Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 602/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] stycznia 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) - po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] listopada 2014 r. nr [...]:

- odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wyznaczającą Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy jako instytucję zapewniającą służby meteorologiczne dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych;

- odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Decyzją wyznaczającą.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ omówił stan faktyczny wskazując, że Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytutu Badawczy (zwany dalej "IMGW") w dniu [...] lutego 2014 r. wystąpił, zgodnie z art. 127 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 oraz z 2014 r. poz. 768), do Ministra, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (zwanego dalej "Prezesem ULC") z wnioskiem o wyznaczenie Instytutu jako instytucji odpowiedzialnej za prowadzenie na zasadach wyłączności osłony meteorologicznej lotnictwa cywilnego w [...] na czas nieokreślony.

Minister decyzją z [...] kwietnia 2014 r. dokonał wyznaczenia Instytutu jako instytucji zapewniającej osłonę meteorologiczną w rejonach kontrolowanych lotnisk i węzłów lotnisk (TMA) - dla Służby Kontroli Zbliżania (APP) oraz w strefach kontrolowanych lotnisk (CTR) - dla Służby Kontroli Lotniska (TWR) do dnia 31 grudnia 2014 r., a w zakresie Meteorologicznego Biura Nadzoru, Służby Informacji Powietrznej FIS, lotów ratowniczych oraz kontroli obszaru ACC - do dnia [...] grudnia 2019 r. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. ze względu na ważny interes społeczny - w celu wyeliminowania zagrożenia wystąpienia zakłóceń w żegludze powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej po dniu [...] kwietnia 2014 r. - decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.

IMGW złożył do Ministra wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżając decyzję Ministra w części odmawiającej wyznaczenia:

- na okres wykraczający poza dzień [...] grudnia 2019 r. - dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych wymienionych w pkt. 1-4 sentencji decyzji;

- na okres wykraczający poza dzień [...] grudnia 2014 r. - dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych wymienionych w pkt. 5 i 6 sentencji decyzji.

Minister decyzją z [...] lipca 2014 r., orzekł, iż zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie, dlatego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. w całości.

[...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 147 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 152 § 1 k.p.a. wystąpił w dniu [...] sierpnia 2014 r. do Ministra z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lipca 2014 r. wyznaczającej IMGW jako instytucję zapewniającą służby meteorologiczne dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych.

Minister postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...], działając jako organ I instancji - odmówił wznowienia postępowania.

[...] złożył do Ministra wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem, wnosząc o jego uchylenie, a także wstrzymanie wykonania Decyzji wyznaczającej. [...] podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że "w związku ze złożeniem przez IMGW i [...] wniosków o wyznaczenie - zaistniała tylko jedna sprawa administracyjna, a w konsekwencji dopuszczalne było prowadzanie wyłącznie jednego postępowania administracyjnego, a nie czterech odrębnych postępowań administracyjnych". W związku z czym w ocenie [...] zaistniała podstawa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto [...] wskazał, że Minister nie był uprawniony na tym etapie postępowania badać, czy podmiot wnoszący o wznowienie postępowania ma status strony postępowania.

Po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister uznał argumentację wniosku za niezasadną i utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie.

Organ omówił zasady rządzące postępowaniem nadzorczym – wznowieniowym, omówił przesłanki tego postępowania i wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi interes prawny. Nie wskazał takiego przepisu prawa materialnego również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jako przesłankę wznowienia podano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale nie wskazano żadnego przepisu, z którego wynikałoby, iż wnioskodawca był stroną postępowania z wniosku IMGW. W szczególności takim przepisem nie jest art. 127 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, gdyż zawiera on normę kompetencyjną dla organu do wyznaczenia instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa, polegającego na prowadzeniu przez Ministra odrębnych postępowań w sprawie każdego z wniosków o wyznaczenie instytucji zapewniającej służby meteorologiczne dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych - organ zauważył, iż przepisy prawa materialnego, tj. Prawa lotniczego i jego aktów wykonawczych nie stanowią o rozpatrywaniu wniosków kilku podmiotów o wyznaczenie ich jako instytucji zapewniających służbę meteorologiczną w jednym postępowaniu administracyjnym. W związku powyższym strona nie może wywodzić zarzutu naruszenia przepisów prawa, którego w tych aktach prawnych w ogóle nie ma. Nadto Prezes ULC również nie połączył wniosków [...] i IMGW w jedno postępowanie administracyjne, a prowadził oddzielnie cztery postępowania administracyjne w przedmiocie wyznaczenia. [...] jest zatem stroną postępowania administracyjnego o wyznaczenie odrębnego od postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem IMGW również dotyczącego wyznaczenia, tak samo jak IMGW jest stroną postępowania administracyjnego o wyznaczenie odrębnego od postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem [...].

Zarówno [...] jak i IMGW ubiegały się o udzielenie uprawnienia podlegającego reglamentacji, które może być przyznane jednej z nich. Zachodzi więc konkurencyjność żądań obu podmiotów. Uzyskanie uprawnienia przez jednego wnioskodawcę implikuje odmowę jego przyznania drugiemu wnioskodawcy. Niemniej jednak nie występuje między tymi podmiotami związek materialno prawny - ich uprawnienia nie są ze sobą powiązane, ani nie przenikają się wzajemnie. Jedynym źródłem zależności między wnioskodawcami jest możliwość przyznania uprawnienia tylko jednemu z nich. (por. A. Skóra "Współuczestnictwo w postępowaniu administracyjnym" Warszawa 2009, s. 306-308).

Organ zaprezentował pogląd judykatury orzeczniczej, zgodnie z którym na podstawie art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Współuczestnictwo formalne, o którym mowa w art. 62 k.p.a. polegające na łącznym prowadzeniu w wielu sprawach administracyjnych jednego postępowania, nie zwalnia jednak organu z obowiązku wydania w każdej z tych spraw odrębnej decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a każda ze stron jest wówczas adresatem decyzji w swojej sprawie.

Oznacza to, że wniesienie odwołania przez jedną stronę nie czyni automatycznie decyzji organu I instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym, również dla pozostałych stron. Prawa lub obowiązki dotyczące stron są bowiem od siebie niezależne, co ma ten skutek, że podlegają one odrębnemu zaskarżeniu.

Odnosząc się do zarzutu [...], zgodnie z którym zaistniała tylko jedna sprawa administracyjna, a w konsekwencji dopuszczalne było prowadzanie wyłącznie jednego postępowania administracyjnego, organ podniósł, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje norma prawna, z której wynika obowiązek połączenia wniosków [...] oraz IMGW do wspólnego rozpatrzenia. Art. 62 k.p.a. przewiduje fakultatywne uprawnienie organu do połączenia postępowań administracyjnych.

Przedmiotowe decyzje wydawane są w bezpośrednim związku z merytorycznymi stanowiskami Prezesa ULC, które w wyżej wskazanych sprawach zostały wydane w różnych datach i zawierały skrajnie odmienne rozstrzygnięcia. Nadto wniosek o wyznaczenie został złożony przez IMGW do organu w dniu [...] lutego 2014 r., natomiast wnioski [...] zostały złożone do Prezesa ULC w dniach [...] marca 2014 r. i [...] marca 2014 r. i [...] marca 2014 r. W związku z powyższym prowadzenie łączne spraw strony oraz sprawy IMGW nie miałoby wpływu na ich wynik, zwłaszcza że wnioski strony oraz IMGW zostały złożone w różnych datach. Również Prezes ULC nie połączył wniosków [...] i IMGW w jedno postępowanie administracyjne, a prowadził oddzielnie cztery postępowania administracyjne w przedmiocie wyznaczenia (wszystkie cztery postępowania nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone, ponieważ zostały zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego). W przedmiotowych postępowaniach szczególnie istotną kwestią była konieczność szybkiego wyeliminowania zagrożenia wystąpienia zakłóceń w żegludze powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej po dniu [...] kwietnia 2014 r. tj. po dniu obowiązywania poprzedniej decyzji wyznaczającej IMGW. Zatem Decyzja wyznaczająca musiała zostać wydana i doręczona w terminie do dnia [...] kwietnia 2014 r. Ze względu na powyższe Minister działając na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. uwzględniając ważny interes społeczny - w celu wyeliminowania zagrożenia wystąpienia zakłóceń w żegludze powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej po dniu [...] kwietnia 2014 r. - Decyzji wyznaczającej po raz kolejny IMGW nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Wniosek o którym mowa w art. 127 ust. 3 Prawa lotniczego sam wniosek strony Prezes ULC sprawdza pod względem merytorycznym i formalno-prawnym, a następnie go opiniuje, co zostało szczegółowo wykazane w Postanowieniu. Wymaga ponownego przytoczenia, że Prezes ULC wniosek IMGW o wyznaczenie zaopiniował pozytywnie w dniu [...] marca 2014 r., a wszystkie 3 wnioski [...] negatywnie i ostatecznie w administracyjnym toku postępowaniu dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r. Należy podkreślić, że pozytywna opinia Prezesa ULC z dnia [...] marca 2014 r. w stosunku do IMGW jest ostateczna i nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, ani nie została zaskarżona w administracyjnym toku postępowania, w odróżnieniu od 3 negatywnych opinii dotyczących wyznaczenia strony, które wpłynęły do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju dopiero w dniu [...] lipca 2014 r. przy czym decyzja administracyjna w przedmiocie wyznaczenia winna zostać wydana w terminie do dnia [...] kwietnia 2014 r. (o czym była mowa powyżej). Oznacza to, że ostateczne (w administracyjnym toku postępowania) ale nieprawomocne opinie Prezesa ULC, dotyczące trzech wniosków strony wpłynęły do Ministra 2 miesiące i 8 dni po terminie, do którego winno być dokonane wyznaczenie. Gdyby zatem Minister połączy przedmiotowe 4 postępowania administracyjne w jedno postępowanie jest wysoce prawdopodobne, że nie wydałby decyzji wyznaczającej w terminie do dnia [...] kwietnia 2014 r.

Jednocześnie Minister nie mógł w celu połączenia postępowań administracyjnych [...] oraz IMGW i wydania decyzji wyznaczającej w odpowiednio szybkim terminie pominąć opinii i stanowisk Prezesa ULC. To na Prezesie ULC spoczywa obowiązek sprawdzenia wniosku strony pod względem merytorycznym i formalnoprawnym i zaopiniowanie go (art. 127 ust. 3 Prawa lotniczego). W przedmiotowych sprawach opinie Prezesa ULC w stosunku do [...] były negatywne, a w stosunku do IMGW opinia była pozytywna, przy czym decyzja w przedmiocie wyznaczenia jest wydawana w porozumieniu, a zatem winna być uzgodniona z Prezesem ULC. W efekcie zastosowanej przez ustawodawcę w art. 127 Prawa lotniczego hybrydowej konstrukcji prawnej, Minister nie mógł przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wyznaczenia pominąć opinii Prezesa ULC utrzymanych w całości w mocy w dniu [...] czerwca 2014 r. i doręczonych Ministrowi dopiero w dniu [...] lipca 2014 r.

Odnosząc się do wniosku [...] o wstrzymania wykonanie Decyzji wyznaczającej, organ -powołując się na art. 152 § 1 k.p.a.- wskazał, że organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest zatem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. W niniejszej sprawie organ utrzymał w mocy Postanowienie odmawiające wznowienia postępowania i w związku z tym nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.

Podsumowując organ wskazał, że we wniosku [...] o wznowienie postępowania ani też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Postanowieniem nie wskazano przepisu prawa materialnego, z którego [...] wywodzi interes prawny. [...] nie wskazał żadnego przepisu, z którego wynikałoby, że był stroną postępowania prowadzonego z wniosku IMGW. Samo powołanie się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można uznać za spełnienie powyższego wymogu. Wobec czego, po przeanalizowaniu zgromadzonych materiałów i po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Ministra, nie stwierdza się wystąpienia przyczyn do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2015 r., znak: [...] złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 2 i 3 ustawy Prawo lotnicze polegające na nieprawidłowym uznaniu, że w przypadku złożenia przez więcej niż jeden podmiot wniosków o wyznaczenie jako instytucji zapewniającej służby meteorologiczne, w których wnioskowany zakres wyznaczenia pokrywa się, nie jest wymagane prowadzenie jednego postępowania w sprawie wszystkich wniosków lecz dopuszczalne jest prowadzenie odrębnych postępowań w sprawie każdego ze złożonych wniosków, a w konsekwencji uznanie, że [...] nie był stroną postępowania w sprawie wyznaczenia IMGW jako instytucji zapewniającej służby meteorologiczne dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia -stosownie do dyspozycji powołanych przepisów- Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jej postanowienie organu I instancji nie są zgodne z prawem.

Sąd w niniejszym postępowaniu kontrolował postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] stycznia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] listopada 2014 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wyznaczenia instytucji zapewniającą służby meteorologiczne dla dostarczania danych i informacji meteorologicznych; oraz odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Ministra z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] oraz decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej Decyzją wyznaczającą.

Sąd podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym jeżeli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie - powodem odmowy wznowienia postępowania nie może być brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu.

Podstawową przesłanką wszczęcia postępowania administracyjnego zarówno zwykłego, jak i nadzwyczajnego jest bowiem ustalenie, że żądanie pochodzi od strony postępowania (art. 61 § 1 K.p.a.). Odmowa wszczęcia postępowania zwykłego, jak nadzwyczajnego z tego powodu, że wniosek o jego wszczęcie nie pochodzi od strony może nastąpić tylko wówczas, gdy jest to okoliczność absolutnie bezsporna, oczywista. Jeśli natomiast kwestia ta budzi wątpliwości, to postępowanie powinno zostać wszczęte i dopiero w tym postępowaniu okoliczność ta będzie wyjaśniana. (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2010 r. II OSK 1286/09; wyrok NSA z 18 grudnia 2014 r., II OSK 1112/13, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) lub odmową w drodze postanowienia wznowienia postępowania (§ 3). Stosownie do § 2 wskazanego artykułu postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. następuje w drodze postanowienia, wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. lub art. 145a § 2 k.p.a. a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Jeżeli, jako przesłankę wznowienia, wskazano okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to kwestia legitymacji składającego wniosek o wznowienie postępowania musi być przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Wznowienie postępowania jest wówczas konieczne dla zbadania tego, czy dana podstawa występuje.

Zdaniem Sądu, odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w przypadku gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, chyba że kwestia ta jest bezsporna. Ustalenie tego, czy występują podstawy wznowienia postępowania wskazane w ww. przepisie może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego. Takie stanowisko prezentowane jest w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a sąd rozstrzygający niniejszą sprawę w pełni je podziela (Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz: B. Adamiak, J. Borkowski Warszawa 2005, wyd. C. H. Beck str. 668, str. 672; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 stycznia 2009 r. II OSK 1747/07 LEX nr 484887, z dnia 30 stycznia 2008 r. II OSK 1949/06 LEX nr 437529; z dnia 2 czerwca 2015 r. II OSK 2676/13, z dnia 22 czerwca 2010 r. II OSK 1286/09, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie podanie o wznowienie postępowania zostało oparte właśnie na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże w sprawie wystąpiły wątpliwości czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania, w konsekwencji niedopuszczalne było badanie przez organ I instancji przed wznowieniem postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., czy wnioskodawca posiada interes prawny a następnie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania, jak to ma miejsce w tej sprawie, jest naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a k.p.a., wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.

A zatem, w wypadku gdy wznowienie ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (czyli jak w niniejszej sprawie), organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Organ musi zatem wznowić postępowanie i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy. Stwierdzenie natomiast, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot, który nie jest w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany skutkuje odmową uchylenia decyzji dotychczasowej zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd uznał również za stosowne wskazać organowi, że stosownie do argumentacji organu wielokrotnie w uzasadnieniu rozstrzygnięć powtarzanej, w której jak sam wskazuje - terminy odgrywają nadzwyczaj ważną rolę - terminy ustawowe zostały zupełnie przez organ zlekceważone i nie korespondują z jego argumentacją zawartą w rozstrzygnięciach. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął bowiem do organu w dniu 25 sierpnia 2014 r. i przez organ działający w I instancji został załatwiony postanowieniem dopiero w dniu [...] listopada 2014 r., a zatem z pominięciem procedur i terminów ustalonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Przy czym za przyczynę uchybienia ustawowym terminom organ w zawiadomieniu z [...] września 2014 r. podaje wielowątkowość sprawy i jej skomplikowany charakter, czemu z kolei przeczy rozstrzygnięcie.

Odnośnie kwestii podnoszonych w skardze wskazać trzeba, że wobec uchylenia postanowień organów obu instancji z przyczyn proceduralnych kwestie podnoszone w skardze nie były badane w sprawie.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia prawa procesowego, rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji, kierując się przedstawioną analizą prawną, wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa przejawiające się w błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 149 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 200 cytowanej ustawy czyli jak w pkt II wyroku.