Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2091/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4, art. 30 § 4, art. art. 16 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 40a ust. 8, art. 93 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 678
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
article: art. 494 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 151 art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] w dniach [...] -[...] września 2012 r., w hurtowni zlokalizowanej w [...], należącej do [...] Sp. z o.o., pobrali m.in. próbkę z partii 100 kg filetów [...] z/sk, pojedynczo mrożonych IQF, głęboko mrożonych o zawartości glazury 10%, w opakowaniach 5 kg, oznaczonych datą minimalnej trwałości 17 listopada 2012 r. i datą produkcji 17 listopada 2011 r., wyprodukowanych w Polsce dla [...] S.A. ul. [...],[...][...], oraz próbkę z partii 485 kg filetów z [...] b/s indywidualnie mrożonych, glazurowanych, głęboko mrożonych, o zawartość glazury 35%, w opakowaniach 5 kg, kraj pochodzenia Chiny, oznaczonych datą minimalnej trwałości październik 2013 r., importowanych przez [...] S.A.

Badania pobranych próbek, przeprowadzone w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w [...] wykazały, że próbka filetów z [...] ma niewłaściwe cechy organoleptyczne, tj. smak pusty z posmakiem chemicznym, zawyżoną zawartość glazury (stwierdzono 15% przy deklaracji 10%) oraz obecność fosforu dodanego nie wykazanego w oznakowaniu produktu, natomiast próbka filetów z [...] wykazała niewłaściwe cechy organoleptyczne tj. niewłaściwą teksturę filetów oraz niewłaściwy smak i zapach. Ustalenia z badań zostały utrwalone w poprawionym sprawozdaniu z badań nr [...] z [...] października 2012 r.

[...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w [...] (dalej: [...] WIIH) pismem z [...] października 2012 r. poinformował [...] Sp. z o.o. o wynikach badań laboratoryjnych, załączając sprawozdania z tych badań. Kontrolowany przedsiębiorca, po uzyskaniu informacji o wynikach badań nie złożył wniosku o przebadanie próbek kontrolnych zakwestionowanych produktów.

[...] WIIH decyzją z [...] grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm., dalej: ustawa o Inspekcji Handlowej), zobowiązał przedsiębiorcę [...] do uiszczenia należności pieniężnej w wysokości [...] zł za przeprowadzenie badań laboratoryjnych próbek filetów z [...] oraz filetów z [...].

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], będący spółką przejmującą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], złożył do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WIIH nr [...] z [...] grudnia 2012 r. wskazując, że w momencie wydania tej decyzji, przedsiębiorca [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zakończył byt prawny na skutek połączenia i przejęcia przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na dowód czego załączył postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] listopada 2012 r., sygn. [...]; postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] stycznia 2013 r., sygn. [...] o sprostowaniu postanowienia oraz zaświadczenie o dokonaniu wpisu z [...] listopada 2012 r.

Prezes UOKiK decyzją z [...] maja 2013 r. stwierdził nieważność decyzji [...] WIIH z [...] grudnia 2012 r., z uwagi na to, że decyzja ta została wydana po wcześniejszym ([...] listopada 2012 r.) przejęciu spółki na podstawie art. 494 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, dalej: k.s.h.), przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

[...] WIIH, po zawiadomieniu przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] następcy prawnego [...] Sp. z o.o., o wstąpieniu do postępowania administracyjnego w sprawie uiszczenia należności pieniężnej w kwocie stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek filetów [...] i mintaja., decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, zobowiązał przedsiębiorcę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], do uiszczenia [...] zł, jako równowartości kosztów badań laboratoryjnych próbek filetów [...] i [...].

Prezes UOKiK decyzją z dnia [...] marca 2014 r., po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r.

[...] Sp. z o.o., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WIIH nr [...] z [...] grudnia 2013 r., z uwagi na to, że decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, która nie była podmiotem kontrolowanym.

Prezes UOKiK decyzją z [...] maja 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WIIH z [...] grudnia 2013 r., zobowiązującej do uiszczenia równowartości kosztów badań laboratoryjnych.

[...] Sp. z o.o. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Prezes UOKiK decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w myśl art. 494 § 1 k.s.h., spółka przejmująca, albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Z kolei § 2 powołanego przepisu stanowi, że na spółkę przejmującą albo na spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Ustawa o Inspekcji Handlowej stanowi w art. 30 ust. 1, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań.

Prezes UOKiK stanął na stanowisku, że obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań produktu jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym, gdyż wynika ze zbywalnego prawa własności rzeczy, w związku z czym następstwo prawne jest tu dopuszczalne. Wskazał, że z przepisów Kodeksu spółek handlowych można wywieść, że łączenie się spółek przez przejęcie, to sytuacja, w której następuje przeniesienie całego majątku jednej spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (art. 491 § 1k.s.h.). Oznacza to przejście wszystkich składników majątkowych spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. Wobec powyższego, strona w wyniku przejęcia spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], stała się właścicielem wprowadzanych do obrotu i zakwestionowanych w toku kontroli filetów z [...] i filetów z [...].

Organ podkreślił, że przejęcie spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przez stronę, tj. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], nastąpiło w trybie art. 494 § 1 k.s.h. Tym samym spółka przejmująca wstąpiła z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. W przypadku łączenia się spółek, zgodnie z zasadą kontynuacji, spółka przejmowana i spółka przejmująca uznawane są za tożsamy podmiot, co oznacza tym samym przejęcie przez sukcesora m.in. całej sytuacji administracyjnoprawnej przejmowanego podmiotu.

W świetle powyższego, [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] przejmując spółkę I[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], w drodze sukcesji uniwersalnej stał się także adresatem obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Organ zauważył, że gdyby przyjąć tok rozumowania strony, w myśl którego w przypadku przejęcia spółki, spółka przejmująca nie ponosi obowiązków egzekwowanych w innym trybie niż na gruncie prawa cywilnego, oznaczałoby w istocie znaczne ograniczenie odpowiedzialności podmiotów przejmujących oraz postawienie ich w uprzywilejowanej sytuacji. Pozostawałoby to jednak w jawnej sprzeczności z ideą racjonalności ustawodawcy.

Prezes UOKiK podkreślił, że nałożony na stronę obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań nie jest deliktem administracyjnym, nie jest też karą pieniężną. Odwoływanie się przez stronę do art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej jest nieuprawnione. Nie było też wolą ustawodawcy nakładającego na przedsiębiorcę obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów badań zaliczenia tej kwoty do kar pieniężnych.

W świetle powyższego, zdaniem organu, zarzut skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) należało uznać za chybiony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 marca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3370/14, oddalił skargę [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o obciążeniu kosztami przeprowadzonych badań dotyczących kontroli jakości.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu podał, że skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu na nią obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktów podnosząc, że jako spółka przyjmująca nie odpowiada prawnie za delikty administracyjne poprzednika – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

W ocenie Sądu ten zarzut jest niezasadny. Organ słusznie uznał, że z art. 494 § 1 k.s.h. wynika, że na spółkę przejmującą przeszły nie tylko uprawnienia i obowiązki wynikające z koncesji, zezwoleń i ulg (art. 494 § 2 k.s.h.), ale także wynikające z innych niż wymienione decyzji administracyjnych, czy z mocy samego prawa. Ograniczenie przejścia uprawnień wynikających z aktów administracyjnych jest możliwe jedynie w przypadku, gdy przepis ustawy wyraźnie tak stanowi lub gdy wynika to wprost z tego właśnie aktu administracyjnego. Mając to na uwadze, decyzja administracyjna dotycząca innego przedmiotu nie może wyłączyć sukcesji. Oznacza to, że sukcesja uniwersalna dotycząca praw i obowiązków administracyjnoprawnych niewynikających z zezwolenia, koncesji albo ulgi, może być wyłączona tylko przepisem ustawowym, zaś takiego przepisu strona nie wskazała. Jeżeli więc przepis rangi ustawowej mówi o wstąpieniu przez spółkę przejmującą we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, to nie ma powodów do ograniczenia jej zasięgu tylko do zakresu stosunków cywilnoprawnych i wyłączania z tego zakresu kwestii odpowiedzialności deliktowej.

Sąd zauważył, że strona skarżąca stara się uniknąć odpowiedzialności podnosząc, że w prawie administracyjnym obowiązuje zasada, iż prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym są związane z osobą, dla której zostały ustanowione. Zasadniczo są one nieprzenoszalne (por. A. Szumański, Kodeks, 2003, t. IV, s. 244 i n.b; A. Witosz, Łączenie, podział., op. cit, 2013, s. 236 i n.). Dla zmiany tej reguły konieczna jest wyraźna norma prawna. Zdaniem WSA, ta generalna zasada doznaje pewnych wyjątków. Sąd podniósł, że: "W szczególności razem z sukcesją cywilnoprawną miała miejsce sukcesja administracyjnoprawna wprowadzona już do ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Również art. 494 § 2 k.s.h. wprowadza wyjątek od generalnej reguły. Przyjęta zasada sukcesji administracyjnoprawnej ma dwie istotne cechy: wskazuje przykładowo prawa i obowiązki administracyjnoprawne oraz ma ograniczony charakter (w kilku aspektach). Przykładowe wyliczenie aktów administracyjnych potwierdza, że możemy je zaliczyć do tzw. rzeczowych aktów administracyjnych, co należy rozumieć jako akty skierowane co prawda do indywidualnie określonego adresata, ale odnoszące się do rzeczy i wiążące także określonych prawem następców adresata aktu, bądź nawet każdorazowego posiadacza danej rzeczy (S. Dudzik, Zbycie przedsiębiorstwa a sukcesja praw i obowiązków wynikających z aktów administracyjnych, PiP 1994, z. 7-8, s. 40)."

Zdaniem Sądu organ słusznie przyjął, że sukcesja uniwersalna, jaka miała miejsce w przypadku przejęcia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przez skarżącą Spółkę dotyczy praw i obowiązków administracyjnoprawnych, niewynikających z zezwolenia, koncesji, albo ulgi i może być wyłączona tylko przepisem ustawowym. Sukcesja uniwersalna dotyczy wszelkich majątkowych składników materialnych i niematerialnych, w tym praw rzeczowych. Wobec tego organ trafnie przyjął, że skarżąca jako podmiot przejmujący, przejęła także w posiadanie zakwestionowany towar, a mianowicie filety z dorsza i mintaja, które w dniu przejęcia znajdowały się w magazynie przejętej spółki (por. art. 336 i nast. k.c.). Zdaniem Sądu, w tym zakresie można przyjąć domniemanie ciągłości posiadania jako stanu faktycznego. Odmienna okoliczność faktyczna nie została w żaden sposób wykazana przez skarżącą. WSA nie podzielił stanowiska skarżącej, że kwestia ta wymagała przeprowadzenia z urzędu przez organ szczegółowego postępowania dowodowego na okoliczność przejścia na skarżącą majątku po przejętej spółce. Zdaniem Sądu inicjatywa dowodowa należała w tym względzie do skarżącej, zwłaszcza w kontekście treści art. 55¹ pkt 2 k.c., zgodnie z którym przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: (...) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości (pkt 2). W aktach sprawy brak jest dowodu w postaci np. aktu notarialnego świadczącego o wyłączeniu z masy majątkowej przejmowanej spółki towarów w postaci tychże ryb, znajdujących się w chwili kontroli w hurtowni [...] położonej w [...].

W związku z powyższym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzuty dotyczące nieważności decyzji zobowiązującej skarżącą do uiszczenia należności pieniężnej, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych należało uznać za bezzasadne, gdyż oceniana decyzja [...][...] została skierowana do właściwego podmiotu.

[...] Sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto strona wniosła o zasądzenie koszów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) oraz naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie.

Prezes UOKiK w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2017r. znak II GSK 2639/15, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji kontrolując decyzję wydaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, miał przede wszystkim obowiązek ocenić, czy Prezes UOKiK orzekając w trybie nadzoru właściwie wywiązał się z obowiązku zbadania kwestionowanej decyzji z punktu widzenia podnoszonych przez stronę podstaw stwierdzenia nieważności decyzji.

W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej kontroli zaskarżonej decyzji, czym naruszył dyspozycję art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności nie odniósł się do kwestii wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie nawiązuje do istoty podnoszonych przez skarżącą przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej do uiszczenia należności stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. [...] Sp. z o.o. domagając się stwierdzenia nieważności decyzji [...][...] z [...] grudnia 2013 r. nr [...], wywodziła, że decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) i została wydana z rażącym naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

NSA wskazał ponadto, że Sąd pierwszej instancji w istocie nie wypowiedział się jednoznacznie w kwestii podstawy odpowiedzialności [...], a tym samym nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje zdaniem NSA odpowiedzi na pytanie, czy według Sądu, [...] Sp. z o.o. odpowiada na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej jako podmiot kontrolowany, czy też za swojego poprzednika prawnego [...] Sp. z o.o., u której przeprowadzono kontrolę, zakwestionowano partie filetów z [...] i [...], zbadano je i stwierdzono, że nie spełniają one warunków określonych w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, a więc niewątpliwie była "kontrolowanym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Odpowiedź na to pytanie ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy decyzja [...][...] z [...] grudnia 2013 r. została skierowana do osoby będącej stroną i czy nałożenie na skarżącą obowiązku uiszczenia należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych rażąco narusza art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd pierwszej instancji odwołując się do koncepcji tzw. rzeczowych aktów administracyjnych i opierając się na chybionej argumentacji związanej z przejęciem posiadania, wspartej dodatkowo domniemaniem ciągłości posiadania nie zajął się w istocie kwestią możliwości przejęcia odpowiedzialności za poprzednika prawnego na gruncie art. 494 § 2 k.s.h. w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, która w tym zakresie odwołuje się do "kontrolowanego".

W związku z tym, zdaniem NSA, w sprawie niezbędne jest rozważenie, czy istotnie art. 494 § 2 k.s.h. pozwala na obciążenie spółki przejmującej kosztami badań laboratoryjnych wykonanych w związku z kontrolą jaka miała miejsce w spółce przejmowanej przed datą przejęcia, w sytuacji gdy konsekwencje prawne tego zdarzenia, przed przejęciem kontrolowanej spółki, nie zostały sprecyzowany w żadnym akcie (decyzji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie dla rozpatrzenia skargi istotne znaczenie ma jednak fakt, że sprawa była przedmiotem oceny przez NSA, który wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 2639/15 uchylił wyrok WSA sygn. akt VI SA/Wa 3370/14 oddalający skargę strony. Tym samym ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciem NSA. Zgodnie bowiem z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OSK 670/11, opubl. CBOSA). Czyli tylko zmiana stanu faktycznego, czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku NSA. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Jak wskazał na wstępie w ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego celem jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na to, że jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną ze wspomnianych wad. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane orzeczenie. W związku z tym organ nadzoru nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, a jego zadaniem jest jedynie zbadanie stanu sprawy z daty wydania weryfikowanej decyzji. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ który je prowadzi nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej, a jedynie zbadać ją pod kątem wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych decyzji. Organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa zobligowany jest do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. Z kolei stwierdzenie nieważności decyzji z powodu skierowania jej do osoby niebędącej stroną wymaga rozważania, czy adresat decyzji słusznie został uznany za stronę postępowania administracyjnego.

Wskazać należy, że podstawę nałożenia na [...] obowiązku uiszczenia należności pieniężnej w wysokości [...] zł, stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych, przyjętą przez Prezesa UOKiK stanowił art. 494 § 1 i 2 k.s.h.

Skarżąca kwestionując stanowisko organu podniosła szereg zarzutów odnoszących się do jej legitymacji do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych próbek zakwestionowanych produktów opartych na twierdzeniu, że nie była "kontrolowanym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, gdyż podmiot, który wprowadzał do obrotu zakwestionowane produkty i został poddany kontroli urzędowej przejęła już po wystąpieniu po przeprowadzeniu kontroli przez inspektorów Inspekcji Handlowej i badań laboratoryjnych. Wskazała, iż przed dniem przejęcia [...] Spółki z o.o. przez skarżącą ([...] listopada 2012r.) nie doszło do wydania wobec spółki przejmowanej ([...]) decyzji na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Skarżąca podniosła, że nie przejęła posiadania kwestionowanych produktów od [...] Sp. z o.o. zaznaczając, że okoliczność przejęcia towaru nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy, a skarżąca do tej okoliczności nie mogła się nawet ustosunkować na etapie postępowania administracyjnego, gdyż powołanie się na tę okoliczność nastąpiło dopiero w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.

Zdaniem Prezesa UOKiK, przedmiotem sukcesji uniwersalnej, o której mowa w art. 494 § 1 k.s.h. są nie tylko uprawnienia administracyjnoprawne wymienione w art. 494 § 2 k.s.h., ale także obowiązki. Wyłączenie sukcesji uniwersalnej spółki przejmującej bądź nowo zawiązanej, po spółce przejmowanej (łączących się spółkach) w sferze praw i obowiązków administracyjnoprawnych musi wynikać albo z wyraźnego przepisu ustawy, albo z treści decyzji administracyjnej. Charakterystyczne jest przy tym, że decyzją wyłączającą sukcesję administracyjnoprawną może być wyłącznie decyzja, której przedmiotem jest udzielenie zezwolenia, koncesji albo ulga.

Prezes UOKiK uznał, że w świetle powyższego [...] Sp. z o.o. w [...] przejmując [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w drodze sukcesji uniwersalnej stała się też posiadaczem zakwestionowanych filetów z dorsza i mintaja, które w dniu przejęcia znajdowały się w magazynie przejętej spółki. Możliwość uchylenia się od związanych z tym obowiązków istniałaby tylko wówczas, gdyby tak stanowiła ustawa o jakości handlowej lub Kodeks spółek handlowych.

W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane przez NSA granice rozpoznania sprawy w zakresie badania przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na następujące pytanie: ,,Czy Spółka [...] odpowiada na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej za czyn własny – wobec tego, że przejęła posiadanie spornych produktów, a następnie wprowadzała je do obrotu, czy też za czyn swojego poprzednika prawnego spółki [...], u której przeprowadzono kontrolę, znaleziono sporne produkty, zbadano je i stwierdzono, że nie spełniają warunków zawartych w przepisach o jakości spożywczej artykułów rolno – spożywczych. Od odpowiedzi na to pytanie zależy niewątpliwie także zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.

Sąd rozpoznając ponownie sprawę podziela stanowisko organu, iż w badanym przypadku chodziło o uzasadnienie przejęcia odpowiedzialności poprzednika prawnego w drodze sukcesji generalnej, w zakresie praw i obowiązków administracyjnoprawnych. Zauważyć należy, iż na gruncie art. 494 § 1 i 2 k.s.h. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, która w tym zakresie odwołuje się do "kontrolowanego", mówiąc o sukcesji, należy de facto odnieść się do odpowiedzialności za cudzy delikt prawa administracyjnego.

Skarżąca kwestionując swoją odpowiedzialność za koszty badań laboratoryjnych wskazała, że nie była "kontrolowanym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, gdyż już po przeprowadzeniu kontroli przez inspektorów Inspekcji Handlowej przejęła podmiot, który wprowadził do obrotu ww. produkty i który został poddany kontroli urzędowej. Przed dniem przejęcia [...] Spółki z o.o. przez skarżącą ([...] listopada 2012r.) nie doszło także do wydania wobec Spółki przejmowanej ([...]) decyzji w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej. Skarżąca uznała także za nieuprawnione twierdzenie organu, że jako rezultat następstwa prawnego skarżącej po [...] Spółce z o.o. doszło do następstwa proceduralnego oraz i że z chwilą przejęcia Spółki [...] postępowanie wszczęte wobec spółki przejętej przekształciło się na mocy art. 30 § 4 k.p.a. w postępowanie wobec spółki [...].

Zdaniem Sądu powyższa ocena prawna jest tylko częściowo prawidłowa tj. w zakresie w jakim skarżąca uznała, iż nie jest w tym przypadku podmiotem "kontrolowanym". W pozostałym zakresie należy jednak przyznać rację organowi odnośnie następstwa prawnego skarżącej powodującego przejście na nią odpowiedzialności za wskazane koszty badań laboratoryjnych.

Zgodzić się należy z poglądem NSA w cytowanym wyżej wyroku, iż w orzecznictwie i doktrynie istnieje powszechnie akceptowany pogląd, że prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym są nieprzenaszalne. Przyjmuje się bowiem, że art. 494 § 1 k.s.h. ustanawia zasadę pełnej sukcesji uniwersalnej w zakresie praw i obowiązków cywilnoprawnych, pracowniczych i organizacyjnych. Podkreśla się także, że w prawie administracyjnym obowiązuje zasada, że prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym są związane z osobą, dla której zostały ustanowione i zasadniczo nie są one przenoszalne, zaś zmiana tej reguły wymaga ustanowienia wyraźnej normy prawnej, tak jak ma to miejsce w przypadku ograniczonej sukcesji administracyjnej przewidzianej w art. 494 § 2 k.s.h.

NSA wskazał także, iż zasada ograniczonej sukcesji administracyjnej polega na tym, że, co do zasady, na spółki sukcesorki przechodzą z dniem połączenia: zezwolenia, koncesje, ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej lub którejkolwiek ze spółek łączących się w trybie fuzji. Sukcesja administracyjnoprawna w odróżnieniu od cywilnoprawnej, która zawsze musi być pełna, ma ograniczony charakter. Ograniczenie przejścia zezwoleń na nowe spółki może wynikać z przepisów ustawy albo gdy decyzja o przyznaniu tak stanowi. Wskazuje się także na możliwość ograniczenia wspomnianej sukcesji poprzez wniesienie sprzeciwu przez organ, który udzielił koncesji (zezwolenia) oraz termin, o którym mowa w art. 618 k.s.h. (por. A. Kidyba Kodeks spółek handlowych. Komentarz, LEX/El., 2016).

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącej naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo wystąpienia w tym przypadku przesłanki nieważności, wskazać należy, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy - Prezes UOKiK decyzją z [...] maja 2013 r. stwierdził nieważność decyzji [...][...] z [...] grudnia 2012 r., z uwagi na okoliczność, iż decyzja ta została wydana po wcześniejszym ([...] listopada 2012 r.) przejęciu spółki na podstawie art. 494 § 1 k.s.h. przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Następnie [...][...], po zawiadomieniu przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] następcy prawnego [...] Sp. z o.o., o wstąpieniu do postępowania administracyjnego w sprawie uiszczenia należności pieniężnej w kwocie stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek filetów [...] i [...]. Decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie, zobowiązał przedsiębiorcę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], do uiszczenia [...] zł, jako równowartości kosztów badań laboratoryjnych próbek filetów [...] i [...].

Organ I instancji obciążył zatem kosztami badań laboratoryjnych skarżącą jako następcę prawnego, zaś skarżąca składając odwołanie od tej decyzji prezentowała stanowisko, że jest następcą prawnym przejętej spółki i ma legitymację do zaskarżenia tej decyzji. Niezasadne jest zatem stanowisko skarżącej, iż organ wydał decyzję bez powołania się na przepis art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej.

W kontekście zastosowania art. 494 § 2 k.s.h., w przypadku gdy ma miejsce następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna), która polega na tym, że sukcesor wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub część prawnie wyodrębnionego majątku poprzednika, spółka przejmująca prowadzi sprawy niezakończone i w tym zakresie kontynuuje działalność swojego poprzednika prawnego. "Prowadzenie spraw" należy przy tym rozumieć szeroko, mogą tu wchodzić w grę zarówno czynności sądowe, jak i pozasądowe, w tym administracyjne, związane z prowadzeniem przejętego przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt: II OSK 1113/15).

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd prawny Sądu Najwyższego, zawarty w wyroku z dnia 6 kwietnia 2017 r. o sygn. akt: III SK 15/16. Sąd Najwyższy dokonując wykładni art. 494 § 2 k.s.h. wskazał m.in., iż przepis ten należy traktować jako istotny wyjątek od zasady braku sukcesji praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. W wyroku tym odwołał się także do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (wyrok w sprawie C-343/15), w zakresie administracyjnych kar pieniężnych przejmowanych przez następców prawnych. W ocenie Sądu Najwyższego, nie narusza zasady indywidualizacji odpowiedzialności w obszarze praw i obowiązków administracyjnych, w przypadku nałożenia kary na podmiot przejmujący, gdy dany delikt lub inna okoliczność powodująca określoną sankcję administracyjną powstaną jeszcze przed przejęciem, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Wskazać należy także na przepisy ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), które na mocy art. 40a ust. 8 ustawy o jakości handlowej mają zastosowanie w przedmiocie kar pieniężnych. Przepisy działu III tej ustawy (art. 93 par 1 i 2 określają zasady sukcesji podatkowej, zgodnie z którymi następca prawny przejmuje zobowiązania publiczno-prawne o charakterze daninowym, stanowiące dochód budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy te znajdują odpowiednie zastosowanie, a więc w takim zakresie nieuregulowanym w ustawie o jakości handlowej i w jakim nie określają tego odrębne przepisy i nie przeczy temu natura rzeczy. Mając na uwadze fakt, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zobowiązaniem pieniężnym o charakterze administracyjnym, stanowiącym dochód budżetu państwa oraz brakiem innej regulacji mogącej mieć w takim przypadku bezpośrednie zastosowanie, zastosowanie znajdują ww. przepisy Ordynacji podatkowej, stanowiące niejako lex specjalis i tym samym wyjątek od zasady braku sukcesji praw i obowiązków o charakterze administracyjnym, o którym mowa w art. 494 § 2 k.s.h. Podobnie należy traktować opłatę z tytułu kosztów badań laboratoryjnych, do której jako opłaty charakterze publicznoprawnym, mogą znaleźć zastosowanie także inne przepisy Ordynacji podatkowej.

Reasumując, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została wykazana przesłanka dająca podstawy do uznania odpowiedzialności skarżącej jako następcy prawnego podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno – spożywczych nieodpowiadających wymaganiom w zakresie jakości handlowej (filety z [...]) oraz artykułów rolno – spożywczych zafałszowanych (filety z [...]), a w konsekwencji obarczenie strony kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło także do rażącego naruszenia prawa przejawiającego się w dokonanej wykładni art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji handlowej.

Mając powyższe na uwadze uznać należało za nieusprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. w zw. art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, poprzez nałożenie opłaty na skarżącą, w sytuacji gdy odpowiedzialność określona w przepisach prawa materialnego może być przypisana "kontrolowanemu" podmiotowi, który dokonał naruszenia.

Z tych też powodów, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.