Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1648/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Koncesje
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 19, art. 22a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Zmiana jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej w świetle art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ oznacza, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i stanowi podstawę cofnięcia udzielonej koncesji na prowadzenie określonej działalności.

TEZY

Zmiana jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej w świetle art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ oznacza, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i stanowi podstawę cofnięcia udzielonej koncesji na prowadzenie określonej działalności.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jarosław S. i Hanna S. Spółka "C." na decyzję Ministra Gospodarki w przedmiocie koncesji na działalność gospodarczą - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Przemysłu i Handlu koncesją z 16 marca 1992 r. zezwolił Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługowemu "C." Jarosław S. i Grzegorz S. na prowadzenie w kraju obrotu /skupu, sprzedaży/ surowcami wtórnymi metali nieżelaznych /złom/.

Wojewódzki Inspektorat Państwowej Inspekcji Handlowej w B. pismem z 4 grudnia 1998 r. powiadomił Ministerstwo Gospodarki, iż w toku czynności kontrolnych ustalono, iż spółka "C." naruszyła warunki otrzymanej koncesji, gdyż ze spółki wystąpił Grzegorz S., a w jego miejsce została przyjęta Hanna S.

Ministerstwo Gospodarki pismem z 4 kwietnia 1999 r. poinformowało Jarosława S. i Grzegorza S., iż koncesja jest decyzją administracyjną, wydaną na rzecz konkretnego przedsiębiorcy i uprawnienia wynikające z koncesji nie mogą być przenoszone na innego przedsiębiorcę. Ponadto ministerstwo zażądało nadesłania wyjaśnień i poinformowało, że jeżeli spółka w nowym składzie osobowym zamierza nadal prowadzić działalność, to powinna wystąpić o nową koncesję. "Niezastosowanie się do powyższego zalecenia spowoduje podjęcie przez organ koncesyjny decyzji o cofnięciu koncesji zgodnie z art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej".

W odpowiedzi na pismo ministerstwa wnioskiem z 23 kwietnia 1999 r. Jarosław S. wystąpił o kolejną zmianę w części dotyczącej siedziby spółki "C.", miejsca wykonywania działalności gospodarczej oraz o zmianę oznaczenia przedsiębiorcy przez wpisanie Hanny S. w miejsce Grzegorza S.

Minister Gospodarki decyzją z 25 maja 1999 r., wydaną na podstawie art. 20 ust. 1, 2, 6 i art. 22a ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności gospodarczej, po rozpatrzeniu wniosku Jarosława S. odmówił zmiany oznaczenia przedsiębiorcy w koncesji z 16 marca 1992 r. oraz orzekł o cofnięciu tej koncesji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że koncesja udzielona została spółce cywilnej Jarosław S., Grzegorz S., mimo iż w oznaczeniu przedsiębiorcy nie użyto zapisu "spółka cywilna". Taki skład osobowy spółki uległ zmianie, gdyż do spółki przystąpiła Hanna S. zamiast Grzegorza S. Zmiana składu osobowego spółki powoduje, że przestaje istnieć przedsiębiorca, któremu udzielono koncesji.

Minister Gospodarki decyzją z 7 lipca 1999 r. utrzymał w mocy swą wcześniejszą decyzję z 25 maja 1999 r.

W skardze do NSA dwóch pełnomocników Jarosława S. i Hanny S. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na rażące naruszenie art. 2 ust. 2, art. 20 ust. 6, art. 22a ust. 1 pkt 2, art. 22a ust. 2, art. 19 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej, art. 860 par. 1 Kc w zw. z art. 353 Kc, art. 107 par. 3 i art. 155 Kpa.

W uzasadnieniu pełnomocnicy nie kwestionowali, że nastąpiła zmiana składu dwuosobowej spółki cywilnej. Wyrazili natomiast pogląd, że adresatem przedmiotowej koncesji była spółka cywilna, a nie poszczególni jej wspólnicy, a zatem mimo zmiany składu dwuosobowej spółki nie doszło do powstania nowego podmiotu. W konsekwencji brak było podstaw do odmowy zmiany koncesji oraz do cofnięcia omawianej koncesji.

Naczelny sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne są bezsporne.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej ma ocena prawna zmiany składu osobowego dwuosobowej spółki cywilnej, która otrzymała koncesję.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, że wystąpienie wspólnika z dwuosobowej spółki cywilnej powoduje, że przestał istnieć podmiot wpisany do ewidencji działalności gospodarczej.

Także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 lipca 1998 r., III RN 40/98 /OSNAPU 1999 nr 7 poz. 231/ wyraził następujący pogląd prawny:

"W orzecznictwie sądowym wyrażono trafny pogląd, że gdy w następstwie wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej pozostał w niej tylko jeden wspólnik, spółka cywilna ulega rozwiązaniu /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1977 r., III CRN 76/77 - OSNC 1978 z. 7 poz. 115/, co oznacza, że podmiot wpisany do ewidencji działalności gospodarczej zaprzestał działalności i co odpowiada hipotezie art. 19 ust. 1 pkt 1 tej ustawy /wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1994 r., SA/Wr 49/91 - ONSA 1991 Nr 3-4 poz. 56/. Nie ulega także wątpliwości, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej, który wystąpił ze spółki i rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej tego samego rodzaju przez dotychczasowego wspólnika z nowym wspólnikiem wymaga wpisu do ewidencji działalności gospodarczej."

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że zmiana składu osobowego spółki cywilnej powoduje, że przestaje istnieć zindywidualizowany przedsiębiorca, któremu udzielono koncesji. Przepisy ww. ustawy nie pozwalają zatem na ewidencjonowanie w ramach tej samej koncesji przekształceń przedsiębiorców, stanowiących spółkę cywilną, a udzielone spółkom o określonym składzie osobowym koncesje nie podlegają cesji.

Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 12 lutego 1996 r., II SA 1914/94 i z dnia 26 lutego 1996 r., II SA 116-117/95. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 1996 r., II SA 1912-1913/94 /Prawo Gospodarcze 1996 nr 5 str. 31/ wyrażono następujący pogląd prawny:

"Skoro spółka cywilna jest podmiotem gospodarczym w znaczeniu art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej, to podmiotem tym są łącznie wszyscy wspólnicy, a nie każdy z nich z osobna.

W rezultacie należy stwierdzić, że w stosunkach prawnych spółka cywilna identyfikowana jest podwójnie - jako tworzące ją podmioty /osoby/ i jako podmiot gospodarczy realizujący na zasadach określonych w umowie spółki i w przepisach Kodeksu cywilnego wspólny cel gospodarczy."

Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela.

Z tych względów sąd nie podzielił zarzutów skargi.