 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o policji poprzez brak uzupełnienia postępowania dowodowego zgodnie z wnioskami obwinionego (skarżącego) oraz brak zmiany orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia 24 .07.2015 r. poprzez uniewinnienie obwinionego od zarzutów nr 1 i 2, względnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia w całości postępowania z jednoczesnym ustaleniem, iż obwiniony nie dopuścił się popełnienia zarzucanym mu czynów;

2. naruszenia przepisów postępowania art. 135 ust. 1 pkt. 2) w zw. z art. 135 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 135 h ust. 3, art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o policji polegające na: wszczęciu postępowania dyscyplinarnego po upływie 90 dni od daty powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o rzekomych uchybieniach w działaniu służbowym obwinionego, nieuzasadnionego zawieszania niniejszego postępowania, a także ukaraniu karą dyscyplinarną mimo tego, że przepis ten ustanawia bezwzględną przesłankę procesową wyłączającą postępowanie i czyniącą procedowanie niedopuszczalnym wobec zakazu wszczynania postępowania dyscyplinarnego, a następnie wymierzenia kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz nakazu umorzenia postępowania wszczętego;

3. naruszenia art. 135 f ust. 1 pkt 1 a contrario, pkt 3, ust. 3, art. 135i ust. 1 i ust. 2 ustawy o policji polegające na odmowie udostępnienia i zapoznania się z całością akt sprawy, tj. odmówienia wglądu do akt postępowania w części stanowiącej sprawozdanie z kontroli [...], będącym dokumentem niejawnym, a także dokumentów składanych w niniejszej sprawie przez Rzecznika Praw Obywatelskich, uniemożliwienia złożenia przez obwinionego pełnych wyjaśnień, co stanowi naruszenie prawa do obrony;

4. naruszenia art. 135 g. ust. 1 i 2 ustawy o policji polegające na naruszeniu zasady obiektywizmu oraz domniemania niewinności poprzez nie uwzględnienie przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego i uznanie obwinionego za sprawcę przewinienia dyscyplinarnego mimo pominięcia okoliczności i dowodów potwierdzających konieczność umorzenia postępowania dyscyplinarnego wobec przesłanek wyłączających postępowanie, a także wykluczających sprawstwo oraz winę obwinionego co do zarzucanego mu czynu objętego zarzutem nr 1, a także braku zebrania materiału dowodowego w niezbędnym zakresie; w tym zwłaszcza wobec oddalenia wniosków obwinionego o uzupełnienie materiału dowodowego;

5. naruszenia art. 135 e ust. 1 ustawy o policji polegające na zaniechaniu przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania dowodowego i uzupełnienia akt postępowania mimo tego, że przeprowadzenie dowodów zgodnie z treścią wniosków o uzupełnienie materiału dowodowego na okoliczności podnoszone przez obwinionego jest konieczne dla osiągnięcia celu czynności dowodowych jakim jest zgodnie z powołanym przepisem wyjaśnienie okoliczności sprawy,

6. błędnego ustalenia okoliczności faktycznych polegające na przyjęciu, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 1;

2. naruszenia art. 135n ust. 4 pkt. 2) i art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za skorzystaniem z możliwości odstąpienia od ukarania, a tym samym brak dostatecznego dokonania oceny stopnia winy ukaranego i rodzaju zarzucanych naruszeń, zaniechania zmiany orzeczenia.

Podnosząc wyżej wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie w całości postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia 24.07.2015 r. w części zaskarżonej odwołaniem.

W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., że organ odwoławczy powinien wskutek wniesionego odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] z dnia 24 .07.2015 r. uchylić zaskarżone orzeczenie i uniewinnić skarżącego od zarzutu nr 2. Zgodnie z poglądem zaprezentowanym w orzecznictwie, roczny termin przedawnienia karalności czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 4 w zw. z art. 35j ust. 4 ustawy o Policji nie oznacza, iż w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż obwiniony czynu nie popełnił, nie można wydać orzeczenia o uniewinnieniu.

W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego zawartego w treści zaskarżonego orzeczenia na str. 9, iż przełożony dyscyplinarny nie naruszył 90-cio dniowego terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, albowiem odnośnie zarzutu nr 1 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu w dniu 27 maja 2014 r., podczas gdy o przewinieniu miał powziąć wiedzę w dniu 11 marca 2014 r.

W szczególności organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do zarzutu skarżącego, zgodnie z którym przełożony obwinionego - Komendant Miejski Policji w [...] o istniejącym sposobie przechowywania dokumentów ściśle tajnych w Kancelarii Tajnej w szafie pancernej posiadała wiedzę od momentu objęcia swych obowiązków na ww. stanowisku. Wskazania wymaga, iż to właśnie do zakresu obowiązków Komendanta Miejskiego Policji w [...], a nie obwinionego, należał nadzór nad Kancelarią Tajną, a więc w zakresie prawidłowego obiegu i przechowywania dokumentów niejawnych. Komendant KMP w [...] będąc przełożonym pracowników Kancelarii Tajnej decydował o organizacji i sposobie funkcjonowania kancelarii. W treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia ustalono nadto, iż już poprzednik skarżącego- st. asp. G. K. z uwagi na brak szafy spełniającej wymogi do przechowywania dokumentacji o klauzuli "ściśle tajne", za zgodą przełożonych, teczki osobowe informatorów przechowywał w Kancelarii Tajnej KMP w [...] (str. 7 zaskarżonego orzeczenia). Tym samym w realiach niniejszej sprawy istotną okolicznością, którą należało ustalić to data, w której po raz pierwszy przełożony obwinionego powziął wiadomość o rzekomym popełnieniu przez podkom. P. R., zarzucanego deliktu dyscyplinarnego określonego w zarzucie nr 1, a także ustalenia daty dopuszczenia się określnych zachowań mających polegać na naruszeniu dyscypliny służbowej. W orzecznictwie wskazuje się, iż bieg terminu z art. 135 ustawy o Policji ustawodawca powiązał z "powzięciem wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego", a zatem początkową datę biegu terminu wyznacza dzień uzyskania informacji o takim działaniu policjanta, które stanowi naruszenie dyscypliny w rozumieniu ustawy o Policji. Chodzi tu przy tym o powzięcie przedmiotowej wiadomości po raz pierwszy przez przełożonego. Wskazać przy tym należy, iż przepisy ustawy o Policji dla wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie wymagają pewności ze strony przełożonego dyscyplinarnego co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta ani przyznania się obwinionego, albowiem wystarczy uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia. Od momentu zaistnienia tego przypuszczenia rozpoczyna się bieg określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji terminu na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego.

Ustalenia dokonane przez organ odwoławczy w zaskarżonym orzeczeniu, iż Przełożony Dyscyplinarny miał powziąć wiedzę o dopuszczeniu się popełnienia przez skarżącego deliktu dyscyplinarnego dopiero po zapoznaniu się z treścią sprawozdania z dnia 06 maja 2014 r. z kontroli przeprowadzonej przez zespół kontrolny z Wydziału ds. Informacji Niejawnych KWP w [...] (wgląd do tego dokumentu przywołanego na str. 9 zaskarżonego orzeczenia odmówiono obrońcy i obwinionemu) są całkowicie dowolne. Podnieść bowiem należy, iż skarżący - podkom. P. R. już notatce służbowej z dnia 13 marca 2014 r. w aktach sprawy) wskazywał, iż nie posiada własnej szafy spełniającej wymogi do przechowywania dokumentów z klauzulą ściśle tajne, zaś dokumenty te są przechowywane w szafie w Kancelarii Tajnej. Bezzasadnie nie został uwzględniony wniosek obrońcy obwinionego o uzupełnienie postępowania dowodowego o przesłuchanie świadka KMP w [...]- B. P. na okoliczności związane z sprawowaniem nadzoru nad Kancelarią Tajną w [...], w tym jako zwierzchnik służbowy pracowników tejże kancelarii, ani też ponownie nie zostali przesłuchani pracownicy Kancelarii Tajnej, w tym świadek M. K., zgodnie z treścią wniosku z dnia 17 listopada 2014 r.

Podnieść nadto należy, iż w dniu 27 maja 2014 r. istotnie zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, natomiast treść ówcześnie stawianych zarzutów skarżącemu nie jest tożsama z treścią zarzutu nr 1 przedstawionego skarżącemu dopiero w dniu 27 sierpnia 2014 r. Wskazać należy, iż do 26 sierpnia 2014 r. skarżący obwiniony był o to, iż w bliżej nieokreślonym czasie nie później niż do dnia 11 marca 2014 r. dopuścił się braku nadzoru nad ściśle tajną dokumentacją służbową i wielokrotnego przekazywania teczek osobowych informatorów do kancelarii tajnej bez ewidencji oraz dopuścił do utraty dokumentów niejawnych. Natomiast zgodnie z treścią zarzutu przedstawionego dopiero z dniem 27 sierpnia 2014 r. skarżący obwiniony został o to, iż z racji zajmowanego stanowiska będąc zobowiązany do prawidłowego nadzoru umożliwił dostęp do dokumentacji osobom nieuprawnionym w ten sposób, że wielokrotnie przechowywał dokumentacje w szafie pancernej kancelarii tajnej. Dokonując się zestawienia treści obu powyżej wskazanych zarzutów nie sposób uznać, iż chodzi o tożsame zachowanie, zwłaszcza w zakresie czasownikowym. Tym samym w istocie doszło do uzupełnienia zarzutów, a nie ich zmiany. W zakresie tożsamości czynu podzielić należy wskazać na pogląd judykatury wynikający z orzecznictwa sądów karnych, zgodnie z którym, w teorii przyjmuje się, że badanie tej problematyki powinno uwzględniać jako właściwy punkt odniesienia czyn naturalny (rzeczywisty), który miał miejsce w przeszłości. W orzecznictwie podkreśla się, iż zmiana opisu czynu zawartego w akcie oskarżenia nie może tworzyć nowej jakości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02 grudnia 2005 r. IV KK 98/05) a tak z pewnością jest w niniejszym postępowaniu skoro czyn, który przypisano skarżącemu posiada znaczące różnice opisu w zakresie znamion czasownikowych deliktu dyscyplinarnego.

Wobec powyższego, skoro przełożony dyscyplinarny, wedle ustaleń organu odwoławczego, miał się dowiedzieć o rzekomych uchybieniach w dniu 11 marca 2014 r., zaś postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu odnośnie zarzutu nr 1 o treści określonej w zaskarżonym orzeczeniu zostało wszczęte dopiero z dniem 27 sierpnia 2014 r. to nie ulega wątpliwości, iż wszczęcie w tym zakresie postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącego nastąpiło z naruszeniem 90-cio dniowego terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

W ocenie skarżącego podnieść nadto należy, iż w zaskarżonym orzeczeniu organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącego w zakresie dwukrotnego zawieszenia niniejszego postępowania dyscyplinarnego bez uzasadnionych podstaw. Organ odwoławczy błędnie ustala okres zawieszenia postępowania, tj. od 07.11.2014 r.- 18 marca 2015 r. oraz od 01 kwietnia 2015 r.- 03 czerwca 2015 r. , albowiem z naruszeniem art. 135o ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o policji. Zgodnie bowiem z ww. przepisem postanowienie staje się prawomocne w dniu wydania postanowienia przez organ odwoławczy. Podnieść przy tym należy, iż nie mają zastosowania art. 462 KPK o względnej suspensywności zażalenia, w myśl którego warunkiem wykonania postanowienia, które podlega zaskarżeniu, nie jest jego prawomocność, albowiem zgodnie z art. 135p ust. 1 stawy o Policji, przedmiotowa ustawa w zasadzie całościowo uregulowała zasady odpowiedzialności i tryb postępowania dyscyplinarnego. Przepisy KPK stosuje się w postępowaniu dyscyplinarnym jedynie w ograniczonym zakresie dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych, zaś nie używa się w tym zakresie w ogóle przepisów postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy pominął okoliczność, iż oba postanowienia o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionemu były zaskarżane, zaś postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] rozstrzygające ww. zażalenia zostały wydane odpowiednio w dniu 15 grudnia 2014 r. i 30 kwietnia 2015 r., a tym samym wskazać należy, iż niniejsze postępowania było zawieszone odpowiednio: w okresie od 15 grudnia 2014 r. (a nie jak jest wskazane w treści zaskarżonego orzeczenia: 07 listopada 2014 r.) do 17 marca 2015 r. (albowiem z dniem 18 marca 2015 r. postępowanie zostało podjęte), w okresie od 30 kwietnia 2015 r. (a nie jak jest wskazane w treści zaskarżonego orzeczenia : 1 kwietnia 2015 r. ) do 02 czerwca 2015 r. (albowiem z dniem 03 czerwca 2015 r. postępowanie zostało podjęte ).

Biorąc pod uwagę powyższe podnieść należy, iż zgodnie z art. 135 ust 4 ustawy o policji kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, zaś w myśl ust. 6 postępowanie to uważa się za zakończone z upływem terminu do wniesienia odwołania, a jeżeli wniesiono odwołanie, z chwilą wydania orzeczenia przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Uwzględniając nawet ww. okresy zawieszenia postępowania przedawnienie karalności odnośnie zarzutu nr 1 nastąpiło z dniem 11 sierpnia 2015 r., zaś organ odwoławczy wydał zaskarżone orzeczenie w dniu 15 września 2015 r.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, iż nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż w toku niniejszego postępowania dyscyplinarnego nie doszło do naruszenia prawa do obrony. Bezsporną okolicznością jest, albowiem potwierdzoną w treści zaskarżonego orzeczenia (str. 10 akapit 6), iż obrońcy odmówiono prawa do zapoznania się z całością akt postępowania dyscyplinarnego, a mianowicie z dokumentacją oznaczoną klauzulą "poufne". Co więcej, organ odwoławczy w treści zaskarżonego orzeczenia odnosi się do ww. dokumentów oznaczonych klauzulą "poufne", a stanowiących dowód w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym (str. 9). Uzasadniając więc sformułowany w pkt. 3 zarzut niniejszej skargi wskazać należy, iż niedopuszczalnym jest, ażeby w niniejszym postępowaniu były przeprowadzone dowody z dokumentów, do których to obwiniony, ani obrońca nie miał dostępu. Takie stanowisko zajął też Sądu Najwyższy ( Postanowienie SN z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. V KK 181/2006 ), wskazując, iż obwarowania przewidziane w ustawie z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11, poz. 95 ze zm.) nie upoważniają organy prowadzące postępowanie do nieudostępnienia tych dokumentów stronom.

Nie sposób podzielić też stanowiska organu odwoławczego, iż dopuszczalnym jest dowolne wyłączanie z akt niniejszego postępowania dyscyplinarnego dokumentów wobec uznania, iż w istocie nie stanowi on dowodu. Takie działanie organu nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a ponadto stronom powinny zostać udostępnione kompletne akta sprawy. W tej sytuacji trudno zresztą odnieść się do gołosłownych twierdzeń w zakresie braku znaczenia dla niniejszego postępowania przesłanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich dokumentacji.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił dopuścić do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów Województwa [...], którego przedstawiciel wniósł o uchylenie wydanych w sprawie orzeczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji – policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

W myśl ust. 3 pkt 3 tego przepisu naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

Art. 135 ust. 3 tej ustawy stanowi, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

Natomiast stosownie do ust. 4 kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu.

Na wstępie wskazać należy, że zachowanie terminu przewidzianego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji budzi wątpliwości Sądu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego opisanego w zarzucie 1 przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość dopiero w dniu 11 marca 2014 roku. Zauważyć należy, że data ta dotyczy jedynie powiadomienia o zagubieniu teczki osoby współpracującej z Policją o ps. [...]. Zaś z zeznań świadka M. K. (karta 27-29, tom III) wynika, że już poprzednik skarżącego G. K., z uwagi na brak szafy spełniającej wymogi do przechowywania dokumentacji o klauzuli "ściśle tajne", za zgodą przełożonych teczki informatorów przechowywał w Kancelarii Tajnej KMP w [...]. Zatem nie sposób przyjąć na potrzeby jedynie tego postępowania, że o takiej nieprawidłowej praktyce nie wiedział przełożony dyscyplinarny. Trwająca od lat, niezgodna z prawem praktyka w zakresie postępowania z dokumentami opatrzonymi klauzulami tajności, zbadana i opisana w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prok. Okręgowej z dnia 31 grudnia 2014 roku w sprawie o sygn. [...], wskazuje że naganna praktyka była tolerowana przez przełożonych. Tym samym istotne było dla ustalenia spełnienia przesłanki wymaganej art. 135 ust. 3 ustawy, w jakiej dacie po raz pierwszy przełożony powziął wiadomość o popełnieniu zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego określonego w treści zarzutu 1.

Sąd jednocześnie wskazuje, że nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze, że w dniu 27 sierpnia 2014 roku doszło w istocie do uzupełnienia zarzutów wobec skarżącego. Zdaniem Sądu w tej dacie doszło do zmiany zarzutów, nie tworzącej "nowej jakości" , do czego prowadzący postępowanie dyscyplinarne organ miał prawo.

Odnośnie zarzutu zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia śledztwa w sprawie o sygn. akt [...] prowadzonego przez Prok. Okręgową w [...], to zgodzić należy się ze skarżącym, w powołaniu na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w świetle podlegania odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej (art. 132 ust. 4) i wynikającej z art. 135h ust. 3 ustawy o Policji możliwości zawieszenia postępowania z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania, nawet fakt prowadzenia przeciwko obwinionemu postępowania karnego (w tym wypadku okoliczność taka nie istniała), nie może być podstawą zawieszenia postępowania dyscyplinarnego (por. wyroki WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 466/05 oraz WSA w Lublinie sygn. III SA/Lu 606/07). Postępowanie organu należy ocenić negatywnie, zwłaszcza z uwagi na zwłokę w podjęciu zawieszonego postępowania, które należało podjąć niezwłocznie po prawomocnym zakończeniu śledztwa. Okres między prawomocnym zakończeniem postępowania prokuratorskiego a postanowieniem o podjęciu postępowania dyscyplinarnego również winien być uwzględniony przy ustalaniu terminu określonego w art. 135 ust.4 ustawy o Policji. Identycznie ocenić trzeba kolejne zawieszenie postępowania postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015r. Niewątpliwie choroba skarżącego trwająca do 14 dni nie stanowiła długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w rozumieniu art. 135h ust.3 ustawy. Zatem również do tego zawieszenia brak było podstaw prawnych. Stanowisko organu uznać należy za nieuzasadnione albowiem materialną podstawę tego zawieszenia nie stanowiła poprzednia długotrwała choroba skarżącego a wynikająca z orzeczenia lekarskiego choroba krótkotrwała. Tym samym w obu wymienionych przypadkach bieg terminu określonego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji nie został wstrzymany.

Odnośnie zarzutu niedopuszczenia obwinionego i jego obrońcy do dokumentacji oznaczonej klauzulą "poufne" to stwierdzić trzeba, że Sąd po zapoznaniu z tymi dokumentami uznał, że nie naruszyło to prawa skarżącego do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym albowiem wszelkie dokumenty istotne dla ustalenia stanu faktycznego były stronie skarżącej udostępnione.

Za trafną uznać należy podniesioną w skardze wadliwość konstrukcji zarzutu nr 1. Zarówno co do zbyt ogólnego jego sformułowania bez sprecyzowania o jakie teczki chodzi (dane, liczba) oraz nieuprawnionego przeniesienia do przewinień dyscyplinarnych przepisu art. 12 kodeksu karnego, który stanowi o zachowaniach zabronionych w ramach czynu ciągłego. Dokonując analizy rozdziału 10 ustawy o Policji dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, stwierdzić trzeba, że ustawodawca zawarł w art. 141a ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu karnego wymieniając tylko art. 115 § 8 oraz art. 318 i art. 344 tego kodeksu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie przepis art.12 kodeksu karnego nie ma zastosowania (zob. wyrok NSA z dnia 7.06.2013r., sygn. I OSK 1605/12). Zastrzeżenia Sądu budzi również uznanie, zachowania skarżącego polegającego na niewłaściwym przechowywaniu dokumentów za zawinione. Wskazać bowiem trzeba, że organy w istocie pominęły cały kontekst sytuacji, który doprowadził do nieprawidłowości. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, podsumowany niejako w uzasadnieniu postanowienia kończącego śledztwo, jednoznacznie wskazuje na ogólny "bałagan" w zakresie działań dotyczących dokumentów tajnych w jednostce skarżącego. Dotyczy to zarówno zapewnienia odpowiednich warunków pracy – brak przydzielenia na stan skarżącego zabezpieczonej szafy pancernej na przechowywanie dokumentów z klauzulą ściśle tajne, z wyłącznym dostępem do niej, całkowity brak profesjonalizmu osób odpowiedzialnych za prowadzenie Kancelarii Tajnej i dysponowanie dostępem do informacji niejawnych a także właściwego nadzoru nad nimi jak również trwanie takiego stanu rzeczy przez wiele lat. Porównanie karty opisu stanowiska pracy skarżącego oraz pełnomocnika informacji niejawnych, przekonują, że skarżący miał prawo uznać, iż odpowiedzialność za obieg dokumentów tajnych spoczywa na pracownikach Kancelarii Tajnej. Tymczasem nie było wiadomo jakie konkretne dokumenty i w jakim okresie były na stanie i w posiadaniu P.R. Słuszne są zarzuty skargi, że w toku niniejszego postępowania nie ustalono do kiedy i z jakiej przyczyny w KMP w [...] była tylko jedna szafa spełniająca prawne wymogi do przechowywania dokumentów z klauzulą "ściśle tajne". Brak też jakichkolwiek ustaleń w zakresie działań osób odpowiedzialnych za sprawowanie nadzoru nad Kancelarią Tajną.

W ocenie Sądu w zaskarżonym orzeczeniu brak pogłębionych rozważań dotyczących winy skarżącego zwłaszcza w kontekście wykazanych zaniedbań innych osób odpowiedzialnych za postępowanie z dokumentami opatrzonymi klauzulą "ściśle tajne", w tym również podmiotów odpowiedzialnych za nadzór nad tymi osobami. Art. 135g ust.1 i 2 ustawy o Policji nakazuje uważać obwinionego za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie udowodniona zaś nie dające się usunąć wątpliwości organ powinien rozstrzygać na korzyść obwinionego. Co istotne, a czego zabrakło w tym postępowaniu, organy prowadzące postępowanie zobowiązane są badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego.

Uznanie zawinionego działania funkcjonariusza, doprowadziło do przedwczesnego wymierzenia kary a w uzasadnieniu jej wyboru organ zupełnie pominął okoliczności (brak oceny dotychczasowej służby funkcjonariusza z uwzględnieniem nagród i kar) istotne dla możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, akcentując okoliczności popełnienia czynu, pominął całkowicie kontekst ustalonych faktów dotyczących zachowania skarżącego, do czego Sąd odniósł się szczegółowo we wcześniejszych rozważaniach.

Odnośnie zarzutu opisanego w pkt 2 orzeczenia organu pierwszej instancji, stwierdzić trzeba na podstawie uzasadnienia orzeczenia (k. 109 akt), że zdaniem tego organu "nie ulega wątpliwości, iż obwiniony dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej co do treści opisanej w zarzucie. Biorąc jednak pod uwagę cyt. przepis [chodzi o art.135 ust.4] należy przyjąć, iż termin odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego ustał w dniu 14.01.2014r.".

Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika jednoznacznie (k. 138 verte akt), że organ drugiej instancji nie podziela ustalenia organu pierwszej instancji co do "bezspornej winy policjanta w zakresie opisanego w pkt 2 czynu", stwierdzając, że "takie ustalenie nie znajdowało uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym". Zdaniem Sądu, wskazane ustalenie organu odwoławczego obligowało go do uniewinnienia od zarzutu opisanego w pkt 2. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd NSA wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2006 roku (sygn. akt I OSK 1130/05), zgodnie z którym roczny termin przedawnienia karalności czynu, wynikający z art. 135 ust.4 ustawy dotyczy ustalenia, że przewinienie miało miejsce. Wówczas organ umarza postępowanie dyscyplinarne. Nie oznacza to jednak, że w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, że obwiniony dopuścił się zarzucanego czynu, nie można wydać orzeczenia o uniewinnieniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie organu pierwszej instancji w części dotyczącej uznania skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary nagany oraz umorzenia postępowania dyscyplinarnego.

W pkt 2 wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ww. ustawy.