Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 2538/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 w zw. z art. 182 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 83/24 odrzucającego skargę [...] na bezczynność Starosty Pabianickiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o obniżenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 83/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] na bezczynność Starosty Pabianickiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o obniżenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntów.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że sprawy związane z aktualizacją opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu mają charakter cywilnoprawny, a akty właściwych organów administracji publicznej w tego rodzaju sprawach nie podlegają sądowej kontroli sądu administracyjnego, ale sądu powszechnego. Tego rodzaju spraw nie załatwia się bowiem poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, czy innego aktu administracyjnego. Sprawy te nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do wydania orzeczenia w sprawie ewentualnej bezczynności Starosty Pabianickiego w zakresie ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Bezczynność w tym zakresie skarżący mógł jedynie kwestionować poprzez skierowanie sprawy, w terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zaś w drodze skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.

Skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 17 września 2024 r. wniósł [...], reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 7 u.g.n. oraz art. 78 ust. 2 i ust. 3 u.g.n. poprzez uznanie, że sąd administracyjny nie jest właściwy do wydania orzeczenia w sprawie ewentualnej bezczynności Starosty Pabianickiego w zakresie ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, bowiem niniejsza sprawa nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy co do istoty oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Starosta Pabianicki dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez [...] skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Łd 83/24, o którym wyżej mowa – Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiot rozpoznawanej sprawy związany jest z bezczynnością organu w zakresie nie rozpoznania wniosku o zmianę wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu.

"Tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Na potrzeby umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego, co podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w wypowiedzeniu, o którym mowa, oferty nowej wysokości opłaty rocznej połączone ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Wprawdzie z woli ustawodawcy (art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą administracyjną." (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2007 r. I OSK 306/06; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 28 października 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 837/24; publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozpoznający niniejszą sprawę Naczelny Sad Administracyjny podziela pogląd wyrażony w przywołanym orzeczeniu. Kwestia zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. I mimo, iż Kolegium ma rozstrzygnąć spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji publicznej, reprezentującym właściciela gruntu w sprawie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego - to użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia Kolegium może wnieść w stosownym terminie sprzeciw od tego orzeczenia tylko do sądu powszechnego. Jak więc widać ustawa o gospodarce nieruchomościami nie poddała kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych przez samorządowe kolegia odwoławcze w postępowaniu dotyczącym aktualizacji wzmiankowanej opłaty. W wyniku wniesionego sprzeciwu sprawę aktualizacji opłat przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Także bezczynność organu w tego rodzaju sprawach nie będzie podlegała skardze do sądu administracyjnego. Tak więc ani orzeczenie ani jakiekolwiek inne czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w tego rodzaju postępowaniu nie mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Czynności podejmowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach postępowania aktualizacyjnego – bądź ich brak – nie dotyczą sprawy administracyjnej, a więc nierozpoznanie w tym przypadku przez Kolegium w Łodzi wniosku użytkownika wieczystego związanego ze sprawą aktualizacji spornej opłaty nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Tym samym odmówić słuszności należy zarzutowi naruszenia art. 79 ust. 7 u.g.n. oraz art. 78 ust. 2 i ust. 3 u.g.n., a w konsekwencji - jak już wykazano - również art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie został naruszony. Skargę należało odrzucić, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji, bowiem sprawa i jej zakres nie podlegała kognicji sądu administracyjnego.

Konkludując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną oddalił.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania stwierdzić należy, iż brak było podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku. W myśl uchwały NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, LEX nr 341205, przepisy art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z przepisami ustawy p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie.