Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 707/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 189f § 1; art. 7, art. 8, art. 77 § 1; art. 107 § 3;
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 5b ust. 1; art. 92c ust. 1; art. 4 pkt 11; art. 18 ust. 4a i 4b; art. 87 ust. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na M. O. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] 2021 r. w S. na ul. [...], około godziny 15:30, poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował R. Ś.. W toku kontroli ustalono, że kierujący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką na rzecz przedsiębiorcy M. O.. Przewóz pasażera odbywał się z ul. [...] w W. na ul. [...] w S.. Kierowca okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanej na rzecz przedsiębiorcy M. O.. Licencja obejmowała prowadzenie przewozów na terenie gminy B.-B.. W wypisie z licencji wskazany był numer rejestracyjny pojazdu [...] (numer boczny [...]). Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] 2021 r. Ponadto w toku kontroli dokonano przesłuchania w charakterze świadków pasażera D. I. oraz kierującego pojazdem R. Ś..

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, zagrożone karą pieniężną w kwocie 12000 zł zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej "u.t.d.").

W toku prowadzonego postępowania skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w pismach z dnia 30 listopada 2021 r. z dnia 15 grudnia 2021 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy oraz przesłuchania strony. Skarżąca podniosła, że przewóz był zamówiony za pomocą aplikacji "[...]", kierowca oczekiwał na pasażerów na terenie gminy B.-B., na terenie której posiadał licencję. Kurs rozpoczął w miejscu, w którym przyjął zlecenie, a przepis art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar.

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę.

Decyzją z dnia [...] 2021 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12000 zł za wskazane wyżej naruszenie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2023 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2023 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 12000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, zgodnie z lp. 1.1. załącznika nr 3 u.t.d.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na treść złożonych przez kierującego pojazdem zeznań, w świetle których kierowca R. Ś. po otrzymaniu zlecenia za pomocą aplikacji "[...]", wykonał przewóz pasażera z ul. [...] w [...] na ul. [...] w S.. Ponadto, z protokołu z przesłuchania pasażera wynika, że w dniu [...] 2021 r. o godzinie 13:15 zamówił "Taxi [...]" poprzez aplikację "[...]" do [...] na ul. [...], celem dostania się do S. na ul. [...]. O godzinie 13:37 m podjechał pojazd marki [...] [...] o nr rejestracyjnym LU [...] [...] nie miał żadnych oznaczeń typowych dla taksówki. W pojeździe nie było zainstalowanej kasy fiskalnej. Organ w toku ponownego postępowania ustalił, że w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPIK) zawarta jest urzędowa adnotacja, iż pojazd przeszedł dodatkowe badanie techniczne, które potwierdziło, iż spełnia warunki wymagane dla taksówki. Organ po analizie całokształtu zebranego materiału dowodowego, w tym danych z CEPIK stwierdził, że przewóz z dnia [...] 2021 r. należy zakwalifikować jako przewóz osób taksówką. Na podstawie informacji uzyskanych od organów licencyjnych organ stwierdził, że doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu przez stronę przewozu osób na terenie [...] i S. bez wymaganych uprawnień.

Skarżąca pismem z dnia [...] 2023 r. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 10 § 1, art. 189f § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 5 u.t.d., art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów w sprawie, a tym samym nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych. W szczególności organ zaniechał przesłuchania kierowcy, pasażera i strony postępowania. Skarżąca podniosła, że jednym z odstępstw od reguły terytorialnego wykonywania uprawnień z licencji jest przewóz pasażera w sytuacji złożenia przez niego zamówienia z innego obszaru niż wpisany w licencji. W niniejszej sprawie kierowca rozpoczął kurs w miejscowości B.-B. i pozostawał w przekonaniu, że wykonywany kurs jest zgodny z warunkami licencji posiadanej przez skarżącą. Zdaniem skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powinien odstąpić od nałożenia kary.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z zeznań D. I., pasażer zamówił przewóz do [...] ul. [...] celem dojazdu do S. ul. [...]. [...], który po niego przyjechał, nie miał oznaczeń jako taksówka. Według zeznań kierującego pojazdem, dostał on zlecenie na aplikacji "[...]", by udać się do [...] na ul. [...] w celu zabrania pasażera. Na miejscu uzyskał informację od pasażera, że miejscem docelowym jest S., ul. [...] i wtedy aplikacja wskazała dokładne miejsce docelowe. Kierowca posiadał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydanej przedsiębiorcy M. O.. Kierowca wskazał, że był przekonany, iż może wykonywać transporty osób taksówką, skoro jest zatrudniony w przedsiębiorstwie taksówkarskim i spełnia wszystkie warunki. Jednocześnie z urzędowej adnotacji systemie CEPIK wynika, że przedmiotowy pojazd przeszedł dodatkowe badanie techniczne, które potwierdziło spełnienie warunków wymaganych dla taksówki i w dowodzie rejestracyjnym posiada stosowny wpis.

Organ stwierdził, że w świetle informacji z organów licencyjnych skarżąca na dzień kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydanej przez Burmistrza Miasta S. ani wydanej na terenie Gminy W.. Natomiast z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że strona posiada 11 licencji na przewóz osób taksówką, w tym licencję nr [...] wydaną na okres od [...] 2021 r. do [...] 2036 r.

W ocenie organu odwoławczego, w świetle zebranego materiału dowodowego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że kierujący poddanym kontroli pojazdem wykonywał w imieniu strony zarobkowy przewóz osób z ul. [...] w miejscowości W. na ul. [...] w S.. Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonywania przedmiotowego przewozu, co uzasadniało stwierdzenie naruszenia z lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Licencja nr 1271 wydana przez Prezydenta Miasta B.-B. uprawniała stronę do wykonywania przewozów osób taksówką na terenie gminy B.-B., a przedmiotowy przewóz był wykonywany na terenie gminy W. i miasta S.. Strona powinna legitymować się uprawnieniem wydanym przez organ licencyjny właściwy do miejsca wykonywania przewozu. Natomiast, jak wynika z informacji organów licencyjnych, skarżąca w dniu kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wydanej przez Burmistrza Miasta S. ani wydanej przez Wójta Gminy W..

Organ wskazał, że przewóz z dnia kontroli nie spełnił również przesłanek określonych w art. 6 ust. 5 u.t.d., gdyż początek i koniec kursu znajdowały się poza obszarem wskazanym w licencji. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.t.d. licencja obowiązuje jedynie na terenie obszaru, na jaki została wydana. Podczas kontroli drogowej kierowca pojazdu nie okazał żadnej innej licencji ani zezwolenia.

Organ uznał za niezasadne zarzuty podniesione w odwołaniu. Organ stwierdził, że w sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który pozwalał na jednoznaczne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu nieprzesłuchania kierowcy, pasażera i strony, organ podkreślił, że zarówno pasażer, jak i kierowca zostali przesłuchani podczas kontroli, a ich zeznania zostały ocenione przez organy obu instancji jako wiarygodne. Ponowne przeprowadzenie tych dowodów byłoby niecelowe i wiązałoby się wyłącznie z przedłużeniem postępowania. Zdaniem organu również wniosek o przesłuchanie strony nie zasługiwał na uwzględnienie. Dowód z przesłuchania strony jest bowiem dowodem subsydiarnym i przeprowadza się go po wyczerpaniu środków dowodowych lub gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. W sprawie nie zaistniały przesłanki do przeprowadzenia dowodu z zeznań strony, bowiem wszystkie istotne dla sprawy fakty zostały wyjaśnione przy pomocy innych dowodów.

Organ stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających na zwolnienie jej z odpowiedzialności administracyjnej w niniejszej sprawie na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Jednocześnie sama okoliczność poinformowania kierowcy wykonującego przewóz o zasadach przewozu oraz obowiązujących przepisach nie jest wystarczająca w tym zakresie.

Organ wskazał, że na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Powołane przez stronę okoliczności faktyczne nie spełniały przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary, o których mowa w art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego M. O. zarzuciła naruszenie:

1) art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości łącznie 12000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą stanowiły przewóz osób taksówką - na którą skarżąca posiada odpowiednią licencję;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy R. Ś.;

3) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, zwłaszcza poprzez brak przesłuchania strony, pomimo złożonego przez nią wniosku dowodowego o przesłuchanie;

4) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie:

a) naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, pasażerów oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy R. Ś.;

b) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowania, zwłaszcza poprzez brak przesłuchania strony, pomimo złożonego przez nią wniosku dowodowego o przesłuchanie;

c) art. 6 ust 5 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zamówienie na przejazd zostało złożone przez klienta z innego obszaru niż obszar ujęty w licencji;

d) art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącej kary w wysokości 12000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, podczas gdy skarżąca posiada licencję wydaną przez Prezydenta Miasta B.-B. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką;

e) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

f) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji, w której waga naruszenia prawa jest znikoma (przejazd odbywał się prawidłowo oznaczonym pojazdem taxi; skarżąca posiadała licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką; naruszenie, o ile nastąpiło, miało charakter incydentalny; kierowca wykonujący przewóz był poinformowany o zasadach przewozu oraz obowiązujących przepisach);

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;

6) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa art. 5b ust. 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewiduje, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Według ust. 4 art. 87 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję albo wypis z licencji (ust. 4).

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.).

Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Pod lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione jest naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12000 zł.

Jak stanowi natomiast art. 6 ust. 1 u.t.d., licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu przez niego wskazanych w tym przepisie przesłanek.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.t.d. licencja o której mowa w ust. 1, jest udzielana na określony obszar obejmujący:

1) gminę;

2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia;

3) miasto stołeczne Warszawę.

Przepis art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierowca, wykonując w imieniu skarżącej zarobkowy krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, przewoził w dniu [...] 2021 r. pasażera z ul. [...] w miejscowości W. na ul. [...] w S.. Zatem przewóz rozpoczął się na terenie gminy wiejskiej [...] i zakończył w mieście S.. Okoliczność ta została ustalona na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] 2021 r., a także złożonych w trakcie kontroli zeznań świadków – kierowcy pojazdu oraz pasażera. Pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji i uiścił opłatę w kwocie [...]zł. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy B.-B., wydanej na rzecz skarżącej. Natomiast w dniu kontroli skarżąca nie posiadała uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze gminy W. ani miasta S.. Organy prawidłowo ustaliły tę okoliczność na podstawie informacji uzyskanych od organów uprawnionych do wydawania licencji (pisma z dnia [...] 2021 r. – k. 23 oraz z dnia [...] 2021 r. – k. 29 akt administracyjnych).

Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 6 ust. 5 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie. W tym zakresie skarżąca w toku postępowania oraz w skardze akcentowała, że zamówienie na przejazd zostało złożone przez klienta z innego obszaru, niż obszar objęty licencją. Ponadto, zdaniem skarżącej przewóz rozpoczął się w istocie w Bielsku-Białej, gdyż w tym miejscu kierujący pojazdem, po uprzedniej akceptacji kursu w aplikacji, rozpoczął jazdę.

Stanowisko skarżącej nie zasługuje jednak na podzielenie.

Przepis art. 6 ust. 5 u.t.d. dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. W świetle więc tego przepisu kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć na obszarze objętym licencją (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1969/15 i sygn. akt II GSK 2142/15, z 5 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3435/15). W ramach posiadanego zezwolenia brak jest natomiast podstaw do wykonywania przewozu pasażerów poza obszarem objętym licencją, w sytuacji gdy początek i koniec kursu znajduje się poza tym obszarem.

Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest bowiem przedsiębiorcy na określony obszar (art. 6 ust. 4 u.t.d.) Uprawnienia osoby, której udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką są ściśle określone w licencji i dotyczą konkretnego obszaru. Wykonywanie transportu drogowego osób na obszarze niewymienionym w licencji jest transportem wykonywanym bez wymaganej licencji.

Jak wskazano wyżej, w świetle art. 6 ust. 5 u.t.d. kurs musi co najmniej zaczynać się lub kończyć na obszarze objętym licencją. W ramach posiadanego zezwolenia brak jest więc podstaw do wykonywania przewozu pasażerów poza obszarem objętym licencją, w sytuacji gdy początek i koniec kursu znajduje się poza tym obszarem. Trzeba podkreślić, że przepis art. 6 ust. 5 u.t.d., jako wyjątek od zasady określonej w art. 6 ust. 4 u.t.d., nie może być wykładany rozszerzająco.

Wbrew stanowisku skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniał opisany w art. 6 ust. 5 u.t.d. wyjątek od zasady wykonywania transportu drogowego taksówką na obszarze określonym w licencji. Skoro bowiem licencja na transport drogowy taksówką została udzielona skarżącej na obszar gminy B.-B., to co do zasady skarżąca mogła wykonywać przewozy osób taksówką na tym terenie. W drodze przewidzianego w art. 6. ust. 5 u.t.d. wyjątku dopuszczalne jest wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, jak i spoza tego obszaru na obszar objęty licencją - w drodze powrotnej przewozu wykonywanego poza obszar licencji, jak i w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. W każdym innym przypadku będzie miało miejsce świadczenie usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji. Zatem skarżąca mogłaby wykonywać przewóz taksówką poza wskazanym w licencji obszarem wyłącznie w przypadku, gdyby punktem początkowym albo końcowym przewozu był obszar gminy B.-B. i to bez względu na okoliczność, gdzie znajdował się kierujący pojazdem odbierając telefoniczne zlecenie na wykonanie spornego przewozu. W ramach posiadanej licencji wydanej na obszar gminy B.-B. skarżąca nie była uprawniona do wykonywania przewozu z gminy W. do miasta S.. Przyjęcie prezentowanej przez skarżącą wykładni przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d. czyniłoby zbędnymi przepisy art. 6 ust. 4 u.t.d., które określają granice terytorialne licencji na wykonywanie przewozu taksówką. Nie jest zaś dopuszczalna wykładnia prawa, która czyniłaby zbędnym istnienie innego przepisu prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1969/15).

Przepis art. 6 ust. 5 u.t.d. nie oznacza bowiem, że uprawniony z konkretnej licencji taksówkowej może przyjmować na terenie wskazanym w licencji zlecenia na wykonywanie przewozów na terenie nieobjętym licencją czy pojechać z terenu wskazanego w licencji na inny teren i przyjmować następne zlecenia na przewozy na jego obszarze, gdyż wykracza to poza uprawnienia wskazane w art. 6 ust. 4 u.t.d. i poza wyjątki z ust. 5 tego artykułu. Art. 6 u.t.d. nie wyłącza prawa potencjalnego pasażera podjęcia próby zamówienia przewozu obejmującego w całości obszar inny niż ten, który objęty został licencją przewoźnika. Rzeczą przewoźnika w takiej sytuacji jest podjęcie odpowiedniej decyzji co do przewozu, nie pozostającej w sprzeczności z obowiązkami przewoźnika wynikającymi z ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2017 r., sygn. akt: II GSK 3435/15).

Zasadnie zatem oceniły organy, że przewóz z dnia kontroli nie spełniał przesłanek określonych w art. 6 ust. 5 u.t.d., gdyż początek (w miejscowości W.) i koniec (w S.) kursu znajdował się poza obszarem wskazanym w licencji.

Nieuprawniony jest więc zarzut naruszenia art. 6 ust. 5 u.t.d. Jak wyjaśniono wyżej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że zamówienie na przejazd zostało złożone przez pasażera za pomocą aplikacji "[...]" spoza obszaru ujętego w licencji i w momencie, gdy kierujący pojazdem znajdował się na tym obszarze.

W konsekwencji nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 i art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., które to naruszenie według skarżącej miało polegać na wymierzeniu kary w wysokości 12000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącą stanowiły przewóz osób taksówką, na którą skarżąca posiada odpowiednią licencję. Licencja udzielona skarżącej nie obejmowała bowiem przewozów na terenie gminy W. i miasta S..

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., jak też powołana w tym zakresie argumentacja, bowiem wskazane przepisy nie stanowiły podstawy nałożenia kary na skarżącą. W okolicznościach sprawy istotą sporu była kwestia obszaru, na którym w świetle art. 6 ust. 4 i ust. 5 u.t.d. przewóz mógł być wykonywany na podstawie licencji udzielonej skarżącej. Organy prawidłowo oceniły, że udzielona skarżącej licencja nie uprawniała do wykonywania kontrolowanego przewozu, który rozpoczął się i zakończył poza obszarem objętym licencją. Skarżąca nie legitymowała się też żadnym innym zezwoleniem ani licencją uprawniającą do realizacji kontrolowanego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na terenie gminy W. i miasta S., co uzasadniało nałożenie na nią kary w wysokości określonej w decyzji organu pierwszej instancji.

Niezasadne są również podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego oraz zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, w tym poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy oraz pasażera. Zarówno pasażer, jak i kierowca pojazdu zostali przesłuchani w trakcie kontroli w dniu [...] 2021 r. W toku przesłuchania wprost wskazali, że kurs został zamówiony za pomocą aplikacji "[...]" oraz rozpoczął się na terenie gminy wiejskiej [...] i zakończył w mieście S.. Organ nie kwestionował też podnoszonej w sprawie okoliczności, że w momencie przyjęcia zlecenia pojazd znajdował się na terenie Bielska-Białej. Z przyczyn wskazanych wyżej okoliczność ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy. W tej sytuacji w sprawie nie zachodziła potrzeba ustalenia dodatkowych okoliczności oraz podjęcia innych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Słusznie również wskazał organ odwoławczy, że z tych samych względów zbędne było przeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania strony. Okoliczności faktyczne sprawy zostały ustalone na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] 2021 r. i zeznań świadków z tego samego dnia.

Oczywiście niezasadny jest też zarzut nieuzupełnienia przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego zgodnie z wytycznymi organu drugiej instancji wyrażonymi w decyzji Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2023 r. Organ pierwszej instancji w toku ponownego postępowania dokonał bowiem dodatkowych ustaleń w oparciu o zapisy widniejące z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, prezentując swoje stanowisko w pismach procesowych. Jak wyjaśniono już wyżej, dla rozstrzygnięcia sprawy nie było niezbędne przesłuchanie strony, gdyż wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały w toku postępowania wyjaśnione. Natomiast w myśl art. 86 k.p.a. organ administracji publicznej może przesłuchać stronę, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie wykonującym krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Z informacji uzyskanej z CEIDG wynika, że skarżąca posiada 11 licencji na przewóz osób taksówką. Zatem skarżąca powinna znać przepisy określające uprawnienia wynikające z udzielonej licencji, w tym w zakresie obszaru, na którym przewozy mogą być realizowane zgodnie z tą licencją. Brak więc podstaw do przyjęcia, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżąca jest też odpowiedzialna za działania osób, za pomocą których realizuje przewozy. Skarżąca nie wykazała, iż dołożyła należytej staranności w związku z realizacją kontrolowanego przewozu ani też nie wskazała na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jej odpowiedzialność.

Wbrew stanowisku skarżącej, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy działu IVa kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Przepis art. 189d k.p.a. wymienia okoliczności, jakie organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę wymierzając administracyjną karę pieniężną. Stosownie do art. 189e k.p.a., w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Natomiast w myśl art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego, jak i kwestie odstąpienia od ich nałożenia. Zauważyć również należy, że regulacja zawarta w art. 189a § 2 k.p.a. jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Już wykładania językowa tego przepisu wskazuje, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku przepisów ustawy o transporcie drogowym) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów działu IV k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów. Zarówno art. 92b ust. 1 u.t.d. regulujący kwestię odstąpienia od nakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczący niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, czy umorzenia wszczętego już postępowania, w sposób kompleksowy wymieniają przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, a więc odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 375/21, II GSK 717/21, II GSK 248/21, jak również A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 189a). Stąd też brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie działu IVa k.p.a., w szczególności przepisu art. 189f k.p.a., czego domagała się strona skarżąca.

W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów naruszenia zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Wbrew też zarzutom skargi nie zachodziły podstawy uzasadniające uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji, co stanowi o bezzasadności zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada normie art. 107 § 3 k.p.a., w tym zawiera odniesienie się do zarzutów formułowanych przez skarżącą.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej skarżącej odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.