Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1613/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 28, art. 67-72, art. 7, art. 8, art. 14
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.C 2007 nr 303 poz 1 art. 47
law: Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01).
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 681/10 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1920/07, po rozpoznaniu skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji z [...] września 2007 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego – uchylono zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał, że Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z [...] października 2006 r. odmawiającą wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora K. S. Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji z [...] września 2007 r. wynika, że organ ten rozpoznał odwołanie od uchwały Rady Naukowej IMil Politechniki Wrocławskiej odmawiającej wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora K. S. Zdaniem Sądu, taka uchwała w ogóle, odnośnie osoby skarżącego, nie była podjęta w toku postępowania w sprawie o nadanie tytułu profesora. Sąd stwierdził również, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo ogólne i nie można z niego wprost wywnioskować, jaka konkretnie uchwała Rady była przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji, a następnie głosowania. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem zasad postępowania określonych w art. 7 i 8 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził również, że ponownie rozpoznając sprawę Centralna Komisja przeprowadzi postępowanie dotyczące odwołania K. S. od uchwały Rady Naukowej IMil Politechniki Wrocławskiej z [...] października 2006 r. odmawiającej poparcia jego wniosku o nadanie tytułu profesora. Przedmiot tego postępowania organ powinien wskazać w sposób niebudzący wątpliwości w dokumentacji odzwierciedlającej przebieg postępowania oraz w decyzji kończącej to postępowanie.

Po uchyleniu decyzji z dnia [...] września 2007 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z [...] lutego 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania K. S. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z dnia [...] października 2006 r. odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora – utrzymała w mocy tę uchwałę. W uzasadnieniu tej decyzji Centralna Komisja stwierdziła, że Sekcja Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej, której dotyczy odwołanie. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z dnia [...] października 2006 r. o odmowie poparcia wniosku o nadanie K. S. tytułu naukowego profesora nauk matematycznych. Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2008 r. (I SA/Wa 1920/07) poprzedniej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] września 2007 r. przeprowadzono dodatkowe postępowanie opiniodawcze. Zasięgnięto opinii kolejno dwu recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie w kwestii zasadności nadania tytułu naukowego profesora nauk matematycznych. Z ich opinii wynika, że odmowa poparcia przez Radę Naukową kandydatury K. S. do tytułu naukowego profesora była uzasadniona. Centralna Komisja stwierdziła, że już w toku postępowania Rady Naukowej jeden z recenzentów, w sposób przekonujący wykazał, że prace naukowe kandydata zawierają błędy i nie mają znaczącego wpływu na rozwój wiedzy w zakresie nauk matematycznych, są w znacznej części jedynie niewielkimi modyfikacjami innych prac. Recenzenci powołani w Centralnej Komisji wykazali, że dorobek naukowy K. S. w niewielkim stopniu przekracza wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, nie spełnia więc wymagań art. 26 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w myśl których jednym z warunków uzyskania tytułu profesora jest uzyskanie osiągnięć naukowych znacznie przekraczających te wymagania. Zwrócono uwagę, iż aktywność badawcza kandydata po uzyskaniu habilitacji wyraźnie osłabła. W tym okresie bardzo mało jest prac samodzielnych, niemal wszystkie prace mają charakter współautorski i opublikowane są w czasopismach o niewielkim zasięgu oddziaływania. W matematycznej literaturze światowej nie jest znany wynik (metoda lub definicja) związany z nazwiskiem dr hab. K. S.

Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. S., zarzucając decyzji nie rozpoznanie istoty sprawy przez pominięcie badania materialnej (istotnej) podstawy skargi wskutek błędnego przyjęcia przesłanki niweczącej roszczenie, jak nie wykonanie dyrektyw wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r. I SA/Wa 1920/07, oraz nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do jakiegokolwiek argumentu skarżącego, czym rażąco naruszono art. 107 § 3 k.p.a. – wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie w całości.

Wyrokiem z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 595/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie "odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora". W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, ww. decyzją z [...] lutego 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania K. S. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z dnia [..]. października 2006 r. odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora – utrzymała w mocy tę uchwałę. W uzasadnieniu swego wyroku z dnia 20 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2009 r. została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2008 r., którym po rozpoznaniu skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji z [...] września 2007 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o nadanie tytułu naukowego – uchylono zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę złożoną przez K. S. na decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. przywołał treść art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który określa, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Centralna Komisja nie zastosowała się do wytycznych WSA w Warszawie z 12 marca 2008 r. I SA/Wa 1920/07, czym naruszyła art. 153 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r. złożyła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów.

Wyrokiem z dnia 11 marca 2010 roku sygn. akt I OSK 1665/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 595/09. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że Centralna Komisja po wyroku z dnia 12 marca 2008 r. przeprowadziła powtórnie postępowanie, dopełniła nałożonych na nią obowiązków w ww. wyroku. Oznacza to, że organ administracji, orzekając powtórnie, przeprowadził postępowanie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, którymi był związany. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji naruszył art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2010 r. K. S. podniósł, że w posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej brały udział osoby (członkowie tej Rady), którzy nie mieli głosu stanowionego, a w głosowaniu brali udział. W dniu 24 października 2006 r. wymaganej uchwały (I instancja) nie podjęto, a jej czynności były nieważne z mocy prawa właśnie z przyczyny podanej wyżej oraz z powodu nie brania udziału przez skarżącego w postępowaniu wyjaśniającym przed wydaniem uchwały z przyczyn od niego niezależnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 681/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 11 marca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przeprowadzając powtórnie postępowanie Centralna Komisja dopełniła nałożonych na nią obowiązków w wyroku z dnia 12 marca 2008 r. Zarówno z treści decyzji Centralnej Komisji z dnia 23 lutego 2009 r. jak i z poprzedzających jej wydanie protokołów wynika jednoznacznie, że przedmiotem postępowania odwoławczego było odwołanie K. S. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z [...] października 2006 r. odmawiającą poparcia jego wniosku o nadanie tytułu profesora. Oznacza to, że organ administracji orzekając powtórnie, przeprowadził postępowanie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami, którymi był związany. Ta ocena wyrażona w wyroku NSA oznacza, że Sąd I instancji nie może ponownie uznać, że organ nie zastosował się do zaleceń z wyroku z dnia 12 marca 2008 r. Zatem wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do niewykonania dyrektyw wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2008 r. nie mogą odnieść skutku.

Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku WSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. do rozpoznania pozostała skarga wniesiona przez K. S. na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydanej na skutek rozpoznania odwołania od uchwały Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z [...] października 2006 r. odmawiającej poparcia jego wniosku o nadanie tytułu profesora. Postępowanie w tej podlegało przepisom ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadaniu tytułu profesora (Dz.U Nr 15, poz. 128 ze zm.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w postępowaniu o zatwierdzenie uchwały o nadaniu stopnia naukowego nie w pełnym zakresie i nie wprost mają być stosowane przepisy k.p.a. Ponadto do postępowania mają zastosowanie postanowienia statutu Centralnej Komisji, uchwalonego przez nią w oparciu o upoważnienie zawarte w ustawie. Istotną kwestią jest okoliczność, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95, OSNAP 1996, nr 21, poz. 315). Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów k.p.a. mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą. Tak więc rozpoznając skargę wniesioną w sprawie Sąd mógł poddać kontroli dochowanie przez Centralną Komisję norm regulujących postępowanie przed organami Komisji. Zdaniem Sądu, wymogi określone wyżej przywoływanymi regulacjami prawnymi zostały dochowane. Zatem Centralna Komisja mogła zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. uchylić tę uchwałę lub utrzymać ją w mocy. Z treści uchwały Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki (wyciąg z protokołu z posiedzenia z 24 października 2006 r.) wynika, że uprawnionych do głosowania było 30 osób, obecnych uprawnionych, do głosowania 22, za wnioskiem głosowało 11, przeciw 5, wstrzymujących się było 6. Wniosek w sprawie poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora dla dr. hab. K. S. nie uzyskał zatem większości. W piśmie z dnia 14 maja 2010 r. skarżący podnosi, że jego zdaniem ta uchwała nie została podjęta, gdyż w głosowaniu brały udział osoby, które nie miały głosu stanowiącego, a w głosowaniu brały udział. Nie wskazuje natomiast o jakie osoby chodzi i z jakiego powodu nie miały one prawa brać udziału w głosowaniu. Dlatego co do tego zarzutu Sąd nie może się odnieść. Należy także zauważyć, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy powołano kolejno dwóch recenzentów Centralnej Komisji, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie w kwestii zasadności nadania K. S. tytułu profesora nauk matematycznych. W czasie dyskusji członków Sekcji Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi z udziałem recenzentów podkreślano m.in., że wkład dr. hab. K. S. w rozwój nauk matematycznych jest skromny i nie przekracza znacznie wymagań stawianych w przewodzie habilitacyjnym. Sekcja nie stwierdziła uchybień formalnych w postępowania Rady Naukowej. W tej sytuacji członkowie Sekcji nie znaleźli podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały. Prezydium Centralnej Komisji podzieliło stanowisko zaprezentowane przez Sekcję i w tajnym głosowaniu podjęło jednomyślną decyzję (11 głosów) utrzymującą mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Matematyki i Informatyki Politechniki Wrocławskiej z [...] października 2006 r. o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk sekcji. Jeżeli zatem został spełniony ten wymóg i uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę – to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydanej decyzji.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym, stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia (art. 29 ustawy o stopniach naukowych) nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ.

W postępowaniu nie doszło również do naruszenia praw procesowych skarżącego. Sąd zwrócił uwagę na to, że przedmiotem postępowania przed Centralną Komisją jest uchwała o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a tym samym nie mają do niej zastosowania przepisy art. 79 k.p.a. Jak już wspomniano, postępowanie Centralnej Komisji do chwili wydania decyzji ma charakter niejawny (§ 15 statutu). Uprawnienia osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego w tym postępowaniu z woli ustawodawcy sprowadzają się do prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Centralną Komisję (art. 19 ust. 2 ustawy) i do zaskarżenia ostatecznej decyzji Komisji do sądu administracyjnego (art. 29 ust. 1). Nie ma zatem uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 79 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu uczestnictwa w postępowaniu opiniodawczym poprzedzającym wydanie decyzji przez Centralną Komisję.

Z wyżej wskazanych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

K. S. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia przepisów:

1) prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, 8, 14 oraz w związku z art. 28, 67–72 k.p.a., przez ich niezastosowanie, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem niezastosowane przepisy należą do norm prawnych a ich naruszenie jest równoznaczne z naruszeniem prawa,

2) prawa procesowego, tj. art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem niedoręczenie skarżącemu jako stronie postępowania recenzji do wglądu jest równoznaczne z pozbawieniem jej praw, a co czyni zaskarżone orzeczenie nieważnym także na podstawie art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na tych podstawach wnosił o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku przez jego uchylenie i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie od organu kosztów postępowania według spisu kosztów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że stanowisko przyjęte w zaskarżonym wyroku jest błędne i niesprawiedliwe oraz narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 47 Karty Praw Podstawowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569), ustalający w sposób jednoznaczny, że Polska gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wyłączenie jawności może nastąpić ze względu na moralność, bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny oraz ze względu na ochronę życia prywatnego, a takie wyłączenia w sprawie nie występują, zaś wyrok ma być ogłoszony publicznie. Niedopuszczalne jest istnienie w obrocie prawnym zaskarżonego wyroku w postępowaniu przed sądem administracyjnym, szczególnie, że skarżącego pozbawiono prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 79, art. 107 § 3 k.p.a., gdyż takie pozbawienie skarżącego praw strony godzi w porządek prawny RP i Unii Europejskiej. Wywodzono, że nie jest dopuszczalne w obecnie obowiązującym stanie prawnym pozbawienie praw strony w postępowaniu toczącym się na wniosek strony, kreowanie wyroku w oparciu o akt prawny niższego rzędu, jakim jest § 15 statutu, art. 19 ust. 2 i art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. do praw wynikających z Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych, bowiem narusza regułę, że prawo wyższego rzędu uchyla prawo niższego rzędu, zwłaszcza że nadal obowiązuje reguła, że każdy wyrok sądu polskiego ma być zgodny z prawem wspólnotowym, a zaskarżony wyrok nie jest zgodny z prawem krajowym oraz z prawem wspólnotowym. Wywodzono, że skarżący nie miał prawa do zapoznania się z recenzjami i polemiki z ich ustaleniami. Nie został wysłuchany w trybie art. 79 § 2 k.p.a., do czego zobowiązują organy art. 78 Konstytucji i art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. Sąd zobowiązany był do przytoczenia w uzasadnieniu wyroku na jakich dowodach się oparł, ale dlaczego odrzucił argumenty i dowody skarżącego. Prowadzi to do przekroczenia swobodnej oceny dowodów, rażące naruszenie dyrektyw art. 107 § 3, art. 7 i 8 i n. k.p.a., czy art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ocena prawna zawarta w wyroku NSA nie upoważniała Sądu pierwszej instancji do nierespektowania dotychczasowych, bezspornych ustaleń i ocen.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznając skargę w granicach najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej – zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 47 Karty Praw Podstawowych, to zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Skarżący w sprawie wykorzystał w pełni prawo do sądu, sprawa była przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, a w skardze kasacyjnej nie wyprowadzono z obowiązującej regulacji pozbawienia skarżącego prawa do jawnego rozpoznania sprawy jak i nie wyprowadzono naruszenia przepisów przygotowania prawa do obrony (terminu zawiadomienia o rozprawie, odmowę przeglądania akt sądowoadministracyjnych). Prawo do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej brak wyprowadzenia podstaw naruszenia prawa do obrony wyprowadzonych z tej regulacji prawnej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 w związku z art. 79 § 1) nie mają zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego postawiony w ten sposób: prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, 8, 14 oraz w związku z art. 28, 67–72 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 174 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest przepisem prawa materialnego, reguluje bowiem wyłącznie podstawę prawną na jakiej dopuszczalne jest oparcie środka odwoławczego. Nie stanowi też właściwej podstawy kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7, 8, 14, art. 28, 67–72. regulacja ta zawarta w ustawie procesowej zawiera zróżnicowaną materię i tylko w drodze wykładni w związku z przepisami prawa materialnego można wywodzić elementy, w powołanych artykułach, materialnoprawne. Tak art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego jest podstawą do wyprowadzenia trzech zasad ogólnych postępowania administracyjnego: zasady ogólnej kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu administracyjnym, zasady ogólnej prawdy obiektywnej, zasady ogólnej uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Tylko tej trzeciej przypisywany jest aspekt materialnoprawny. W skardze kasacyjnej nie wyprowadzono jej naruszenia w postępowaniu administracyjnym, a przez to naruszenie przez sąd wadliwej oceny w zakresie jej zastosowania w zaskarżonej decyzji. Art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Również w skardze kasacyjnej nie wyprowadzono aspektów materialnych tej regulacji. Art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia zasadę pisemności, która to zasada reguluje formę czynności w postępowaniu administracyjnym, od czynności strony do czynności organów administracji publicznej. Art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje pojęcie strony postępowania, której naruszenie można wywieść tylko łącznie z regulacją w ustawach materialnoprawnych. Art. 28 nie reguluje praw procesowych strony. Art. 67–72 Kodeksu postępowania administracyjnego jest klasyczną regulacją procesową, reguluje protokoły i adnotacje w postępowaniu administracyjnym. Takie postawienie zarzutów naruszenia prawa materialnego ograniczające się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego i to stosowanych wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, powoduje, że skarga kasacyjna nie zawiera zasadnego zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Nie jest również usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa procesowego. Art. 174 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje wyłącznie podstawę prawną na jakiej dopuszczalne jest oparcie środka odwoławczego. Powiązanie tak określonej podstawy z art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala również na jej rozpoznanie. Art. 183 § 2 tej ustawy reguluje szereg przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Jeżeli wyprowadzić z uzasadnienia skargi kasacyjnej, że chodzi o podstawę wyliczoną w art. 183 § 2 pkt 5, która stanowi, że nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, to należy podkreślić, że ta regulacja zakresem swoim obejmuje wyłącznie postępowanie sądowoadministracyjne. Do określenia praw procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można zatem skutecznie zarzucić, że postępowanie to toczyło się z naruszeniem art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, czy z naruszeniem art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zawarta jest regulacja w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi praw procesowych stron przez udział w posiedzeniach sądu, dopuszczalności dowodów. Art. 141 § 4 tej ustawy reguluje wymogi uzasadnienia wyroku, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do wyroków sądów administracyjnych.

W skardze kasacyjnej nie wyprowadzono zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), który stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wyprowadzono, że przepisy te stosuje się wprost. Art. 29 ust. 1 nie daje podstaw do takiej wykładni. Wymagało to zatem wyprowadzenia z regulacji powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, bowiem tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wywody w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zakresie związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdują oparcia w art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 190 "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Art. 190 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesądza o związaniu wykładnią prawa sądu pierwszej instancji w sposób jednoznaczny. Wiąże wykładnia prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny, a nie ocena prawna wyrażona w uchylonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.