Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1498/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1,3, art. 16 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w [...] na decyzję Polskiego Związku Alpinizmu z dnia [...] czerwca 2016 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę, 2. nakazuje ściągnąć od Fundacji [...] w [...] na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Polski Związek Alpinizmu z siedzibą w W. (dalej również jako: "PZA") decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. (bez numeru) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym w punkcie 1 oraz punktach 3 - 5 wniosku Fundacji [...] z siedzibą w N (dalej również jako: "Fundacja") z dnia [...] sierpnia 2015 r. doprecyzowanego pismem z dnia [...] listopada 2015 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji PZA przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2015 r., przesłanym drogą elektroniczną, Fundacja zwróciła się do PZA o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) kopi wszystkich faktur lub rachunków dokumentujących zakupienie przez PZA materiałów ekiperskich (zakotwień alpinistycznych, klejów do ich osadzenia, narzędzi itp.), które zostały wykorzystane do zamontowania stałych punktów asekuracyjnych na drogach wspinaczkowych; Fundacja wniosła o udostępnienie kopii przedmiotowych dokumentów za okres od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. wraz z kopiami odpowiadających im adnotacji księgowych (tzw. dekretacjami),

2) czy w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. PZA otrzymał darowizny rzeczowe obejmujące materiały ekiperskie (zakotwienia alpinistyczne, kleje do ich osadzenia, narzędzia itp.); w przypadku odpowiedzi twierdzącej Fundacja wniosła o udostępnienie kopi dokumentów związanych z tymi darowiznami (umowy darowizny, protokoły zdawczo-odbiorcze, umowy sponsorskie itp.) oraz o udostępnienie zestawienia ilości każdego rodzaju materiału ekiperskiego w ramach konkretnej darowizny wraz z podaniem podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej), który przekazał tą darowiznę,

3) listy podmiotów (osób fizycznych, organizacji - klubów zrzeszonych itp.), które prowadziły w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. prace ekiperskie z wykorzystaniem materiałów ekiperskich przekazanych przez PZA; Fundacja wniosła o udostępnienie informacji o ilościach każdego rodzaju materiału ekiperskiego przekazanego przez PZA konkretnemu podmiotowi oraz daty ich przekazania,

4) kopii dokumentów księgowych, na podstawie których dokonywane było w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. księgowanie wydania z magazynu materiałów ekiperskich przekazywanych podmiotom z listy, o której mowa w pkt 3 (np. protokoły zdawczo-odbiorcze, potwierdzenia, dokumenty wewnętrzne itp.)

5) kopii całości dokumentacji sprawozdawczych, składanych w okresie od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] czerwca 2015 r. przez podmioty prowadzące prace ekiperskie z wykorzystaniem materiałów ekiperskich przekazanych przez PZA; z dostępnych informacji prasowych wynika, że przedmiotowe sprawozdania były obowiązkowo składane przez podmioty, które uzyskały pomoc publiczną od PZA w postaci przekazania materiałów ekiperskich na realizację projektów ekiperskich zaakceptowanych przez PZA w trakcie prowadzonych postępowań konkursowych.

Fundacja zwróciła się o przesłanie ww. informacji w formie elektronicznej na podany adres e-mail lub wskazanie dokładnej lokalizacji tych informacji w sieci Internet.

Pismem z dnia [...] października 2015 r. PZA poinformował Fundację, że wnioskowane dane w zakresie pkt 2 wniosku nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś część spośród żądanych informacji nie znajduje się w posiadaniu PZA (dokumenty księgowe pochodzące sprzed ponad 5 lat) i jako taka nie może zostać udostępniona w trybie u.d.i.p. Natomiast pozostałe dane objęte wnioskiem stanowią informację publiczną przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś jej udostępnienie uwarunkowane jest zaistnieniem przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.

W odpowiedzi na powyższe Fundacja wskazała, że uznanie informacji publicznej objętej pkt 1, 3, 4 i 5 wniosku - jako przetworzonej - jest całkowicie błędne i nie znajduje uzasadnienia w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zakwestionowała również stanowisko PZA, że informacja wskazana w pkt 2 wniosku nie posiada waloru informacji publicznej. Nadto Fundacja wskazała, że "celem uzyskania wnioskowanych informacji publicznych jest społeczna kontrola prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez PZA oraz zgodności z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi prowadzonych przez Związek działań statutowych w przestrzeni publicznej". Zaznaczyła również, że Fundacja w ramach programu "[...]" realizuje statutowe działania na rzecz kształtowania społeczeństwa obywatelskiego, przy czym przedsięwzięcia takie zawierają się w zakresie działań pożytku publicznego zgodnie z ustawą o pożytku publicznym i wolontariacie. Dodatkowo wskazano, że wnioskodawca jest redaktorem naczelnym wydawnictwa (serwis [...]) wpisanego w dniu [...] września 2014 r. przez Sąd Okręgowy w N. do rejestru dzienników i czasopism pod numerem rejestru: Nr Rej. [...]. Wszystko powyższe, jak stwierdziła Fundacja, wskazuje na szczególny interes publiczny jaki leży u podstaw złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] Polski Związek Alpinizmu odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym w punktach 1 oraz 3 - 5 wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskowane informacje, w zakresie w jakim dotyczą działalności PZA dofinansowanej ze środków publicznych, stanowią informację publiczną podlegającą reżimowi wynikającemu z przepisów u.d.i.p. Nie dotyczy to jednak działalności PZA finansowanej ze środków własnych Związku pochodzących ze składek członkowskich, czy darowizn ze środków prywatnych.

PZA podkreślił, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej podlega ograniczeniom wynikającym m.in. z charakteru informacji, która może być informacją prostą bądź przetworzoną. W przypadku, gdy przedmiotem wniosku jest informacja publiczna przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a wnioskodawca nie wykaże przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, podmiot obowiązany odmawia udostępnienia takiej informacji publicznej.

PZA stwierdził, że udostępnienie dokumentów, o których mowa w punktach 1 oraz 3 - 5 wniosku, łączyłoby się z koniecznością wykonania szeregu dodatkowych czynności, które wymagałyby znacznego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które nie pozostałoby bez wpływu na tok realizacji ustawowych zadań organizacji. Wniosek Fundacji nie odnosi się do konkretnych dokumentów, które miałyby podlegać udostępnieniu, ale wskazuje na wszystkie dokumenty o określonym charakterze (zbiór dokumentów), a ponadto wymaga uprzedniego sporządzenia i udostępnienia wnioskodawcy listy określonych podmiotów (pkt 3 wniosku), a następnie przekazania różnego typu dokumentów odnoszących się do podmiotów z tak sporządzonej listy (pkt 4 i 5 wniosku). Powyższe wskazuje jednoznacznie, że wniosek Fundacji dotyczy informacji publicznej przetworzonej.

Zdaniem PZA Fundacja nie wykazała, aby udostępnienie żądanych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z działaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie związanych z funkcjonowaniem jego podstawowej struktury. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwowych w szerokim tego słowa znaczeniu. W niniejszej sprawie takie przesłanki nie występują. Ponadto PZA wskazał, że - biorąc pod uwagę szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które wpłynęły wyłącznie od tego samego podmiotu - w przedmiotowej sprawie nie chodzi o interes publiczny, lecz o interes prywatny wnioskodawcy związany z działalnością gospodarczą i zawodową.

Odnośnie pkt 2 wniosku PZA wskazał, że nie ma obowiązku wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej informacji, bowiem informacje w tym zakresie nie stanowią informacji publicznej. Darowizny uzyskane od podmiotów prywatnych, nie są związane z dysponowaniem majątkiem publicznym, Wystarczające było zatem poinformowanie Fundacji, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej, co nastąpiło w piśmie przesłanym pocztą elektroniczną w dniu [...] października 2015 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. Fundacja wniosła o uzupełnienie decyzji PZA z dnia [...] stycznia 2016 r. w zakresie pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz wskazania osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. Fundacja zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją PZA z dnia [...] stycznia 2016 r. Wskazała, że informacje objęte w punktach 1 oraz 3 - 5 wniosku nie mogą zostać uznane za informacje przetworzone, lecz co najwyżej za informacje przekształcone. Przekształcenie informacji publicznej nie czyni jej informacją przetworzoną jeśli obejmuje wyłącznie przygotowanie materiałów nawet związane z wydatkowaniem dodatkowych środków pieniężnych. Fundacja podniosła przy tym, że szczególnie istotny interes publiczny wynika ze statutowych celów organizacji. Ponownie powołała się na wydawnictwo ([...]) i jego charakter.

W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania żądania, pismem z dnia [...] maja 2016r. Fundacja wskazała, że wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r.

Polski Związek Alpinizmu motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r., podtrzymał stanowisko, iż informacje objęte pkt 2 wniosku nie posiadają waloru informacji publicznej, zaś pozostałe dane, wymienione w pkt 1 oraz 3 - 5 wniosku, stanowią informację publiczną przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

PZA, powołując obszerne fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych wskazał, że ze względu na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej, nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. W pewnych przypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Intencją ustawodawcy nie było przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej stworzenie instrumentów skutkujących utrudnieniem funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Poprzez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest pozbawiony tego prawa, jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.

PZA podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji przez organ administracji publicznej, lecz przez podmiot prywatny wykonujący tylko w niewielkim zakresie swojej działalności zadania finansowane ze środków publicznych, tj. takie, którym można przypisać przymiot spraw publicznych. Tym bardziej zatem należy wziąć pod uwagę, że udostępnienie informacji żądanych zgodnie z wnioskiem prowadziłoby do wykonywania przez PZA szeregu czynności, które negatywnie wpływałyby na bieżącą działalność Związku.

PZA podtrzymał również stanowisko, że w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Powyższa decyzja Polskiego Związku Alpinizmu z dnia [...] czerwca 2016 r. stała się przedmiotem skargi Fundacji [...] wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Fundacja zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 61 ust. 1 w zw. z 31 ust. 3 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

- art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857 ze zm.),

poprzez bezpodstawną odmowę udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W związku z powyższymi zarzutami Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, nakazanie PZA udostępnienia informacji publicznej stosownie do wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania akt sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi Fundacja podniosła, że informacji objętych ww. wnioskiem w punktach 1, 3, 4 i 5 nie można uznać za informacje przetworzone, jak błędnie twierdzi strona przeciwna. W celu udostępnienia tych informacji PZA nie musi bowiem podejmować jakichkolwiek prac polegających na ich przetworzeniu, a jedynie działania techniczne w postaci skanowania gotowych dokumentów a następnie przesłania ich skarżącej za pośrednictwem poczty e-mail bądź zamieszczenia tychże skanów jako plików na swojej stronie www lub BIP i przekazania skarżącej dokładnych adresów tych plików.

Skarżąca Fundacja podkreśliła, że w dacie wniesienia wniosku PZA dysponowała gotowymi informacjami, a ich udostępnienie nie wymagało przeprowadzenia dodatkowych czynności po sięgnięciu do dokumentacji źródłowej (np. zestawień, obliczeń, analiz). Zdaniem skarżącej, PZA zignorował rozległą argumentację odnoszącą się do orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w podobnych sprawach, która została przedstawiona w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ponadto skarżąca podniosła, iż wobec ewentualnego uznania, że informacje publiczne objęte punktem 3 wniosku mają charakter przetworzony, wykazała zarówno publiczny charakter podmiotu wnioskującego (którym jest organizacja pozarządowa posiadająca status organizacji pożytku publicznego reprezentowana przez redaktora naczelnego wydawnictwa – [...]), jak również istotny społeczno-publiczny cel pozyskania przedmiotowych informacji, zgodny ze statutowymi zadaniami Fundacji. Celem uzyskania wnioskowanych informacji jest bowiem społeczna kontrola prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez polski związek sportowy oraz kontrola zgodności z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi działań prowadzonych przez PZA w przestrzeni publicznej.

Skarżąca podkreśliła, że środki finansowe, za które PZA dokonuje zakupów materiałów ekiperskich, pochodzą z dotacji Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach zawartych umów na realizację zadań publicznych. Tym samym, kwestie związane z prawidłowością wydatkowania środków publicznych, wobec faktu braku jakichkolwiek widocznych działań ze strony PZA, mających na celu racjonalne ich wydatkowanie (np. konkursy ofert, kierowanie zapytań ofertowych itp.), muszą zostać uznane jako szczególnie ważne dla funkcjonowania państwa w szerokim kontekście tego słowa. Dodatkowe wątpliwości w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi przez stronę przeciwną, wynikają z faktu, iż dostawcami materiałów ekiperskich najprawdopodobniej są osoby lub firmy powiązane osobowo z PZA (np. członkowie Polskiego Związku Alpinizmu, ekiperzy PZA, działacze organów lub komisji PZA).

Zdaniem skarżącej, niebagatelne znaczenie dla niniejszej sprawy ma aspekt bezpieczeństwa publicznego w odniesieniu do działań ekiperskich prowadzonych przez stronę przeciwną lub przez nią finansowanych, które polegają na osadzaniu (montowaniu) na drogach wspinaczkowych stałych punktów asekuracyjnych (tzw. ringów, stanowisk zjazdowych itp.). Działania te prowadzone są na naturalnych skałkach zlokalizowanych na terenach ogólnie dostępnych a więc publicznych (m. in. na terenie lasów państwowych, do których wstęp jest ustawowo gwarantowany i swobodny dla wszystkich obywateli). Uzyskanie wnioskowanych informacji jest niezbędne do przeprowadzenia oceny prawidłowości działań PZA prowadzonych w tym zakresie. Jako przykład potencjalnych nieprawidłowości (których jednoznaczna ocena może zostać dokonana m. in. jedynie na podstawie źródłowych dokumentów, o których udostępnienie ubiega się skarżąca) można wskazać używanie niewłaściwych (niezgodnych z instrukcją montażu producenta) materiałów (klejów) do osadzenia konkretnych rodzajów punktów asekuracyjnych.

Skarżąca wskazała, iż ewentualne stwierdzenie w trakcie społecznej kontroli konkretnych nieprawidłowości w PZA będzie podawane do publicznej wiadomości. Dodatkowo w uzasadnionych przypadkach informowane mogą być podmioty sprawujące nadzór nad działalnością PZA (takie jak resort sportu, Najwyższa Izba Kontroli), co bez wątpienia będzie skutkowało realnym wpływem na poprawę funkcjonowania określonych instytucji państwowych, do których zaliczyć należy także polskie związki sportowe.

W odpowiedzi na skargę PZA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Związek podniósł dodatkowo, że argumenty przytaczane przez skarżącą Fundację nie znajdują żadnego uzasadnienia, a nadto wskazują jednoznacznie, że skarżąca nie kieruje się interesem publicznym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. Fundacja podtrzymała wszystkie zarzuty i wnioski skargi wnosząc o jej uwzględnienie. Powołała się na liczne orzeczenia jakie dotychczas zapadły przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, które zostały zainicjowane przez skarżącą. Ponownie podniosła, że wnioskowane dane dotyczą informacji publicznych prostych, zaś stanowisko PZA odnośnie przetworzonego charakteru wnioskowanych danych jest błędne i zmierza do ograniczenia konstytucyjnego i ustawowego prawa dostępu do informacji publicznej.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, za pismem z dnia 6 marca 2017 r., Polski Związek Alpinizmu przesłał dokumenty będące przedmiotem wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. w zakresie punktów 1, 4 i 5 wniosku.

Pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., działając na podstawie art. 25 § 4 oraz art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zgłosiło udział w niniejszym postępowaniu wskazując na misję organizacji społecznej, jej zadania statutowe oraz przedmiot niniejszej sprawy. Stowarzyszenie podniosło, że PZA nie wykazał w sposób przekonujący, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna przetworzona. Wskazało, że zrealizowanie wniosku złożonego przez Fundację wiąże się z koniecznością podjęcia czynności techniczno-organizacyjnych, naturalnie związanych z realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W ich efekcie nie powstaje zatem jakakolwiek nowa jakościowo, merytoryczna informacja, a jedynie przekazana zostaje informacja już obiektywnie istniejąca. Niezależnie od powyższego Stowarzyszenie zwróciło uwagę na podniesione przez Fundację przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" akcentując, iż Fundacja w ramach programu "[...]" realizuje działania na rzecz kształtowania społeczeństwa obywatelskiego, które obejmują m.in.: prowadzenie działań strażniczych związanych z wydatkowaniem środków publicznych przez organizacje pozarządowe, jednostki samorządu terytorialnego oraz instytucje publiczne; prowadzenie działań edukacyjnych i kampanii informacyjnych dotyczących wybranych aspektów obywatelskich; propagowanie dobrych praktyk dotyczących udostępniania informacji publicznych przez organizacje pozarządowe i podmioty ekonomii społecznej. Ponadto Stowarzyszenie podkreśliło, że PZA prowadził postępowanie w sposób przewlekły, bowiem wniosek informacyjny skarżącej został załatwiony dopiero po upływie ponad 4 miesięcy od daty jego złożenia.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Polskiego Związku Alpinizmu z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.

Powyższą decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. PZA odmówił udostępnienia informacji publicznej objętej punktami 1, 3, 4 i 5 wniosku Fundacji [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Zatem przedmiotem oceny Sądu, na skutek zaskarżenia przez Fundację decyzji ostatecznej wydanej w niniejszej sprawie, jest wyłącznie zasadność odmowy udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym ww. decyzją. Sąd w ramach przedmiotowego postępowania nie dokonuje oceny stanowiska przyjętego przez PZA odnośnie informacji objętej punktem 2 wniosku, co do której Związek uznał, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, o czym pisemnie poinformował skarżącą. Stanowisko przyjęte przez PZA w odniesieniu do punktu 2 wniosku mogłoby stanowić przedmiot ewentualnej skargi na bezczynność, w sytuacji gdyby Fundacja kwestionowała stanowisko przyjęte przez PZA i wywodziła, że dane objęte tym puntem posiadają walor informacji publicznej.

W niniejszym postępowaniu Sąd nie oceniał również ewentualnej przewlekłości postępowania prowadzonego przez PZA, na którą zwracał uwagę uczestnik postępowania, w sytuacji gdy przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Związku w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji.

Informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).

W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony.

Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. W świetle powyższego, Polski Związek Alpinizmu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ale tylko co do rodzajów działań stanowiących wykonanie zadań publicznych, a co do majątku tylko wtedy, gdy majątek ten stanowi dotacja ze środków publicznych na realizację określonych zadań publicznych. W świetle powołanego przepisu wystarczy, że podmiot wykonuje zadanie publiczne (nawet jeśli nie dysponuje majątkiem publicznym), czy dysponuje majątkiem publicznym (nawet jeśli nie wykonuje zadań publicznych) - aby uznać go za zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. W praktyce zresztą dysponowanie majątkiem publicznym zwykle wiąże się z wykonywaniem przy jego użyciu zadań publicznych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 1514/14; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2091/14, publ. j.w.). Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 143/16 (publ. j.w.) dotyczącym Polskiego Związku Łowieckiego, do którego zastosowanie w zakresie gospodarki finansowej i nadzoru znajdują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W wyroku tym NSA stwierdził, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. Wskazał, iż nie każda informacja będąca w dyspozycji ww. podmiotu bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informację publiczną, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (...). Ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe - przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym - byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny.

Przedmiot wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie objętym zaskarżoną decyzją posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dokumentacja w postaci faktur i rachunków dotyczących zakupienia przez PZA materiałów ekiperskich, informacja na temat podmiotów prowadzących prace ekiperskie z wykorzystaniem materiałów przekazanych przez PZA, dokumentacja księgowa PZA dotycząca wydawania materiałów ekiperskich oraz dokumentacja sprawozdawcza składana przez podmioty prowadzące prace ekiperskie z wykorzystaniem materiałów przekazanych przez PZA stanowi informację publiczną w zakresie w jakim dotyczy wykonywania przez PZA zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym.

PZA wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., uznał, że żądane przez Fundację informacje są informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a w sprawie nie zaistniała przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" warunkująca udostępnienie takiej informacji. Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.

Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, jednak analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych daje podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, pub. j.w.). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015r., sygn. akt I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.).

W judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i ich wyodrębnienia w związku z żądaniem wnioskodawcy na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; wyrok NSA z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.).

O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale ich rozmiar i zakres wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem udostępnienia informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, wyrok NSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14).

W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, że z informacją przetworzoną mamy do czynienia wówczas, gdy stanowi ona wynik działań wykraczających poza zakres zadań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt I OSK 953/13 (publ. j.w.) "przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy (...) ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej". Natomiast w wyroku z dnia 9 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1737/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, że "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego".

W świetle powyższych uwag uzasadnione jest stanowisko PZA, że wniosek Fundacji w zakresie objętym zaskarżoną decyzją dotyczył informacji publicznej przetworzonej. W istocie bowiem, zważywszy na zakres przedmiotowy wniosku oraz ramy czasowe żądania, udostępnienie dokumentów, o których mowa w punktach 1 oraz 3 - 5 wniosku, oznacza konieczność wykonania szeregu czynności, poczynienia znacznych nakładów oraz zaangażowania pracowników PZA, które wykracza poza bieżącą działalność Związku i realizację jego ustawowych zadań. Jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosek Fundacji nie odnosi się do konkretnych wiadomości czy dokumentów, które miałyby podlegać udostępnieniu, ale dotyczy wszystkich dokumentów o określonym charakterze, a więc zbioru dokumentów za okres 2007 - 2015 (punkt 1 wniosku), a ponadto wymaga uprzedniego sporządzenia i udostępnienia wnioskodawcy listy określonych podmiotów spełniających wskazane przez wnioskodawcę kryteria oraz podania szczegółowych informacji dotyczących tych podmiotów (punkt 3 wniosku), a następnie wyszukania i przekazania różnego typu dokumentów odnoszących się do podmiotów z tak sporządzonej listy (punkty 4 i 5 wniosku).

Zaznaczyć przy tym należy, że realizując spoczywający na Sądzie obowiązek rzeczywistej kontroli dokumentów źródłowych będących przedmiotem wniosku informacyjnego i dokonania oceny ich charakteru (por. np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13, publ. j.w.) Sąd w składzie orzekającym zapoznał się z materiałami stanowiącymi część wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wziął również pod uwagę argumenty przedstawione w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2017 r., w którym pełnomocnik PZA zaznaczył, iż przekazanie dokumentacji wymagało licznych i czasochłonnych czynności pracowników PZA (łącznie 36 godzin pracy) realizowanych poza tokiem zwykłej działalności Związku. Polegało to na przeszukaniu zasobów dokumentacji PZA, w tym poczty elektronicznej, wykonaniu kopii lub wydruków wyszukanych dokumentów. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że część przekazanej dokumentacji zawiera dane stanowiące tajemnice przedsiębiorców, które - w przypadku udostępnienia wnioskodawcy - wymagałyby anonimizacji. Sąd zapoznał się również z notatką służbową z dnia [...] marca 2017 r. sporządzoną przez Dyrektora Biura PZA, z której wynika, że przeszukanie zasobów dokumentacji obejmowało m.in. 9000 faktur pozostających w dyspozycji Związku.

Biorąc pod uwagę powyższe, uprawnione jest stanowisko PZA, że w niniejszej sprawie wniosek z dnia [...] sierpnia 2015 r. dotyczył informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko Fundacji nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarówno bowiem konieczność selekcji i anonimizacji bardzo dużej ilości dokumentów obejmujących kilkuletni okres pod kątem określonych wymogów, jak i sporządzenie listy podmiotów i dotyczących ich danych według określonych kryteriów oraz wyszukanie kolejnych informacji w oparciu o sporządzoną listę przesądza o tym, że żądana informacja nosi walor informacji przetworzonej, której udostępnienie jest możliwe wyłącznie w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interes indywidualny. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych podmiotów publicznych jako pewnej całości, zwłaszcza jeśli jest związane z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być ono "szczególnie" istotne, co stanowi dodatkowy czynnik przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania. Kwalifikowana forma interesu publicznego oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do ważnych dla państwa, czy społeczeństwa działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; publ. j. w.).

Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej powinien zatem wykazać, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów (J. Drachal, Dostęp do informacji publicznej. Rozwój czy stagnacja? Wystąpienie na konferencji zorganizowanej przez Polską Akademię Nauk w dniu 6 czerwca 2006 r.; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; wyrok NSA z dnia 17 maja 2012r., sygn. akt I OSK 416/12; publ. j.w.). Wskazane wyżej przykłady podmiotów spełniających przesłankę uzyskania dostępu do informacji publicznej przetworzonej nie oznaczają oczywiście automatycznego wyeliminowania z tego katalogu innych podmiotów, które nie pełnią wymienionych wyżej funkcji. Podmioty niepełniące tego rodzaju funkcji również mogą być w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domagają, w sytuacji gdy np. występują w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej każdemu obywatelowi przyznaje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym przetworzonej, o ile wykaże kwalifikowaną postać swojego żądania.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie PZA trafnie stwierdził, że podnoszone przez skarżącą Fundację argumenty nie przemawiają za uznaniem, że otrzymanie żądanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca nie wykazała, że posiada realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznych, których przygotowania się domaga oraz obiektywną możliwość rzeczywistego wpływu na funkcjonowanie określonych instytucji państwa.

Skarżąca wskazała, że przesłankę "szczególnej istotności dla interesu publicznego" wypełnia publiczny charakter wnioskodawcy (organizacja pozarządowa posiadająca status organizacji pożytku publicznego reprezentowana przez redaktora naczelnego wydawnictwa - serwisu [...]). Podnosiła również, że celem uzyskania wnioskowanej informacji jest społeczna kontrola prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez PZA oraz kontrola zgodności działań Związku z normami prawnymi i społecznymi. Jednocześnie skarżąca wskazywała na "wątpliwości" w zakresie prawidłowości wydatkowania środków publicznych przez PZA wskazując m.in. na fakt, że dostawcami materiałów ekiperskich "najprawdopodobniej są osoby lub firmy powiązane osobowo z PZA". Skarżąca zwracała również uwagę na aspekt bezpieczeństwa publicznego w zakresie osadzania przez PZA na drogach wspinaczkowych stałych punktów asekuracyjnych. Podała iż, "jako przykład potencjalnych nieprawidłowości (których jednoznaczna ocena może zostać dokonana m.in. jedynie na podstawie źródłowych dokumentów, o których udostępnienie stara się skarżąca) można wskazać używanie niewłaściwych (niezgodnych w instrukcją montażu) materiałów (klejów) do osadzenia konkretnych rodzajów punktów asekuracyjnych - ringi firmy [...] i klej [...]". Skarżąca podnosiła również, że ewentualne stwierdzenie w trakcie kontroli społecznej konkretnych nieprawidłowości w działalności PZA będzie podawane do publicznej wiadomości. Nadto, w uzasadnionych przypadkach, informowane mogą być podmioty sprawujące nadzór nad działalnością PZA, co bez wątpienia będzie skutkowało realnym wpływem na poprawę funkcjonowania określonych instytucji, w tym polskich związków sportowych.

Zdaniem Sądu, z powyższej argumentacji nie można wyprowadzić wniosku, że otrzymanie przez Fundację żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ani bowiem status Fundacji jako organizacji pożytku publicznego, ani realizacja programu "[...]", na którą zwracał również uwagę uczestnik postępowania, ani też możliwość opublikowania informacji o PZA na łamach internetowego tytułu prasowego i dostępu do tychże informacji dużej liczby czytelników, nie spełnia wymogu kwalifikowanej postaci interesu publicznego. Samo bowiem upowszechnienie przedmiotowej informacji poprzez opublikowanie danych, czy zainicjowanie publicznej dyskusji w określonym przedmiocie, nie jest równoznaczne ze stworzeniem faktycznej możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla realnej poprawy funkcjonowania instytucji państwa, w tym przypadku polskich związków sportowych. Również argumentacja dotycząca zasadności "kontroli społecznej" PZA w kontekście działań strażniczych skarżącej Fundacji dotyczących wydatkowania środków publicznych nie sankcjonuje przesłanki szczególnej (kwalifikowanej) istotności dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Konkludując Sąd stwierdza, iż zarzuty zawarte w skardze oraz w późniejszych pismach procesowych nie mogły odnieść zamierzonego skutku. PZA zasadnie przyjął, że informacja publiczna objęta punktami 1, 3, 4 i 5 wniosku informacyjnego stanowi informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego" warunkująca udostępnienie informacji przetworzonej. Wystąpiły zatem podstawy do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej poprzez wydanie decyzji stosownie do art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak punkcie 1 sentencji wyroku.

Korzystając z regulacji zawartej w art. 223 § 2 p.p.s.a. Sąd nakazał ściągnąć od Fundacji [...] na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nieuiszczony wpis od skargi. Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek uiszczenia kosztów postępowania przez tę stronę. Z art. 223 § 2 p.p.s.a. wynika, że chodzi tu o każdy przypadek nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości niezależnie od przyczyny tego stanu rzeczy i ma zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi nieuiszczenie należnej opłaty na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 86/11, publ.: j.w.). Skoro w niniejszej sprawie, w której Sąd oddalił skargę na decyzję PZA z dnia [...] czerwca 2016 r. wpis od skargi nie został uiszczony (strona winna uiścić wpis w wysokości 200 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), ściągnięcie od skarżącej Fundacji ww. opłaty było uzasadnione.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Ze złożonego do akt sprawy aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca Fundacja posiada status organizacji pożytku publicznego, której celem jest: wspieranie i prowadzenie działań zmierzających do rozwoju wspinaczki sportowej, skałkowej i górskiej, promowanie wspinaczki jako zdrowego i rozwojowego stylu życia, wspieranie i prowadzenie działań edukacyjnych i integracyjnych wykorzystujących wychowawcze i rozwojowe aspekty wspinaczki, kultywowanie i promowanie kultury, tradycji i historii wspinania w Polsce (...). Natomiast zgodnie ze Statutem Fundacji (tekst jednolity z dnia [...] października 2015r.), jej celem jest również działalność w zakresie prowadzenia i propagowania działań rzeczniczych oraz strażniczych w przestrzeni publicznej zmierzających do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego (pismo Fundacji z dnia [...] lipca 2016 r.)

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, nie można uznać, że Fundacja występuje jako strona we "własnej sprawie" w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Pojęcie to odnosić bowiem należy nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych.

Rozpoznawana sprawa dotyczy realizacji przez stronę skarżącą jej celu statutowego (działania strażnicze w przestrzeni publicznej zmierzające do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego), a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Z działalnością statutową nie można jednak utożsamiać "spraw własnych", gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej (por. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 957/16 oraz sygn. akt I OZ 1013/16; z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OZ 165/17; z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 546/17; z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 895/17; publ. j.w.).

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 p.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych, to należało ściągnąć od Fundacji nieuiszczony wpis od skargi na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a.