Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 852/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87, art. 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm. dalej t.d.) oraz lp. 4.1, lp. 10.3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 1 grudnia 1985 r. P.0001-0007), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. T. (dalej jako skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3550 (trzy tysiące pięćset pięćdziesiąt) złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Kontrola pojazdu o nr rej. [...], przeprowadzona została przez Inspekcję Transportu Drogowego w dniu [...] listopada 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w U. Kontrolowanym pojazdem kierował przedsiębiorca K. T. Pojazdem wykonywany był przewóz osób na trasie [...]. Podczas kontroli stwierdzono:

1. wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych,

2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego.

Za powyższe naruszenia nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3550 złotych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zarzucił naruszenie: przepisów art. 92 ust. 1 t.d. polegające na zastosowaniu jako podstawy prawnej do wymierzenia kar przepisu, który takiej podstawy nie stanowi w zakresie rozstrzyganym zaskarżoną decyzją, a także art. 108 § 1 k.p.a. polegające na zastosowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie wyczerpywał przesłanek niezbędnych do jego zastosowania. Zarzucił nadto zastosowanie przepisów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w sytuacji, gdy rozporządzenie to utraciło moc prawną i nie obowiązywało w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż zastosowano niewłaściwe stawki kar za przekroczenie czasowe.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że zapisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych zastąpiły rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) i mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Organ I instancji powołał ww. rozporządzenie w uzasadnieniu swej decyzji,

Skutek prawny uiszczenia opłaty następuje przez wykupienie odpowiedniej karty, umieszczanie jej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz okazanie odcinka kontrolnego z wpisanym nr rejestracyjnym pojazdu, którym wykonywany jest przewóz. Z chwilą spełnienia ww. przesłanek karta taka identyfikuje konkretny pojazd, którym jest wykonywany przejazd, stając się przez to dowodem uiszczenia opłaty za ten właśnie przejazd.

Podczas kontroli kierowca nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a poruszał się po drodze krajowej nr [...]. W postępowaniu wyjaśniającym skarżący przesłał odcinek kontrolny winiety nr [...], która została zakupiona w dniu [...] listopada 2006 r., jednakże po kontroli drogowej.

Nadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób,

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.

Kontrolowany pojazd używany był do transportu drogowego osób, posiadał 15 miejsc, tak więc nie podlegał zwolnieniu z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrolowany pojazd również nie był zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty drogowej na podstawie wyłączenia z art. 42 ust. 1 i ust. 1a oraz 42a ustawy o transporcie drogowym.

Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zachodzą przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych.

W dalszej części decyzji organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z wykresówek okazanych przez prowadzącego pojazd wynika, że kierujący naruszył obowiązujące przepisy regulujące czas pracy kierowcy:

- na wykresówce z dnia [...] października 2006 r. czas prowadzenia pojazdu bez prawidłowej przerwy wyniósł 5 godzin 40 minut i zawarty był między godziną 14:40 a 20:45. Kierowca przekroczył tym samym maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o 1 godzinę i 10 minut i dlatego też kara pieniężna w wysokości 550 złotych jest zgodna z przepisami prawa.

Odnośnie zarzutu zastosowania niewłaściwych stawek kary za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż organ I instancji zastosował obowiązujące w dniu kontroli Ip. załącznika do ustawy o transporcie drogowym i zastosował prawidłowe stawki kary za ww. naruszenie.

Załącznik do ustawy o transporcie drogowym został zmieniony przez art. 1 pkt 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.05.180.1497) i obowiązywał w dniu kontroli.

Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia przez kontrolującego wydruku z czasu prowadzenia pojazdu z zatrzymanej wykresówki, organ odwoławczy wskazał, iż kontrolujący bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli i nie wnosił do niego żadnych uwag. Po ponownym przeanalizowaniu kontrolowanej wykresówki organ II instancji stwierdził prawidłowość nałożonej kary pieniężnej za powyższe naruszenie.

W zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności zwrócono uwagę, że zgodnie z ust. 3 art. 93 t.d. decyzji nakładającej karę pieniężną powyższy rygor nadaje się z mocy prawa.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący K. T. wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucił, iż organ wydał zaskarżoną decyzję po upływie 2 miesięcy, naruszając tym samym art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a., ponieważ nie poinformował go o przyczynie zwłoki i nie wskazał nowego terminu. Zwrócił uwagę, że nie może odnieść się precyzyjnie do zarzutu naruszenia czasu prowadzenia pojazdu, ponieważ nie dysponuje wydrukiem z czytnika. Podniósł, iż stan faktyczny prowadzenia pojazdu nie został ustalony precyzyjnie, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a. Zarzucił nadto, iż organ odwoławczy nie umożliwił stronie zapoznania się z całym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, tym samym rażąco naruszając art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a. Skarżący zwrócił uwagę na zastosowanie przez organ I instancji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r., które utraciło moc, a także podniósł, że zastosowana kara jest niewspółmierna do wykroczenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu organu uznając go za nietrafny wskazał, że w aktach sprawy znajduje się dokument, potwierdzający pouczenie skarżącego o przysługujących mu prawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygniecie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowań przepisów prawa. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje ustawa o transporcie drogowym, albowiem wyłączenia, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 42 ust. 1 i art. 42 a ustawy, w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania, na co zwrócił uwagę Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Kontrolowany pojazd używany był do transportu drogowego osób a nie rzeczy, a więc dopuszczalna masa całkowita nie ma znaczenia. Posiadał 15 miejsc, a więc nie podlegał zwolnieniu z art. 3 ust. 1 pkt 1 t.d.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy w sposób precyzyjny ustalił w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny. Wskazał, po dokonaniu ponownej analizy kontrolowanej wykresówki, że maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy został przekroczony o 1 godzinę i 10 minut i do przekroczenia tego doszło między godziną 14:40 a 20:45. Stosownie do stwierdzonego naruszenia została nałożona kara pieniężna w wysokości 550 złotych, której wysokość prawidłowo wyliczono w oparciu o obowiązujący w dniu wydania decyzji załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią lp. 10. 3 tego załącznika, karą pieniężną w wysokości 150 złotych sankcjonuje się przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut, natomiast w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut.

Podkreślić jednocześnie należy, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma charakter związany, a nie uznaniowy. Organ nie może zatem miarkować wysokości kar.

Podstawę prawną powyższej kary stanowił, jak prawidłowo podał organ II instancji, art. 92 ust. 1 pkt 8 t.d. zgodnie z którym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym, bądź przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej.

Wysokość kar za poszczególne naruszenia została określona w powyższym załączniku.

Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów zwrócić należy uwagę na pouczenie strony – pismem z dnia 7 listopada 2006 r. – o przysługujących jej prawach. Skarżący z tych praw skorzystał i w toku postępowania administracyjnego złożył pismem z dnia 14 listopada 2006 r. wyjaśnienia. Ich treść wskazuje, że przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu nastąpiło z powodu błędnej interpretacji przepisów o czasie pracy kierowców. Z powyższego pisma nie wynika natomiast, że strona nie może ustosunkować się do stwierdzonego naruszenia, gdyż nie dysponuje wykresówką. Zauważyć nadto trzeba, że protokół kontroli został podpisany przez samego skarżącego, który nie kwestionował zawartych w nim ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący mający jakiekolwiek wątpliwości co do zakwestionowanej wykresówki, korzystając z uprawnienia przewidzianego w przepisie art. 73 § 1 k.p.a., przejrzał akta sprawy i sprawdził zapisy na niej widniejące.

W toku postępowania odwoławczego organ nie przeprowadzał uzupełniającego postępowania dowodowego, a zatem skarżący znał wszystkie dowody zgromadzone w sprawie i pismem z dnia 14 listopada 2006 r. ustosunkowywał się do nich. Będąc poinformowany o przesłaniu odwołania do organu II instancji miał możliwość brania czynnego udziału w postępowaniu, lecz z prawa tego nie korzystał. Tym samym nie doszło w toku postępowania do naruszenia przepisów art. 10 § 1, art. 73 § 1 i art. 81 k.p.a.

Ma racje skarżący, iż obowiązkiem organu jest kompleksowa znajomość przepisów prawa, mających zastosowanie w danej sprawie.

W dacie kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych i jego przepisy powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. błędnie powołał nieobowiązujące już rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. aczkolwiek w treści uzasadnienia powołał właściwy akt prawny. Uchybienie powyższe pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, zważywszy, że podstawa nałożenia kary pieniężnej istniała i organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Jest okolicznością niesporną, że w chwili kontroli skarżący nie uiścił opłaty za przejazd po drodze krajowej. Do uiszczenia takiej opłaty zobowiązuje przepis art. 42 ust. 1 t.d., zgodnie z którym za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r., w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r., Nr 151, poz. 1089), uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką". Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

W myśl § 4 rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym.

Stosownie do art. 87 ust. 1 t.d., podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 4.1 załącznika do ww. ustawy, który karą 3000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Skarżący zakupił kartę drogową – co wynika jednoznacznie z jego wyjaśnień – już po zakończeniu kontroli. Nałożona kara pieniężna w wysokości 3000 złotych znajduje zatem uzasadnienie w powyższych przepisach, prawidłowo powołanych w zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 145 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uchybił miesięcznemu terminowi rozpoznania sprawy, wynikającemu z art. 35 § 3 k.p.a. i wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a. nie zawiadomił skarżącego o przyczynie zwłoki i w konsekwencji nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu powyższe uchybienie pozostaje jednak bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej wpływu istotnego.

Dotyczy to również naruszenia art. 133 k.p.a., do którego niewątpliwie doszło, ale również bez wpływu na wynik sprawy.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., uznając skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, orzekł jak w sentencji wyroku.