Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 890/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 a
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "minister", "organ") nr [...] z [...] marca 2023 r. wydana na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 200, z póżn. zm.) w związku z art. 8a ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.1626 z późn. zm., dalej również jako: "ustawa zaopatrzeniowa", "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy"), utrzymująca w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] czerwca 2021 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec T. B. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") art. 15c, art. 22a i art 24a ustawy zaopatrzeniowej.

II. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

1. T. B. wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r., uzupełnionym pismem z [...] października 2017 r., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. We wniosku wskazał, iż służba, którą pełnił w okresie od [...] lipca 1986 r. do [...] lipca 1990 r. trwała krótko

w stosunku do długości dalszej służby. Po 12 września 1986 r. pełnił służbę rzetelnie, wykonując powierzone obowiązki jako konwojent osób aresztowanych

i zatrzymanych, a następnie zabezpieczając procesy o podwyższonym ryzyku jako funkcjonariusz policji sądowej w [...]. Podczas służby po 1990 r. nie był karany sądownie ani służbowo.

2. Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2021 r. organ odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy, w uzasadnieniu wskazując, iż wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od [...] lipca 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 4 lat i 1 miesiąca, podczas gdy całkowity czas służby wyniósł 22 lata, 10 miesięcy i 22 dni (vide pismo IPN Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – informacja o przebiegu służby nr [...]). Ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] został zwolniony [...] maja 2008 r., nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu, nie sposób było uznać, iż należało zastosować wobec skarżącego uprawnienie przewidziane

w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, albowiem znaczna część jego służby była pełniona na rzecz totalitarnego państwa.

3. W dniu [...] lipca 2021 r. skarżący skierował do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z [...] czerwca 2021 r. podnosząc, iż pierwotne postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, niekompletny, nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego, organ nie dokonując wnikliwej analizy sposobu pełnienia przez niego służby, uznał, iż sam fakt jej pełnienia przed zmianą ustroju – bez względu na to, czy charakteryzowała się ona bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań

i funkcji państwa totalitarnego, czy też ograniczała się do zwykłych, standardowych działań, uzasadnia odmowę wyłączenia zastosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący wskazał, iż w okresie od 1 lipca 1986 r. do 31 lipca 1990 r. (4 lata i 1 miesiąc) pełnił służbę jako kurier poczty specjalnej w wydziale łączności, w którym nie miał kontaktów

z funkcjonariuszami SB, mimo iż formalnie wydział ten podlegał pod SB. Praca, którą wykonywał, polegała głównie na przewożeniu dokumentów w zaplombowanych workach, zaś treść korespondencji nigdy nie była mu znana. Nigdy nie współpracował z funkcjonariuszami SB i nie należał do PZPR, mimo nacisków na to ze strony przełożonych. W 1990 r. przeszedł pozytywną weryfikację

i w okresie od [...] sierpnia 1990 r. do [...] maja 2008 r. (17 lat i 10 miesięcy) pełnił służbę jako konwojent osób zatrzymanych i aresztowanych. Obowiązki służbowe zawsze wypełniał zgodnie z prawem i etyką zawodową. Nigdy nie toczyło się wobec niego postępowanie karne ani dyscyplinarne, czego potwierdzeniem było pobieranie przez niego dodatku służbowego za wzorową służbę i należyte wykonywanie obowiązków. Odnosząc się do decyzji nr [...] z [...] czerwca 2021 r. skarżący wskazał, iż okres pełnienia przez niego służby przed przemianami ustrojowymi, wyliczony przez organ jako 17,8% całego okresu służby, był krótkotrwały (nie obejmował nawet 1/4 całkowitego okresu służby).

4. Decyzją nr [...] z [...] marca 2023 r. Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej

w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Jedynie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc ww. okoliczności do sytuacji skarżącego organ wskazał, iż w związku z faktem, że znaczna część służby ww. pełniona była na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, tym samym nie można mówić o krótkotrwałości służby, a zatem nie została spełniona pierwsza przesłanka wskazana [pic]w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto stwierdzono, że obie przesłanki ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie, a zatem niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej. T. B. pełnił służbę

w okresie od [...] lipca 1985 r. do [...] maja 2008 r., tj. przez 22 lata, 10 miesięcy i 22 dni, z czego służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od [...] lipca 1986 r. do [...] lipca 1990 r., tj. przez 4 lata i 1 miesiąc. Dodatkowo do wysługi emerytalnej wliczono ww. okres zasadniczej służby wojskowej, tj. 2 miesiące i 7 dni (od [...] maja 1985 r. do [...] lipca 1985 r.). Skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 4 lata i 1 miesiąc, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały, bowiem trudno tu – w opinii organu - mówić o "chwilowości" czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". Wskazany okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno

w ujęciu bezwzględnym — długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym — stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Czteroletniego okresu służby nie można bowiem uznać za krótkotrwały. Organ podniósł, iż jak wynika z dokumentów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu za pismami:

z [...] maja 2018 r. oraz [...] września 2021 r. wnioskodawca w podaniu skierowanym do Wydziału Kadr Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] wskazał, iż zwraca się o przyjęcie do służby w milicji obywatelskiej w ramach odbycia służby wojskowej. Następnie skarżący w ramach służby przygotowawczej w MO został przyjęty na stanowisko milicjanta [...],

a następnie mianowany na stanowisko technika Sekcji I Przewodowej Wydziału Łączności i kolejno na stanowisko milicjanta-kuriera Poczty Specjalnej Wydziału Łączności WUSW w [...]. Skarżący nie podjął próby przeniesienia poza struktury SB, lecz funkcjonował w nich, pełniąc służbę jako funkcjonariusz tej formacji. W opinii organu, powyższe przesądza, iż decyzja o podjęciu służby w ww. formacji była w pełni świadoma, dobrowolna i podjęta z rozmysłem. Natomiast sama służba – ze względu na okres jej pełnienia – byłą służbą trwałą. Czas realizacji obowiązków służbowych nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, a strona przez ten okres była dokładnie zaznajomiona ze specyfiką realizowanych zadań i ich charakterem. Nadto, zakończenie wskazanego okresu służby na rzecz totalitarnego państwa z dniem 31 lipca 1990 r. nie wynikało z woli skarżącego, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

Odnosząc się do drugiej z przesłanek, tj. rzetelnego wykonywania zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., organ wskazał, iż każdorazowo ocena musi być opracowana na podstawie charakteru zadań wykonywanych przez funkcjonariusza oraz stopnia zaangażowania w ich realizację. Do dokonania oceny spełniania tej przesłanki przez skarżącego, organ wziął pod uwagę szczególnie dwa stanowiska: 1) Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2018 r., który stwierdził, iż skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji, na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych i wnioskach o mianowanie na kolejne – wyższe stopnie służbowe i stanowiska oraz 2) Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2018 r., z którego również wynika, iż skarżący rzetelnie realizował zadania i obowiązki służbowe, był funkcjonariuszem zdyscyplinowanym, samodzielnym, dyspozycyjnym, chętnie pomagał mniej doświadczonym kolegom. W aktach sprawy brak wzmianek na temat postępowań karnych i dyscyplinarnych. Skarżący awansował i otrzymywał podwyżki do dodatku służbowego. Trzynastokrotnie był nagradzany nagrodami pieniężnymi przez Naczelnika Wydziału Łączności KWP. Wyróżniał się w gronie kurierów doświadczeniem zawodowym i dobrym wywiązywaniem się z obowiązków służbowych. Brak jednak w aktach osobowych skarżącego dokumentów potwierdzających, by otrzymywał jakiekolwiek ordery/odznaczenia państwowe czy odznaki/medale resortowe. Nie stwierdzono również w posiadanych zasobach archiwalnych dokumentów wskazujących na udział skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia tudzież nie były wydawane zaświadczenia uprawniające do podwyższenia emerytury zgodnie

z rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, SG, BOR, SOP, PSP, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i SW (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1611). Narażenie zdrowia i życia wprawdzie stanowi kryterium dodatkowe i nie przesądza o rzetelności wykonywanych obowiązków służbowych, niemniej podnosi wartość rzetelnej służby. Organ zaznaczył, iż przesłanki pełnienia służby w warunkach zagrożenia zdrowia i życia nie sposób wiązać z samym faktem bycia funkcjonariuszem Policji – nie da się wykluczyć przydzielenia funkcjonariusza do pełnienia obowiązków tego rodzaju, że jego zadania nie będą się realnie wiązały

z zagrożeniem zdrowia i życia (vide wyrok WSA z Warszawie z 28 września 2020 r., II SA/Wa 2268/23). W kwestii argumentu podniesionego przez skarżącego, iż jednostka, w której pełnił służbę tylko formalnie podlegała pod SB, organ powołał się na wyroki WSA w Warszawie: z 31 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 748/23, w którym Sąd stwierdził, iż w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej "(... ) wystarczające jest wskazanie, że wnioskodawca pełnił służbę w jednej z enumeratywnie wymienionych w nim instytucji czy formacji, która to służba musi być uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa i organ nie posiada w tym zakresie żadnej swobody. Godzi się zatem przyjąć, iż wystarczający jest sam fakt pełnienia służby w tych instytucjach

i formacjach, natomiast rzeczywisty charakter zadań i obowiązków funkcjonariusza jest obojętny w świetle art. 13b ustawy zaopatrzeniowej" oraz z 20 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 667/19, zgodnie z którym "zaznaczyć należy, że w przepisie art. 13b ustawy zaopatrzeniowej ustawodawca zdefiniował służbę na rzecz totalitarnego państwa według kryterium miejsca pełnienia służby — instytucji, formacji czy jednostki organizacyjnej, w której służba była pełniona, nie zaś według stanowiska lub zakresu obowiązków i czynności tam wykonywanych. Wynika z tego, iż nie ma żadnego znaczenia, na czym polegała służba w jednostkach i formacjach tam wymienionych". Organ odwołał się również do uchwały Sądu Najwyższego z 14 października 2015 r. (III UZP 8/15), w której Sąd w sposób definitywny przesądził aspekt stanowiący istotę zakwalifikowania tychże komórek organizacyjnych do organów bezpieczeństwa państwa. W uchwale tej wskazano, iż osoba, która pełniła w latach 1984-1990 służbę w Zarządzie Łączności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Wydziałach Łączności Wojewódzkich Urzędów Spraw Wewnętrznych, jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa. Pomimo iż ww. uchwała dotyczyła interpretacji art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (aktualny t. j. Dz. U. z 2023 r., poz.1280), to zdaniem organu, niewątpliwie może stanowić również punkt odniesienia przy dokonywaniu analizy art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Wskazane stanowisko Sąd Najwyższy powtórzył w uchwale z 26 maja 2021 r. (I KZP 12/20). Na kanwie prowadzonego postępowania (w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej), organ wskazał, iż Wydział Łączności MSW niewątpliwie stanowił ważne ogniwo dla SB i jego funkcjonariusze realizowali zadania typowe dla reżimu totalitarnego, które z punktu widzenia państwa demokratycznego, są nie do przyjęcia i wzbudzają wyłącznie pejoratywne konotacje.

Skarżący, pełniąc służbę w Wydziale Łączności WUSW w [...] był funkcjonariuszem wykonującym zadania związane z istotą funkcjonowania SB. W jej ramach systematycznie podnosił swoją wiedzę zawodową, awansował, czerpał z tej organizacji przywileje i korzyści materialne, przyczyniając się do jej trwania i rozwoju.

Organ podkreślił, iż istotną okolicznością jest również to, że w służbie po 12 września 1989 r. skarżącemu nie nadano żadnych orderów i odznaczeń państwowych czy resortowych, co pozwala stwierdzić, iż skarżący w służbie nie wyróżniał się osiągnięciami wykraczającymi poza zakres zwykłych obowiązków czy też czynami przynoszącymi znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Ponadto, z akt archiwalnych IPN wynika, iż uregulowanie przez skarżącego stosunku do służby wojskowej nie ograniczyło się jedynie do odbycia zasadniczej służby wojskowej, lecz obejmowało również pełnienie przez niego służby w ZOMO. Organ wskazał, że ZOMO zwane potocznie "bijącym sercem PZPR" zostało powołane po pierwszym

w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej strajku generalnym i krwawo stłumionych przez wojsko i milicję demonstracjach ulicznych, czyli podczas "[...]". Podkreślić zatem należy, że ZOMO sformowano do pacyfikowania dużych rozruchów ulicznych i szkolono do siłowych i bardzo brutalnych interwencji. Od 1973 r. zaczęto do tej formacji rekrutować poborowych, by odbywali w tych oddziałach zasadniczą służbę wojskową. Byli oni ochotnikami do tej służby z uwagi na: preferencje przy późniejszym staraniu się o przyjęcie do Milicji Obywatelskiej, lepsze warunki niż w wojsku, tj. służbę w miastach, czy brak wyjazdów na ćwiczenia na poligony. Dobrowolne przyjęcie do służby w ZOMO, czyli organizacji, której działania podczas strajków i demonstracji ulicznych ludności cywilnej budzą uzasadnioną negatywną opinię oraz miały na celu utrwalenie ładu totalitarnego, co najmniej, poddaje w wątpliwość wystąpienie w analizowanej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku. Organ przytoczył opinie znajdujące się archiwalnych aktach osobowych skarżącego, z których wynika, iż należał on do ZSMP (Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej); aktywnie działał w Kompanijnym kole ZSMP; jego strona ideowo-moralna nie budzi zastrzeżeń; posiada materialistyczny światopogląd (vide opinia służbowa z [...] maja 1986 r., raport z [...] grudnia 1986 r., opinia służbowa z [...] czerwca 1988 r.). W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ, odwołując się do Encyklopedii PWN, nakreślił rys historyczny i ideowy Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej wskazując, iż wobec członkostwa skarżącego w jej strukturach, nie sposób zakwestionować faktu osobistego zaangażowania w działalność typową i charakterystyczną dla ustroju totalitarnego, sprzeczną ze standardami demokracji.

Organ wskazał, iż okres pełnienia przez skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa został ustalony przez IPN w oparciu o posiadane dane źródłowe, wobec czego rolą organu wydającego zaskarżoną decyzję, nie było weryfikowanie prawidłowości dokumentów udostępnionych przez IPN, w tym zaświadczenia odnośnie okresu służby skarżącego pełnionej na rzecz państwa totalitarnego (powyższe znajduje uzasadnienie w orzecznictwie, vide np. wyrok WSA w Warszawie z 11 marca 2020 r., II SA/Wa 2062/19). Jeżeli skarżący kwestionuje treść wydanej przez IPN informacji o przebiegu służby, winien poinformować o tym IPN, nie zaś kwestionować powyższe w ramach procedury prowadzonej w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z art. 13a ust. 1 ww. ustawy, IPN na wniosek organu emerytalnego sporządza – na podstawie posiadanych dokumentów (akt osobowych) - w terminie 4 miesięcy od otrzymania wniosku i przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby konkretnego funkcjonariusza na rzecz państwa totalitarnego (art. 13b ustawy zaopatrzeniowej). Informacja ta, zgodnie z art. 13a ust. 5, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 – do informacji tej nie stosuje się przepisów k.p.a.

W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do kwestii odrębności postępowania prowadzonego w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej i postępowania po ponownym wydaniu decyzji przez organ rentowy (Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA), od której służy odwołanie do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Podsumowując, organ stwierdził, iż uprawnienie wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter zupełnie wyjątkowy i dotyczy osób, w przypadku których krótkotrwałość służby jest niezaprzeczalna, a rzetelność służby - oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami – w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia. Jedynie wówczas można mówić o zaistnieniu nadzwyczajnych, wskazanych w ustawie okoliczności, które – w opinii organu - nie zaistniały w sprawie skarżącego.

III. 1. Na powyższą decyzję skarżący w dniu 28 marca 2023 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) zaliczenie wydziałów łączności do Służby Bezpieczeństwa – jako bezprawne

i sprzeczne z Konstytucją RP;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, polegające na arbitralnym obniżeniu przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co narusza zasady: ochrony praw nabytych, sprawiedliwości społecznej, zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz nie działania prawa wstecz, co wynika z zasad demokratycznego państwa prawnego;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez arbitralne obniżenie przysługującego skarżącemu świadczenia emerytalnego, co stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 oraz 47 Konstytucji RP

w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu godności, prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prywatności, poszanowania życia rodzinnego skarżącego poprzez przyjęcie, iż służba skarżącego stanowiła "służbę na rzecz państwa totalitarnego", a tym samym przypisanie mu winy za działania związane

z naruszaniem praw człowieka, których dopuszczali się przedstawiciele niektórych organów PRL i funkcjonariusze PRL, do czego skarżący w żaden sposób się nie przyczyniał;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na dyskryminującym i nieuzasadnionym zróżnicowaniu uprawnień majątkowych skarżącego wynikających ze służby po 1990 r. i obniżeniu świadczeń emerytalnych należnych mu z tytułu tejże służby;

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na zastosowaniu represji bez wykazania winy indywidualnej, zastąpienie

w tym zakresie władzy sądowniczej władzą ustawodawczą i odwróceniu zasady domniemania niewinności przez uznanie wszystkich funkcjonariuszy będących w służbie przed 31 lipca 1990 r. za winnych działań zasługujących na penalizację.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie świadczenia emerytalnego w dotychczasowej wysokości oraz

o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując, iż w jego przypadku ogólna wysługa do świadczenia emerytalnego wynosi 23 lata. W okresie od 1986 do 1990 r. skarżący pracował jako kurier poczty specjalnej, będąc szeregowym pracownikiem, nie pełniąc żadnych funkcji kierowniczych, nie współpracując z SB. Skarżący podał, iż nigdy nie należał do PZPR, mimo nacisków ze strony przełożonych. W latach 1990 – 2008 pełnił służbę jako konwojent zatrzymanych i aresztowanych, a następnie jako funkcjonariusz policji sądowej

w [...]. W maju 2008 r. przeszedł na emeryturę. Powierzone obowiązki wykonywał zgodnie z prawem, etyką zawodową i zasadami moralnymi, służąc wyłącznie Ojczyźnie. Nie był karany sądownie ani dyscyplinarnie. Odnosząc się do pracy w wydziale Łączności KWMO, jaką skarżący pełnił od lipca 1986 r., wskazał on, iż została błędnie zakwalifikowana jako służba na rzecz państwa totalitarnego. Skarżący podniósł, iż nie był szkolony i nie wykonywał czynności operacyjno-technicznych, o których mowa w art. 13b ust. 1 pkt 5 ustawy zaopatrzeniowej.

2. W pisemnej odpowiedzi na skargę z 4 maja 2023 r. organ wniósł o oddalenie skargi.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, t.j., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach,

w których zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

2. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] czerwca 2021 r., wydano z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 t.j., dalej: "k.p.a.") , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3. Zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz.1729), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a

w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

3. Jak już wielokrotnie zaznaczał Naczelny Sąd Administracyjny, definicja ustawowa "służby na rzecz totalitarnego państwa", o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, przedstawia się jako kryterium wyjściowe dla analizy sytuacji prawnej indywidualnych funkcjonariuszy, mające w istocie konstrukcję domniemania o istnieniu podstawy prawnej do obejmowania wszystkich funkcjonariuszy, pełniących służbę w czasie i miejscach wskazanych w ustawowej definicji, restrykcyjnymi unormowaniami w zakresie ustalania wysokości świadczeń

z zaopatrzenia emerytalnego. Domniemanie to może być obalone w konkretnym stanie faktycznym, między innymi z uwagi na charakter i rodzaj wykonywanych czynności, których nie można ocenić negatywnie (vide wyroki NSA:

z 24 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4747/21, z 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21, z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3026/21 i z 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 532/20 – niepublikowane; dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl).

Regulację zawartą w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy rozumieć jako instrument prawny, w który wyposażono ministra właściwego do spraw wewnętrznych po to, by wszechstronnie zbadał sprawę określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten - objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" - w istocie jest osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie rygorystycznych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie

w odniesieniu do osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego zadań

i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie.

Wobec powyższego, art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zawiera jedną przesłankę, tj. "szczególnie uzasadniony przypadek", którą należy rozważać

z uwzględnieniem kryteriów pomocniczych, tj. "krótkotrwałość służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Kryteria te, poprzez zwrot "ze względu na", wyłącznie dookreślają treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", nie stanowiąc oddzielnych przesłanek stwierdzenia takich "przypadków". Brak spełnienia któregoś z kryteriów opisanych w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie wyłącza więc automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", lecz wymaga ustalenia, czy służba określonej osoby, mimo tego że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kilkakrotnie, stwierdzając w uzasadnieniu tak zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji, że art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zawiera dwie przesłanki formalne, które muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie jednej z nich powoduje, że sprawa nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku, a także, że w przypadku skarżącego nie można w ogóle mówić o krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego, nawet przy rzetelności służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., dokonał błędnej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy. Zasadniczym elementem stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej w oparciu o przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest ustalenie, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych

i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że konieczne jest badanie konkretnych spraw określonych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje - w zakresie statusu istotnego

z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań

i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego (vide wyroki NSA: z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21, z 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21 – niepublikowane; https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

4. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że ani eksponowana przez organ długość służby skarżącego (okres służby na rzecz totalitarnego państwa obliczony przez organ jako prawie 18% całkowitej służby), ani wynikające z akt osobowych skarżącego, okoliczności dotyczące podwyższenia uposażania zasadniczego, przyznania dodatku służbowego i operacyjnego, nie świadczą o jego bezpośrednim zaangażowaniu w realizację zadań państwa totalitarnego. Również fakt pełnienia służby w Wydziale Łączności WUSW w [...], mimo wskazania przez organ, iż wydział ten z zasady wykonywał zadania związane z istotą funkcjonowania SB, nie jest dowodem na to, że skarżący jako funkcjonariusz realizował inne zadania niż typowe czynności podejmowane

w ramach służby publicznej. Podobnie, wskazanie w opiniach służbowych sporządzanych w okresie 1986 - 1988, że skarżący był funkcjonariuszem zdyscyplinowanym, sumiennym, starannym, nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że działalność skarżącego nie była działalnością sprowadzającą się do zwykłych, standardowych czynności, jakie były podejmowane w ramach służby publicznej. Także stwierdzenie, iż skarżący prezentuje niebudzącą zastrzeżeń postawę ideową, społeczno-polityczną i moralną oraz posiada "materialistyczny światopogląd" (vide opinia służbowa z 12 marca 1987 r., k. 104 akt administracyjnych) nie może stanowić podstawy do przypisania skarżącemu osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Zwłaszcza, iż zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w uzasadnieniu utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] czerwca 2021 r., organ nie odniósł się do szeregu innych informacji, również zawartych w znajdujących się w aktach administracyjnych opinii służbowych dotyczących osoby skarżącego. I tak - organ zasadniczo, poza samym przywołaniem tegoż, nie odniósł się w ogóle do treści pisma Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2018 r., L.dz. [...], adresowanego do Dyrektora Biura Kadra, Szkolenia i Organizacji MSWiA, z którego wprost wynika, iż w ocenie KGP skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, na co wskazują opinie służbowe i wnioski o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, brak również dokumentów potwierdzających udział skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Ponadto, organ nie odniósł się w sposób należyty do wszystkich informacji znajdujących się w przekazanej przez IPN indywidualnej karcie przeglądu kadrowego, w szczególności do wpisu z 1989 r., z którego wynika, iż funkcjonariusz, po zatwierdzeniu na funkcjonariusza stałego, nie wywiązywał się z podjętych zobowiązań związanych z kontynuowaniem nauki w szkole średniej. Jego absencja w pracy w 1989 r. wyniosła 4 miesiące. Z obowiązków wykonywał się w sposób nierzetelny i niezdyscyplinowany. Nadto, wymierzono mu karę nagany w związki z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwym. Przeprowadzono rozmowę ostrzegawczą o nieprzydatności na zajmowanym stanowisku (vide k. 99 akta administracyjnych).

Odnosząc się do okresu szkolenia skarżącego w [...] WUSW w [...], organ pominął, iż z "charakterystyki słuchacza" wynika, że skarżący niczym szczególnym się nie wyróżniał. Został oceniony jako mało stanowczy i mało zdyscyplinowany (vide k. 105 akt administracyjnych).

Z opinii służbowej z [...] czerwca 1986 r. wynika zaś, iż skarżący jest zdyscyplinowany, lecz mało odpowiedzialny, nie wykazuje inicjatywy, nie posiada zdolności organizatorskich ani wysokich aspiracji zawodowych. Do jego obowiązków należało zabezpieczanie przesyłek, obsługa tras kurierskich na terenie województwa i wymiana poczty w placówkach Poczty Sądowej. Z obowiązków wykazywał się dostatecznie, lecz wymagał stałej kontroli ze strony współpracowników. Nie posiadał szczególnych osiągnięć. Został oceniony najniżej na tle pozostałych pracowników. Posiadane cechy osobowe wpływają ujemnie na jakość i dokładność wykonywanej pracy (vide opinia za okres służby [...] lipca 1985 r. – [...] czerwca 1988 r., pominięta przez organ milczeniem).

5.

Nie można również tracić z pola widzenia, że decyzja wydawana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy jest tzw. decyzją uznaniową. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, działając w granicach wyznaczonych normatywną podstawą materialnoprawną, jest bowiem upoważniony na ostatnim etapie stosowania tej normy do wyboru jednego z dwóch ustawowo dopuszczalnych rozstrzygnięć sprawy, tj. do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy bądź do odmowy wyłączenia stosowania tych przepisów. Warunkiem prawidłowego zastosowania właściwie wyłożonej normy prawa materialnego zawartej w art. 8a ust. 1 ustawy jest uprzednie należyte ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji minister właściwy do spraw wewnętrznych musi zatem kierować się, określonymi w k.p.a., ogólnymi zasadami postępowania oraz przepisami określającymi jego obowiązki

w postępowaniu dowodowym. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. w toku postępowania powinnością organu jest zatem stanie na straży praworządności i podejmowanie

z urzędu lub na wniosek stron wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje zaś do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zebrane przez organ administracji dowody podlegają ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, która nakazuje jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a.) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Na zakończenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, że nie jest prawidłowe stanowisko organu administracji odnośnie tego, że jest on związany treścią informacji o okresie służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, sporządzonej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, na co powołał się organ w treści uzasadnienia (vide k. 125-126 akt administracyjnych). Właściwe rozumienie i wykładnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznacza także to, że informacja z IPN, o której mowa w art. 13a ustawy, nie stanowi, niepodważalnego i ostatecznego orzeczenia przesądzającego kwestie związane z pełnieniem służby przez byłego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa. W istocie, co wynika z treści art. 13a ust. 1 ustawy, taka informacja ma jedynie charakter dokumentu urzędowego potwierdzającego fakt oraz okres służby w wymienionych w art. 13b ustawy instytucjach i formacjach i nie przesądza o tym, czy służba w tym okresie miała charakter realizacji zadań polegających na bezpośrednim zaangażowaniu

w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru. Informacja sporządzana na podstawie art. 13a ustawy stanowi zatem dokument urzędowy. Zgodnie zaś z art. 76 § 1 i 2 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania lub inne podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.). Należy przy tym zauważyć, że k.p.a. nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W razie zaś obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie (vide np. wyroki NSA z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1631/19, sygn. akt I OSK 1711/19 i sygn. akt I OSK 2125/19).

6. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie orzekając w tej sprawie zastosuje się do wytycznych Sądu zawartych w niniejszym wyroku. Organ dokona wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w sposób wywiedziony

w uzasadnieniu wyroku, weźmie pod uwagę, że służba "na rzecz" państwa nie musi być tożsama ze służbą pełnioną w okresie istnienia tego państwa

i w ramach istniejących w tym państwie organów i instytucji. Nie każde bowiem nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie ze zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji (vide wyroki NSA: z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 2470/21, z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4747/21, z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Formalna przynależność do określonych organizacji nie może być traktowana jako równoznaczna

z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Ponownie rozpatrując sprawę, dokona wnikliwej oceny, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. W tym celu organ, przede wszystkim, powinien przywołać wszystkie fakty dotyczące służby skarżącego, wziąć pod uwagę charakter pełnionej służby i warunki jej pełnienia oraz rozważyć też argumenty podnoszone przez skarżącego. Następnie organ dokona oceny, czy skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu oraz wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną.

7. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" oraz art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2021 r. Sąd nie mógł - mimo wniosku skarżącego – orzec o zmianie zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie świadczenia emerytalnego w dotychczasowej (pierwotnie naliczonej) wysokości.

W sprawie nie znajdzie zastosowania art. 145a § 1 p.p.s.a. Decyzja w przedmiotowej sprawie ma bowiem charakter uznaniowy. Tym niemniej, organ związany będzie oceną prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.

8. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ skarżący nie wykazał ich poniesienia. Nadto, w sprawie niniejszej skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. "d" p.p.s.a.).