Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3237/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 567
law: Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
article: art. 11 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1548
law: Ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.), Protokolant asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Op 71/15 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla opiekuna oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Op 71/15 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...]r., nr [...]w przedmiocie prawa do zasiłku dla opiekuna, oddalił skargę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...](data wpływu – [...] r.), M. W. wystąpił do Burmistrza G. o ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna z tytułu sprawowanej opieki nad [...] – B. W. . We wniosku oraz w dołączonym do niego oświadczeniu M. W. wskazał, że jest kawalerem, w okresie od [...]r. i obecnie sprawuje opiekę nad [...] legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, w tym czasie nie pracował, natomiast od [...]r. prowadzi gospodarstwo rolne i nie zaprzestał jego prowadzenia. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty bądź innych świadczeń, a także dołączył do wniosku orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia [...]r. o zaliczeniu B. W. do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567 – dalej jako: u.u.w.z.) w zw. z art. 17, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm. – dalej jako: u.ś.r.) oraz art. 104 i art. 108 k.p.a., Burmistrz G. odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia w formie zasiłku dla opiekuna. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 17 u.ś.r., przyznał M. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad [...] – B. W. od dnia [...]r. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że decyzja ta wygasła z dniem [...]r. na podstawie ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548 – dalej jako: ustawa zmieniająca). Jednocześnie organ I instancji podał, że z dniem [...]r. weszła w życie powołana w podstawie prawnej rozstrzygnięcia u.u.w.z., która w art. 2 stanowi, że zasiłek dla opiekuna przysługuje za okresy od [...]r. do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia [...]r., wraz z odsetkami. Burmistrz G. zaznaczył, że w celu weryfikacji okoliczności dotyczących spełnienia warunków do przyznania zasiłku dla opiekuna wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. , który w drodze wywiadu środowiskowego ustalił, że M. W. sprawuje należytą opiekę nad B. W. , a tym samym spełnia warunek określony w art. 7 u.u.w.z. Organ I instancji zauważył również, że zgodnie z treścią art. 3 u.u.w.z. zasiłek dla opiekuna przysługuje rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego i mając powyższe na uwadze stwierdził, że we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku M. W. oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne i – jak wynika z tego oświadczenia – na tym gospodarstwie pracuje, a w związku z tym nie spełnia on warunków do otrzymania zasiłku dla opiekuna, gdyż nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. W. , w którym wskazał, że opiekuje się [...][...], który jest niepełnosprawny i chory. Odwołujący się podniósł, że z powierzchni gospodarstwa wynoszącej [...]użytkuje tylko część obejmującą [...]ha gruntów ornych, [...]ha – łąki i [...]ha – lasy oraz ponad [...] ha – nieużytków popowodziowych, natomiast reszta gruntów znajduje się pod budynkami. Odwołujący się zaznaczył, że gospodarstwo nie należy do dochodowych, grunty są mało urodzajne ([...]) i z powodu małej opłacalności zaprzestał hodowli zwierząt, a nadto został okradziony z części do ciągnika, przez co w wykonywaniu prac uprawowych korzysta z pomocy znajomych rolników, a jego praca ogranicza się do zakupu nawozów i pielęgnacji niewielkiego ogródka przydomowego. Zdaniem odwołującego się, za niesprawiedliwe i krzywdzące należało uznać wyeliminowanie niektórych rolników, w tym małorolnych, z kręgu uprawnionych do zasiłku, pomimo że angażują się w opiekę nad swymi najbliższymi. M. W. zarzucił również, że koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej jest nieporównywalnie wyższy od kwoty zasiłku.

Za pismem z dnia [...]r. organ I instancji przesłał do organu odwoławczego oświadczenie M. W. z dnia [...]r., z którego wynikało, iż od dnia [...]r. zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w tym gospodarstwie. Poza tym, w oświadczeniu tym M. W. podał, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Do oświadczenia dołączono kopię umowy dzierżawy gruntów o powierzchni [...]ha, zawartej przez M. W. z W. K. w dniu [...]r. na okres [...]lat.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekając co do istoty sprawy jednocześnie odmówiło przyznania M. W. prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad [...] – B. W. na okres od [...]r. do [...]r. oraz rozstrzygnęło o przyznaniu prawa do zasiłku dla opiekuna na okres od [...]r. bezterminowo, w kwocie 520 zł miesięcznie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 i art. 3 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. i stwierdził, że nie budziło wątpliwości, iż [...]wnioskodawcy – B. W. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia [...]r. na stałe, a jego syn M. W. , będąc krewnym w linii prostej, jest osobą, na której zgodnie z k.r.o. ciąży obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnego [...] i sprawuje on faktycznie taką opiekę, co zostało również potwierdzone w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego. Poza tym organ odwoławczy podał, że strona miała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad [...], ustalone decyzją organu I instancji z dnia [...]r., bezterminowo od dnia [...]r., przy czym decyzja ta wygasła z mocy prawa z dniem [...]r. na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej, co oznaczało, że spełniony został warunek określony w art. 2 ust. 1 u.u.w.z. Organ II instancji zaznaczył, że przesłanką konieczną do uzyskania przez rolnika oraz małżonków rolnika i domowników zasiłku dla opiekuna było jednak zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego bądź – w przypadku małżonków i domowników rolnika – zaprzestanie prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo zaprzestanie pracy w gospodarstwie rolnym. Ponadto organ dodał, że od tych osób wymagane jest złożenie odpowiedniego oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej. W oparciu o przedłożone w sprawie dowody organ odwoławczy stwierdził, że M. W. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. nie spełniał warunku przewidzianego w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.u.w.z., tj. przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co powodowało brak podstaw do przyznania wnioskowanego zasiłku dla opiekuna w ww. okresie. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, za ten okres nie przysługiwały mu również odsetki. Natomiast organ II instancji podał, że zgodnie z oświadczeniem z dnia [...]r., złożonym pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, M. W. zaprzestał od dnia [...]r. prowadzenia gospodarstwa rolnego i w nim już nie pracuje. Dlatego też , w ocenie organu odwoławczego, okoliczność ta uzasadniała uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r. oraz o przyznaniu tego zasiłku od dnia [...]r.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący – M. W. wskazując, że w jego ocenie zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i niezgodna z prawem. Skarżący zarzucił, że bezpodstawnie nie uzyskał wyrównania za okres od dnia [...]r. do dnia [...]r., pomimo że ustawodawca wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. został zobowiązany do ustanowienia ustawy umożliwiającej zwrot należności wszystkim bez wyjątku (również rolnikom), którzy nabyli je na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. i utracili je niezgodnie z prawem. Skarżący stwierdził przy tym, że w tej ustawie nie ma mowy o oświadczeniach, a art. 2 ust. 2 u.u.w.z. w punktach 1 i 2 nie rozgranicza okresów, kiedy zasiłek przysługuje. Zdaniem skarżącego, art. 2 ust. 2 pkt 1 u.u.w.z. obejmuje wszystkich, którzy utracili świadczenia, włącznie z rolnikami, bez konieczności składania oświadczeń o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa, natomiast ust. 2 pkt 2 u.u.w.z. obejmuje wszystkich, wraz rolnikami, którzy muszą spełnić dodatkowe warunki zawarte w specjalnie dla nich utworzonym art. 3 u.u.w.z. Skarżący podniósł, że zaległe świadczenie należy się rolnikowi z mocy prawa, a nadto stwierdził, że w dniu [...]r. złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, które dotyczy zarówno wyrównania, jak i okresu bieżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. M. W. podtrzymał zaprezentowane stanowisko dotyczące interpretacji art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.w.z. i stwierdził, że organ powinien w sprawie wydać decyzję o przyznaniu zasiłku od dnia [...]r. bezterminowo oraz przyznaniu zasiłku od dnia [...]r. do dnia [...]r. wraz z wyrównaniem i odsetkami, a nadto odmówić przyznania świadczenia od dnia [...]r. do dnia [...]r. Skarżący podkreślił przy tym, że art. 3 u.u.w.z. dotyczy tylko rolników, którzy ubiegają się o przyznanie zasiłku od [...] r. w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, czyli innej ustawy niż ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w której nie ma mowy o żadnych oświadczeniach rolnika i rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał, że z komunikatu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wynikało, iż takie oświadczenie może dotyczyć zarówno okresu od dnia [...]r., jak i okresu od dnia [...]r. do dnia [...]r. Poza tym skarżący zarzucił, że treść odpowiedzi na skargę wskazuje, iż organ odwoławczy błędnie zinterpretował jego żądanie, gdyż nie jest prawdą, że domagał się przyznania zasiłku od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia [...]r. Tym samym w ocenie skarżącego, organ II instancji ograniczył jego żądanie, pomimo obowiązującej w postępowaniu odwoławczym zasady niepogarszania sytuacji strony odwołującej się.

Na rozprawie sądowej skarżący podtrzymał wywody zawarte w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...]r. i dodał, że w jego ocenie organ odwoławczy powinien zastosować się do treści art. 5 ust. 3 u.u.w.z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że w jego ocenie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., uchylająca decyzję Burmistrza G. o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna i orzekająca o odmowie przyznania tego świadczenia za okres od [...]r. do [...]r. oraz o przyznaniu zasiłku od [...]r., czyli decyzja o charakterze merytoryczno-reformacyjnym, której podstawą był art. 138 § 1 pkt 2 zdanie pierwsze k.p.a. Sąd I instancji podał, że materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy u.u.w.z., która – stosownie do treści art. 1 tej ustawy – określa warunki nabywania prawa do zasiłków dla opiekunów oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń, w tym również warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...]r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podkreślił, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości, że skarżący sprawuje opiekę nad [...] – B. W. , który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że okolicznością niekwestionowaną był fakt, iż skarżący do dnia [...]r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne przyznane bezterminowo na mocy decyzji Burmistrza G. z dnia [...]r., nr [...], z uwagi na konieczność opieki nad [...], zaś świadczenie to utracił w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej. Sąd I instancji zaznaczył, że stosownie do art. 11 ust. 3 tej ustawy decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, wygasały z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, tj. po dniu [...]r. Ponadto podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13, OTK-A 2013 nr 9, poz. 134, Dz. U. 2013, poz. 1557) orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. są niezgodne z Konstytucją RP. Sąd I instancji wskazał przy tym, że w wykonaniu wytycznych Trybunału Konstytucyjnego uchwalona została ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, która weszła w życie z dniem [...]r., tj. po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, stosownie do art. 26 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przytoczył przy tym treść art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 1 i 2 u.u.w.z. oraz art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. i na tej podstawie wskazał, że ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przyznała wprost uprawnienie do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego rolnikowi, który zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, a małżonkowi rolnika lub domownikowi – w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że przepisy tej ustawy wyraźnie uzależniają przyznanie nowego świadczenia od spełnienia wymienionych w niej dodatkowych warunków i zasad, np. w przypadku osób będących rolnikami w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, warunkiem takim, zawartym w art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.u.w.z., jest m.in. konieczność zaprzestania prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, potwierdzona oświadczeniem według klauzuli określonej w art. 3 ust. 2 u.u.w.z. Sąd I instancji dodał również, że z ww. przepisów wynikało, że zasiłek dla opiekuna nie jest przyznawany automatycznie wszystkim osobom, które do dnia [...]r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie Sądu I instancji, obydwa rozwiązania przewidziane w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.w.z., nawiązują jednoznacznie do spełnienia przez osobę, która się o nie ubiega, warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. Tym samym Sąd I instancji wskazał, że niezależnie od okresu, za który albo na który ma być przyznany zasiłek dla opiekuna, koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku jest spełnianie przez osobę ubiegającą się wszystkich ustawowych przesłanek przewidzianych w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r., do którym należą m.in. wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę wymienioną w pkt 1-3 tego przepisu, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o wymaganym stopniu niepełnosprawności. Według Sądu I instancji, nie jest więc wystarczające spełnienie tylko niektórych z wymaganych przesłanek, a więc np. tylko sprawowanie przez osobę zobowiązaną do alimentacji opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Dlatego też, zdaniem Sądu I instancji, wadliwe jest stanowisko skarżącego prezentowane w skardze, oparte na założeniu, że prostą konsekwencją złożenia wniosku o przyznanie zasiłku w trybie u.u.w.z. oraz oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, odpowiadającego wymogom z art. 3 ust. 2 u.u.w.z., jest przyznanie wyrównania za okres od [...]r. do [...]r. wraz z odsetkami, niezależnie od daty wskazanej w tym oświadczeniu.

Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie skarżący dołączył do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna, oświadczenie z dnia [...] r., w którym podał, że "w okresie od [...]r. do chwili obecnej" sprawuje opiekę nad [...] i w okresie tym nie pracował, natomiast prowadzi gospodarstwo rolne od [...]r. i nie zaprzestał jego prowadzenia, natomiast dopiero w oświadczeniu z dnia [...] r., opatrzonym również klauzulą wymaganą przepisem art. 3 ust. 2 u.u.w.z., skarżący podał, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...]r. Tym samym zdaniem Sądu I instancji fakt, że skarżący – zgodnie ze złożonym oświadczeniem – prowadził nieprzerwanie do dnia [...]r. gospodarstwo rolne o powierzchni [...]([...]ha przeliczeniowych), stanowił zatem negatywną przesłankę do uzyskania przez niego zasiłku dla opiekuna za okres poprzedzający datę wskazaną w oświadczeniu, gdyż w tym zakresie nie został spełniony wymóg określony w art. 3 u.u.w.z. w postaci zaprzestania w tym okresie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego dopiero od dnia [...]r. skutkowało również tym, że brak było podstaw do oceny, czy skarżący spełnił wszystkie wymagania określone w art. 17 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r., który zawierał wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że na gruncie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r. świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane rolnikowi, co według Sądu znalazło potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt I OPS 5/12) zapadłej w podobnej sprawie, którą był on – na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. – związany w rozpoznawanej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący kasacyjnie – M. W. .

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 pkt 1 ust. 1 w zw. z art. 3 u.u.w.z., poprzez błędne uznanie, że warunkiem przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ww. ustawy (tj. [...]r.) było złożenie przez rolnika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub złożenie przez małżonka rolnika lub domownika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym. W ocenie skarżącego kasacyjnie, art. 2 ust. 2 pkt 1 i ust. 1 i art. 3 u.u.w.z. należy rozumieć w ten sposób, iż złożenie przez rolnika oświadczania o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub złożenie przez małżonka rolnika lub domownika oświadczania o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, jest warunkiem przyznania zasiłków przysługujących po dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. za okres od dnia [...]r., nie zaś za okres sprzed jej wejścia w życie.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przyznanie zwrotu kosztów udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, według norm przepisanych, jako że nie zostały one zapłacone w całości lub w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący kasacyjnie wskazał, że w jego ocenie Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 u.u.w.z., zwłaszcza gdy uwzględni się szczególne okoliczności sprawy, oraz fakt, że wniosek skarżącego dotyczył świadczenia stanowiącego docelowo rekompensatę za niekonstytucyjnie "wygaszone" świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, rozpatrując wniosek o przyznanie skarżącemu zasiłku dla opiekunów za okres sprzed wejścia w życie u.u.w.z., który przysługuje mu niejako "w miejsce" świadczenia pielęgnacyjnego, organy powinny były ponownie ocenić dokładnie ten sam stan faktyczny i operować dokładnie tymi samymi normami prawnymi (jako że u.u.w.z. nakazuje sięgać do u.ś.r. w brzmieniu z dnia [...]r.), jak we wcześniejszej sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił przy tym, że organy obu instancji, jak też Sąd I instancji przyjęły jednak radykalnie odmienną – nieprawidłową – wykładnię art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 u.u.w.z. Na poparcie swojego stanowiska skarżący kasacyjnie przytoczył obszerne fragmenty wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13), który orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548) – na podstawę których wygasły dotychczasowe decyzje o świadczeniach pielęgnacyjnych – jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W oparciu o powyższy wyrok skarżący kasacyjnie wskazał, że za niedopuszczalne należało uznać ograniczanie dostępu do świadczeń opiekuńczych (obecnie w postaci zasiłku dla opiekunów) osobom, którym te świadczenia (w postaci świadczeń pielęgnacyjnych) przysługiwały do końca czerwca 2013 r. na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych i wobec których nie można wykazać, że świadczeń tych nadużywały. Według skarżącego kasacyjnie, jeżeli bowiem beneficjent do dnia [...]r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne przyznane na stałe decyzją ostateczną, opartą o określoną i dopuszczalną prawnie wykładnię ustawy o świadczeniach rodzinnych i zarazem decyzję wydaną w warunkach faktycznie usprawiedliwionych (ze względu na rzeczywistą opiekę beneficjenta świadczenia nad niepełnosprawnym), to przyznając obecnie zasiłek dla opiekunów w niezmienionym stanie faktycznym za okres do dnia wejścia w życie nowych regulacji, tj. u.u.w.z., organ nie może kwestionować tej przyjętej wcześniej w takim stanie faktycznym wykładni. Skarżący kasacyjnie podkreślił przy tym, że zasiłek dla opiekunów należy przede wszystkim postrzegać jako świadczenie rekompensujące słusznie nabyte, ale niekonstytucyjnie odebrane, świadczenie pielęgnacyjne, natomiast wtórnie dopiero jako świadczenie nowe. Tym samym w ocenie skarżącego kasacyjnie, zasiłek dla opiekunów za okres od [...]r. do [...]r., służy przede wszystkim restytucji dotychczasowego uprawnienia opiekuńczego, a w związku z tym odmowa przyznania zasiłku dla opiekunów osobie, która świadczeń opiekuńczych nie nadużywała, prowadzi – zdaniem skarżącego kasacyjnie – do rezultatu niweczącego wskazania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt K 27/13. Według skarżącego kasacyjnie, w istocie bowiem prowadziłoby to do braku pełnego zrekompensowania szeroko rozumianych świadczeń opiekuńczych tym osobom, które świadczeń tych nie nadużywały i które zdaniem Trybunału nie powinny być ich pozbawione ze względu na konstytucyjnie chronioną zasadę ochrony praw nabytych, zaufania do organów państwa i nie działania prawa wstecz. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że decyzja Burmistrza G. z dnia [...]r. statuowała dla skarżącego prawo nabyte, jako takie chronione konstytucyjnie, które nie powinno być odebrane, np. z takich powodów jak zmiana polityki przyznawania świadczeń, czy z powodu wykładni przepisów. Co więcej skarżący kasacyjnie podniósł, że pobierał świadczenie pielęgnacyjne w zaufaniu do organów państwa jako świadczenie należne i ze względu na nie, m.in. kształtował swoją sytuację osobistą i zawodową na przyszłość. Skarżący kasacyjnie podkreślił przy tym, że obowiązujące do dnia wejście w życie u.u.w.z. przepisy, nie wymagały zaprzestania przez skarżącego prowadzenia gospodarstwa rolnego jako warunku przyznania odebranego świadczenia, a w związku z tym strona nie była w tym okresie zobowiązana, do zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, która to działalność nie wpływała na jej uprawnienie do świadczenia. Ponadto, skarżący kasacyjnie wskazał, że w sprawie nie wykazano, by jakiekolwiek ustalenia decyzji Burmistrza G. z dnia [...]r. (w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego) były błędne, bądź by nastąpiła jakakolwiek zmiana stanu faktycznego względem sytuacji skarżącego, jaka istniała w dacie, gdy przyznawano mu świadczenie pielęgnacyjne (następnie wygaszone). Skarżący kasacyjnie podniósł, że na mocy ww. decyzji o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego nabył on skonkretyzowane prawo, zaś słuszności nabycia prawa do tego świadczenia nie może podważać fakt, że w orzecznictwie zgłaszane są obecnie wątpliwości, co do sposobu wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12). Zdaniem skarżącego kasacyjnie, przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...]r., a więc przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. uchwały, opierało się na umotywowanej prawnie prokonstytucyjnej wykładni wymienionego wyżej przepisu, która zresztą niejednokrotnie uznana została za trafną w orzeczeniach sądów administracyjnych. Stąd też w ocenie skarżącego kasacyjnie, warunek w postaci złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, przez rolnika ubiegającego się o zasiłek dla opiekuna, dotyczy tylko stanów faktycznych zaistniałych po dniu wejście w życie u.u.w.z., a przeciwna interpretacja art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 u.u.w.z., przyjęta w zaskarżonym orzeczeniu, skutkuje naruszeniem konstytucyjnie chronionych zasad ochrony praw nabytych, zaufania do organów państwa i nie działania prawa wstecz.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, że zawarte w skardze kasacyjnej wywody nie są zasadne i w tym zakresie organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej uruchamia kontrolę Naczelnego Sądu Administracyjnego w granicach skargi kasacyjnej nad wyrokiem wydanym przez Sąd I Instancji.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn wskazanych poniżej.

Przystępując do ustosunkowania się w względem zarzutu skargi kasacyjnej podnoszącego naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 pkt 1 ust. 1 w zw. z art. 3 u.u.w.z., przez błędne uznanie, że warunkiem przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ww. ustawy (tj. [...]r.) było złożenie przez rolnika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub złożenie przez małżonka rolnika lub domownika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - Sąd II instancji stwierdza, że wskazany zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw.

Na samym początku Sąd II instancji zwraca uwagę na fakt, że w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie ma jednostki redakcyjnej wskazanej przez skarżącego kasacyjnie jako art. 2 ust. 2 pkt 1 ust. 1 ww. ustawy. W związku z tym, mając na uwadze treść skargi kasacyjnej, Sąd II instancji przyjmuje dla potrzeb sprawowanej kontroli, że w tym przypadku chodzi o art. 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ww. ustawy. Jednocześnie ustosunkowując się do kwestionowanej wykładni dokonanej przez Sąd I instancji, Sąd II instancji stwierdza, że Sąd I instancji nie dokonywał dla potrzeb kontroli kwestionowanych decyzji wykładni art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy w jakimś nierozerwalnym sprzężeniu z treścią art. 3 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Wykładnia zastosowana przez Sąd I instancji treści art. 2 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy ujmuje ten przepis jako względnie samodzielny bez wskazanego powyżej związku, i przede wszystkim w niezbędnym nawiązaniu do przepisów, o których jest w nim bezpośrednio mowa. Nawiązanie do treści art. 3 ww. ustawy przez Sąd I instancji ma charakter tylko porównawczy i ma jedynie obrazować stan prawny obowiązujący od dnia wejścia w życie ustawy. Z wykładni Sądu I instancji treści art. 2 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy nie wynika też w żaden sposób, że uzależnia wprost wydanie wnioskowanej decyzji za okres od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ww. ustawy (tj. [...]r.) od złożenia przez rolnika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub złożenia przez małżonka rolnika lub domownika oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym. W tym wypadku chodzi o to , że - na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych - do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", ponieważ sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co jest spójne z tezami podzielanej i przytaczanej przez Sąd I instancji uchwały NSA w składzie 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12.

Stanowisko zaprezentowane przez stronę skarżącą kasacyjnie, wbrew temu co jest podnoszone w skardze kasacyjnej, pomija literalną, celowościową i systemową wykładnię wskazanego art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Art. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów określa przedmiot regulacji stanowiąc, że ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...]r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze fakt, że ustawa jest z dnia 4 kwietnia 2014 r. to z tego bezsprzecznie wynika, że postanowienia ustawy przewidują pewną regulację niwelującą skutki prawne przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania polegającego na tym, że pozbawił opiekunów prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...]r. w związku z wykorzystaniem instytucji wygaśnięcia z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawa stanowi wykonanie postanowień wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. K 27/13 (OTK-A 2013 nr 9, poz. 134, Dz. U. 2013, poz. 1557), który orzekł, że przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), są niezgodne z Konstytucją RP.

W konsekwencji zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów " Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r.".

Dla kontrolowanego wyroku wiodące znaczenie ma wykładnia art. 2 ust 2 pkt 1 omawianej ustawy.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, ustawodawca formułuje wstępną przesłankę przysługiwania zasiłku, przy czym tym uwarunkowaniem wyjściowym jest okoliczność polegająca na tym, że: " Zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem [...]r."

Z kolei, w myśl treści art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów: " Zasiłek dla opiekuna przysługuje: za okresy od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. Z zestawienia ze sobą tych dwóch powyżej przywołanych przepisów bezsprzecznie wynika, że otrzymanie świadczenia za okresy od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy jest uzależnione łącznie od dwóch przesłanek: z których pierwsza to wygaśnięcie z mocy ustawy określonej wyżej prawem decyzji; a druga to, niezależnie od tego wygaśnięcia, polega na spełnianiu przez dany podmiot warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. Wskazana w powołanym ostatnio przepisie ustawa o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. (Dz. U. z 2006, nr 139, poz. 992 z późn. zm.) przewidywała w art. 17, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W związku z tym trzeba stwierdzić, że interpretowana ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów chroni prawa dobrze nabyte, ale nie w tym rozumieniu, że chroni prawa każdego podmiotu, wobec którego wygasła z mocy ustawy uprawniająca go decyzja, ale niezależnie od tej okoliczności podmiot, którego prawa są chronione, powinien wykazywać się w świetle zobiektywizowanego prawa przesłanką spełniania warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. A zatem, ocenie organu i Sądu podlega w tym wypadku nie tylko okoliczność, czy wnioskodawca był beneficjentem określonej prawem decyzji, która wygasła z mocy ustawy, ale także okoliczność, czy wnioskodawca starający się o przyznanie świadczenia za okres od dnia [...]r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy - spełniał warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r.

W związku z powyższymi ustaleniami, Sąd II instancji podziela wykładnię prawa zastosowaną przez Sąd I instancji. Sąd ten zgodnie z zaprezentowaną powyżej wykładnią Sądu II instancji, stwierdził zgodnie z prawem, że zasiłek dla opiekuna nie jest przyznawany automatycznie - jak tego chce skarżący - wszystkim osobom, które do dnia [...]r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne. Nie można nie dostrzegać, że obydwa rozwiązania przewidziane w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, nawiązują jednoznacznie do spełnienia przez osobę, która się o nie ubiega, warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. Niezależnie więc od okresu, za który albo na który ma być przyznany zasiłek dla opiekuna, koniecznym warunkiem uwzględnienia wniosku jest spełnianie przez osobę ubiegającą się wszystkich ustawowych przesłanek przewidzianych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu [...]r. Należy do nich między innymi wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę wymienioną w pkt 1-3 tego przepisu, w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o wymaganym stopniu niepełnosprawności. W odniesieniu do tej ostatniej konstatacji, zdaniem Sądu II instancji, Sąd I instancji, trafnie i zgodnie z treścią art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, że na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r. świadczenie pielęgnacyjne nie mogło być przyznane rolnikowi. Na tle powołanego przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12 (opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W motywach uzasadnienia Sąd dokonał wykładni logicznej i systemowej postanowień art. 17 ust. 1 tej ustawy i stwierdził, że w sensie ekonomicznym prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika różni się od form aktywności zawodowej wymienionych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Praca we własnym gospodarstwie rolnym, zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych, a to oznacza, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sytuacji, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. W rezultacie - na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych - do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, a pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Zgodnie z treścią art. 269 p.p.s.a. § 1. Jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.§ 2. W przypadkach, o których mowa w § 1, skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmuje ponowną uchwałę. Przepisu art. 267 nie stosuje się.§ 3. Jeżeli skład jednej Izby Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniający zagadnienie prawne nie podziela stanowiska zajętego w uchwale innej Izby, przedstawia to zagadnienie do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego". Niezależnie od tego, że wskazana uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2012 r. jest z daty późniejszej, niż uprawniająca decyzja skarżącego kasacyjnie (12 marzec 2012 r.), która wygasała z mocy ustawy, Sąd II instancji nie widzi uzasadnionych prawem podstaw, aby kwestionować dla potrzeb dokonywanej kontroli sądowej możliwość wykorzystania treści ww. uchwały, która jest nastawiona na legalne rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej dotyczących właśnie treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). To właśnie treść tej uchwały pozwala na zgodne z prawem i jednoznaczne stosowanie treści art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Mając na uwadze powyższe, Sąd II instancji działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.