Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3655/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Z.L. kwotę 480 (słownie: czterystu osiemdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z. L., reprezentowany przez adwokata, w piśmie z 19 lipca 2017 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "MSWiA") o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej "ustawa emerytalna").

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że został przyjęty do służby [...] lipca 1984 r., a funkcjonariuszem stałym został [...] lipca 1987 r. Funkcjonariuszem stałym w rozumieniu art. 13b ustawy emerytalnej był zatem przez zaledwie 12 miesięcy, przy czym pracę wykonywał na stanowisku wywiadowcy, bez kontaktu osobistego z innymi osobami. Jego służba była więc krótkotrwała, zwłaszcza w porównaniu do wysługi lat w Rzeczypospolitej Polskiej.

Z. L. podkreślił, że przez cały okres służby od [...] stycznia 1991 r. do [...] lutego 2016 r. podejmował czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, a z tego tytułu uzyskał zwiększenie podstawy emerytury o 0,5 % za każdy rok służby. Zwrócił uwagę, że za swoją pracę był doceniany i nagradzany, czego potwierdzeniem są pochwały i nagrody. Wskazał, że postanowieniem z [...] października 2011 r. za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej otrzymał Medal Złoty "Za Długoletnią Służbę".

MSWiA decyzją z [...]sierpnia 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec Z. L. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej.

Organ administracji stwierdził, że zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby nr [...] skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy emerytalnej, w okresie od lipca 1984 r. do [...] sierpnia 1988 r., tj. przez okres 4 lat i 17 dni, podczas gdy całkowity okres służby wyniósł 31 lat, 7 miesięcy i 12 dni.

MSWiA zauważył, że zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ skonstatował, że wskazane w powołanym przepisie "przesłanki" muszą być spełnione łącznie.

Odnosząc się do pierwszej "przesłanki", MSWiA wywiódł, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, jednakże powinna być rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dostrzegając, że "krótkotrwałość" jest pojęciem nieostrym, stwierdził, że w oparciu o wykładnię językową, należy utożsamiać ją z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Odwołując się z kolei do wykładni autentycznej, zwrócił uwagę, że w toku prac legislacyjnych nad regulacją zawartą obecnie w art. 8a ustawy emerytalnej, nie zaakceptowano propozycji wprowadzenia jednoznacznego progu 20% całego okresu służby. Dlatego, jak skonstatował Minister, należy zakładać, że wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Odnosząc się do drugiej "przesłanki", organ administracji wywiódł, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Podobnie, jak w odniesieniu do pojęcia "krótkotrwałości" MSWiA odwołał się do literalnego znaczenia "rzetelności", dochodząc do wniosku, że należy je definiować jako, sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy. Organ administracji zaznaczył ponadto, że zawarty w drugiej przesłance zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza.

Podsumowując powyższe, organ administracji skonstatował, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ustawowe przesłanki można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Jak zaznaczył, "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że "krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego" i "rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r.", nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczają do oceny, czy ma zastosowanie art. 8a ustawy emerytalnej.

MSWiA przywołał następnie fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, powtarzając za nimi, że "(...) ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę szczególnie uzasadnionych przypadków, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia [...]", oraz że "(...) unormowanie zawarte w art 8a ust 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem służby na rzecz totalitarnego państwa jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego [...]" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19).

Odnosząc wywiedzione w powyższy sposób rozumienie art. 8a ustawy emerytalnej do realiów sprawy wszczętej wnioskiem Z. L., MSWiA stwierdził, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa wyniosła około 12,8% ogółu jego służby, co nie może być ocenione jako czas krótkotrwały. W ocenie, organu administracji, ponad czteroletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza, w którym często po takim okresie nabywa się pewne uprawnienia związane ze stażem służby.

MSWiA skonkludował, że Z. L. nie spełnił przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej. Wspierając swoje stanowisko, odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2020 r. sygn. akt l OSK 3208/19, zwracając uwagę, iż w jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że "(...) błahy, epizodyczny, bez znaczenia dla pozostałego okresu, jest właśnie takim zaznaczeniem krótkotrwałości, które jest adekwatne dla celów ustawy [...]", oraz że "[...] powinien to być taki okres służby, który nie pozwala potraktować byłego funkcjonariusza jako zaangażowanego, aktywnie służącego totalitarnemu ustrojowi. [...] To taki okres, w którym funkcjonariusz nie zdoła zaznajomić się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem, a co więcej, nie zdoła wykorzystać ich w praktyce [...]".

Następnie organ administracji odniósł się do kwestii rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Z. L. po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Stwierdził, że z opinii przesłanej przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego wynika, iż Z. L. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Urzędzie Ochrony Państwa i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zdaniem MSWiA, wskazują na to informacje o przyznanych awansach, dodatkach służbowych i wyróżnieniach w postaci nagród pieniężnych oraz pochwały w rozkazie personalnym. Brak jest także dokumentów dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do wnioskodawcy postępowań dyscyplinarnych, karnych lub karnoskarbowych. Z akt osobowych nie wynika też, by skarżący uchylał się od wykonywania zadań i obowiązków służbowych, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Ponadto, jak zwrócił uwagę MSWiA, w aktach osobowych znajduje się zaświadczenie z [...] stycznia 2014 r. stwierdzające, że wnioskodawca od [...] stycznia 1991 r. do [...] grudnia 2012 r. podejmował czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Co więcej, Z. L. w 2011 r. otrzymał Medal Złoty "Za Długoletnią Służbę" nadawany za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej w służbie Państwa.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ administracji stwierdził, że skarżący bezsprzecznie spełnia przesłankę określoną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej.

Dalej MSWiA zaznaczył, że w kwestii sformułowania ostatecznego wniosku co do tego, czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej, istotny aspekt stanowi również fakt, że Z. L. utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, a także wykonywał przed rokiem 1990 zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju, co w ocenie organu administracji na gruncie przedmiotowej sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości, wpływa na niekorzyść byłego funkcjonariusza.

Uzasadniając przywołaną konstatację, MSWiA stwierdził, że Z. L. pełnił służbę na stanowisku wywiadowcy w Wydziale "B" Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] . Organ administracji zaznaczył przy tym, że skarżący wstąpił w szeregi Służby Bezpieczeństwa na własną prośbę, znając bardzo dobrze specyfikę działań i realizowanych czynności. Powyższe potwierdza zdaniem MSWiA treść podania z 19 kwietnia 1984 r. skierowanego do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych [...] oraz informacja zawarta w ankiecie osobowej wypełnionej przez Z. L., w której stwierdził: "Chęć wstąpienia do WUSW w [...] motywuję tym, iż żyjąc w rodzinie milicyjnej bardziej poznałem pracę w organach WUSW i nabrałem przekonania, że swoją pracą przyczynię się do przestrzegania ładu i porządku w kraju".

Ponadto, jak wywiódł organ administracji, skarżący pod presją przełożonych zrezygnował z uprawiania praktyk religijnych w celu dostosowania się do warunków, jakie powinien spełniać funkcjonariusz SB.

"Na domiar tego", jak skonstatował MSWiA, na utożsamianie się wnioskodawcy z ustrojem totalitarnym wskazują opinie służbowe Naczelnika Wydziału "B" w [...] . Organ administracji zauważył, że w opinii z [...] lipca 1985 r. można przeczytać, że Z. L. "[...] wyznaje światopogląd materialistyczny i w tym duchu oddziałuje na swą rodzinę. Posiada dobrą znajomość problematyki politycznej i wykazuje duże zainteresowanie problemami ideowymi. Jest członkiem ZSMP [...]". Minister przywołał także treść opinii służbowej z [...] czerwca 1987 r., w której stwierdzono, że "[...] opiniowany pracuje w organach MSW od dnia [...] lipca 1984 r. W początkowym okresie służby dał się poznać jako pracownik zdyscyplinowany i koleżeński. Osiąga dobre wyniki w ustalaniu kontaktów, adresów oraz dokonywaniu licznych zdjęć operacyjnych W roku 1986 ukończył z wynikiem ogólnym dobrym Szkołę [...] Biura "[...]" w [...] . Wykazuje własną inicjatywę i pomysłowość podczas wykonywania zadań służbowych. Przestrzega tajemnicy służbowej, dba o konspirację pracy oraz konspirację własną. Właściwie posługuje się sprzętem operacyjno-technicznym [...]. W zagadnieniach społeczno-politycznych na świecie oraz naszego kraju orientuje się dobrze. Jest członkiem ZSMP, kandydatem PZPR, wyznaje światopogląd materialistyczny i w tym duchu wychowuje swoją rodzinę [...]. W organach MO rokuje dalsze nadzieje na przyszłość i na możliwość awansu w Wydziale "B" [...]".

Jak zaznaczył organ administracji, obie powyższe opinie zostały własnoręcznie podpisane przez Z. L. z adnotacją "uwag nie wnoszę".

MSWiA, odwołując się do opracowania przygotowanego w ramach działalności Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania przeciwko Narodowi Polskiemu pt. "Oczy i uszy bezpieki. Metody inwigilacji społeczeństwa przez Służbę Bezpieczeństwa (...)", opisał ponadto zadania Biura "B" MSW, wywodząc, że było ono odpowiedzialne za śledzenie osób podejrzanych o szeroko rozumianą działalność antykomunistyczną, a w wśród inwigilowanych byli dostojnicy kościelni, opozycjoniści, dyplomaci placówek zagranicznych i dziennikarze. Jak dalej wskazał organ administracji, dzięki obserwacji "figuranta" (osoba śledzona, inwigilowana) SB uzyskiwała informacje o jego trybie życia i osobach, z którymi się kontaktował. Działania wywiadowcy kończyły się sporządzeniem raportu (komunikatu) dla jednostki, na której zlecenie prowadzono obserwację. Szczegółowo opisywano w nim zachowanie "figuranta" podczas prowadzenia działań, dołączając do tego wykonane zdjęcia operacyjne. MSWiA zaznaczył, że charakterystyczną cechą działań operacyjnych prowadzonych przez funkcjonariuszy pionu "B" była głęboka konspiracja pracy wobec osoby śledzonej oraz jej otoczenia.

Organ administracji zauważył ponadto, że Z. L. był członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP) i kandydatem do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Wywiódł, że głównym zadaniem ZSMP była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w PZPR, był on masową, ideowo-wychowawczą organizacją młodzieży i działał do 1990 r. pod ideowym kierownictwem PZPR. Realizował zadania ideowo-wychowawcze, a jego głównymi celami i zadaniami były: mobilizowanie młodzieży do pracy na rzecz kraju, upowszechnianie ideologii marksizmu-leninizmu oraz krzewienie oświaty i kultury. W całokształcie działalności ZSMP, jak zaznaczył MSWiA, ważne miejsce zajmowała praca ideologiczna, młodzież zapoznawano z podstawami marksizmu-leninizmu oraz programami PZPR.

Reasumując organ administracji stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez skarżącego po 12 września 1989 r. niewątpliwie zasługują na aprobatę, niemniej - przy uwzględnieniu długotrwałej służby na rzecz totalitarnego państwa, a także w szczególności charakteru wykonywanych czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji - przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy emerytalnej.

Z. L., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył decyzję MSWiA z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 8a ustawy emerytalnej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że służba skarżącego w warunkach określonych w art. 13b tej ustawy miała charakter długotrwały, a tym samym nie miała charakteru krótkotrwałego, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku i odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art 22a i art. 24a ustawy emerytalnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 8a tej ustawy prowadzi do jednoznacznego wniosku że skarżący, który służył łącznie 31 lat, 7 miesięcy i 12 dni (100%) w latach 1984 - 2016, przy czym przed 1990 r. - jako funkcjonariusz w okresie służby przygotowawczej od [...] lipca 1984 r. do [...] lipca 1987 r. (9,49% okresu całej służby) i funkcjonariusz stały w okresie od [...] lipca 1987 r. do [...] sierpnia 1988 r. (3,31 % okresu całej służby), spełnia przesłankę krótkotrwałości;

b. art. 8a ustawy emerytalnej poprzez jego błędne stosowanie i uzależnienie uznania sprawy za "szczególny przypadek" od wcześniejszego wystąpienia przesłanki "krótkotrwałości", tym samym przyznanie niezależnej przesłance "szczególnego przypadku" warunkowego charakteru, zależnego od wcześniejszego wystąpienia przesłanki "krótkotrwałości", co stanowi rażące naruszenie art. 8a, bowiem wymienione przesłanki występują niezależnie od siebie, a organ administracji powinien je ocenić osobno;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie wadliwej, wybiórczej i jednostronnej oceny materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego nieprawidłowych wniosków z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, polegających na:

– uznaniu, że 9,49% okresu całej służby, w którym to czasie skarżący był w okresie przygotowawczym oraz 3,31% okresu całej służby, w którym to czasie skarżący był funkcjonariuszem stałym, nie stanowi okresu krótkotrwałego i jednoczesne przyjęcie, że stanowi to okres długotrwały,

– uznaniu, że skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, podczas gdy z żadnego dowodu w sprawie taka krzywdząca okoliczności nie wynika, w szczególności zakres wykonywanych zadań, czy postawa skarżącego w trakcie pełnienia służby nie daje żadnych podstaw do takiego stwierdzenia,

– uznaniu, że pod wpływem presji ze strony przełożonych zrezygnował z uprawiania praktyk religijnych, co jest stwierdzeniem nieprawdziwym - organ zupełnie pominął, że przymus złożenia oświadczenia z [...] maja 1985 r. wynikał z tego, że bez wiedzy i wbrew woli przełożonych skarżący ochrzcił dzieci, a ponadto okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny spełnienia przesłanki z art. 8a ustawy emerytalnej,

– uznaniu, że skarżący służył w Biurze "B" WUSW, podczas gdy skarżący nigdy nie służył w Biurze "B" WUSW. Jak stwierdził Z. L., zawarcie takiego stwierdzenia w decyzji stanowi świadome i jawne kłamstwo organu administracji. Powszechnie dostępne źródła informacji jasno odróżniają Biuro "B" MSW od Wydziałów "B" WUSW,

– pominięciu (a w zasadzie nieprzeprowadzeniu) dowodów, które wskazywałyby, jakie konkretnie czynności w ramach służby podejmował skarżący przy jednoczesnym oparciu się na abstrakcyjnej i niezwiązanej ze sprawą wystawie IPN pt. "Oczy i uszy bezpieki (...)", co – jak stwierdził skarżący – "samo w sobie jest absurdem", skoro wystawa nie jestem dowodem w indywidualnej sprawie administracyjnej, a organ odwołuje się do wystawy, zaś pomija zindywidualizowany charakter sprawy i konieczność ustalenia, co w zasadzie skarżący robił w czasie służby - wystawa tego nie dowodzi,

– uznaniu, że skarżący wykonywał czynności ukierunkowane na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, podczas gdy organ administracji nie przedstawił żadnych dowodów odnoszących się do indywidualnego charakteru służby skarżącego, zadań sekcji, w której służył. Jak stwierdził Z. L., organ administracji posłużył się jedynie wystawą IPN dotyczącą Biura "B" WUSW, w którym skarżący nie służył. Organ nie wskazał również, które konkretnie czynności skarżącego były typowe dla ustroju państwa totalitarnego;

b. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzanie dowodów ze źródeł nieznanych ustawie i niezwiązanych ze sprawą, tj. wystawy IPN "Oczy i uszy bezpieki. Metody inwigilacji społeczeństwa przez Służbę Bezpieczeństwa", podczas gdy ta wystawa nie dotyczy skarżącego, ani nawet jednostki w której pełnił służbę;

c. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania całości materiału dowodowego, w tym ustalenia, jakie dokładnie czynności w czasie służby podejmował skarżący, a jest jasne, że nie podejmował żadnych czynności typowych dla państwa totalitarnego;

d. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania, na których dowodach organ oparł swoje rozstrzygnięcie, które w ocenie organu nie były wiarygodne, na jakiej podstawie organ uznał, że skarżący utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, które konkretnie czynności to czynności na rzecz państwa totalitarnego, czy wykonywał zadania charakterystyczne dla tego ustroju, gdyż organ administracji w ogóle nie ustalił, na czym polegały zadania wykonywane przez skarżącego;

3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że w czasach pełnienia służby przez skarżącego przed 1990 r. (od[...]lipca 1984 r. do [...] sierpnia 1988 r.) PRL mogła zostać zakwalifikowana jako państwo totalitarne, podczas gdy od roku 1984 r. (data przyjęcia do służby) ustrój państwowy wykazywał cechy państwa autorytarnego, a nie totalitarnego, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że skarżący w ogóle pełnił służbę w państwie totalitarnym.

Podnosząc powyższe zarzuty, Z. L. wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji;

2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według przepisanych;

3. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Organ administracji wniósł o oddalenie skargi, powołując się w odpowiedzi na skargę na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do treści, art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Z. L. zawarł w skardze wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W związku z powyższym, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie jest niezbędne do wydania prawidłowej decyzji administracyjnej, jest determinowany przez hipotezę normy prawnej zawartej w przepisie prawa materialnego stanowiącym podstawę wydania tej decyzji, w pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, że analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że MSWiA dokonał prawidłowej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa emerytalna"), zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Co za tym idzie, Sąd uznał za niezasadne postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Przedstawione przez organ administracji uzasadnienie prawne decyzji może wprawdzie nasuwać wątpliwości, ponieważ na stronie 3 decyzji, po przytoczeniu treści art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej, MSWiA stwierdził, że "[...] wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie [...]". Przywołana konstatacja jest błędna. Niemniej jednak, analiza całości wyjaśniania podstawy prawnej, w którym organ administracji obszernie (str. 5 decyzji) odwołał się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, powtarzając za nim m.in., że "(...) ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określającej treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę szczególnie uzasadnionych przypadków, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia [...]", pozwala stwierdzić, że Minister prawidłowo przyjął, iż brak spełnienia któregoś z kryteriów opisanych w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy emerytalnej nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". W takiej bowiem sytuacji konieczne jest ustalenie, czy służba określonej osoby, mimo to że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego. W drugim z wymienionych przypadków, dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpił w sprawie "szczególnie uzasadniony przypadek", obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Jak już bowiem wielokrotnie zaznaczał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, definicja ustawowa "służby na rzecz totalitarnego państwa" przedstawia się jako kryterium wyjściowe dla analizy sytuacji prawnej indywidualnych funkcjonariuszy, mające w istocie konstrukcję domniemania o istnieniu podstawy prawnej do obejmowania wszystkich funkcjonariuszy pełniących służbę w czasie i miejscach wskazanych w ustawowej definicji, restrykcyjnymi unormowaniami w zakresie ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Domniemanie to może być obalone w konkretnym stanie faktycznym, między innymi z uwagi na charakter i rodzaj wykonywanych czynności, których nie można ocenić negatywnie (poza powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4747/21, z 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21, z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3026/21 i z 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 532/20 – niepublikowane; dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi więc do wniosku, że – pomimo błędnej konstatacji o konieczności łącznego spełnienia "przesłanek" określonych w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy emerytalnej – wywiedzione wyżej, utrwalone obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych rozumienie art. 8a ustawy emerytalnej "wyznaczyło" zakres postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Ministra. W postępowaniu tym nie uczyniono zadość obowiązkom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (o czym mowa w dalszej części uzasadnienia), jednakże uchybienia te stanowią naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego, a nie są skutkiem błędnej wykładni art. 8a ustawy emerytalnej.

MSWiA błędnie używał wprawdzie określenia "przesłanki formalne" w odniesieniu do kryteriów pomocniczych "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r." Z pewnością nie stwierdził jednak, że brak spełnienia jednego z wymienionych kryteriów automatycznie wykluczył dopuszczalność wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Uznawszy, że skarżący spełnia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.", a nie spełnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.", organ administracji rozważył bowiem przesłankę "szczególnego uzasadnionego przypadku". Innymi słowy, to nie samo prze się stwierdzenie, że Z. L. nie pełnił krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. skutkowało odmową wyłączenia stosowania przepisów określających rygorystyczne zasady ustalania świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, lecz stwierdzenie, że w przypadku skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przez wzgląd na to, że – w ocenie Ministra - służba na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała, a skarżący wykonywał przed 1990 r. czynności ukierunkowane na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji (str. 7 i st. 9 zaskarżonej decyzji).

Sąd nie znalazł też podstaw do stwierdzenia błędnej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej w zakresie rozumienia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.". Z uwagi na wysoki stopień nieostrości tego kryterium nie jest możliwe wskazanie uniwersalnych cech, które mogłyby być wykorzystywane w każdej sprawie. Niemniej jednak można stwierdzić, że podyktowana indywidualnym charakterem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w oparciu o art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej konieczność uwzględniania jednostkowej sytuacji określonego funkcjonariusza powoduje, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed dniem 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1859/19, a także np. w wyrokach: z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2470/21, z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4747/21, z 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21, z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1895/21, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2058/21, z 16 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2476/21, z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2630/19 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że MSWiA dostrzegł, iż "krótkotrwałość" jest pojęciem nieostrym, które może budzić wątpliwości interpretacyjne. Następnie posłużył się wykładnią językową tego określenia, po czym odniósł okres służby skarżącego pełnionej na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy emerytalnej do całkowitego okresu pełnionej przez niego służby, stwierdzając że stanowi on około 12,8% ogółu służby.

W świetle powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia błędnej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej w zakresie rozumienia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.".

Decyzja wydawana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej jest tzw. decyzją uznaniową. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, działając w granicach wyznaczonych normatywną podstawą materialnoprawną, jest bowiem upoważniony na ostatnim etapie stosowania tej normy do wyboru jednego z dwóch ustawowo dopuszczalnych rozstrzygnięć sprawy, tj. do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej, bądź do odmowy wyłączenia stosowania tych przepisów. Warunkiem prawidłowego zastosowania właściwie wyłożonej normy prawa materialnego zawartej w art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej jest uprzednie należyte ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji minister właściwy do spraw wewnętrznych musi zatem kierować się, określonymi w K.p.a., ogólnymi zasadami postępowania oraz przepisami określającymi jego obowiązki w postępowaniu dowodowym. Stosownie do treści art. 7 K.p.a. w toku postępowania powinnością organu jest zatem stanie na straży praworządności i podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 K.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

Zgodnie z wyżej wywiedzionym rozumieniem art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej, zasadniczym elementem stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej w oparciu o ten przepis jest ustalenie, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego.

Na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że MSWiA ustalił, iż Z. L. podejmował czynności bezpośrednio ukierunkowane na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji na podstawie następujących dowodów:

1. opracowania Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu pt. "Oczy i uszy bezpieki", na podstawie którego opisał zakres zadań i metody działania Biura "B" MSW;

2. opinii służbowej Naczelnika Wydziału "B" WUSW w [...] z [...] lipca 1985 r., w której stwierdzono, że Z. L. "[...] wyznaje światopogląd materialistyczny i w tym duchu oddziałuje na swą rodzinę, posiada dobrą znajomość problematyki politycznej i wykazuje duże zainteresowanie problemami ideowymi. Jest członkiem ZSMP [...]";

3. opinii służbowej Naczelnika Wydziału "B" WUSW w [...] z [...] czerwca 1987 r., w której stwierdzono, że "[...] opiniowany pracuje w organach MSW od dnia [...] lipca 1984 r. W początkowym okresie służby dał się poznać jako pracownik zdyscyplinowany i koleżeński. Osiąga dobre wyniki w ustalaniu kontaktów, adresów oraz dokonywaniu licznych zdjęć operacyjnych. W roku 1986 ukończył z wynikiem ogólnym dobrym Szkołę [...] Biura "B" w [...]. Wykazuje własną inicjatywę i pomysłowość podczas wykonywania zadań służbowych Przestrzega tajemnicy służbowej, dba o konspirację pracy oraz konspirację własną. Właściwie posługuje się sprzętem operacyjno-technicznym [...]. W zagadnieniach społeczno-politycznych na świecie oraz naszego kraju orientuje się dobrze. Jest członkiem ZSMP, kandydatem PZPR, wyznaje światopogląd materialistyczny i w tym duchu wychowuje swoją rodzinę [...]. W organach MO rokuje dalsze nadzieje na przyszłość i na możliwość awansu w Wydziale "B" [...]".

Ponadto (poza stwierdzeniem wykonywania zadań charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego), jako ustalenia mające przemawiać za brakiem podstaw do uznania, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" w zrozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej, organ administracji wskazał:

4. dobrowolne wstąpienie przez skarżącego w szeregi Służby Bezpieczeństwa. W tym zakresie MSWiA odwołał się do dowodu w postaci ankiety osobowej, w której Z. L. stwierdził, że chęć wstąpienia do WUSW w [...] motywuje tym, iż żyjąc w rodzinie milicyjnej bardziej poznał pracę w organach WUSW i nabrał przekonania, że swoją pracą przyczyni się do przestrzegania ładu i porządku w kraju;

5. rezygnację skarżącego z uprawiania praktyk religijnych oraz

6. członkostwo skarżącego w Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP). W tym zakresie MSWiA odwołał do genezy, celów i zadań ZSMP wynikających z jego statutu.

Spośród wyżej wymienionych dowodów, indywidualnie odnoszą się do osoby Z. L. opinie służbowe (pkt 2 i pkt 3) oraz ankieta osobowa (pkt 4). Należy natomiast podkreślić, że wywiedzione wyżej rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje - w zakresie statusu istotnego z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21, z 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21 – niepublikowane; poza pierwszym z wymienionych dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólne spostrzeżenia dotyczące zakresu zadań i metod działania Biura "B" MSW nie mogą zatem stanowić podstawy do przypisania skarżącemu osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Twierdzenia zawarte w opiniach służbowych z [...] lipca 1985 r. i z [...] czerwca 1987 r. nie dowodzą natomiast tego, że Z. L. podejmował działania na rzecz tego państwa. W szczególności o podejmowaniu takich czynności nie może świadczyć wyznawany światopogląd, znajomość problematyki politycznej, czy zainteresowanie kwestiami ideowymi. Również egzegerowana przez organ administracji przynależność Z. L. do ZSMP nie świadczy zdaniem Sądu o realizacji przez skarżącego zadań i funkcji państwa totalitarnego. Przepis art. 8a ustawy emerytalnej nie odwołuje się ani do światopoglądu, ani przynależności organizacyjnej. "Formalna" przynależność do określonych organizacji (w tym przypadku - ZSMP) nie może być więc traktowana jako równoznaczna z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację tego typu zadań i funkcji. O ile zatem organ administracji nie ustali, że funkcjonariusz, przynależąc do określonej organizacji, pełnił w jej strukturach taką pozycję i podejmował takie zadania, że jednocześnie realizował zadania państwa totalitarnego, jest to okoliczności obojętna dla oceny przesłanek uprawniających do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej.

Także zdyscyplinowanie funkcjonariusza, umiejętność posługiwania się sprzętem operacyjno-techniczny, "dobre wyniki" w ustaleniu kontaktów, adresów, wykonywaniu zdjęć operacyjnych, umiejętność dochowywania tajemnicy służbowej i dbałość o konspirację, same w sobie - bez wykazania, że cechom tym, umiejętnościom, czy wynikom towarzyszyło indywidualne i osobiste zaangażowanie w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego – nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że działalność skarżącego nie była działalnością sprowadzającą do zwykłych, standardowych czynności, jakie były podejmowane w ramach służby publicznej. Z kolei opinia przełożonego co do "dalszych nadziei na przyszłość" i możliwości awansu, stanowi wyłącznie wyraz jego przewidywań, czy rokowań, zatem nie świadczy w żaden sposób o rzeczywistym zaangażowaniu skarżącego w działalność na rzecz totalitarnego państwa.

Również fakt dobrowolnego wstąpienia Z. L. do służby w WUSW w [...] nie oznacza, że po wstąpieniu do tej służby realizował on inne zadania niż typowe czynności podejmowane w ramach służby publicznej. Organ administracji podkreślił wprawdzie w tym zakresie, że skarżący motywował chęć wstąpienia do służby wychowaniem w rodzinie milicyjnej, w której poznał pracę w organach WUSW. Należy jednak dostrzec, że w opisanej w uzasadnieniu decyzji ankiecie osobowej Z. L. wyraził przekonanie, że swoją pracą przyczyni się do przestrzegania ładu i porządku w kraju. Tak określona motywacja wstąpienia do służby nie wskazuje na to, by skarżący zakładał podejmowanie działań nastawionych na realizację zadań i celów państwa totalitarnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że organ administracji nie rozpatrzył wszechstronnie materiału dowodowego, zaś ocena dowodów, która doprowadziła do wniosku, że Z. L. wykonywał czynności ukierunkowane na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, nosi cechy dowolności. MSWiA naruszył zatem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienia skutkowały bowiem nieuprawnionym, nieznajdującym oparcia w zebranych i ocenionych przez organ administracji dowodach, stwierdzeniem, że skarżący podejmował tego typu czynności, co z kolei skutkowało odmową wyłączenia stosowania w stosunku do niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji uwzględni, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowody i okoliczności dotyczące tak samego Z. L., jak i zakresu zadań i metod działania Biura "B" MSW oraz celów i zadań ZSMP, nie świadczą o tym, że skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a w konsekwencji o tym, że brak jest podstaw do stwierdzenia "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy emerytalnej. Minister weźmie pod uwagę, że służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie z zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny np. w powołanych wyżej wyrokach: z 7 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 2470/21, z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4747/21, z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Objęły one wynagrodzenie adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).