Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 265/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: WSA Alina Dominiak (spr.) WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 31 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 24 lutego 2009 r., działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu wniosku M. W. oraz B. S., odmówił usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu I. T. z dziećmi O. i A. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą prawną zameldowania jest art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którego treścią przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Ponieważ w typowym postępowaniu ewidencyjnym organ administracji nie sprawdza prawdziwości danych przedstawionych mu przez osobę zainteresowaną zameldowaniem, ani też nie bada zamiaru jej przebywania pod określonym adresem, późniejsze wzruszenie materialno-technicznej czynności zameldowania następuje, gdy z przeprowadzonych przez organ ustaleń w sposób oczywisty wynika, że zameldowanie nastąpiło z naruszeniem prawa.

Organ wskazał, że zameldowanie nie jest tożsame z dysponowaniem rzeczą wspólną i nie wymaga zgody współwłaścicieli. Zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu, a warunkiem jej zgłoszenia jest potwierdzenie faktu zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem przez właściciela lokalu

Bezspornym jest fakt, że Pani I. T. wraz z dziećmi została zameldowana na pobyt stały w przedmiotowym budynku bez wskazania konkretnego numeru lokalu, na podstawie zgłoszeń meldunkowych, na których fakt ich zamieszkiwania pod wskazanym adresem potwierdził Pan M. T. Wymieniony jest współwłaścicielem omawianej nieruchomości, co wynika z odpisu z ksiąg wieczystych nr [...] z dnia 15 maja 2007 roku. Z powyższego dokumentu wynika, że w budynku przy ul. [...] w G. nie zostały dotąd wyodrębnione lokale mieszkalne oznaczone indywidualnymi numerami porządkowymi. Zatem zameldowania dokonano zgodnie z aktem własności i nie jest ono wadliwe. Uznać zatem należy, że przedmiotowy meldunek spełniał wszystkie wymogi przewidziane przez przepisy prawa, a zatem nie podlega usunięciu z ewidencji ludności.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. W. i B. S. podnosząc, że zameldowanie nastąpiło bez wskazania numeru lokalu, w jakim nastąpiło zameldowanie oraz że zameldowanie może nastąpić po okazaniu przez właściciela lokalu tytułu prawnego do lokalu - wypisu z księgi wieczystej, a M. T. takim dokumentem nie dysponował i nie dysponuje. Nie miał też zgody innych współwłaścicieli do dokonania zameldowania.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda, decyzją z dnia 31 marca 2009 r., wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zaskarżoną decyzję uchylił w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ w uzasadnieniu stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie z przyczyn w nim wskazanych. W postępowaniu administracyjnym w sprawie o usunięcie zapisu o zameldowaniu rzeczą organów było ustalenie, czy w dacie zameldowania spełnione były wymagania określone art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych., tj. czy osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłanką meldunkową zawartą w tym przepisie.

Organ I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzja, błędnie wskazał, iż podstawą zameldowania jest artykuł 9 ust. 2a cytowanej wyżej ustawy, albowiem podstawę taką stanowi artykuł 10 ust. 1 tejże ustawy. Ponadto w prowadzonym postępowaniu ograniczył się wyłącznie do wyjaśnienia, czy czynność zameldowania dotknięta była wadą polegającą na naruszeniu artykułu 9 ust. 2 cytowanej ustawy. W ocenie Wojewody, organ I instancji słusznie uznał, iż nie doszło do naruszenia prawa w tym zakresie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie kwestionuje, że ustalenie właściwego miejsca zameldowania, polegającego na wskazaniu konkretnego lokalu, będącego przedmiotem sporu, jest elementem istotnym i wymagającym wyjaśnienia w toku postępowania, jednak niedopuszczalne jest ograniczenie się w przedmiotowym postępowaniu wyłącznie do powyższego ustalenia.

W postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji kwestie związane z zamieszkiwaniem I. T. wraz z dziećmi w spornej nieruchomości w dniu dokonywania zameldowania zostały pominięte - nie zbadano, czy w dacie zameldowania spełnione były przesłanki określone art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pomimo iż stanowi to istotę sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w dacie dokonania zameldowania Pani I. T. faktycznie przebywała w spornej nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. W., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 9 pkt. 2 a oraz art. 9 b ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W uzasadnieniu wskazał, że zameldowanie I. T. z nieletnimi dziećmi w budynku położonym przy Al. [...] w G. nastąpiło po okazaniu przez M. T. odpisu z księgi wieczystej, z której wynikało, że jest on współwłaścicielem w udziale 32,26 % działki o numerze [...], obręb [...] zabudowanej budynkiem położonej przy al. [...] w G. Zameldowania dokonano w budynku, a nie w lokalu położonym w tym budynku.

Skarżący wskazał, że podstawą prawną zameldowania jest art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym zameldowanie może nastąpić przez właściciela lokalu po okazaniu przez niego tytułu prawnego do lokalu.

M. T. takiego tytułu prawnego nie okazał, ponieważ nim nie dysponuje, przedłożył odpis z KW nieruchomości gruntowej, na której zbudowany jest budynek.

Organ uznał taki odpis za potwierdzający posiadanie tytułu prawnego do lokalu ale nie wskazał, do którego z dwunastu znajdujących się w budynku lokali. Postępowanie w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości toczy się przed Sądem Rejonowym. M. T. nie może w tej sytuacji dysponować dokumentem, z którego wynikałoby, że jest właścicielem któregokolwiek ze znajdujących w tym budynku lokali, ponadto nie uzyskał on zgody pozostałych współwłaścicieli na zameldowanie w tym budynku swojej żony z dziećmi.

Skarżący wskazał, że z art. 9 b wynika, że zameldowanie musi nastąpić pod określonym adresem, a w skład tego adresu musi wchodzić także numer lokalu. Tymczasem zameldowania dokonano bez wskazania lokalu. Zarzucił też, że organ odwoławczy odniósł się tylko do art. 10 ust. 1 ustawy , ignorując całkowicie art. 9 oraz art. 9 b ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem skarżącego sprzeczne z prawem było dokonanie zameldowania I. T. z dziećmi na podstawie dokumentów okazanych przez M. T., które nie dotyczyły konkretnego lokalu, lecz nieruchomości, bez zgody na tę czynność wyrażoną przez pozostałych współwłaścicieli budynku, jak też dokonanie zameldowania bez wskazania konkretnego lokalu.

Skarżący w istocie rzeczy nie tyle kwestionuje samo rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, ale jej uzasadnienie.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał jednak w sposób prawidłowy, że podstawą zameldowania jest przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z prostym postępowaniem rejestracyjnym, lecz z postępowaniem, w którym organy rozstrzygają - według reguł ogólnego postępowania administracyjnego - o tym, czy zachodzą materiałnoprawne przesłanki zameldowania ( podstawą prawną rozstrzygania jest art. 47 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że należy w toku postępowania wyjaśnić, czy osoba zameldowana faktycznie w danym dniu zamieszkiwała pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Ustalenie tej przesłanki należy do istoty procesu administracyjnego w takiej sprawie.

Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01 ( opublikowany OSNP 2003/15/347) - iż podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego.

Choć wyrok ten zapadł w częściowo nieaktualnym już stanie prawnym, nie stracił on aktualności w przedstawionej tezie.

Prawidłowo w tej sytuacji Wojewoda uznał, że decyzja organu pierwszej instancji, w której organ ograniczył się do wyjaśnienia, czy czynność zameldowania dotknięta była wadą polegającą na naruszeniu art. 9 ust. 2a ( przy czym Wojewoda nieprawidłowo wskazał ten przepis w tym miejscu jako art. 9 ust. 2 ) jest wadliwa.

Zauważyć należy, że organ odwoławczy wskazał przy tym, że nie kwestionuje, iż ustalenie właściwego miejsca zameldowania, polegającego na wskazaniu konkretnego lokalu jest elementem istotnym i wymagającym wyjaśnienia w toku postępowania.

Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji powinien w toku postępowania, mając na uwadze powyższe twierdzenie organu odwoławczego, odnieść się także do powyższej kwestii. Organ pierwszej instancji co prawda powołał się na odpis z księgi wieczystej z dnia 15 maja 2007 r., okazywanego przez M. T., jednak nie ma go w aktach administracyjnych, nie odniósł się natomiast do dokumentów, z których wynika, że już przed tą datą M. T. zawierał umowy z Spółką "A", określając numery lokali w nieruchomości przy Al. [...].

Z tych też względów Sąd uznał co najmniej za przedwczesne stwierdzenie organu odwoławczego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż "w ocenie Wojewody, organ I instancji słusznie uznał, iż nie doszło do naruszenia prawa w tym zakresie"- tj. braku naruszenia art. 9 ust. 2a ustawy. Najpierw bowiem należy rozstrzygnąć kwestię numeracji lokali - tj. możliwości istnienia numeracji lokali. Kwestia ta ma związek z treścią art. 9 b ust. 2 ustawy, dotyczącą określania adresu.

To uchybienie organu odwoławczego nie może jednak spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem uchylenie decyzji z uwagi na naruszenie prawa materialnego może nastąpić tylko wtedy, gdy miało ono wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaś naruszenie przepisów postępowania, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 a) oraz c). Sytuacje takie w sprawie niniejszej nie zachodzą.

Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.