Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1701/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] maja 2019 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 7400 (siedem tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Beneficjent" lub "Skarżący") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Opolskiego OR ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 100.000 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

Beneficjent w pkt 4 lit. f pouczenia decyzji został zobowiązany do zrealizowania założeń biznesplanu (dalej również jako "Plan Rozwoju Gospodarstwa") w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia wypłaty pomocy, a w szczególności prowadzenia gospodarstwa zgodnie z określoną strukturą produkcji rolnej, wydatkowania 70% pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy. W pkt 5 lit. b pouczenia ww. decyzji zobowiązano także Beneficjenta do przedłożenia w ARiMR potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy. Powyższa decyzja została doręczona Beneficjentowi w dniu 1 września 2015 r.

W dniu 29 września 2015 r. Beneficjent złożył w [...] OR ARiMR wniosek o płatność w ramach działania ułatwianie startu młodym rolnikom. Po pozytywnej weryfikacji przedmiotowego wniosku pomoc została wypłacona w dniu 14 października 2015 r. na rachunek bankowy wskazany we wniosku.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 201 z późn. zm.) – dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze", termin na wykonanie przez [...] założeń biznesplanu w zakresie wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy przynajmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w Planie Rozwoju Gospodarstwa oraz na złożenie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu upływał w dniu 14 października 2018 r.

Pismem z dnia 28 października 2016 r. Dyrektor [...] OR ARiMR poinformował Beneficjenta m. in. o terminie złożenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów poświadczających wydatkowanie przynajmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, tj. do dnia 14 października 2018 r.

W dniu 29 października 2018 r. do [...] OR ARiMR wpłynęły dokumenty do rozliczenia wydatkowania 70% pomocy.

Następnie w dniu 21 grudnia 2018 r. do .... OR ARiMR wpłynęło pismo, w którym Beneficjent zwrócił się z prośbą o przywrócenie uchybionego terminu w sprawie rozliczenia wydatków w programie ułatwianie startu młodym rolnikom. W przedłożonym piśmie Beneficjent stwierdził, iż był przekonany, że 3 lata od dnia wypłaty pomocy miną z końcem października 2018 r., a nie 14 października 2018 r.

Pismem z 8 marca 2019 r. organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.

W dniu 31 maja 2019 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu Beneficjentowi kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom w wysokości 100.000 zł.

Od ww. rozstrzygnięcia Skarżący złożył odwołanie, w którym wskazał, że otrzymane fundusze przeznaczył na zakup maszyn rolniczych od firmy [...] Sp. z o.o. w [...] zgodnie z umowami sprzedaży nr: [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...] z dnia [...] września 2018 r. i [...] z dnia [...] września 2018 r. W dniu 17 lipca 2018 r. zawarł trzy umowy przedwstępne nr: [...], [...] i [...] z przedstawicielem handlowym ww. firmy - Panem [...]. Z nim też był w stałym kontakcie co do sposobu i terminu zapłaty. Zgodnie z treścią odwołania Beneficjent dokonał w dniu 16 sierpnia 2018 r. pierwszego przelewu na kwotę 20.172,00 zł na zakup rozsiewacza nawozów, drugi przelew - w wysokości 40.000,00 zł miał miejsce w dniu 13 września 2018 r. i dotyczył zapłaty za agregat talerzowy oraz zadatku na poczet należności za siewnik. Ostatnią transzę za zakup maszyn Beneficjent zapłacił gotówką w dniu 12 października 2018 r. i na tą okoliczność spisał z [...] pokwitowanie na kwotę 16.949,00 zł. Następnie gotówka została Beneficjentowi zwrócona i dokonał on ostatniego przelewu na rzecz firmy [...] Sp. z o.o. w dniu [...] października 2018 r.

Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ ten stwierdził, że dostarczone przez beneficjenta dokumenty wskazują, iż płatności za zakup maszyn rolniczych dokonano na łączną kwotę 77.121,00 zł. Z przedłożonego polecenia przelewu nr [...] wynika jednak, że częściowa zapłata za faktury nr [...] i [...] na kwotę 16.949,00 zł została dokonana w dniu 26 października 2018 r., tj. po upływie terminu określonego w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej i w rozporządzeniu wykonawczym. W ocenie Prezesa ARiMR wynika z tego, że Beneficjent w wymaganym terminie, tj. do dnia 14 października 2018 r. nie dopełnił wymogu dotyczącego wydatkowania w terminie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie oraz nie przedłożył kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa. W konsekwencji nie został spełniony warunek wskazany w przepisach § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b i § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego oraz nie zostały wypełnione zobowiązania Beneficjenta określone w decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Następnie organ odwoławczy podkreślił, że termin wynikający z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego jest przepisem prawa materialnego i jako taki nie może być przez organ zmieniony ani przywrócony. Powyższe znalazło potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 778/10 z dnia 22 października 2010 r.

Zdaniem Prezesa ARiMR w sprawie Beneficjenta nie miały miejsca okoliczności, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany.

Podsumowując Prezes ARiMR podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji z dnia [...] maja 2019 r., iż w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku braku wydatkowania w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy przynajmniej 70% przyznanej kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie oraz za niedostarczenie w tym terminie kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70% przyznanej kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami Planu Rozwoju Gospodarstwa zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący podniósł zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 7, 8 § 1, 9, 10 § 1, 77 § 1, 81, 81ai 107 § 1 i 3 k.p.a., a ew. też art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym m.in poprzez zaniechanie wystosowania zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a., a tym samym brak umożliwienia stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji przedstawienia przez nią dowodów mogących skutkować odmiennym rozstrzygnięciem sprawy, a zwłaszcza dowodu z pokwitowania zapłaty z dn. 12 października 2018 r., a to w sytuacji gdy organ posiadał informacje wskazujące na to, że strona taki dowód ma w posiadaniu (co skłaniać powinno organ do wystosowania wezwania wprost do przedstawienia takiego dowodu i pouczenia o skutkach jego nieprzedstawienia), gdy zarazem brak dowodu na dokonanie zapłaty gotówką w dniu 12 października 2018 r. stanowił istotny argument organu przedstawiony w uzasadnieniu przemawiający za rozstrzygnięciem negatywnym, a także w takich okolicznościach, gdy organ pierwszej instancji dokonał mylnego pouczenia strony w ten sposób, iż w treści wezwania do złożenia wyjaśnień/uzupełnień pismem z dnia 3 grudnia 2018 r. dokonał nieuprawnionego zawężenia dopuszczalnych rodzajów środków dowodowych co wprowadziło stronę w błąd i skutkowało nieprzedstawieniem w postępowaniu pokwitowania zapłaty z dn. 12 października 2018 r. , a nadto organ aprobując ustalenie faktyczne organu pierwszej instancji okazał, że wątpliwości faktyczne co do faktu zapłaty gotówką w dn. 12 października 2018 r. usunięte zostały w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 81a k.p.a.,

art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9, 10 § 1, 43 i 44 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe poprzez błędne ustalenie przez organ rzekomego faktu, że organ pierwszej instancji pismem z dn. 28 października 2016 r. skutecznie poinformował (pouczył) stronę o dniu 14 października 2018 r. jako o skonkretyzowanej dacie upływu terminu 3 lat na wydatkowanie pomocy i przedłożenie dokumentów, a to wskutek nieuwzględnienia tego, że nigdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie stronie tego pisma zgodnie z k.p.a., a skarżący dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i wglądzie do akt sprawy powziął wiedzę o tym, że takie pismo w ogóle zostało do niego wysłane, gdyż nigdy go nie otrzymał i nie mógł zapoznać się z jej treścią, czego nie mógł wykazać w postępowaniu, a to wszystko w takich okolicznościach, gdy same organy obu instancji same okazały (w ten sposób, że organ pierwszej instancji wysłał takie pouczenie, a organ omówił to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu jako istotną okoliczność faktyczną w sprawie) to, że dokonanie takiego pouczenia było niezbędne w świetle treści art. 9 k.p.a. i fakt jego dokonania przemawiał na niekorzyść strony, lecz w rzeczywistości pouczenia takiego zabrakło,

art. 107 § 1 i 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niewykonalność zaskarżonej decyzji wobec braku dokonania rozstrzygnięcia o terminie zwrotu, które to rozstrzygnięcie powinno być integralnie związane z przedmiotem powziętego rozstrzygnięcia,

ew. art. 107 § 1 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie w zaskarżonej decyzji dwóch sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć, o ile przyjąć hipotetycznie, że w zaskarżonej decyzji w ogóle rozstrzygnięto po raz pierwszy o terminie zwrotu kwoty pomocy, pomimo braku zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji, przy czym dodatkowo w decyzjach obu organów zabrakło też jednoznacznego władczego rozstrzygnięcia o nakazie zwrotu.

2. naruszenia prawa materialnego

art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wskutek błędnego uznania że ma zastosowanie do transakcji dokonywanych przez skarżącego pomimo wyłączenia zawartego w art. 6 ust. 1 tej ustawy., a pomijając powyższe również z uwagi nieadekwatność ewentualnego naruszenia obowiązku opisanego w ww. przepisie przy dokonywaniu oceny spełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 17 października 2007 r.(...),

§ 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego w zw. § 19 pkt 2 ww. rozporządzenia (ew. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pojęcie "wydatkowanie" odnoszone do określonego tam terminu oznaczać musi faktyczne spełnienie świadczenia pieniężnego w tym terminie, w sytuacji gdy istotne względy wskazują na konieczność takiego rozumienia tego pojęcia, że w jego zakres znaczeniowy mogą wchodzić inne fakty/zdarzenia, a względnie (gdyby założyć, że jednak to oznacza) poprzez to, że w tym pojęciu albo nie mieści się sposób zapłaty gotówką lub poprzez to, że spełnienie warunku wydatkowania w terminie musi być udowodnione tylko za pomocą dokumentów opisanych w § 19 pkt 2 tego rozporządzenia, przy czym sama wykładnia § 19 pkt 2 też była błędna, z jednej strony bowiem zbyt wąska (jako niedopuszczająca dokumentów takich jak pokwitowanie zapłaty gotówką) z drugiej zbyt szeroka (pośrednio wskazująca na takie rozumienie, że sama faktura nie może stanowić wystarczającego dokumentu potwierdzającego poniesienie danego wydatku, choć z wykładni literalnej tego punktu wynika coś innego),

§ 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i określenie w decyzji organu pierwszej instancji takiej daty początkowej okresu naliczania odsetek, która liczona jest od dnia doręczenia tej decyzji, nawet jeśli nie stałaby się ostateczną, a pomimo tego utrzymanie tej decyzji w mocy.

art. 6 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wersja skonsolidowana, art. 56 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, art. 18 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w brzmieniu, art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009. z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. ew. art. 35 ust.3 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez ich nierozważenie i niezastosowanie, czy to bezpośrednio, czy przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa krajowego, a w ten sposób brak dokonania pełnej oceny i subsumpcji stanu faktycznego sprawy w takich aspektach, czy w ogóle doszło do nieprawidłowości (niedotrzymania warunku "wydatkowania w terminie" ), a jeśli nawet tak, to pominięcie okoliczności dotyczących rozmiaru, zasięgu (skutków), trwałości i przyczyn stwierdzonej nieprawidłowości, a także proporcjonalności zastosowanej sankcji,

art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dn. 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poprzez dokonanie jego błędnej zbyt wąskiej wykładni w zakresie pojęcia nadzwyczajnych okoliczności,

art. 80 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 5 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Komisji nr 937/2012) oraz art 7 ust. 2 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez brak zamieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wyznaczenia terminu wykonania obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz.2167.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2019 r., poz.1295., dalej P.p.s.a.). Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 O.p.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Zaznaczenia także wymaga, że wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 26 maja 2020 r. zwrócił się do stron z pytaniem czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie wyżej opisanym . Strona skarżąca wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie.

Decyzje podlegają uchyleniu, bowiem zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Organy obu instancji , w ocenie Sądu, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, dokonały błędnej oceny ustalonych faktów i doszły do przekonania , że Beneficjent nie wykonał obowiązku wydatkowania co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie . Obowiązek taki wynika z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( t.j. Dz.U. 2017.1159) . Obowiązek ten winien zostać spełniony do dnia 14 października 2018 r. , podczas gdy z przedłożonych przez Stronę dokumentów wynika, że część kwoty należnej za zakup maszyn – 16 949,00 zł została zapłacona 26.10.2018 r. Zdaniem organu jest to równoznaczne z niewykonaniem obowiązku wydatkowania 70 % kwoty pomocy.

Sąd taki pogląd uznaje za błędny.

Analizując stan faktyczny sprawy należy sięgnąć do umów kupna-sprzedaży siewnika i agregatu talerzowego, bowiem owa problematyczna zapłata po 14.10.2018 r. wynikała właśnie z tytułu zapłaty za te urządzenia. Obie umowy zostały zawarte w dniu 6.09.2018 r. Wynika z nich, że dostawa tych urządzeń nastąpiła w dniu 6.09.2018 r. i z tym dniem przeszła na Skarżącego ich własność ( vide §1 pkt 2 umów k 263 i 258 akt adm . ). Zapłata za w/w urządzenia miała , zgodnie z umową , nastąpić w dwóch ratach – pierwsza płatna do 20.09.2018 r. , zaś druga (łącznie 16 949,00 zł ) do dnia 30.10.2018 r.

Należy zauważyć, że w dniu 6.09.2018 r. zostały też wystawione dwie faktury nr [...] ( siewnik) oraz [...] ( agregat), obie obejmowały całe ceny sprzedaży.

Analizując powyższe fakty należy stwierdzić, iż niewątpliwie do majątku Skarżącego przed dniem 14.10.2018 r. weszły dwa urządzenia , objęte biznesplanem, więc biznesplan w tym względzie został zrealizowany. Koszt zakupu tych urządzeń wyniósł łącznie wg wyżej opisanych faktur 56 949,00 zł, z czego kwota 16 949,00 zł została zapłacona po 14.10.2018 r.

Wykładni pojęcia "wydatek", "wydatkowanie" dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10.05.2017 r. sygn. akt II GSK 2548/15. ( publ. CBOSA). NSA odwołał się do jego definicji słownikowej. "Wydatkiem" jest "suma, która ma być wydana albo suma wydana na coś". "Wydać" oznacza zaś: wyłożyć, wydatkować pieniądze na coś, zapłacić za coś ( M. Szymczak (red.), Słownik Języka Polskiego PWN. R-Z, Warszawa 1999 r., s. 737). Zdaniem NSA definicja ta wskazuje, że z wydatkiem mamy do czynienia w przypadku uszczuplenia w majątku, które da się wyrazić za pomocą sumy pieniężnej.

Reasumując , Skarżący w terminie 3 lat od daty wypłaty płatności dokonał zakupów w ramach realizacji biznesplanu na kwotę przekraczającą wymagane minimum. Jednak część należności z tytułu dokonanych wydatków nie została do tej daty jeszcze zapłacona. Majątek Skarżącego obciążało jednak ważne zobowiązanie do zapłaty pozostałej części wynikającej z zawartych w dniu 6.09.2018 r. umów , potwierdzonych wystawionymi przez sprzedawcą fakturami. Skarżący powiększył swój majątek o aktywa – objęty biznesplanem agregat oraz siewnik i pomniejszył o cenę tych urządzeń, z której część została zapłacona przed 14.10.2018 r., a część po. Zanim jednak została uregulowana należność w całości, majątek Skarżącego obciążony był wierzytelnością w kwocie 16 949,00 zł, którą miał bezwarunkowy obowiązek zapłacić , w sposób i na warunkach określonych w umowach kupna-sprzedaży z 6.09.2018 r.

Taki jest w ocenie Sądu sens omawianych umów ( które w sferze zapisów nie są spójne i zawierają zapisy wykluczające się ). Jednak biorąc pod uwagę fakt, że sprzęt został kupującemu wydany , mógł nim rozporządzać "jak właściciel" oraz została wystawiona ostateczna faktura, pozostałe zapisy umowy miały na celu przede wszystkim ochronę sprzedawcy w wypadku nieuiszczenia ceny w terminie i pozostawiały mu różne instrumenty do wyboru ( kara umowna, odstąpienie od umowy, odsetki za zwłokę ). Są to jednak bez wątpienia umowy definitywne, bezwarunkowe i przenoszące własność.

Zdaniem Sądu, powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że Skarżący zrealizował swoje zobowiązanie do wydatkowania 70 % kwoty dofinansowania w terminie . Nabył własność urządzeń za kwotę przekraczającą powyższy limit przed upływem 3 lat od daty wypłaty pomocy. Część ceny została zapłacona przed upływem 3-letniego terminu, część po. Nie zmienia to jednak faktu, że majątek Strony obciążały passywa w postaci ważnego zobowiązania do zapłaty reszty ceny zaciągnięte przed upływem 3-letniego terminu. W sensie funkcjonalnym, ekonomicznym Skarżący przed 14.10.2018 r. rozdysponował wymaganą kwotą dofinansowania , nabył przedmioty za kwotę wymaganą, za które częściowo zapłacił w terminie wymaganych 3 lat, a na pozostałą część ceny zaciągnął ważne i bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty . Wyjście z jego majątku części pieniędzy po tej dacie miało charakter w istocie techniczny. Jest to, zdaniem Sądu, fakt, który nie może mieć wpływu na ocenę, że zobowiązanie do wydatkowania niezbędnej części pomocy zostało w sposób prawidłowy zrealizowane.

Na marginesie tylko należy zauważyć, że ARMiR w swoim poglądzie na to co oznacza pojęcie "wydatkować" jest niekonsekwentne i w innych, znanych Sądowi z urzędu sprawach, prezentował pogląd, że z kolei zapłata, bez zawarcia w terminie 3 lat umowy o skutku rozporządzającym , nie jest wypełnieniem warunku o jakim mowa w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego.

Powyżej zaprezentowany pogląd Sądu czyni bezprzedmiotowym szerokie omawianie pozostałych zarzutów skargi. Sąd jednak podziela pogląd organu co do niewiarygodności twierdzeń Strony o zapłacie gotówką pozostałej części ceny przed dniem 14.10.2018 r.

Także zarzuty Strony związane z nieskutecznym doręczeniem zawiadomienia z 28.10.2016 r. nie zasługują na uwzględnienie. Pismo to, jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru ( k 171 akt adm.) zostało doręczone do rąk dorosłego domownika . Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. W konsekwencji to adresat pisma musi wykazać, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter, Komentarz do art. 73 p.p.s.a. [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 12, a także postanowienia NSA: z dnia 17 października 2019 r., I OZ 967/19; z dnia 13 września 2017 r., I OZ 1312/17; z dnia 8 września 2017 r., I OZ 1311/17; z dnia 14 maja 2014 r., I FZ 25/14; z dnia 28 sierpnia 2013 r., II FSK 2228/13; z dnia 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11). W realiach tej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów podważających prawidłowość doręczenia , w szczególności Skarżący nie zainicjował postępowania reklamacyjnego we właściwym urzędzie pocztowym.

Jednak, jak już wspomniano, zaskarżona decyzja , a także decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, gdyż przy ich wydaniu doszło do naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organy bezzasadnie uznały, że Strona nie wypełniła zobowiązania wynikającego z § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia wykonawczego ze skutkami wynikającymi z § 20 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 tegoż rozporządzenia.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na wniosek Skarżącego po myśli art. 200 p.p.s.a.