Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1068/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 44 i 33 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi T. R. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2019 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2067) oraz art. 18 i art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314, dalej: "u.p.e.a."), art. 17 pkt 2, oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. R. oraz T. R. (dalej: "skarżąca", "zobowiązana") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ", "organ I instancji") z [...] marca 2018 r., znak: [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z [...] października 2012 r., znak : [...], [...] WKZ nakazał T. R., współwłaścicielce (z A. R.) obiektu zabytkowego (zamku położonego na działce nr ewid. [...] w m. J. gm. M., powiat [...], wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w . z [...] marca 1961 r.), przeprowadzenie niezbędnych robót budowlanych i prac konserwatorskich z uwagi na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem zabytku. Zakres prac wskazanych w decyzji należało wykonać w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r.

Upomnieniem z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], [...] WKZ wezwał T. R. do wykonania obowiązku przeprowadzenia niezbędnych - z uwagi na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem zabytku - robót budowlanych i prac konserwatorskich w zakresie wskazanym w tym upomnieniu. Powyższy obowiązek organ I instancji nakazał wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. (sprostowanym postanowieniem z [...] marca 2018 r., znak: [...]), organ I instancji nałożył na T. R. grzywnę w wysokości 5 000,00 złotych, w celu przymuszenia z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym z [...] stycznia 2018 r.

T. R. i A. R., pismem z 8 lutego 2018 r., wnieśli w ustawowym terminie zarzuty do tytułów egzekucyjnych nr [...] z [...] stycznia 2018 r., oparte na braku uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

[...] WKZ ww. postanowieniem znak: [...] uznał zarzuty na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Organ wskazał, że upomnienie z [...] grudnia 2017 r., o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., zostało doręczone T. R. w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.).

Na powyższe postanowienie, z zachowaniem ustawowego terminu, zażalenie wnieśli T. R. i A. R. W zażaleniu podnieśli, że nie otrzymali upomnień z [...] grudnia 2017 r. oraz wskazali na niewłaściwe działanie operatora pocztowego w ich rejonie. Ponadto opisali zakres prac jakie wykonali przez 9 lat przy zabytku oraz wyrazili swój sprzeciw wobec nałożonej grzywny.

W wyniku rozpoznania zażalenia Minister, ww. postanowieniem z [...] marca 2019 r., podzielił stanowisko [...] WKZ zawartego w postanowieniu znak: [...] z [...] marca 2018 r. (błędnie wskazanym przez Ministra jako postanowienie z [...] marca 2018 r.).

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał na katalog okoliczności, które zgodnie z art. 33 u.p.e.a. mogą być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podniósł, że T. i A. R. wnieśli zarzut oparty na podstawie art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.). Minister podkreślił, że w tej sytuacji konieczne jest ustalenie czy każdemu ze skarżących - zostało skutecznie doręczone upomnienie z [...] grudnia 2017 r.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierające upomnienie skierowane do T. R. wysłana została na aktualny adres zobowiązanej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje informacja, że z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, przesyłkę awizowano i pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w dniu 5 grudnia 2017 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP nr [...] w Ż. wraz z możliwością jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w drzwiach mieszkania adresata. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje również informacja, iż przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 13 grudnia 2017 r. oraz data powtórnego awizowania.

Minister stwierdził, że opisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki informacje umożliwiały zastosowanie fikcji prawnej doręczenia z art. 44 k.p.a. i uznanie, że skuteczne doręczenie przesyłki zobowiązanej nastąpiło. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 k.p.a. "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.)."

Organ odwoławczy podniósł, że warunkiem uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze jest dysponowanie niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki w ww. przepisu zostały spełnione, co zdaniem Ministra, miało miejsce w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu zażalenia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie jest wystarczające samo zaprzeczenie adresata, iż ten nie powziął wiadomości o złożeniu przesyłki w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie. Takich dowodów skarżąca nie przedłożyła. Tym samym skarżąca nie obaliła domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego, którym bez wątpienia jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki i wynikające z niego zapisy.

Ponadto, w odniesieniu do pozostałych okoliczności przywołanych w zażaleniu, organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu w sprawie uznania za zasadne zarzutów co do egzekucji administracyjnej, znaczenie dla sprawy mają tylko okoliczności wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a. T. R. i A. R., pismem z 8 lutego 2018 r., wnieśli zarzuty do tytułów egzekucyjnych nr [...] z [...] stycznia 2018 r. oparte na braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji, tylko ta okoliczność jest podstawą ustalenia w sprawie, zaś pozostałe kwestie podniesione w zażaleniu nie mogą stanowić skutecznego zarzutu, gdyż nie są przesłankami będącymi podstawą wniesienia zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a.

Pismem z 16 kwietnia 2019 r., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra z [...] marca 2019 r.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że zaskarżone postanowienie zawiera wiele nieścisłości i błędne informacje. Podniosła, że choć obydwie przesyłki (upomnienia z [...] grudnia 2017 r.) dla niej i jej męża – A. R., były doręczane na ten sam adres, w tym samym dniu, to nie jest zrozumiałe dlaczego ta adresowana do skarżącej uznana została za doręczoną, a ta adresowana do męża - uznana została za nie doręczoną.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2019 r., poz. 2325), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżonym postanowieniem znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znak: [...].

Powyższe postanowienie organu odwoławczego nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. "Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia."

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawarto rozwiązań dotyczących doręczania zobowiązanemu dokumentów. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. do doręczeń stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego [por. Cezary Kulesza, Komentarz do art. 32 w: (red.) Dariusz Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010, s. 399]. Wynika to także z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1999 r., sygn. akt III SA 8328/98 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

I tak, zasadą jest, że pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się adresatowi w mieszkaniu osobiście, względnie - w przypadku nieobecności - dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 42 i art. 43 k.p.a.). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wyżej wskazany, doręczenia dokonuje się w sposób zastępczy określony w art. 44 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że upomnieniem z [...] grudnia 2017 r., [...], [...] WKZ wezwał T. R. (oraz odrębnym upomnieniem znak: [...], A. R.) do wykonania obowiązku przeprowadzenia niezbędnych - z uwagi na zagrożenie zniszczeniem i istotnym uszkodzeniem zabytku - robót budowlanych i prac konserwatorskich w zakresie wskazanym w tym upomnieniu. Prace nakazano wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia oraz uprzedzono, że w razie niewykonania obowiązku w podanym terminie zastanie wszczęte przeciwko zobowiązanemu/zobowiązanej postępowanie egzekucyjne.

Jak trafnie ustalił Minister, przesyłka nr [...], zawierająca upomnienie skierowane do T. R. z 1 grudnia 2017 r. wysłana została na aktualny adres zobowiązanej, była awizowana dwukrotnie (5 grudnia 2017 r. i 13 grudnia 2017 r.) i wobec nieodebrania jej w urzędzie pocztowym została zwrócona w dniu 20 grudnia 2017 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieje informacja, że wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi, doręczyciel pozostawił przesyłkę w dniu 5 grudnia 2017 r. w Urzędzie Pocztowym nr [...] w Ż. a zawiadomienie o tym umieścił na drzwiach mieszkania adresata.

Tak więc w omawianym stanie faktycznym sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie przyjęto, iż upomnienie wysłane T. R. zostało skutecznie doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dokumentacyjny, rozpoznał zarzuty zażalenia i załatwił sprawę - nie naruszając w tym przepisów prawa procesowego i materialnego, stanowiących podstawę prawną zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi są niezasadne. W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę orzekając, jak w sentencji wyroku.