Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 849/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 33 § 1, art. 54 § 1, art. 67 § 2 i 4, art. 104 § 2 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej – K.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm., dalej – u.p.e.a.) Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia A. spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu i odbiorze ruchomości, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy przypomniał, że w dniu [...] Dyrektor Izby Celnej wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości z tytułu kary pieniężnej nałożonej orzeczeniem z dnia [...] nr [...]. Powyższy tytuł wykonawczy, został przekazany zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi Izby Celnej w W. celem egzekucyjnej realizacji. Odpis tytułu wykonawczego doręczono spółce w dniu [...] lutego 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 31 u.p.e.a. otrzymał od Dyrektora Izby Celnej w W. do realizacji, w ramach rekwizycji, odpis wyżej wymienionego tytułu, celem dokonania czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku spółki znajdujących się na terenie działania Dyrektora Izby Celnej. W dniu [...] kwietnia 2016 r. pracownik organu egzekucyjnego Izby Celnej w B., wykonując czynności egzekucyjne (jako organ rekwizycyjny) dokonał zajęcia pięciu automatów do gier stanowiących własność spółki. Zajęcia dokonano w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w L. Na tę okoliczność sporządzono stosowny protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Odpis tego protokołu doręczono zobowiązanej Spółce w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. pełnomocnik spółki złożył skargę na powyższe czynności egzekucyjne. Zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 u.p.t.u. poprzez zaniechanie określenia wierzyciela w protokole oraz naruszenie art. 67 § 4 pkt 2, poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej oddalił skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu i odbiorze ruchomości.

Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie zaskarżonej czynności. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: naruszenie art. 54 § 5 u.p.e.a. oraz art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na czynności egzekucyjne, podczas gdy organ egzekucyjny zaniechał określenia wierzyciela w protokole, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; naruszenie art. 54 § 5 u.p.e.a. oraz art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi na czynności egzekucyjne pomimo niezawarcia w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera. Pełnomocnik wskazał również, że zgodnie z treścią, obowiązującego w dniu dokonania czynności, rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania – wyznaczono Dyrektora Izby Celnej w S. jako właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do określonych w rozporządzeniu obowiązków. Zdaniem pełnomocnika od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, wierzycielem właściwym na terenie całego kraju jest Dyrektor Izby Celnej w S. i to on powinien być wymieniony jako wierzyciel w protokole z dokonanej czynności egzekucyjnej. Zaskarżona czynność miała miejsce w dniu [...] kwietnia 2016 r., czyli w dacie obowiązywania tegoż rozporządzenia. W ocenie pełnomocnika brak wskazania właściwego wierzyciela powoduje, że dokonana czynność była wadliwa.

Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zauważył, że postanowienie, na które pełnomocnik złożył zażalenie, wydane zostało na podstawie art. 54 u.p.e.a. Jak wynika z art. 54 § 1 i § 4, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, którą wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Postanowienie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne - zgodnie art. 54 § 5 u.p.e.a. - wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Poprzez czynności egzekucyjne - stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Chodzi tu więc o czynności typu wykonawczego. Stąd też w ramach środka zaskarżenia przewidzianego w art. 54 u.p.e.a., rozpatrzeniu podlegają zarzuty odnoszące się do prawidłowości czynności o charakterze wykonawczym organu egzekucyjnego bądź egzekutora, a więc ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonania czynności w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Oceniając prawidłowość działania organu, organ odwoławczy podał, że w myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W myśl art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie go do egzekucji jest więc ustawowym obowiązkiem wierzyciela. Natomiast ustawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego upoważnia i zobowiązuje organ egzekucyjny, zgodnie z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a., do stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie są czynności egzekucyjne - zajęcia i odbioru ruchomości w postaci automatów do gier, przeprowadzone przez Dyrektora Izby Celnej, działającego jako organ rekwizycyjny.

Dalej organ odwoławczy przypomniał, że na podstawie art. 31 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., organ egzekucyjny może zlecić organowi rekwizycyjnemu wykonanie czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku zobowiązanego znajdujących się na terenie działania tego organu. W myśl art. 31 § 1a ww, organ rekwizycyjny wykonuje prawa i obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie zleconych czynności egzekucyjnych. Zasady prowadzenia egzekucji z ruchomości uregulowano w art. 97-109 u.p.e.a. Z przepisów tych wynika, że do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zgodnie z art. 51 § 2 u.p.e.a., egzekutor przywołuje co najmniej dwóch świadków, jeżeli zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. W protokole zajęcia poborca skarbowy zamieszcza opis każdej zajętej ruchomości według cech jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową, o ile przepisy § 2 i 3 nie stanowią inaczej. Po zajęciu ruchomości poborca skarbowy może odebrać ją zobowiązanemu i oddać pod dozór innej osoby lub organu egzekucyjnego, jeżeli zobowiązany nie daje rękojmi należytego przechowania zajętej ruchomości, odmawia podpisania protokołu zajęcia, a także gdy usuwał lub usuwa ruchomości zajęte albo zagrożone zajęciem. Stosownie do art. 67 § 1 u.p.e.a., podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z ruchomości stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Wzór takiego protokołu został określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2310). Elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności wymienione są w art. 67 § 2 u.p.e.a. Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości określona została w art. 67 § 4 u.p.e.a.

Odnosząc powyższe przepisy do stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w oparciu o decyzję z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] wymierzającą spółce w oparciu o art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r. nr 201 poz. 1540 z późn. zm.) karę pieniężną w kwocie 12.000 zł. W momencie wystawiania wskazanego tytułu wykonawczego Dyrektor Izby Celnej był zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym. Późniejsza zmiana przepisów nie miała wpływu na stwierdzenie, że wierzyciel został w tytule wykonawczym podany prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów związanych z czynnościami związanymi z zajęciem ruchomości zobowiązanego, organ odwoławczy stwierdził, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] kwietnia 2016 r. został sporządzony przez pracownika Izby Celnej na obowiązującym druku, określonym w załączniku nr 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości został sporządzony prawidłowo i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy zgodnie z art. 67 § 2 i 4 u.p.e.a. Na protokole tym widnieje pieczęć i podpis pracownika Izby Celnej, który dokonał przedmiotowych czynności zajęcia i odbioru ruchomości oraz podpisy dwóch świadków, zgodnie z wymogami art. 51 § 2 u.p.e.a.

W ocenie organu odwoławczego, bezpodstawny jest podniesiony w zażaleniu zarzut błędnego wskazania w protokole wierzyciela. Zgodnie ze stanem faktycznym, wskazano jako wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w B.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezawarcia w protokole zajęcia ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu oraz które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które poborca odbiera, organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wbrew tym zarzutom, protokół zajęcia zawiera wszystkie niezbędne elementy. Protokół zajęcia i protokół odbioru ruchomości zostały sporządzone jednocześnie. Nie było wiec potrzeby wypełniania w protokole zajęcia rubryki dotyczącej "Adnotacji o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem". Rubryka ta w protokole z dnia [...] kwietnia 2016 r. została przekreślona przez pracownika Izby Celnej sporządzającego przedmiotowy protokół. Zajęcie i odbiór ruchomości przez organ egzekucyjny nastąpiło w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w L. Okoliczność ta wykluczała możliwość pozostawienia zajętych i odebranych ruchomości pod dozorem zobowiązanej spółki lub innej osoby lub podmiotu. Brak zatem było podstaw do zamieszczania w przedmiotowym protokole informacji dotyczącej pozostawienia zajętych ruchomości pod dozorem zobowiązanego lub innej osoby, na brak których to zapisów wskazuje spółka. Co do adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na przepis art. 104 § 2 u.p.e.a. wyjaśnił, że brak było przesłanek i obowiązku umieszczania tego typu informacji w treści przedmiotowego protokołu zajęcia. Odpis sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2016 r. protokołu zajęcia i odbioru ruchomości został przesłany spółce na adres jej siedziby przesyłką pocztową.

W związku z powyższym, uznając zażalenie za niezasadne, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze pełnomocnik spółki zarzucił zaskarżonemu w całości postanowieniu:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, zaś z informacji uzyskanych od jego mocodawcy wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;

3) naruszenie art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że pomimo wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, wierzycielem w stosunku do wszczętych przed tą datą postępowań egzekucyjnych jest organ, który inicjował postępowanie egzekucyjne, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że z dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia wierzycielem zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest Dyrektor Izby Celnej w S., co w konsekwencji winno znaleźć odzwierciedlenie w czynnościach egzekucyjnych podejmowanych w ramach takich postępowań egzekucyjnych;

4) naruszenie art. 6 i 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu niższego stopnia oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik spółki stwierdził, że jeżeli organ egzekucyjny (rekwizycyjny) chce zająć ruchomości zobowiązanego, powinien przed tym ustalić, czy zobowiązany jest na pewno ich właścicielem. Jest to istotne, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i powinna zostać uchylona. W przypadku skarżącej spółki wystąpiła taka sytuacja. Spółka poinformowała pełnomocnika, że zajęte ruchomości nie są jej własnością.

Pełnomocnik podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację, w której wskazuje, że podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, to stanowi to brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r., twierdząc, że stanowisko organów przejawiające się w uznaniu, że pomimo wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, wierzycielem w stosunku do wszczętych przed tą datą postępowań egzekucyjnych jest organ, który inicjował postępowanie egzekucyjne jest błędne. Zdaniem pełnomocnika, prawidłowa wykładnia przepisów rozporządzenia winna prowadzić do wniosku, że z dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia wierzycielem zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jest Dyrektor Izby Celnej w S.

Na poparcie swojego stanowiska, pełnomocnik powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1523/11, komentarz P. Przybysza do art. 67 u.p.e.a. (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, LEX) oraz stanowisko P. Ostojskiego i W. Piątka dotyczące art. 67 u.p.e.a., którzy wskazują na to, że protokół zajęcia powinien być kompletny (P. Ostojski, W. Piątek, Egzekucja administracyjna świadczeń pieniężnych, PRESSCOM sp. z o. o., Wrocław 2014, s. 139).

Naruszenie art. 6 i 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. pełnomocnik uzasadnia obciążaniem przez organy egzekucyjne zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela. Zdaniem pełnomocnika, organ egzekucyjny ma tak przeprowadzić czynności egzekucyjne oraz sporządzić z nich protokół, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości, co do tego, kto jest jego wierzycielem.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] Dyrektor Izby Celnej wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości z tytułu kary pieniężnej nałożonej na skarżącą orzeczeniem z dnia [...]. Tytuł ten został przekazany zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi Izby Celnej w W. do egzekucyjnej realizacji, a jego odpis doręczono spółce w dniu [...] lutego 2016 r. W tytule wykonawczym zawarto pouczenie, że na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia zabezpieczenia prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Mając na uwadze, że spółka otrzymała odpis tytułu wykonawczego w dniu [...] lutego 2016 r., termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu [...] lutego 2016 r. Skarżąca nie skorzystała w tym terminie z przysługującego jej uprawnienia.

W dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. otrzymał od Dyrektora Izby Celnej w W. do realizacji, w ramach rekwizycji, odpis wyżej wymienionego tytułu wykonawczego, w celu dokonania czynności egzekucyjnych w zakresie składników majątku spółki znajdujących się na terenie jego działania. W dniu [...] kwietnia 2016 r. pracownik organu egzekucyjnego Izby Celnej dokonał zajęcia pięciu automatów do gier stanowiących własność spółki. Zajęcia dokonano w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w L. Na tę okoliczność sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Jego odpis doręczono skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Na powyższe czynności egzekucyjne pełnomocnik spółki złożył skargę w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., w której zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 u.p.t.u. poprzez zaniechanie określenia wierzyciela w protokole oraz naruszenie art. 67 § 4 pkt 2, poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego.

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora (...). Zgodnie z art. 54 § 4, skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Podkreślenia wymaga, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, złożonej na podstawie powyższego przepisu, można podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Nie jest możliwe w trybie tego środka podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje więc w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w u.p.e.a., mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych.

Formalne czynności związane z prowadzeniem egzekucji z ruchomości i ich zajęciem opisane są w Rozdziele 6, Oddziale 1, w przepisach art. 97 – 103 u.p.e.a. Wynika z nich, że do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony. Poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej zajętej ruchomości według cech jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową. Przy sporządzaniu protokołu zajęcia zobowiązanemu przysługuje prawo przedstawienia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości szacunkowej zajętej ruchomości. Poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia (...), lub w innym określonym w art. 101 § 1 u.p.e.a.

Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny nie naruszył powyższych przepisów.

Nie naruszył też przepisu art. 67 § 2 i 4 u.p.e.a., zgodnie z którymi, protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera: wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór, oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego; podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów.

Protokół zajęcia i odbioru sporządzony w tej sprawie zawiera wszystkie niezbędne, wyżej wymienione elementy.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, i które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego nie jest powodem do stwierdzenia, że protokół został sporządzony wadliwie.

Zgodnie z art. 104 § 2 pkt 1-3 u.p.e.a., sprzedaż zajętych ruchomości może nastąpić bezpośrednio po zajęciu, jeżeli: ruchomości ulegają łatwo zepsuciu albo sprawowanie nad nimi dozoru lub ich przechowywanie powodowałoby koszty niewspółmierne do ich wartości; zajęto inwentarz żywy, a zobowiązany odmówił zgody na przyjęcie go pod dozór; egzekucja dotyczy zobowiązania, na którego pokrycie organ egzekucyjny przyjął od zobowiązanego, będącego rolnikiem, przelew jego należności za przyszłe dostawy towarowe, a dostawy te z winy zobowiązanego w terminie nie zostały wykonane.

W przypadku zajęcia automatów do gry nie mamy do czynienia z ruchomościami, które mogą zostać sprzedane bezpośrednio po zajęciu. W sytuacji zajęcia i pozostawienia tych automatów w Magazynie Depozytowym Urzędu Celnego w L. nie ma też mowy o wpisaniu do protokołu, które nieruchomości poborca pozostawia pod dozorem i komu.

Jeśli chodzi o kwestię związaną z wskazaniem w protokole wierzyciela i organu egzekucyjnego, zauważyć należy, że zostali oni prawidłowo wpisani na samym początku tego dokumentu. Jeśli skarżąca twierdzi, że wpisane podmioty nie mają uprawnień do działania jako wierzyciel, czy organ egzekucyjny, właściwym środkiem zaskarżenia były zarzuty, o których mowa wyżej. Podczas ich rozpatrywania, organy mogły się do takich zarzutów merytorycznie odnieść.

Skarżąca na etapie skargi podniosła, że zajęte przez egzekutora automaty do gry nie stanowiły jej własności, i że organ egzekucyjny miał obowiązek ustalić, czy planowane zajęcie dotyczy ruchomości, które są bezspornie jej własnością. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że - po pierwsze: to, że automaty do gry nie są własnością skarżącej z niczego, oprócz gołosłownego jej twierdzenia nie wynika, a że są jej własnością - wynika z pisma Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., po drugie: w przypadku, gdy własność zajętej ruchomości należy do osoby trzeciej, to tylko ona może wystąpić z żądaniem wyłączenia jej spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a.) i po trzecie: podniesienie takiego zarzutu na drodze postępowania sądowego mija się z celem, ponieważ sąd nie orzeka merytorycznie, tylko dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a w tym – nie ma nic w kwestii własności zajętych rzeczy, ponieważ strona takiego zarzutu wcześniej nie podnosiła.

Z tych wszystkich względów niezasadny jest też zarzut skargi naruszenia art. 6 i 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez obciążenie przez organy egzekucyjne zobowiązanej spółki ciężarem identyfikacji wierzyciela.

Nie dopatrując się zatem w zaskarżonym postanowieniu naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), oddalił skargę.