Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3098/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 5 ust. 1 pkt 2, § 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 268/18 w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 268/18, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę E. D. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z [...] sierpnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2016.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd podał, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy prawidłowości dokonania ustaleń faktycznych, które miały wpływ na wydane decyzje w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016 r. wobec skarżącej.

Sąd stwierdził, że z akt sprawy wynika, że działka A2 była określona w planie działalności rolno-środowiskowo-klimatycznej jako trwały użytek zielony na powierzchni 0,70 ha, a nadto do przedmiotowej działki rolnej skarżąca podjęła zobowiązanie ekologiczne na mocy decyzji z [...] czerwca 2016 r. na powierzchnię 0,70 ha. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca nie zachowała na całości przedmiotowej działki trwałych użytków zielonych. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącej na działce rolnej A2 - trwałe użytki zielone (powierzchnia deklarowana 0,70 ha) stwierdzono bowiem, że na powierzchni 0,09 ha występują samosiejki drzew i chwastów wieloletnich oraz brak śladów prowadzenia zabiegów agrotechnicznych.

W ocenie Sądu bezzasadne jest twierdzenie strony, że przy założeniu, że chwasty wieloletnie i samosiejki drzew rosnące na działce A2 miałyby trzy lata lub więcej w chwili kontroli na miejscu (wrzesień 2016 r.), i według organu "użytku" takiego, nie można zakwalifikować jako TUZ - to z pewnością półtora roku wcześniej, w roku złożenia pierwszego wniosku o płatność (2015 r.) użytek ten również nie mógł być TUZ- em. Po pierwsze niezrozumiałe jest założenie, że chwasty wieloletnie mają więcej niż dwa lata. Po drugie co do samosiejek nie ma wskazania, że muszą być wieloletnie. Istotne jest natomiast, czego zabrakło wobec pow. 0,09 ha, wymóg utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Występowanie zaś wieloletnich chwastów oraz samosiejek, jak słusznie zauważył organ odwoławczy wskazywało na brak śladów prowadzenia zabiegów agrotechnicznych. Zatem organ prawidłowo dla stwierdzonej niezgodności zastosował kod pokontrolny E_12_ o, który oznacza, że rolnik przekształcił występujące w gospodarstwie rolnym trwałe użytki zielone (TUZ) i pastwiska trwałe w rozumieniu art. 4 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013).

Sąd za bezzasadny uznał zarzut naruszenia § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 370, dalej: rozporządzenie ekologiczne), bowiem jak ustalono podczas kontroli na miejscu, stwierdzono przekształcenie występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych, wskutek czego organ odwoławczy prawidłowo ustalił niespełnienie przez skarżącą obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego, co bezpośrednio wiąże się z koniecznością zastosowania kwestionowanego § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym, jeżeli rolnik przekształcił którykolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych lub nie zachował któregokolwiek z określonych w planie działalności ekologicznej elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, płatność ekologiczna przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20%.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że doszło do naruszenia wymogu określonego w § 5 ust. 1 pkt 5 i dlatego zastosowano kod nieprawidłowości E_3 w - niedopuszczalny wypas po zakończeniu okresu wegetacyjnego.

Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli na miejscu nie są zasadne. Sąd nie miał wątpliwości, co do rzetelności i legalności przeprowadzonej kontroli. W związku z tym, że raport jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania [art. 76 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.)], stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca skorzystała z prawa wniesienia zastrzeżeń, które zostały rozpatrzone. Podobnie należało ocenić także zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego.

Sąd nie miał wątpliwości, co do rzetelności i legalności przeprowadzonej kontroli na miejscu. Jej wyniki potwierdziły, że skarżąca nie zachowała na całości przedmiotowej działki trwałych użytków zielonych, wobec powyższego odpowiedzialność za nieprawidłową deklarację ponosi skarżąca.

W ocenie Sądu, organy obu instancji postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i prawidłowo, w wyczerpujący sposób rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżąca nie przedstawiła dowodów przeciwnych, które podważałyby trafność tych ustaleń. Takimi dowodami nie są w ocenie Sądu, pomiary dokonane przez geodetę. Pomiary dokonywane w ramach kontroli mają na celu ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo. Ustalenie tej powierzchni nie mieści się natomiast w uprawnieniach geodety. Niewątpliwie powierzchnia użytkowana rolniczo nie musi pokrywać się z ewidencyjną powierzchnią gruntów rolnych.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi, jakoby organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego i zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej, nie naruszono art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia art. 11 k.p.a.

Skarżąca skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez akceptację dla naruszenia przez organ zasady swobodnej oceny dowodów/wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie podczas oceny materiału dowodowego faktu, że w gospodarstwie skarżącej nigdy nie doszło do pomniejszenia obszaru trwałych użytków zielonych, a jedynie do błędnego ich zmierzenia, w wyniku czego niesłusznie utrzymano w mocy wadliwą decyzję i doszło do oddalenia skargi, zamiast jej uwzględnienia;

2) art. 3 § 1 i § 2 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, w konsekwencji zaakceptowania w procesie oceny legalności decyzji faktu, że organ oparł swe rozstrzygnięcie na nieprawidłowo zinterpretowanych przepisach rozporządzenia, w szczególności niezasadnie przyjął, że § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego dopuszcza zastosowanie sankcji w przypadku przedeklarowania powierzchni TUZ, a nie jej pomniejszenia na skutek przekształcenia.

2. prawa materialnego, a mianowicie naruszenie przepisu § 30 ust. 2 w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie, polegającą na błędnym utożsamieniu przedeklarowania wnioskowanej do płatności ekologicznej (RE) powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ) z ich przekształceniem skutkującym nałożeniem 20% sankcji, w rezultacie akceptację dla błędnego przyjęcia przez organ, że wskazanie we wniosku i planie działalności ekologicznej większej powierzchni TUZ, niż rzeczywiście uprawiana, jest równoznaczne z tym, że powierzchnia ta została przekształcona, w konsekwencji czego Sąd błędnie usankcjonował nakładanie przez organ sankcji nie tylko w przypadkach kiedy rolnik faktycznie przekształcił TUZ, ale również w przypadkach gdy rolnik od początku nie posiadał w gospodarstwie deklarowanych powierzchni gruntów spełniających warunki uznania tychże gruntów za trwały użytek zielony (w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013);

Organ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 powołanego przepisu, która w tej sprawie nie wystąpiła.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W tym wypadku należało jednak odstąpić od przyjętej w orzecznictwie zasady i przed rozpoznaniem zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności zbadać zarzut naruszenia prawa materialnego. Wnosząca skargę kasacyjną podniosła zarzut błędnej wykładni § 30 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego przez utożsamienie pojęcia "przedeklarowanie" wnioskowanej do płatności ekologicznej powierzchni TUZ z pojęciem "przekształcenie", czego skutkiem było niezasadne nałożenie 20 % sankcji finansowej.

W stanie prawnym właściwym dla sprawy obowiązywał zakaz przekształcania TUZ.

Zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, jeżeli rolnik przekształcił którykolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych lub nie zachował któregokolwiek z określonych w planie działalności ekologicznej elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, płatność ekologiczna przysługiwała temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20%.

Zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych został wyrażony wprost w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Tak więc, dla rozpoznania tej sprawy istotne znaczenie miało ustalenie znaczenia dwóch wyrażeń, a mianowicie "przekształcać" oraz "trwałe użytki zielone".

Prawodawca unijny jak i krajowy nie zdefiniował pojęcia "przekształcać", co nakazywało odwołać się do powszechnego znaczenia tego słowa. Według SJP PWN "przekształcać" oznacza zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę.

Drugie z tych pojęć zostało zdefiniowane w art. 4 ust. 1 lit. h) powołanego rozporządzenia unijnego. Według tego przepisu za "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" uznaje się grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem, że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także - w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie - grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu.

Wykładając zatem § 30 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego należało przyjąć, że "przekształcenie" TUZ, to nic innego, jak doprowadzenie zadeklarowanego do płatności obszaru do takiego stanu agrotechnicznego, że utracił on właściwy mu charakter. Zatem, mimo podzielenia poglądu wnoszącej skargę kasacyjną co do tego, że nie można utożsamiać tych dwóch pojęć (przekształcać i przedeklarować), to jednocześnie nie można zgodzić się z wnoszącą skargę kasacyjną, że w sprawie doszło do przedeklarowania działki rolnej a nie do jej przekształcenia. Do przedeklarowania działki rolnej dochodzi wówczas, gdy rolnik deklaruje do płatności powierzchnię działki rolnej, położonej na działce ewidencyjnej, większej aniżeli zdefiniowany PEG (maksymalna powierzchnia referencyjna). Taka sytuacja nie miała miejsca w tej sprawie. W czasie kontroli na miejscu inspektorzy terenowi stwierdzili na powierzchni 0,09 ha (deklarowana 0,70 ha) TUZ występowanie wieloletnich samosiejek drzew i chwastów, co niewątpliwie nie odpowiada definicji TUZ. Organ był więc zobowiązany zastosować kod pokontrolny E_ 12_o, co oznacza, że kontrolowany obszar utracił w części pierwotny charakter ze względu na brak prowadzenia na zakwestionowanym obszarze zabiegów agrotechnicznych. W konsekwencji organ był zobowiązany do zastosowania sankcji finansowej, o której mowa w § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego. Natomiast podnoszona przez autora skargi kasacyjnej okoliczność, że rolnik od początku nie posiadał w gospodarstwie deklarowanej powierzchni gruntów spełniających warunki TUZ, może co najwyżej świadczyć o tym, że również we wcześniejszych latach były one nieprawidłowo uprawiane, niezgodnie z kulturą rolną. Trzeba też przypomnieć, że składany w ramach płatności wniosek jest wyrazem wiedzy i woli rolnika, co oznacza, że składając pod nim podpis zapewnia on, że podane we wniosku dane są zgodne z rzeczywistością i że jego wolą jest otrzymanie płatności w wysokości wynikającej z wniosku. Wystąpienie z takim wnioskiem jest również wyrazem zobowiązania się rolnika do dochowania wymaganych przepisami wymogów do otrzymania wnioskowanej płatności. Płatności są przyznawane w celu podwyższenia kultury rolnej w państwach członkowskich oraz zintegrowania obszarów wiejskich. Z tego względu rolnik powinien dołożyć szczególnej staranności przy realizacji podjętych zobowiązań rolnych. Stwierdzenie w późniejszym terminie nieprawidłowości może powodować nałożenie sankcji finansowych. Przestrzeganie wymogów w zakresie TUZ jest związane z tym, że państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do zapewnienia utrzymania odpowiedniego stosunku ilości trwałych użytków zielonych do całkowitego obszaru rolnego. Stosunek ten (zwany "wskaźnikiem referencyjnym") jest corocznie ustalany.

Z powyższych względów chybiona jest argumentacja wnoszącej skargę kasacyjną wskazująca, że skoro inspektorzy terenowi stwierdzili wieloletnie samosiejki drzew i chwastów, to świadczy to o tym, że ta część gruntu nigdy nie była TUZ. Wręcz przeciwnie potwierdza to jedynie prawidłowość dokonanych ustaleń i wyciągniętych z nich wniosków, a mianowicie, że pierwotnym przeznaczeniem zakwestionowanej powierzchni było prowadzenie TUZ. Tym samym za niecelowe należy uznać prowadzenie rozważań na temat względności pojęcia "chwastu".

W sprawie nie wystąpiły również okoliczności pozwalające na odstąpienie od nałożenia sankcji, o których mowa w ust. 3 § 30 rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z określonych w planie działalności ekologicznej elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, w wyniku przeniesienia, w drodze umowy sprzedaży, darowizny lub innej umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, a grunty te nie są objęte zobowiązaniem ekologicznym.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut ujęty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania ujętych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że jest on również niezasadny.

Przeprowadzone przez organ postępowanie nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (tekst jednolity: z 2017 r. Dz. U. poz. 562 ze zm.) "1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

3. Odwołanie od decyzji administracyjnej w sprawie o przyznanie pomocy:

1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania;

2) nie wstrzymuje jej wykonania.

4. W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ, który wydał ostateczną decyzję administracyjną w sprawie o przyznanie pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, może ją zmienić, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw."

Z przepisu tego wynika, że w tym postępowaniu zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązująca organ do pełnego i wszechstronnego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, została zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym, organ nie jest obowiązany do podjęcia (z urzędu lub na wniosek) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W postępowaniu tym obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, które są zobowiązane do przedstawienia dowodów oraz udzielania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie budzą bowiem uzasadnionych wątpliwości ustalenia oraz ich ocena w zakresie nieprawidłowości, stwierdzonych na TUZ. Jak wykazało postępowanie, a czego w istocie nie kwestionuje sama wnosząca skargę kasacyjną (wręcz to potwierdza) na zakwestionowanej części TUZ stwierdzono istnienie wieloletnich samosiejek drzew i chwastów. Ponadto, na podstawie rejestru działań agrotechnicznych, a więc dokumentu prowadzonego przez rolnika, kontrolujący stwierdzili niedopuszczalny wypas koni na TUZ – po zakończeniu okresu wegetacyjnego. Nie można też przyjąć za wiarygodne wyjaśnień wnoszącej skargę kasacyjną, że wytyczona na działce rolnej A/A1/A1a droga była spowodowana nadzwyczajną sytuacją mającą charakter incydentalny (wywóz ściętego drewna z lasu), ponieważ jak wskazał organ I instancji i powtórzył to organ odwoławczy droga była utwardzona o szerokości powyżej 2 m i nie nosiła znamion tymczasowości, co zostało utrwalone w postaci dokumentacji fotograficznej tego obszaru. Poza tym strona we właściwym terminie nie złożyła do BP ARiMR w Białymstoku oświadczenia o zaistniałych okolicznościach. W tej sytuacji organ prawidłowo odmówił stornie przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu, a także prawidłowo ocenił pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.